ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 29 1593375 1551669 2026-06-23T09:11:13Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593375 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەریی کوردی لە باشووری کوردستان|ناوچە جوگرافیییەکە|باشووری کوردستان}} {{زانیاریدانی_وڵات |ناو_خۆماڵی = ھەرێمی کوردستان |ناو_فەرمی = Kurdistan Region |ناوی_باو = |ئاڵا_وێنە = Flag of Kurdistan.svg |ئاڵا_جێگر =ئاڵای ھەرێمی کوردستان |نیشانی_نەتەوەیی_وێنە = Seal of the President of the Kurdistan Region.svg |نیشانی_نەتەوەیی_جێگر = [[نیشانی ھەرێمی کوردستان]] |ھێما_جۆرە =<!--سەر ئاڵا، مۆر . . . --> |دروژمی_نەتەوەیی = [[ئەی ڕەقیب]] |سروودی_نیشتمانی = [[پەڕگە:Kurdistan (Instrumental).ogg|Kurdistan song]] |سروودی_پاشایی =<!--[[ناوی سروود\بەستەر بۆ سروودەکە]]--> |ھێمای دیکە_جۆرە =<!--ھێمایەکی دیکە--> |ھێمای دیکە =<!--دەقی ھێمایەکی دیکە--> |نەخشە_وێنە = Iraqi Kurdistan in Iraq (de-facto and disputed hatched).svg |نەخشە_جێگر =<!--دەقی ئەڵترناتیڤ بۆ نەخشە--> |نەخشە_سەردێڕ = سنووری ھەرێمی کوردستان (و ناوچە ناکۆکەکان) ---- {{legend|#c12838|خاکی دەسەڵاتی ئێستای ھەرێمی کوردستان}} {{legend|#a72835|[[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچەی جێناکۆک]] لە ناو ھەرێمی کوردستان}} {{legend |#dea5a5|[[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچەی جێناکۆک]] لە ناو [[عێراق]]}} {{legend |#fefee9|دەوڵەتی [[عێراق]]}} |نەخشە٢_وێنە = |نەخشە٢_جێگر = |نەخشە٢_سەردێڕ = |پایتەخت = [[ھەولێر]] |coordinates = {{Coord|37|00|00|N|44|00|00|E|region:IQ|display=inline,title}} |شار_گەورەترین = [[سلێمانی]] (بە ئیدارەی گەرمیانەوە) <!--|ژینگە_گەورەترین =ئەگەر شارێک نییە |گەورەترین_ژینگە_جۆرە =جۆری ژینگە، ئەگەر گەورەترین، شار نییە. --> |زمانەکان_فەرمی = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و [[کوردیی باکووری|بادینی]]) |زمانەکان_ناوچەیی = شێوەزاری [[ھەورامی]]، [[عەرەبی]] |جۆری_زمانەکان =<!--جۆرەکانی تری زمانەکان--> |زمانەکان =<!--لیستی زمانەکانی دیکە--> |ڕەگەز_گرووپەکان = [[کورد]]، [[عەرەب]]، [[تورکمانی عێراق|تورکمان]]، [[ئاشوورییەکان|کلد و ئاشووری]]، [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] |ethnic_groups_year =<!--Year of ethnic data (if provided)--> |ناوی_ھاووڵاتی = |جۆری_دەسەڵات = پەرلەمانی [[فێدراڵیزم]]{{ژێدەر پێویستە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٤}} |پلەی_سەرۆک١ = سەرۆکی ھەرێمی کوردستان |ناوی_سەرۆک١ = [[نێچیرڤان بارزانی]] |پلەی_سەرۆک٢ = سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |ناوی_سەرۆک٢ = [[مەسروور بارزانی]] |پلەی_سەرۆک٦ = سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان |ناوی_سەرۆک٦ = [[ڕێواز فایەق]] |جۆری_وەرگرتنی_دەسەڵات = [[دیموکراسی]] |زانیاریی_وەرگرتنی_دەسەڵات = [[دەنگدان]] |ڕووداوی_سەربەخۆیی١ = [[ڕاپەڕین]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی١ = ٥ی ئازاری ١٩٩١ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٢ = |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٢ = |ڕووداوی_سەربەخۆیی٩ = |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٩ = |پلە_ڕووبەر = |area_magnitude = |ڕووبەر_ک. م. ٤گ = ٨٣٦٤٣ |ڕووبەر_م. ٤گ = |ئاو_ڕێژەی_سەد = ٩٫٥ |area_label = |area_label2 = |area_dabodyalign = |مەزەندەی_ژمارەی_دانیشتووان = |پلە_مەزەندەی_دانیشتووان = |ساڵی_مەزەندەی_دانیشتووان = |سەرژمێریی_دانێشتوان = ٦٫٣٧٠٫٦٦٨ |ساڵی_سەرژمێریی_دانێشتوان = ٢٠٢٤ |چڕیی_دانیشتووان_ک. م. ٤گۆش = ٧٦ |چڕیی_دانیشتووان_م. ٤گۆش = |پلە_چڕیی_دانیشتووان = ١١٥ |GDP_PPP = مەزەندەکردن |GDP_PPP_rank = $26.5 billion |GDP_PPP_year = ٢٠١٥ |GDP_PPP_per_capita = $٧٬٠٠٠ |GDP_PPP_per_capita_rank = $٤٠٠٠ |GDP_nominal = مەزەندەکردن |GDP_nominal_rank = $26.5 billion |GDP_nominal_year = ٢٠١٥ |GDP_nominal_per_capita = $٧٬٠٠٠ |GDP_nominal_per_capita_rank = $٤٠٠٠ |Gini = ٣٢ |Gini_rank = ٤ |Gini_year = ٢٠١٢ |Gini_category = <span style="color:#090;">ناوەند</span> | |HDI = ٠٫٧٥ |HDI_rank = ٧ |HDI_year = ٢٠١٤ |HDI_category = <span style="color:#090;">بەرز</span> | |دراو = |کۆدی_دراو = [[دیناری عێراقی]] |کاتی_ناوچەیی = کاتی کوردستان |قەرەبووی_کات = +٣:٠٠ |time_zone_DST = |شێوازی_ڕیکەوت = yyyy.mm.dd [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]] |DST_note |utc_offset_DST = <!-- +N, where N is number of hours--> |لای_لێخوڕین =ڕاست |جۆری_کارەبا = 220V & AC |پاشگر_دۆمەین = [[.krd]] |کۆدی_تەلەفوون = ٠٠٩٦٤ |نەخشە٣_وێنە = |نەخشە٣_جێگر = |پەراویزەکان =<!--ژمارە لەخۆ نەگرێت، تەنھا نووسراوە بێت--> |پەراویز١ = |پەراوێز٢ = |پەراوێز٣ = |پەراوێز٦ = }} {{سیاسەتی ھەرێمی کوردستان}} '''ھەرێمی کوردستان''' ھەرێمێکی [[خۆبەڕێوەبەری|خۆبەڕێوەبەر]]ە، [[ھەولێر]] پایتەختەکەیەتی، ئەم ھەرێمە دەکەوێتە [[باشووری کوردستان]] و بەشێوەیەکی نافەرمی، باکووری عێراق، پێک ھاتووە لە چوار پارێزگا [[دھۆک]]، [[ھەولێر]]، [[ھەڵەبجە]] و [[سلێمانی]]، و ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئێران]] و [[سووریا]] ([[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]]) و [[تورکیا]]. ھەرێمی کوردستان زۆربەی بەشی باشووری کوردستان دەگرێتەوە بەڵام [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکانی]] ئەو بەشە ناگرێتەوە، کە لە ساڵی ١٩٩٢ەوە لە نێوان [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] و [[حکوومەتی ناوەندی]]ی [[عێراق]] لە [[بەغدا]] بە چارەسەرنەکراوی ماوەتەوە. [[پەرلەمانی کوردستان|پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان]] دەکەوێتە شاری ھەولێر، کاتێک [[سوپای عێراق]] لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٤ لە زۆربەی ناوچە کێشە لەسەرەکان کشایەوە بەھۆی ھێرشی [[داعش]] بۆ ناوچەکە، ھێزەکانی [[پێشمەرگە| پێشمەرگە]] چوونە ناوچە جێناکۆکەکان و کۆنترۆڵیان کردەوە، تا عێراق لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ناوچەکانی وەرگرتەوە. بەدرێژایی سەدەی بیستەم، کورد لە عێراق ھەوڵی بەدەستھێنانی خۆبەڕێوەبەری و سەربەخۆیی داوە. حکوومەتەکانی پێشووی [[سەدەی بیستەم]]ی عێراق بەتایبەت لە سەردەمی [[حیزبی بەعس|بەعس]] چەندین ئۆپەراسیۆن و [[سیاسەت]]ی لە دژی کوردەکانی باشووری کوردستان پەیڕەوکرد لەوانە [[عەرەباندن]] و [[جینۆساید]] و [[کیمیابارانی ھەڵەبجە|کیمیابارانکردن]]. بڕیاری [[ناوچەکانی دژەفڕینی عێراق|ناوچە دژەفڕینەکانی عێراق]] بەسەر ئاسمانی باشووری کوردستان لە دوای ئازاری ١٩٩١ دەرفەتی پێکھێنانی حکوومەتێکی [[ئۆتۆنۆمی]] بە کوردەکان بەخشی بەشێوەی دیفاکتۆ ئەمەش یەکەمجار بوو دوای ڕووخانی [[کۆماری کوردستان]] کوردەکان حکوومەتێکی خۆبەڕێوەبەری دابمەزرێنن. ئەم حکوومەتە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس بەپێی دەستووری ٢٠٠٥ دانی پێدانرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq's Constitution of 2005 |ناونیشان=https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005.pdf?lang=en |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٢٠٠٥}}</ref> ساڵی ٢٠١٧ ھەرێمی کوردستان [[ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|بڕیاری گشتپرسی]] دا بۆ سەربەخۆی لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٧ پەسەند کرا، کە کاردانەوەی نێودەوڵەتی لێکەوتەوە، ھەرێمی کوردستان تا ڕادەیەکی زۆر توانی سنووری دەسەڵاتی لە ئاژاوە و خراپی بارودۆخی ئەمنی ڕزگار بکات کە [[عێراق]] لە دوای ڕوخانی [[ڕژێمی بەعس]] لە ٢٠٠٣دا بەخۆیەوە بینی. ھەرێمی کوردستان لە دوای ساڵی ٢٠١٤ تووشی [[قەیرانی دارایی]] ھاتووە.<ref name="constitution"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Reading for the Law of Protecting Components in Kurdistan |ناونیشان=https://www.iraqicivilsociety.org//wp-content/uploads/2015/08/A-Reading-for-the-Law-of-Protecting-Components-in-Kurdistan-english.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> == زاراوەناسی == کوردستان بە واتای «نیشتمانی کوردان» دێت. چەمکی «کورد» لە وشەی لاتینی Cordueni داتاشراوە کە بە مانای دانیشتووانی پاشایەتی Corduene دێت، کە بوو بە ناوچەیەکی ئیمپراتۆری ڕۆمان لە ٦٦ پ.ز. لە دەستووری عێراقیدا، بە «ھەرێمی کوردستان» ئاماژەی پێکراوە. حکوومەتی ھەرێم بە «کوردستان - عێراق»، یان «ھەرێمی کوردستان» ناوی دەبات بەڵام دەستەواژەی «کوردستانی عێراق» بەکارناھێنێت. ناوی حکوومەتەکە «حکوومەتی ھەرێمی کوردستان»ە کە کورتەکەی لە زمانی ئینگلیزیدا KRG یە.<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iraqi Kurds 'withdraw to 2014 lines' |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-41663350 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> کوردەکان بە کوردستانی باشووریش ناوی دەبەن ئەوەش بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافییەکەیەوە کە بەشی باشووری کوردستانی گەورەی پێکھێناوە. لە سەردەمی دەسەڵاتی حزبی بەعسدا لە حەفتاکان و ھەشتاکاندا، ھەرێمەکە بە «ھەرێمی ئۆتۆنۆمی کوردستان» ناودەبرا. == مێژوو == === ژێرفەرمانیی بەڕیتانیا === لە یەکی کانوونی دووەمی ١٩١٨ لە کۆبوونەوەیەکدا لە سلێمانی لەگەڵ کۆڵۆنێڵ ئارنۆڵد وێڵسن، مەندوبی سیڤیلی میسۆپۆتامیا بە وەکالەت، سەرکردە کوردەکان داوای پاڵپشتیی بریتانیایان کرد بۆ دامەزراندنی کوردستانێکی یەکگرتوو سەربەخۆ لەسایەی پاراستنی بریتانیادا. لە نێوان ساڵانی ١٩١٩ و ١٩٢٢، شێخ مەحموود بەرزنجی کە سەرکردەیەکی کوردی کاریگەر بووە لە سلێمانی، حکوومەتێکی کوردیی پێکھێنا و دوو شۆڕشی دژی حوکمی بریتانیا کرد. دوو ساڵی پێچوو تا دەسەڵاتی بریتانی توانی ڕاپەڕینەکانی سەرکوت بکات. یەکەم شۆڕشی لە ٢٢ی مایسی ١٩١٩ دەستی پێکرد و کە تێیدا ئەو کارمەندە بریتانیانەی لە سلێمانی بوون دەستگیرکران و شۆڕشەکە بەخێرایی بە مووسڵ و ھەولێردا بڵاوبووە. بریتانیا بۆ سەرکوت کردنی ڕاپەڕینەکە بۆمبارانی ھەوایی، تۆپباران، شەڕی زەمینی و یەکجاریش گازی کیمیایی بەکارھێنا. بریتانییەکان مەحموودیان دوورخستەوە بۆ ھندستان. لە حوزەیرانی ١٩٢٠، ٦٢ سەرکردەی خێڵەکیی ناوچەکە، داوای سەربەخۆیی کوردستانیان کرد لەژێر سایەی ئینتیدابی بریتانیا. ڕەتکردنەوەی بریتانییەکان بۆ حوکمی سەربەخۆی کوردەکان لەوەوە سەرچاوەی گرت کە سەرکەوتنی حوکمی سەربەخۆی کوردەکان لە ناوچەکەدا وا دەکات عەرەبەکانی تر لە ھەردوو ناوچەی بەغداو بەسرە داوای سەربەخۆیی بکەن و بەمەش کۆنتڕۆڵی ڕاستەوخۆی بریتانییەکان بەسەر میسۆپۆتامیادا لەناودەچێت. لە ساڵی ١٩٢٢، بریتانیا شێخ مەحموودیان گێڕایەوە سەر دەسەڵات، بەو ھیوایەی شێخ مەحموود کوردەکان ڕێکبخاتەوەو دژایەتی تورکەکان بکات کە داوای مووسڵ و کەرکووکیان دەکرد. شێخ مەحموود مەملەکەتی کوردستانی ڕاگەیاند و خۆی وەک مەلیکی کوردستان ناساند، دواتر ڕەزامەندی دەربڕی بە ئۆتۆنۆمییەکی سنووردار لەچوارچێوەی دەوڵەتی عێراقی تازە پێکھێنراودا. لە ساڵی ١٩٣٠ و دوای ڕاگەیاندنی وەرگیرانی عێراق لە «عوسبەتول ئومەم»، [[شێخ]] مەحموود سێیەم ڕاپەڕینی دەستپێکرد کە بە ھێزە زەمینی و ئاسمانییە بریتانییەکان سەرکوتکرا. بە ھاتنی ١٩٢٧، ھۆزی بارزانی بوونە پشتیوانی مافەکانی کورد لە عێراق. لە ساڵی ١٩٢٩، بارزانییەکان داوای ناوچەیەکی کوردییان کرد لە باکووری عێراق. بە پاڵپشتیی ئەم داوایانە، لە ساڵی ١٩٣١ ناسراوەکانی کورد سکاڵایەکیان دایە «عوسبەتول ئومەم» و داوای دامەزراندنی حکوومەتێکی سەربەخۆی کوردییان لێرد. لەژێر حکوومەتی عێراقی و بریتانییەکان، لە ساڵی ١٩٤٥، سەرکردەی ھەرە کاریگەری ھۆزەکە، مستەفا بارزانی ناچار کرا بڕواتە ئێران. دواتر چووە یەکێتی سۆڤێت، ئەمەش دوای ڕووخانی کۆماری مھاباد لە ساڵی ١٩٤٦. === شۆڕشەکانی بارزانی لە ساڵانی ١٩٦٠–١٩٧٥و دواھاتەکانی === دوای کودەتایەکی سەربازیی لەلایەن [[عەبدولکەریم قاسم]]ەوە ساڵی ١٩٥٨، بارزانی توانی لە مەنفا بگەڕێتەوە و پارتێکی سیاسیی خۆی دابمەزرێنێت کە پارتی دیموکراتی کوردستانە و لە ساڵی ١٩٦٠ شێوەی فەرمیی وەرگرت. دوای ماوەیەکی کەم، قاسم خێڵی برادۆست و زێباریی دژی بارزانی ھاندا. لە تەممووزی ١٩٦١، بارزانی یەکەم شۆڕشی خۆی دژی حکوومەتی عێراقی دەستپێکرد بەمەبەستی پارێزگاری لە زامنکردنی حوکمڕانیی کوردی. بەھۆی ئەو پەشێوییەی لە سوپای عێراقدا دروست بوو دوای کودەتاکەی ١٩٥٨، حکوومەتەکەی قاسم نەیتوانی شۆڕشەکان سەرکوت بکات. ئەم بنبەستە چەند گرووپێکی بەھێزی سوپای توڕەکرد، ئەمەش لەوانەیە یەکێک بووبێت لە ھۆکارە بەھێزەکانی پشت کودەتاکەی بەعس. عەبدولسەلام عارف لە شوباتی ١٩٦٤ ئاگربەستی ڕاگەیاند و ئەمەش بووە ھۆی دابەشبوونی کوردی شارنشینە ڕادیکاڵەکان لە لایەک و ھێزە تەقلیدییەکانی سەر بە بارزانی لە لایەکی تر. بارزانی ڕازی بوو بە ئاگربەستەکە و ڕادیکاڵەکانی لە پارتەکەی دەرکرد. سەرەڕای ئەمە، حکوومەتی بەغدا ویستی جارێکی تر جووڵانەوەکەی بەرزانی بەھۆی ھێزەوە ببەزێنێت. ئەم ھەڵمەتە لە ساڵی ١٩٦٦ دا سەرکەوتوو نەبوو چونکە ھێزەکانی سوپای عێراق لە نزیک ڕەواندوز لەلایەن ھێزەکانی بارزانییەوە بەزێنران. دوای ئەمە، لە حوزەیرانی ١٩٦٦، عارف بەرنامەیەکی ئاشتی خستەڕوو کە ١٢ خاڵی لەخۆ دەگرت، کە لەبەر لەکار لادانی عارف بە کودەتای بەعسییەکان جێبەجێ نەکرا. حکوومەتی بەعس ھەڵمەتی لەناوبردنی شۆڕشەکانی کوردی دەستپێکرد کە لە ١٩٦٩ ڕاگیرا. ئەمە دەتوانرێ بەشێکی بخرێتە ئەستۆی ئەو ناکۆکییە ناوخۆیییەی بەغدا لەسەر دەسەڵات و ئەو ئاڵۆزییانەی لەگەڵ ئێراندا ھەبوون. سەرەڕای ئەمانە، سۆڤێت فشاری لەسەر عێراق دادەنا بۆ ڕێککەوتن لەگەڵ بارزانی دا. بەرنامەی ئاشتی لە ئازاری ١٩٧٠ خرایە ڕوو کە ئۆتۆنۆمییەکی فراوانتری بۆ کوردەکان لەخۆ دەگرت. پلانەکە کە ڕێگەی بە کوردەکان دەدا لە حکوومەتی بەغداش نوێنەرو بەشداریان ھەبێت، دەبوو لە چوار ساڵدا جێبەجێ بکرێت. لەگەڵ ئەمەشدا، ھەر لەو کاتەدا حکوومەتی عێراقی دەستی کرد بە جێبەجێکردنی بەرنامەی بەعەرەبکردن لە کەرکووک و خانەقین کە بە نەوت دەوڵەمەندن. لە ساڵەکانی دواتردا، حکوومەتی بەغدا بەسەر دووبەرەکییە ناوخۆیییەکانیدا زاڵ بوو و لە نیسانی ١٩٧٢ ڕێکەوتننامەی دۆستایەتی لەگەڵ یەکێتی سۆڤێت مۆر کرد، ھەروەھا کۆتایی بە تەریکگرتنی خۆی لە وڵاتانی عەرەب ھێنا. لەولاشەوە، کوردەکان ھەر پشتیان بە ھاوکاری سوپای ئێران بەستبوو و توانییان کەمێک ھێزەکانیان بەھێزبکەن. === ڕێکەوتننامەی جەزائیر === {{وتاری سەرەکی|ڕێکەوتننامەی جەزائیر}} لە ساڵی ١٩٧٤ حکوومەتی عێراقی ھەڵمەتێکی شەڕەنگێزی نوێی دژی کوردەکان دەستپێکرد و بەرەو ناوچە سنوورییەکانی ئێران دای ماڵین. عێراق بە ئێرانی ڕاگەیاند کە خواستەکانی ئێران بەدی دەھێنێت بەمەرجێک یارمەتی کوردەکان ڕاگرێت. بە میانگیریی سەرۆکی جەزائیر، ھۆری بۆمدین، ئێران و عێراق گەیشتنە ڕێکەوتنێکی گشتگیر لە ئازاری ١٩٧٥ دا کە بە ڕێکەوتننامەی جەزائیر بەناوبانگە. ئەم ڕێکەوتننامەیە وای کرد کوردەکان بەبێ یارمەتی بمێننەوە و تاران یارمەتییەکانی بزووتنەوەی کوردی نەدات. بارزانی ئاوارەی ئێران بوو، ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر لە لایەنگرەکانیشی. ژمارەیەکی زۆریش خۆیان بەدەستەوە داو شۆڕشەکە دوای چەند ڕۆژێک کۆتایی ھات. لە ئەنجامی ئەمەدا حکوومەتی عێراقی بووە خاوەنی دەسەڵاتێکی فراوانتر بەسەر ناوچەکانی باکووری عێراقدا لەچاو پازدە ساڵی پێشوویدا و بۆ ئەوەی ئەو کاریگەرییە بپارێزێت، دەستی بە پلانی بە عەرەبکردن کرد ئەویش بە ھێنانی خەڵکی عەرەب بۆ ناوچە نەوتییەکانی کوردستان، بەتایبەتی بۆ ناوچەکانی کەرکووکو دەوروبەری. دوای ڕێکەوتننامەکەی جەزائیر، ڕێوشوێنی سەرکوتکەرانە لەلایەن حکوومەتەوە گیرانە بەر دژی کوردەکان و بووە ھۆی سەرلەنوێ دەستپێکردنەوەی شەڕ لەنێوان سوپای عێراقی و چەکدارە کوردەکان. لە ساڵانی ١٩٧٧، ١٩٧٨و ١٩٧٩، ٦٠٠ دێی کوردی خاپوور کران و نزیکەی ٢٠٠٠٠٠ کورد لە ناوچەکانی خۆیان ڕاگوێزران. === شەڕی ئێران – عێراق و ھەڵمەتی ئەنفال === {{وتاری سەرەکی|شەڕی ئێران و عێراق|شاڵاوی ئەنفال}} لە ماوەی جەنگی ئێران - عێراق، حکوومەتی عێراقی سیاسەتی دژە کوردیی گرتەبەر و وەک ئەمرێکی واقیعی شەڕێکی ناوخۆی لێکەوتەوە. عێراق کەوتە بەر ئیدانەکردنێکی بەرفراوان لەلایەن کۆمەڵگەی مەدەنییەوە، بەڵام ھەرگیز بەشێوەیەکی جددی سزا نەدرا بەرامبەر ئەو ڕێوشوێنە سەرکوتکارانەیەی گرتنییە بەر، لەوانە بەکارھێنانی چەکی کیمیاوی دژی کوردەکان کە ھەزاران کوژراوی لێ کەوتەوە. ھەڵمەتی ئەنفالیش کۆمەڵکوژییەکی بەرنامە بۆ داڕێژراو بوو دژی کوردەکانی عێراق جێبەجێکرا. لە ٢٩ی ئازاری ١٩٨٧ تا ٢٣ی نیسانی ١٩٨٩، سوپای عێراقی بە فەرماندەیی [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]] ھەڵمەتی کۆمەڵکوژیی دژی کوردەکانی گرتەبەر کە لە چەند ڕوویەکەوە دژی مافەکانی مرۆڤ بوو، لەوانە: بەکارھێنانی بەرفراوانی چەکی کیمیاوی، خاپوور کردنی نزیکەی ٢٠٠٠ گوندی و کوشتنی نزیکەی ٥٠٠٠٠ دێنشینی کورد، ئەمە بەپێی محافزکارانەترین خەمڵاندن. قەڵادزێی گەورە شارۆچکەی کوردی (کە ٧٠٠٠٠ کەس دانیشتووانەکەیەتی) بە تەواوی خاپوور کرا لەلایەن سوپای عێراقییەوە. ھەڵمەتەکە تەعریبکردنی کەرکووکیشی لەخۆ گرتبوو، ئەویش دەرکردنی کوردەکان بوو لەو ناوچانەی بە نەوت دەوڵەمەندن و نیشتەجێکردنی عەرەبەکانی باشوور و ناوەڕاستی عێراق لە شوێنیان. سەرچاوە کوردییەکان ژمارەی قوربانییانی ئەم ھەڵمەتە بە زیاتر لە ١٨٢ ھەزار ئەخەمڵێنن. === دوای جەنگی کەنداوی فارس === ھەرێمی کوردستان لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٩٧٠ دا وەک ھەرێمی ئۆتۆنۆمیی کوردی دامەزرا، ئەمەش دوای ئەو ڕێکەوتنە ئۆتۆنۆمییەی لەنێوان سەرکردەکانی حکوومەتی عێراقی و سەرکردەکانی کوردە جڤاتی کوردەکانی عێراق مۆر کرا. ئەنجومەنی یاسادانان لە ھەولێر دامەزرێنرا و دەسەڵاتێکی تیۆریی ھەبوو بەسەر پارێزگا کوردنشینەکانی ھەولێر و دھۆک و سلێمانی دا. ھەرچەندە لە ڕاستیدا ئەنجومەنەکە لە ساڵی ١٩٧٠ دا دامەزرێنرا بەڵام ھەر لەژێر کۆنتڕۆڵی سەدام حسێنی سەرۆکی عێراقدا بوو تا ساڵی ١٩٩١ کاتێک دوای کۆتاییھاتنی جەنگی کەنداو ڕاپەڕینی جەماوەریی سازکرا دژی دەسەڵاتەکەی. بایەخدان بە ئارامی و ئاسایشی ئاوارە کوردەکان ئەوکاتە ڕەنگی دایەوە کە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بڕیاری ٦٨٨ی دەرکرد بۆ پێکھێنانی «سەیڤ ھەیڤن» بۆ کوردەکان بەوەی کە ھێزە ئاسمانییەکانی ئەمریکاو بریتانیا پارێزگاری ناوچە کوردییەکانی عێراق بکەن. ناوچەی دژە فڕین دھۆک و ھەولێری دەگرتەوە، بەڵام سلێمانی و کەرکووکی بەجێھێشتبوو. دوای چەند شەڕێکی خوێناوی لەنێوان ھێزە عێراقییەکان و کوردەکاندا، نایەکسانی لە ھێزدا دروست بوو، و حکوومەتی عێراقی سوپاکەی و کارمەندەکانی لە ناوچەکە کێشایەوە لە تشرینی یەکەمی ١٩٩١دا. لە ھەمان کاتدا، حکوومەتی عێراق ئابڵوقەی ئابووریی خستە سەر ھەرێمەکە، بە کەمکردنەوەی نەوت و خواردەمەنی. بەمەش ھەرێمەکە سەربەخۆیییەکی دیفاکتۆی ڕاگەیاند و لەلایەن ھەردوو حزبە گەورەکەوە، پارتی دیموکراتی کوردستا و [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] ناوچەکەیان بەڕێوە دەبرد لە دەرەوەی دەسەڵاتی حکوومەتەکەی بەغدا. حکوومەتەکە ئاڵاو سروودی نەتەوەیی خۆی ھەیە. ھەڵبژاردنەکانی لە تەممووزی ١٩٩٢ ئەنجامێکی یەکلانەکەری ھەبوو، لەبەر ئەوەی ئەنجومەنەکە بە نزیکەیی دابەشبوو بەسەر دوو بەشی یەکسان بەسەر دوو پارتە سەرەکییەکە و ھاوپەیمانەکانیان. لەم ماوەیەدا، کوردەکان دوو ئابڵوقەیان چووە سەر، یەکێکیان ئەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بەسەر عێراقدا سەپاندبووی و ئەوەی تر کە سەدام حسێن بەسەر ھەرێمەکەدا سەپاندی. بەھۆی ئەم ئابڵوقانەوە، سەختییەکی ئابووری گەورە دروست بوو و بووە ھۆی دروستبوونی پێکدادان لەنێوان ھەردوو حزبە گەورەکەدا پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەسەر دەستبەسەرداگرتنی جووڵە و سەرچاوەکانی بازرگانی. ئەمە بووە ھۆی کوشتاری ناوخۆ لەنێوان کوردەکان لەنێوان ساڵانی ١٩٩٤ تا ١٩٩٦. دوای ١٩٩٦، ١٣٪ی داھاتی نەوتی حکوومەتی عێراق تەرخانکرا بۆ کوردستانی عێراق و ئەمە بووە ھۆی گەشەیەکی ئابووری لە ھەرێمەکەدا. میانگیریی ڕاستەوخۆی ئەمریکا ئاگربەستێکی فەرمیی لە نێوان دوو حزبەکەدا لێکەوتەوە کە بە ڕێکەوتننامەی واشنتۆن بەناوبانگە و لە ئەیلوولی ١٩٩٨ دا مۆرکرا. ھەرچەندە بۆچوونی ئەوتۆش ھەیە کە پڕۆگرامی نەوت بە [[خۆراک]] -١٩٩٧ کاریگەریی گەورەی ھەبووە لەسەر ڕاگرتنی ناکۆکییەکە. ھێزی حزبە کوردییەکان ھاوکاری [[ھێزی ھاوپەیمانی]]ان کرد بۆ ڕووخاندنی حکوومەتی عێراق لە پڕۆسەی ئازادی عێراقدا لە بەھاری ٢٠٠٣. ھێزی سوپایی کوردستان کە بە [[پێشمەرگە]] ناودەبرێن ڕۆڵی سەرەکییان زۆر گەورەیان بینی لە ڕووخاندنی حکوومەتی پێشووی عێراق. پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان یەکیانگرت و لەگەڵ چەند حزبێکی بچووکتردا ھاوپەیمانێتی کوردییان ڕاگەیاند کە ٥٣ نوێنەری ھەیە لە پەرلەمانی بەغدا، ئەمە لە کاتێکدایە یەکگرتووی ئیسلامی کورد ٥ کورسی ھەیە. سەرکردەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، [[جەلال تاڵەبانی]]، بۆ سەرۆککۆماری عێراقی نوێ ھەڵبژێردراوە و مەسعوود بارزانیی سەرکردەی پارتی دیموکراتی کوردستان سەرۆکی ھەرێمی کوردستانە. == سیاسەت == لە ساڵی ١٩٩٢ەوە، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دامەزرێنراوە و پایتەختەکەی ھەولێرە. پەرلەمانی ھەرێم بە لایەنگرێکی زۆرەوە ھەڵبژێردراو ناوی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردستانی عێراقە و کابینەیەکی حکومیی لە پارتی و یەکێتیو ھاوپەیمانەکانیان (حزبی شیوعی عێراقی و حزبی سۆسیالیستی کوردستان و تاد) پێکھێنرا. نێچیرڤان ئیدریس بارزانی لە ١٩٩٩ و سەرۆک وەزیری حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە. دوای ڕزگاری عێراق لە ٢٠٠٣، سیاسییەکانی کورد بوونە ئەندام لە ئەنجومەنی حوکمی عێراق. لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ سێ ھەڵبژرادن ئەنجام درا ١) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی ئینتیقالی ٢) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستانی عێراق و ٣) بۆ ئەنجومەنی پارێزگاکان. یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەتی عێراق بۆ سەردەمی ئینتیقالی، حکوومەتی ھەرێمی کوردستانی ئۆتۆنۆم-ی سەلماند بە «سەروەریی تەواو» و ڕێزگرتن لە دەستووری ھەمیشەیی. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دەسەڵاتی دەستووری ھەیە بەسەر پارێزگاکانی ھەولێر، دھۆک و سلێمانی و چەند ناوچەیەکی دیالە و نەینەوا و کەرکووک. === ڕیزبەندیی ڕووداوە سەرەکییەکان بەپێی ساڵەکانی ڕوودانیان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/country_profiles/2893067.stm | سەردێڕ = ڕووداوەکانی کوردستانی عێراق | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢ | نووسەر =BBC News | ڕێکەوت =١٩ی نیسان | ساڵ =٢٠١١ | مانگ =نیسان | بڵاوکەرەوە = BBC News | زمان =ئینگلیزی}}</ref> === * ساڵی ١٩١٨ دوای ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی لە پاش جەنگی جیھانی یەکەم، ئینگلیزەکان ئەو ناوچانەیان داگیر کرد کە دەوڵەمەند بوو بە نەوت و ناوچەی ویلایەتی مووسڵی دایە دەست دەوڵەتی عوسمانی، بەمەش کورد دەسەڵاتی فراوانتر بوو لەوکاتەی کەوتە ژێر حوکمی ئینگلیز. * ساڵی ١٩١٩ ویلایەتی مووسڵ خرایە پاڵ عێراق کە دەوڵەتێک بوو تازە دروست بوو بوو؛ کە ڕاستەوخۆ دوای داگیرکارییەکەی ئینگلیز ھات. * ساڵی ١٩٢٠پەیمانی سیڤەر، کە لەلایەن دەوڵەتی عوسمانی ڕووخاوەوە واژوو کرا، بە ڕەزامەندی (کۆمەڵەی گەلان) تێیدا ئاماژە بە دەوڵەتی کورد دەدات و بەپێی ماددەی ٦٤ی پەیماننامەکە ھەڵبژاردن دەخاتە بەردەم کوردەکان کە لەگەڵ ویلایەتی مووسڵدا بمێننەوە یان پێکھێنانی دەوڵەتێکی سەربەخۆ لە داھاتوودا. * ساڵی ١٩٢١ مەلیک فەیسەڵی پاشا ھاتە سەر تەختی عێراق و مووسڵیشی خستە سەر دەسەڵاتی خۆی لە عێراق. * ساڵی ١٩٢٣ کوردەکان بە سەرکردایەتی (شێخ مەحموود بەرزنجی) کودەتایەکی لە دژی دەسەڵاتی ئینگلیزەکان بەرپا کرد، بانگەشەی کوردستانی سەربەخۆی کرد لە باکووری عێراق * ساڵی ١٩٢٣ کەمال ئەتاتورک ڕەزامەندی بەدەست ھێنا لە پێکھێنانی دەوڵەتێکی کۆماری لە تورکیا بەپێی پەیماننامەی لۆزان. پەرلەمانی تورکیا پابەندی بەرامبەر پەیماننامەی سیڤەریان نەنواند و پەیماننامەکەی شکاند. * ساڵی ١٩٢٤ کورد لە دەست ئینگلیزەکان ڕزگاری بوو. * ساڵی ١٩٣٢ کوردەکان لە ناوچەی بارزانەوە ڕاپەڕینێکیان بەرپا کرد دژ بە دەوڵەتی عێراقی چونکە چوونە پاڵ کۆمەڵەی گەلان؛ کە ئەم ھەنگاوە مافی کوردەکانی پێشێل کرد لە داوای خود موختاری کردنی خۆیان. * ساڵی ١٩٤٣ مەلا مستەفای بارزان سەرکردایەتی ڕاپەڕینێکی تری نوێی کرد، سەرکەوتنی بەدەست ھێنا لە ئازادکردنی ناوچەکانی ھەولێر و بادینان. * ساڵی ١٩٤٦ لە مانگی ئابدا، ھێزەکانی ئینگلیز بۆردومانی ڕاپەڕینی کوردەکانی کرد لە ناوچەکانی ڕۆژھەڵات کە بە سەرکردایەتی (قازی محمد) بەرپا کرا، و قازی محمدیش کۆماری مھابادی سەربەخۆی پێکھێنا. * ساڵی ١٩٤٦ پاش لەناوچوونی کۆماری مھاباد بە دەستی حکوومەتی ئێرانی مەلا مستەفا بارزانی لە ماوەی چەند مانگێکی کەمدا پارتی دیموکراتی کوردستانی پێکھێنا لە کۆنگرەی یەکەمیدا کە لە مەھاباد بەسترا خۆشی سەرکردایەتی ئەو پارتە نوێی گرتە دەست؛ و پاشتر بارزانی بەرەو یەکێتی سۆڤیەت ڕۆیشت. * ساڵی ١٩٥١ نەوە نوێیەکانی کورد لە بەشی باشووری کوردستان لە عێراق سەر لەنوێ پارتی دیموکراتی کوردستانیان زیندوو کردەوە و مەلا مستەفایان بە سەرکردە ھەڵبژاردەوە کە ئەوکات نەفی کرابوو لە یەکێتی سۆڤیەت، سەرۆکایەتی ئەم پارتە [[ئیبراھیم ئەحمەد]] گرتییە دەست؛ کە پەیوەندییەکی پتەوی لەگەڵ [[حیزبی شیووعیی عێراقی|حیزبی شیوعی عێراقیدا]] ھەبوو. * ساڵی ١٩٥٨ سیستمی مەلیکایەتی عێراق ڕێگای بە کوردەکان دا کە خۆیان ئاشکرا بنوێنن پاش چەند ساڵ سەرکوت کردنیان و ڕێگای بە بارزانی سەرکردەشدا لە مەنفا بگەڕێتەوە. * ساڵی ١٩٦٠ پەیوەندی نێوان کوردەکان و حکوومەتی عێراق ئاڵۆزی تێکەوت. کوردەکان ناڕازی بوون بە دەمکوت کردنیان و ماف زەوتکردنیان. * ساڵی ١٩٦١ کوردەکان لە باکووری عێراق کودەتایەکیان دژ بە دەسەڵاتی حکوومەتی عێراق بەرپاکرد. پێشنیاری مافی خود موختاری پێشکەش بە حکوومەتی عێراقی کرد. * لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٠ کوردەکان پەیماننامەیەکیان لەگەڵ حکوومەتی عێراقی مۆرکرد؛ کە حکوومەتی عێراقی ڕەزامەندی لەسەر خود موختاری نواند؛ کە لە پەیماننامەکەدا زمانی کوردی بە شێوەیەکی فەرمی دانی پێدانرا؛ و لە دەستووری عێراقیشدا ئاماژە بەوە درا کە عێراق لە دوو نەتەوەی سەرەکی پێکھاتووە کە ئەوانیش (کورد و عەرەب) ن. * لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٧١ پەیوەندی نێوان حکوومەتی عیراقی و کوردەکان پشێوی تێکەوتەوە، بە مەبەستی یارمەتیدان و ھاوکاری کردن مەلا مستەفای بارزان پەنای بردە بەر [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بۆ بە ھاناوە ھاتن. * لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٤ حکوومەتی عێراقی ڕێکەوتننامەیەکی فەرز کرد بەسەر کوردەکان کرد سەبارەت بە مافی خودموختاری بوو، ماوەی دوو ھەفتەی دا بە کوردەکان تا وەڵامی ڕەشنووسی ڕێکەوتننامەکە بدەنەوە. بارزانی ناڕازی بوو لەبەر ئەو خاڵەی تێیدا ھاتبوو کە کەرکووک بە کێلگە نەوتییەکانیشییەوە لەژێر دەسەڵاتی عێراقدا بن نەک کوردەکان؛ و بارزانیش ڕاپەڕینێکی نوێی بەرپا کرد. * لە ساڵی ١٩٧٥ پەیماننامەی جەزائیر کە لە نێوان ئێران و عێراقدا واژوو کرا، تیێیدا ئێران کۆتایی بە ھاوکاریکردنی خۆی بۆ ڕاپەڕینی کوردی ھێنا و پاڵپشتی حکوومەتی عێراقی کرد، مەلا مستەفاش پاشەکشەی لە ژیانی سیاسی کرد. * لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٧٦ [[جەلال تاڵەبانی]] کە ئەندامێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بوو، پارتێکی سیاسی نوێی دامەزراند بە ناوی (یەکێتی نیشتمانی کوردستان) بە سەرکردایەتی خۆی لە دیمەشق. * ساڵی ١٩٧٨ ناکۆکی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان ڕێژەیەکی زۆر کوژراوی لێکەوتەوە. * ساڵی ١٩٧٩ مەلا مستەفا کۆچی دوایی کرد و مەسعوود بارزانی کوڕی سەرکردایەتی پارتەکەی گرتە دەست. * ساڵی ١٩٨٠ جەنگ لە نێوان عێراق و ئێراندا ھەڵگیرسا، ھێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان پەیوەندی پتەویان لەگەڵ ئێران ھەبوو، بەڵام یەکێتی نیشتمانی کوردستان ھاوکاری تارانی دەکرد. * ساڵی ١٩٨٣ ھێرشی ئێران بۆ سەر عێراق لە باکوورەوە لە ناوچە کوردییەکانەوە دەستی پێکرد. بە ھاوکاری شۆڕشگێڕەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان؛ و ھێزەکانی ئێران توانیان دەست بەسەر شارۆچکەی حاجی ئۆمەراندا گرت؛ و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ دەڵێن ھێزەکانی عێراق لە سزای ئەمە نزیکەی ٨٠٠٠ ھاووڵاتی لە ناوچەی سەرکردەی پارتی دیموکراتی کوردستان (ناوچەی بارزان) کوشت. * ساڵی ١٩٨٣ یەکێتی نیشتمانی کوردستان کۆتایی بە ناکۆکی خۆی ھێنا لەگەڵ حکوومەتی عێراقی و دەستیان بە ڕێککەوتن کرد لەسەر حوکمی زاتی بۆ کورد. * ساڵی ١٩٨٥ فشارێکی زۆر کەوتە سەر عێراق بۆ ڕاگرتنی شەڕ و حکوومەتیش لە ڕووخاندا بوو، بەڵام میلیشیاکانی حکوومەتی عێراقی براکەی جەلال تاڵەبانی و دوو کچەکەشی کوشت. * ساڵی ١٩٨٦ حکوومەتی ئێران سەرپەرستی دانوستانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستانی کرد. لەبەر ئەوەی ھەردوو پارتە سیاسییەکە لە تارانەوە پشتیوانیان دەکرا. * ساڵی ١٩٨٧ مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی ڕێککەوتن لەسەر یەکخستنی ھێزەکانیان و یەکگرتنیان لەگەڵ چەند ھێزێکی بچووکی تری ناوچەکە بۆ سەر خستنی شۆڕشی نوێ. * ساڵی ١٩٨٨ وادەی شەڕی نێوان ئێران عێراق نزیک بووەوە، حکوومەتی عێراقی پرۆسەی ئەنفالی بەسەر کوردەکاندا جێبەجێ کرد؛ و تێیدا ھەزارەھا خەڵکی سڤیل و شۆڕشگێڕ لەناوچوون، سەدان ھەزار کەس نەفی کران ھەموو ئەمانە لەبەر پووکانەوەی شۆڕشی کوردی بەرپاکرا. * لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ حکوومەتی عێراق بە نامرۆڤانەترین شێوە و بە چەکی کیمیایی شارۆچکەی ھەڵەبجەی کوردستانی خاپوور کرد، دڕندانەترین کۆمەڵکوژی ڕوویدا بەھۆی گازی ژەھراوییەوە کە تێیدا و دەستبەجێ ٥٠٠٠ کوردی بێ گوناە لە مناڵ و پیر و لاو تیاچوون. پاشتریش ھەزارەھا کەم ئەندام بوون بەھۆی تێکچوونی جیناتەکانیان. * لە ئازاری ساڵی ١٩٩١ پاش دەرکردنی ھێزەکانی عێراق لە کوەیت لە ھەمان ساڵدا، ھەندێ لە کوردەکان (جاشەکان) لە ھەردوو پارتەکە (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان) ھەڵگەڕانەوە و وەک زمانحاڵی حکوومەتی عێراقیکاریان دەکرد، بەڵام گەلی کورد و بە پاڵپشتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ڕاپەڕینێکی گەورەی بەرپا کرد بێ گوێدان بە ھەڵگەڕاوەکان و تێیدا زیاتر لە(١٥٠٠٠٠٠)یەک ملیۆن و نیو کورد ئاوارە و سەرگەردانی وڵاتە دراوسێکان بوون، بەڵام وڵاتی تورکیا لەو کاتەدا سنووری خۆی داخست ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی سەدان ھەزار کەس ئاوارەی کێو و چیاکان بن لە نێو چیا و دۆڵەکاندا بۆ ژیان و سەربەستی و ئازادی بگەڕێن. ناوچەی ئاسایش سەقامگیر: * لە بەھاری ساڵی ١٩٩١ ھێزە ھاوپەیمانەکان بانگەشەی ناوچەیەکی ئازاد کراو و ئارام و ئاسایشیان کرد کە سنووری بە سنووری دەسەڵاتی حکوومەتی عێراقییەوە بوو و چەندەھا ڕێکخراو دەزگا پشتیوانی و ھاوکاریان پێشکەش بە ئاوارەکانی ئەو ناوچەیە کرد، سەر لە نوێ مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی کەوتنە گفتوگۆ و دانوستانن لەگەڵ سەدام حسێنی سەرۆککۆماری عێراق لەسەر مافی خود موختاری – ئۆتۆنۆمی. * لە تەممووزی ساڵی ١٩٩١ دانیشتنەکان لەگەڵ حکوومەتی بەغداد درێژەی کێشا، بەڵام ھێزەکانی پێشمەرگە توانیان ھەردوو پارێزگای سلێمانی و ھەولێر بە تەواوی کۆنترۆڵ بکەن و لە بەغدادی جیا بکەنەوە؛ کە تەحەدایەک بوو بۆ دەسەڵاتی حکوومەتی عێراقی. * لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩١ شەڕی نێوان شۆڕشی کوردی و حکوومەتی عێراقی ھەڵگیرسا، حکوومەتی عێراقی سنوورەکانی باکووری عێراقی بە تەواوی توند کرد و ئابڵووقەی ئابووری بەسەر کوردەکاندا سەپاند. * لە ئایاری ساڵی ١٩٩٢ ھەڵبژاردنێکی پەرلەمانی سەرتاسەری لە ناوچەکە کراو، پارتی دیموکراتی کوردستان ڕێژەی ٥٠٫٨٪ ی دەنگەکانی بردەوە و یەکێتی نیشتمانی کوردستان ٤٩٫٢٪ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، و حکوومەتی نوێی کوردیان بە ڕێژەی یەکسان (٥٠٪) پێکھێنا. * لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٢ کۆنگرێسی نیشتمانیی عێراقیی (INC) پێکھات کە کۆمەڵێکی زۆری لە نەیارەکان لەخۆ گرتبوو. لە ھاوینەھەواری سەڵاحەدین کە لەژێر دەسەڵاتی کوردەکان بوو کۆدەبوونەوە. پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان نوێنەری بەشدار بووان بوون. * لە ئایاری ساڵی ١٩٩٤ دا ناکۆکییەکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان شەڕی ناوخۆی لێکەوتەوە. یەکێتی نیشتمانی کوردستان ھەردوو شارۆچکەی شەقڵاوە و چەمچەماڵی لە دەسەڵاتی پارتی دیموکراتی کوردستان سەند. * لە ئایاری ساڵی ١٩٩٦ حکوومەتی عێراقی لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان ڕێککەوت لەسەر پرۆگرامی (نەوت بەرامبەر بە خۆراک)، و ڕێژەی ١٣٪ی بڕی نەوتەکە بۆ باکووری عێراق بوو کە زۆربەی لەژێر دەسەڵاتی ھەردوو پارتە کوردییەکەدا بوو. * لە ئابی ساڵی ١٩٩٦ مەسعوود بارزانی داوای کۆمەکی لە حکوومەتی عێراقی کرد بۆ سەرکەوتن بەسەر یەکێتی نیشتمانی کوردستاندا. * لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٦دا پارتی دیموکراتی کوردستان بە یارمەتی حکوومەتی عێراقی توانی ھەولێر لە دەسەڵاتی یەکێتی بسەنێتەوە و کۆنترۆڵی بکات؛ و سلێمانیشی لەژێر دەسەڵاتی یەکێتینیشتمانی کوردستاندا دەرکرد، پارتی دیموکراتی کوردستان حکوومەتێکی نوێی لە پەرلەمانی ھەولێر پێکھێنا. * لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩٦ یەکێتی نیشتمانی کوردستان سلێمانی گرتەوە. * لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٩٧ یەکێتی نیشتمانی کوردستان حکوومەتێکی نوێی پێکھێنا کە بنکەکەی سلێمانی بوو. بەم شێوەیە باکووری عێراق بە تەواوی کەوتە کۆتنرۆڵی ھەردوو پارت (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان)ەوە. * لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٨ ھەردوو سەرۆک پارتەکە (مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی) ڕێکەوتننامەیەکی ئاشتیانەیان واژوو کرد لە واشینگتۆن. لەگەڵ ئەوەشدا ناوچەکە وەکو خۆی مایەوە لەژێر دەسەڵاتی ھەردوو حکوومەتەکە. * لە تشرینی دوومی ساڵی ٢٠٠٠ یەکێتی نیشتمانی کوردستان نامەیەکی ئاڕاستەی ئەمینداری گشتی نەتەوە یەکگرتووکان کرد و تێیدا سکاڵای حکوومەتی عێراقی کردبوو لە ڕاگواستن و دەرکردنی کوردەکانی پارێزگای کەرکووک. * لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠١ شەڕێک بەرپا بوو لە ناوچەکانی سنووری سلێمانی لە نێوان یەکێتی نیشتمانی کوردستان و گرووپێک بە ناوی جنود لئیسلام (جند ڕلاسلام), کە دواتر ناوەکەیان بوو بە ئەنێار و لئیسلام- ڕنێار الاسلام بەرەو یەکخستنەوەی نیشتمانی * لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٢ پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەگەڵ ھەموو ئەو گرووپە عێراقیانەدا دانیشتنیان سازدا کە بە نیاز بوون ھاوکاری ھێرشە عەسکەرییەکەی نەتەوە یەکگرتووەکان بکەن لە ڕووخانی حکوومەتی بەعسی عێراقی. * لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٢ دانیشتنی ھاوبەش لە نێوان دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەستی پێکرد لە پەرلەمانی ھەولێر بۆ پێکھێنانی حکوومەتێکی ھاوبەشی ئینتیقالی تا وادەی ھەڵبژاردنێکی نوێ. * لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٣ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا (کۆڵن پاوڵ) گرووپی ئەنسارو لئیسلامی بەوە تۆمەتبار کرد کە دەوریان ھەبووە لە پەیوەندی نێوان [[ئوسامە بن لادن]]ی سەرۆکی ڕێکخراوی [[ئەلقاعیدە]] و حکوومەتی عێراقی. * لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٣ سەرکردایەتی کورد ئەو پێشنیارەیان ڕەتکردەوە کە ھێزی عەسکەری تورکیا لە خاکی کوردستانەوە بێت و شانبەشانی ھێزەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ڕووخانی سەدام حسێن بەشدار بن و بۆ ئەم مەبەستەش ھەموو کوردستانیانی باکووری عێراق گەورەترین ڕێپێوانیان کرد دژ بەم پێشنیازە. * لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٣ لە پەرلەمانی کوردستان بە پرۆژە یاسایەک ئەو پلانەیان ڕەتکردەوە کە تێیدا ھاتبوو کە ھێزەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە خاکی تورکیاوە ھێرش بکاتە سەر عێراق بۆ کردنەوەی دەروازەی باکوور. * لە٣/ ئازاری/ ٢٠٠٣ پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان سەرکردایەتییەکی ھاوبەشیان پێکھێنا بۆ سەرۆکایەتی ھەردوو سکرتێری پارتەکە مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی. * لە٢٠/ ئازاری/ ٢٠٠٣ ھێزە ھاوپەیمانەکان بە سەرکردایەتی نەتەوە یەکگرتووەکان ھێرشیان بۆ سەر عێراق دەستی پێکرد بە [[ھێرشی ئاسمانی]] و ھەردوو پارێزگای (کەرکووک و مووسڵ) کە سنووریان بە ھەرێمی کوردستانەوەیە ڕووبەڕووی بۆردومانێکی چڕ بوونەوە. * لە٢٢/ ئازاری/ ٢٠٠٣ ھێزی کروزی ھاوپەیمانەکان بە ھێرشی ئاسمانی ساروخ توانیان لە گرووپی بەناو ئەنسارو لئیسلام بدەن کە بارەگایان لە ناوچەی خورماڵ بوو بە سەدان کوژراوی لێکەوتەوە. * لە٢٧/ ئازاری/ ٢٠٠٣ سەدان مارێنزی ئەمریکی لە باکووری ھەولێر بە پەرەشووت نیشتنەوە و داخڵی خاکی کوردستان بوون. بەم شێوەیە دەروازی باکوور بۆ ھێزە ھاوپەیمانەکان کرایەوە تا بتوانن ھێرش بکەنە سەر حکوومەتی عێراقی. * لە ٩/ نیسانی/ ٢٠٠٣ ھێرشی ھێزە ھاوپەیمانەکان بۆ سەر خاکی عێراق دەستی پێکرد و دەسەڵاتی حکوومەت شکێنرا لە ناو شاری بەغداد، حکوومەتی ھەرێمی کوردستانیش بە ھاوکاری ھێزە ھاوپەیمانەکان کۆنترۆڵی شاری کەرکووک و مووسڵ بکەن. * لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٣ ئەنجومەنی حکوومەتی ئینتیقالی بۆ یەکەمجار کۆبوونەوە، ھەردوو کوڕەکەی سەدام حسێن (عودەی و قوسەی) لە ھێرشێکی چەکداریدا کوژران. * لە ١/ شوبات / ٢٠٠٤ لە دوو ھێرشی خۆ کوژیدا سەدان کەس لە ھەردوو بارەگای لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستان و مەڵبەندی سێی ڕێکخستنەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان کە بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٥٦ کەس و بریندار بوونی زیاتر لە ٢٠٠کەس، کە لەناویاندا چەند کەسایەتیکی ناسراوی تێدا بوو کە خاوەن پلەی بڵند بوون لە ھەردوو پارتەکەدا. * لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٥ یەکەم ھەڵبژاردنی سەرتاسەری لە دوای ڕووخانی حکوومەتی بەعسی عێراق کراو ھاپەیمانی کوردستانیش پلەی دووەمی لەو ھەڵبژاردنەدا بەدەستھێناو ٧٧ کورسی پەرلەمانی بەدەستھێنا. * لە مانگی نیسانی ٢٠٠٥ دا جەلال تاڵەبانی سکرتێری یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە [[سەرۆککۆماری عێراق]] ھەڵبژێردرا لەلایەن پەرلەمانی کاتیی عێراقەوە. * لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠٠٥ لە ھێرشێکی خۆ کوژیدا زیاتر لە ٥٠٠ پۆلیس و ئەفسەر شەھید بوون. == پەرلەمانی کوردستان == {{وتاری سەرەکی|پەرلەمانی کوردستان}} * لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٥ دا یەکەم خولی پەرلەمانی لە ھەولێر پێکھێنرا و مەسعوود بارزانی بە سەرۆکی ناوچەی ئۆتۆنۆمی ھەڵبژێردرا. * لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٥ کۆمپانیایەکی بیانی دەستی بە دەرھێنانی نەوت کرد لە باکووری عێراق (لە سنووری دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێم) , ئەم ھەنگاوەش بووە ھۆی دروستبوونی ترس و دڵە ڕاوکێ لە دڵی سەرکردایەتی کوتلەی سوننی لە عێراق. دواتر حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕاپۆرتێکی ئاشکرا کرد لەسەر بوونی بیرێکی گەورەی نەوت لە باکوور. * لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦ سەرۆک بارزانی داوای گۆڕینی ئاڵای عێراقی کرد بۆ ئاڵایەک کە گوزارشت لە ھەموو پێکھاتەو نەتەوەکانی عێراق بکات و وتیشی بەھیچ جۆرێک ئەو ئاڵایە لە خاکی کوردستان ھەڵنادرێت، بەڵام نوری مالیکی وتی ئەم ئاڵایەی ئێستا ئاڵای عێراقە و دەبێت لە ھەموو گۆشەیەکی عێراق ھەڵبدرێت. * لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦ لە پێنج کردەوەی خۆکوژی لە کەرکووک ڕوویدا کە یەکێکیان لە ئۆتۆمبێلێکی بار ھەڵگر و ئەوانیتریش ئۆتۆمبێلی بچووک بوون بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٢٣ ھاووڵاتی. * لە کەناڵی (BBC) دابەزێنرا کە تێیدا ھاتووە ھێزە کوردییەکان لەلایەن ھێزە ئیسرائیلییەکان بە نھێنی مەشقیان پێ کراوە لەسەر چۆنێتی بەرەنگار بوونەوەی تیرۆر و پارێزگاریکردنی فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی. * لە نیسانی ساڵی ٢٠٠٧ دا سەرۆکی سوپای تورکیا وتی پێویستە تورکیا ھێرش بکاتە سەر ھێزە کوردە ھەڵگەراوەکانی باکووری عێراق – گەریلاکان. * لە ئایاری ساڵی ٢٠٠٧ دا ھێزە کوردییەکان ئاسایشی ھەرسێ پارێزگای (دھۆک، ھەولێر، سلێمانی) لە ھێزە ھاوپەیمانەکان وەرگرتەوە. * لە تەممووزی ساڵی ٢٠٠٧ ڕێکخراوی مافی مرۆڤی جیھانی ڕاپۆرتێکی لەسەر خراپی گوزەران و ژیانی بەندیخانەکانی ژێر دەسەڵاتی کوردەکان لە باکووری عێراق بڵاو کردەوە. * لە ئابی ساڵی ٢٠٠٧ لە چەند کردەوەیەکی خۆکوژی بە نارنجۆکی دەستی بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٣٠٠ کەس لە یەزیدییەکان لە باکووری عێراق. * لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠٧ ئێران بۆردوومانی ناوچە سنوورییەکانی باکووری عێراقی کرد. ئێران سنوورەکانی لەگەڵ حکوومەتی ھەرێمی کوردیتان داخست بە بیانووی ئەوەی ھاووڵاتییە ئێرانییەکان لەلایەن ھێزە کانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستگیر دەکرێن. == ھێرشەکانی تورکیا == * لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٧ پەرلەمانی تورکیا ئیشارەتی سەوزی بۆ ھێزی سوپا ھەڵکرد بۆ ھێرشکردنە سەر کوردە ھەڵگەڕاوەکانی باکووری عێراق، تورکیا فشاری نێودەوڵەتی خرایەسەر بەوەی ھێرش دەکاتە سەر سنوور. * لە کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٧ تورکیا بە ھێرشی ئاسمانی بۆردومانی ھێزەکانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]ی کرد لەناو خاکی عێراق. * لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٨ تورکیا ھێرشی سوپایی کردە سەر ھێزەکانی پارتی کرێکارانی کوردستانی کرد لەناو خاکی عێراق. * لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠٨ پەرلەمانی عێراق پرۆژە یاسای ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراقی پەسەند کرد؛ بەڵام کەرکووکی لەناو پارێزگاکانداجیا کردەوە، چونکە کوردەکان دەیانبردەوە. * لە نیسانی ساڵی ٢٠٠٩ تورکیا بە فرۆکە جەنگییەکانی ھێرشی کردەوە سەر پارتی کرێکارانی کورستان بە بیانووی ئەوەی پارتی کرێکاری کوردستان لە دوو ھێرشدا بوونەتە ھۆی کوشتنی سەربازانی تورک. * لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٩ حکوومەتی ھەرێمیکوردستان نەوتی ھەناردەی بازاڕەکانی دەرەوە کرد، بڕی ٩٠٬٠٠٠ بۆ ١٠٠٬٠٠٠ بەرمیل لە ڕۆژێکدا لەکێڵگەکانی کوردستانەوە بەرەو تورکیا دەنێررێت. حکوومەتی ناوەندی بە مەرجی وەرگرتنەوەی ڕێژەی یاسایی لە حکوومەتی ھەرێم مۆڵەتی دەرکردنی نەوتی داوە. * لە تەممووزی ساڵی ٢٠٠٩ مەسعوود بارزانی بۆ جارێکی تر بە سەرۆکی ھەرێمی کوردستانی فیدراڵ ھەڵبژێردرایەوە، و لیستی ھاوپەیمانی کوردستان کە پێکھاتووە لە (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان) زۆرینەی دەنگەکانیان بەدەست ھێنا و لیستێکی نوێش بە ناوی گۆڕان توانی ڕێژەی ٢٥ کورسی پەرلەمان لە کۆی ١١١ کورسی بەدەست بھێنێت. * لە شوباتی ساڵی ٢٠١١ خۆپیشاندان دژی ئەو گەندەڵیانە سازدرا کە لەلایەن ھەردوو (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان) و دەکرێت لە سلێمانی، و گرووپی گۆڕان ڕێکخەری خۆپیشاندانەکەبوو، و تێیدا دوو خۆپیشاندەر کوژران. == ئابووری == ئابووری ھەرێمی کوردستان پشت دەبەستێت بە داھاتی نەوت، کشتوکاڵ و گەشتیاری. بەھۆی ئەو سەقامگیرییە ڕێژەیییەی کوردستان، ھەرێمەکە لە ڕووی ئابوورییەوە لە ناوچەکانی تری عێراق پێشکەوتووترە. پێش لابردنی [[سەددام حوسێن|سەدام حسێن]]، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان نزیکەی ١٣٪ی داھاتی پڕۆگرامی نەوت بە خۆراکی عێراقی وەردەگرت. بە ھاتنی ٢٠٠٣و ئازادکردنی عێراق لەلایەن ئەمریکاوە، پڕۆگرامەکە ٨٫٣٥ ملیارد دۆلاری لە کوردستاندا خەرج کردبوو. ئاسایشی خۆراکی کوردستانی عێراق وای کرد کە زۆرینەی داھاتەکان لە پڕۆژەی گەشەسەندن دا سەرف بکرێن وەک لە ناوچەکانی تری عێراق. بە کۆتاییھاتنی پڕۆگرامەکە لە کۆتایی ٢٠٠٣ دا، ٤ ملیارد دۆلار لە داھاتی نەوت بە خۆراکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە خەرجنەکراوی مابووەوە. دوا بەدوای لابردنی حکوومەتەکەی سەدام حسێن و زنجیرە توندوتیژییەکەی بەدوایداھات، سێ پارێزگاکەی ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان تەنھا سێ پارێزگای عێراقیی بوون کە سوپای ئەمریکی بە "ئارام" پۆلینیان کردبوو. ئەو ئارامییە ڕێژەیییەی ھەرێمەکە ڕێی دا حکوومەتی ھەرێمی کوردستان چەند گرێبەستێکی وەبەرھێنان لەگەڵ کۆمپانیا بیانییەکاندا مۆر بکات. لە ٢٠٠٦ دا، یەکەم بیرە نەوت لە دوای ئازادکردنی عێراقەوە لە ھەرێمی کوردستان لێدرا لەلایەن کۆمپانیایەکی وزەی نەرویجییەوە بەناوی "دی. ئێن. ئۆ". لە سەرەتادا وا دەرکەوت کە کێڵگە نەوتییەکە لانی کەم ١٠٠ ملیۆن بەرمیل نەوتی تیا بێتو لە سەرەتای ٢٠٠٧ دا ڕۆژانە ٥٠٠٠ بەرمیل نەوتی لێ دەربھێنرێت. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕێکەوتننامەی گەڕانیان مۆرکردووە لەگەڵ دوو کۆمپانیای تری نەوت دا، "وێسترن ئۆیەڵ ساندس"ی کەنەدیو "ستێرلین ئینرجی" بریتانی. سەقامگیرییەکەی ھەرێمی کوردستان بووەتە ھۆی ئەوەی لە بەشەکانی تری عێراق پێشکەوتنی زیاتر بەخۆوە ببینێت. لە ٢٠٠٤ داھاتی تاکەکەس لە ھەرێم بە ڕێژەی ٢٥٪ لە ناوچەکانی تری عێراق زیاتر بوو. دوو فڕۆکەخانەی نێودەڵەتی لە ھەولێرو سلێمانی ھەیە کە بە گەشتی ئاسمانیی بەستراونەتەوە بە وڵاتانی خۆرەڵاتی ناوەڕاستو ئەورووپاوە. حکوومەتەکە بەردەوامە لە وەرگرتنی داھاتی ھەناردەکردنی نەوتی عێراق، و بەم زووانەش یاسایەکی یەکخراو بۆ وەبەرھێنانی بیانی دەردەکات. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پلانی بۆ دروستکردنی شارێکی میدیایی لە ھەولێرو چەند ناوچەیەکی بازرگانیی ئازاد لە نزیک ناوچە سنوورییەکان لەگەڵ ئێرانو تورکیادا بنیاد بنێت. لە ساڵی ٢٠٠٣ و، ھێزە ئابوورییە بەھێزەکەی کوردستان زیاتر لە ٢٠٠٠٠ کرێکاری عەرەبی لە ناوچەکانی تری عێراقەوە ڕاکێشاوە. بە وتەی جەلال تاڵەبانی سەرۆککۆماری عێراق، لە ٢٠٠٣وە ژمارەی ملیۆنێرەکانی شاری سلێمانی لە ١٢ەوە بووە بە ٢٠٠٠، ئەمەش دەرخەری گەشەی [[ئابووری]] ھەرێمەکەیە. == جوگرافیا == {{سەرەکی|جوگرافیای ھەرێمی کوردستان}} کوردستانی عێراق بە گشتی ناوچەیەکی شاخاوییە کە لە بەرزترین خاڵدا ٣٦١١ مەتر لە [[ئاستی دەریا]] بەرزە، ناوچەکە بە «[[چیکەدار]]» ناودەبرێت. چەندین ڕووبار بەنێو شاخەکاندا تێدەپەڕنو ناوچەکە تایبەتمەند دەکەن بە زەوی بەپیت و ئاوی زۆر و سروشتێک کە لە وێنە بچێت. سروشتە شاخاوییەکەی [[کوردستان]]، جیاوازیی پلەی گەرما لە ناوچە جیاجیاکانی و دەوڵەمەندییەکەی بە سامانی ئاو وا لە کوردستان دەکەن ببێت بە ناوچەیەکی کشتوکاڵی و گەشتیاری. سەرەڕای ئەمانە، چەند کانزایەک، بەتایبەت [[نەوت]]، کە بۆ ماوەیەکی درێژ لەرێگەی ھێڵی بۆرییەوە لە کوردستان دەردەھێنرا. گەورەترین دەریاچەی ھەرێم [[دەریاچەی دوکان]]ە و [[زێی بچووک]] لە [[تەقتەق]]. دەستەواژەی «باکووری عێراق» ناڕوونییەکی جوگرافی لە بەکارھێنانیدا ھەیە. «باکوور» بەگشتی بۆ ئاماژەکردن بە ھەرێمی کوردستان بەکاردەھێنرێت. «ناوەڕاست» و «باشوور»یان «ناوەڕاست- باشوور» بە تایبەت بۆ ئەو ناوچانەی عێراق بەکاردێن کە ھەرێمی کوردستانی لێ بەدەر کرابێت. زوربەی سەرچاوەکانی ڕاگەیاندن زۆر جار «باکوور» و «باکووری عێراق» بۆ ھەر ناوچەیەک بەکاردەھێنن کە بکەوێتە باکووری [[بەغدا]]وە. [[باشووری کوردستان]] بەسەر ٨ پارێزگادا دابەش کراوە کە ئێستا چوار دانەیان لەژێر دەسەڵاتی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ە و چوارەکانی دیکەش لەلای حکوومەتی فیدراڵ داوای بەڕێوەبەریان لێدەکرێت. ئەو پارێزگایانەی کە بەتەواوی لەژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستاندان ئەمانەن: * [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]] * [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] * [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] * [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]] ئەو پارێزگایانەی کە بەپێی [[دەستووری عێراق]] بەشێکی یان تێکڕای سنوورەکانیی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دیاری دەکەن: * [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]] (تێکڕا) * [[پارێزگای دیالە|دیالە]] ([[خانەقین]] و [[کفری]]) * [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] ([[ئاکرێ]]، [[شێخان]] و [[شنگال|شەنگال]]) * [[پارێزگای سەلاحەددین|سەلاحەددین]] ([[دووزخورماتوو]]) * [[پارێزگای واسیت|واسیت]] ([[بەدرە (ڕوونکردنەوە)|بەدرە]]) پلان بۆ ڕاپرسییەک دانرا لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بۆ بڕیاردان لەسەر گەڕانەوە یان نەگەڕانەوەی پارێزگاکان یان بەشەکانیان بۆ ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. ئەم ڕیفراندۆمە دەیویست ھەموو ناوچەکانی [[پارێزگای کەرکووک]]، [[خانەقین]] و [[کفری]] لە [[پارێزگای دیالە]]، توزخورماتی لە [[پارێزگای سەلاحەددین]]، [[ئاکرێ]] و [[شێخان]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] بگرێتەوە. ئەم ڕاپرسییە دواخرا بۆ ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧، و دواتر بۆ شەش مانگی تر درێژکرایەوە. کوردەکان پێداگری لە ھەرچی زووتر جێبەجێکردنی ڕاپرسییەکە دەکەن. '''شارە گەورەکان''' * [[ھەولێر]] * [[سلێمانی]] * [[دھۆک]] *[[زاخۆ]] *[[کەلار]] === دیمۆگرافیا === ژمارەی دانیشتووانی ھەرێم نزیکەی ٦.٥ ملیۆن کەسە کە ٩٥٪ کوردی موسوڵمانن و سەر بە مەزھەبی [[سوننە]]ن. ژمارەیەکی بەرچاوی [[ئێزیدی]] و [[کاکەیی]]، [[جوو]]لەکە و [[مەسیحی]]یش ھەن. لە ڕووی نەتەوەیییەوە کوردەکان زۆرینەی ناوچەکە (نزیکەی ٩٥٪) پێک دێنن و ئەوی تر لە [[تورکمانی عێراق]] و [[ئاشوورییەکان|ئاشووریی]] و [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەن]] و [[عەرەب]]ەکانی پێکھاتووە کە بە گشتی لە نیشتەجێی بەشی خۆراوای ھەرێمەکەن. [[شێوەزاری سلێمانی|زاراوەی بابانی]] لە [[سلێمانی]] و [[بنزاری ھەولێری|زاراوەی ھەولێری]] لە [[ھەولێر]] قسەی پێ دەکرێت. زاراوەی ھەولێری لێکچوونێکی زۆری لەگەڵ زاراوەی [[موکریانی]] دا ھەیە کە لە مەڵبەندی [[موکریان]] و شارەکانی [[پیرانشار]] و [[مەھاباد]] دا قسەی پێ دەکرێت. ھەروەھا زاراوەی بابانی لێکچونێکی زۆری لەگەڵ زاراوەی [[جافی]] دا ھەیە کە لە مەڵبەندی [[کرماشان]] دا قسەی پێ دەکرێت. === ژمارەی دانیشتووان === ژمارەی دانیشتووانی ھەرێمی کوردستان ٦٫٥ ملیۆن کەس دەبێت، تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ٣٠٫٧ە کە تەمەنی جیھانی دەبێت ٣٠٫٤ بێت. ژمارەی زیادبوونی ساڵانە ١٦١ ھەزار و ٢٠٠ کەسە، واتا ئەگەر زیادبوونی دانیشتووان ھەر وا بەردەوام بێت لە ٢٠٣٠ ژمارەی دانیشتووان دەبێتە ٧٫٣٥ ملیۆن و لە ٢٠٣٥دا دەبێتە ٨٫٣١ ملیۆن. بەپێی ئاماری فەرمی ئەنجامی بەرایی سەرژمێریی گشتی، ھەرێمی کوردستان ساڵانە ٢٫٤٨٪ لە دانیشتووانەکەی زیاد دەکات و ٨٤٪ی دانیشتووان لە شارەکان دەژین و ١٦٪ لە گوندەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/InfoDetails/73 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250228210419/https://pukmedia.com/KS/InfoDetails/73 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دانیشتووانی ھەرێمی کوردستان ١٤٪ی دانیشتووانی [[عێراق]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdistanchronicle.com/babat/3570 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٥ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717113251/https://kurdistanchronicle.com/babat/3570 |url-status=dead }}</ref> بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵانی ١٩٢٧–٢٠٢٤ بەمجۆرە بووە: * لە ساڵی ١٩٢٧ ژمارەی ئەم بەشەی کوردستان ٦١٣٫٣٤٧ کەس بووە * ساڵی ١٩٣٧ ڕێژەکەی گەیشتووەتە ١٫٠١٠٫٩٠٥کەس. * لە ساڵی ١٩٤٧ گەیشتووەتە ١٫٢٨٢٫٣٧٨ کەس. * لە ساڵی ١٩٥٧ ژمارەی دانیشتووانەکەی گەیشتووەتە ١٫٨٢٢٫٣٩٠کەس. * لە ١٩٦٥ گەیشتووەتە ٢٫٢١٧٫١٠٩کەس. * بەپێی سەرژمێرییەکەی ساڵی١٩٧٧ ی گەیشتە ٣٫٣٠٣٫٣٠٠ کەس. * لە ساڵی ١٩٨٧یش گەیشتە٤٫٤٨٦٫٦٩٧ کەس. * لە ساڵی ٢٠٢٤ گەیشتە ٦٫٣٧٠٫٦٦٨ کەس. == کەشوھەوا == تێکرای گەرمی مانگی کانوونی دووەم کەساردترین مانگی ساڵە لەھەرێمدا لەنێوان (٣٫١) پلەی سەدیدایە لەوێستگەی سەڵاحەدین، (٩٫٩) سەدییە لەخانەقین، بەگشتی چەند بەرەو باکوورو باکووری ڕۆژھەڵاتی ھەرێم بڕۆین پلەی گەرمی دادەبەزێت لەبەرئەوەی چەند بەرەوە باکوورو باکووری ڕۆژھەڵات بچین زەوییەکە بەرزو بڵند دەبێت، لایەکانی باکووری ھەرێم دەکەونە ئەو ناوچانەی کەلەکەمەرەی زەوییەوە دورترن کە دەبێتە ھۆی کورتی ڕۆژ لەنیوەی زستانی ساڵدا و کەمبوونەوەی گۆشەی تیشکی ھەتاو کەوتن. کەمی لاربوونەوەی گۆشەی کەوتنی تیشکی ھەتاو ھەروەھا ڕۆژ درێژی و ساماڵ و تۆپەڵی ھەوایی کیشوەری وشک کە لەھاویناندا ھەرێم دەگرێتەوە، یاریدەی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما دەدەن لەو وەرزەدا. تێکڕاکانی گەرمای مانگی تەممووز کەگەرمترین مانگی ساڵە لەھەرێمدا لە ٣٠ پلەی سەدی پترە. جیاوازییەکی زۆر لەبڕی بارانبارین لەھەرێمدا ھەیە ناوەندی بارانی ساڵانە لەھەرێمدا لەنێوان ٣٢٨ ملم دایە لەخانەقین و زیاتر لە ٧٠٢ملم لە زاخۆ و لەرواندز٦٩٦ ملم و لەئاکرێ ١٠٠٨ ملم و لەپێنجوێن ١٢٦٣ ملم، بەگشتی لەبارەی بڕی بارانی داباریو لەھەرێمدا دەتوانین بڵێین کەبارانی ھەرێم تابەرەو باکوورو باکووری ڕۆژھەڵات بڕۆین پتر دەبێت، ئەمەش لەبەر ھۆکاری بەرزی و نزمی لەلایەک گوزەرکردنی ژمارەیەکی زۆرتر لە نەورایییەکانی کەش وھەوا بە ھەرێمدا جگە لەوەی کە جۆری نەورایییەکانیش تا بەرەو باکوور بڕۆین قووڵتر دەبن، لەڕووی بارانەوە دەتوانین ھەرێم بۆ دوو ھەرێمی لاوەکی دابەش بکەین کەبریتییە لە # ھەرێمی بارانی مسۆگەر # ھەرێمی بارانی نامسۆگەر === ھەرێمی بارانی مسۆگەر === ئەم ھەرێمە بەشەکانی باکوور و باکووری ڕۆژھەڵاتی ھەرێمی کوردستانی عیراق دەگرێتەوە و سنوورەکانی باشووری لەگەڵ سنووری باشووری ناوچەی شاخاوی لەھەرێمدا دەڕۆن ئەم ھەرێمە بەزۆری ڕێژەی بارانەکەی جیادەکرێتەوە کەناوەندی ساڵانەی باران ٥٠٠ملم کەمتر نییە، بۆیە کشتوکاڵی زستانە لەم ھەرێمەدا ساڵانە ئەم ھەرێمە دەتوانێت بەتەواوی پشت بەباران ببەستێت. === ھەرێمی بارانی نامسۆگەر === ئەم ھەرێمە ناوچە نیمچە شاخاوییەکان دەگرێتەوە کەبەرێژە بارانی کەمە (ساڵانە لە ٥٠٠ملم) کەمترە، ئەم ھەرێمە لاوەکییە دیسان بەوە ناسراوە کەبڕی بارانی مانگانە و ساڵانە و وەرزانە ھەڵبەز و دابەزێکی گەورە بەخۆیەوە دەبینێت بەبەراورد کردن لەگەڵ ھەرێمی پێشوودا، بۆیە کشتوکاڵی زستانەی بەتایبەتی لەبەشەکانی باشوورو باشووری ڕۆژاوادا ڕەنگە ڕوبەڕوی ھەڕەشەی وشکی ببێتەوە. == ئەمانەش ببینە == [[.krd]]، دۆمەینی تایبەتی حکوومەتی ھەرێم == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Iraqi Kurdistan}} * {{وێبگەی فەرمی|https://gov.krd/}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|مێژوو|کوردستان|عێراق|چاند|کۆمەڵگا|ئاسیا|سیاسەت|دەیەی ١٩٩٠}} [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:پەرتبوونی کورد]] [[پۆل:جوگرافیای عێراق]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:جیاییخوازی لە عێراق]] [[پۆل:سیاسەتی عێراق]] [[پۆل:شام]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا]] [[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]] [[پۆل:نیشتنگە کوردییەکان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩١]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ھەرێمە خودموختارەکان]] 57dnxdvj57rolgre1k7yrk63addk96m 0 45 1593382 1579047 2026-06-23T10:46:54Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٤ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593382 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە هەرێمی کوردستان، عێراق}} {{Use dmy dates|date=مارس ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement | name = هەڵەبجە | native_name = Helebce-هەڵەبجە | native_name_lang = ckb | image_skyline = | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = [[عێراق]] | subdivision_type1 = هەرێم | subdivision_name1 = [[هەرێمی کوردستان]] | subdivision_type2 = پارێزگا | subdivision_name2 = [[پارێزگای هەڵەبجە]] | pushpin_map = Iraq | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = شوێنی هەڵەبجە لە عێراق | coordinates = {{coord|35|10|N|45|59|E|region:IQ_type:city|display=inline,title}} | elevation_m = 700 | population_total = 140,000 | population_as_of = 2022 | timezone = [[کاتی ستانداردی عەرەبی|AST]] | utc_offset = +3 }} '''هەڵەبجە''' شارێکە لە [[هەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]، کە لە دامێنی [[چیاکانی زاگرۆس]] لە نزیک سنووری [[ئێران]] هەڵکەوتووە. شارەکە نزیکەی ٧٠٠ مەتر لە ئاستی دەریاوە بەرزە و ئاوی [[ڕووباری سیروان]] دەیبژێوێت. هەڵەبجە ناوەندی [[پارێزگای هەڵەبجە]]یە، کە لە نیسانی ٢٠٢٥دا لەلایەن [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراقەوە]] بە ڕەسمی وەک پارێزگایەکی تەواو ناسێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|سەردێڕ=Iraqi lawmakers vote to recognize new governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> [[جووەکانی میزراحی]] ناسراو [[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە، لەگەڵ خێزانەکانی گرووپی "سیانزە ماڵ" ([[جاف|هۆزی جاف]])، لە دامەزرێنەرانی شارەکە بوون و سەرەتا لە نزیک کانی [[نەواڵە]] نیشتەجێ بوون.<ref name="jinha">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://jinhaagency.com/so/zhyan/gky-jwwlkan-w-khanww-drynkany-hbj-brw-lnawchwwn-dchn-17600|سەردێڕ=گەڕەکی جوولەکان و خانووە دێرینەکانی هەڵەبجە بەرەو لەناوچوون دەچن|وێبگە=JINHA Agency|زمان=ku|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> هەڵەبجە یەکێکە لە پیتۆڵترین ناوچەکانی عێراق، کە ساڵانە ٧٠٠ تا ٩٠٠ ملیمەتر بارانی لێ دەبارێت و لە ناوخۆدا بە ''بواینی'' (بواینى) ناسراوە، کە بە واتای "خاکی پیرۆز" دێت.<ref name="shafaq">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Discover-Iraq-Halabja--Where-land-memory-and-resilience-intertwine|سەردێڕ=Discover Iraq: Halabja — Where land, memory, and resilience intertwine|وێبگە=Shafaq News|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ئێستا شارەکە نزیکەی ١٤٠،٠٠٠ کەسی تێدا نیشتەجێیە، کە زۆرینەی هەرە زۆریان [[کورد]]ن. لە کاتێکدا زۆربەی دانیشتووانەکەی بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] دەدوێن، زۆرێکیشیان دیالێکتی [[هەورامی]] دەپارێزن، کە ئەمەش پردێکی زمانەوانی لەگەڵ [[کوردستانی ڕۆژهەڵات|کوردستانی ئێران]] و [[پارێزگای کرماشان]]ی دراوسێ دروست دەکات لە پاڵ قسەکردن بە دیالێکتی سۆرانی لە شارەکدا بۆ جێبەجێکردنی کار و پیشەی ڕۆژانە.<ref name="shafaq"/> لە ڕووی مێژووییەوە، هەڵەبجەی ئێستا مەڵبەندی دەسەڵاتی [[جاف|هۆزی جاف]] بووە. شارەکە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەهۆی [[کیمیابارانی هەڵەبجە]] لە ساڵی ١٩٨٨ ناسراوە، کە تێیدا هەزاران هاووڵاتی سڤیلی کورد لە هێرشێکی کیمیاییدا بە فەرمانی حکوومەتی [[عێراقی بەعسی]] لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]] شەهید کران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/16/newsid_4304000/4304853.stm|سەردێڕ=1988: Thousands die in Halabja gas attack|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> هەروەها شارەکە بەوە ناسراوە کە چەندین [[شاعیر]]، [[زانا ئیسلامییەکان|زانای ئایینی]] و [[کەسایەتیی سیاسی]] دیار لە مێژووی خۆیدا پێگەیاندووە.<ref name="nasih2024">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=Halabja: A Chronicle of Endurance and Heritage|نووسەر=Nukhsha Nasih|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|url-status=dead}}</ref> == ڕەگناسی (ئێتیمۆلۆژی) == سەبارەت بە بنچینەی ناوی "هەڵەبجە" چەندین بۆچوونی جیاواز هەن و مشتومڕیان لەسەرە، کە گرنگترینیان ئەمانەن:<ref name="etymology">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=هەڵەبجە مەملەکەتی ژیان|نووسەر=خەبات عەبدوڵڵا|زمان=ku}}</ref><ref name="kurdcollect">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://zamenpress.com/Details.aspx?jimare=80433|سەردێڕ=هەڵەبجە - مێژوو و کولتوور|وێبگە=Zamen Press|زمان=ku}}</ref> یەکەم بۆچوون ناوی هەڵەبجە بە مێژووی کۆنەوە دەبەستێتەوە. پاشای ئەکەدی [[سارگۆنی ئەکەدی]] (٢٣٣٤–٢٢٧٩ پ.ز) هێرشی کردە سەر ناوچەیەک کە ئەو کات بە ''هەرهەر'' (Har Har) دەناسرا، کە ناوچەکانی هەڵەبجە و [[شارەزوور]]ی دەگرتەوە. دوای داگیرکردنی، سارگۆن ناوەکەی گۆڕی بۆ ''کار شارووکین'' (شاری سارگۆن). مێژوونووسی کورد [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] پێی وایە کە شاری ئێستای هەڵەبجە لەوانەیە هەمان ئەو شوێنە کۆنە بێت.<ref name="etymology"/> لە سەردەمی [[هۆرییەکان|هۆرییەکاندا]]، ئەم ناوچەیە لە دەقە بزمارییەکانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووریدا]] بە ناوی ''کەرداخەر'' (یان ''خار خار'') هاتووە کە دەکەوێتە سەر [[ڕووباری سیروان]]. بەڵام هەندێک توێژەر ئەم پەیوەندییە لە ڕووی فۆنۆلۆژییەوە بە دوور دەزانن.<ref name="kurdcollect"/> [[پەڕگە:Rainbow Bee-eaters Juffs.JPG|وێنۆک|باڵندەی کەرخۆرە (زەنگوڵەبایە).|alt=Rainbow Bee-eaters Juffs]]بۆچوونی دووەم وایە کە بەهۆی باخ و سەوزایی و ئاوی ناوچەکەوە، خەڵکی پێیان وتووە ''عەجەب جا'' (عەجەب جا) واتە "شوێنێکی سەرسوڕهێنەر"، کە دواتر گۆڕاوە بۆ ''هەڵەبجە''.<ref name="kurdcollect"/> بۆچوونی سێیەم ناوەکە لە وشەی کوردیی ''هەڵوژە'' (هەڵوژە) وەردەگرێت، کە شوێنی هێلانەی باڵندەی کەرخۆرەیە؛ تا ئێستاش گوندەکانی دەوروبەری هەڵەبجە ناوی شارەکە بە ''هەڵەوجە'' گۆڕ دەکەن.<ref name="etymology"/> بۆچوونی چوارەم دەڵێت ناوەکە لە ''هەڵۆجێ'' (هەڵۆجێ) واتە "جێگەی هەڵۆ" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ میرێکی [[میرنشینی ئەردەڵان]] کە لە نێوان ساڵانی ١٦٠٠–١٦١٥ دەسەڵاتی لە ناوچەکەدا هەبووە.<ref name="kurdcollect"/> بۆچوونی پێنجەم، کە لەلایەن زانا [[جەمال بابان]] پاڵپشتی دەکرێت، ناوەکە لە ''ئەڵبجە'' (Albje) وەردەگرێت و ئاماژە بەوە دەکات کە لە [[کوردیی ناوەندی|دیالێکتی جافیدا]] پیتی ''ئەلف'' (ئ) زۆرجار دەگۆڕێت بۆ ''ه'' (ه)، و لە دەستنووسە مێژووییەکانیشدا ناوەکە بە ''ئەڵەبجە'' هاتووە.<ref name="kurdcollect"/> == مێژوو == هەڵەبجە یەکێکە لە کۆنترین ئەو شارانەی کە ژیان تێیاندا بەردەوام بووە لە [[هەرێمی کوردستان]]، کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی گەلی [[لۆلۆیییەکان|لۆلۆیی]] یان [[لۆلۆییەکان]] دەگەڕێتەوە. وا بڕوا دەکرێت شاری دێرینی «[[خار خار]]» کە مێژووەکەی بۆ ٢٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە، هەمان شوێنی هەڵەبجەی ئێستا بێت.<ref name="uoh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://uoh.edu.iq/en/halabja-city/|سەردێڕ=Halabja City|وێبگە=University of Halabja|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230220020149/https://uoh.edu.iq/en/halabja-city/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٦٤١ی زایینی، شارەکە دوای [[فەتحی ئیسلامی]] بۆ سەر [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئیسلام.<ref name="uoh"/> لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی]]دا، ناوچەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی میرنشینی [[حەسەنوەیهییەکان|حەسەنوەیهی]] (٩٥٩-١٠١٥ ز)، پاشان میرنشینی [[عەننازییەکان|عەننازی]] (١٠١٦-١١١٧ ز).<ref name="uoh"/> شێوازی ئێستای نیشتەجێبوون لە هەڵەبجە تەمەنی نزیکەی ٥٠٠ ساڵ دەبێت،<ref name="nasih2024"/> کە سەرچاوەکەی بۆ کۆچبەرانی ناوچەی [[هەورامان]] و [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] (باکووری ڕۆژئاوای [[ئێران]]) دەگەڕێتەوە.<ref name="nasih2024"/> [[پەڕگە:Battle of Chaldiran.jpg|وێنۆک|جەنگی چاڵدێران.]] هەڵەبجە لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩ بوو بە قەزا.<ref name="zamen">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=80433|سەردێڕ=History of Halabja|وێبگە=Zamen Press}}</ref> یەکەم قایمقامی شارەکە «[[محەمەد بەگ]]» بوو لە بنەماڵەی [[جاف]]، کە لەلایەن بەرپرسانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]یەوە هەڵبژێردرا.<ref name="zamen"/> گەشەکردنی شارەکە لە سەردەمی عوسمانیدا خێرایی بەخۆوە بینی، بەتایبەت دوای [[جەنگی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤. شارەکە لە دەوروبەری ساڵی ١٦٥٠ لە نزیک شوێنی ئێستای [[مزگەوتی تەکێ]] بنیات نراوەتەوە، پێشتر بەشێک بووە لە ناحیەی جوڵانبار ([[خورماڵ]]) پێش ئەوەی بکرێتە قەزا.<ref name="uoh"/> ڕێككەوتنێکی گشتی هەیە کە شارەکەی ئێستا لە سەردەمی عوسمانیدا دروستکراوە و دوای ساڵی ١٧٠٠ی زایینی گەشەی کردووە.<ref name="kurdcollect"/> بە تێپەڕبوونی کات، شارەکە [[کۆچەرییەکانی هەورامان]]، خانەدانەکانی [[قەڵای جەوانڕۆ]] لە [[جوانڕۆ]]ی ئێستا، و خێزانە دەستڕۆیشتووەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا. هەڵەبجە بوو بە شوێنی تێکەڵبوونی ئایین و نەتەوە جیاوازەکان، کە تێیدا زۆرینەی [[موسڵمانان|موسڵمان]] لەگەڵ پێکهاتەکانی [[کاکەیی]]، [[زەردەشتییەکان|زەردەشتی]] و [[جووەکان|جوو]] پێکەوە دەژیان, ئەم پێکەوە ژیانە هەتا ئەمڕۆش بەردەوامی هەیە.<ref name="nasih2024"/> یەکەم قوتابخانە لە هەڵەبجە لە ساڵی ١٩١٩ دامەزرا.<ref name="uoh"/> بەپێی ئامارە بەریتانییەکان، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ١٩٢٠دا نزیکەی ٦،٥٠٩ کەس بووە، و ناحیەکانی [[پێنجوێن]]، [[خورماڵ]]، ورماوە و [[دەربەندیخان]] لەژێر کارگێڕی ئەو شارەدا بوون.<ref name="uoh"/> هەڵەبجە مێژوویەکی درێژی هەیە وەک وێستگەیەکی گرنگ بۆ گەشتیاران لە نێوان باشوور و ناوەڕاستی عێراق و ناوچەکانی باکوور، هەروەها لەسەر ڕێڕەوی کاروانە بازرگانییەکان بووە کە بە [[تورکیا]] و [[ئەورووپا]] دەبەسترانەوە. زۆرێک لەو کاروانانە «[[خورما]]»یان دەگواستەوە، کە ئەمەش لە ناوی ناحیەی [[خورماڵ]]دا ڕەنگی داوەتەوە (بە واتای کۆگای خورما)، کە ئاماژەیە بۆ بازرگانیی خورما کە لەو سەردەمەدا باڵادەست بووە.<ref name="uoh"/> === دامەزراندن و نیشتەجێبوونی سەرەتایی === هۆزی [[جاف]] بە دامەزرێنەری هەڵەبجەی ئێستا دادەنرێن.<ref name="kurdcollect"/> بەپێی نەریتی ناوخۆیی، یەکەم خانوو لەلایەن بەگەکانی تاقمی «[[شێوەکەڵ]]»ەوە دروستکراون؛ لە نەوەکانی دوای ئەوانیشدا نەوەکانیان گەشەیان کرد بۆ «[[سیانزە ماڵ]]» (سێزدە ماڵ)، کە بە هۆزە دامەزرێنەرە ڕەسەنەکانی شارەکە دادەنرێن.<ref name="kurdcollect"/> دواتر [[جووەکانی میزراحی]] کە پاش چەند ساڵێک خۆیان ناو نا [[جووە کوردەکان]] گەیشتنە ناوچەکە و هەندێکیان بازرگانی لێهاتوو بوون، کە بەهۆی بازرگانیی سنوورییەوە ڕاکێشرابوون، لە تەنیشت هۆزەکانی جاف نیشتەجێ بوون و بەشدارییان کرد لە گەشەپێدانی هەڵەبجە وەک ناوەندێکی بازرگانی؛ ئەم خەڵکە بە زمانی [[جوو-ئارامیی نوێ]] (کە زۆرجار بە [[لیشانا دیدان]] یان [[هولاولا]] ناودەبرێت) قسەیان دەکرد.<ref name="kurdcollect"/> === مێژووی کارگێڕی و دیمۆگرافیا === هەڵەبجە لە ساڵی ١٨٨٩ بە فەرمی وەک «قەزا» (ناوچەی کارگێڕی) دامەزرا، و بوو بە دووەم قەزا کە لە عێراقدا دوای [[نەجەف]] پێکهێنرابێت، ئەمەش هاوکات بوو لەگەڵ دەستنیشانکردنی [[عوسمان پاشای جاف]] وەک یەکەم سەرۆک شارەوانیی شارەکە لەژێر ئیدارەی عوسمانیدا.<ref name="kurdcollect"/><ref name="uoh"/> تا ساڵی ١٩٣٠، شارەکە لە سێ گەڕەکی سەرەکی پێکهاتبوو: پاشا (ناوەندی ئێستای شار)، پیر محەمەد، و کانی ئاشقان.<ref name="kurdcollect"/> دوای دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق لە ساڵی ١٩٢٠، قەزای هەڵەبجە ڕووبەرەکەی نزیکەی ٥،٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە بوو و ٣٧٥ گوندی لەخۆدەگرت، لەوانە ناحیەکانی [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، [[شارەزوور]]، [[پێنجوێن]]، [[خورماڵ]]، و ورماوە.<ref name="kurdcollect"/> بەهۆی سیاسەتەکانی [[تەعریب]] و ڕاگواستنی زۆرەملێی گوندەکان لەلایەن حکوومەتی [[بەعس]]ەوە، تا سەرژمێریی ساڵی ١٩٨٧ تەنها ١٨ گوند مابوونەوە، لە کاتێکدا لە ساڵی ١٩٧٧دا ٢١٦ گوند بوون.<ref name="kurdcollect"/> شارەکە لە ئێستادا لە ٣٧ گەڕەک و ١٣٢ شەقام پێکهاتووە، ژمارەی دانیشتووانە تۆمارکراوەکەی ١١٧،٦٦١ کەسە، و خاوەنی ٤ ناحیە ([[خورماڵ]]، [[ناحیەی بیارە|بیارە]]، [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، و [[بەمۆ]])، ٨٣ کەرتی کارگێڕی، و ١٢٤ گوندە.<ref name="kurdcollect"/> === بیستەکانی سەدەی ڕابردوو و شۆڕشەکانی شێخ مەحموود === لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا، هەڵەبجە ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕا لە پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی [[شێخ مەحموودی حەفید]] دژی حوکمی بەریتانیا. دانیشتووانی شارەکە بە چالاکیی بەرگرییان لە شارەکە کرد دژی فڕۆکە بەریتانییەکان لەژێر فەرمانی ئەدمۆندز، کە بۆ سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکان ڕەوانە کرابوون. ئەم ڕووداوانە بە [[جەنگی ئەشکۆڵ]] لەسەر [[چیای شنروێ]] کۆتایییان هات.<ref name="uoh"/> === بەرگریی چینی کرێکار و ڕاپەڕینی ئایاری ١٩٨٧ === لە ساڵانی پێش کۆمەڵکوژییەکەی ١٩٨٨، هەڵەبجە ببووە ناوەندێکی سەرەکیی بەرگریی جەماوەری دژی [[جەنگی ئێران و عێراق]]. تا ساڵی ١٩٨٧، حکوومەتی عێراق ٤٥ گوندی دەوروبەری هەڵەبجەی خاپوور کردبوو، ئەمەش وای کرد ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بگاتە نزیکەی ١١٠،٠٠٠ کەس، کە زۆربەیان هەڵاتووانی سوپا و خێزانەکانیان بوون.<ref name="libcom">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://libcom.org/article/1988-halabja-massacre|سەردێڕ=1988: The Halabja Massacre|وێبگە=Libcom.org|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|note=Published in Wildcat no.13, Summer/Autumn 1989}}</ref> لەنێوان ڕێکخراوە سیاسییەکاندا، [[حیزبی شیوعیی عێراق]] تاکە لایەن بوو کە لای هەڵاتووانی سوپا جێگەی بڕوا بوو، هەروەها تاکە لایەن بوو کە بە ئاشکرا هۆشداریی دا کە حکوومەت مەبەستیەتی هێرش بکاتە سەر هەڵەبجە.<ref name="libcom"/> [[پەڕگە:Children of Halabja, performing chants about peace, to Iraqi communist officials, written on the board "Bzhî âşti cîhan", meaning "Long live peace in the world".jpg|وێنۆک|منداڵانی هەڵەبجە لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا، سرودی ئاشتی بۆ بەرپرسانی شیوعیی عێراقی دەڵێن، لەسەر تەختەکە نووسراوە «بژی ئاشتی جیهان».]] تەنها چەند هەفتەیەک پێش ڕاپەڕینەکە، لە ١٦ی نیسانی ١٩٨٧، ڕژێمی بەعس یەکەمین هێرشی [[چەکی کیمیایی|کیمیایی]] کردە سەر هاووڵاتیانی مەدەنیی کورد لە گوندی [[شێخ وەسانان]] لە دۆڵی [[بالیسان]]، کە تێیدا زیاتر لە ٣٠٠ کەس شەهید بوون؛ ئەمە وەک تاقیکردنەوەیەک بۆ هێرشە گەورەترەکان دەبینرا.<ref name="may13rudaw">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=Halabja: A Chronicle of Endurance and Heritage|نووسەر=Nukhsha Nasih|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|url-status=dead}}</ref> لە ١٣ی ئایاری ١٩٨٧، بانگەوازێکی تۆمارکراو لە بڵندگۆی مزگەوتەکانەوە بڵاوکرایەوە و داوای لە هاووڵاتیان کرد بڕژێنە سەر شەقامەکان. دوو گرووپی خۆپیشاندەر یەکیان گرت و بوونە سەدان کەس، کە هەشت ژن لە کۆی ٢٠ ژنی سەرەتایی لەنێوانیاندا بوون.<ref name="may13rudaw"/> [[عەلی حەسەن مەجید]] (عەلی کیمیایی)، سکرتێری ئەوکاتی مەکتەبی باکووری [[حیزبی بەعس]]، فەرمانی دا هەرکەسێک لە خۆپیشاندانەکاندا بریندار بوو بە زیندوویی بخرێتە ژێر خاک، هەروەها «لیستێکی کوشتن»ی بۆ ١٦ ڕێکخەری خۆپیشاندانەکە ئامادە کرد.<ref name="may13rudaw"/> یەکێک لە بەشداربووان بە ناوی چنور قادر کە ئەوکات تەمەنی ٢٠ ساڵ بوو و لە ڕیزەکانی [[حیزبی شیوعی]] چالاک بوو، ناوی خۆی لە لیستەکەدا بینییەوە سەرەڕای ئەوەی بە جلی پیاوانەوە بەشداریی کردبوو؛ ئەو بە گۆڕینی پۆشاکەکەی لە ماڵێکی نزیکدا ڕزگاری بوو. لەو ١٦ کەسەی ناویان لە لیستەکەدا بوو، تەنها ئەو و هاوڕێیەکی ڕزگاریان بوو.<ref name="may13rudaw"/> ڕاپەڕینەکە بە تەقەی موشەکی هێلیکۆپتەر و هێزە [[ئوردن]]ییەکان سەرکوت کرا؛ ٢٠٠ کەس دەستگیر کران و بە زیندوویی نێژران. ڕاپەڕینی هاوشێوە بۆ چوار یان پێنج شاری تری کوردنشین گوازرایەوە.<ref name="libcom"/> ئەم ڕووداوانە لە فیلمێکی دیکۆمێنتاریدا بە ناوی «١٣ی ئایار» (٢٠١٨) لە دەرهێنانی سینەماکاری کورد [[تاریق تۆفیق]] خراونەتە ڕوو، کە لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی [[سلێمانی]] نمایش کرا.<ref name="may13rudaw"/> نەریتی سیاسیی چالاکیی [[شیوعی]] لە هەڵەبجە، لە ڕووی دامەزراوەییەوە لەلایەن [[حیزبی شیوعیی کوردستان–عێراق]] درێژەی پێدرا کە لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2021/06/mde140011995en.pdf|سەردێڕ=IRAQ Human rights abuses in Iraqi Kurdistan since 1991|بڵاوکەرەوە=Amnesty International|ڕێکەوت=١٩٩٥}}</ref> === عادیلە خانم و هۆزی جاف === [[پەڕگە:First primary school for boys, during Lady Adela's rule in Halabja, late 1910s.jpg|وێنۆک|یەکەم قوتابخانەی سەرەتایی کوڕان لە هەڵەبجە لە کۆتایییەکانی ١٩١٠کاندا، لە سەردەمی دەسەڵاتی [[عادیلە خانم]].]] هەڵەبجە وەک ناوەندی سەرەکیی [[عوسمان پاشای جاف]] خزمەتی کردووە، کە پاشایەکی کورد و سەرۆکی [[هۆزی جاف]] بوو، کە گەورەترین کۆنفیدراسیۆنی هۆزە کوردییەکانە لە [[ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter|یەکەم=Michael M.|سەردێڕ=The A to Z of the Kurds|پەڕە=٢١١|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ڕێکەوت=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨٠٨١٠٨٦٣٣٤٧}}</ref> [[پەڕگە:Lady Adela the mayor of Halabja, and her family, 1920s.webp|وێنۆک|عادیلە خانمی قایمقامی هەڵەبجە و خێزانەکەی لە ١٩٢٠کاندا.]] هاوسەرەکەی، [[عادیلە خانم]] (عادیلە خانم، نزیکەی ١٨٤٧–١٩٢٤)، کە لە بنەماڵەی ئەریستۆکراتی [[ساحێبقڕان]] لە شاری [[سنە]] لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە، بوو بە یەکێک لە دیارترین سەرکردەکانی مێژووی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Edmonds|یەکەم=Cecil John|سەردێڕ=Kurds, Turks, and Arabs: Politics, Travel, and Research in North-eastern Iraq, 1919–1925|ڕێکەوت=١٩٥٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٠٤-١٨٩٦٠-٠}}</ref> کاتێک [[شێخ مەحموودی حەفید]] لە ساڵی ١٩١٩ ڕاپەڕینی دژی ئەفسەرە سیاسییەکانی بەریتانیا دەستپێکرد، عادیلە خانم پەنای دا بەو ئەفسەرە بەریتانیانەی کە بۆ ناوچەی هۆزی جاف دەستنیشانکرابوون؛ [[پەڕگە:Lady Adela the ruler and mayor of Halabja, meeting with Major General Fraser in 1919.webp|وێنۆک|عادیلە خانم، فەرمانڕەوا و قایمقامی هەڵەبجە، لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ مەیجر جەنەراڵ فرەیزەر لە ساڵی ١٩١٩.]] بەریتانییەکان نازناوی «خان-بەهادور»یان پێبەخشی و بە «شازادەی ئازاکان» ناویان برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thejiyanarchives.com/obituary/lady-adela-jaff-1847-1924|سەردێڕ=Lady Adela Jaff|وێبگە=The Jiyan Archives|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ئەو دوای مردنی عوسمان پاشای جاف لە ساڵی ١٩٠٩ بەردەوام بوو لە فەرمانڕەواییکردن، و وەک یەکەم فەرمانڕەوای مێژوویی ژن لە هەڵەبجە پێش سەردەمی نوێ دەناسرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|وێبگە=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> نووسەری بەریتانی [[گەتروود بێڵ]] لە ساڵی ١٩٢١ سەردانی هەڵەبجەی کردووە و لە نامەیەکی بەناوبانگدا وەسفی عادیلە خانمی کردووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://avauntmagazine.com/lady-adela-khanum-leader-of-the-kurds-jaff-tribe-kurdistan/|سەردێڕ=Lady Adela|وێبگە=avauntmagazine.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> هەروەها [[ڤلادیمیر مینۆرسکی]] کۆبوونەوەیەکی خۆی لەگەڵ ئەو خانمە لە ساڵی ١٩١٣دا تۆمار کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Minorsky|یەکەم=Vladimir|سەردێڕ=The Tribes of Western Iran|journal=The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|پەڕەکان=٧٣–٨٠|ساڵ=١٩٤٥}}</ref> === کۆمەڵگەی جوو لە هەڵەبجە === هەڵەبجە لە مێژوودا باوەشی بۆ [[جووە کوردەکان|کۆمەڵگەیەکی جوو]] کردووەتەوە کە لە گەڕەکی جووەکانی شارەکەدا (گەڕەکی [[جوولەکە]]کان) نیشتەجێ ببوون.<ref name="diplo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> دانیشتووانە جووەکان بە بازرگانی لێهاتوو دەناسران؛ خێزانەکانی پاشا و بەگی [[هۆزی جاف]] ڕێز و پاراستنێکی زۆریان لێ دەکردن، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەمە وای کردبوو [[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە ئازادتر بن بەراورد بە زۆرێک لە شارۆچکە کوردنشینەکانی تر.<ref name="diplo"/> [[پەڕگە:Kurdish Jews of Halabja, Performing for officials of Monarch Iraq.png|وێنۆک|[[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە، خەریکی نمایشی شانۆین بۆ بەرپرسانی [[شانشینی عێراق]]، لە گەڕەکی جوولەکەکان.]] کۆمەڵگەی جوو [[سینەگۆگ|سینەگۆگێکیان]] لە دووریی نزیکەی ١٠٠–١٥٠ مەتر لە مزگەوتی گەورەی شارەکەوە بنیات نا، کە دواتر لە ساڵی ١٩٥٤ بە ٥٥ [[دیناری عێراقی]] کڕدرا و گۆڕدرا بۆ مزگەوتی ئەحمەدی (بە ناوی [[ئەحمەد کوڕی حەنبەل]] ناونرا).<ref name="diplo"/> دوای دامەزراندنی دەوڵەتی [[ئیسرائیل]] لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو، عێراق ڕەگەزنامەی لە دانیشتووانە جووەکانی وەرگرتەوە و ناچاری کردن کۆچ بکەن، هاوکات دەستی بەسەر زۆربەی موڵک و ماڵەکانیاندا گرت.<ref name="diplo"/> ==== هەوڵەکانی پاراستن ==== تا ساڵی ٢٠٢٠، پاشماوەی خانووە ڕەسەنەکان کە بە تەلارسازییە تایبەتەکەیان دەناسرێنەوە، هێشتا لە گەڕەکی جوولەکاندا ماونەتەوە، بەڵام بەهۆی پشتگوێخستنەوە بەرەو لەناوچوون دەچن.[[پەڕگە:Halabja Jewish Synagogue.jpg|وێنۆک|سینەگۆگی جووەکانی هەڵەبجە.]]<ref name="snn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://snnc.co/en/17396|سەردێڕ=In Halabja, the Jewish Quarter is heading toward disappearance|نووسەر=Ali Hama Saeed|وێبگە=SNN|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> شوێنەوارناس هاوار نەجمەدین ئاماژە بەوە دەکات کە ڕووپێوییە مێژووییەکان دەریدەخەن نزیکەی ٨٥٠ دانیشتووی جوو لە شارەکەدا ژیاون، و جەختیش دەکاتەوە کە گەڕەکەکە دەکەوێتە ژێر یاسای پاراستنی شوێنەوار و کەلەپوور.<ref name="jinha"/> بەڕێوبەرایەتیی کەلەپووری هەڵەبجە داوای ١.٥ ملیار دیناری عێراقی کردووە بۆ کڕینەوە و نۆژەنکردنەوەی حەوت خانووی ماوە؛ هەرچەندە لەلایەن وەزارەتی شارەوانییەوە بە سەرەتایی ڕەزامەندی لەسەر دراوە، بەڵام تا کاتی ئامادەکردنی ڕاپۆرتەکە هیچ بودجەیەکی بۆ تەرخان نەکراوە.<ref name="snn"/> زانایان هۆشدارییان داوە کە ئەگەر هەنگاوی بەپەلە نەنرێت، لە گەڕەکی جوولەکان هیچ نامێنێتەوە تەنها ناوەکەی نەبێت.<ref name="snn"/> === کۆمەڵگەی کاکەیی (یارسانی) لە هەڵەبجە === لەنێو ئەو پێکهاتە ئایینییانەی کە لە مێژوودا لە هەڵەبجە هەبوون، پێکهاتەی [[کاکەیی]] یەکێکیانە، کە بە [[یارسان|یارسانی]] یان [[ئەهلی حەق]] ناسراون. لە باشووری [[کوردستان]] بە «کاکەیی» ناودەبرێن؛ لە [[ئێران]] و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بە [[یارسان|یارسانی]] ناسراون.[[پەڕگە:Kakayis (Yarisanis) followers of Kakayi, or Yarsani religions, of Halabja, Kurdistan region of Iraq.jpg|وێنۆک|کاکەیییەکان (یارسانییەکان)ی هەڵەبجە.]] توێژەران کاکەیی وەک ڕێبازێکی ئایینیی کاریگەر بە [[تەسەووف|سۆفیگەرایەتی]] وەسف دەکەن کە لە پەیوەندی لەگەڵ ئایینی [[شیعەی دوازدە ئیمام]] گەشەی کردووە. یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاکەرەوەکانی تیۆلۆژیای ئەوان بریتییە لە «[[دۆنادۆن]]» (دۆنادۆن)، کە گەشتی ڕۆحە لە جەستەیەکی یەک لە دوای یەکدا لە ڕێگەی قۆناغە ڕوحانییەکانەوە؛ ئەمە لە [[ڕێناس]] ([[گیانگوێزانەوە]]) جیاوازە، چونکە ئاماژەیە بۆ جووڵەیەکی ئاراستەکراو بەرەو [[سەرچاوەی خودایی]].<ref name="kakei-history">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.historyofkurd.com/2017/12/30/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%95%DB%8C%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%B3/|سەردێڕ=مێژوو و بیروباوەڕی ئایینی کاکەیی (یارسان)|نووسەر=جوتیار نەریمان حسێن|وێبگە=مێژووی کورد|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|زمان=ku}}</ref> سەرچاوەی ئەم باوەڕە بۆ [[سوڵتان سەهاکی بەرزنجەیی]] (کۆچی دوایی نزیکەی ٦١٢ی کۆچی) دەگەڕێتەوە، کە بە ڕێکخەری پرەنسیپەکانی ئەم ئایینە دادەنرێت.<ref name="kakei-history"/> == هێرشی کیمیاییی ١٩٨٨ == {{سەرەکی|کیمیابارانی هەڵەبجە}} === پاشخان و ئامادەکارییەکان === لە هەفتەکانی پێش هێرشەکەدا، سەرۆک هۆزەکان و ئەفسەرانی سوپا بە نهێنی بۆ شاری [[سلێمانی]] گوازرانەوە. هەڵاتووانی سوپا دەستیان بەسەر شارۆچکەی [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]ی نزیک هەڵەبجەدا گرتبوو؛ دواتر هێزی ئاسمانیی عێراق شارۆچکەکەی بە تەواوی خاپوور کرد.<ref name="libcom"/> ماوەیەکی کەم پێش هێرشە کیمیاییەکە، هەڵەبجە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لەلایەن تۆپخانەکانی ئێرانەوە بۆردومان کرا، پاشان لەلایەن هێزەکانی [[پاسداران|پاسدارانی ئێران]]ەوە داگیرکرا.<ref name="libcom"/> [[پەڕگە:Photographer Ramazan Öztürk as he arrived in Halabja to document the tragedy.jpg|وێنۆک|وێنەگر ڕەمەزان ئۆزتورک کاتێک گەیشتە هەڵەبجە بۆ بەدۆکۆمێنتکردنی کارەساتەکە.]] === هێرشەکە === [[کیمیابارانی هەڵەبجە]] لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕوویدا، کاتێک هەزاران هاووڵاتیی مەدەنیی کورد لە هێرشێکی کیمیاییی بەرفراواندا شەهید کران کە لەلایەن [[حکومەتی عێراق]]ەوە وەک بەشێک لە [[ئەنفال|شاڵاوەکانی ئەنفال]] بە سەرکردایەتیی [[عەلی حەسەن مەجید]] ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/16/newsid_4304000/4304853.stm|سەردێڕ=1988: Thousands die in Halabja gas attack|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hiltermann|یەکەم=Joost R.|سەردێڕ=A Poisonous Affair: America, Iraq, and the Gassing of Halabja|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨٠٥٢١٨٧٦٨٦٥|پەڕە=١٩٥}}</ref> [[پەڕگە:Halabja Chemical Genocide 1988, done by the Baath'ist regime of Iraq.jpg|وێنۆک|کۆمەڵکوژیی کیمیاییی هەڵەبجە ١٩٨٨، لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە ئەنجامدرا.]] کەناڵی بی-بی-سی بڵاویکردەوە کە تێکەڵەیەک لە [[گازی خەردەل]] و بریکارە دەمارییەکانی وەک [[تابون]]، [[سارین]]، و [[ڤی-ئێکس (بریکاری دەماری)|VX]] بەکارهێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2138447.stm|سەردێڕ=Kurds look back with fear|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> لە نێوان ٣,٢٠٠ بۆ ٥,٠٠٠ کەس شەهید بوون و ٧,٠٠٠ بۆ ١٠,٠٠٠ کەسیش بریندار بوون، ئەمەش وایکرد کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە ببێتە گەورەترین هێرشی [[چەکی کیمیایی]] لە مێژوودا کە دژی ناوچەیەکی مەدەنی نیشتەجێبوو ئەنجامدرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm|سەردێڕ=Chemical Weapons Programs – Iraq Special Weapons Facilities|بڵاوکەرەوە=Federation of American Scientists|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130721033914/http://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === دەرەنجامەکان و کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان === لە ساڵی ٢٠١٠دا، [[دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق]] بە فەرمی هێرشەکەی وەک کۆمەڵکوژییەکی [[کۆمەڵکوژی|جینۆساید]] دژی گەلی کورد پێناسە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.upi.com/Top_News/Special/2010/03/08/1988-Kurdish-massacre-labeled-genocide/UPI-93471268062566/|سەردێڕ=1988 Kurdish massacre labeled genocide|بڵاوکەرەوە=United Press International|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171023160235/https://www.upi.com/Top_News/Special/2010/03/08/1988-Kurdish-massacre-labeled-genocide/UPI-93471268062566/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> لە هەمان ساڵدا [[پەرلەمانی کەنەدا]] هێرشەکەی وەک [[تاوان دژی مرۆڤایەتی]] شەرمەزار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://karygiannismp.com/spip/article.php3?id_article=1345|سەردێڕ=House adopts Karygiannis Motion on Halabja Gassing as a Crime Against Humanity|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110713135718/http://karygiannismp.com/spip/article.php3?id_article=1345|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> تا ئێستا کەمتر لە ١٥ کەسی تێوەگلاو ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی بوونەتەوە.<ref name="shafaq"/> ڕزگاربووانی هێرشەکە تا ئێستاش بەدەست نەخۆشییەکانی [[شێرپەنجە]]، نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کۆئەندامی هەناسە، کەمئەندامیی زگماکی و زەبرە دەروونییەکانەوە دەناڵێنن. توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٢ دەریخستووە کە زیاتر لە ٧٠٪ی خاکی ناوچە زیانلێکەوتووەکان هێشتا شوێنەواری ژەهراویبوونیان تێدا ماوە.<ref name="shafaq"/> هەروەها ڕاپۆرتێکی وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە سەپاندنی سزاکان "زیان بە بەرژەوەندییەکانی بەریتانیا دەگەیەنێت."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.publications.steveplatt.net/halabja.htm|سەردێڕ=Saddam's secret weapon (Channel 4, 1988)|بڵاوکەرەوە=Channel 4|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ١٩٨٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170423093543/http://www.publications.steveplatt.net/halabja.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ساڵانە لە ١٦ی ئازاردا، شەقامەکان بە پانکارت و ئاڵای ڕەش دەڕازێنرێنەوە و قوتابیان بۆ ڕێزگرتن لە قوربانییەکان شیعر دەخوێننەوە.<ref name="shafaq"/> === مۆنۆمێنت و مۆزەخانەی ئاشتیی هەڵەبجە === لە ناوەندی شارەکەدا مۆنۆمێنتی ئاشتیی هەڵەبجە وەستاوە، کە ساڵانە زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ سەردانکەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت.<ref name="shafaq"/>[[پەڕگە:Inside the Halabja Monument.jpg|وێنۆک|ناو مۆنۆمێنتی هەڵەبجە.]] لە تەنیشتیدا مۆزەخانەی ئاشتیی هەڵەبجە هەڵکەوتووە کە پێشانگای تێدایە بۆ بەدۆکۆمێنتکردنی هێرشەکە؛ گوڵزار ئازاد، بەڕێوەبەری مۆزەخانەکە، وەسفی کردووە بەوەی کە "شوێنێکە جیهان تێیدا فێری شەڕ، خۆڕاگری و هێزی یادەوەری دەبێت."<ref name="shafaq"/> دەروازەیەکی نوێی یادگاری کە لەسەر فەرمانی سەرۆکوەزیران [[محەممەد شیاع سودانی]] و بە تێچووی نزیکەی ١.٩٣٧ ملیار دیناری عێراقی (~١.٣٤ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی) دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠٢٥دا لە کۆتایییەکانی تەواوبووندابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.964media.com/46258/|سەردێڕ=Halabja gateway project nearing completion|وێبگە=964 Media|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٥}}</ref>[[پەڕگە:Halabja Monument.jpg|وێنۆک|مۆنۆمێنتی ئاشتی لە هەڵەبجە.]] == پارێزگای هەڵەبجە == {{سەرەکی|پارێزگای هەڵەبجە}} [[پارێزگای هەڵەبجە]] لە ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ بە فەرمی لەلایەن [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]ەوە وەک ١٩یەمین پارێزگای عێراق ناسێنرا، کە بەمەش کۆتایی بە چەندین دەیەی وابەستەیی بە [[پارێزگای سلێمانی]] هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|سەردێڕ=Iraqi lawmakers vote to recognize new governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> پێشتر [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٤دا بە شێوەیەکی یەکلایەنە هەڵەبجەی وەک چوارەمین پارێزگای هەرێم ناساندبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=KRG order turning Halabja into province sets off street celebrations|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> [[پەڕگە:Topographic Map of Halabja.jpg|وێنۆک|نەخشەی تۆپۆگرافیی پارێزگای هەڵەبجە.]] پارێزگاکە ڕووبەری ٨٨٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە دادەپۆشێت و لە پێنج ناحیە پێکدێت: هەڵەبجە (ناوەند)، [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، [[ناحیەی خورماڵ|خورماڵ]]، [[ناحیەی بیارە|بیارە]]، و [[بەمۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.niqash.org/en/articles/politics/5168/|سەردێڕ=A paper province: Halabja, symbol of Iraqi suffering, waits for its new beginning|یەکەم=Zhyar|دوایین=Mohammed|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=Niqash}}</ref> == بزووتنەوەی ئیسلامی لە کوردستان و هەڵەبجە == [[بزووتنەوەی ئیسلامی لە کوردستان]] لە ساڵی ١٩٨٧ لە شاری [[سنە]]ی ئێران لەلایەن [[شێخ عوسمان عەبدولعەزیز]] دامەزرا، کە بنکەی سەرەکیی پشتگیرییەکەی لە هەڵەبجە و ناوچەکانی دەوروبەری بوو؛ لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠١دا زیاتر لە ٥٠٪ی دەنگەکانی هەڵەبجەی بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> دوای ئەوەی نەیتوانی ڕێژەی پێویست لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی ساڵی ١٩٩٢ی هەرێمی کوردستان ببڕێت، بزووتنەوەی ئیسلامی ژێرخانێکی سەربازیی جیاوازی بە پاڵپشتیی [[ئێران]] و [[سووریا]] پەرەپێدا، و هێرشی دەکردە سەر حکوومەتی هاوبەشی یەکێتی و پارتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> چەندین گرووپی جیاواز لە ناو بزووتنەوەی ئیسلامی جیابوونەوە، کە دیارترینیان [[ئەنسارولئیسلام]] بوو کە لە ساڵی ٢٠٠١ لەژێر سەرکردایەتیی [[مەلا کرێکار]] دامەزرا، کە «میرنشینێکی ئیسلامی»یان لە دەوروبەری [[ناحیەی بیارە|بیارە]] و [[تەوێڵە]] لە سنووری قەزای هەڵەبجە ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2003/02/05/iraqi-kurdistan-human-rights-abuses-committed-ansar-al-islam|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan: Human Rights Abuses Committed by Ansar al-Islam|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٣}}</ref> لێکۆڵینەوەیەکی ڕێکخراوی [[هیومان ڕایتس وۆچ]] لە ساڵی ٢٠٠٢دا، چەندین حاڵەتی دەستگیرکردنی سەرەڕۆیانە، دەستبەسەرکردنی درێژخایەن، ئەشکەنجەدان و کوشتنی چەکدارانی دوای خۆبەدەستەودانی لەو ناوچانەدا بەدۆکۆمێنت کرد کە لەژێر کۆنتڕۆڵی ئەنسارولئیسلامدا بوون لە دەوروبەری هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2003/02/05/iraqi-kurdistan-human-rights-abuses-committed-ansar-al-islam|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan: Human Rights Abuses Committed by Ansar al-Islam|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٣}}</ref> مۆڵگەکانی ئەنسارولئیسلام لە ئازاری ٢٠٠٣دا لەلایەن هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و هێزە زەمینییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سەرەتای پرۆسەی ئازادیی عێراقدا تێکشکێنران. بزووتنەوەی ئیسلامی لە ساڵی ٢٠٠٣دا بە فەرمی لەلایەن حکوومەتی هەرێمی کوردستانەوە چەككرا و لەو کاتەوە تەنها وەک حیزبێکی سیاسی کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> == حوكمڕانیی سەردەم == [[پەڕگە:First Mayor of Halabja, Nuxsha Nasih.jpg|وێنۆک|نوخشە ناسح، پارێزگاری هەڵەبجە.]] دوای [[ڕاپەڕین|ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١]]، هەڵەبجە ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە ڕووخانی ڕژێمی [[حیزبی بەعس|بەعس]] و پشتگیریکردنی دامەزراندنی [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]].<ref name="nasih2024"/> لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥، [[نوخشە ناسح]] وەک پارێزگاری بەوەکالەتی هەڵەبجە دەستنیشانکرا، و بوو بە یەکەم ژن کە پۆستێکی جێبەجێکردن لەسەر ئاستی پارێزگا لە مێژووی عێراقدا وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aziz|یەکەم=Kamaran|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan24}}</ref> ئەو پێشتر لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەک قایمقامی هەڵەبجە خزمەتی کردبوو، کە بەوەش بووە دووەم ژن بەرزترین پۆستی سیاسی لە شارەکەدا وەربگرێت دوای [[عادیلە خانم]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|وێبگە=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٥دا، چالاکوانانی ژن لە هەڵەبجە بە ئاشکرا پشتگیریی خۆیان بۆ ژنانی شەڕڤانی کورد لە [[ڕۆژاوای کوردستان]] دووپاتکردەوە، ئەمەش دوای هێرشەکانی سەر گەڕەکەکانی [[شێخ مەقسوود]] و ئەشرەفییە لە [[حەلەب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=657943|سەردێڕ=چالاکوانانی ژن لە هەڵەبجە پشتیوانی ژنانی شەڕڤان دووپاتکردەوە|وێبگە=Rojnews|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Protest in Halabja, against digital abuse.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندان لە هەڵەبجە دژی توندوتیژی دیجیتاڵی.]] === پێکەوەژیانی ئایینی === سەرەڕای مەینەتییە مێژووییە گەورەکان، هەڵەبجە بە پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتە ئایینییە جیاوازەکانی دەناسرێتەوە. گرووپە ئایینییە جیاوازەکان ڕێز لە دابونەریتی یەکتر دەگرن و بەشداری لە مەراسیمەکانی یەکتردا دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/8001132.html|سەردێڕ=پێکەوەژیانی ئاینی سیمایەکی شارستانی هەڵەبجەیە|وێبگە=Voice of America Kurdish|زمان=ku|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> دانیشتووانی شارەکە «پێکەوەژیانی ئایینی» وەک سیمایەکی ناسنامەی شارستانیی هەڵەبجە وەسف دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/8001132.html|سەردێڕ=پێکەوەژیانی ئاینی سیمایەکی شارستانی هەڵەبجەیە|وێبگە=Voice of America Kurdish|زمان=ku|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> پێکهاتەی کاکەیی هێشتا لە سنووری پارێزگای هەڵەبجەدا ماون، بەتایبەتی لە ناحیەی هاوار، هەروەها پەیڕەوانی ئایینی زەردەشتی لە تەنیشت زۆربەی دانیشتووانی موسڵمانی سوننەدا ئەرکە ئایینییەکانی خۆیان جێبەجێ دەکەن. === زمان === زۆربەی دانیشتووانی هەڵەبجە بە زاراوەی [[سۆرانی]] دەدوێن، کە زاراوەی باڵای [[زمانی کوردی]]یە لە [[هەرێمی کوردستان]]. شارەکە و ناوچەی [[هەورامان]]ی دەوروبەری، هاوکات شوێنی ئاخێوەرانی زمانی [[هەورامی]]یە (کە بە [[گۆرانی]]یش دەناسرێت)، کە یەکێکە لە کۆنترین جۆرە تۆمارکراوەکانی زمانی کوردی؛ ئەمەش پردێکی زمانەوانی لەگەڵ پارێزگای کرماشان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دروست دەکات.<ref name="shafaq"/> === پەروەردە و خوێندن === هەڵەبجە خاوەنی یەکێک لە بەرزترین ڕێژەکانی [[خوێندەواری]]یە لەسەر ئاستی عێراق، کە لە ٨٥٪ تێدەپەڕێت.<ref name="shafaq"/> [[زانکۆی هەڵەبجە]] لە ساڵی ٢٠١١ دامەزراوە و زیاتر لە ٦،٠٠٠ خوێندکاری تێدایە لە پسپۆڕییە جیاوازەکاندا، لە جۆرەکانی [[ئەندازیاری]]یەوە تاوەکو [[زانستە مرۆیەتییەکان]].<ref name="shafaq"/> [[پەڕگە:University of Halabja.jpg|وێنۆک|زانکۆی هەڵەبجە.]] [[پەڕگە:Ahmed Mukhtar Jaff High School.jpg|وێنۆک|ئامادەیی ئەحمەد موختار جاف.]] دابەشبوونی جوگرافیی خزمەتگوزارییە پەروەردەییەکان لە هەڵەبجەی نوێ لە توێژینەوەیەکی زانستیدا کە لە [[گۆڤاری توێژەر]] لە ساڵی ٢٠٢٥ ([[زانکۆی سلێمانی]]) بڵاوکراوەتەوە، لێکۆڵینەوەی تێدا کراوە و کەم و کورتییەکانی پلاندانانی پەروەردەیی بۆ ساڵانی ٢٠٢٢-٢٠٢٣ دەستنیشان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Hameed Mohamed|یەکەم١=Shad|دوایین٢=Hamad Qadr|یەکەم٢=Didar|دوایین٣=Latif Muhammad|یەکەم٣=Sabah|سەردێڕ=Geographical analysis for the distribution of educational services in new Halabja in (2022–2023)|journal=Twejer Journal|بەرگ=٧|issue=4|پەڕەکان=٥٤٨–٥٨٣|ساڵ=٢٠٢٥|doi=10.31918/twejer.2574.19}}</ref> == ئابووری و کشتوکاڵ == [[کشتوکاڵ]] وەک کۆڵەکەی ئابووریی هەڵەبجە ماوەتەوە، کە زیاتر لە ٦٠٪ی دانیشتووانەکەی تێیدا سەرقاڵن.<ref name="shafaq"/> کاریگەرییەکانی هێرشە کیمیاییەکەی ساڵی ١٩٨٨ هێشتا لەسەر خاکەکە ماون: توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٢ دەریخستووە کە زیاتر لە ٧٠٪ی خاکی ناوچە زیانلێکەوتووەکان شوێنەواری ژەهراویبوونیان تێدا ماوە.<ref name="shafaq"/> ڕێژەی [[بێکاری]] لەنێوان گەنجاندا بە ٣٥٪ دەخەمڵێندرێت. چەقی داهێنانی هەڵەبجە کە لە ساڵی ٢٠٢٢ دامەزراوە و لەلایەن دیاسپۆرا و ڕێکخراوە ناحکومییە نێودەوڵەتییەکانەوە بودجەی بۆ دابین کراوە، پشتگیریی کارساز گەنجەکان دەکات لە بوارەکانی بازرگانیی کشتوکاڵی و تەکنەلۆژیادا.<ref name="shafaq"/> === هەنار === ناوچەی هەڵەبجە بە چاندنی [[هەنار]] بەناوبانگە. یازدە جۆری جیاواز لەسەر ڕووبەری نزیکەی ٨،٥٠٠ [[دۆنم]] باخ دەچێندرێن، کە ساڵانە نزیکەی ٣٠،٠٠٠ تۆن بەرهەمیان هەیە.[[پەڕگە:Pomegranates of Halabja farmers, in Halabja pomegranate festival.jpg|وێنۆک|هەناری جووتیارانی هەڵەبجە، لە فێستیڤاڵی هەناری هەڵەبجە.]]<ref name="awene">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.awene.com/article?no=13653&auther=1545|سەردێڕ=ڤیستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە|وێبگە=Awene|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٤}}</ref> ساڵانە «فێستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە» لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە بەڕێوەدەچێت، کە تێیدا هەنار لە تەنیشت بەرهەمە ناوخۆییەکانی تری وەک گوێزی هەورامان، ڕۆنی زەیتوونی ڕەسەن، و خواردنە تەقلیدییە کوردییەکان نمایش دەکرێن.<ref name="awene"/>[[پەڕگە:Halabja Pomegranate Festival.jpg|وێنۆک|فێستیڤاڵی هەناری هەڵەبجە.]] === ڕۆنی زەیتوون === کارگەی ڕۆنی زەیتوونی ڕەسەن (Rasan)، کە لە ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن گرووپی هەڵەبجەوە دامەزراوە، گەورەترین بەرهەمهێنەری [[ڕۆنی زەیتوون]]ە لەسەر ئاستی عێراق لە ڕووی قەبارەوە، کە بەرهەمی ڕۆژانەی دەگاتە ١٢٠ تۆن و توانای ساڵانەی ١٥٠،٠٠٠ لیترە.<ref name="kc">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=From harvest to production|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|url-status=dead}}</ref> هەرچەندە زیاتر بە ڕۆنەکەی ناسراوە، بەڵام کارگەی ڕەسەن دۆشاوی هەنار و سرکەش بەرهەم دەهێنێت. بەرهەمەکانی ڕەسەن بۆ [[ئەڵمانیا]] و [[بەریتانیا]] هەناردە دەکرێن، و گفتوگۆش بەردەوامە بۆ هەناردەکردن بۆ وڵاتی [[نۆرویژ]].<ref name="kc"/> == گەشتوگوزار == [[پەڕگە:Ahmed Awa Waterfall, Halabja, Tourism.jpg|وێنۆک|تاڤگەی ئەحمەد ئاوا لە هەڵەبجە.]] هەڵەبجە و ناحیەکانی دەوروبەری چەندین شوێنی سروشتیی بەناوبانگیان تێدایە، لەوانە تاڤگەی [[ئەحمەد ئاوا]] و هاوینەهەواری [[ئاوێسەر]].<ref name="kurdcollect"/>[[پەڕگە:Awesar Resort, Halabja, Kurdistan Region.jpg|وێنۆک|هاوینەهەواری ئاوێسەر لە هەڵەبجە.]] ناوچە شاخاوییەکانی [[هەورامان]] ناوەندێکی سەرەکیین بۆ گەشتوگوزاری ژینگەیی (Ecotourism) و گەشتوگوزاری کولتووری.<ref name="nasih2024"/> === مەراسیمی پیرشالیار === [[پەڕگە:Pir Shaliyar Ceremony, Hewraman.jpg|وێنۆک|ڕێوڕەسمی شاخاویی دێرین لە کاتی مەراسیمی پیرشالیاردا لەلایەن دەروێشەکانەوە، بۆ گەیشتن بە عیشقی خودایی.]] مەراسیمی [[پیرشالیار]]، کە ساڵانە لە گوندی هەورامانی تەخت بەڕێوەدەچێت، یەکێکە لە دیارترین فێستیڤاڵە کولتووری و ئایینییەکانی ناوچەی هەڵەبجە.<ref name="pirsh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/15324|سەردێڕ=پیرشالیار|وێبگە=KNWE|زمان=ku|نووسەر=سەرکەوت فەیروز}}{{بەستەری مردوو|url=https://knwe.org/KU/Details/15324 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> وا بڕوادەکرێت پیرشالیار کەسایەتییەکی ئایینی دێرینی ناوچەی هەورامان بووبێت لەسەر ڕێبازی [[موغەکان]]؛ هەریەکە لە [[ڕەشید یاسمی]] و [[ئایەتوڵڵا مەردۆخ]] وەک پیرێکی زەردەشتی دەیناسێنن کە ناوەکەی بۆ سەردەمی ئایینی میهرپەرستی دەگەڕێتەوە.<ref name="pirsh"/> فێستیڤاڵەکە وەک یادکردنەوەی ئاهەنگی پیرشالیار بەڕێوەدەچێت، کە لەلایەن خەڵکی هەورامانەوە بۆی ڕێکخرا دوای ئەوەی کچی ئەمیری [[بوخارا]]ی چاككردەوە لە نابیستی و لە دەستچوونی توانای قسەکردن. [[پەڕگە:Pir Shaliyar Festival, Halabja, Kurdistan Region.jpg|وێنۆک|فێستیڤاڵی پیرشالیار، هەڵەبجە.]] مەراسیمەکە سێ ڕۆژ دەخایەنێت، کە تێیدا قوربانیکردنی ئاژەڵ، دابەشکردنی گوێز، [[زیکر]] (خوێندنەوەی ڕوحانیی سۆفیگەری)، و ئامادەکردنی شۆربایەکی تەقلیدی لەخۆدەگرێت کە دەوترێت هەمان ئەو پێکهاتەیەیە کە لە ژەمی ڕەسەنی ئاهەنگەکەدا پێشکەش کراوە.<ref name="pirsh"/> == ژینگە == ڕێژەی ڕووبەری سەوزایی لە ناوچە شارنشینەکانی هەڵەبجە گەیشتووەتە ٢١٪، لە کاتێکدا ئەم ڕێژەیە لە [[بەغدا]] تەنها ١٠٪ە؛ ئەم دەستکەوتە تا ڕادەیەکی زۆر لە ڕێگەی هەوڵە خۆبەخشییەکان و ڕێکخراوە ناحکوومییەکانەوە (NGO) بەدی هاتووە.<ref name="wadi">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wadi-online.org/2022/01/30/greening-halabja/|سەردێڕ=Greening Halabja|وێبگە=WADI|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لە کۆی ٢٥٥ کانی، ١١٦یان وشک بوون، هەروەها ٤،٨٦١ دار زیانیان بەرکەوتووە.<ref name="wadi"/> ڕێکخراوی ناوخۆیی NWE پڕۆژەی «با کوردستان سەوز بکەین»ی جێبەجێ کردووە، کە لەلایەن ڕێکخراوی ئەڵمانی-عێراقی وادی (WADI) و لە ڕێگەی وەزارەتی فیدراڵیی ئەڵمانیا بۆ پەرەپێدان و هاریکاریی ئابووری (BMZ) بودجەی بۆ دابین کراوە، کە نۆ قوتابخانەی لە سەرتاسەری هەڵەبجە و ناحیەکانی دەوروبەری کردووەتە ئامانج.<ref name="wadi"/> == کەسایەتییە دیارەکان == === سیاسەت و سەرکردایەتی === * [[عادیلە خانم]] (نزیکەی ١٨٤٧–١٩٢٤)، فەرمانڕەوای کوردی هۆزی جاف، کە لەلایەن بەریتانییەکانەوە بە "شازادەی ئازاکان" ناودەبرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thejiyanarchives.com/obituary/lady-adela-jaff-1847-1924|سەردێڕ=Lady Adela Jaff|وێبگە=The Jiyan Archives|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> * [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨–١٩٣٤)، شاعیر و سیاسیی کورد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و قایمقامی هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> * [[نوخشە ناسح]] (لەدایكبووی ١٩٧٨)، یاسایی و سیاسیی کورد؛ دووەم ژنە قایمقامی هەڵەبجە و یەکەم ژن کە لە مێژووی عێراقدا پۆستی پارێزگار (بە وەکالەت) وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aziz|یەکەم=Kamaran|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|وێبگە=Kurdistan24}}</ref> * [[نارین بڕیار]] (لەدایكبووی ساڵی ٢٠٠٠، [[داڵاس]]، [[تێکساس]])، یەکەم کوردی-ئەمریکی و یەکەم ژنە کورد کە بۆ پۆستێکی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان هەڵبژێردرێت، وەک ئەندامی ئەنجومەنی شاری [[بێلڤیو، واشینگتن|بێلڤیو]] لە [[واشینگتن]] لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ هەڵبژێردرا. باوکی خەڵکی هەڵەبجەیە و ڕزگاربوویەکی کیمیابارانی ساڵی ١٩٨٨ ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/4396|سەردێڕ=Kurdish-American Woman Makes History in Bellevue Elections|نووسەر=Wladimir van Wilgenburg|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20260414064251/https://www.kurdistanchronicle.com/babat/4396|url-status=dead}}</ref> === ئایین و زانست === * [[عەبدولکەریم مودەریس]] (نزیكەی ١٩٠٢–٢٠٠٥)، زانای ئایینی و فەقیهی ناودار، لە ساڵی ١٩٢٤ەوە لە هەڵەبجە وانەی وتووەتەوە و وەک موفتی عێراق خزمەتی کردووە؛ یەکەم کەس بووە قورئانی وەرگێڕاوەتە سەر [[زمانی کوردی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Al-Ghantousi|دوایین٢=Alhamid|سەردێڕ=The Mystic Scholar Sheikh Abdul Karim Bayara Al-Mudarris and His Efforts in Education|ناونیشان=https://www.jalhss.com/index.php/jalhss/article/view/182|وێبگە=Journal of Arts, Literature, Humanities and Social Sciences|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> === ئەدەب، هونەر و ڕۆشنبیری === لە وێژەی کوردیدا شاعیر، نووسەر، ئەکادیمی و ڕۆشنبیرانی هەڵەبجە زۆرن. هەندێک لەوانە: * [[مەولانا خالیدی نەقشبەندی]] * [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی یەکەم]] * [[شێخ عەبدوڵڵای خەرپانی]] * [[مەولەوی]] * [[گۆران|عەبدوڵڵا گۆران]] (١٩٠٤–١٩٦٢)، شاعیری پێشەنگی کورد کە شیعری نوێی هێنایە ناو ئەدەبی کوردی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hitchins|یەکەم=Keith|ڕێکەوت=٢٠٠٢|سەردێڕ=GORĀN, ʿABD-ALLĀH SOLAYMĀN|ناونیشان=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-iranica-online/*-COM_2332|journal=Encyclopædia Iranica}}</ref> * [[شێخ نەجمەدین نەقشبەندی]] * [[شێخ حسامەدین نەقشبەندی]] * [[شێخ عەلادین نەقشبەندی]] * [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨–١٩٣٤)، شاعیر و سیاسیی کورد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و قایمقامی هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> * [[تاهیر بەگی جاف]] * [[عەبدولکەریم مودەریس|مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] * [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی دووەم]] * [[مەلا حەسەن قازی]] * [[شێخ حەمە ئەمین کاردۆخی]] * [[حلمی عەلی شەریف]] * [[ساڵح هەژار]] * [[مستەفا زەڵمی|مەلا مستەفای زەڵمی]] * [[شێخ ئەمین نەقشبەندی]] * [[حەمە ئەمین هەورامی]] * [[عوسمان هەورامی]] * [[مەحموود یاروەیسی]] * [[بابا ڕەسوڵی عەبابەیلێ]] * [[شێخ مستەفای موفتی]] * [[نامیق]] * [[ع. ع. شەونم]] * [[ئەژی گۆران]] * [[جەفایی]] * [[کاردۆخی]] * [[عەزیزی فەتاح]] * [[مامۆستا هیوا]] * [[تارا جاف]] (لەدایكبووی ١٩٥٨)، گۆرانیبێژ و یاریزانی چەنگی کورد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/radio3/world/onyourstreet/mstara1.shtml|سەردێڕ=Tara Jaff on BBC Radio 3|بڵاوکەرەوە=BBC Radio 3}}</ref> * [[مەریوان هەڵەبجەیی]] (نووسەر)، نووسەری کتێبی "سێکس و شەرع و ژن لە مێژووی ئیسلامدا".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/04/04/world/middleeast/04mariwan.html|سەردێڕ=Sex and Islam Author Says He Fears for His Life|دوایین=Worth|یەکەم=Robert F.|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٠٦|ئیش=The New York Times}}</ref> * [[مەریوان هەڵەبجەیی (وەرگێڕ)]]، وەرگێڕ و ڕەخنەگری ئەدەبی. * [[ئەیوب نووری]]، ڕۆژنامەنووسی کورد-کەنەدی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://reviewcanada.ca/magazine/2017/11/a-long-way-from-home/|سەردێڕ=A Long Way From Home|نووسەر=Ava Homa|وێبگە=Literary Review of Canada|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> * [[سەرکەوت هادی گۆرانی]] (ئایزێ)، ئەکتەر و فیلمساز لە فەڕەنسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Germian|یەکەم=Roza|سەردێڕ=What motivation is behind daily live videos by Sarkaw Hadi Gorani|ناونیشان=https://www.sbs.com.au/language/kurdish/en/podcast-episode/what-motivation-is-behind-daily-live-videos-by-sarkaw-hadi-gorani/93rshef9w|وێبگە=SBS Kurdish|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> لە ژنە شاعیر و ناودارەکانیش: * [https://web.archive.org/web/20171227131626/http://kurdipedia.org/default.aspx?q=20170306224408138649&lng=1 کوردە نەقشبەندی] (کورەزای [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی یەکەم]]) * [[خورشیدە بابان]] * حەمە ڕەشید هەورامی (ڕەشید بکر محمود)، نووسەر و خەباتگێڕ * مامۆستا پشکۆ نەجمەدین == کەشوهەوا == هاوینەکانی هەڵەبجە زۆر گەرم و زستانەکانی فێنکە. {{Weather box |location = هەڵەبجە |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 9.6 |Feb high C = 11.8 |Mar high C = 16.9 |Apr high C = 22.0 |May high C = 29.5 |Jun high C = 35.8 |Jul high C = 39.6 |Aug high C = 39.2 |Sep high C = 35.0 |Oct high C = 28.4 |Nov high C = 19.7 |Dec high C = 12.5 |year high C = 25.0 |Jan mean C = 4.8 |Feb mean C = 6.6 |Mar mean C = 11.2 |Apr mean C = 15.8 |May mean C = 22.0 |Jun mean C = 27.4 |Jul mean C = 31.2 |Aug mean C = 30.8 |Sep mean C = 26.4 |Oct mean C = 20.5 |Nov mean C = 13.3 |Dec mean C = 7.3 |year mean C = 18.1 |Jan low C = 0.1 |Feb low C = 1.4 |Mar low C = 5.6 |Apr low C = 9.7 |May low C = 14.5 |Jun low C = 19.0 |Jul low C = 22.8 |Aug low C = 22.5 |Sep low C = 17.9 |Oct low C = 12.7 |Nov low C = 7.0 |Dec low C = 2.2 |year low C = 11.3 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 144 |Feb precipitation mm = 146 |Mar precipitation mm = 132 |Apr precipitation mm = 85 |May precipitation mm = 35 |Jun precipitation mm = 0 |Jul precipitation mm = 0 |Aug precipitation mm = 0 |Sep precipitation mm = 0 |Oct precipitation mm = 28 |Nov precipitation mm = 79 |Dec precipitation mm = 124 |source 1 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.climate-data.org/location/47960/|سەردێڕ=Climate statistics for Halabja|بڵاوکەرەوە=Bureau of Meteorology|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |date= 2017 }} == پەیوەندیی نێونەتەوەیی == === دەستەخوشک === * [[سەردەشت]]، [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rwmal.net/19424/|سەردێڕ=یادی کیمیابارانکردنی سەردەشت؛ دەستەخوشک و هاوزامی هەڵەبجە|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=ڕووماڵ|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230416155527/https://rwmal.net/19424/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی هەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق|پارێزگای هەڵەبجە}} {{پۆلی کۆمنز|Halabja}} [[پۆل:هەڵەبجە| ]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|هەڵەبجە]] [[پۆل:پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان|هەڵەبجە]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:قەزاکانی پارێزگای هەڵەبجە]] [[پۆل:پەرتبوونی کورد]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:چاندی کوردی]] [[پۆل:وێژەی کوردی]] [[پۆل:یارسان]] [[پۆل:پارێزگای ھەڵەبجە]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەڵەبجە]] [[پۆل:ھەڵەبجە]] h8ko5b6niw47hxq3bocyz07nzqazdd7 0 120 1593106 1566226 2026-06-22T12:32:44Z ~2026-36076-21 77249 /* مانگەکان */ 1593106 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{ئەمڕۆ}} '''ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی''' یان '''ڕۆژژمێری فارسی''' (بە [[فارسی]]: ھجری خورشیدی یان ھجری شمسی)، ڕۆژژمێرێکی ھەتاوییە (یان بەستراوە بە خولی ھەتاو «[[خۆر]]»ەوە). لە ٣٦٥ ڕۆژ پێکدێت لە [[ساڵی ئاسایی|ساڵی سادە]]دا و لە ٣٦٦ ڕۆژ پێکدێت لە ساڵی پڕدا، و دابەش دەبێت بەسەر ١٢ مانگدا، شەش مانگەکانی سەرەتای لە ٣١ ڕۆژ پێکدێن و پێنج مانگەکەی دواتر لە ٣٠ ڕۆژ پێکدێن، بەڵام مانگی دوانزە لە ٢٩ ڕۆژ پێکدێت لە ساڵی سادەدا و لە ٣٠ ڕۆژ پێکدێت لە [[ساڵی پڕ]]دا،<ref>Hallock، Richard T. (1969). "Persepolis Fortification Tablets". Oriental Institute Publications. University of Chicago Press. ج. 92: 3, 75 – 76.</ref> == سەرەتای ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی == ساڵی ھەتاوی دەست پێدەکات لە سەرەتای بەھاردا لە ٢١ی ئازاردا بە پێی [[ڕۆژژمێری زایینی]] بە گشتی و ھەندێک ساڵ لە ٢٢ یان ٢٠ی مارس دەست پێدەکات بە پێی بەرەو پێشچوونی [[ساڵی پڕ]]. و یەکەم ڕۆژی ساڵەکە بە [[نەورۆز]] ناو دەبرێت، ھەروەھا ڕۆژژمێری ھەتاوی یان فارسی بە ڕۆژمێری جەلالی ناو دەبرێت بە گەڕاندنەوە بۆ جەلالەدین مالک سوڵتانی خۆراسان. == دانانی == {{ساڵی کوردی لە ڕۆژژمێرەکانی تردا|{{ئەمساڵی کوردی}}}} زانای [[موسڵمان]] [[عومەر خەییام|عومەر خەیام]] ئەم ڕۆژژمێرەی دانا، بە یارمەتی حەوت زانای گەردوونناس، بە وردترین ڕۆژژمێر دادەنرێت لە سەر زەویدا لە ئێستادا، ڕێژەی ھەڵە تیایدا بۆ ھەر ڕۆژێک ٣.٨ ملیۆن ساڵە لە بەرامبەردا ڕێژەی ھەڵە لە ڕۆژمێری زایینیدا ئەگاتە ڕۆژێک لە ٣٣٠٠ ساڵ، و ئەم رۆژژمێرە بەکاردێت لەلایەن ھەردوو وڵاتی [[ئێران]] و [[ئەفغانستان]]، و لە بەشێکی ڕۆژژمێری ئوم لقوڕادا بەکار دێت بۆ دیاریکردنی وەرزەکانی ساڵ. یەکەم رۆژی ڕۆژمێری کۆچی ھەتاوی ١ی '''فروردین''' ([[خاکەلێوە|نەورۆز]])ی ساڵی ١ی کۆچی ھەتاوییە، بەرامبەر ٢٩ی شەعبانی ساڵی ١ی پێش کۆچی و بەرامبەر ٢٢ی ئازاری ٦٢٢ی زایینی. ساڵی یەکەمی ئەم ڕۆژمێرە ساڵی کۆچی پێغەمبەر [[محەممەد|محەمەد]] لە مەککەوە بۆ مەدینە. ئێستا ساڵی {{#time: xiY}}ی کۆچی ھەتاوییە (=[[{{ئەمساڵی کوردی}}ی کوردی]]) بەرامبەر {{#time: [[Y|Yی]] [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]]}}. == مانگەکان == {| class="wikitable" | colspan = "6" | <center>'''مانگەکانی کۆچی ھەتاوی'''<ref>https://web.archive.org/web/20250118095358/https://iranicaonline.org/articles/calendars</ref></center> |- ! ڕیزبەندی مانگەکان|| ژمارەی ڕۆژەکان ||ناوەکەی بە کوردی || ناوەکەی بە فارسی || مێژووکانی زائینی |- |- | ١ | ٣١ | [[خاکەلێوە|نەوروز(خاکەڵێوە)]] | فروردین | [[٢١ی ئازار]] – [[٢٠ی نیسان]] |- | ٢ | ٣١ | [[گوڵان]](بانەمەڕ) | اردیبهشت | [[٢١ی نیسان]] – [[٢١ی ئایار]] |- | ٣ | ٣١ | [[جۆزەردان]] | خرداد | [[٢٢ی ئایار]] – [[٢١ی حوزەیران]] |- | ٤ | ٣١ | [[پووشپەڕ|پوشپەڕ]] | تیر | [[٢٢ی حوزەیران]] – [[٢٢ی تەممووز|٢٢ی تەمموز]] |- | ٥ | ٣١ | [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]] | مرداد | [[٢٣ی تەممووز|٢٣ی تەمموز]] – [[٢٢ی ئاب]] |- | ٦ | ٣١ | [[خەرمانان]] | شهریور | [[٢٣ی ئاب]] – [[٢٢ی ئەیلوول]] |- | ٧ | ٣٠ | [[ڕەزبەر]] | مهر | [[٢٣ی ئەیلوول]] – [[٢٢ی تشرینی یەکەم]] |- | ٨ | ٣٠ | گەڵارێزان([[خەزەڵوەر]]) | آبان | [[٢٣ی تشرینی یەکەم]] – [[٢١ی تشرینی دووەم]] |- | ٩ | ٣٠ | [[سەرماوەز]] | آذر | [[٢٢ی تشرینی دووەم]] – [[٢١ی کانوونی یەکەم]] |- | ١٠ | ٣٠ | [[بەفرانبار]] | دی | [[٢٢ی کانوونی یەکەم]] – [[٢٠ی کانوونی دووەم]] |- | ١١ | ٣٠ | [[ڕێبەندان]] | بهمن | [[٢١ی کانوونی دووەم]] – [[١٩ی شوبات]] |- | ١٢ | ٣٠/٢٩ | [[ڕەشەمە|ڕەشەمێ]] | اسفند | [[٢٠ی شوبات]] – [[٢٠ی ئازار]] |- |} == ئەمانەش ببینە == * [[ڕۆژژمێری کوردی]] * [[ڕۆژژمێری ئیسلامی]] * [[ڕۆژژمێری زایینی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20110630034512/http://calendar.ut.ac.ir/Fa/CalBase/Solarbase.asp مێژووی کۆچی ھەتاوی] * [http://www.ummulqura.org.sa سایتی فەڕمی ڕۆژژمێری ئوم لقوڕا] {{مانگە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کات|گەردوون}} [[پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئێران]] [[پۆل:ڕۆژژمێری کۆچی ھەتاوی]] [[پۆل:چاندی ئێرانی]] [[پۆل:ڕۆژژمێرەکان]] [[پۆل:داھێنانە ئێرانییەکان]] [[پۆل:ڕۆژەکانی بەفرانبار]] [[پۆل:چاندی ئەفغانی]] f9s2rw7m6ta648f2b9od1gbd584tm1t 0 267 1593064 1593045 2026-06-22T12:01:16Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593064 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = تاران |native_name = {{lang|fa|تھران}} |official_name = Tehran |nickname = |native_name_lang = |settlement_type = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] |image_skyline= {{Photomontage | photo1a = Towers in Tehran City at night.jpg{{!}} | photo2a = Tochal from Modarres Expressway.jpg{{!}} | photo2b = Golestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg{{!}} | photo3a =ChitgarLake.jpg{{!}} | photo3b = Shahyad (Azadi) Tower 01.JPG{{!}} | photo4a = Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 17ی ئەیلوولی 2016, DD 73.jpg{{!}} | photo4b = Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 17ی ئەیلوولی 2016, DD 76.jpg{{!}} | photo5a = پارک آب و آتش، تھران Water and Fire Park, Tehran - panoramio.jpg{{!}} | photo5b = Shahrtheater.jpg{{!}} | spacing = ۲ | size = 300 }} |image_caption = چەند دیمەنێکی شاری تاران |image_seal = |seal_alt = |image_shield = |shield_alt = |motto = |image_map = [[پەڕگە: Carte Topo Region Teheran.png|250px|وێنۆک|جێگەی تاران لە پارێزگای تاراندا]] |mapsize = |map_caption = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = Iran |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |coordinates_region = IR |subdivision_type = وڵات |subdivision_name = {{ئاڵا|ئێران}} |subdivision_type1 = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] |subdivision_name1 = [[پارێزگای تاران|تاران]] |subdivision_type2 = [[شارستان]] |subdivision_name2 = [[شارستانی تاران|تاران]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |leader_title = سەرۆکی [[شارەوانی]] |leader_name = عەلیڕەزا زاکانی |established_title = |established_date = [[١٧٧٨]] |leader_title1 = سەرۆکی ئەنجومەنی شار |leader_name1 = مەھدی چەمران |area_magnitude = |area_metro_km2 = ١٢٧٤ |area_metro_square_mi = |area_land_km2 = |area_land_square_mi = |area_water_km2 = |area_water_square_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = ٧٣٠ |area_urban_square_mi = |population_as_of = ٢٠١٦ |population_note = |population_urban = ٩،٧٢٩،٧٤٠ |population_metro = |population_density_sq_mi = ٢٦٧٤٨٫٣ |population_blank1_title = |population_blank1 = |timezone = IRST |utc_offset = +٠٣:٣٠ |timezone_DST = IRDT |utc_offset_DST = +٠٤:٣٠ |coordinates_display = % |latd = 35 | latm = 41 | lats = 46 | latNS = N |longd = 51 | longm = 25 | longs = 23 | longEW = E |elevation_m = ١٢٠٠ بۆ ١٩٨٠ |elevation_ft = ٣٩٠٠ بۆ ٦٤٧٠ |area_code = ٠٢١ |website = [http://en.tehran.ir/ www.tehran.ir] |footnotes = }} '''تاران''' ({{بە فارسی|تهران}}) پایتەختی کۆماری ئیسلامیی [[ئێران]]ە و ناوەندی پارێزگای تارانە و گەورەترین شاری ئێرانە. ئەم شارە بە تەنیا ١ لە ٦ ی گەلی ئەم وڵاتەی لە خۆ گرتووە. ژمارەی دانیشتووانی شاری تاران ٩،٧٢٩،٧٤٠ کەسە.<ref>https://worldpopulationreview.com/cities/iran/tehran?utm_source=perplexity</ref> تاران بیست و چوارەمین شاری جیھانە بەپێی ژمارەی دانیشتووان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131031010136/http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پانایی تاران ٧٣٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە.<ref>http://www.ostan-th.ir/images/stories/pdf/ostantehran2.pdf{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.ostan-th.ir/images/stories/pdf/ostantehran2.pdf%7B%7Bdead |date=نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> == ڕەگناسی == چەندین بیردۆزی جۆراوجۆر سەبارەت بە بنەچەی ناوی تاران پێشنیار کراون. زمانناسی ئێرانی زانا کامەرانی، لە وتارێکی «شێمیران-تاران»دا، پێشنیاری ئەوە دەکات کە تاران و کێھران بە واتای «شوێنە گەرمەکە» دێن، و «شێمیران» بە واتای «شوێنە فێنکەکە» دێت. ئەو پێڕستی ئەو شارانە دەخاتە ڕوو کە ھەمان بنەما و پاشگریان ھەیە و لێکۆڵینەوەی لە پێکھاتەکانی وشەکە لە [[زمانە ئێرانییەکان|زمانە ئێرانییە کۆنەکاندا]] کردووە، و گەیشتووەتە ئەو ئەنجامەی کە تاران و کێھران لە خێزانە جیاوازەکانی زمانی ئێرانی ھەمان واتایان ھەبووە، چونکە پیتی نەگۆڕی «ت» و «ک» لەو جۆرە زمانانەدا لە یەکتر نزیکن. ھەروەھا بەڵگەی ئەوەشی خستە ڕوو کە ئەو شارانەی ناویان «شێمیران» بووە ساردتر بوون لەوانەی ناویان «تاران» یان «کێھران» بووە. ئەو بیردۆزەکانی تری بەھەند وەرنەگرتووە کە مێژووی کۆنی زمانە ئێرانییەکان لەبەرچاو ناگرن، وەک بیردۆزی «تیرگان» و بیردۆزی «تاھران» [[ڕەگناسیی گەلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yahya |یەکەم=Zoka |سەردێڕ=Karvand of Kasravi |بڵاوکەرەوە=Franklin |ساڵ=١٩٧٨|شوێن=Tehran |پەڕەکان=٢٧٣–٢٨٣}}</ref> ماڵپەڕی فەرمی شاری تاران دەڵێت کە «تاران» لە وشە فارسییەکانی «تە» بە واتای «کۆتایی» یان «بن»، و «ران» بە واتای «لێژی [چیا]» ھاتووە؛ بنەی چیا (تە کوە)، ئاماژەیە بۆ شوێنی تاران لە بناری چیاکانی [[ئەلبورز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Behrooz, Samira |نووسەر٢=Karampour, Katayoun |ناونیشان=http://universityandheritage.net/SIFU/XII_Hanoi_2009/en/abstracts/html/14.html |سەردێڕ=A Research on Adaptation of Historic Urban Landscapes |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110724115732/http://universityandheritage.net/SIFU/XII_Hanoi_2009/en/abstracts/html/14.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئینگلیزیدا، بە «Teheran»یش دەنووسرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tehran: national capital, Iran |وێبگە=Britannica.com |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Tehran |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180813145643/https://www.britannica.com/place/Tehran |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە ھەردوو جۆرەکە لانی کەم لە ساڵی ١٨٠٠ەوە لە پەرتووکەکاندا بەکارھاتوون، و «Teheran» شێوازە باوەکە بووە لە دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]]ەوە تا ماوەیەکی کەم پێش [[شۆڕشی ئێران]].<ref>John Allen Gay for [[The National Interest]], 27 May 2014. [https://nationalinterest.org/feature/when-did-peking-become-beijing-persia-become-iran-we-have-10525 "When Did Peking Become Beijing and Persia Become Iran? We Have the Data"], with the [[Google Books Ngram Viewer]] graph [https://books.google.com/ngrams/graph?content=Tehran%2CTeheran&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=0&share=&direct_url=t1%3B%2CTehran%3B%2Cc0%3B.t1%3B%2CTeheran%3B%2Cc0 here]. Accessed 12 December 2023.</ref> == مێژوو == شوێنەوارە دێرینەکانی شاری دێرینی [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]] ئاماژە بەوە دەکەن کە نیشتەجێبوون لە تاران بۆ زیاتر لە ٦،٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە.<ref>{{Cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Tehran/History |title=Tehrān - History |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |access-date=1 September 2021 |archive-date=20 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020124806/https://www.britannica.com/place/Tehran/History |url-status=live }}</ref> === سەردەمی کلاسیک === تاران لە ناوچە مێژووییەکەی [[ماد (ھەرێم)|میدیا]] ([[پاڵەوی]]: 𐎶𐎠𐎭، Māda) لە باکووری ڕۆژاوای ئێران ھەڵکەوتووە. لە سەردەمی [[شانشینی ماد|ئیمپراتۆریەتیی میدی]]دا، بەشێک لە تارانی ئێستا دەوروبەری شاری دیاری میدییەکان ڕاگز ([[پاڵەوی]]: 𐎼𐎥𐎠، Ragā) بوو. لە ''[[ڤێندیداد|ڤیدیڤدات]]''ی (بەشی یەک، بڕگەی ١٥) سەر بە [[ئاوێستا]]دا، ڕاگز وەک ١٢ھەمین شوێنی پیرۆز کە لەلایەن [[ئەھورا مەزدا|ئۆرمەزد]] دروست کراوە، ناوی ھاتووە.<ref name="Minorsky">{{Cite encyclopedia |author1=Minorsky, Vladimir |author2=Bosworth, Clifford Edmund |title=Al-Rayy |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam: New Edition |volume=8 |pages=471–473 }}</ref> لە نەخشەبەردینەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|فارسیی کۆندا]]، ڕاگز وەک پارێزگایەک دەردەکەوێت ([[نەخشەبەردینی بێستوون|بێستوون]] ٢، ١٠–١٨). لە ڕاگزەوە، [[داریوشی یەکەم]] ھێزی کۆمەکی بۆ باوکی [[ویشتاسپ (باوکی داریوش)|ویشتاسپ]] نارد، کە خەریکی سەرکوتکردنی ڕاپەڕینێک بوو لە [[پارت]] (بێستون ٣، ١–١٠).<ref name="Minorsky" /> ھەندێک لە دەقەکانی [[فارسی ناوەڕاست|فارسیی ناوەڕاست]] ڕاگز وەک شوێنی لەدایکبوونی [[زەردەشت]] دادەنێن،<ref>{{بیرخستنەوە|نووسەر١=Sarkhosh Curtis, Vesta |نووسەر٢=Stewart, Sarah |سەردێڕ=Birth of the Persian Empire |بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris |ڕێکەوت=٢٠٠٥|پەڕە=٣٧}}</ref> ئەگەرچی مێژوونووسە نوێیەکان بە گشتی لەدایکبوونی [[زەردەشت]] لە [[پارێزگای خۆراسان]] دادەنێن. [[کێوی دەماوەند]]، بەرزترین لووتکەی ئێران کە لە نزیک تاران ھەڵکەوتووە، شوێنێکی گرنگە لە [[شانامە]]ی [[ئەلبولقاسمی فیردەوسی|فیردەوسی]]دا،<ref name="Tafazolli">A. Tafazolli, "In Iranian Mythology" in Encyclopædia Iranica</ref> کە [[داستانی حماسی|شیعرێکی حماسیی]] ئێرانییە و لەسەر بنەمای [[ئەفسانە فارسییەکان|ئەفسانە کۆنەکانی ئێران]] داڕێژراوە. لە داستانەکاندا وەک نیشتمانی [[یەکەم مرۆڤ (ئایین)|یەکەم مرۆڤ]] [[کیومەرس]]، شوێنی لەدایکبوونی پاشا [[مەنووچێھر]]، ئەو شوێنەی کە پاشا [[فەرەیدوون]] ئەژدیھای شەیتانی [[زەھاک]]ی (بیوارەسپ) تێدا بەستەوە، و ئەو شوێنەی کە [[ئارەش]] تیری تێدا ھاوێشت، دەردەکەوێت.<ref name="Tafazolli" /> === سەردەمی سەدەکانی ناوەڕاست === لە ساڵی ٦٤١دا، لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]دا، [[یەزدگەردی سێیەم]] دوا داواکاری خۆی لە ڕاگزەوە ئاراستەی نەتەوەکە کرد، پێش ئەوەی بەرەو خۆراسان ڕابکات.<ref name="Minorsky" /> ڕاگز لە ژێر دەسەڵاتی [[ماڵباتی میھران]]ی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی|پارتی]]دا بوو، و [[سیاوەخش]] — کوڕی [[میھران بارامی چوبین|میھران]]، کوڕی [[بارامی چوبین]] — کە لە سەدەی حەوتەمدا بەرەنگاری [[کەوتنی ئیمپراتۆریەتیی ساسانی بە دەستی موسڵمانان|داگیرکاریی موسڵمانان بۆ سەر ئێران]] بووەوە.<ref name="Minorsky" /> بەھۆی ئەم بەرگرییەوە، کاتێک عەرەبەکان ڕاگزیان گرت، فەرمانیان دا شارەکە وێران بکرێت و لەلایەن [[فەڕوخزاد|فەڕوخزادی]] خانەدانەوە لە نوێوە دروست بکرێتەوە.<ref name="Minorsky" /> لە سەدەی نۆیەمدا، تاران گوندێکی ناسراو بوو، بەڵام کەمتر لە ڕاگز کە لە نزیکییەوە گەشەی دەسەند. ڕاگز لەلایەن جوگرافیناسە موسڵمانەکانی سەدەی دەھەمەوە بە وردی وەسف کراوە.<ref name="Minorsky" /> سەرەڕای ئەو بایەخەی [[بەغدا]]ی عەرەبی بە ڕاگز دەیدا، ژمارەی عەرەبەکان لە شارەکەدا بە کەمی مایەوە و دانیشتووانەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئێرانییەکانی ھەموو چینەکان پێکھاتبوون.<ref name="Minorsky" /><ref>(Bulddan, Yackubl, 276)</ref> [[تورکە ئۆغوزەکان]] لە ساڵی ١٠٣٥ و دووبارە لە ١٠٤٢دا ھێرشیان کردە سەر ڕاگز، بەڵام شارەکە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی سەلجووقی|سەلجووقییەکان]] و [[خوارزمشاھییەکان]]دا وەرگیرایەوە.<ref name="Minorsky" /> نووسەری سەدەکانی ناوەڕاست [[نەجمەدین ڕازی]] ڕای گەیاند کە ژمارەی دانیشتووانی ڕاگز پێش [[ھێرشی مەغۆلەکان بۆ سەر خوارزمشاھییەکان|داگیرکاریی مەغۆلەکان]] نزیکەی ٥٠٠,٠٠٠ کەس بووە. لە سەدەی ١٣ھەمدا، [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|مەغۆلەکان]] ھێرشیان کردە سەر ڕاگز، شارەکەیان وێران کرد و زۆرێک لە دانیشتووانەکەیان کۆمەڵکوژ کرد.<ref name="Minorsky" /> ئەوانی دیکە بۆ تاران ھەڵاتن. لە تەممووزی ١٤٠٤دا، باڵیۆزی [[تاجی کاستیا|کاستیلی]] [[ڕووی گۆنزالێز دی کلاڤیخۆ]] لە گەشتێکدا بۆ [[سەمەرقەند]]، پایتەختی داگیرکەری تورک-مەغۆل [[تەیموور]] کە لەو کاتەدا فەرمانڕەوای ئێران بوو، سەردانی تارانی کرد. ئەو لە یاداشتنامەکەیدا وەک ناوچەیەکی بێ دیوار وەسفی کردووە. === سەردەمی نوێی پێشوو === گەڕیدەی ئیتاڵی [[پیترۆ دێلا ڤالێ]] لە ساڵی ١٦١٨دا شەوێک بە تاراندا تێپەڕی و لە یاداشتەکانیدا شارەکەی بە «Taheran» ناو بردووە. گەڕیدەی ئینگلیزی [[تۆماس ھێربێرت]] لە ساڵی ١٦٢٧دا چووە ناو تاران و بە «Tyroan» ئاماژەی پێ کردووە. ھێربێرت دەڵێت شارەکە نزیکەی ٣،٠٠٠ خانووی ھەبووە.<ref name="britannica1911">{{cite EB1911|wstitle= Teheran (city) |volume= 26 |pages = 506&ndash;507: final para |last1= Houtum-Schindler |first1= Albert |author-link= Albert Houtum-Schindler }}</ref> [[File:Agha Mohammad Khan Qajar, painting, ca. 1840.jpg|thumb|upright|پۆرترێتێکی شای ئێران [[ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ|ئاغا محەممەد خان]]، لە [[مۆزەخانەی ڤیکتۆریا و ئەلبێرت]]ی لەندەن]] لە سەرەتای سەدەی ١٨دا، [[کەریم خان زەند]] لە [[زەندییەکان]] فەرمانی دروستکردنی کۆشک و نووسینگەیەکی حکوومی لە تاران دا، ڕەنگە بۆ ئەوەی شارەکە وەک پایتەختی خۆی ڕابگەیەنێت؛ بەڵام دواتر حکوومەتەکەی بۆ [[شیراز]] گواستەوە. سەرەنجام، پاشای قاجاڕ [[ئاغا محەممەد خان قاجاڕ]] لە ساڵی ١٧٨٦دا تارانی وەک پایتەختی ئێران ھەڵبژارد.<ref name="books.google.nl">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xdFu7X2UtpAC&pg=PA12 |سەردێڕ=Pivot of the Universe: Nasir Al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, 1831–1896 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|یەکەم=Abbas |دوایین=Amanat |ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=[[University of California Press]] |ژپنک=٩٧٨٠٥٢٠٠٨٣٢١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180101191554/https://books.google.com/books?id=xdFu7X2UtpAC&pg=PA12 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەڵبژاردنی پایتەختەکەی لەلایەن خانەوە لەسەر بنەمای نیگەرانییەکی ھاوشێوە بوو بۆ کۆنترۆڵکردنی ھەم باکوور و ھەم باشووری ئێران.<ref name="books.google.nl" /> ئەو ئاگاداری دڵسۆزی دانیشتووانی پایتەختەکانی پێشوو [[ئەسفەھان]] و شیراز بوو بۆ بنەماڵەکانی [[سەفەوییەکان|سەفەوی]] و زەند، و ئاگاداری دەسەڵاتی کەسایەتییە دیارە ناوخۆییەکانی ئەو شارانە بوو.<ref name="books.google.nl" /> بۆیە پێدەچێت کەمیی پێکھاتەیەکی شارستانی بەرچاو لە تارانی وەک بەرەکەتێک بینیبێت، چونکە ھەلی بەرگری لە فەرمانڕەوایییەکەی لەلایەن کەسایەتییە دیارەکان و جەماوەرەوە کەم دەکردەوە.<ref name="books.google.nl" /> ئەو ناچار بوو لە نزیک [[ئازەربایجان (ئێران)|ئازەربایجان]] و [[قەوقاز|ناوچەکانی قەوقازی]] [[قەوقازی باکوور|باکوور]] و [[قەوقازی باشوور|باشووری]] ئێران بمێنێتەوە — کە لەو کاتەدا ھێشتا بەپێی پەیماننامەکانی [[پەیماننامەی گوڵستان|گوڵستان]] و [[پەیماننامەی تورکمانچای|تورکمانچای]] بۆ [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]ی دراوسێ لەدەست نەچووبوون — کە لە ماوەی سەدەی ١٩دا ڕوویان دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Dowling, Timothy C. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ |سەردێڕ=Russia at War: From the Mongol Conquest of Chechnya, and Beyond |پەڕەکان=٧٢٨–٧٣٠|بڵاوکەرەوە=[[ABC-CLIO]] |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٨٨٤-٩٤٨-٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171012040129/https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Golestan Palace Album No. 132-31.jpg|thumb|شەقامێکی مۆدێرن لە تاران لە کۆتایی سەدەی ١٩دا. کۆمەڵەی [[کۆشکی گوڵستان]].]] دوای ٥٠ ساڵ لە دەسەڵاتی قاجاڕ، شارەکە ھێشتا بە زەحمەت زیاتر لە ٨٠,٠٠٠ دانیشتووی ھەبوو.<ref name="books.google.nl" /> تا ساڵانی ١٨٧٠، تاران لە قەڵایەکی دیواربەند، [[بازاڕ]]ێکی سەقفدار و سێ گەڕەکی سەرەکی [[عوودلاجان]]، چاڵە-مەیدان و سەنگەلەج پێکھاتبوو، کە زۆرینەی تێیدا نیشتەجێ بوون. لە ماوەی فەرمانڕەوایی درێژخایەنی [[ناسرەدین شا|ناسرەدین شا قاجاڕ]] (١٨٤٨–١٨٩٦)، تاران شاھیدی یەکەم [[دارولفونوون|پەیمانگەی خوێندنی باڵا]]، [[بانکی ئیمپراتۆریی فارس|بانک]]، [[ھێڵی ئاسنی تاران–ڕەی|ھێڵی ئاسن]] و مۆزەخانەی ئێران بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Who Was Who |chapter=Chisholm, Hugh, (22 Feb. 1866–29 Sept. 1924), Editor of the Encyclopædia Britannica (10th, 11th and 12th editions) |ڕێکەوت=٢٠٠٧|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.u194658}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1057/9780230270510 |سەردێڕ=The Statesman's Year-Book |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ١٩٢٢|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٢٧٠٥١-٠|editor-last=Scott-Keltie |editor-first=John |شوێن=Basingstoke |doi=10.1057/9780230270510 |doi-broken-date=1 March 2026 |editor-last2=Epstein |editor-first2=Mortimer}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Baedeker & Cook – Tourismus am Mittelrhein 1756 bis ca. 1914 |chapter=Iv. Karl Baedeker und Seine Erben – Reise-Information |ڕێکەوت=٢٠١٠|doi=10.3726/978-3-653-00471-7/6 |ژپنک=٩٧٨-٣-٦٣١-٥٩٥٨١-٧}}</ref> [[کۆشکی گوڵستان]] لە ساڵی ١٨٦٥ لەلایەن حاجی ئەبوولحەسەن میمار نەوایی بە شێوەیەکی بەرچاو دووبارە دروست کرایەوە و فراوانکرا، لەوانە تەلاری بریقەدار، تەلاری ئاوێنە و [[شەمسولعەمارە|بینای خۆر]]. شارەکە لە ڕێگەی چەندین پلانی گەشەپێدانەوە بە خێرایی فراوان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chisholm |یەکەم١=Hugh |سەردێڕ=Britannica year-book, 1913 - a survey of the world's progress since the completion in 1910 of the Encyclopaedia Britannica |ڕێکەوت=١٩١٣|doi=10.5962/bhl.title.18648 |ناونیشان=https://www.biodiversitylibrary.org/item/58292 |edition=Eleventh}}</ref> یەکەم پلانی گەشەپێدان لە ساڵی ١٨٥٥ جەختی لەسەر پێکھاتەی شوێنی نەریتی دەکردەوە. دووەمیان، لە ژێر چاودێری [[دارولفونوون]] لە ساڵی ١٨٧٨، دیوارە نوێیەکانی شاری لەخۆگرتبوو، لە شێوەی ھەشتلایەکی تەواو کە ڕووبەرەکەی ١٩ کیلۆمەتری چوارگۆشە بوو، بە لاساییکردنەوەی شارەکانی [[ڕێنێسانس]]ی ئەورووپا.<ref name="Vahdat Za-2011">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Zad |یەکەم١=Vahid Vahdat |سەردێڕ=Spatial Discrimination in Tehran's Modern Urban Planning 1906–1979 |journal=Journal of Planning History |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٣|بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕەکان=٤٩–٦٢|doi=10.1177/1538513212459717}}</ref> تاران ١٩.٧٩ کیلۆمەتری چوارگۆشە بوو و زیاتر لە چوار ھێندە فراوان ببوو.<ref>Shirazian, Reza, Atlas-i Tehran-i Qadim, Dastan Publishing House: Tehran, 2015, P. 11</ref> === سەردەمی نوێی درەنگ === [[File:Poster of Conquest of Tehran in July 1909 by Bakhtiaris.jpg|thumb|[[سەرکەوتنی تاران]]: [[عەلیقوڵی خان بەختیاری|سەردار ئەسعەدی دووەم]] و [[محەممەد وەلی خان تونکابۆنی|سوپاسالاری تونکابۆنی]] لە کاتی گرتنی تاران لە تەممووزی ١٩٠٩دا]] زیادبوونی ھۆشیاری سەبارەت بە مافە مەدەنییەکان بووە ھۆی [[شۆڕشی دەستووریی ئێران|شۆڕشی دەستووری]] و [[دەستووری ١٩٠٦ی ئێران|یەکەم دەستووری ئێران]] لە ساڵی ١٩٠٦دا. لە ٢ی حوزەیرانی ١٩٠٧دا، پەرلەمان یاسایەکی لەسەر حوکمڕانی ناوخۆیی تێپەڕاند کە بە «بەلەدییە» (یاسای شارەوانی) ناسرابوو، کە تێیدا وردەکاریی بابەتەکانی وەک ڕۆڵی ئەنجومەنەکان لە ناو شاردا، لێھاتوویی ئەندامان، پڕۆسەی ھەڵبژاردن و مەرجەکانی مافی دەنگدان خرابوونە ڕوو. [[محەممەد عەلی شا]] دەستووری ھەڵوەشاندەوە و بە ھاوکاری [[لیوای کازاکی فارس|لیوای کازاک]]ی ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیا لە ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٠٨دا [[تۆپبارانکردنی مەجلیس|پەرلەمانی تۆپباران کرد]]. بەدوای ئەوەدا لە ١٣ی تەممووزی ١٩٠٩ شارەکە لەلایەن ھێزە شۆڕشگێڕەکانی [[عەلیقوڵی خان بەختیاری]] (سەردار ئەسعەدی دووەم) و [[محەممەد وەلی خان تونکابۆنی]] (سوپاسالاری تونکابۆنی) دەستی بەسەردا گیرا. لە ئەنجامدا پاشا دوورخرایەوە و کوڕەکەی [[ئەحمەد شا قاجاڕ|ئەحمەد]] خرایە شوێنی، و پەرلەمان دووبارە دامەزرایەوە. لە کاتی [[ھەڵمەتی فارسی (جەنگی جیھانیی یەکەم)|ھەڵمەتی فارسی]]ی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، ھێزەکانی ڕووسیا کە باکووری ڕۆژاوای ئێرانیان داگیرکردبوو، بە دەوری [[قەزوین]]دا ڕێپێوانیان کرد و لە تاران نزیک بوونەوە، ئەمەش بووە ھۆی قەیران و ھەڵوەشاندنەوەی [[ئەنجومەنی شوورای نیشتمانی|پەرلەمان]]. [[ئەحمەد شا قاجاڕ]] و دەوروبەرەکەی بڕیاریان دا تاران بەجێبھێڵن و پایتەخت بۆ شوێنێکی تر بگوازنەوە، ئەمەش ترسی ڕاپەڕینی لە شارەکانی تردا دروست کرد.<ref name="Bahar-1992">[[محەممەد تەقی بەھار|بەھار، محەممەد تەقی]] (١٩٩٢). مێژوویەکی کورتی پارتە ڕامیارییەکان لە ئێران: لەناوچوونی بنەماڵەی قاجاڕ. ج. یەکەم. بڵاوکراوەکانی ئەمیر کەبیر. {{ISBN|9789640005965 }}</ref> لە کاتی [[شەڕی ڕوبات کەریم]]دا، ھێزەکانی ئێران بە سەرکردایەتی حەیدەر لەتیفیان ڕێگرییان لە ڕووسەکان کرد تاران بگرن، سەرەڕای ئەوەی ئەمانەی دوایی لە شەڕەکەدا سەرکەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جنگ‌های جهانی |ناونیشان=https://movarekhpod.com/world-wars/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=مورخ |زمان=fa-IR |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240505181756/https://movarekhpod.com/world-wars/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمەش ڕێگەی دا ئەرکەکانی حکوومەت بۆ قوم و پاشان بۆ ئەسفەھان بگوازرێنەوە، لەکاتێکدا پاشایەتی لە تاراندا مایەوە.<ref name="Bahar-1992" /> ==== سەردەمی پەھلەوی ==== [[File:Toopkhooneh ghadeem.jpg|thumb|لە سەردەمی فەرمانڕەوایی [[ڕەزا شا]]دا، تاران دوچاری مۆدێرنیزاسیۆنێکی گۆڕانکاری بوو، بە دامەزراندنی ژێرخانی شارستانی، شەقامە مۆدێرنەکان، خوێندنگەکان و ئیمکاناتی گشتی، کە ھەنگاوێکی سەرەکی بوو بەرەو پایتەختێکی ڕێکخراو و ھاوچەرخ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگاهي به تاريخ تهران در دوران قاجار و پهلوي /از دارالخلافه ناصري تا تهران مدرن |ناونیشان=https://www.cgie.org.ir/fa/news/126486/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%21%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A--%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250429173345/https://www.cgie.org.ir/fa/news/126486/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%21%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A--%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.cgie.org.ir |زمان=fa}}</ref>]] دوای جەنگی جیھانیی یەکەم، ئەنجومەنی دامەزرێنەر [[ڕەزا شا]]ی لە [[خانەوادەی پەھلەوی]] وەک پاشای نوێ ھەڵبژارد، کە دەستبەجێ یاسای «بەلەدییە»ی ١٩٠٧ی ڕاگرت، و ئەنجومەنە نامەرکەزی و سەربەخۆکانی شاری بە ڕێبازە ناوەندییەکانی حکوومەتداری و پلاندانان گۆڕی.<ref name="Vahdat Za-2011" /> لە ساڵانی ١٩٢٠ بۆ ١٩٣٠، لە ژێر دەسەڵاتی ڕەزا شادا، شارەکە دووبارە دروست کرایەوە. چەندین بینای کۆن، لەوانە بەشێک لە [[کۆشکی گوڵستان]]، [[تەکیەی دەوڵەت]] و [[مەیدانی تۆپخانە]]، بە بینای مۆدێرن گۆڕدران کە کاریگەر بوون بە تەلارسازیی کلاسیکی ئێرانی، بەتایبەتی بیناکانی [[بانکی میللیی ئێران|بانکی نیشتمانی]]، بارەگای پۆلیس، نووسینگەی تەلەگراف و ئەکادیمیای سەربازی. [[File:University of Tehran Students ceremony.jpg|thumb|[[زانکۆی تاران]] لە ساڵی ١٩٣٤دا دامەزرا، کە وەرچەرخانێک بوو لە مۆدێرنکردنی ئێراندا. دامەزراندنی خوێندنی پێشکەوتوو، ژێرخانی مۆدێرن و ئیمکاناتی گشتی ناساند، کە تارانی گۆڕی بۆ پایتەختێکی زیندوو و ھاوچەرخ.]] گۆڕانکاری لە پێکھاتەی شاردا بە یاسای فراوانکردنی شەقامەکان لە ساڵی ١٩٣٣ دەستی پێکرد، کە وەک چوارچێوەیەک بۆ گۆڕانکاری لە ھەموو شارەکانی تردا بوو. [[بازاڕی گەورەی تاران|بازاڕی گەورە]] بۆ دوو بەش دابەش کرا و زۆرێک لە بینا مێژووییەکان ڕوخێنران و بە شەقامە پان و ڕاستەکان گۆڕدران،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chaichian |یەکەم١=Mohammad |ناونیشان=https://archive.org/details/towncountryinmid0000chai/page/95/mode/2up |سەردێڕ=Town and Country in the Middle East: Iran and Egypt in the Transition to Globalization |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Lexington Books |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٢٦٧٧-٦|شوێن=New York |پەڕەکان=٩٥–١١٦|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> و پێکھاتەی نەریتی شارەکە بە شەقامە یەکتربڕە خاچییەکان گۆڕدرا کە مەیدانی گەورەیان لە شوێنە گشتییە سەرەکییەکان وەک بازاڕ دروست دەکرد. وەک ھەوڵێک بۆ دروستکردنی تۆڕێک بۆ گواستنەوەی ئاسان لە ناو شاردا، قەڵا و دیوارە کۆنەکانی شار لە ساڵی ١٩٣٧دا ڕوخێنران، و بە شەقامە پانەکان کە بە ناو پێکھاتەی شارەکەدا دەڕۆیشتن گۆڕدران. تا ساڵی ١٩٣٧، شارەکە بە توندی لەژێر کاریگەریی شێوازە مۆدێرنەکانی پلاندانانی زۆنکردن و تۆڕە شێوە چوارگۆشەییەکاندا بوو.<ref name="Vahdat Za-2011" /> لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، تاران لە ئەنجامی [[داگیرکردنی ئێران لەلایەن ئینگلیز و سۆڤیەت|داگیرکاریی ئەنگلۆ-سۆڤیەت بۆ سەر ئێران]] داگیرکرا. لە ساڵی ١٩٤٣دا، تاران شوێنی [[کۆنفرانسی تاران]] بوو، کە تێیدا سەرۆکی ئەمریکا [[فرانکلین دی ڕۆزڤێڵت]]، سەرۆکی سۆڤیەت [[جۆزێف ستالین]] و سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا [[وینستۆن چێرچڵ]] ئامادە بوون. دامەزراندنی ڕێکخراوی پلاندانانی ئێران لە ساڵی ١٩٤٨ بووە ھۆی یەکەم پلانی گەشەپێدانی ئابووری و کۆمەڵایەتی کە ماوەی ١٩٤٩ بۆ ١٩٥٥ی دەگرتەوە. ئەم پلانانە نەک تەنھا نەیانتوانی گەشەی ناھاوسەنگی تاران خاو بکەنەوە، بەڵکو لەگەڵ چاکسازییەکانی زەوی لە ساڵی ١٩٦٢ کە کوڕ و جێنشینی ڕەزا شا، [[محەممەد ڕەزا پەھلەوی|محەممەد ڕەزا شا]] بە «[[شۆڕشی سپی]]» ناوی برد، گەشەپێدانە بێسەروبەرەکەی تاران زیاتر پەرەی سەند. لە ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠دا، تاران لە ژێر دەسەڵاتی محەممەد ڕەزا شادا بە خێرایی گەشەی کرد. بینا مۆدێرنەکان ڕوخساری تارانیان گۆڕی، و پڕۆژەی گەورە بۆ دەیەکانی دواتر پلانیان بۆ دانرا. بۆ چارەسەرکردنی کێشەی [[پەراوێزخستنی کۆمەڵایەتی]]، یەکەم پلانی گشتگیر لە ساڵی ١٩٦٨دا پەسەند کرا. کۆنسۆرسیۆمی تەلارسازی ئێرانی [[عەبدولعەزیز فەرمانفەرمایان]] و کۆمپانیای ئەمریکی [[ڤیکتۆر گروین|کۆمپانیای ڤیکتۆر گروین]] کێشە سەرەکییەکانی شارەکەیان وەک دەوروبەری چڕ، پیسبوونی ھەوا و ئاو، ژێرخانی ناکارامە، بێکاری و کۆچی گوند بۆ شار دەستنیشان کرد. سەرەنجام، تەواوی پلانەکە بەھۆی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]] و [[شەڕی ئێران و عێراق]]ی دوای ئەو پەراوێز خرا.<ref name="Vahdat Za-2011" /> بەناوبانگترین نیشانەی تاران، [[بورجی ئازادی]]، لە ساڵی ١٩٧١ بە فەرمانی شا دروست کرا. لەلایەن [[حوسێن ئەمانەت]]ەوە دیزاین کراوە، تەلارسازێک کە دیزاینەکەی لە پێشبڕکێیەکدا سەرکەوت، بە تێکەڵکردنی توخمەکانی [[تەلارسازیی ساسانی|تەلارسازیی ساسانیی]] کلاسیک لەگەڵ تەلارسازیی ئێرانیی دوای کلاسیک. پێشتر بە «بورجی شەھیاد» ناسرابوو، بۆ یادکردنەوەی [[ئاھەنگی ٢٥٠٠ ساڵەی ئیمپراتۆریەتیی ئێران|ساڵیادی ٢٥٠٠ ساڵەی دەوڵەتی شاھانەی ئێران]] دروست کرا. === کۆماری ئیسلامی === [[File:1979 Iranian Revolution.jpg|thumb|[[بورجی ئازادی]] لە کاتی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]]دا]] بەدوای [[شۆڕشی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]]دا، تاران دوچاری گۆڕانکاری قووڵ بوو لە دیمەنی شارستانی، پێکھاتەی ڕامیاری و داینامیکی کۆمەڵایەتیدا. شۆڕش بووە ھۆی دامەزراندنی کۆماری ئیسلامی ئێران، کە گۆڕانکارییەکی لە پاشایەتییەکی لایەنگری ڕۆژاواوە بۆ سیستمێکی تیۆکراسی لەسەر بنەمای بنەما ئیسلامییەکان ھێنایە ئاراوە. ئەم گۆڕانکارییە لە لایەنە جیاوازەکانی گەشەپێدانی تاراندا ڕەنگی دایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ideology and Iran's Revolution: How 1979 Changed the World |ناونیشان=https://institute.global/insights/geopolitics-and-security/ideology-and-irans-revolution-how-1979-changed-world |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=institute.global |زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1979: Iran and America |ناونیشان=https://www.brookings.edu/articles/1979-iran-and-america/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Brookings |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Amirahmadi |یەکەم=Hooshang |ڕێکەوت=١٩٩٠|سەردێڕ=Economic Reconstruction of Iran: Costing the War Damage |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/3992446 |journal=Third World Quarterly |بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕەکان=٢٦–٤٧|doi=10.1080/01436599008420213 |jstor=3992446 |issn=0143-6597}}</ref> لە ڕووی ڕامیارییەوە، شۆڕش بووە ھۆی چەسپاندنی دەسەڵات لەلایەن ئەو ھێزانەی دڵسۆزی [[ڕووحوڵڵا خومەینی|ئایەتوڵڵا ڕووحوڵڵا خومەینی]] ڕێبەری شۆڕش بوون. چەندین ملیۆن تاران پێشوازییان لە [[گەڕانەوەی ڕووحوڵڵا خومەینی بۆ ئێران|گەڕانەوەی خومەینی بۆ ئێران]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی شوباتی ١٩٧٩|سەردێڕ=1979: Exiled Ayatollah Khomeini returns to Iran |ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/1/newsid_2521000/2521003.stm |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en-GB}}</ref> ئەم ماوەیە شاھیدی دامەزراندنی پێکھاتە نوێیەکانی حوکمڕانی بوو کە لەگەڵ ئایدۆلۆژیا ئیسلامییەکاندا یەکیان دەگرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iranian Revolution - Aftermath, Reforms, Legacy {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Iranian-Revolution/Aftermath |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Tehran: An Introduction – Approaches to the Modern City |ناونیشان=https://moderncity.georgetown.domains/tehran/tehran-introduction/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|زمان=en}}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا لە ١٩٨٠ بۆ ١٩٨٨ و وەک بەشێک لە [[شەڕی شارەکان]]، تاران چەندین جار کرایە ئامانجی ھێرشە ئاسمانییەکان و ھێرشە [[موشەکی سکاد|موشەکە سکادەکان]] کە بووە ھۆی زیانێکی زۆری ژێرخانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sedighi |یەکەم=Mohamad |ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Megastructure Reloaded: A New Technocratic Approach to Housing Development in Ekbatan, Tehran |journal=ARENA Journal of Architectural Research |زمان=en-US |بەرگ=٣|issue=1 |article-number=2 |doi=10.5334/ajar.56 |doi-access=free |issn=2397-0820}}</ref><ref>{{cite thesis |last1=Khatam |first1=Azam |title=Tehran Urban Reforms Between Two Revolutions Developmentalism, Worlding Urbanism and Neoliberalism |date=4 December 2015 |hdl=10315/32281 }}{{pn|date=January 2026}}</ref> == دانیشتووانناسی == [[File:Tehran Population (1956-2016).png|thumb|دانیشتووانی تاران]] [[File:Tehran population pyramid in 2016.svg|thumb|ھەرەمی دانیشتووانی [[پارێزگای تاران]] لە ساڵی ٢٠١٦دا]] === دانیشتووان === {{Historical populations | title = مێژووی دانیشتووانی تاران | percentages = pagr | 1554| 1,000 | 1626| 3,000 | 1797| 15,000 | 1807| 50,000 | 1812| 60,000 | 1834| 80,000 | 1867| 147,256 | 1930| 250,000 | 1940| 540,087 | 1956| 1,560,934 | 1966| 2,719,730 | 1976| 4,530,223 | 1986| 6,058,207 | 1991| 6,497,238 | 1996| 6,758,845 | 2006| 7,711,230 | 2011| 8,244,759 | 2016| 8,737,510 }} تاران لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا ٧,٧١١,٢٣٠ دانیشتووی ھەبووە، لە ٢,٢٨٦,٧٨٧ خێزاندا.<ref name="2006 Tehran Province">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2006: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920084534/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٨,١٥٤,٠٥١ کەسی لە ٢,٦٢٤,٥١١ خێزاندا ژماردووە.<ref name="2011 Tehran Province">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2011: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Tehran.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230120190153/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Tehran.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦دا ٨,٦٩٣,٧٠٦ کەسی لە ٢,٩١١,٠٦٥ خێزاندا تۆمار کردووە.<ref name="2016 Tehran Province">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان تهران |trans-title=General Population and Housing Census 2016: Tehran Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23.xlsx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211212171617/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_23.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> === زمان و نەتەوە === بە کەشە جۆراوجۆرەکەیەوە، تاران ماڵی گرووپە نەتەوەیی و زمانییە جیاوازەکانی سەرتاسەری وڵاتە. زمانی باڵای ئێستا [[شێوەزاری تارانی|شێوەزاری تارانیی]] [[زمانی فارسی]]یە، و زۆرینەی خەڵک خۆیان وەک [[فارسەکان|فارس]] دەناسن.<ref name="Mohammad" /><ref name="tabnak"/> لە ڕووی مێژووییەوە زمانی ڕەسەنی ناوچەی تاران–ڕەی فارسی نەبووە، کە لە ڕووی زمانەوانییەوە ئێرانیی باشووری ڕۆژاوایە و بنەچەی لە [[پارێزگای فارس|فارس]]ە، بەڵکو دیالێکتێکی فارسیی لەناوچوو و [[زمانە ئێرانییەکانی باکووری ڕۆژاوا|زمانێکی ئێرانیی باکووری ڕۆژاوا]] بووە.<ref>{{cite encyclopedia |title=Central Dialects |author-last=Windfuhr |author-first=Gernot L. |author-link=Gernot Windfuhr |encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]] |editor-last=Yarshater |editor-first=Ehsan |editor-link=Ehsan Yarshater |year=1991 |publisher=Routledge |location=London and New York |pages=242–252 |url=http://www.iranicaonline.org/articles/central-dialects |access-date=23 August 2013 |volume=5 |archive-date=5 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905072810/http://www.iranicaonline.org/articles/central-dialects |url-status=live }}</ref> [[ئازەرییەکانی ئێران|ئازەرییەکانی ئێران]] دووەم گەورەترین گرووپی نەتەوەیین، کە نزیکەی ١٠–١٥٪<ref name="Iran-Azeris">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ir0052) |سەردێڕ=Iran-Azeris |بڵاوکەرەوە=[[Library of Congress Country Studies]] |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٨٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200125044513/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy%3A%40field%28DOCID+ir0052%29 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Country Study Guide-Azerbaijanis">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0KOSUrLPC6IC&pg=PA152 |سەردێڕ=Country Study Guide-Azerbaijanis |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=STRATEGIC INFORMATION AND DEVELOPMENTS-USA |ژپنک=٩٧٨٠٧٣٩٧١٤٧٦٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150904062040/https://books.google.com/books?id=0KOSUrLPC6IC&pg=PA152 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>ی دانیشتووان پێکدەھێنن. نەتەوەی [[مازەندەرانییەکان|مازەندەرانی]] سێیەم گەورەترینن، کە نزیکەی ٥٪ی دانیشتووان پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.irna.ir/fa/News/82021017/ |سەردێڕ=یک و نیم میلیون مازندرانی پایتخت نشین شدند |بڵاوکەرەوە=[[Islamic Republic News Agency|IRNA]] |ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٦|زمان=fa |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170820072730/http://www.irna.ir/fa/News/82021017 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆمەڵگە نەتەوەییەکانی تری تاران بریتین لە [[کوردەکان]]، [[ئەرمەنییەکانی ئێران|ئەرمەنییەکان]]، [[گورجییەکانی ئێران|گورجییەکان]]، [[بەختیارییەکان|بەختیارییەکان]]، [[تەقڵشییەکان|تەقڵش]]، [[بەلووچەکان|بەلووچ]]، [[ئاشوورییەکانی ئێران|ئاشوورییەکان]]، [[عەرەبەکان]]، [[جووەکانی ئێران|جووەکان]]، و [[چەرکەسەکانی ئێران|چەرکەسەکان]]. لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا لەلایەن بەشی کۆمەڵناسیی [[زانکۆی تاران]]ەوە، لە زۆرێک لە ناوچەکانی تاران لە نێوان چینە جیاوازە کۆمەڵایەتی-ئابوورییەکاندا بە پێی قەبارەی دانیشتووانی ھەر ناوچەیەک، ٦٣٪ی خەڵک لە تاران لەدایکبووبوون، ٩٨٪ فارسییان دەزانی، ٧٥٪ خۆیان وەک نەتەوەی فارس دەناساند، و ١٣٪ ئاستێکی شارەزایییان لە زمانێکی ئەورووپیدا ھەبووە.<ref name="tabnak">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=چنددرصد تهرانی‌ها در تهران به دنیا آمده‌اند؟ |trans-title=What percentage of Tehran residents were born in Tehran? |ناونیشان=http://www.tabnak.ir/fa/news/133668 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120227033705/http://www.tabnak.ir/fa/news/133668 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=tabnak.ir |زمان=fa}}</ref> لە سەرەتای ساڵانی ١٨٨٠دا گۆڕانکارییەکی گەورە لە پێکھاتەی نەتەوەیی-کۆمەڵایەتیدا ڕوویدا. دوای دەرئەنجامە ڕامیاری، کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکانی شۆڕشی ١٩٧٩ و ساڵانی دواتر، زۆرێک لە ھاووڵاتیانی ئێران، کە زۆربەیان تارانین، ئێرانیان بەجێھێشت. زۆرینەی [[ئێرانییەکانی دەرەوەی وڵات|کۆچبەرانی ئێرانی]] بەرەو [[ئێرانییەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[ئێرانییەکانی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، [[ئێرانییەکانی سوێد|سوێد]]، و [[ئێرانییەکانی کەنەدا|کەنەدا]] ڕۆیشتوون. لەگەڵ دەستپێکردنی شەڕی ئێران و عێراق، شەپۆلێکی دووەمی دانیشتووان لە شارەکە ھەڵاتن، بەتایبەتی لە کاتی ھێرشە ئاسمانییەکانی عێراق بۆ سەر تاران. بەھۆی پشتگیری زۆربەی زلھێزەکان لە عێراق لەو کاتەدا، دابڕانی ئابووری بووە ھۆکارێکی تر بۆ ئەوەی زۆرێک لە دانیشتووان تاران و وڵاتەکە بەجێبھێڵن. دوای ئەوەی ھەموو ئەوەی ھەیانبوو بەجێیان ھێشت و بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ وڵاتێکی نوێ و بنیادنانی ژیان تێکۆشان، زۆربەیان دوای کۆتایی ھاتنی شەڕ نەگەڕانەوە. لە کاتی شەڕدا، تاران ژمارەیەکی زۆر کۆچبەری لە ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژاوای ئێرانەوە کە ھاوسنووری [[عێراق]] بوون، پێ گەیشت. == ئابووری == [[File:Tehran Stock Exchange 3513534.jpg|thumb|right|[[بۆرسەی تاران]]]] تاران ناوەندی ئابووریی ئێرانە.<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/585619/Tehran/276311/Economy |title=Tehran (Iran): People – Britannica Online Encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=21 May 2012 |date= |archive-date=23 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121123001337/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/585619/Tehran/276311/Economy |url-status=live }}</ref> نزیکەی ٣٠٪ی ھێزی کاری کەرتی گشتیی ئێران و ٤٥٪ی کۆمپانیا پیشەسازییە گەورەکانی لەم شارەدا ھەڵکەوتوون، و نزیکەی نیوەی ئەم کرێکارانە لەلایەن حکوومەتەوە دامەزراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://csis.org/files/media/csis/pubs/081006_iran_nuclear.pdf |نووسەر=Cordesman, Anthony H. |سەردێڕ=The US, Israel, the Arab States and a Nuclear Iran. Part One: Iranian Nuclear Programs |ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ئیش=Center for Strategic and International Studies |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100806042511/http://csis.org/files/media/csis/pubs/081006_iran_nuclear.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆربەی کرێکارەکانی تر بریتین لە کرێکاری کارگەکان، دوکاندارەکان، ڕەنجدەرەکان و کرێکارانی گواستنەوە. کۆمپانیا بیانییە کەمەکان لە تاراندا کار دەکەن، بەھۆی پێوەندییە نێونەتەوەیییە ئاڵۆزەکانی حکوومەتەوە. بەڵام پێش شۆڕشی ١٩٧٩، زۆرێک لە کۆمپانیا بیانییەکان لە ئێراندا چالاک بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chaichian |یەکەم١=Mohammad |سەردێڕ=Town and Country in the Middle East: Iran and Egypt in the Transition to Globalization |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Lexington Books |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٢٦٧٧-٦|پەڕەکان=٩٨–١٠٣}}</ref> پیشەسازییە مۆدێرنەکانی ئێستای تاران بریتین لە بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێل، ئەلیکترۆنیک و کەلوپەلی کارەبایی، چەک و تەقەمەنی، ڕستن و چنین، شەکر، چیمەنتۆ و بەرھەمە کیمیایییەکان. ھەروەھا ناوەندێکی پێشەنگە بۆ فرۆشتنی فەرش و مۆبڵ. کۆمپانیاکانی پاڵاوتنی نەوتی «پارس ئۆیڵ»، «کۆمپانیای نەوتی سپاھان» (سپیدی) و «کۆمپانیای نەوتی بێھران» بنکەکەیان لە تارانە. تاران بە توندی پشت بە ئۆتۆمبێلی تایبەت، پاس، ماتۆڕسکیل و تەکسی دەبەستێت، و یەکێکە لەو شارانەی کە زۆرترین پشتبەستنیان بە ئۆتۆمبێل ھەیە لە جیھاندا. [[بۆرسەی تاران]]، ئەندامێکی تەواوی [[فیدراسیۆنی جیھانیی بۆرسەکان]] و ئەندامێکی دامەزرێنەری [[فیدراسیۆنی بۆرسەکانی ئەورووپا-ئاسیا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3129995.stm |سەردێڕ=Iran blocks share price gains |ئیش=BBC News |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090111172836/http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3129995.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === پیشەسازیی مۆدێ === دیزاین، بەرھەمھێنان، دابەشکردن، بازاڕکردن، فرۆشتنی تاکەکەسی، ڕیکلام و کەرتەکانی تری [[مۆدێ لە ئێران|پیشەسازیی مۆدێ لە تاران]] توانیویانە بە شێوەیەکی بەرچاو بەپێی پێداویستییەکانی وڵات گەشە بکەن. بە تایبەتی، ژمارەیەکی زۆر لە مۆدێلە نێر و مێیەکان لە بەشەکانی ڕیکلامی مۆدێ و بەرەوپێشبردنی تاراندا کار دەکەن. سەرەڕای نەبوونی یاسای گونجاو بۆ پشتگیریکردن لە مۆدێلەکان، پارەدانی مۆدێلە مێینەکان بە بەرز دادەنرێت. ھەروەھا، مۆدێلکردنی منداڵان بەزۆری لە تاران قەدەغەیە. بەرھەمھێنەرانی جلوبەرگ پەیوەندییەکی نزیکیان لەگەڵ کەرتەکانی تری مۆدێ لە تاراندا ھەیە. بۆ نموونە، بەرھەمھێنەرانی پۆستاڵ و «بودیسووت»ی ژنان ھەناردەکردن و مارکەی خۆیان لە وڵاتانی تردا لە ڕێگەی بەکارھێنانی ئەم پەیوەندییەوە بەھێز کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=تاریخچه صنعت مد، پوشاک و شبکه توزیع وابسته in جهان و ایران (چاپ نخست) |ساڵ=٢٠٢٠|پەڕەکان=٣٤, ٣٥|زمان=Persian}}</ref> === کڕین === تاران خاوەنی کۆمەڵێکی بەرفراوان لە ناوەندەکانی کڕینە و ماڵی زیاتر لە ٦٠ مۆڵی کڕینی مۆدێرنە.<ref name="gulfn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gulfnews.com/business/economy/hopes-for-shopping-revolution-as-malls-sprout-in-iran-1.1585877 |سەردێڕ=Hopes for shopping revolution as malls sprout in Iran |نووسەر=Gulf News |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بەستەری نووسەر=Gulf News |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171018145219/http://gulfnews.com/business/economy/hopes-for-shopping-revolution-as-malls-sprout-in-iran-1.1585877 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tripadvisor.com/Attractions-g293999-Activities-c26-t143-Tehran_Tehran_Province.html |سەردێڕ=THE 10 BEST Tehran Shopping Malls (with Photos) |وێبگە=Tripadvisor.com |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200807223641/https://www.tripadvisor.com/Attractions-g293999-Activities-c26-t143-Tehran_Tehran_Province.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەکە چەندین ناوچەی بازرگانیی ھەیە، لەوانە ئەوانەی لە [[شەقامی وەلیعەسر|وەلیعەسر]]، [[داوودییە|داوودی]] و [[زەفەرانییە|زەفەرانی]] ھەڵکەوتوون. گەورەترین [[بازاڕ]]ە کۆنەکان بریتین لە [[بازاڕی گەورەی تاران|بازاڕی گەورە]] و [[تەجریش|بازاڕی تەجریش]]. [[ئێران مۆڵ]] گەورەترین مۆڵە لە جیھاندا لە ڕووی ڕووبەرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/ |سەردێڕ=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022 |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Infos10.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220124074058/https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆربەی فرۆشگەکان بە مارکەی نێونەتەوەیی و فرۆشگەکانی چینی باڵا لە بەشەکانی باکوور و ڕۆژاوای شارەکەدان. بازرگانیی تاکەکەسیی تاران لەگەڵ چەندین مۆڵ و ناوەندی کڕینی تازە دروستکراودا گەشە دەکات.<ref name="gulfn" /> کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی پێڵاو (زۆربەیان پۆستاڵی ژنان) لە تاران دەتوانرێت لە مۆڵەکاندا دەستیان پێ بگات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=کتابشناسى و راهنماى صناىع دستى کشور - Page 177, 180}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شارەکانی ئێران]] * [[پارێزگای تاران]] * [[شارستانی تاران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{کۆمنز|Category:Tehran|تاران}} * [http://www.tehran.ir/ شارەوانی تاران] * [https://web.archive.org/web/20191211173431/https://map.tehran.ir/ نەخشەی تاران] {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئاسیا|جوگرافیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین|شارەکان}} [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]] [[پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی تاران]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:تاران]] i60zkwibodm1ixdev50vr2lpxfsbhh9 0 273 1593227 1590737 2026-06-22T17:51:15Z CommonsDelinker 62 "Median_Empire_Flag_ئاڵای_دەوڵەتی_ماد.png" سڕاوە؛ [[c:User:Yann|Yann]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: VOA, harassment.. 1593227 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag | Name = ئاڵای کوردستان | Article = | Image = Flag of Kurdistan.svg | Alt = | Noborder = <!-- Leave blank for rectangular flag; for non-rectangular flag, type "no". --> | Morenicks = | Use = <!-- Required for |Symbol --> | Symbol = <!-- |Use="6-digit FIAV usage code" is required. --> | Proportion = ٢:٣ | Adoption = دەیەی ١٩٢٠ لەلایەن [[خۆیبوون]]{{ھن}}١٩٢٧–١٩٣٠ لەلایەن [[کۆماری ئارارات]]{{ھن}}١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ لەلایەن [[کۆماری مەھاباد]]{{ھن}}١٩٩٢ لەلایەن [[کۆماری کوردیی لاچین]]{{ھن}}١٩٩٢ لەلایەن [[ھەرێمی کوردستان]] | Relinquished = | Design = سێ ڕەنگی {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = سوور | قەبارە = | ڕەنگ = ED2E38 }}، {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = سپی | قەبارە = | ڕەنگ = FFF }} و {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = سەوز | قەبارە = | ڕەنگ = 00B053 }} لەگەڵ ڕۆژێکی {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = زەرد | قەبارە = | ڕەنگ = F7B50C }} بە ٢١ تیشک لە ناوەڕاستی ئاڵاکە ([[ڕۆژی کوردی]]) | Designer = }} '''ئاڵای کوردستان''' ({{بە کوردیی باکووری|Ala Kurdistanê}}، یان ''Ala rengîn''، ''ئاڵا ڕەنگین'') ئاڵای فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان]]ە. لە تەواوی ئەو ناوچانەی لەژێر دەسەڵاتی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ن، لە دامودەزگا حکوومییەکان و دامەزراوە فەرمییەکان شەکاوەیە. ئەم ئاڵایە بەگشتی وەک ئاڵای کورد و [[کوردستانی گەورە]]ش دەبینرێت. == مێژوو == === شانشینی کوردستان === ==== ئاڵای بەریتانیا ==== لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩١٨ و نزیک کۆتایی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، [[شێخ مەحموودی حەفید|مەحموود بەرزنجی]] لە دەوڵەتی عوسمانی جیابووەوە و [[دەوڵەتی کوردی (١٩١٨-١٩١٩)|دەوڵەتی کوردی]] دامەزراند. بەو پێیەی سەرەتا لەژێر فەرمانی [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] بوو، دەبوو ئاڵای یوونیەن جاک (ئاڵای بەریتانیا بوو کە لە ناوچە ژێرفەرمانییەکانی بەریتانیا ھەڵدەکرا) لە دەوڵەتەکەی ھەڵبکات، تا لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩١٩ ڕاپەڕینی کرد و ئاڵایەکی نوێ بۆ دەوڵەتەکەی دیاریکرا. ==== ئاڵای مانگیلە ==== لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩١٩ دەوڵەتی کوردی لە دژی ئیمپراتۆرییەتی بەریتانیا ڕاپەڕی، و ئاڵایەکی [[مانگیلە]]ی گرتەبەر، بەڵام ئیمپراتۆرییەتیی بەریتانیا لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩١٩ دەوڵەتی کوردی داگیرکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=MacArthur-Seal|یەکەم=Daniel-Joseph|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=yFqbEAAAQBAJ&dq=iraqi+kurdistan+flag+1919&pg=PT97&redir_esc=y#v=onepage&q=iraqi%20kurdistan%20flag%201919&f=false|سەردێڕ=From Enemies to Allies: Turkey and Britain, 1918–1960|دوایین٢=Barlas|یەکەم٢=Dilek|دوایین٣=Hale|یەکەم٣=William|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-١-٠٠٠-٨١٨٨٦-٤|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1919 - World Flag Chart|ناونیشان=https://flaglog.com/1919|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=flaglog.com}}</ref> [[پەڕگە:Flag of Kingdom of Kurdistan (1922-1924).svg|وێنۆک|ئاڵای دەوڵەتی کوردی و دواتر شانشینی کوردستان]] دوای دامەزراندنی [[شانشینی کوردستان]] لە ساڵی ١٩٢١، دیسان ئاڵا مانگیلەییەکە لە [[سلێمانی]] لەلایەن شێخ مەحموودی حەفید ھەڵکرایەوە. بە گوتەی مێژوونووس [[ڕەفیق حیلمی]]، شانشینی کوردستان ئاڵای مانگیلەی بە ئاڵای نەتەوەیی کورد دەزانی؛ زیاتر دەڵێت: «کۆبوونەوەیەکی گەورە لە ماڵی شێخ قادر، سەرۆکی ئەنجوومەنی نیشتمانی بەڕێوەچوو و مۆڵەتی فەرمی درا بە ئاڵاکە و وەک ئاڵای فەرمیی کوردەکان بەرزکرایەوە، بە ئامادەبوونی نزیکەی ١٠ ھەزار کەس لە ڕۆژی کۆبوونەوەکەدا لە [[مزگەوتی گەورەی سلێمانی|مزگەوتی گەورە]]».<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Seîd Veroj/ Ala Kurdistanê; berhemê têkoşîna netewî ya miletê Kurd e û berîya sed (100) salan hatîye çêkirin {{!}} Kovara Bîr|ناونیشان=https://kovarabir.com/8671/seid-veroj-ala-kurdistane-berheme-tekosina-netewi-ya-milete-kurd-e-u-bere-sed-100-sal-hatiye-cekirin/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240717203808/https://kovarabir.com/8671/seid-veroj-ala-kurdistane-berheme-tekosina-netewi-ya-milete-kurd-e-u-bere-sed-100-sal-hatiye-cekirin/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === CTK و خۆیبوون === لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن [[کۆمەڵگای سەرھەڵدانی کوردستان|کۆمەڵەی سەرھەڵدانی کوردستان]] (CTK) ئاڵایەکی دیکە بۆ کوردستان دروستکرا. دوای ماوەیەکی کەم لەلایەن [[ناسیۆنالیزمی نەتەوەیی|پارتی ناسیۆنالیستی]] [[خۆیبوون]]ەوە بەکارھێنرا، کە لە کاتی [[ڕاپەڕینی ئاگری]]دا ئاڵاکەی لە [[قەرەکۆسە|شاری ئاگری]] ھەڵکرد. [[پەڕگە:Kurdish flag (Khoiboun).png|وێنۆک|ئاڵای کوردیی کۆماری ئارارات]] ئاڵای نەتەوەیی کوردی، لە ساڵانی ١٩٢٧ لەلایەن سەرکردەکانی بزووتنەوەی [[خۆیبوون]]ەوە ھەڵبژێردرا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئەو کوردانەی کە لە دژی [[دەوڵەتی عوسمانی]] خەبات بۆ [[ڕاپەڕینەکانی کورد لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا|سەربەخۆیی]] دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The National Flag of Kurdistan|ناونیشان=https://www.institutkurde.org/en/kurdorama/the_national_flag_of_kurdistan.php|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Institutkurde.org|زمان=en}}</ref><ref name=":0" /> === گۆڤاری ھاوار === [[پەڕگە:Hawar(kurdistanflag).jpg|وێنۆک|چەپ|بەرگی گۆڤاری ھاوار بە ئاڵای کوردستانەوە]] ئاڵای کوردی لە ساڵی ١٩٣٢ بە ژمارە ١١ (١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٣٢) لەسەر ھەردوو بەرگی [[ھاوار (کۆوار)|گۆڤاری ھاوار]] بە ڕەنگی چاپ بڵاوکرایەوە. ڕەنگەکانی ئاڵاکە لە سەرەوە بۆ خوارەوە سوور، سپی و سەوز بوون و خۆرێکی زێڕین بە ١٨ تیشکەوە لە ناوەڕاستیدا بوو. === کۆماری مەھاباد === [[کۆماری کوردستان|کۆماری مەھاباد]] دووەم دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی بوو لەدوای [[کۆماری ئارارات]]، ئەو کۆمارەی کە لە ساڵی ١٩٢٧ ڕاگەیەندرا و دواتر لە ساڵی ١٩٣٠ لەلایەن سوپای تورکیاوە شکستی پێ ھێندرا. کۆماری کوردیی مەھاباد لە ٢٢ی مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٦ و پێنج مانگ دوای کۆتایی ھاتنی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دامەزرا، وەک [[دەوڵەتی بووکەڵە|دەوڵەتێکی بووکەڵەیی]] [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. ئەم کۆمارە کەمتر لە ساڵێک توانی بەرگە بگرێت؛ بەڵام ئاڵاکەی ھێشتا وەک ھێمایەک بۆ [[سەربەخۆیی]] کورد سەیر دەکرێت. لە ساڵی ١٩٤٥، کاتێک کچێکی ١٤ ساڵان بە ناوی فاتیمە ئەسەد شاھین، لە شارۆچکەیەکی بچووکی [[باشووری کوردستان]] لەگەڵ نەھمان عیسا ھاوسەرگیری دەکات، لە ئاھەنگی ھاوسەرگیرییەکەدا، [[مەلا مستەفا بارزانی]] بەشداری دەکات. لەو کاتەدا مستەفا بارزانی لە پلانیدا بوو بەشداری شۆڕشیی کوردانی ڕۆژھەڵات بکات و پشتگیری لە [[قازی محەممەد]]، سەرکردەی شۆڕشەکە بکات. لە ئاھەنگەکەدا مەلا مستەفا پرسیار لە نەھمان عیسا دەکات کە «ئایا ھاوسەرەکەی دەتوانێت ئاڵایەک دروست بکات؟» فاتیمە بە داواکارییەکە ڕازی دەبێت، و داوا لە مەلا مستەفا دەکات کە شێوە و ڕەنگەکانی پێ بدات. {{وتە١|دەمزانی ئەمە ئاڵایەکە بۆ کوردەکان، بەڵام نەمدەزانی ئەوەندە گرنگ دەبێت بۆیان. من ئێستا باشتر لەمە تێدەگەم.|فاتیمە ئەسەد}} لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٦دا کۆماری مەھاباد ڕاگەیەنرا و قازی محەممەد وەک سەرۆککۆمار دەستنیشان کرا. {{وتە١|کاتێک قازی چووە سەربانەکە و وتاری پێشکەش کرد، بینیم ئەو ئاڵایەی کە من دروستم کردبوو بەدەستییەوەیەتی، ھەمووان چەپڵەیان لێدەدا و [[ئەی ڕەقیب|سروودی نەتەوەیی]] کوردیان دەوتەوە.|فاتیمە}} ئاڵاکەی فاتیمە جیاواز بوو لەگەڵ ئەو ئاڵایەی کە ئێستا بە ئاڵای کۆماری مەھاباد دادەنرێت، تەنیا [[ڕۆژی کوردی|ڕۆژێکی کوردی]] ١٦ تیشکی لە ناوەندیدا بوو، بە پشتبەندێکی [[ڕەنگی پان-ئێرانی|سێ ڕەنگیی]] ئاسۆیی سوور، سپی و سەوز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‘I didn’t know the flag I made for the Kurds would be so important’ – The Kurdistan Memory Programme|ناونیشان=https://kurdistanmemoryprogramme.com/i-didnt-know-the-flag-i-made-for-the-kurds-would-be-so-important/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=kurdistanmemoryprogramme.com}}</ref> {{Multiple image|align=|direction=|total_width=350|image1=Mahabad Republic sunburst flag.svg|alt1=|caption1=|image2=Flag of the Republic of Mahabad.svg|caption2=|caption3=|footer=ئاڵاکەی فاتیمە ئەسەد (ڕاست) وەشانی دواتری ئاڵای کۆماری مەھاباد (چەپ)}} === کوردستانی سوور === لە ساڵی ١٩٩٢ کاتێک ھەوڵی دووبارە دامەزراندنەوەی ئیدارەی کوردستانی سوور دەدرا، ئاڵاکەی خۆییبوون دیاریکرا وەک ئاڵای [[کۆماری کوردیی لاچین]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=XOMAJFiEjWg بەڵگەفیلم: کوردستانی سوور]</ref> == پێناسەی ئاڵای کوردستان == ئاڵای کوردستان پێک ھاتووە لە سێ ڕەنگی سوور، سپی، سەوز و دروشمێک لە ناوەندی. === ڕەنگەکان === ئاڵای کوردستان لە لاکێشەیەکی ئاسۆیی پێکھاتووە، لاکێشەی سەرەوە ڕەنگی سوورە، ناوەند ڕەنگی سپییە، و لاکێشەی خوارەوە ڕەنگی سەوزە. بەرینی ئاڵا دوو لەسەر سێ درێژییەکەیەتی. === ھێمای نەتەوەیی === دروشمی نەتەوەیی ئاڵای کوردستان خۆری زێڕینە، ئەم خۆرە ٢١ تیشکی یەکسان و ھاوشێوەی ھەیە کە ڕێکەوتی [[٢١ی ئازار]] دەگەیەنێت کە [[نەورۆز]] و سەرەتای ساڵی [[ڕۆژژمێری کوردی]]یە. بە لەبەرچاوگرتنی دوو لەسەر سێیەتی قەبارەی ئاڵا، خۆری زێڕین بە تیشکەکانییەوە یەک پێوەرە و بەبێ تیشکەکان نیو پێوەر، ئەم تیشکانە شێوەیان ڕاستە و لە دەرەوە خاڵێکی تیژ دروست دەکەن. خۆرەکە دەبێ ڕێک لە ناوەندی ئاڵای کورستان جێگیر بێت. خۆر بەشێوەیەک جێگیر کراوە کە ستوونی ناوەندی ئاڵا بە ناو خاڵی تیژی بەرزترین تیشک تێدەپەڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=For Kurds, a day of bonfires, legends, and independence – CSMonitor.com|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/2004/0323/p07s02-woiq.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200810180308/https://www.csmonitor.com/2004/0323/p07s02-woiq.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=نوروز نیروز {{!}} الموسوعة العربیة|ناونیشان=http://www.arab-ency.com/ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%80-%D9%86%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%B2|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170915100804/http://www.arab-ency.com/ar/البحوث/نوروز--نیروز|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Kurds: a concise handbook: Izady, Mehrdad R: Free Download, Borrow, and Streaming: Internet Archive|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdsconcisehan00izad/page/243|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=web.archive.org|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200810183316/https://archive.org/details/kurdsconcisehan00izad/page/243|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Yildiz">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yildiz|یەکەم=Kerim|سەردێڕ=The Kurds: Culture and Language Rights|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdsiniraqpastp0000yild|نووسەر٢=Fryer, Georgina|بڵاوکەرەوە=Kurdish Human Rights Project|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=١-٩٠٠١٧٥-٧٤-٦}}</ref><ref name="diaspora">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wahlbeck|یەکەم=Osten|سەردێڕ=Kurdish Diasporas: A Comparative Study of Kurdish Refugee Communities (Migration, Minorities and Citizenship)|بڵاوکەرەوە=Macmillan|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٠-٣١٢-٢٢٠٦٧-٧|شوێن=Basingstoke}}</ref> === ڕەنگەکان، کۆدەکانیان و واتا باوەکانیان === [[پەڕگە:Roj emblem.svg|وێنۆک|170px|[[ڕۆژی کوردی]] (٢١ تیشکی ھەیە)]] {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ڕەنگ ! واتا |- | style="background:#ED2024;color:white;" | سوور RGB: (235,35,35) HEX: #ED2024 | خوێنی شەھیدان و گیانی نەمران |- | style="background:#278E43;color:white;" | سەوز RGB: (39,138,65) HEX: #278E43 | خاکی پیرۆزی کوردستان |- | style="background:#FEBD11;color:black;" | زەرد RGB: (250,185,20) HEX: #FEBD11 | ڕۆژی ئازادی و جەژنی نەتەوەیی نەورۆز و [[ڕۆژی کوردی]] |- | style="background:#FFFFFF;color:black;" | سپی RGB: (255,255,255) HEX: #FFFFFF | ئاشتی و پێکەوەژیان |} == شێوازەکانی بەکارھێنانی ئاڵا == * ھەڵواسین بە دار (ستوون)؛ پێویستە خۆرەکەی لە ھەردوو ڕووەوە دیار بێت. * بەرزکردنەوەی لە باری پانی؛ ڕەنگی سوور لە سەرەوە و ڕەنگی سەوز لە خوارەوە. * بەرزکردنەوەی لە باری درێژی؛ ڕەنگی سوور لە لای چەپ و ڕەنگی سەوز لە لای ڕاست. * لە یەخەدانی وەک ڕۆزێت لەسەر سینگ؛ لە لای چەپ لەسەر دڵ دەدرێت. * دانان لەسەر مێز؛ پێویستە بە لای چەپ بشکێتەوە. === شێوازە ھەڵەکانی بەکارھێنانی ئاڵا === * نابێت بە ھیچ جۆرە شێوەیەک ئاڵا لوول بکرێت. * نابێت بە ھیچ جۆرە شێوەیەک ئاڵا بە پێچەوانەوە هەڵبکرێت یان دابندرێت. * ھەر جۆرە [[سووکایەتی]]یەک بە ئاڵا سزای زیندانە. == ڕۆژی ئاڵا == لە ساڵی ٢٠٠٩دا پەرلەمانی کوردستان بڕیاریدا، ڕۆژی ١٧ی کانوونی یەکەمی ھەموو ساڵێک، ڕۆژی ئاڵای کوردستان لەسەرجەم شار و شارۆچکەکانی ھەرێمی کوردستان بکرێتەوە. == ئاڵاکانی کوردستان == === ئاڵا کوردییەکان === <gallery> پەڕگە:De facto SA-NES Flag.svg|alt=The Autonomous Administration's new emblem superimposed on a white field|ئاڵای [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] (٢٠١٨–ئێستا). پەڕگە:Flag of Rojava.svg|ئاڵای نافەرمی [[ڕۆژاوای کوردستان]]، (٢٠١٣–ئێستا)<ref name="crwflags.com">http://www.crwflags.com/fotw/flags/krd_slvd.html</ref> پەڕگە:Flag of the Emirate of Soran.svg|ئاڵای [[میرنشینی سۆران]]، (١٨١٦–١٨٣٥)<ref name="crwflags.com"/> پەڕگە:Flag of kurdistan-1922 1924.svg|ئاڵای [[شانشینی کوردستان]]، (١٩٢٢–١٩٢٤)<ref name="crwflags.com"/> پەڕگە:Kurdish flag (Khoiboun).svg|ئاڵای کۆماری ئارارات و [[خۆیبوون|ڕێکخراوەی خۆیبوون]]، (١٩٢٧–١٩٣٠)<ref name="rûdaw">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Years before independence talk someone had foresight to standardize the Kurdish flag |ناونیشان=http://www.rudaw.net/english/kurdistan/210720171 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|agency=Rûdaw |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> پەڕگە:Flag of the Republic of Mahabad.svg|ئاڵای [[کۆماری کوردستان]] (مەھاباد)، (١٩٤٦)<ref>''Kürdistan Cumhuriyeti'nin bayrağı yukandan kızılla başlayarak beyaz ve yeşil renklerden oluşur. Ortada, iki buğday dalının -üretim ve emeği simgeleyen- ortasında duran bir kalem -kültür ve bilim simgesi-, arka planda da güneşi -özgürlüğün ifadesi- gösteren bir amblemi vardır. '' (Ersal Yavi,''Kürdistan Ütopyası'', Cilt 1, Yazıcı Basım Yayıncılık, 2006, p. 332. {{Tr icon}}</ref> پەڕگە:Yezidi Flag.svg|ئاڵای کوردانی [[ئێزیدی]] (تا ئێستا) پەڕگە:Mahabad Republic sunburst flag.svg|یەکەمین وەشانی ئاڵای کۆماری مەھاباد کە فاتیمە ئەسەد شاھین دروستیکرد (٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦) پەڕگە:Kurdistan flag.png|وەشانێکی تری ئاڵای کوردستانە کە لە ٢٠٢٥–٢٠٢٦ لە کاتی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا|پێکدادانەکانی سووریا]] لە نێوان ھێزە کوردییەکان و سووریای نوێ دروست بوو، ئاڵاکە بووە ترێند لە ناو چینی گەنجان و لاوانی ناسیۆنالیستی کورد. ڕەنگە سپییەکەی لابراوە وەک نیشانەیەک بۆ دژایەتی کردنی [[ئاشتی]] و پێکەوەژیان لەگەڵ گرووپ و نەتەوەکانی دیکە پەڕگە:Flag of Simko.svg|ئاڵای شۆڕشی [[سمکۆی شکاک]] </gallery> === ئاڵاکانی پەیوەست بە کورد === <gallery> پەڕگە:Flag of Ayyubid Dynasty.svg|ئاڵای [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبییەکان]] پەڕگە:Zand Dynasty flag.svg|ئاڵای [[زەندییەکان|دەوڵەتی زەندی]] (١٧٥٠–١٧٩٤) پەڕگە:Safavid Flag.svg|ئاڵای [[سەفەوییەکان]] پەڕگە:Derafsh kaviani.svg|ئاڵای [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] ([[دروشمی کاویانی]]) </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[سیمبوولە کوردییەکان]] ** [[ڕۆژی کوردی]] ** [[ئەی ڕەقیب]] * [[ڕەنگی پان ئێرانیزم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20141202000701/http://www.krg.org/articles/detail.asp?smap=03010100&lngnr=13&rnr=168&anr=16877 ئاڵا و سروودی نیشتیمانی] – [https://web.archive.org/web/20160506173827/http://www.krg.org/ ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان] * [http://www.webchin.org/extend/kurdistan-flag/sorani.html ئاڵای کوردستان بە کوالیتی بەرز بۆ چاپکردن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150602180928/http://www.webchin.org/extend/kurdistan-flag/sorani.html |date= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئاسیا|عێراق|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Kurdish flags}} [[پۆل:ئاڵای وڵاتانی ئاسیا]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی کوردستان]] [[پۆل:ھێمای نیشتمانی کوردان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:سیاسەتی کوردستان]] [[پۆل:سیاسەتی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] e4n1t0x3kkeirqxsfkwu4mj00irlmgy 0 2571 1593290 1395549 2026-06-22T21:31:21Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593290 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|کوردایەتی|کوردی (ڕوونکردنەوە)}} [[پەڕگە:Flag of Kurdistan.svg|وێنۆک|[[ئاڵای کوردستان]]]] [[پەڕگە:Kurdish-inhabited area by CIA (1992).jpg|وێنۆک|نەخشەی [[کوردستان]] دیاریکراو لەلایەن [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]]ی ئەمریکی لە ساڵی ١٩٩٢]] '''کوردایەتی''' یان '''[[ناسیۆنالیزم]]ی کوردی''' بیروباوەڕێکی نەتەوایەتیی کوردییە. ئەم بیروباوەڕە ھەوڵ دەدات بۆ بەدیھاتنی مافەکانی نەتەوەی کورد و پاراستنی زمان و داب و نەریتی کوردی. بڕێک لە کوردەکان پێیان وایە کە کورد تەنیا لە ڕێگای پێکھاتنی وڵاتێکی سەربەخۆی کوردییەوە بە مافەکانی دەگات. کورد بەھۆی نیشتەجێ بوون لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]]دا کە ژمارەیەکی زۆر نەتەوە و نەریتی جیاوازی تێدا لە مێژەوە تووشی کێشە و پێشێلبوونی مافەکانی بووە. == مێژوو == {{وتاری سەرەکی|سەرەتاکانی ناسیۆنالیزمی کوردی}} ناسیۆنالیزمی کوردی لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا سەریھەڵدا، کە کوردەکان ھەوڵیان دەدا شوناس و کلتووری خۆیان لە چوارچێوەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا بەدەست بھێنن. ڕۆشنبیران و ڕێبەرانی کورد لە ژێر کاریگەری بزووتنەوە ناسیۆنالیستەکانی تری ناوچەکە، دەستیان کرد بە خەبات لە مافە ڕۆشنبیری و زمانەوانی و سیاسییە کوردییەکان و بناغەی گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردییان دانا.<ref>https://www.degruyter.com/document/doi/10.7560/758131-006/html</ref><ref>https://intellectdiscover.com/content/journals/10.1386/ijcis.7.2.75_1</ref> == ھەوڵەکان بۆ پێکھێنانی وڵاتێکی سەربەخۆی کوردی == گرنگترین ھەوڵەکانی کورد لە ھەر چوار پارچەی کوردستان و شۆڕشەکان: * شۆڕشی [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]]: ١٨٨٠ * شۆڕشی [[سمکۆی شکاک]]: [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|١٩١٨–١٩٢٢]] و [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩٢٦)|١٩٢٦]] * شۆڕشی [[شێخ مەحموودی حەفید]]: [[شۆڕشەکانی شێخ مەحموود|١٩١٩]] * شۆڕشی [[شێخ سەعیدی پیران]]: ١٩٢٥ * [[کۆماری ئارارات]]: ١٩٢٧–١٩٣٠ * [[کۆماری کوردستان]]: ١٩٤٦–١٩٤٧ * [[شۆڕشی ئەیلوول]]: ١٩٦١- * [[سەربزێویی ١٩٧٩ی کوردان لە ئێران|شۆڕشی کوردانی ڕۆژھەڵات لە دوای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]]: ١٩٧٩–١٩٨١ * [[گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی باشووری کوردستان]]: ٢٠١٧ == ناکۆکییەکانی ناوخۆی کورد == === شەڕی براکوژی === {{وتاری سەرەکی|شەڕی براکوژی}} [[پەڕگە:KDP and PUK controlled areas of Kurdistan.png|thumb|دوو ئیدارەیی دوای شەڕی ناوخۆ، بەشی پارتی دیموکرات و بەشی یەکێتیی نشتیمانی]] شەڕێکی چەکداریی ناوخۆی [[ھەرێمی کوردستان]] بوو کە لە ساڵانی [[١٩٩٤]] تا [[١٩٩٨]] لە نێوان [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا ڕوویدا و بووە ھۆی دروستکردنی گورزێکی بەھێز لە نێوان کوردانی تەنھا بەشی ڕزگارکراوی [[کوردستان|کوردستاندا]] بە '''شەڕی براکوژی''' ناسراوە. بەھۆی ڕێکەوتننامەی ئاشتی واشنتۆن کە لە [[١٧ی ئەیلوول]]ی ١٩٩٨ بە ئامادەبوونی وەزیری دەرەوەی ئەوسای ئەمریکا [[مادلین ئۆلبرایت]] لە نێوان [[جەلال تاڵەبانی]] و [[مەسعود بارزانی]] ئیمزاکرا، کۆتایی پێھات.<ref>http://www.globalsecurity.org/intell/library/news/1998/09/98091707_nlt.html</ref> == دانیشتووانی کورد == * کوردانی تورکیا ١٠ تا ٢٠ ملیۆن [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702111626/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |date= ٢ی تەممووزی ٢٠١٧ }} * کوردانی ئێران ٦ تا ٩ ملیۆن [https://web.archive.org/web/20090803090130/http://www.meib.org/articles/0404_s1.htm] * کوردانی عێراق ٥ تا ٨ ملیۆن [https://web.archive.org/web/20071001031816/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&dat=32&geo=-105&srt=npan&col=aohdq] * کوردانی سوریا ١ تا ٢,٥ ملیۆن [https://web.archive.org/web/20090803090130/http://www.meib.org/articles/0404_s1.htm] == ئەمانەش ببینە == * [[کوردایەتی ئیسلامی]] * [[ناسیۆنالیزمی ئێرانی]] * [[ناسیۆنالیزمی عێراقی]] * [[ناسیۆنالیزمی تورکی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|سیاسەت|جوگرافیا|مێژوو|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Kurdish nationalism}} {{ناسیۆنالیزم}} [[پۆل:کوردایەتی]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:ناسیۆنالیزمەکان]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:دروشمە کوردییەکان]] 0cyyvixv9dyloq1sqf8rwm7f067a5om 0 4397 1593095 1592817 2026-06-22T12:06:26Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593095 wikitext text/x-wiki {{پاڵاوتنی وتاری باش|١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}{{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی سۆران}}|year_end=١٨٤٧|native_name={{Align|center|ئیمارەتی سۆران}}|p1=دەوڵەتی جەلائیری|flag_p1=Flag of Ilkhanate.svg|p2=قەرەقۆینلۆ|flag_p2=Flag of Kara Koyunlu dynasty.png|s1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).png|year_start=١٣٣٠ <small>یان</small> ١٤٣٠|image_flag=Flag of the Emirate of Soran.svg|image_coat=Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|image_map=Soran Emirate.jpg|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی سۆران لە دەیەی ١٨٣٠ لە گەورەترین ئاستیدا لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] کە لە باکوور و باشوورەوە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ئێرانی قاجاڕی]] و لە ڕۆژاواوە [[خدێوی میسر]] بوو|capital=* [[شەقڵاوە]] * [[ھەریر]] * [[ھەولێر]] * [[ڕەواندز]]|common_languages=[[کوردی]]{{ھن}}[[عەرەبی]]|religion={{tree list}} *[[ئیسلام]] ** [[سوننە]]|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|government_type=[[میرنشین]]|today={{tree list}} *{{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]] **{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]] *{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} [[ئێران]] *{{flagicon image|Flag of Turkey.svg}} [[تورکیا]] *{{flagicon image|Flag of Syria (2025-).svg}} [[سووریا]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]]|house1=[[File:Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|Soran Emirate flag|15px]] [[میرانی سۆران]]|type_house1=[[خانەدان]]|status=ژێردەستەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] <small>(١٥١٤-١٨١٦)</small>{{ھن}}[[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتێکی سەروەر]] <small>(١٨١٦-١٨٣٨)</small>}} '''میرنشینی سۆران'''<ref>{{بیرخستنەوە|author-last=Mustafa |author-first=Amanj Ahmad |سەردێڕ=سیاسه‌تی ده‌وڵه‌تی عوسمانی به‌رانبه‌ر میرنشینی سۆران له‌ سه‌رده‌می میر محه‌ممه‌دی ڕەواندزید (-) |ساڵ=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[زانکۆی سۆران]] |زمان=ku, en |doi=10.31918/twejer.1923.10 |doi-access=free}} لاپەڕە ١</ref> یان '''ئیمارەتی سۆران''' [[میرنشینە کوردییەکان|میرنشینێکی]] [[کورد|کوردیی]] [[ئیسلامی سوننە|موسڵمانی سوننە]] بوو لە [[باشووری کوردستان]]. سەرەتا وەک میرنشینێکی بچووک لە [[سەدەی ١٤یەم|سەدەی چواردە]] یان [[سەدەی ١٥یەم|پازدەی]] زایینی پێش داگیرکردنی [[کوردستان]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] لە ناوچەی [[ڕەواندز]] دامەزرا،<ref>{{بیرخستنەوە|author-last=Ghalib |author-first=Sabah Abdullah |سەردێڕ=The Emergence of Kurdism with Special Reference to the Three Kurdish Emirates within the Ottoman Empire, 1800-1850 |ساڵ=٢٠١١|ناونیشان=https://ore.exeter.ac.uk/repository/bitstream/handle/10036/3676/GhalibS.pdf?sequence=1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[University of Exeter]]}} لاپەڕە ٥٠</ref> دواتر پەلی ھاوێشتە ناوچەکانی [[ھەولێر]] و [[کەرکووک]].<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kılıç |یەکەم=Orhan |سەردێڕ=KILIÇ, Orhan; "Yavuz Sultan Selim, İdris-i Bitlisî ve Kürtler/Yavuz Sultan Selim, Idris-i Bitlisi and Kurds |ناونیشان=https://www.academia.edu/36364518/KILI%C3%87_Orhan_Yavuz_Sultan_Selim_%C4%B0dris_i_Bitlis%C3%AE_ve_K%C3%BCrtler_Yavuz_Sultan_Selim_Idris_i_Bitlisi_and_Kurds |پەڕە=٢٠٠}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لە دەوری سەفەوی و ئەوەڵی حکوومەتی عوسمانیدا |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28349 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260218174728/https://books.vejin.net/ck/text/28349 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەگشتی سنووری ئەم میرنشینە بە ناوچەکانی نێوان [[زێی بچووک]] و [[زێی گەورە]] وەسفدەکرێت. [[عیسا کوڕی کەڵۆس بەگ]] یەکەم فەرمانڕەوای خانەدانەکە بوو.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[شەرەفخانی بەدلیسی]]|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF|سەردێڕ=شەڕەفنامە - فەرمانڕەوایانی سۆران|پەڕەکان=٣٣٦ تا ٣٥٦}}</ref><ref name=":32">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئیمارەتی سۆران |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28485 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> لە ساڵی ١٥١٤دا میرنشینی سۆران خاکەکانی لە کەرکووک و ھەولێر و [[سۆران (شار)|سۆرانەوە]]، تا ماوەیەک بۆ [[ورمێ|ورمێش]] درێژ بوویەوە.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> لە ساڵەکانی ١٨٣٢ تا ١٨٣٥یش لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]، سنوورەکانی سۆران لە کەرکووک و [[مووسڵ]] و ھەولێرەوە لە [[باشووری کوردستان]]، تاوەکوو [[جزیر]] و [[نسێبین]] و [[مێردین|ماردین]] و [[سێرت]] لە [[باکووری کوردستان]] و لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش]] تا [[موکریان|ناوچەکانی موکریان]] و لە [[ڕۆژاوای کوردستان|ڕۆژاوای کوردستانیش]] تاوەکوو ھەندێک شارەکانی وەک [[قامیشلۆ]] درێژبووەوە.<ref>Ahmet Kardam, ''[https://books.google.com.tr/books/about/Cizre_Botan_Beyi_Bedirhan.html?id=ffDFzQEACAAJ&redir_esc=y Cizre-Bohtan Beyi Bedirhan]'', pp. 70, 79 – years. *''"During the 1820s and early 1830s, Mir Muhammad pursued territorial expansion by conquering neighboring Kurdish principalities, first seizing Bradost and later extending his domains toward the Iranian frontier, including [[Harir, Iraq|Harir]], [[Erbil|Hoşnav]], [[Erbil]], and [[Altun Kupri|Altın Köprü]]."'' (P.70) *''"He later advanced into the Behdinan Emirate, capturing key centers such as [[Akre|Aqrah]], [[Amedi|Amadiya]], [[Duhok]], and [[Zakho]], ultimately becoming the dominant power in the region between the [[Great Zab|Greater Zab]] and [[Khabur|Khabur rivers]]."'' (P.70) *''"Mir Muhammad's dominion eventually expanded from the Baban territories in the south to include the Behdinan and Cizre-Bohtan principalities in the north, extending as far as [[Kurtalan|Garzan]] and [[Şirvan, Siirt|Şirvan]]."'' (P.70)</ref><ref>Sinan Hakan, ''[https://www.academia.edu/96986747/Osmanl%C4%B1_Ar%C5%9Fiv_Belgelerinde_K%C3%BCrtler_ve_K%C3%BCrt_Direni%C5%9Fleri_1817_1867_ Kurdish Rebels and the Ottomans in Archival Documents (1817–1867)]'' (in Turkish), Doz Publishing, 2011, {{ISBN|9789756876916}}, p. 86. Also available at [https://books.google.com.tr/books/about/Osmanl%C4%B1_ar%C5%9Fiv_belgelerinde.html?id=Tvq0AAAAIAAJ Book link] and [[Academia.edu|Academia]]. *''"Mir Muhammad expanded the emirate beyond the Soran region, incorporating [[Koy Sanjaq|Köysancak]], [[Harir, Iraq|Harir]], Köprü, Erbil (Hewler), [[Cizre]], and parts of Botan into his domains."'' (P.71) *''"He later captured the [[Amedi|Sanjak of Amadiya]] and, by 1835, had extended his authority to include territories of the [[Bahdinan|Behdinan]] and [[Baban|Baban Kurdish Emirates]]."'' (P.71) *''"Mir Muhammad's campaigns reached Cizre and Botan, and reportedly even [[Siirt]], described as being thirty hours away from Diyarbakır; meanwhile, resistance movements also emerged in the region, including Timur Bey of the Zerki beys and the Tırkan Kurdish tribe from the Maden and Eğil areas."'' (P.72)</ref><ref>[[Hatt-i humayun|Ottoman Archives]] (BOA), FUND CODE: HAT D.NO:449 G.No:22346/B, 25 February 1835.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McDowall|یەکەم=David|سەردێڕ=Modern Kürt Tarihi|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Doruk Publishing|ژپنک=٩٧٥-٥٥٣-٤٣٦-٩|زمان=tr|translator-last=Domaniç|translator-first=Neşenur}} *''"Mir Muhammad was now prepared to direct his aggression toward his neighbors. He attacked the tribes of [[Şirvan, Siirt|Şirvan]], [[Bradost (mountain)|Bradost]], Surçi, [[Khoshnaw|Khuşnaw]], and Mamas, and by capturing [[Harir, Iraq|Harir]], the former capital of Soran, reignited the conflict."'' (P.74) *''"Mir Muhammad gained control over the lands situated between the two Zab rivers, the Tigris, and the Iranian frontier. In 1823, he captured [[Koy Sanjaq|Koi Sanjak]], another [[Baban]] possession, and further expanded his territories along the edges of the Mesopotamian plain by seizing Erbil and [[Altun Kupri|Altın Köprü]]. [[Ranya|Raniya]], situated among the mountains, fell the following year."'' (P.74) *''"Mir Muhammad, presenting Mir Said’s defeat as an obligation to avenge the Mazuris as their leader, captured the city of Aqrah in Bahdinan in 1833, expelled its ruler, and after a brief siege conquered [[Amedi|Amadiya]]. He removed Mir Said from power and appointed a Bahdinani puppet in his place. He then captured [[Zakho]] and [[Duhok]], which were significant not only commercially because of the trade routes passing through them, but also strategically due to their location between [[Mosul]] and [[Cizre|Jazira ibn Umar]]."'' (P.75) *''"Because Mir Muhammad had advanced against the Bohtan Emirate as far as the Tigris, captured [[Cizre|Jazira ibn Umar]], displaced its emir Bedir Khan (Azizan), and spread fear among the people of [[Hasankeyf]], [[Nusaybin]], and even [[Mardin]]."'' (P.75-76) *''"However, after attacking Bohtan, Mir Muhammad was forced to return immediately to Amadiya, which Mir Said had once again brought under his control. Fighting with relentless fury, he recaptured the city, put many of its leading figures to the sword, effectively eliminated the Bahdinan emirs, and formally annexed [[Bahdinan]] to [[Rawandiz|Rawanduz]]."'' (P.76)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jwaideh|یەکەم=Wadie|ناونیشان=https://kutuphane.tbmm.gov.tr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=126356&query_desc=an%3A501922|سەردێڕ=Kürt Milliyetçiliğinin Tarihi: Kökenleri ve Gelişimi|بڵاوکەرەوە=İletişim Yayınları|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٤٧٠-١٧٠-٨|شوێن=İstanbul}} * ''"Muhammad Pasha turned his attention to conquering neighboring regions, attacking Bradost, Şirvan, Surçi, Hoşnaviye, and Mamiş, and quickly bringing them under his authority."'' (P.119) * ''"Determined to control the entire region between the Zab tributaries, the Tigris, and the Iranian frontier, Mir Muhammad captured Harir, Koye (Köysancak), Raniya, Erbil, and Altınköprü."'' (P.119) * ''"After capturing Amadiya, Muhammad Pasha became the sole ruler of the region between the Greater Zab and the Khabur rivers, including the important centers of Duhok and Zakho."'' (P.125) * ''"His next objective was the mountainous region of Botan, located north of Bahdinan. He marched toward Cizre and captured it with little difficulty before advancing into Botan."'' (P.125) * ''"Muhammad Pasha occupied the whole Rawanduz region and appointed his brother Rasul Bey as governor of Bahdinan, effectively bringing an end to the centuries-old Bahdinan Emirate."'' (P.126) * ''"His sphere of influence extended from the Iranian frontier in the east to the approaches of Diyarbakır and Mosul in the west."'' (P.135)</ref> میرنشینی سۆران لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] (ح. ١٨١٣–١٨٣٨) لە ساڵی ١٨١٦ تا ١٨٣٨ سەربەخۆییی خۆی ڕاگەیاند و لە دەوڵەتی عوسمانی جیابووەوە و میرنشینی سۆران گەیشتە لووتکەی بەھێزی و دەسەڵاتی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوە|author-last=Ebraheem |author-first=Sharameen |سەردێڕ=The Impact of Architectural Identity on Nation Branding: The Case Study of Iraqi Kurdistan. |ڕێکەوت=٢٠١٣|ناونیشان=https://e-space.mmu.ac.uk/326242/1/Sharameen%20Ebraheem%2007977278%20phd%202013-1.pdf |بڵاوکەرەوە=Manchester Metropolitan University's Research Repository}} لاپەڕە ٢٣٥</ref><ref>[https://books.google.com.tr/books/about/Cizre_Botan_Beyi_Bedirhan.html?id=ffDFzQEACAAJ&redir_esc=y Kardam], p. 64.</ref><ref name="Aksin2">Sina Akşin, ''Political History (1789–1908)'' and ''History of Turkey: The Ottoman State (1600–1908)'', Istanbul: Cem Yayınevi, 1988, p. 96.</ref> میر محەممەد وەستا لە مانەوە وەک دڵسۆزێک بۆ عوسمانییەکان و ڕێزدان و باجی وەک [[دەوڵەتی ژێردەستە|ژێردەستەیەک]] ڕاگرت و [[سککە|سککەی]] بە ناوی خۆیەوە لێدا و کارخانەی چەک و [[تۆپ (چەک)|تۆپی]] دروستکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=editor |ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=The Suhoor Cannon: A special Ramadan tradition in Erbil |ناونیشان=https://kurdishglobe.krd/the-suhoor-cannon-a-special-ramadan-tradition-in-erbil/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdishglobe |زمان=en-US}}</ref><ref>[https://books.google.com.tr/books/about/Cizre_Botan_Beyi_Bedirhan.html?id=ffDFzQEACAAJ&redir_esc=y Kardam], p. 65.</ref><ref>Izady, 2007, p. 122; Lazarev et al., 2007, p. 106.</ref> ھەر بە سەرکردایەتیی خۆی توانیی سەکردایەتیی [[شۆڕشی میر محەممەد|شۆڕشێک]] بکات لە دژی ھەردوو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[ئێرانی قاجاڕ|ئێرانی قاجاڕی]] و بەشێکی گەورەی خاکی [[کوردستانی گەورە]] ڕزگار بکات.<ref>[[Hatt-i humayun|Ottoman Archives]] [[Ottoman archives|(BOA/Prime Ministry Ottoman Archives)]], VBOA 097, 21 Dhu al-Qi'dah 1257 (21 December 1841), Governor Mehmed Pasha of Mosul to the Sublime Porte.</ref> میرنشینەکە دوای شکستی شۆڕشەکە و مردنی میر محەممەد، دەسەڵاتەکەی سنووردارکرایەوە و لاوازبوو و دوای ٩ ساڵ، لە ساڵی ١٨٤٧ میرنشینەکە لە چوارچێوەی [[تەنزیمات|ھەڵمەتەکانی نێوەندگیرکردنەوەی عوسمانی]] بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی گرێدرایەوە و بەتەواوەتی ھەڵوەشێندرایەوە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوە|author-last=Eppel |author-first=Michael |سەردێڕ=A People Without a State, The Kurds from the Rise of Islam to the Dawn of Nationalism |ساڵ=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٧٣-٠٩١١-٧}} لاپەڕە ٥٦</ref><ref name=":6">{{بیرخستنەوە|author-last=Eppel |author-first=Michael |سەردێڕ=Routledge Handbook on the Kurds |پەڕەکان=٣٥–٤٧|ساڵ=٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|chapter=The Kurdish emirates |chapter-url=https://www.routledgehandbooks.com/doi/10.4324/9781315627427-4#sec3_3_1 |بڵاوکەرەوە=Routledge Handbooks Online |doi=10.4324/9781315627427-4 |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٨-٦٤٦٦٤-٣|s2cid=186808301}} لاپەڕە ٤٣</ref> کۆتا میری میرنشینەکەش [[ڕەسووڵ بەگ]] بوو.<ref name="Ceylan">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ceylan|یەکەم=Ebubekir|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ubaKDwAAQBAJ&dq=rasul+soran&pg=PA50|سەردێڕ=The Ottoman Origins of Modern Iraq: Political Reform, Modernization and Development in the Nineteenth Century Middle East|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٤١-٢|پەڕە=٥٠|زمان=en}}</ref> == بنەچە == بە گوێرەی [[شەرەفنامە|شەرەفنامەی]] [[شەرەفخانی بدلیسی|شەرەفخانی بەدلیسی]] (١٥٩٧)، ئەم میرنشینە و میرەکانی ڕەچەڵەکیان دەگەڕێتەوە بۆ [[کەڵۆس بەگ|کەڵۆس]] ناوێک، کە شەرەفخان لەگەڵیدا ئیدیعای ئەوە دەکات کە ئەو پیاوە ئاغایەکی [[عەرەب|عەرەبی]] [[بەدەوییەکان|بەدەویی]] خەڵکی [[بەغدا]] بووە و لە ھەودیان لە ناوچەی سۆران نیشتەجێبووە و لە سەرەتادا کەڵۆس شوانکاریی کردووە لە شوێنەکەدا.<ref name=":4" /><ref name=":33">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bidlīsī|یەکەم=Sharaf Khān|ناونیشان=https://www.google.de/books/edition/%C5%9Eerefname/6idBNAAACAAJ?hl=en|سەردێڕ=Şerefname: Yazan Şeref Han, Arapçadan çeviren, Mehmet Emin Bozarslan|ڕێکەوت=١٩٧١|بڵاوکەرەوە=Ant Yayinlari|پەڕەکان=٣٠٣-٣٠٥|زمان=tr}}</ref> بەڵام [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] لە [[خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان|کتێبەکەیدا]] بە گوێرەی چەند سەرچاوەیەک ئەمەی ڕەتکردووەتەوە و لەگەڵ ئەمەشدا ناوەکەی کردووەتە بەڵگەیەکی تر کە «کەڵۆس» ناوێکی کوردییە و بە کەسێک دەوترێت کە ددانی پێشەوەی نەبێت.<ref name=":32" /> کەڵۆس سێ کوڕی ھەبووە بە ناوەکانی عیسا و ئیبراھیم و شێخ وەیس. عیسا بە شەریف و نەرم و نیان و چاکەخواز وەسفکراوە و بە دابەشکردنی داھاتەکەی بەسەر ھەژار و بێبەشەکانی خەڵکی گوندەکە ناسرابوو، ئەمەش وایکرد شوێنکەوتووانێکی دڵسۆزی دەستبکەوێت. کاتێک فەرمانڕەوای ناوچەکە ھێزەکانی خۆی لە دژی دوژمنێکی بەھێز کۆکردەوە، عیسا لەگەڵ شوێنکەوتووانی پەیوەندییان بە ھەڵمەتەکەوە کرد. ھاوەڵەکانی بە گاڵتەجاڕییەوە نازناوی «ئەمیر»یان لێنا، بەڵام دوای نیشاندانی توانا و ھێزەکەی لە شەڕدا، خەڵکی ناوچەکە بە فەرمی وەک فەرمانڕەوای خۆیان ناساندییان. دواتر عیسا و ھاوەڵانی بۆ گرتنی قەڵای «ئەوان» ھەنگاویان ناوە.<ref name=":4" /><ref name=":33" /> شەرەفنامە دەگێڕێتەوە کە ناوچەی دەوروبەری قەڵاکە بە بەردی سووری ڕووت و ڕەق تایبەتمەند بووە. عیسا و پیاوەکانی یەکەم کەس بوون کە بەردەکانیان چەقاند و لە نێویدا دامەزران، ئازایەتییان لە شەڕدا بووە ھۆی ئەوەی ناویان لێ بنرێت سنگ سرخ، کە بە واتای کۆمەڵی بەردەسووران دێت. لە ڕێگەی بەکارھێنانی باوەوە و بە ھۆی وەرگێڕانی کوردیی سرخ («سوور»)ی فارسی بە سۆھر، ناوەکە پەرەی سەند و بوو بە سۆھران و ناوی میرنشینەکە. دوابەدوای گەمارۆیەکی سەرکەوتوو، عیسا تا مردنی حوکمڕانیی ناوچەکەی کرد، دوای ئەوە [[شا عەلی بەگی سۆران|شا عەلی]] [[شا عەلی بەگی سۆران|بەگی]] کوڕی جێگەی گرتەوە.<ref name=":4" /><ref name=":33" /> شا عەلی بەگیش کاتێ کۆچی دواییی کرد، چوار کوڕی لە دوای خۆی بەجێھێشت بە ناوەکانی میر عیسا، میربۆداغ، میر حوسێن، میر سەیدی. شا عەلی بەگ ھەر لە ماوەی حوکمڕانییەکەیدا ناوچەکانی دەسەڵاتی وڵاتی بە سەر کوڕەکانیدا دابەشکرد، بۆ ئەوەی دوای خۆی کێشەی لێنەکەوێتەوە و بەیەکەوە وڵات بەڕێوەبەرن.<ref name=":4" /> == مێژوو == === ساڵانی سەرەتایی === ==== لە ژێر دەسەڵاتی سەفەوییەکان ==== قادر محەممەد محەممەد دەنووسێت کە میرنشینەکە بە زۆری لە نێوان ساڵانێکی نێوان ١٣٣٠ بۆ ١٤٣٠ دامەزرابێت.<ref name=":0">{{Cite thesis|last=Muhammad|first=Qadir Muhammad|title=Kurds and Kurdistan in the View of British Travellers in the Nineteenth Century|date=14 December 2017|degree=|publisher=University of Leicester|url=https://leicester.figshare.com/articles/thesis/Kurds_and_Kurdistan_in_the_View_of_British_Travellers_in_the_Nineteenth_Century/10239464/1|language=en|page=94-98}}</ref> میرنشینی سۆران دواتر کەوتە ژێر دەستی [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]]. لە ژێر دەسەڵاتی سەفەوییەکان مایەوە تاوەکوو [[شەڕی ئێران و عوسمانی (١٥٠٥–١٥١٧)|شەڕی عوسمانی و سەفەوی]] و لایەنگیریی میرنشینەکە بۆ دەوڵەتی عوسمانی. ==== لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان ==== {{ھەروەھا ببینە|ڕێککەوتننامەی کورد و عوسمانی}} [[پەڕگە:NUSRETNAME,_fol.43b._Kurds_visiting_Lala_Mustafa_Pasha,_in_1581.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وێنای کوردەکانی سەردەمی عوسمانی لە کاتی سەردانیکردنی [[لالە مستەفا پاشا]]، کە سەری بڕاوی شەڕکەرە [[قزڵباش|قزڵباشەکانیان]] بە دەستەوە گرتووە.]] [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] بۆ یەکەمجار لە کاتی ململانێکەیان لەگەڵ [[سەفەوییەکان]] لە ساڵی ١٥١٤، لەژێر دەسەڵاتی [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیمی یەکەمدا]] پەیوەندییان لەگەڵ کورددا بەست، یەکەمین کارلێکەکان ئەرێنی بوون. کوردەکان بە سەرۆکایەتیی [[ئیدریسی بەدلیسی|مەلا ئیدریسی بەدلیسی]] لە کاتی [[شەڕی چاڵدێران]] لە دژی سەفەوییەکان لایەنگری عوسمانییەکانیان کرد. ھێزە کوردییەکان ڕۆڵێکی گەورەیان ھەبوو لە گرتنی شارەکانی وەک [[ئامەد|دیاربەکر]] (ئامەد) و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆلیا لە دەستی سەفەوییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ |سەردێڕ=Burada bizden önce kimler vardı? |ناونیشان=https://www.milliyet.com.tr/kultur-sanat/burada-bizden-once-kimler-vardi-1163156 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٤ |وێبگە=Milliyet |زمان=tr}}</ref> ھەوڵەکانی ئیدریسی بەدلیسی میرنشینەکانی یەکخست لە دژی سەفەوییەکان و بە کۆمەڵ لە دژیان وەستانەوە، یەکێک لەو میرنشانەش میرنشینی سۆران بوو بە سەکردایەتیی [[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ]]. ھەروەھا ئەمە میری سۆرانیشی ھاندا بۆ [[ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک|دەستبەسەرداگرتنی ھەولێر و کەرکووک]] و پاککردنەوەی لە قزڵباش و سەفەوییەکان. وە ھەروەھا ئاماژە بەوەش دەدرێت کە بۆ پارێزگاریکردن لە [[ورمێ]]، ئەوێش درابێت بە میر سەید.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> وەستانەوەی کورد لە دژی سەفەوییەکان لە ئەنجامی سیاسەتی خراپ و تووندی [[سەفەوییەکان]] بەرامبەر بە میرە کوردەکان بوو، بە تایبەتی کە زۆرینەی کورد [[سوننە]] مەزھەب بوون و دەوڵەتی سەفەویش [[شیعە]] مەزھەب بوو، لە پاڵ ئەوەی کە سەفەوییەکان ھەوڵیاندەدا میرنشینە کوردییەکان لەناوببەن و زۆر لە میرە کوردەکانیشیان زیندانیدەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=History of the Kurds – The Kurdistan Memory Programme |ناونیشان=https://kurdistanmemoryprogramme.com/history-of-the-kurds/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=kurdistanmemoryprogramme.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردەکان لەژێر حوکمی سەفەوییەکاندا |ناونیشان=https://ethesis.su.edu.krd/thesis/871 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=example name |زمان=en |یەکەم=زانکۆی سەڵاحەددین}}</ref><ref name=":3" /> بەم شێوەیەش میرنشینی سۆران بوو بە دەوڵەتێکی دڵسۆز و ژێردەستەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و تاوەکوو لەناوچوونی میرنشینەکەش ھەر وەک ژێردەستەیەکی دەوڵەتی عوسمانی مایەوە. ئەم سەردەمەش لە ١٥١٤ تاوەکوو ١٨١٣ و [[شۆڕشی میر محەممەد|یاخیبوونی میر محەممەد]] درێژەی کێشا و دواتر میرنشینەکە ھاتەوە ژێر دەستی عوسمانییەکان بەڵام حوکمی میرنشینەکە درێژەی نەکێشا و تێکەڵکرایەوە بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> === میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ === {{سەرەکی|میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک}} لە [[شەقڵاوە|شەقڵاوەوە]] حوکمڕانیی دەکرد. میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ توانی زۆر سەرکەوتووانە لە ماوەی شەڕەکانی عوسمانی و سەفەوی و لە ماوەی [[شەڕی چاڵدێران|شەڕی چاڵدێراندا]] لە ساڵی ١٥١٤ [[ھەولێر]] و [[کەرکووک]] لە ژێر دەستی پاشماوەی [[سەفەوییەکان]] و [[قزڵباش|قزڵباشەکان]] [[ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک|ئازاد بکات]].<ref name=":4" /> === میر عیززەددین شێر و ھەڵوەشانەوەی سۆران === {{سەرەکی|میر عیززەددین شێری سۆران}} [[پەڕگە:NiniveNabiYunisOutside.jpg|وێنۆک|باس لەوە دەکرێت کە میر عیززەددین چەند مزگەوت و مەدرەسەیەک (فێرگەیەک)یشی لە شاری [[کەرکووک]] دروست کردبێت، بە ھەمان شێوە لە [[ھەولێر|ھەولێریش]]، بەڵام دیار نییە کامە مەدرەسە و مزگەوتانەن بە تەواوەتی. ھەروەھا باس لەوە دەکرێت کە قوببەی [[مزگەوتی نەبی یوونس|مزگەوتی نەبی یوونسیشی]] نوێ کردبێتەوە.]] میر عیززەددین شێر کوڕی [[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی]] بوو، کە لە شەقڵاوەوە حوکمڕانیی دەکرد. میر عیززەددین شێر شاری [[ھەولێری]] کرد بە ناوەندی میرنشین و بۆ ماوەیەک لەوێوە حوکمڕانیی سۆرانی کرد.<ref name=":32" /> میر عیززەددین دوو برای ھەبوو، بە ناوەکانی سەیفەددین و سولەیمان، سەیفەددین ھەر زوو بە گەنجی کۆچی دواییی کرد. کاتێک سوڵتان [[سولەیمان قانوونی|سولەیمانی قانوونی]] دەگەڕایەوە لە [[گرتنی بەغدا (١٥٣٤)|گرتنی بەغدا (لە ١٥٣٤)]]. کاتێک کە سوڵتان سولەیمانی قانوونی دەگەڕایەوە، فەرمانی کوشتنی میر عیززەددین شێری دەرکرد و میر عیززەددین لەسێدارەدرا. دەگوترێ کە بەھۆی تۆمەت ھەڵبەستنێک بووە بۆ میر عیززەددین،<ref name=":32" /> لە کاتێکدا ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە میر عیززەددین میری ناوچەیەکی بەرفراوان بووە و وەکوو دڵسۆزی دەوڵەتی عوسمانی کاری کردووە، بەڵام ژێربەژێر دەستی لەگەڵ [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]] ھەبووە، ھەربۆیە فەرمانی لەسێدارەدانی بۆ دەرچوو لەلایەن سوڵتان سولەیمانی قانوونی.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=Peywend |دوایین=Guli |یەکەم=Nizar |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |سەردێڕ=Mîrnişînên Dasin ȗ Şêxan li Serdemê Osmanîyan (1515- 1750) Vêkolîneke Dokûmenkarî- The Emirate of Dasin and Sheikhan in the Ottoman Era 1515-1755 A Documentary Study |ناونیشان=https://www.academia.edu/127632052/M%C3%AErni%C5%9F%C3%AEn%C3%AAn_Dasin_%C8%97_%C5%9E%C3%AAxan_li_Serdem%C3%AA_Osman%C3%AEyan_1515_1750_V%C3%AAkol%C3%AEneke_Dok%C3%BBmenkar%C3%AE_The_Emirate_of_Dasin_and_Sheikhan_in_the_Ottoman_Era_1515_1755_A_Documentary_Study}}</ref> سوڵتان سولەیمانیش ھەولێر و دەوروبەری دا بە [[حوسێن بەگی داسنی|حوسێن بەگی داسنیی]] میری [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنیی]] [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] و بۆ ساڵی ١٥٣٥، حوسێن بەگ لە ھەولێر حوکمی دەکرد. بەڵام پاش ماوەیەک لە کوشتنی میر عیززەددین، براکەی، میر سولەیمانیش کۆچی دواییی کرد، ھەر لەبەر ئەمەش، فەرماندرا کە تەواوی ناوچەی سۆران بە سەنجەقی ھەولێرەوە گرێبدرێ و میرنشینی سۆرانیش لە دەست میراتگرە ھێڵییەکەی دەرچوو و ھەڵوەشایەوە و تەواوی ناوچەی سۆران خرایە سەر [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنی]].<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF|سەردێڕ=شەڕەفنامە|پەڕەکان=٣٤٠–٣٤١}}</ref><ref name=":7" />{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} === میر سەیفەددین و دامەزراندنەوەی سۆران === {{سەرەکی|میر سەیفەددینی سۆران|شەڕی ھەولێر (١٥٣٤)}} ئیدی میر عیززەددین کوژرا و ھەولێر و ناوچەکانی سۆران بە میرنشینی داسنیی ئێزدی گرێدرا. دوای ماوەیەک، ئەندامێکی بنەماڵەی سۆران بە ناوی [[میر سەیفەددینی سۆران|میر سەیفەددین]] دەرکەوت و ئەو بووە ھۆی دامەزراندنەوەی میرنشینی سۆران، کە دەکات بە کوڕی ئامۆزای میر عیززەددین شێر، چەند جارێک ھێرشی کردە سەر حوسێن بەگی داسنی، بەڵام ھەموو جارێک تێکشکا. میر سەیفەددینیش پەنای بۆ بێگە بەگی میری [[ئەردەڵان]] برد، بەڵام یارمەتیی نەدا. پشتگیرییە چاوەڕوانکراوەکە بەدی نەھات، ھەربۆیە میر سەیفەددین گەڕایەوە بۆ سۆران. لەو کاتەدا حوسێن بەگ داسنی لەوێ ئامادە نەبوو.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |سەردێڕ=Hussein Beg Dasini und die Schlacht um Arbil |ناونیشان=https://www.ezidipress.com/blog/hussein-beg-dasini-und-die-schlacht-um-arbil/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=ÊzîdîPress |زمان=de}}</ref> [[پەڕگە:Balcony of one of the houses around Erbil Citadel.jpg|وێنۆک|[[قەڵای ھەولێر]]]] میر سەیفەدین ئەمەی قۆستەوە و توانیی زۆربەی ھۆزە کوردییەکانی ئەوێ یەکبخات و بە ژمارەیەکی زۆر شەڕکەرەوە سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێک بکات و [[شەڕی ھەولێر (١٥٣٤)|ھێرشی کردە]] سەر [[ھەولێر]].<ref name=":02" /><ref name=":7" /> لە کۆتاییدا میر سەیفەددین ھێزێکی لە سۆران کۆکردەوە و سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێکی کرد و ھێرشی کردە سەر ھەولێر، لە کاتێکدا [[حوسێن بەگی داسنی]] ئامادە نەبوو. دەستی بەسەر شارەکەدا گرت و حوسێن بەگی ناچار کرد بە ڕێپێوان بگەڕێتەوە دژی. لە شەڕی دواتردا میر سەیفەددین ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند. ئەو گێڕانەوەیەی ڕۆجەر لێسکۆت کە تاوەکوو ئێستا پارێزراوە باس لەوە دەکات کە بە نزیکەیی ٥٠٠ پیاوی داسنیی ئێزدی کوژران و میر سەیفەددین غەنیمەتێکی بەرچاوی دووژمنیشی برد لە کەلوپەل و کاڵا و چەکەکانی دووژمن.{{Sfn|Lescot|1938}} ئەردنچ گووڵجوو پوختەیەکی ھاوشێوە بە زمانی تورکی باسدەکات و باس لەوە دەکات کە میر سەیفەددین ھەولێری گرتووە و حوسێن بەگی داسنی شکستی ھێناوە و نزیکەی ٥٠٠ ئێزیدیی پێشەنگ کوژران. گووڵجوو ھەروەھا باس لەوە دەکات کە حوسێن بەگ دواتر چەند ھەوڵێکی دا بۆ وەرگرتنەوەی ھەولێر، بەڵام شکستی ھێنا و ھەولێر و زەوییەکانی سۆران لە دەستی میر سەیفەددین مانەوە.{{Sfn|Gülcü|2016}} === میر خانزاد === {{سەرەکی|خانزادی سۆران}} [[پەڕگە:Xanzadî soran.jpg|وێنۆک|پۆرترەیتێکی خانزادی سۆران]] میرێکی ئافرەتی سۆران بوو و یەکێکە لە ھەرە میرە بەناوبانگەکانی سۆران. ھەندێک جار وەک سیمبولی [[ژنانی کورد|ئافرەتی کورد]] دەناسرێت. خانزاد خوشکی [[میر سولەیمان بەگی سۆران|میر سولەیمان بەگی]] کوڕی [[شا قوولی بەگی سۆران|قوولی بەگ]] بوو، کە حوکمڕانیی میرنشینی سۆرانی دەکرد لە دەوروبەری ساڵی ١٦٢٠، دوای ئەوەی براکەی لەلایەن فەرماندەیەکی سەربازی بە ناوی «[[لەشکری]]» کوژرا، خانزاد ھاتە سەر حوکم. ھەندێک سەرچاوە بوونە فەرمانڕەوای میر خانزاد دەگەڕێننەوە بۆ ساڵی ١٥٩٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/en/en_direje.aspx?jimare=15692|وێبگە=PUK Media|سەردێڕ=Kurdish women}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.pukmedia.com/en/en_direje.aspx?jimare=15692|date=ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> لەشکری ھەڵاتە [[چیای شنگال|چیاکانی شەنگال]]، لەوێش میر خانزاد بۆ تۆڵەسەندنەوە لە نامەیەکدا پێشنیاری ھاوسەرگیریی بۆ کردووە و لە نامەکەدا پێی دەڵێ «میرنشین و سوپا بێ تۆ شپرزەن، میرایەتیی سۆران وەمن ناکرێ، خۆت شیاوی میرایەتیت... بۆیە داوات لێدەکەم بە زووترین کات بگەڕێیتەوە [[ھەریر]] و منیش ئامادەم ھاوسەرگیریت لەگەڵ بکەم»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئایا خانزادی سۆران مێردی کردووە؟! |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240425195020567561 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=Kurdipedia.org |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia-}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=خانزاد و لەشکری |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240723180322583167 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=Kurdipedia.org |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia-}}</ref>. وە کاتێکیش لەشکری گەڕایەوە ھەریر و چاوی بە خانزاد کەوت، خانزاد لەشکری و ھەموو سوپاکەی سەربڕی.<ref name=":03">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |سەردێڕ=Women of Non-State Kurds: From Khanzad Sultan to Rojava Female Fighters |ناونیشان=https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328214954/https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=The Kurdistan Tribune |زمان=en-GB}}</ref> میر خانزاد پایتەختی لە [[قەڵای دووین|قەڵای دووینەوە]] گواستەوە بۆ [[ھەریر]]، ڕێگاوبان و قەڵای دروستکرد و ھێرشیشی کردە سەر زۆرێک لە شارۆچکەکانی دەوروبەری بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی زەبەلاحی ٤٠ بۆ ٥٠ ھەزار سەرباز کە ١٢ ھەزار پیادە و ١٠ ھەزار تیرھەڵگری سوارەیان تێدابوو بۆ پاراستنی میرنشینی سۆران لە دووژمنەکانی.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies |issue=2 |دوایین=Ahmed |یەکەم=Bzhar |دوایین٢=Wahed |یەکەم٢=Abdulwahed Jalal Nori |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |سەردێڕ=The Life and Political Role of Kurdish Women in the Ottoman Empire |ناونیشان=https://journals.iium.edu.my/irkh/index.php/ijrcs/article/view/154 |زمان=en |بەرگ=٣ |پەڕەکان=١٣٩–١٥٣}}</ref> لە سەردەمی حوکمڕانیدا حوکمڕانیی بەسەر دوو ناوچەی کوردیدا کردووە بە ناوەکانی [[ھەریر]] و [[سۆران (شار)|سۆران]]، کە [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگای ھەولێری]] ئێستای پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=Middle East Journal |issue=1 |issn=0026-3141 |دوایین=Bengio |یەکەم=Ofra |ڕێکەوت=٢٠١٦ |سەردێڕ=Game Changers: Kurdish Women in Peace and War |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/43698618 |بەرگ=٧٠ |پەڕەکان=٣٠–٤٦}}</ref> خانزاد بۆ ماوەی حەوت ساڵ حوکمڕانیی کرد و قەڵاکەیشی کە [[قەڵای خانزاد|قەڵای]] [[قەڵای خانزاد|خانزاد]] بوو، تا ئێستاش ماوە و دەکەوێتە سەر لووتکەی گردێک کە ٢٢ کیلۆمەتر لە [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Mujeres |ناونیشان=https://amistadkurdistan.org/ayuda-kurdistan/mujeres/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328215044/https://amistadkurdistan.org/ayuda-kurdistan/mujeres/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=Asociación Amistad con Kurdistán |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=IN PHOTOS: Five things every foreigner learns when visiting Kurdistan |ناونیشان=http://www.kurdistan24.net/en/culture/124dbbc4-dc30-4975-b901-68246f3c0080 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en |دوایین=Kurdistan24}}</ref> [[پەڕگە:Banaman_Castle.jpg|وێنۆک|قەڵای بانەمان یان [[قەڵای خانزاد]]، کە بە ناوی خانزادی سۆرانەوە ناونراوە، یەکێکە لە پاشماوەکانی سەردەمی میر خانزاد کە تاوەکوو ئێستا ماوە و ٢٢کم لە شاری [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] دوورە]] ناوی خانزاد، شاژنی جەنگاوەری ئەفسانەییی کورد، بە زیندوویی ماوەتەوە و لە ڕێگەی گۆرانی و شیعری جۆراوجۆری کوردییەوە یاد دەکرێتەوە.<ref name=":122">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies |issue=2 |دوایین=Ahmed |یەکەم=Bzhar |دوایین٢=Wahed |یەکەم٢=Abdulwahed Jalal Nori |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |سەردێڕ=The Life and Political Role of Kurdish Women in the Ottoman Empire |ناونیشان=https://journals.iium.edu.my/irkh/index.php/ijrcs/article/view/154 |زمان=en |بەرگ=٣ |پەڕەکان=١٣٩–١٥٣}}</ref> == لە سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز == {{سەرەکی|میرنشینی سۆران لە سەردەمی میر محەممەد|شۆڕشی میر محەممەد|شەڕی سۆران و قاجاڕی (١٨٢٩–١٨٣٤)}} [[پەڕگە:Mir Muhammad.jpg|وێنۆک|پۆرترەیتێکی میر محەممەد پاشای ڕەواندز لە بەڵگەنامەیەکی [[ئێرانی قاجاڕی|قاجاڕیدا]]]] میری پێش کۆتاییی میرنشینەکە، [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بوو، کە لە ساڵی ١٨١٣ تا ١٨٣٦ فەرمانڕەواییی کردووە. باوکی میر محەممەد، [[مستەفا بەگ]]، میرنشینەکەی ڕادەستی ئەو کرد. لە چەند ساڵی یەکەمی فەرمانڕەوایەتییەکەیدا، چاکسازییەکی گەورەی لە میرنشینەکە کرد، بە تایبەتی لە ڕووی سەربازییەوە. دەسەڵاتی خۆی چەسپاند و دەستی کرد بە یەکخستنەوەی خاکەکانی میرنشینەکانی دراوسێی. یەکێک لەوانەش [[میرنشینی بابان]] بوو، [[ھەریر]]، [[کۆیە]]، [[پردێ]]، [[ھەولێر]]، [[ئاکرێ]]، [[ڕانیە|ڕانیەی]] [[شەڕی بابان و سۆران (١٨٢٢–١٨٢٨)|گرت]]. کەمێک زیاتر لە [[زێی بچووک]] پەڕییەوە و کردی بە سنوور.<ref>[https://www.academia.edu/96986747/Osmanl%C4%B1_Ar%C5%9Fiv_Belgelerinde_K%C3%BCrtler_ve_K%C3%BCrt_Direni%C5%9Fleri_1817_1867_ Hakan], footnote 116, p. 71: "It is the Behdinan Region. It is in the north of the Soran region and south of the Hakkari region."</ref> کاتێک ناوچەکە تووشی بۆشاییی دەسەڵات بوو بە ھۆی لاوازبوونی [[میرنشینی بابان]]، [[شەڕی ڕووسیا و عوسمانی (١٨٢٨–١٨٢٩)]]، و [[شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١–١٨٣٣)]]. لە نێوان ١٨٣١ بۆ ١٨٣٤ توانیی چەندین شارۆچکە و شاری میرنشینە کوردییەکانی دیکە بگرێت و یەکیانبخاتەوە بۆ دژی عوسمانییەکان. لە ١٨٣١دا [[میرنشینی بادینان|میرنشینی بادینانی]] [[لەشکرکێشیی سۆران بۆ سەر بادینان|تێکەڵ بە سۆران کرد]].<ref name=":13">{{بیرخستنەوە|دوایین=Ates |یەکەم=Sabri |سەردێڕ=The End of Kurdish Autonomy: The Destruction of the Kurdish Emirates in the Ottoman Empire |ڕێکەوت=٢٠٢١|ئیش=The Cambridge History of the Kurds |پەڕەکان=٧٦|editor-last=Gunes |editor-first=Cengiz |ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-the-kurds/end-of-kurdish-autonomy/9FA3CB919480C3748DA40C082FC2E5BF |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|editor2-last=Bozarslan |editor2-first=Hamit |editor3-last=Yadirgi |editor3-first=Veli}}</ref> میر محەممەد زیاتر دەسەڵاتی خۆی بۆ [[مێردین|ماردین]]، [[جزیر]] و [[نسێبین]] فراوانتر کرد، و فەرمانڕەوای [[بۆتان]]، میر سەیفەددینی ناچارکرد کە دان بە دەسەڵاتی ئەو بنێت، کە بووە ھۆی نیگەرانییەکی ڕژد لە پایتەختی عوسمانی [[ئەستەمبوڵ|قوستەنتەنیە]]. دواتر میر محەممەد زۆر [[ئێزیدییەکان|ئێزیدییەکانی]] چەوساندەوە بە ھۆی ھۆکاری ئاینی و لایەنگیرییان بۆ عوسمانییەکان لە ناوچە تازە داگیرکراوەکاندا. [[پەڕگە:Prince muhammad prince of soran.jpg|وێنۆک|پەیکەرێکی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] لە [[ڕەواندز]]]] لە سەردەمی میر محەممەددا، میرنشینی سۆران سوپایەکی بەھێزی پەرەپێدا. پێکھاتبوو لە نێوان ٣٠،٠٠٠ بۆ ٥٠،٠٠٠ (سی ھەزار بۆ پەنجا ھەزار) چەکداری ھۆزەکان کە مووچەی ڕێکیان پێدەدرا،<ref name=":0" /> و شێوەی سوپایەکی نیشتمانیی ھەبوو. کۆر خۆی ھەموو ئێوارەیەک لەگەڵ ١٠٠ بۆ ٢٠٠ سەربازی ھۆزە جیاوازەکان نانی دەخوارد. کۆمەڵێک ھۆزی جیاواز چوونە ناو سوپاکەیەوە وەک ڕەوەندۆک، سیدەک، شێروانی، ڕووسووری، مەلیباس، [[ھۆزی مزووری|مزووری]]، شێخەب، نووریک، خەیلانی، [[خۆشناو]]، ھەنارەیی، [[ھەرکی]]، شێخ مەحموودی، کاسان، دێرە جیکی، بامامی، سێکوو، شیکووڵی، مەندیک، بایمار، [[باڵەک]]، و پیراجی. تەنانەت لە ناوچەکانی ھەولێر، ھۆزە [[عەرەب|عەرەبەکانیشی]] ملکەچکرد بۆ ئەوەی شەڕ بۆ سۆران بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشینی ئەردەڵان، بابان، سۆران لە بەڵگەنامەکانی قاجاڕیدا 1799-1847 |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2011081810050860719 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ |پەڕە=١٦١-١٦٢ |دوایین=محەممەد حەمە باقی}}</ref> میر محەممەد لە ساڵی ١٨٣٤دا [[ھەڵمەتی سۆران دژی ئاشوورییەکان|ھەڵمەتی]] لە دژی [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکانیش]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Aboona|یەکەم=Hirmis|ناونیشان=https://archive.org/details/HirmisAboonaAssyriansKurdsAndOttomansIntercommunalRelationsOnThePeripheryOfTheOttomanEmpire/page/n97/mode/2up|سەردێڕ=Assyrians, Kurds, and Ottomans: Intercommunal Relations on the Periphery of the Ottoman Empire|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Cambria Press|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٣٣٦-٤٧١-٠|پەڕەکان=١٧٣|زمان=en}}</ref> لە ترسی ھاوکاریی زیاتری نێوان میرنشینی سۆران و [[محەممەد عەلی پاشا]]، عوسمانییەکان لە ساڵی ١٨٣٤دا سوپایەکیان بۆ سۆران نارد. میر محەممەد توانیی ھێزەکان بشکێنێت و بەرەو [[قاجاڕەکان|ئێرانیش]] پێشڕەوی بکات. دوای ئەوەی بەھۆی بارودۆخەکەوە ناچارکرا خۆی بەدەستەوە بدات، میر کۆر بۆ گفتوگۆ گەشتی کرد بۆ ئەستەمبوڵ، لەوێ دەسەڵاتی ناوچەی میرنشینی سۆرانی پێدرا. بەڵام لە ڕێگەی گەڕانەوەیدا بۆ ماڵەوە لە ناوچەی دەریای ڕەش بێسەروشوێن بوو و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پشتگیریی لە [[ڕەسووڵ بەگ|ڕەسووڵ بەگی]] برای کرد وەک میری میرنشینەکە.{{sfnp|Eppel|2016|p=56}}{{sfnp|Eppel|2018|p=43}} == سوپا == [[پەڕگە:Views around Rawanduz and Bekhal Spring 08.jpg|وێنۆک|301x301پیکسڵ]] بە درێژاییی مێژوو، سوپا و ھێزی میرنشینی سۆران گۆڕانکاریی بەسەردا ھاتووە و بەرزی و نزمیی بە خۆیەوە بینیوە. بۆ نموونە لە سەردەمی [[خانزادی سۆران|میر خانزاد]] سوپای سۆران زۆر بەھێز وەسفکراوە. [[ئەولیا چەلەبی]]، گەڕیدەیەکی [[گەلانی تورک|تورک]] کە لە نێوان ساڵانی ١٦١١ بۆ ١٦٨٤ ژیاوە، لە یاداشتنامەکەیدا باسی میر خانزاد و سەردەمەکەی و سوپاکەی دەکات و دەڵێت:<ref name=":022">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |سەردێڕ=Women of Non-State Kurds: From Khanzad Sultan to Rojava Female Fighters |ناونیشان=https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328214954/https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=The Kurdistan Tribune |زمان=en-GB}}</ref><blockquote>''لە سەردەمی [[مورادی چوارەم|سوڵتان مورادی چوارەم]] [١٦٢٣-١٦٤٠] ناوچەکانی [[ھەریر]] و [[سۆران (شار)|سۆران]] لەلایەن خانمێکی ڕێزدارەوە بە ناوی خانزادە سوڵتان بەڕێوەدەبرا. فەرماندەییی سوپایەکی دەکرد کە پێکھاتبوو لە دوانزدە ھەزار سەربازی پیادە بە چەکی قووڕسەوە و دە ھەزار تیرھەڵگری سوارەوە. خانزادە سوڵتان لە بەرەکانی شەڕدا، دەموچاوی بە پەردەیەک شاردبووەوە و جەستەی بە پۆشاکێکی ڕەش داپۆشرابوو، لە [پاڵەوانی ئەفسانەییی ئێرانی] [[سامی کوڕی نەریمان|سامی]] کوڕی نەریمان دەچوو، کاتێک سواری ئەسپەکەی خۆی دەبوو و بە بوێرانەوە شمشێربازیی ئەنجامدەدا. بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی چل بۆ پەنجا ھەزار سەربازی، چەند جارێک ھەڵمەتی بۆ ناو [[ئێران]] ئەنجامداوە و [[ھەمەدان]] و [[شارستانی دەرگەزین|دەرگەزین]] و جەمجەنەب و شارە بەرچاوەکانی دیکەی تاڵان کرد و بە سەرکەوتوویی و بە غەنیمەتەوە گەڕایەوە بۆ سۆران.''</blockquote> [[پەڕگە:مدفع الأسطة رجب.jpg|وێنۆک|یەکێک لە تۆپەکانی سەردەمی میر محەممەد، کە تاوەکوو ئێستا ماوە]] بەھێزترین سەردەمی میرنشینی سۆران لە ڕووی سەربازییەوە، سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بوو. میر محەممەد توانیی سوپایەکی زۆر بەھێز پێکبھێنێت و کارخانەی چەک و [[تۆپ (چەک)|تۆپی]] دروستکرد و میرنشینی سۆران خۆی چەک و تۆپی دروستدەکرد. بە نزیکەیی میرنشینی سۆران لە سەردەمی ئەو زیاتر لە ٢٠٠<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=حوسێن حوزنی موکریانی|سەردێڕ=میرانی سۆران|ناونیشان=https://archive.kcac.org/noscript.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=archive.kcac.org}}</ref> بۆ ٣٠٠ تۆپی قوڕسی دروستکرد، کە ھەندێکیان ئێستاش ماون کە بە [[تۆپەکانی وەستا ڕەجەب]] ناسراون. میر محەممەد سوپایەکی ٣٠،٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Moreau|یەکەم=Odile|ناونیشان=https://books.google.fr/books?newbks=1&newbks_redir=0&id=5R1pAAAAMAAJ&dq=rawanduz+1826&focus=searchwithinvolume&q=30.000+Rawanduz|سەردێڕ=L'Empire ottoman à l'âge des réformes: les hommes et les idées du nouvel ordre militaire, 1826-1914|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Institut français d'études anatoliennes|ژپنک=٩٧٨-٢-٧٠٦٨-١٩٥٣-٧|پەڕەکان=١١٧|زمان=fr}}</ref> بۆ ٥٠،٠٠٠<ref name=":0" /> سەربازی پێکھێنا بە چەکی قوڕسەوە. سوپاکەی میر محەممەد بە سوپایەکی ڕێک و یەکگرتوو وەسفکراوە کە بە سوپایەکی نیشتمانی چووە و [[جلی کوردی]] جلی [[یەکپۆشی]] (یوونیفۆرم)ی سوپاکەی بووە.{{sfnp|Millingen|1870|p=184}}<ref name=":0" /> [[پەڕگە:Mir Muhammed after his take over of Erbil.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|350x350پیکسڵ|تابلۆیەکی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] و سوپاکەی لە کاتی گرتنەوەی [[ھەولێر]] و قەڵاکەی]] == کولتوور == === زمان === لە میرنشینی سۆراندا [[زمانی کوردی]] قسەی پێکراوە و زمانی سەرەکیی ناوچەکە بووە. ھەندێک سەرچاوەش باس لەوە دەکەن کە [[زمانی عەرەبی|زمانی عەرەبیش]] زمانێکی فەرمی بووە و لە حکوومەتدا کاری پێکراوە.<ref>{{cite thesis|last=Nebez|first=Jamal|date=1970|title=Der kurdische Fürst Mir Muhammad-i Rawandizi genannt Mir-i Kora im Spiegel der Morgenländischen und Abendländischen Zeugnisse: Ein Beitrag zur kurdischen Geschichte|degree=PhD|publisher=University of Hamburg|pages=78–79}}</ref> === دین === لە میرنشینی سۆراندا، دینی [[ئیسلام]] و لقی [[سوننە]] دینی باڵادەستی ناوچەکە و دینی سەرەکیی دەوڵەت بووە. بەڵام لە ھەمان کاتدا دینەکانی دیکەی وەک [[مەسیحییەت]] و [[جوویەتی]] و [[ئێزیدی (دین)|ئێزدیش]] پەیڕەوییان لێکراوە لە ناوچەکانی میرنشینی سۆراندا لە سەردەمە جیاوازەکاندا. خەڵکی ناوچەکە و میرەکانی سۆرانیش پەیڕەوییان لە ئیسلامی سوننە کردووە. تەنانەت دەسەڵاتی یاسادانەریش [[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]] و [[قورئان]] بووە. === جلوبەرگ === [[جلی کوردی]] جلی فەرمیی دەوڵەت بووە لە میرنشینی سۆران. لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەددا]] جلی کوردی جلی [[یەکپۆشی]] (یوونیفۆرم)ی سوپا بووە و کاربەدەستانیش جلی کوردی جلی فەرمییان بووە. [[میر (نازناو)|میر]] کە باڵاترین دەسەڵاتی میرنشین بووە جلی کوردی جلی فەرمیی بووە. لە سەردەمی میر محەممەددا ھەر پلەیەکی حکوومی و سەربازی بە جلوبەرگی کوردیی ڕەنگ جیاواز دیاریکرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=ئەدەب|یەکەم١=کولتوور|سەردێڕ=لە تیرۆری پاشای گەورەوە تا جمھووریی ڕواندز|ناونیشان=http://www.rudaw.net/sorani/opinion/culture_and_literature/050820181|ئیش=Rudaw|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180807174631/http://www.rudaw.net/sorani/opinion/culture_and_literature/050820181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ھونەر === ==== مۆسیقا ==== [[پەڕگە:Kurdish musicians 1890.jpg|وێنۆک|چەند دەفژەنێکی کورد، ١٨٩٠]] بە پێی سەرچاوە مێژوویییەکان، لە میرنشینی سۆراندا گرنگی بە زۆر جۆری [[مۆسیقا]] و [[ئامێری مۆسیقا]] دراوە. لەوانە [[دەف]]، [[دیوان|سازی کوردی]]، [[نەی|شمشاڵ]]، [[کەڕەنا|شەیپووڕ]]، [[دووزەلە|تووزەلە]]. بە درێژاییی تەمەنی ئەم میرنشینە مۆسیقا و گۆرانی لە بۆنە بەتایبەتی ئاینی، وە نەتەوەیییەکان بەکارھاتووە.<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=بزاڤی ھونەری لە بازنەی میرنشینی سۆراندا |ناونیشان=https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/14405/%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%db%8c-%d9%87%d9%88%d9%86%db%95%d8%b1%db%8c-%d9%84%db%95-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d9%86%db%95%db%8c-%d9%85%db%8c%d8%b1%d9%86%d8%b4%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%b3%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86-2/14405/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=دەزگای زاری كرمانجی}}</ref><ref name=":10">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سازی کوردی لە میرنشینی سۆران |ناونیشان=https://baskurd.basnews.com/b/3979 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=باس‌کورد}}</ref> ===== دەف ===== [[دەف]] ئامێرێکی بەربڵاو بووە لە سەردەمی میرنشینی سۆران. دەف یەکێکە لەو ئامێرە مۆسیقییانەی کە لە بۆنە دینییەکان بەکاردێت، لە میرنشینی سۆرانیش دەف زیاتر بۆ بۆنە دینی و ئاینییەکان بەکارھاتووە لە شوێنە ئاینی و حوجرە و خانەقاکان. وە بەکاردەھات بۆ بۆنە ئاینییەکان و کۆڕە زکرییەکان و زۆر دەفژەنی بەناوبانگیش دروستبوون لەو سەردەم.<ref name=":9" /> ===== شەیپووڕ ===== [[کەڕەنا]] یان شەیپووڕ، ئامێرێکی تری مۆسیقییە. لە سەردەمی میرنشینی سۆراندا بە تایبەتی لەلایەن بنەماڵەی میرەکانی سۆران بەکارھاتووە. لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بەکارھاتووە، کە ئەم ئامێرە لە دەربار و کۆشکی میر ژەنراوە لەو کاتەی کە میر ڕێی کردووە یان ھاتووەتە دەرەوە لە کۆشکەکەیدا لەلایەن سەربازەکانەوە.<ref name=":9" /> ===== سازی کوردی (دیوان) ===== لە کۆنەوە لە نێو کورددا [[دەف]] و [[دیوان]] (یان ساز) دەژەنرێن. لە سەردەمی میرنشینی سۆرانیشدا، ساز ژەنراوە و لە سەردەمی فەرمانڕەواییی سۆراندا گرنگی و ناوبانگی زۆریشی ھەبووە، بەتایبەتی لە دانیشتن و کۆبوونەوەکان. [[ئەولیا چەلەبی]] گەڕیدەی تورکی سەدەی حەڤدەھەم، کە لە نێوان ساڵانی ١٦١١ بۆ ١٦٨٤ ژیاوە، باسی لە زۆر ئامێری مۆسیقا و ئاوازی کوردی کردووە لە [[کوردستان]]، یەکێک لەوانەش سازی کوردی بووە کە لە نێو میرنشینی سۆراندا ناوبانگی ھەبووە، تەنانەت باسی لەوە کردووە کە ئەم ئامێری مۆسیقییە لە سۆرانەوە دەنێردرانە ناوچەکانی دیکەی عوسمانی وەک [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]].<ref name=":10" /> ==== تەلارسازی ==== لە سەردەمی میرنشینی سۆران گرنگییەکی زۆر بە تەلارسازی دراوە بە تایبەتی لە سەردەمی [[خانزادی سۆران]] و [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] لە [[قەڵا]] و قوللە و قۆنگرە و شوورا و [[پرد]]. چەندین وەستا و شارەزای ئەو بوارەش لە سەردەمی میرنشینی سۆران بەدیارکەوتوون، لەوانە ئیبراھیم ماویلی.<ref name=":9" /> ===== قەڵاکان ===== ====== قەڵای بانەمان ====== {{سەرەکی|قەڵای خانزاد}} [[پەڕگە:Khanzad Castle.jpg|وێنۆک|قەڵای خانزاد، یان بانەمان]] قەڵای خانزاد یان قەڵای بانەمان قەڵایەکی سەدەی ناوەڕاستە کە لەلایەن [[خانزادی سۆران|میر خانزادی]] ژنەفەرمانڕەوای میرنشینی سۆران دروستکراوە. دەگوترێ فەرمانی دروستکردنەکەی بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی و بەرگریکردن لە پایتەختەکەی دەرکردووە. قەڵاکەش بە ناوی ئەوەوە نراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=قەڵای بانەمان |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/161790 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) |زمان=ku}}</ref> ئامانج عادل، مێژوونووسێکی ناوچەکە، بە یەکێک لە گرنگترین شوێنەوارە مێژوویییەکانی ناوچەکەی دەزانێت. عادل ھەروەھا دەڵێت: «میر خانزاد چەندین قەڵای دیکەی لە سەرانسەری [[کوردستان]] دروستکردووە بەڵام وێران بوون، بەڵام قەڵای خانزاد ھێشتا لە دۆخێکی زۆر باش دایە».<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/386476</ref> ====== قشڵەی کۆیە ====== {{سەرەکی|قشڵەی کۆیە}} قشڵەی کۆیە یان قەڵای کۆیە، یەکێکە لە گرنگترین قەڵا یان پاشماوەکانی میرنشینی سۆران لە سەردەمی میر محەممەد و دەکەوێتە شاری کۆیە. ئەم قەڵایە پێشتر وەک زیندان و سەربازخانە بەکارھاتووە، لە ئێستادا بووەتە شوێنێکی گەشتیاری و مۆزەخانە و قاوەخانەی لەناودا کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشڵەی کۆیە.. لە سەربازگەوە بۆ مۆزەخانە و کافتریا|ناونیشان=https://mewdamedia.com/articles/2296|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Mewda Media|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211027181050/https://mewdamedia.com/articles/2296|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داوا دەکرێت قشڵەی کۆیە بکرێتە ناوەندێکی گەشتیاری|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/84426-داوا-دەکرێت-قشڵەی-کۆیە-بکرێتە-ناوەندێکی-گەشتیاری|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net}}</ref> گۆڕی [[دڵدار|دڵداری]] شاعیر دەکەوێتە قشڵەکەوە.<ref name=":05">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆڕی دڵداری شاعیر نۆژەن دەکرێتەوە|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=8845&Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.wishe.net}}</ref> دواتریش لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] وەک قەڵایەکی سەربازیی بەکارھاتووە، ھەر لەوکاتەوەش وشەی قشڵە کە وشەیەکی تورکییە خراوەتە پێشگری ناوەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشله‌ی کۆیه|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/547|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211023141059/https://www.hawlergov.org/app/ku/node/547|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ====== قەڵای سارتکە ====== {{سەرەکی|قەڵای سارتکە}} قەڵای سارتکە یەکێکە لە شوێنەوارە دێرینەکانی [[کوردستان]] و دەکەوێتە [[قەزای دووکان]] سەر بە [[پارێزگای سلێمانی]] کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[میرنشینی سۆران]]، قەڵاکە لەلایەن [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] دروستکراوە و ئێستا بەشێک لە ژوورەکان و دیوار و قوللەکانی قەڵاکە وەک شوێنەوار ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012041822122564570&lng=20|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250122212714/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012041822122564570&lng=20|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ====== قەڵای قەمچووغە ====== ئەویش یەکێکی ترە لە پاشماوەکانی سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز، دەکەوێتە پارێزگای سلێمانی لە [[قەمچووغە]] لە [[قەزای دووکان]]، کە بە مەبەستی پاراستن و ئاسایش و حوکمڕانیی ناوچەکە بووە، لە لایەکی دیکەشەوە بۆ کۆکردنەوەی باج و بەڕێوەبردنی کاروبارەکان و جێگای حەوانەوەی سەربازەکانی سۆران بووە. کە ھەمیشە سەربازی سۆرانی لێبووە. لە ناوچەیەکی ھەستیاری نێوان [[میرنشینی بابان]] و سۆران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=قەڵای قەمچووغە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20251213092246667707 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> ===== پردەکان ===== ====== پردی نێوان باڵەکیان و ڕەواندز ====== لە سەرەتای سەدەی حەڤدەھەمدا، [[عەلی بەگ کوڕی سولەیمان بەگ|عەلی بەگی کوڕی سولەیمان بەگ]]، کوڕی سولەیمان بەگ و برازای [[خانزادی سۆران|میر خانزاد]]. پردێکی لەسەر زێی گەورە لە نێوان باڵەکیان و ڕەواندز دروستکرد و ھەروەھا ڕێگای [[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ|گەلی عەلی بەگی]] چاککردووەتەوە و بە ناوی ئەوەوە نراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=F.T.G |ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=بەشی سی و سێیەمی مێژوو؛ میرنشینی : سۆران |ناونیشان=https://kurdzanist.net/%d8%a8%db%95%d8%b4%db%8c-%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d8%b3%db%8e%db%8c%db%95%d9%85%db%8c-%d9%85%db%8e%da%98%d9%88%d9%88%d8%9b-%d9%85%db%8c%d8%b1%d9%86%d8%b4%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%b3%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> ====== پردی بەرسیرین ====== {{سەرەکی|پردی بەرسیرین}} [[پەڕگە:2_جسر_برسيرين.jpg|وێنۆک| پردی بەرسیرین]] پردی بەرسیرین دەکەوێتە گوندی بەرسيرين لە [[پارێزگای ھەولێر]]، کە ١٨ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[قەزای سۆران]] دوورە.<ref>[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=106620&babet=1&relat=1024 بەوێنە؛ پردی بەرسیرین، یەکێک لە شوێنەوارە مێژویییەکانی ھەرێمی کوردستان]، [[ماڵپەڕی_خەندان]]، بڵاوکراوەتەوە لە 10:31 - 12/08/2020.</ref> ئەم پردە تا ئەمڕۆش بەکاردێت، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی فەرمانڕەواییی [[میر محەممەد]] کە لەلايەن وەستا ئيبراھيم ماويلى دروستکراوە.<ref>[https://rojnews.news/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85/?__cf_chl_jschl_tk__=pmd_iCKjjOqm2WObF9mX_FNIm02cxDrsXDy5rn9lJJBEiPc-1631008307-0-gqNtZGzNA1CjcnBszQi9 پردی بەرسیرین، نیشانەی بەھێزی و حکوومەتداریی میرنشینی سۆرانە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210907095427/https://rojnews.news/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85/?__cf_chl_jschl_tk__=pmd_iCKjjOqm2WObF9mX_FNIm02cxDrsXDy5rn9lJJBEiPc-1631008307-0-gqNtZGzNA1CjcnBszQi9|date=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}، ماڵپەڕی ڕۆژنیوز، بڵاوکراوەتەوە لە ٢٦ی شووباتی ٢٠١٧.</ref> بەرزیی پردەکە چوار مەترە و بە ئەندازەی ٢٫٥ مەتر پانە. ئەم پردە لە بەرد و پلاستەر دروستکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پردی بەرسیرین {{!}} کوردستان- وێبسایتی فەرمیی دەستەی گشتیی گەشت و گوزار|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-soran/history-and-heritage/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=bot.gov.krd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210907095437/http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-soran/history-and-heritage/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== نەخشاندنی کانزا ==== {{ھەروەھا ببینە|تۆپەکانی وەستا ڕەجەب}} [[پەڕگە:مدفع الأسطة رجب في مدينة رواندز.jpg|وێنۆک|نووسراوەی نەخشێنراوی کانزاییی سەر یەکێک لە تۆپەکان کە لە سەریدا نووسراوە: «نصر من ﷲ وفتح قریب، الأمیر المنصور، محمد بیکٴ». کە لە سەرەتادا بە بەشێک لە ئایەتێکی [[قورئان]] {{قورئان|الصف|١٣}} دەستپێدەکات.]] میرنشینی سۆران بوو بە یەکێک لە پێشکەوتووترین ناوچە لەسەر ئاستی حکوومەت و ناوچەکانی دەوروبەری لە سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز کە کارگەی تواندنەوەی کانزا و مسی دامەزراند لە ١٨١٤ یان ١٨١٥ بۆ داڕشتنی کەرەستە کانزایییەکانی وەکوو داڕشتنی لوولە تۆپ و کەرەستە جەنگی و سەربازییەکان و لێدانی سککەی تایبەتیی میرنشین، بە تایبەتی کەرەستە جەنگی و تۆپەکان. کە سەرپەرشتیاری کارگەکە [[وەستا ڕەجەب]] بوو. میر محەممەد وەستا ڕەجەبی وەک سەرۆک و خان کلدیی وەک یاریدەدەری وەستا ڕەجەب دەستنیشانکرد. میر ھەندێک شارەزای دروستکردنی چەک لەوانە وەستا ڕەجەبی لە [[ڕەواندز|ڕەواندزەوە]] ڕەوانەی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسیا]] کرد بۆ بەرەوپێشبردن و بەرھەمھێنانی چەکی شەڕکردن.<ref name="مولد تلقائيا22">الامیر الکردی - میر محمد الرواندزی الملقب ب(میری کۆرە) جمال نبز ترجمة: فخری شمس الدین سیلاحشور ،ص 76</ref> [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بیری دەکردەوە لە دروستکردنی سوپایەکی بەھێز و مۆدێرن و بەتوانا کە توانای بەرپەرچدانەوەی ھێرشە دەرەکییەکانیان ھەبێت.کاتێک [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] لە ناوچەی [[برادۆست|برادۆستەوە]] بەسەرکەوتوویی گەڕایەوە دوای سەرکەوتنی لە یەکێک لە تووندترین شەڕەکاندا، پارە و گەوھەر و دیلەکانی لەگەڵ خۆیدا نەھێنا. بەڵکوو لە جیاتی پارە و گەوھەر، شتێکی بەنرختری ھێنا بۆ میرنشینێک کە دەیویست توانا سەربازییەکانی بەھێزتر بکات؛ میر بڕێکی زۆر کانزای لەگەڵ خۆیدا ھێنا – کە لە ناوچەی [[برادۆست]] دۆزیبوویەوە بۆ [[ڕەواندز]]، بە مەبەستی دروستکردنی تۆپ و چەک. بۆ ئەم مەبەستە ئەرکی دامەزراندنی کارگەیەکی لە [[ڕەواندز]] بە وەستا ڕەجەب سپێردرا. وەستا ڕەجەب سەرکەوتوو بوو لە بەدیھێنانی خواستی میر و دامەزراندنی کارگەیەکی بەرھەمھێنانی تۆپ کە یەکەم کارگە بوو لە جۆری خۆی نەک تەنھا لە مێژووی پیشەسازیی کوردیدا، بەڵکوو لە مێژووی چاڵاکییەکانی کانگا و تواندنەوە و فڕێدانی کانزاکان لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.'''<ref name="مولد تلقائيا1">[https://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=39540 جودت ھوشیار - صفحة مشرقة من تأریخ الصناعة فی کردستان-حکمة الأمیر وعبقریة الصانع] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116172749/https://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=39540|date=16 نوفمبر 2020}}</ref>''' == ئاڵا == میرنشینی سۆران یەکێکە لەو میرنشینانەی کە ئاڵاکەی تاوەکوو ئێستا ماوەتەوە و ئاڵاکە دڵنیاییی لەسەرە کە بە ڕاستی ئاڵای میرنشینی سۆران بووە. کە ئاڵاکە لە دوو ڕەنگ پێکھاتبوو؛ ڕەنگی [[ڕەش]] لە سەرەوە و ڕەنگی [[سپی]] لە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Kurdistan: Short-lived independent states |ناونیشان=https://www.crwflags.com/fotw/flags/krd_slvd.html |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.crwflags.com}}</ref> [[پەڕگە:Flag of the Emirate of Soran.svg|ناوەڕاست|وێنۆک|300x300پیکسڵ|ئاڵای میرنشینی سۆران]] == لەناوچوونی میرنشین == [[پەڕگە:Rasul Beg.jpg|وێنۆک|[[ڕەسووڵ بەگ]]]] دوابەدوای کۆچی دواییی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]، بۆ ماوەیەکی کورت ئەحمەد بەگ و سولەیمان بەگی برای ھاتنە سەر حوکم، بەڵام حوکمڕانییەکەیان زۆر کورت بوو. دواتر [[ڕەسووڵ بەگ|ڕەسووڵ بەگی]] برای سەرکردایەتیی میرنشینەکەی گرتە ئەستۆ.<ref name=":04">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/Agha_Shaikh_and_State/PGptAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=rasul+beg+soran&dq=rasul+beg+soran&printsec=frontcover|سەردێڕ=Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٦٤٩-٠١٨-٤|پەڕەکان=١١٧|زمان=en}}</ref> حوکمڕانیی ناوبراو لە قۆناغێکی ناسەقامگیری ناوچەکەدا بوو، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ھەوڵی تووندکردنەوەی دەسەڵاتیان لە ناوچە کوردییەکان و داگیرکردنی میرنشینە سەربەخۆکانی وەک ''میرنشینی سۆران''<ref name=":52">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ceylan|یەکەم=Ebubekir|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/The_Ottoman_Origins_of_Modern_Iraq/ubaKDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=rasul+soran&pg=PA50&printsec=frontcover|سەردێڕ=The Ottoman Origins of Modern Iraq: Political Reform, Modernization and Development in the Nineteenth Century Middle East|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٤١-٢|پەڕەکان=٥٠|زمان=en}}</ref><ref name=":14">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Der kurdische Fürst MĪR MUHAMMAD AL-RAWĀNDIZĪ genannt MĪR-Ī KŌRA von Jemal Nebez - E-Book|ناونیشان=https://www.epubli.com/shop/der-kurdische-fuerst-mir-muhammad-al-rawandizi-genannt-mir-i-kora-9783745077490|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=epubli|زمان=de}}</ref><ref name=":22">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jwaideh|یەکەم=Wadie|ناونیشان=http://archive.org/details/kurdishnationalm0000jwai|سەردێڕ=The Kurdish national movement : its origins and development|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Syracuse, N.Y. : Syracuse University Press|ئەوانی تر=Internet Archive|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٦-٣٠٩٣-٧}}</ref> و [[میرنشینی بادینان]] دەدا.<ref name=":52" /><ref name=":42">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kiyotaki|یەکەم=Keiko|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/Ottoman_Land_Reform_in_the_Province_of_B/yzCbDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=rasul+soran+1847&pg=PA53&printsec=frontcover|سەردێڕ=Ottoman Land Reform in the Province of Baghdad|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٣٨٤٣٤-٧|پەڕەکان=٥٣|زمان=en}}</ref> بە پێی کتێبی مێژووی [[میرانی سۆران (کتێب)|میرانی سۆرانی]] [[حوسێن حوزنی موکریانی]]، بە ھەمان شێوە باس لەوە دەکات کە ڕەسووڵ بەگ لە پاش براکەی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] ھاتە سەر حوکم و ٧ ساڵی تر حوکمڕانیی کرد. ھەروەھا باس لەوە دەکات کە دواتر دەوڵەتی عوسمانی بە تووندی داوای باج و پارەیەکی زۆریان لە [[ڕەسووڵ بەگ]] کردووە و دواتر داوایان کردووە کە ھەر ساڵێک دەبێت ٤،٠٠٠ لیرە بدات بە حکوومەتی عوسمانی و ڕەسووڵ بەگ ئەمەی ڕەتکردووەتەوە و ھەر بۆیە عوسمانییەکان لەشکرێکی گەورەیان ناردۆتە سەری و ڕەسووڵ بەگ توانیی چەند جارێک بیانشکێنێت. دواتر باس لەوە دەکات کە عوسمانییەکان دووبارە فشاری ئاینییان بەکارھێنا لەسەر سۆران بە بەکارھێنانی مەلا و پیاوە ئاینییەکان بە ناوی دین و خەلافەتی ئیسلامی بۆ فشارخستنەسەر سۆران و بەم شێوەیەش میرنشینی سۆرانیان ھەڵوەشاندەوە و ناوچەکانی سۆران بەتەواوەتی بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی گرێدران.<ref name=":8" /> == ھۆشیاریی کوردی و میرات و کاریگەرییەکان == [[پەڕگە:Soran.png|وێنۆک|نەخشەی میرنشینی سۆران لە سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز و ھەموو شوێنەکان بە وردەکارییەوە؛{{ھن}}....... : سنووری میرنشینی سۆران پێش فراوانبوونی{{ھن}}____ : سنووری سۆران لە سەردەمی فراوانخوازییەکەی پاش یەکخستنەوەی زۆربەی خاکە کوردییەکان]] شوێنەواری [[ناسیۆنالیزمی کوردی|ھۆشیاری و نیشتمانپەروەیی کوردی]] لە میرنشینی سۆراندا بەدیارکەوتوون، لەوانەش ئارەزووی یەکخستنی ھەموو [[کوردستان|ناوچە کوردییەکان]] لەژێر یەک دەسەڵاتدا و بەکارھێنانی [[جلوبەرگی کوردی|پۆشاکی کوردی]] وەک [[یەکپۆشی]] بۆ سوپاکەی. لەسەر ئەمە، [[ڕەسووڵ بەگ|ڕەسووڵ بەگی]] برای [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] دەربارەی سەردەمی میر محەممەد بە نووسەر و گەڕیدەی بەڕیتانی [[فرێدریک میلینگن|فرێدریک میلینگنی]] ڕاگەیاندووە و گوتوویەتی:{{sfnp|Millingen|1870|p=184}}<blockquote>«بە بلیمەتییەکی بەرزخوازانەوە، ئەو بیرۆکە گەورەیەی بۆ ڕزگارکردنی وڵاتەکەی لە ژێر دەسەڵاتی سوڵتانەکان و چەسپاندنی دەسەڵات داڕشتبوو. بە کۆکردنەوەی خەسڵەتەکانی ڕزگارکەرێک و یاسادانەرێک، میر محەممەد پاشا سەرکەوتووبوو لە فراوانکردنی دەسەڵاتی بەسەر پارێزگاکانی دراوسێی وەک کەرکووک و مووسڵ، و کۆکردنەوەی ژمارەیەکی زۆر لە سەربازی کورد لەژێر یەک ئاڵادا.»</blockquote> [[پەڕگە:Kurdish states 1835.png|وێنۆک|نەخشەی میرنشینە کوردییەکان پێش ئەوەی میر محەممەد ھەموویان یەکبخاتەوە، کە سۆرانیش تیایدا دەردەکەوێت]] جگە لەوەش، غالیبی [[تووێژەر]] نووسیویەتی:{{sfnp|Ghalib|2011|p=111}}<blockquote>«لە ڕێگەی چەندین سەدەی فەرمانڕەواییی عوسمانییەوە، ئەوان [کوردەکان] نەیانتوانی ھەستی ھاوبەشی نێوان کورد و فەرمانڕەوای زاڵ دروست بکەن. کوردەکان خۆشییەکانی زۆریان لە سەردەمی سۆران و میرنشینە کوردییەکانی دیکەدا لە بیر بوو. بۆیە بە پێشوازییەوە لە بەرپرسانی عوسمانییان نەدەڕوانی. یادکردنەوەی ڕابردوو بۆ لەبیرنەچوونەوەی مێژووی خۆت گرنگە.»</blockquote> [[پەڕگە:Qani (1898 – 1965).jpg|وێنۆک|[[قانع]]]] [[قانع|قانعی]] شاعیری کوردیش لە بەرھەمەکەیدا بە ناوی ''دەشتی گەرمیان''، بە شیعرێک وەکوو چیڕۆک باس لە [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] و میرنشینی سۆران و [[شۆڕشی میر محەممەد]] و کۆتاییھاتنەکەی دەکات بە کورتی بە ناوی «''کورتەی بەسەرھاتی میری ڕەواندوز''» و دەڵێت:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=قانع |سەردێڕ=دەشتی گەرمیان- بە کورتی بەسەرھاتی میری ڕەواندز |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/9500 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=قانع|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/95274.PDF|سەردێڕ=دیوانی قانع|پەڕەکان=٥٢٩-٥٣٣}}</ref>{{شیعر|نەستەعلیق}} {{ب|بۆ گەنجی لادێی کوردی دڵسووتاو|یادگاریی کۆن ئەخەینە پێش چاو}} {{ب|میری ڕەواندز، میری میران بوو|ڕەشید و نەبەز، شێری شێران بوو}} {{ب|قارەمانی گەل نەترس و دلێر|وریا و بێ ڕەفێق، شێری بێچووە شێر}} {{ب|خادەمی گەل بوو، خاوەنی ناو بوو|لە کاتی خۆیان میری تەواو بوو}}{{ب|لە ڕەواندزا لەو شاخ و کێوە|حوکمی پاشایی ئەبرد بەڕێوە}}{{ب|لە دەورەی خۆیا نەیھێشت کوردستان|سەردانەواو بێ بۆ بێگانەکان}}{{ب|بەھێزیی سوپا، وەکوو شێری مەس|کەمێ لە تورکی ھێنایە ژێردەس}}{{ب|لە ڕۆژھەڵاتۆ میللەتی ئێران|لەم میرە گەورە بەدڵ ئەترسان}}{{ب|ڕەواندزی کرد بەو شارە جوانە|کردی بە پایتەخت جێگەی شاھانە}}{{ب|بە دەستووری جوان، زۆر بە گومڕاھی|ڕازاندییەوە تەلاری شاھی}}{{ب|سەرای وەزارەت قشڵەی عەسکەری|خوێندنگای گەورە بێ دەردیسەری}}{{ب|ھەتا ڕۆژی بوو حوکمڕەوا بوو|سەردەسەی مەجلیس وزەرا و شا بوو}}{{ب|بنچینەی پایەی عەدڵی دامەزران|بۆ پاراستنی نەتەوەی کوردان}}{{ب|خزمەتگوزار بوو بۆ ھێز و سوپا|دایم چاوەروان بۆ ڕۆژی ھەیجا}}{{ب|تۆپ و تفەنگ و دەرمانی گۆگرد|لە ڕەواندزا دروستیان ئەکرد}}{{ب|تا زەمان ڕەنگی شەڕی بۆ ڕژاند|لەگەڵ تورکەکان پێکا ھەڵگژان}}{{ب|ڕۆژ بە ڕۆژ تورکی ئەشکانە دواوە|لەشکەری تورکی ئەبرد بەو لاوە}}{{ب|تورکان کەوتنە حاڵەتی خەتەر|وتیان وا فەوتاین خاکمان بەسەر}}{{ب|چارەمان چییە با تەگبیرێ کەین|بەشکوو ئەم سوپا گەورە لەناو بەین}}{{ب|ھیچ چارمان نییە، یەک شتمان ماوە|مەلای میرئەحمەد کە خەتێی ناوە}}{{ب|بە زەبری پارە بیکەینە خۆمان|ئەم دەردەی ئێمە ئەو ئەیکا دەرمان}}{{ب|ئەگەر بگەینە لای مەلای خەتێ|گشت ئیش و کارمان ئەبێ جێبەجێ}}{{ب|کاغەزیان نووسی زۆر بە نیھانی|بۆ مەلای خەتێ ھیچ کەس نەیزانی}}{{ب|مێقدارێک پارە بردیان بۆ مەلا|ھەم ناوی دیاری، ھەم دەفعەبەڵا}}{{ب|میر بێخەبەرە لەم ھاتوچووە|لە حاست ئەم کارە ئەڵێی مردووە}}{{ب|مەلا وەکیلی میر ئەحمەد شایە|زیاد لە وەکیل، قازی و مەلایە}}{{ب|ھەرچی کە بیکا ھەر خۆی حیسابە|لای شا مەعقوولە و یەکجار نایابە}}{{ب|کە مەلای خەتێ کاغەزی بینی|فڕێی دا لاوە ئیمان و دینی}}{{ب|کەوتە سەر تەگبیر کە میر فەوتێنێ|پایەی کۆمەڵی کورد لەبن بینێ}}{{ب|ھەستا کەوتەڕێ بۆ تەلاری شا|بردی لەگەڵ خۆی وەزیری سوپا}}{{ب|شا ھەستایەوە زۆر بە ئیحترام|وتی بەخێربێی وا ھاتی بۆلام}}{{ب|لەپاش گفتوگۆ وتی بە پاشا|ئەترسم ھۆردوو لێمان کەن حاشا}}{{ب|ھەڵگەڕێنەوە تەسلیم تورک بن|بمانخەنە ژێر چەپۆکی دوژمن}}{{ب|ئەمەوێ بڕم بۆ جبھەی ھۆردوو|وەعزێ بخوێنم بۆیان زوو بە زوو}}{{ب|میر وتی: بەخوا فکرێ جوانە|کە وا بوو منیش یەم لەگەڵتانا}}{{ب|مەلا پێکەنی وتی: بۆ میرم|من لای خۆی مەلام، خاوەن تەگبیرم}}{{ب|ھیچ لازم ناکا تۆ تەشریف بێنی|زەحمەت بکێشی و عارەق بڕژێنی}}{{ب|بۆیە ھاتمە لات ئیجازەم ئەوێ|ئیجازەت فەرموو من ئەڕۆم شەوێ}}{{ب|پاشا ڕووی تێکرد، وتی مامۆستا|مان و نەمانی کورد وا لە دەستا}}{{ب|سادەی غیرەتێ بۆ کوردەواری|لابەن لە ناوا کزی و ھەژاری}}{{ب|خۆ مەلا خایەن بە گەل و ھۆزە|میکرۆبی خاکە و دوژمنی کۆزە}}{{ب|سێ حوکمی ھەبوو، ڕووی کردە سوپا|وەکیلی شایە و قازییە و مەلا}}{{ب|وەختێ گەیییە ناو سوپای بەسەزمان|وتی موبارەک دینی تازەتان}}{{ب|ئەم دینی ئێوە لەسەر کام دینە|لەسەر کام پەیڕەو، لە کام ئایینە؟}}{{ب|مەگەر نازانن بەرانبەر تورکان|ھەر کەس بە شەڕۆ تفەنگی تەقان}}{{ب|خۆی بێبەش ئەکا لە ئایین و دین|خۆی ئەکا بە ... لە ڕووی سەرزەمین؟}}{{ب|با قیامەتیش بنێین بەولاوە|کە شەرع چەندی چەندی لەسەر دواوە}}{{ب|کە وەختێ ھۆردوو ئەمیانە زانی|کەوتنە باوکەڕۆ بەسەرگەردانی}}{{ب|بوو بە زایەڵە و بە شین و زاری|ئەھاتن و ئەچوون بە بێ قەراری}}{{ب|وتیان مامۆستا، ئامان سەد ئامان|چیمان لێ ئەکەی؟ دەستمان بە دامان}}{{ب|مامۆستا وتی: بێن تۆبە بکەن|کڕنووش لە دەرگای خەلیفە ببەن}}{{ب|من تکا ئەکەم، ھەوڵ ئەدەم بۆتان|بەڵکوو خەلیفە خۆش ببێ لێتان}}{{ب|ھەستانە سەر پێ بە ئەمری مەلا|چەک و سلاح و تۆپیان فڕێدا}}{{ب|سوپا بە بێ شەڕ تەسلیمی تورک بوو|بۆ گرتنی میر کەوتنە ھاتوچوو}}{{ب|مەلا و قووەتێ لە دەستەی تورکان|گەڕانۆ بۆ سەر میری کوردستان}}{{ب|لە ڕەواندزا گرتیان بێ ھەرا|کوژرا و دەوڵەتی کورد لەناوبرا}}{{ب|مەلا خەجاڵەت ھەردوو دنیا بوو|نە ئەم و نە ئەو، ھەردووی لەدەستچوو}}{{کۆتاییی شیعر|}} == پێڕستی میرەکان == {{سەرەکی|پێڕستی میرەکانی سۆران}} {{legend|#FFFF00|دوورخرایەوە، یان دەستی لە کار کێشایەوە}}{{legend|#FF0000|لەسێدارەدراوە یان کوژراوە}} {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |{{Abbr|ژ.|ژمارە}} ! rowspan="2" |پۆرترەیت ! rowspan="2" |ناو ! colspan="2" |ماوەی حوکمڕانی ! rowspan="2" |مردن ! rowspan="2" |کورتە زانیاریی پێویست |- !دەستپێکی حوکمڕانی !کۆتاییی حوکمڕانی |- |١ | |[[کەڵۆس بەگ]] |؟ |؟ |؟ |باوەگەورەی بنەمەڵەی سۆران |- |٢ | |[[میر عیسا کوڕی کەڵۆس بەگ]] |؟ |؟ |؟ |کوڕی کەڵۆس بەگ؛ دامەزرێنەری میرنشین |- |٣ | |[[شا عەلی بەگی سۆران]] |؟ |؟ |؟ |کوڕی میر عیسا |- |٤ | |[[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ]] |~سەرەتاکانی دەیەی ١٥١٠ |~کۆتایییەکانی دەیەی ١٥٢٠ |؟ |کوڕی شا عەلی بەگ؛ لە ماوەی [[شەڕی چاڵدێران|شەڕی چاڵدێراندا]] حوکمڕان بووە |- style="background: Red;" |٥ | |[[میر عیززەددین شێری سۆران]] |~کۆتایییەکانی دەیەی ١٥٢٠ |١٥٣٤{{Executed}} |١٥٣٤ |کوڕی میر سەید؛ لە ١٥٣٤ لەلایەن سولەیمانی قانوونی لەسێدارەدرا و سۆران ھەڵوەشایەوە |- style="background: Red;" |٦ | |[[میر سەیفەددینی سۆران]] |١٥٣٤ |١٥٥٨{{Executed}} |١٥٥٨ |کوڕی ئامۆزای عیززەددین شێر؛ دامەزرێنەرەوەی سۆران. دەگوترێ لەسێدارەدرا دوای ئەوەی چووە ئەستەمبوڵ |- |٧ | |[[شا قوولی بەگی سۆران]] |١٥٥٨ |١٥٧٧ |١٥٧٧ |کوڕی سەیفەددین |- style="background: Yellow;" |٨ | |[[بۆداغ بەگ کوڕی شا قوولی بەگ]] |١٥٧٧ |١٥٧٧ |١٥٧٧ |کوڕی قوولی بەگ؛ لەلایەن براکەی (سولەیمان بەگ) دوورخرایەوە |- |٩ | |[[میر سولەیمان بەگی یەکەم]] |١٥٧٨ |١٥٨٩ |١٥٨٩ |کوڕی قوولی بەگ؛ بە پێی داستان و گێڕاوەکان بێت کوژراوە. |- |١٠ |[[پەڕگە:Xanzadî_soran.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|150x150پیکسڵ]] |[[خانزادی سۆران|میر خانزاد]] |١٥٩٠ |١٥٩٧ |١٥٩٧ |کچی قوولی بەگ و خوشکی سولەیمان بەگ بوو |- |١١ | |[[عەلی بەگ کوڕی سولەیمان بەگ|عەلی بەگ]] |١٥٩٧ |١٦٣٤ |١٦٣٤ |کوڕی سولەیمان بەگ و برازای میر خانزاد بوو |- |١٢ | |[[ئۆغووز بەگی گەورە]] |١٦٣٤ |١٦٩٥ |١٦٩٥ |کوڕی عەلی بەگ |- |١٣ | |[[میرە بەگ]] |١٦٩٥ |؟ |؟ |کوڕی عەلی بەگ و برای ئۆغووز بەگ |- |١٤ | |[[ئەحمەد بەگی یەکەمی سۆران|ئەحمەد بەگی یەکەم]] |؟ |١٧٥٦ |١٧٥٦ |کوڕی ئۆغووز بەگی گەورە و برازای میرە بەگ |- |١٥ | |[[ئۆغووز بەگی بچووک]] |١٧٥٦ |١٧٦٨ |١٧٦٨ |کوڕی ئەحمەد بەگ |- style="background: Yellow;" |١٦ | |[[مستەفا بەگ]] |١٧٦٨ |١٨١٣ |١٨١٦ |کوڕی ئۆغووز بەگی بچووک؛ دەستی لە کار کێشایەوە |- |١٧ |[[پەڕگە:Mir_Muhammad.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|150x150پیکسڵ]] |[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] |١٨١٣ |١٨٣٨ |١٨٣٨ |کوڕی مستەفا بەگ و بەھێزترین میری میرنشینی سۆران و سەرکردەی [[شۆڕشی میر محەممەد|شۆڕشی ڕەواندز]] |- |١٨ | |[[ئەحمەد بەگی دووەمی سۆران|ئەحمەد بەگی دووەم]] |١٨٣٨ |١٨٤٠ |١٨٤٠ |کوڕی مستەفا بەگ |- style="background: Yellow;" |١٩ | |[[سولەیمان بەگی دووەم]] |١٨٤٠ |١٨٤٠ |؟ |کوڕی مستەفا بەگ؛ دوورخرایەوە |- |٢٠ |[[پەڕگە:Rasul_Beg.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|160x160پیکسڵ]] |[[ڕەسووڵ بەگ]] |١٨٤٠ |١٨٤٧ |١٨٨٤ |کوڕی مستەفا بەگ و کۆتا میری میرنشین. لە دوای ئەو میرنشین ھەڵوەشایەوە بەئێجگاری |} == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> {{میرنشینی سۆران |state=autocollapse}}{{میرنشینە کوردییەکان|collapsible=collapsed}}{{خانەدانە ئیسلامییەکان لە ناوچەی مەشریق}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عێراق|ئێران|شەڕ|ئیسلام|پاشایەتی}} [[پۆل:میرنشینی سۆران]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٥یەم]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی دەیەی ١٨٤٠]] o4tyivtx4ayimmla5c60fghtqpci6ax 0 6052 1593148 1530873 2026-06-22T14:40:10Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593148 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox TV channel | name = Roj TV | logofile = Roj-logo.jpg|150px | logosize = 200px | launch = ١ی ئازاری ٢٠٠٤ | owner = Mesopotamia Broadcast | country = {{DNK}} | web = [http://www.roj.tv roj.tv] | broadcast area = سەرانسەری جیھانی | sat serv 1 = Intelsat 1 W | sat chan 1 = 11092 H SR 15551 | sat serv 2 = [[Eurobird 9A]] | sat chan 2 = 11842 V SR 27500 3/4 | sat serv 3 = [[Nillsat]] | sat chan 3 = 11355 V SR 27500 3/4 | online serv 1 = [http://www.roj.tv/ Roj TV] | online chan 1 = [http://www.roj.tv/tv/tv.htm Watch] |closed date=۳ی تەمموزی ۲۰۱۳}} '''ڕۆژ تیڤی''' کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنیی کوردییە کە ناوەندی لە [[دانمارک]]ە. بەرنامەکانی ڕۆژ تیڤی بە [[کوردی]] (ھەموو شێوەزارەکان بەڵام زۆرتر [[کورمانجی]]) و [[تورکی]]، [[عەرەبی]] و [[فارسی]]ن. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.roj.tv/ ماڵپەڕی ڕۆژ تیڤی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170919162938/http://roj.tv/ |date=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧ }} {{تووڵی دەروازە|دانمارک|تەلەڤیزیۆن|کوردستان|دەیەی ٢٠٠٠}} {{کۆڵکە}} {{کەناڵە ئاسمانییە کوردییەکان}} [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی]] 80wz676nkbvnjjq7zyxf3zhbg0k45lt 0 9417 1593094 1592819 2026-06-22T12:06:16Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593094 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Flag_of_Mississippi.svg}}{{Coord|33|N|90|W|region:US-MS_type:adm1st_scale:3000000|display=title}} '''میسیسیپی''' (بە [[ئینگلیزی]]: Mississippi) ویلایەتێکە لە ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ تێنسی، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئەلاباما]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[کەنداوی مەکسیک]]، لە باشووری ڕۆژاوا لەگەڵ [[لویزیانا]] و لە باکووری ڕۆژاوا لەگەڵ [[ئارکانساس]]. سنووری ڕۆژاوای میسیسیپی تا ڕادەیەکی زۆر بەھۆی [[ڕووباری میسیسیپی]]، یان بە ڕێڕەوی مێژوویی دیاری دەکرێت. ویلایەتی میسیسیپی لە ٥٠ ویلایەتی ئەمریکادا پلەی سێیەمی گەورەترین و ٣٥ھەمین ویلایەتە و کەمترین داھاتی سەرتاسەری ھەیە. جاکسن پایتەختی ویلایەتەکە و گەورەترین شارە. جاکسنی گەورە پڕ دانیشتووترین ناوچەی گەورەی ویلایەتەکەیە و ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٢٠دا ٥٩١ ھەزار و ٩٧٨ کەس بووە. مێژووی ویلایەتەکە دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ساڵی ٩٥٠٠ پێش زایین لەگەڵ ھاتنی باوباپیرانی [[سوورپێستەکان]]، و لەم قۆناغانەدا پەرەی سەندووە کە بە گەشەسەندنی کۆمەڵگا کشتوکاڵییەکان و گەشەسەندنی شارستانییەتی میسیسیپی دیاریکراون. گەڕان و پشکنینی ئەورووپی لە سەدەی ١٦ لە ئیسپانییەکان دەستی پێکرد، دواتر لە سەدەی ١٧دا کۆلۆنیکردنی فەڕەنسی. پێگەی ستراتیژی میسیسیپی بەدرێژایی ڕووباری میسیسیپی وای لێکرد کە ببێتە شوێنێک کە گرنگییەکی ئابووری و ستراتیژی گەورەی ھەبێت، بەتایبەتی لە سەردەمی چاندنی پەتاتەدا، کە بەشداربوو لە سامانەکەی پێش شەڕی ناوخۆ بەڵام [[کۆیلایەتی]] و جیاکاریش ڕەگی داکوتا. لە ١٠ی کانوونی دووەمی ١٨١٧، ویلایەتی میسیسیپی بووە بیستەمین ویلایەتی وەرگیراو لە یەکێتییەکە. تا ساڵی ١٨٦٠، میسیسیپی گەورەترین ویلایەتی بەرھەمھێنانی [[پەتاتە]] بوو لە وڵاتەکەدا و کۆیلەکان ٥٥٪ی دانیشتووانی ویلایەتەکەیان پێکدەھێنا. میسیسیپی لە ٩ی کانوونی دووەمی ١٨٦١ جیابوونەوەی خۆی لە یەکێتییەکە ڕاگەیاند، یەکێک بوو لە حەوت ویلایەتە ڕەسەنەکانی کۆنفیدڕاڵی، کە گەورەترین ویلایەتی کۆیلەیی لە وڵاتەکەدا پێکھێنا. دوای شەڕی ناوخۆ، لە ٢٣ی شوباتی ١٨٧٠ وەرگیرایەوە ناو یەکێتیی. لە کۆتایی شەڕی ناوخۆ تا شەستەکانی سەدەی بیستەم، میسیسیپی لەلایەن دیموکراتە پارێزگار و جیاکارییە کۆمەڵایەتییەکانەوە زاڵ بوو کە تایبەت بوون بە پشتیوانیکردن لە باڵادەستی سپی پێستەکان.<ref>https://web.archive.org/web/20240301105635/https://www.earthobservatory.nasa.gov/images/147001/meandering-mississippi-river</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210812173619/https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرەڕای پێشکەوتنەکان، میسیسیپی بەردەوامە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەکانی پەیوەست بە تەندروستی، پەروەردە و گەشەپێدانی ئابووری، و زۆرجار لە پێوەرە نیشتمانییەکانی سامان، کوالیتی چاودێری تەندروستی و بەدەستھێنانی خوێندندا پلەی نزمە. لە ڕووی ئابوورییەوە پشت بە کشتوکاڵ و بەرھەمھێنان و پەرەسەندنی گرنگیدان بە گەشتیاری دەبەستێت، کە لەلایەن مەکۆکانی کات بەسەربردن و شوێنە مێژوویییەکانەوە تیشک دەخرێتە سەر. میسیسیپی زیاتر لە نیوەی ماسی کات _{(کاتفیش)}ی وڵات بەرھەم دەھێنێت کە لە کێڵگەکاندا بەخێو دەکرێن و گەورەترین بەرھەمھێنەری پەتاتەی شیرین و دارەکانی وەک سیپدار یان [[سنەوبەر]]. ویلایەتەکانی دیکە بریتین لە بەرھەمھێنانی پێشکەوتوو، خزمەتگوزارییەکان، گواستنەوە و خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان. میسیسیپی بە نزیکەیی تەواو لەناو دەشتی کەناری کەنداوی ڕۆژھەڵاتدایە، و بەگشتی لە دەشتە نزمەکان و گردە نزمەکان پێکھاتووە. بەشی باکووری ڕۆژاوای ویلایەتەکە کە دەمێنێتەوە لە دەلتای میسیسیپی پێکدێت. بەرزترین خاڵ لە میسیسیپی چیای وداڵە کە ٨٠٧ پێ (٢٤٦ م) لە [[ئاستی دەریا]]وە بەرزە لە تەنیشت بەرزایی کمبرلاند؛ نزمترین خاڵ کەنداوی مەکسیکە. میسیسیپی پۆلێنکردنی کەشوھەوای ژێر گەرمی شێداری ھەیە.<ref>https://web.archive.org/web/20190615105736/http://mshistorynow.mdah.state.ms.us/articles/161/cotton-in-a-global-economy-mississippi-1800-1860</ref><ref>Richter، William L. (2009). The A to Z of the Civil War and Reconstruction. Lanham: Scarecrow Press. ISBN:9780810863361. OCLC:435767707.</ref> میسیسیپی بە ڕەگ و ڕیشەی قووڵی ئایینی ناسراوە، کە ڕۆڵێکی سەرەکی لە ژیانی دانیشتووانەکەیدا دەگێڕێت. ئەم ویلایەتە لە ڕیزبەندی بەرزترین ویلایەتەکانی ئەمریکادایە لە ڕووی ئایینییەوە. ھەروەھا میسیسیپی بەو ویلایەتە ناسراوە کە زۆرترین ڕێژەی دانیشتووانی ئەمریکی ئەفریقایی تێدایە. پێکھاتەی حوکمڕانی وڵات لەسەر بنەمای جیاکردنەوەی نەریتی دەسەڵاتەکان دامەزراوە و ڕەوتە سیاسییەکان ھاوتەریبییەکی بەھێز لەگەڵ بەھا پارێزگارییەکان نیشان دەدەن. میسیسیپی شانازی بە میراتێکی دەوڵەمەندی کولتوورییەوە دەکات، بەتایبەتی لە بواری مۆسیقادا، کە شوێنی لەدایکبوونی مۆسیقای بلووز بووە و بەشدارییەکی بەرچاوی لە گەشەپێدانی مۆسیقای ئەمریکیدا کردووە بە گشتی.<ref>https://web.archive.org/web/20160424025323/http://www.americashealthrankings.org/MS</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200425231704/https://globaldatalab.org/shdi/shdi/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mississippi (state)|میسیسیپی}} {{دابەشکاری سیاسی وڵاتە یەکگرتووەکان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:میسیسیپی]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا]] [[پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٧]] qvplt52pgykg85yu0nhb6dzzmsbcetn 4 10787 1593386 816210 2026-06-23T11:50:27Z CommonsDelinker 62 ئاڵوگۆڕی Flag_of_Peru_(state).svg لەگەڵ [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ 1593386 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:War flag of Peru.svg|چەپ|100px]] * [[١٨٢١]] {{Ndash}} [[ڕۆژی سەربەخۆیی]] لە [[پێروو]]. * [[١٩٧٠]] {{Ndash}} ئاوازدانەری [[ئەڵمانی]]، [[یۆھان سباستیان باخ]] کۆچی دواییی کرد. <noinclude> [[پۆل:ئەمڕۆ لە مێژوودا بەپێی ڕۆژ]] </noinclude> 5k8lurtl21k7oocpcrh2utzsebquz7d 10 14208 1593387 321077 2026-06-23T11:50:56Z CommonsDelinker 62 ئاڵوگۆڕی Flag_of_Peru_(state).svg لەگەڵ [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ 1593387 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = پێروو | flag alias = Flag of Peru.svg | flag alias-1825 = Flag of Peru (1825 - 1950).svg | flag alias-state = War flag of Peru.svg | flag alias-naval = War flag of Peru.svg | link alias-naval = Peruvian Navy | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1825 | var2 = state | redir1 = PER </noinclude> }} r3pxa3mma7q5fv71owf1ic0d9njvbsr 0 38594 1593088 1592892 2026-06-22T12:05:16Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593088 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''ئەلێکسی مەکسیمۆڤیچ پێشکۆڤ''' (٢٨ی ئازاری ١٨٦٨ – ١٨ی حوزەیرانی ١٩٣٦) ناسراو بە '''مەکسیم گۆرکی'''، [[چیرۆکنووس]] و [[شانۆنووس]]ی [[ڕووسەکان|ڕووس]] بوو. لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپراتۆری ڕووسیا]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەتی]] چالاکی وێژەیی و کودەتایی بووە. لە ساڵی ١٩١٣ لە [[ڕووسیا]] دوور خرایەوە و چوو بۆ دوورگەی [[کاپری]] لە وڵاتی [[ئیتالیا]]، دواتر لە سەردەمی [[جۆزێف ستالین|ستالیندا]] بەھۆی ھەژاری گەڕایەوە بۆ [[ڕووسیا]] و ڕێزێکی زۆری لێ گیرا. پەرتووکەکانی گۆرکی لە بەناوبانگترین پەرتووکەکانی [[نووسەر]]انی [[سۆشیالیزم|سۆسیالیستن]] و گۆرکی خۆی یەکێکە لەو کەسانەی کە ئەدەبی ڕووسیای پێ دەناسرێت.<ref>http://www.librarything.com/author/gorkymaxim</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090706084924/http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠٠٩}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090706084924/http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |date= ٦ی تەممووزی ٢٠٠٩ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.maximgorkiy.narod.ru/PHOTOS/6/stalin.jpg |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120303011657/http://www.maximgorkiy.narod.ru/PHOTOS/6/stalin.jpg |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیان == [[مەکسیم گۆرکی]] لە ساڵی [[١٨٦٨|١٨٦٨ز]]، لەدایکبووە و لە تەمەنی یازدە ساڵی بێ دایک و باوک بوو بۆیە داپیرەی ئەرکی بەخێوکردی گرتە ئەستۆ و لە شێوازی باسکردنی چیرۆکەکاندا زۆر نایاب بوو کە بەھۆیەوە بوو بە کەسێکی بەھرەمەند لە دانانی چیرۆکیدا. مردنی داپیرەی زۆر کاری تێکرد بەشێوەیەک ھەوڵیدا [[خۆکوژی|خۆی بکوژێت]]. بۆ ماوەی پێنج ساڵ چەندین جار کاری خۆی گۆڕیوە لە ڕووسیادا کە دواتر کاریگەرییان لەسەر [[ئەدەب|وێژەی]] ھەبوو. واتای وشەی گۆرکی بە [[زمانی ڕووسی]] واتای «تاڵ» دەدات، نووسەر ئەمەی ھەڵبژاردووە بۆ تاڵی ژیانی خەڵکی [[ڕووسەکان|ڕووس]] لەژێر دەسەڵاتی حووکمی قەیسەری و بە ھەردوو چاوی ئەوەی بینیوە لەکاتی ڕێگا دوور و درێژەکانی لەناوی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی]]دا بۆ دەستکەوتنی کار و کەسابەت، و لە پەرتووکەکانی بەتایبەت لە پەرتووکی دایکدا دیارە. ھاوڕێی [[ڤلادیمیر لێنین|لینین]] بووە کە لە ساڵی ١٩٠٥ چاوی پێ کەوت. کوڕەکەی بە ناوی [[مەکسیم بشکۆڤ]] لە ساڵی [[١٩٣٥]]ز کۆچی دوایی کرد و دوای ساڵێک مەکسیم گۆرکی لە ١٨ی [[کانوونی دووەم|کانونی دووەم]]ی ساڵی [[١٩٣٦]] لە [[مۆسکۆ]] کۆچی دوایی کرد، و گومان دەکرێت کە ژەھرخوارد کرابن. شاری نیژنی نۆڤگراد کە تێیدا لەدایکبووە، لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٩٠ بە ناوی «گۆرکی» خۆیەوە ناونرا. == گرنگترین بەرھەمەکانی == * [[دایک (ڕۆمان)|دایک (ڕۆمان)]]. * ڕۆمانی منداڵی. * شانۆی بن. * ھۆنراوەی «گۆرانی پێشبینیکەری زریان». * منداڵی ١٩١٣–١٩١٤. *دووژمنان؛ دراما؛ ١٩٠٦. * زانکۆکانم ١٩٢٣. جگە لە چەندین شانۆ و چیرۆک و وتار. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ٨ی ٩ی ٢٠٢٣}} * [https://www.marxists.org/archive/gorky-maxim/index.htm کتێبەکانی گۆرکی لە کتێبخانەی مارکسیستەکان] * [http://www.gutenberg.org/author/Maxim_Gorky کتێبەکانی گۆرکی لە پرۆژەی گووتێنبێرگ] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕووسیا|وێژە|یەکێتیی سۆڤیەت|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|شانۆ|سیاسەت|سۆشیالیزم}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Maxim Gorky}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ڕووس]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شانۆنامەنووسانی ڕووس]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ڕووس]] [[پۆل:بێدینەکان]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی ڕووسی]] st4apko97ibkzs16z22y0ex6e5c16eq 0 40556 1593379 1370215 2026-06-23T10:20:47Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593379 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|وێنۆک|یاریزانای ھەڵبژاردەی فەرەنسا لە کاتی بەرزکردنەوەی جامی جیھانی فیفای ٢٠١٨]] '''ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا''' (بە [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]:Équipe de France) ھەڵبژاردەی فەرمی و نوێنەری وڵاتی [[فەڕەنسا]] یە و لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی فەڕەنسا وە سەرپەرشتی دەکرێت و یەکێتییەکەش ئەندامە لە [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یەکێتی تۆپی پێ ئەورووپا]]، یەکەمین یاری ھەڵبژاردەکە لە ١ی ئایاری ١٩٠٤ بووە لەبەرامبەر ھەلبژاردەی تۆپی پێی بەلجیکا کە یارییەکە بە سێ گۆڵ بۆ ھەردوو لا کۆتایی ھات وە گەورەترین بردنەوەشی بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئازەربایجان بووە کە لە ٦ی ئەلوولی ١٩٩٥ بووە بە ئەنجامی دە گۆڵی بێبەرامبەر ھاوکاتیش لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٠٥یش گەورەترین شکستی نۆش کردووە ئەوکات بە ١٧ گۆڵ بەرامبە ڕبە گۆڵێک بە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانماڕک دۆڕا، ھەڵبژارەی تۆپی پێی فەڕەنسا لە ساڵی ١٩٩٨ بۆیەکەمینجار بووە پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفا]] ئەمەش دوای بردنەوە بوو لەبەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] لەھەمان جامیش لە ساڵی ٢٠٠٦ پلەی دووەمی بەدەستھێناوە دوای شکستی بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا]] بەڵام لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]] بۆ جاری دووەم لە مێژووی خۆیدا توانی [[جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|نازناوەکە]] بەدەست بھێنێت وە ھەروەھا ھەڵبژاردەکە دوو جار بووەتە پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] لەساڵانای ١٩٨٤ و ٢٠٠٠ ئەمەش دوای بردنەوەی لە ھەڵبژاردەکانی ئیسپانیا و ئیتالیا. فەرەنسا ڕکابەریی تۆپی پێیبوو لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەلجیکا|بەلجیکا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=France & Belgium, rivals on top of the world|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2018russia/news/france-belgium-rivals-on-top-of-the-world--3012-3012571|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[FIFA]]}}</ref> [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەرازیل]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kay|یەکەم=Oliver|سەردێڕ=Messi, Mbappe and an uncomfortable rivalry defined by mutual respect|ناونیشان=https://theathletic.com/4009238/2022/12/17/lionel-messi-kylian-mbappe-world-cup-final/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=The Athletic|زمان=en}}</ref> [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کرواتیا|کرواتیا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smith|یەکەم=Robert|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=World Cup 2018 : France, Croatia set to rehash rivalry in grand finale|ناونیشان=https://www.vanguardngr.com/2018/07/world-cup-2018-france-croatia-set-to-rehash-rivalry-in-grand-finale/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Vanguard News|زمان=en-GB}}</ref> [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا|ئینگلتەرا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Falconer|یەکەم=Diane|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=France fans savour 'brilliant' World Cup win over England|ناونیشان=https://sports.yahoo.com/france-fans-savour-brilliant-world-233516471.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=sports.yahoo.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221222082109/https://sports.yahoo.com/france-fans-savour-brilliant-world-233516471.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Douglas|یەکەم=Steve|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=France, Germany renew rivalry at World Cup|ناونیشان=https://www.gainesvilletimes.com/sports/national-sports/staff-sports-picks/france-germany-renew-rivalry-at-world-cup/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.gainesvilletimes.com}}</ref> [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]]،<ref name="storia recente">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Storia recente di Italia-Francia|ناونیشان=http://www.fantagazzetta.com/approfondimenti/storia-recente-di-italia-francia-165303|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150224213930/http://www.fantagazzetta.com/approfondimenti/storia-recente-di-italia-francia-165303|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=fantagazzetta.com|زمان=it}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150224213930/http://www.fantagazzetta.com/approfondimenti/storia-recente-di-italia-francia-165303 |date=٢٤ی شوباتی ٢٠١٥ }}</ref> [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال|پورتوگال]] <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Portugal renew rivalry|ناونیشان=https://www.eurosport.com/football/worldcup/2006/portugal-renew-rivalry_sto919459/story.shtml|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eurosport}}</ref> و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Okwonga|یەکەم=Musa|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France's Win Over Spain Was a Prelude to an Epic Rivalry in the Making|ناونیشان=https://www.theringer.com/soccer/2021/10/11/22720816/france-spain-mbappe-benzema-prelude-to-epic-rivalry|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=The Ringer|زمان=en}}</ref>. [[پەڕگە:Maillot géant équipe de France.jpg|وێنۆک]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == *[http://www.fff.fr/ ماڵپەڕی فەرمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209133845/http://www.fff.fr/ |date= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦ }} {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|France national association football team}} [[پۆل:ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێ]] r65fc4mf81hiv8wrucwm1gaapo8xaie 0 73329 1593087 1592910 2026-06-22T12:05:06Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593087 wikitext text/x-wiki {{پپ}} {{ڕەوانەکەر|ھاوڕەگەزبازی||ھاوڕەگەزخوازی (ڕوونکردنەوە)}} {{ئاڕاستەی زایەندی}} {{زانیاریدانی ھاوزایەندخوازی|ڕووتێکردن}} '''ھاوزایەندخوازی''' (پێشووتر '''ھاوڕەگەزخوازی'''؛ {{بە ئینگلیزی|Homosexuality}}) بریتییە لە پەیوەندییەکی [[ڕۆمانس (ئەوین)|ڕۆمانتیکی]] و سێکسی لە نێوان ئەندامانی [[زایەند]]ێکی ھاوبەشدا. ھاوزایەندخوازی «نەخشێکی ھەتاھەتایی سەرنجی سۆزداری و سێکسیی و ڕۆمانسییە» لە نێوان ئەندامانی ھاوزایەند. ھەروەھا «ئاماژەیەکە بۆ ھەستی شوناسی کەسێک لەسەر بنەمای ئەو سەرنج و ڕەفتارە پەیوەندیدارانە و ئەندامییەتی لە [[کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە|کۆمەڵگەیەک]] کە ھەمان ھەست تیایاندا ھاوبەشە.»<ref name=apahelp/><ref name=amici/> لە پاڵ [[جیاڕەگەزخوازی]]{{تێبینی|جیاڕەگەزخوازی بە واتای ھێترۆسێکشواڵتی ھاتووە، واتە کەسێک کە پەیوەندی سۆزداری و سێکسی لەگەڵ [[زایەند]]ێکی جیا لەوەی خۆی دەبەستێت}} و [[دووڕەگەزخوازی]]دا، ھاوزایەندخوازی یەکێکە لە سێ پۆلە سەرەکییەی [[ئاڕاستەی زایەندی]]<ref name="apahelp"/> زاناکان ھۆکاری سەرەکیی ئاڕاستەی زایەندی نازانن، بەڵام پێیان وایە بەھۆی کاریگەرییەکی دوولایەنەی [[جێنەتیک|بۆماوەیی]] و [[ھۆرمۆن]]ییەوە دروست دەبێت، لە پاڵ ئەوانیشدا، کاریگەری کۆمەڵگا لەوانەیە ڕۆڵێک بگێڕێت.<ref name=Frankowski/><ref name=Lamanna/><ref name=Stuart/> زاناکان پێیان وانییە ھاوزایەندخوازی ھەڵبژاردەی کەسەکە خۆی بێت.<ref name="Frankowski"/><ref name="Lamanna"/><ref name="Kersey-Matusiak"/> ھەرچەندە ھیچکام لە بیردۆزەکان پاڵپشتییەکی گشتییان نییە، بەڵام زاناکان پشت بەو بیردۆزانە دەبەستن کە لە سایەی [[ژینناسی]]دا ھاتوونەتە ئاراوە<ref name="Frankowski"/> و دەچنەوە سەر ھۆکارە بۆماوەیییەکان.<ref name="rcp2007"/><ref name="Långström2010"/> ھیچ بەڵگەیەکی باوەڕپێکراو یان پشتگیراو لەلایەن زانستەوە نییە ئەوە بسەلمێنێت کە خێزان و تەمەنی منداڵی کاریگەرییان لەسەر ئاڕاستەی زایەندی ھەیە.<ref name="rcp2007"/> ھەرچەندە ھەندێک خەڵک پێیان وایە کە ھاوزایەندخوازی کردارێکی نا-سروشتییە، بەدواداچوونی زانستی سەلماندوێتی کە ھاوزایەندخوازی جیاوازییەکی ئاسایی و سروشتییە و دەرئەنجامێکی خراپ یان نەخۆشیی دەروونی نییە،<ref name="apahelp"/><ref name=PAHO/> خۆیشی لە خۆیدا شتێکی خراپ نییە. بەڵگە و لێکۆڵینەوەی پێویست لەبەردەستدا نییە ئەوە بسەلمێنێت کە دەستێوەردانی دەروونی توانای گۆڕینی ئاڕاستەی زایەندی ھەیە.<ref name="apa2009"/> باوترین ئەو دەستەواژانەی کە بۆ کەسانی ھاوزایەندخواز بەرکاردەھێنرێن [[لێزبیەن|لێزبیان]]{{تێبینی|بۆ ھاوزایەندخوازە مێینەکان لێزبیان بەکاردێت}} و [[گەی]]ن،{{تێبینی|بۆ ھاوزایەندخوازە نێرینەکان گەی بەکاردێت}} بەڵام ''گەی'' بە شێوەیەکی بەرچاو و دیار بۆ ئاماژەکردن بە ھەردوو مێ و نێرە ھاوزایەندخوازەکان بەکاردەھێنرێت. ئەستەمە زاناکان بتوانن بە وردیی یاخود بە نزیککراوەیی ڕێژەی سەدیی کەسانی ھاوزایەندخواز یاخود ئەوانەی کرداری سێکسییان لەگەڵ ئەندامانی ھەمان دیاری بکەن، لەبەر چەند ھۆکارێک، لەوانە؛ کەسانی ھاوزایەندخواز نایانەوێت شوناسی خۆیان ئاشکرابکەن، بەھۆی ئەو [[ھۆمۆفۆبیا]] و جیاکاری و کینە و توندڕەوی کە لەوانەیە، بەتایبەتی لە دەوڵەتە [[ئیسلام]]ییەکاندا ڕووبەڕوویان ببێتەوە.<ref name="levay"/> ڕەفتاری ھاوزایەندخوازی بە شێوەیەکی بەربڵاو لە ئاژەڵانیشدا بینراوە و دیاری کراوە.<ref name=hawragazxwazi271927/><ref name=hawragazxwazi371827/><ref name=hawragazxwazi372937/><ref name=Bagemihl/> زۆرێک لە گەی و لێزبیانەکان، ھەر وەک جیاڕەگەزخوازەکان، لە پەیوەندیی خۆشەویستی و ھاوسەرگیری پاک و دروست دان.{{تێبینی|پەیوەندی نێوان ھاوزایەندخوازان، بەتایبەتی پەیوەندی نێوان گەیەکان، ھەر بۆ [[سێکس]] نییە. ئەوانیش ئارەزووی پێکھێنانی پەیوەندی درێژخایەنیان ھەیە.}} ھەرچەندە ماوەیەکی کەمیشە [[سەرژمێریی دانیشتووان]] ئەوان لە ئاماری ھاوسەرگیری و پەیوەندییەکاندا پیشان دەدات. پەیوەندییەکانی نێوان ھاوزایەندخوازان لە ڕووی سایکۆلۆجییەوە ھەر وەک ھی جیاڕەگەزخوازەکان وایە و ھیچ جیاوازییەکیان تێدا بەدی ناکرێت. کرداری ھاوزایەندخوازی بە درێژایی مێژوو ھەبووە و ھەندێک جار پەسەند کراوە و ھەندێک جاری تریش بەپێی ئەو کۆمەڵگەیەی ئەو کەسانەی تێدا ژیاون ئەم دیاردەیە نەفرینی لێکراوە. لە کۆتایییەکانی سەدەی نۆزدەھەمەوە، جووڵە جیھانییەکان بۆ داواکردنی مافی یاسایی بۆ ھاوزایەندخوازان زیادی کرد. داواکارییەکانیان بریتیبوون لە دەستەبەرکردنی مافی [[ھاوسەرگیریی ھاوزایەند|شارستانی و ھاوسەرگیری]] و پاراستن و بەخێوکردنی مناڵە بێسەرپەرشتەکان و پاراستنیان لە توندوتیژی. ئێستە ھیچ مافێک لەلایەن حکوومەتی [[عێراق|ئێراق]] و [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانەوە]] بە فەرمی بۆ ھاوزایەندخوازان دانەندراوە، چەندین ڕاپۆرت و بەڵگەی فەرمی نموونە وەکوو یاسای ژمارە ١٥ی ساڵی ٢٠٢٤ی عێراق<ref>یاسای ژمارە ١٥ی ساڵی ٢٠٢٤: هەموارکردنی یەکەمی یاسای بەرەنگاربوونەوەی لەشفرۆشی ژمارە ٨ی ساڵی ١٩٨٨</ref> لەسەر ھاوزایەندخوازان ئەمەی دڵنیا کردووەتەوە. لە کۆمەڵگەی کوردیدا، ھاوزایەندخوازان بە ھەڵە لەگەڵ [[لەشفرۆشی|لەشفرۆشەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Saeed |یەکەم=Zana |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Legal Problems in the First Amendment to the Anti-Prostitution Law (A Critical Analytical Study |ناونیشان=https://doi.org/10.37651/aujlps.2025.160278.1529 |journal=Journal of Anbar University for Law and Political Sciences |بەرگ=١٥|issue=2 part 2 |پەڕەکان=١٠٦–١٢٤|doi=10.37651/aujlps.2025.160278.1529 |issn=2075-2024}}</ref><!--Iraqi state officially changed the title of the legislation to the "Law on Combating Prostitution and Homosexuality", grouping them together under the exact same penal parameters--> و [[مناڵبازی|مناڵباز]]<ref name="Kirchick-2022">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kirchick |یەکەم١=James |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشان=https://nymag.com/intelligencer/2022/05/the-long-sordid-history-of-the-gay-conspiracy-theory.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240921133817/https://nymag.com/intelligencer/2022/05/the-long-sordid-history-of-the-gay-conspiracy-theory.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Intelligencer (website)|Intelligencer]] |سەردێڕ=The Long, Sordid History of the Gay Conspiracy Theory |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[New York (magazine)|New York]]}}</ref><ref name="Grant-2022">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین١=Grant|یەکەم١=Melissa Gira|دوایین٢=Yearwood|یەکەم٢=Lori Teresa|دوایین٣=Yearwood|یەکەم٣=Lori Teresa|دوایین٤=Bacharach|یەکەم٤=Jacob|دوایین٥=Bacharach|یەکەم٥=Jacob|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ="Grooming" Is Republicans' Cruel New Buzzword for Targeting Trans Kids|ناونیشان=https://newrepublic.com/article/165761/republican-governors-grooming-crt-trans-rights|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|magazine=The New Republic|issn=0028-6583}}</ref> و [[کوڕبازی|نێربازاندا]] تێکەڵ دەکرێن، بە تایبەتی ھاوزایەندخوازە نێرەکان یاخود [[گەی|گەیەکان]]،<ref name="CoE-2022">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Center on Extremism|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=What is 'Grooming?' The Truth Behind the Dangerous, Bigoted Lie Targeting the LGBTQ+ Community|ناونیشان=https://www.adl.org/resources/blog/what-grooming-truth-behind-dangerous-bigoted-lie-targeting-lgbtq-community|بڵاوکەرەوە=Anti-Defamation League|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240409030935/https://www.adl.org/resources/blog/what-grooming-truth-behind-dangerous-bigoted-lie-targeting-lgbtq-community|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٢٤}}</ref> زۆرجار وەک سووکایەتییەک بە «ھەتیوباز» و «دوودەگی» بانگ دەکرێن، بەڵام لەڕاستیدا ھاوزایەندخوازی ھیچ پەیوەندییەکی بە لەشفرۆشی و مناڵبازی و نێربازییەوە نییە و پەیوەندییەکی ڕۆمانسی و سۆزدارانەی نێوان دوو مرۆڤی پێگەیشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The American Psychological Association (APA) Official Consensus Statement on Sexual Orientation |ناونیشان=https://www.apa.org/topics/lgbtq/orientation |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.apa.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Leslie |یەکەم=Laura |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Mainstream global mental health, educational, and medical communities state definitively that pedophilia is not a sexual orientation; it is classified as a psychiatric disorder (a paraphilic disorder). |ناونیشان=https://www.wral.com/archive/13762098/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=WRAL.com |زمان=en}}</ref> == وشەڕەتناسی == ===زمانی کوردی === پێشووتر وشەی ھاوڕەگەزخوازی لە زمانی کوردیدا بەکار دەھات، لەبەر نەبوونی وشەیەکی باشتر. ئەم وشەیە لە ڕووی زمانەوانییەوە کێشەی ھەیە، لەبەر ئەوەی وشەی ڕەگەز بەرامبەر بە وشەی (race) بەکارھاتووە، بۆیە ھاوزایەندخواز دەقاودەق بە کەسێک دەوترێت کە ڕەگەزپەرستە (تەنیا ھاوزایەندی خۆی دەخوازێ). وشەی زایەند لە کوردیی باکووردا بەرامبەر بە وشەی (sex) بەکارھاتووە، وشەی (هاوڕەگەزخواز) دەقاودەق مانای ئەوە دەدات کە کەسێک ھاوزایەندی خۆی (same-sex) لە ڕووی جنسییەوە دەخوازێت. === وشەی ھۆمۆسێکسیوال === [[پەڕگە:Erastes eromenos Staatliche Antikensammlungen 1468.jpg|وێنۆک|150px| پارچەیەک وێنەی مێژوویی کە دوو گەی پیشان دەدات، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٤٠ی پێش مەسیح.]] بەپێی زانستی [[وشەڕەتناسی]] وشەی ''ھۆمۆسێکشواڵ''، کە لە زمانە بیانییەکاندا بە واتای ھاوزایەندخواز دێت، تێکەڵەیەکی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] و [[زمانی لاتینی|لاتینییە]]، یەکەم پێکھاتەی لە گریکییەوە وەرگیراوە، ὁμός (ھۆمۆس) کە بەواتای «ھەمان» دێت، و بۆ وەسفکردنی کردار و سەرنجی سێکسی لە نێوان ئەندامانی ھەمان ڕەگەزدا بەکاردێت، و لێزبیانیزمیش دەگرێتەوە.<ref name=homodef46198/><ref name=homodef37193/> یەکەم دەرکەوتنی وشەی ''ھۆمۆسێکشواڵ'' لە نووسیندا لە نامیلکەیییەکی ساڵی ١٨٦٩ی ڕۆماننووسی نەمسایی کارل-ماریا کێرتبێنیدایە، کە نازانرێت کێ بڵاوی کردووەتەوە.<ref name=glbtq/> نامیلکەکە دژی ھەندێک یاسای شانشینی پڕوسیا وەستاوەتەوە کە ھەندێک کرداری سێکسیی قەدەغە کردبوو.<ref name=glbtq/><ref name=homolegal3619/> لە ١٨٨٦دا دەروونناس ڕیچارد ڤۆن کرافت-ئیبن لە کتێبەکەیدا بەناوی ''سایکۆپاتیا سێکسیوالیس'' ھەردوو ناوی ''ھۆمۆسێکشواڵ'' و ''ھێترۆسێکشواڵ''ی بەکارھێناوە. کتێبەکەی ئەو ھێندە بەناوبانگ بوو لە نێو خەڵکیدا، بوویە ھۆی ئەوەی ئەم دوو ناوە بە فەرمی بەکاربھێنرێن و ببن بە دوو ناوی گشتی.<ref name=von-kraft3628/><ref name=psexualis/> زۆرێک لە ڕێنیشاندەرەکانی نووسینی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پێشنیاری ئەوە دەکەن کە کە ''ھۆمۆسێکشواڵ'' وەک ناو بۆ کەسێک بەکارنەھێنرێت و لەجێی ئەوە ''گەی'' یان ''لێزبیان'' بەکار بھێندرێت.<ref name=glaad/> ھەندێکی تر پێشنیازیان کردووە کە بە تەواوەتی دەست ھەڵبگیرێت لە بەکارھێنانی ئەو وشەیە لەبەر ئەوەی مێژوویەکی تاریکی ھەیە و وەک سووکایەتییەک وایە، چونکە دەستەواژەکە زیاتر بۆ خووڕەوشتی سێکسی کەسەکە بەکاردێت نەک ھەستە ڕۆمانسییەکانی. گەی و لێزبیان ناودارترین جێگرەوەی وشەکەن کە لە کۆمەڵگەدا بە شێوەیەکی خراپ بەکارنایەن.<ref name=glaad/> پیتی سەرەتای ھەر یەک لە وشەکانی لێزبیان، گەی، بایسێکشواڵ و ترانسسێکشواڵ بۆ دروستکردنی وشەی ''LGBT'' ([[ئێڵ جی بی تی]]) بەکارھێنراون، کە ئاماژەیە بۆ کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە. ''گەی'' خۆی ئاماژەیە بە ھاوزایەندخوازیی نێرینە،<ref name=haiey3618/> دەشکرێت بۆ ئاماژەکردن بە تەواوی کەسانی ئێڵ جی بی تی بەبێ گوێدان بە زایەندیان بەکاربھێنرێت. بەڵام ''لێزبیان'' تەنھا تایبەتە بە ھاوزایەندخوازانی مێینە. وشەی لێزبیان لە دوورگەی ''لێسبۆسی'' یۆنایییەوە وەرگیراوە، لەوێ ھۆزانڤانی یۆنانی [[سافۆ]] ھۆزانی سەبارەت بە پەیوەندییە سۆزدارییەکانی لەگەڵ کچانی گەنجدا دەھۆنییەوە.<ref name=Mj3737/><ref name=hayw26193/> [[پەڕگە:Hyakinthos.jpg|وێنۆک|زێفیرەس و ھاییسنت لەسەر کوپێکی ئاتیکی، ٤٥٠ی پ.م. کارەکە لە مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی بۆستن دەدۆزرێتەوە|150px]] ھەرچەندە نووسەرانی کۆن دەستەواژەی ''ھۆمۆسێکشواڵیان'' بۆ چوارچێوەیەک بەکارھێناوە کە تەنیا یەک ڕەگەزی تێدا بێت (بۆ نموونە قوتابخانەیەک تەنیا کچی تێدا بێت)، بەڵام ئێستە وشەکە لە ڕێڕەوەکەی لای داوە و تەنھا بۆ ئاڕاستەی زایەندی و ھەستی سێکسیی کەسێک بەرامبەر بە ڕەگەزی خۆی بەکاردێت. بە گشتی لەجێی وشەی ھۆمۆسێکشواڵێتی چەند وشەیەکی دیکە بەکارھێنراون، لەوانە؛ [[گەی|ئەو پیاوانەی سێکس لەگەڵ پیاو دەکەن]]، (MSM) کە لە پزیشکیدا بۆ ئاماژەکردن بە چالاکیی سێکسی بەکارھێنراوە. ''ھۆمۆئیرۆتیک،'' بۆ کاری [[ھونەر]]یی بەکاردێت.<ref name=UNAIDS/><ref name=hayiaj261862/> چەند وشەیەکی دیکە کە وەک سووکایەتی بەکاردھاتوون: کویر، فاگێت، فەیری، پووف و ھۆمۆ.<ref name=naown1726/><ref name=haowm19364/><ref>{{harv|Dalzell|2008|p=1104}}</ref><ref name=terms/> لە سەرەتاکانی ١٩٩٠ەکاندا ئەم وشانە لەلایەن کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تییەوە ئاماژە خراپەکانیان لێکرایەوە، وشەی ''کویر'' لە ''لێکۆڵینەوەی کویر'' و ''بیردۆزەی کویر'' و تەنانەت لە زنجیرەی تەلیفیزیۆنی ''چاوێکی کویر بۆ کوڕێکی سترەیت''دا بەکارھاتووە.<ref name=haownsh351937/> (سترەیت بەو کەسانە دەوترێت کە ھاوزایەندخواز نین و جیاڕەگەزخوازن). ھەرچۆنێک بێت، گەر کەسێک مەبەستی خراپ بێت لە بەکارھێنانی ئەم وشەیە بە شێوازی لێدوانەکانیدا دیار دەبێت.<ref name=ajowm36197/> ھەندێک جار، لەبری وشەی «ھاوزایەندخواز» (کە وشە ڕاستەکەیە)، «ھاوزایەندباز» بەکار دەھێندرێت. لە [[زمانی کوردی]]دا وشەی شیاوی پەیوەندیدار بە [[جێندەر]] و [[زایەند]]ەوە دانەندراوە، بۆیە ئەو ناوانەی ئێستا لە جێی ھاوزایەندخوازی بەکاردێن، دروست نین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://speemedia.com/dreja.aspx?Jmare=35775&Jor=25 |سەردێڕ=ھاوزایەندباز |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804214337/http://speemedia.com/dreja.aspx?Jmare=35775&Jor=25 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == مێژوو == ڕەوشتی کۆمەڵگە بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازان و مامەڵەکردن لەگەڵیان بەپێی کات و ناوچە جوگرافییاکان گۆڕاوە، شوێن ھەبووە کە ھەموو نێرەکان تێیدا بەشداری پەیوەندی ھاوزایەندیان کردووە، لە ھەندێک شوێنیش دیاردەکە پشتگوێ خراوە و پەسەند کراوە، لە ناوچە ئایینییەکانیش بە کفر ناوبراوە و سزای کوشتنی بۆ داندراوە. [[پەڕگە:Gustave Courbet - Le Sommeil (1866), Paris, Petit Palais.jpg|ڕاست|وێنۆک|تابلۆی ''خەوتووەکان''، کێشراو لەلایەن گوستاڤ کۆربێرت، ساڵی ١٨٦٦]] لە کۆکراوەیەکی مرۆڤناسی وردی مێژوویی تایبەتە بە وەسفی چاندی گەلانی پێش-پیشەسازیی، «ھاوزایەندخوازی بەبەھێزی پەسەندنەکراوە بە ڕێژەی ٤١٪‏ لە ٤٢ چانددا؛ پەسەند کراوە یانیش پشتگوێ خراوە لەلایەن ٢١٪‏ی خەڵکی و، ١٢٪‏ ئامارێکی وایان نەداوە لەسەر ئەو دیاردەیە. لە ٧٠ گرافی مرۆڤزانیدا، ٧٠٪‏ وا پیشانی دەدەن کە ھاوزایەندخوازی نادیارە یان دەگمەنە. ٤١٪‏ش وای نیشان دەدەن کە ھەیە و شتەکە دەگمەن نییە.<ref>Adolescence and puberty By John Bancroft, June Machover Reinisch, p.162</ref> لەو چاندانەی کە کاریگەری [[ئایینە ئیبراھیمییەکان]]یان لەسەرە، یاسا و کڵێساکان ھاوزایەندخوازیان بە لادان لە ئایین و وەستان دژی یاسا و سروشت ناوبرد. ناپەسەند کردن و خراپ سەیری کردنی سێکسی کۆم لە نێوان دوو پیاودا دەگەڕێتەوە بۆ پێش [[مەسیحییەت]] بەھەرحاڵ. ئەوە شتێکی دیار بووە لە [[یۆنان|یۆنانی کۆندا]]، ناو بردنیشی بە نائاسایی یان ناسروشتی دەگەڕێتەوە بۆ فەیلەسوفی یۆنانی بەناوبانگ [[ئەفلاتوون]].<ref>"... sow illegitimate and bastard seed in courtesans, or sterile seed in males in defiance of nature." Plato in THE LAWS (Book VIII p.841 edition of Stephanus) or p.340, edition of Penguin Books, 1972.</ref> زۆرێک لە کەسایەتییە مێژوویییەکان وەک [[سوقرات]]، [[لۆرد بایرۆن]]، ئێدواردی دووەم و ھادریان<ref>Roman Homosexuality By Craig Arthur Williams, p.60</ref> بە ''دووڕەگەزخواز'' یان ''گەی'' بانگ کراون؛ ھەندێک لە زاناکان، وەک [[میشێل فووکۆ|میشێل فوکۆ]]، ئەمەیان بە پێشەکییەکی نەگونجاوی مێژووی ناوبردووە کە ئاژۆکی ئاڕاستەی زایەندی بیانی دەخاتە مەترسییەوە.<ref name=foucault>{{harv|Foucault|1986}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر= Hubbard Thomas K |سەردێڕ= Review of David M. Halperin, ''How to Do the History of Homosexuality.'' | journal = Bryn Mawr Classical Review |ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٣}}</ref> === ئەفریقا === کۆنترین تۆماری دوو خۆشەویستی ھاوزایەندخواز لە ئەفریقا دەگەڕێتەوە بۆ ٢٤٠٠ ساڵ پێش مەسیح لە لە [[میسر]]، ھەردووک [[:en:Khnumhotep and Niankhkhnum|خاناماوھاتپیو و نیەداناخاناماو]] بە کۆنترین کەپڵی ھاوزایەندخوازی ناوچەی ئەفریقیا داندراون. وێنەکەیان ئەوان پیشان دەدات کە لووتیان ناوە بە لووتی یەکەوە و خەریکە ماچ دەکەن، ئەمە یەکێکە لە ناودارترین ئەو شێوازی وێنانە کە ھونەری میسری پێی ناسراوە. لە وێنەکەدا وادیارە ئەوان دەورووبەریان گیراوە بە میراتگرەکانیان. ھەردوو ئاسترۆپۆلۆجیست ستیڤن مورەی و ویڵ ڕۆسکۆ دەڵێن کە ژنەکانی [[لیسۆتۆ]] پەیوەندی سێکسی و ئیرۆتیکیان بەستووە لەگەڵ یەکتری کە بە ماتزۆێل ناوبراوە.<ref name=murrayroscoe>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Boy Wives and Female Husbands: Studies of African Homosexualities |ناونیشان=https://archive.org/details/boywivesfemalehu00murr |دوایین=Murray |یەکەم=Stephen (ed.) |authorlink=Stephen O. Murray |نووسەر٢=Roscoe, Will (ed.) |ساڵ=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=St. Martin's Press |شوێن=New York |ژپنک=٠-٣١٢-٢٣٨٢٩-٠}}</ref> لە کۆنگۆی کۆنیش تۆمارکراوە کە شۆڕشگێڕانی ئازاندێ کوڕیان بە کرێ گرتووە بۆ ئەوەی یارمەتیان بدەن لە کاروباری گشتی ماڵەوە لەگەڵ [[سێکس]]کردن لەگەڵیان.<ref name=evanspritchard>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Evans-Pritchard |یەکەم١= E. E. | authorlink = E. E. Evans-Pritchard |ساڵ= ١٩٧٠|سەردێڕ= Sexual Inversion among the Azande |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_american-anthropologist_1970-12_72_6/page/1428| journal = American Anthropologist |بەرگ= ٧٢| issue = 6|پەڕەکان= ١٤٢٨–١٤٣٤| doi=10.1525/aa.1970.72.6.02a00170}}</ref> === ئەمریکاکان === پێش داگیرکردنی لەلایەن [[ئەورووپا]]وە، لەنێوان [[سوورپێستەکان|ئەمریکییە سوورپێستەکاندا]] لە [[ئەمریکاکان]]دا شێوازێکی ھاوزایەندخوازی و سێکسی ھەمانڕەگەز بەرڵاوبووە لەلایەن کەسایەتییەکان. ئەوان کاتێک مناڵەکانیان پەروەردە دەکرد و گەورە دەکرد، لە تەمنێکی لاوێتیدا ھەڵبژاردنێکیان پێ دەدرا لەلایەن باوانەکانیانەوە کە ڕێگەیەک ھەڵبژێرێت تاکو ژیانی پێ بەسەر بەرێت، ئەگەر مناڵەکە ھەر کامێک لە دوو زایەندەکی ھەڵبژاردایە ئەوان بە پەروەردەیەکی تایبەت بەخێویان دەکرد و گەورەیان دەکرد و فێری خووڕەوشتی ئەو زایەندەیان دەکرد کە ھەڵی بژاردووە. ئەم کەسایەتییانە بە گشتی شامان بوون و واش بڵاوبوو کە گوایە ئەوان لە مرۆڤێکی ئاسایی بەھێزتر و باشتر بوون. ھاوزایەندخوازان و ترانسجێندەرەکان لە شارستانێتەکانی تری [[ئەمریکای لاتینی]] زۆربوون پێش داگیرکردنیان، وەک [[ئەزتێک]]، [[شارستانیەتیی مایا|مایا]]، کوێنچاز، مۆچس، زاپۆتێکس و تەپینامبای [[بەڕازیل]].<ref name=glbtqlatinamerica>{{بیرخستنەوە|یەکەم=Ben |دوایین=Pablo |ساڵ=٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.glbtq.com/social-sciences/latin_america_colonial.html |سەردێڕ=Latin America: Colonial |periodical=glbtq.com |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071211012339/http://www.glbtq.com/social-sciences/latin_america_colonial.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211012339/http://www.glbtq.com/social-sciences/latin_america_colonial.html |date=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref><ref name=glbtqmex>{{cite encyclopedia|last=Murray |first=Stephen |authorlink=Stephen O. Murray |editor=Claude J. Summers |encyclopedia=glbtq: An Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, and Queer Culture |title=Mexico |url=http://www.glbtq.com/social-sciences/mexico.html |accessdate=1 August 2007 |year=2004 |publisher=glbtq, Inc. |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071102132531/http://www.glbtq.com/social-sciences/mexico.html |archivedate=2 November 2007 |df=dmy-all}}</ref> داگیرکەرانی [[ئیسپانیا]] لەو ڕاستییە تۆقی بوون لە کرداری ھاوزایەندخوازی بە کراوەیی ئەنجام دەدرا لەلایەن دانیشتووانە ڕەسەنەکان، و ھەوڵی لەناوبردنی دیاردەکەیان دا بە ھەڕەشەکردن لەو کەسانە و ڕووبەڕووی کردنەوەیان لەگەڵ سزای سەخت وەک کوشتنی بە سووتان و سەگ تێ بەردان تێیان.<ref name=coello>Mártir de Anglería, Pedro. (1530). ''[http://www.udel.edu/LAS/Vol3-2Coello.html#Introduction Décadas del Mundo Nuevo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529042703/http://www.udel.edu/LAS/Vol3-2Coello.html#Introduction |date=٢٩ی ئایاری ٢٠١٠}}''. Quoted by Coello de la Rosa, Alexandre. "Good Indians", "Bad Indians", "What Christians?": The Dark Side of the New World in Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés (1478–1557), ''Delaware Review of Latin American Studies'', Vol. 3, No. 2, 2002.</ref> لە ساڵی ٢٠١٣دا ھاوسەرگیری ھاوزایەندخوازان یاسایی کرا لە ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Haw. Atty. Gen. Op. No. 13-1 | ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣| ناونیشان=http://ag.hawaii.gov/wp-content/uploads/2012/11/AG-Opinion-13-1.pdf | ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131112173620/http://ag.hawaii.gov/wp-content/uploads/2012/11/AG-Opinion-13-1.pdf | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ئاسیا === [[پەڕگە:Suzuki Harunobu Shunga.jpg|وێنۆک|upright|چەپ| دوو [[گەی]] لە وێنەیەکی ژاپۆنیدا.]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]، ئەوین و سێکسی ھاوزایەند ئاماژەی پێ کراوە ھەر لە سەرەتای دەستپێکردنی نووسینەوەی مێژووەوە. ھاوزایەندخوازی لە [[چین]] بیندراوە و ئەوان لای خۆیان چەند ناوێکی تایبەتیان بۆ داناوە، چەند حاڵەتێکی لەو شێوەیە تۆمار کراوە لە ٦٠٠ی پێش مەسیحەوە. ھاوزایەندخوازی لە چەندین کاری بەناوبانگی وێژەی چینیدا ناوی ھاتووە. بۆ نموونە، باسی سێکسی ھەمانڕەگەز کراوە لە [[ڕۆمان]]ی کلاسیکی ''خەون لە ھۆبە سوورەکە''، کە ھەر لەو دەمدا کتێبی ھاوشێوە لەسەر پەیوەندییە سێکسییەکان نووسراوەتەوە. [[کۆنفووشیزم]]، کە فەلسەفەیەکی کۆمەڵایەتی و ڕامیاری بوو، زۆر بە کەمی تیشکی خستبووە سەر ئاڕاستەی زایەندی، ئەمە ھاوزایەندخوازی و جیاڕەگەزخوازیش دەگرێتەوە. وێژەی مینگ دایناستی، وەک ''بیان ئێر چای'' (弁而釵/弁而钗)، بە شێوەیەک پەیوەندی سۆزداری نێوان ھاوزایەندخوازان پیشان دەدات کە ئارامتر و خۆشترە وەک لەوەی جیاڕەگەزخوازەکان.<ref>Kang, Wenqing. ''Obsession: male same-sex relations in China, 1900–1950'', Hong Kong University Press. Page 2</ref> دژایەتیکردنی ھاوزایەندخوازی لە دەمی [[ئیمپراتۆرییەتی تانگ|خانەدانی تانگدا]] دەستی پێ کرد (٦١٨–٩٠٧)، کە دراوەتە پاڵ بەرزبوونەوەی کاریگەرییەکانی [[ئیسلام]] و [[مەسیحییەت]].<ref name="Hinsch, Bret 1990 p. 77-78">Hinsch, Bret. (1990). ''Passions of the Cut Sleeve''. University of California Press. p. 77-78.</ref> لە [[سینگاپوور|سینگاپور]]، لە حوزەیرانی ٢٠١٤دا ٢٠٬٠٠٠ کەس پشتگیری خۆیان پیشان دا بۆ دامەزرانی مافی تایبەت بۆ ھاوزایەندخوازەکان. === ئەورووپا === ==== دەمی کلاسیکی ==== کۆنترین دۆکیومێنتی ڕۆژاوایی (لە شێوەی کاری وێژەیی، ھونەریی و شتومەکی میتۆگرافیکی) کە ھاوزایەندخوازی لەخۆ دەگرێت دەگەڕێتەوە بۆ [[یۆنانی کۆن]]. جگە لە ھاوزایەندخوازی، ئەو دۆکیومێنتانە وای پیشان دەدەن کە پەیوەندی سۆزداری لەگەڵ ژنان و گەنجان سەرەکیترین بنیاتنەری ژیانی ئەوینی پیاوێکی ئاسایی ئەو کاتە بووە. پەیوەندی سۆزداری ھەمانڕەگەزەکان دەروازەیەکی کۆمەڵایەتی ئەو کاتە بووە کە بە شێوەیەکی جۆراوجۆر بوونیاتنراوە بە تێپەڕبوونی کات و لە شارێکەوە بۆ ئەوی تر. ھاوزایەندخوازی لە یۆناندا بە نرخ داندراوە بە مەبەستی پارێزگاریکردن لە گەشەسەندنی مرۆڤایەتیی. [[ئەفلاتوون]] لە نووسینە کۆنەکانیدا باسی لە لایەنە باشەکانی کردووە،<ref name=plato1>Plato, Phaedrus in the ''Symposium''</ref> بەڵام لە نووسینە نوێترەکانیشیدا لەگەڵ قەدەغەکردنی بووە.<ref name=plato2>Plato, Laws, 636D & 835E</ref> [[ئەرەستوو|ئەرستۆ]] لە کتێبی ''پۆلیتیکس'' بیرۆکەکەی ئەفلاتوون لە لەناوبردنی ھاوزایەندخوازی پشتگوێ خستووە (٢٫٤)؛ ئەو ڕوونی دەکاتەوە کە بەڕبەڕی وەک [[کێلتەکان]] بە بۆنەیەکی تایبەت دایان ناوە (٢٫٦٫٦) لەکاتێکدا کە [[کریت]]ەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی دانیشتووان بەکاریان ھێناوە.<ref name=boswell1>{{harv|Boswell|1980}}</ref> [[پەڕگە:Lafond Sappho and Homer.jpg|ڕاست|وێنۆک|ژنانی گەنج دەبیندرێن کە دەوری سافۆیان داوە لەم وێنەیەی لافۆند، «سافۆ گۆرانی بۆ ھۆمەر دەڵێت»، ١٨٢٤.]] کەمتر زانراوە لەسەر ھاوزایەندخوازی نێوان ژنان لە یۆنانی کۆندا. [[سافۆ]]، لەدایکبوو لە دوورگەی لێسبۆس، کاریگەری کردووەتە سەر ئەو ناوانەی کە بۆ ژنە ھاوزایەندخوازەکان بەکاردێن، سافیک و لێزبیان بوون بە دووناوی فەرمی بۆ بەکارھێنان لەگەڵ ھاوزایەندە ژنەکاندا لە سەرەتاکانی سەدەی نۆزدەھەمدا.<ref name=lesbian>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.etymonline.com/index.php?term=lesbian|سەردێڕ=Lesbian|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Online Etymology Dictionary|ساڵ=٢٠٠١|نووسەر=Douglas Harper|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080430141341/http://www.etymonline.com/index.php?term=lesbian|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=sapphic>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.etymonline.com/index.php?term=Sapphic|سەردێڕ=Sapphic|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Online Etymology Dictionary|ساڵ=٢٠٠١|نووسەر=Douglas Harper|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170702034948/http://www.etymonline.com/index.php?term=Sapphic|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھۆنراوەکانی سافۆ تیشک دەخاتە سەر ئەوین و پەیوەندی سۆزداری بۆ ھەردوو زایەند. خوێنەرەوەکانی ھۆنراوەکانی ئەم ھۆزانڤانە بەناوبانگە باسی خۆشەویستی و پەیوەندییەکەی دەکەن لەگەڵ چەند ژنێک، بەڵام بەڵگە لەسەر پەیوەندی جەستەیی لەگەڵیان کەمە.<ref>Denys Page, ''Sappho and Alcaeus'', Oxford UP, 1959, pp. 142–146.</ref><ref>{{harv|Campbell|1982|p=xi–xii}}</ref> لە [[ڕۆمای کۆن]]دا، جەستەی نێرەکان ناوەندی سەرنجی سێکسی بووە، بەڵام پەیوەندی سۆزداری تەنھا لە نێوان پیاوی ئازادی پێگەیشتوو و کۆیلەکەی یان پیاوێکی گەورەتر و پیاوێکی گەنجی بەرەڵاکراو کە ڕۆڵی وەرگری ھەبووە لەکاتی سێکسدا ڕوویداوە. ئیمپڕاتۆری مەسیح تیۆدۆسییەسی یەکەم یاسایەکی دەرکرد لە ٦ی ئابی ٣٩٠ کە نێرە وەرگرەکان بسووتێندرێن. لە کۆتایی دەسەڵاتەکەی، جوستینیانی یەکەم قەدەغەکردنی ھاوزایەندخوازی زیاتر فراون کرد بەبیانووی ئەوەی کە دەبێتە ھۆی وێرانکردنی شارەکان و ئەویش «سزای خوا» دەبێت. دوای نەمانیشی لەسەر دەسەڵات سزادانی ھاوزایەندخوازان ھەر تا ماوەیەک بەردەوام بوو. ==== ڕێنێسانس ==== لە [[ڕینێسانس|ڕێنێسانسدا]]، شارە دەوڵەمەندەکانی [[ئیتاڵیا]] – بەتایبەتی [[فلۆرێنس]] و [[ڤێنیز]] – ناسرابوون بەو ژمارە زۆرەی ھاوزایەندخوازان کە ھەیانە، کە زۆرێک لە نێرەکانی ئەو کاتەی گرتبۆوە و بەردەوامبوون لەو نەخشەی کە ڕۆمانییەکان و یۆنانییەکان بەخشیبوویان بە ھاوزایەندخوازی.<ref>Rocke, Michael, (1996), ''Forbidden Friendships: Homosexuality and male Culture in Renaissance Florence'', ISBN 0-19-512292-5</ref><ref>Ruggiero, Guido, (1985), ''The Boundaries of Eros'', ISBN 0-19-503465-1</ref> ھەرچەندە ڕێژەیەکی زۆری پیاوەکان ھاوزایەندخواز بوون، دەسەڵاتدارەکان بڕیاریان دا کە دەست بکەن بە کوشتن و غەرامەکردنی ڕێژەیەکی ئەو دانیشتووانانە. لە نیوەی دووەمی سەدەی سێزدەھەم، کوشتن سزای ھاوزایەندخوازی بوو لە زۆربەی شوێنەکانی ئەورووپا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| یەکەم = Lester R. | دوایین = Kurtz | سەردێڕ = Encyclopedia of violence, peace, & conflict | ناونیشان = https://books.google.com/books?id=TG2kN033mDkC&pg=PA140&dq#v=onepage&q=&f=false | بڵاوکەرەوە = Academic Press | ساڵ = ١٩٩٩| پەڕە = ١٤٠| ژپنک = ٠-١٢-٢٢٧٠١٠-X| ڕێکەوتی سەردان = ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20161130151621/https://books.google.com/books?id=TG2kN033mDkC&pg=PA140&dq#v=onepage&q=&f=false | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چەند کەسایەتییەکی مێژووی وەک شا جەیمسی یەکەم و دوق بەکینھام لە چەند نامیلکەیەکدا زۆربوونی ڕێژەی ھاوزایەندخوازانیان باس کردووە. ==== دەمی نوێخواز ==== چەند نامەیەکی خۆشەویستی نێوان پیاوێکی خانەدان و کەسایەتی بەناوبانگ مستەر ویڵسن بڵاوکرانەوە لە ساڵی ١٧٢٣ لە [[ئینگلتەرا]] و لەلایەن چەند زانایەکی نوێخوازەوە ھاندرا تاکو ببێتە [[ڕۆمان]]ێک. ڕۆمانی بەناوبانگی ١٧٤٩ بەناوی ''فانی ھیڵ'' بەشێکی ھاوزایەندخوازی لەخۆ دەگرێت، بەڵام ئەمە لە گۆڕانکاری وەشانی ١٧٥٠کەیدا لابرا.<ref>Gladfelder, Hal (May 2006) ''In Search of Lost Texts: Thomas Cannon's 'Ancient and Modern Pederasty Investigated and Exemplified"'', Institute of Historical Research</ref> ھەروەھا لە ساڵی ١٧٤٩دا یەکەم پەڕتووکی پارێزگاریکردن لە ھاوزایەندخوازان بە [[زمانی ئینگلیزی]] بڵاو کرایەوە، کە لەلایەن تۆماس کانۆن نووسرابوو، بەڵام ھەر یەکسەر بڵاوکردنەوەی ڕاگیرا. لە دەورووبەری ١٧٨٥ەکاندا، جێریمی بێنتامیش پارێزگارییەکی تری نووسییەوە، بەڵام بڵاونەکرایەوە تاکو ساڵی ١٩٧٨.<ref>Journal of Homosexuality (ISSN 0091-8369) Volume: 3 Issue: 4, Volume: 4 Issue: 1</ref> [[سزای مەرگ]]ی ھاوزایەندخوازان بەردەوام بوو لە [[ھۆڵەندا]] تا ساڵی ١٨٠٣، لە ئینگلتەراش تاکو ساڵی ١٨٣٥ ھەر بەردەوام بوو. [[پەڕگە:Édouard-Henri Avril (29).jpg|وێنۆک|کوڕێکی [[دووڕەگەزخوازی|دووڕەگەزخواز]] (ناوەڕاست) لەکاتی [[سێکس]]کردن لەگەڵ ژنێک و پیاوێکدا؛ تابلۆکە کاری [[ئێدوارد ھێنری ئاڤریل]]ە (١٨٤٩–١٩٢٨).]] لە نێوان ١٨٦٤ و ١٨٨٠ {{ئەڵمانی|کارل ھێنریک ئولریش}} زنجیرەیەک لە دوازدە کتێبی بڵاوکردەوە بەناوی ''بەدواداچوون لەسەر مەتەڵی خۆشەویستی پیاو-پیاوانە''. لە ١٨٦٧دا، ئەو بووبە یەکەم ھاوزایەندخواز کە بە کراوەیی بە ڕووی خەڵکدا قسەی کرد و پارێزگاری لە ھاوزایەندخوازەکان کرد کاتێک کە لە کۆنگرەی ئەڵمانی لە مونیک بەشداری کرد بۆ چارەسەرێک بۆ یاسای ئەنتی-ڕەگەزخوازەکان و لابردنی ئەو یاسایانە.<ref name="levay"/> ''ھەڵگەڕانەوەی سێکسی'' کە لەلایەن ھاڤلۆک ئیلیسەوە نووسرابوو لە ساڵی ١٨٩٦دا بڵاوکرایەوە کە بەرەنگاری ئەو بیردۆزانە دەبۆوە کە دەیانوت ھاوزایەندخوازی شتێکی ناسروشتییە، ھەروەھا ھەوڵی شکاندنی پڕوپاگەندە و ستێریۆتایپەکانی دەدا. ئەو سوور بوو لەسەر ئەوەی کە ھاوزایەندخوازی شتێکی سروشتییە و حاڵەتێکی تایبەت بووە و پەیوەندیی ھەبووە بە زیرەکی و داھێنەری مرۆڤەکانەوە.<ref name=sexualinversion>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Sexual Inversion |یەکەم=Havelock |دوایین=Ellis |یەکەم٢=John Addington |دوایین٢=Symonds |ساڵ=١٩٧٥|بڵاوکەرەوە=Arno Press |ژپنک=٠-٤٠٥-٠٧٣٦٣-١}} (reprint)</ref> ھەرچەندە خەڵکی کتێبی پزیشکی لەم شێوەیەیان نەدەخوێندەوە بە گشتی، ئەوان بوونە ھۆی دروستبوونی ''ساینتیفیک ھیومانتێریان کۆمیتیی'' ماگنەس ھیرشفیڵد، کە لە ساڵی ١٨٩٧ەوە بۆ ١٩٣٣ دژی سزای ئەنتی-ھاوزایەندخوازی وەستایەوە لە [[ئەڵمانیا]]، لەگەڵ دروستبوونی چەندین جووڵەی گەورە لای ڕۆشنبیران و نووسەرانی بەریتانیا کە لەلایەن ئێدوارد کارپێنتەر و جان ئادینگتن سیمندسەوە نوێنەرایەتی دەکرا. لەگەڵ کتێبێک بە ناوی ''خۆشەویستی ھۆمۆجێنیک'' لە ساڵی ١٨٩٤، توێژەری کۆمەڵایەتی ئێدوارد کارپێنتەر دەستی کرد بە نووسینەوەی زنجیرەیەک لە وتار و نامیلکە لەسەر ھاوزایەندخوازی و لە ساڵی ١٩١٦دا لە کتێبەکەیدا بە ناوی ''ڕۆژەکانم و خەونەکانم'' ڕوونی کردەوە کە ئەو ھاوزایەندخواز بووە. === ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست === [[پەڕگە:Portrait de Shah Abbas Ier et son page - MAO 494 - v5.jpg|200px|وێنۆک|ڕاست|[[شا عەباسی یەکەم|شا عەباسی یەکەمی سەفەوی]] لەگەڵ کوڕێکدا. کێشراوە لەلایەن محەممەد قاسم (١٦٢٧).<ref>Nahavandi and Bomati, illustration opposite p.162</ref>]] چەند کۆچکردنێکی [[عەرەب]] ڕوویداوە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستەوە]] بەرەو ئەورووپا لە ناوەندی ١٨٠٠کاندا. دوو لەو کۆچکەرانە، ڕافیعە ئەلتەحتاوی و محەممەد ئەلسەفەر سەرسووڕمانی خۆیان پیشان دا کە فەڕەنسییەکان زۆرجار بە ئەنقەست بە ھەڵە ئەو ھۆنراوانەیان وەرگێڕاوە کە لەسەر کوڕ نووسراون و ئەوان لەجێی کوڕ کچیان داناوە بۆ ئەوەی لە پێوەرە ڕەوشتییەکانیان و نەریتیان لانەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=El-Rouayheb|یەکەم=Khaled|سەردێڕ=Before Homosexuality in the Arab-Islamic World, 1500–1800|ناونیشان=https://archive.org/details/beforehomosexual0000elro|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=The University of Chicago Press|ژپنک=٠-٢٢٦-٧٢٩٨٨-٥|پەڕە=[https://archive.org/details/beforehomosexual٠٠٠٠elro/page/٢ ٢]}}</ref> [[ئیسرائیل]] بە باشترین وڵات ناسراوە لەگەڵ ھاوزایەندخوازان لە ھەموو ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و [[ئاسیا]]دا<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ڕێکەوت = ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨| ناونیشان = http://www.independent.co.uk/life-style/love-sex/taboo-tolerance/the-five-most-improved-places-for-gay-tolerance-932635.html| وتەگێڕانەوە = Israel is the only Middle-Eastern country to support gay rights legislation, and the country attracts gay people from Palestine and Lebanon.| ڕێکەوتی سەردان = ٢٩ی ئایاری ٢٠٠٩|ئیش= The Independent| سەردێڕ = The five most improved places for gay tolerance|شوێن= London| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20170611133449/http://www.independent.co.uk/life-style/love-sex/taboo-tolerance/the-five-most-improved-places-for-gay-tolerance-932635.html| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٧| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و [[تێل ئەڤیڤ]] ناسراوە بە «پایتەختی گەیەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست»،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Was Arafat Gay?|نووسەر=James Kirchick|بڵاوکەرەوە=Out}}</ref> و بە یەکێک لە ئارامترین و باشترین شارەکان بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازان داندراوە. نواندنی شانازی ھاوزایەندخوازان ھەموو ساڵێک لە تێل ئەڤیڤ جێ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://tmagazine.blogs.nytimes.com/2010/07/02/dispatch-gay-tel-aviv/|سەردێڕ=Gay Tel Aviv|یەکەم=Anthony|دوایین=Grant|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٠|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630125434/http://tmagazine.blogs.nytimes.com/2010/07/02/dispatch-gay-tel-aviv/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەلایەکی ترەوە، زۆرینەی حکوومەتەکانی تری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست زۆرجار دیاردەی ھاوزایەندخوازی پشتگوێ دەخەن و دان بە ھەبوونیدا نانێن، ھەندێک جاریش بەتاوانبوونی دەکەن. ھاوزایەندخوازی لە نزیکەی ھەموو دەوڵەتە ئیسلامییەکان نایاسایییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iran 'must stop youth executions' |نووسەر=Steven Eke |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٥|newspaper=BBC News |ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4725959.stm |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170824103849/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4725959.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جووتبوون لە نێوان ئەندامانی ھاوزایەند لە ھەندێک لە دەوڵەتە ئیسلامییەکان سزای کوشتنی ھەیە، وەک لە [[عەرەبستانی سعوودی]]، [[ئێران]]، [[مۆریتانیا]]، باکووری [[نێجیریا]]، [[سوودان]]، و [[یەمەن]]دا دیارە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileID=1111&ZoneID=7&FileCategory=50 |سەردێڕ=7 countries still put people to death for same-sex acts |بڵاوکەرەوە=ILGA |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091029185853/http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileID=1111&ZoneID=7&FileCategory=50 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029185853/http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileID=1111&ZoneID=7&FileCategory=50 |date=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> سەرۆککۆماری ئێران [[مەحموود ئەحمەدینەژاد]] لە یەکێک لە وتارەکانیدا لە ساڵی ٢٠٠٧دا لە زانکۆی کۆڵۆمبیا، بانگەشەی ئەوەی کرد کە لە ئێراندا کەسی گەی نەبووە. بەھەرحاڵ، ھەرچی ھاوزایەندخوازێکیش ھەبێت بە کراوەیی دان بەوەدا نانێت کە گەیە، لە ترسی ڕەتکردنەوەیان لەلایەن خێزانەکەیانەوە یانیش دەستدرێژی کردنە سەریان لەلایەن حکوومەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Nazila|دوایین=Fathi|سەردێڕ=Despite Denials, Gays Insist They Exist, if Quietly, in Iran|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/09/30/world/middleeast/30gays.html?_r=1&hp&oref=slogin|بڵاوکەرەوە=New York Times|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630124400/http://www.nytimes.com/2007/09/30/world/middleeast/30gays.html?_r=1&hp&oref=slogin|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==== کوردستان ==== [[پەڕگە:Kurdistan LGBT pride flag.svg|وێنۆک|لە ساڵی ٢٠٢١، [[کوژرانی دۆسکی ئازاد|دۆسکی ئازاد، ژنێکی ترانسی کورد، کوژرا]]. ڕێکخراوەی نێودەوڵەتی مافی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە بە ناوی ئۆڵ ئاوت، داواکارییەکی بۆ [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکوومەتی هەرێم]] بڵاو کردەوە کە بکوژەکەی دەستگیر بکرێت. داواکارییەکە لەلایەن سەروو ٢٥،٠٠٠ کەسەوە واژوو کرا. لە داواکارییەکەدا، ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و پەلکەزێڕینە بەکارهاتبوو، کە بەشێک لە [[کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]]<nowiki/>ی کوردستان وەکوو دەربڕێنێکی شووناسی خۆیان بەکاری دێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٢١ |سەردێڕ=Justice for Doski Azad |ناونیشان=https://action.allout.org/en/m/6f6bdd63/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>]] لە مێژووی [[کوردستان]]دا ھاوزایەندخوازی ھەر ھەبووە، وەک ھەموو ناوچەکانی تری جیھان، بەڵام ھەرگیز بە کراوەیی ماف بۆ ھاوزایەندخوازان دانەندراوە و دیاردەکە پشتگوێ خراوە. دەربارەی باشووری کوردستان، ئێستە ھاوزایەندخوازی لە عێراقدا قەدەغە نەکراوە، بەڵام ھێشتا خەڵکی دژی دەوەستن و بە چاوێکی خراپ سەیری دەکرێت. لە ساڵی ٢٠١٠دا بڵاوکرایەوە کە یاسایەکی نوێ دادەندرێت بۆ یەکسانی نێوان زایەندەکان. بەڵام لە کۆمەڵگە ئایینییە ناوخۆیییەکان ناڕەزایی دەربڕدرا و وترا کە ئەمە یاسایەکە بۆ پەسەندکردنی ھاوزایەندخوازی.<ref name=rudaw>[http://www.rudaw.net/english/culture_art/3374.html ''Homosexuality Fears Over Gender Equality in Iraqi Kurdistan''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120124162204/http://www.rudaw.net/english/culture_art/3374.html |date=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> کامیل حاجی عەلی، بەڕێوەبەری ئەوقاف و کاروباری ئایینی لە کوردستان وتی کە ئەم یاسایە «بەدڕەوشتی» بڵاودەکاتەوە و کۆمەڵگەی کوردی «تێک دەدات.» دوای کۆمەڵێک جووڵەی ئایینی، [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] کۆنگرەیەکیان بەست و دانیشتووانیان ئاگادار کردەوە کە ئەم یاسایە ھاوسەرگیری ھاوزایەندخوازەکان یاسایی ناکات.<ref name=rudaw/> لە [[ھەرێمی کوردستان]] ئەگەرچی ھاوڕەگەزخوازان بە فەرمی تووشی زیندان و لێپرسینەوە نابن، بە نافەرمی ڕووبەڕووی کێشەی زۆر دەبنەوە. لە ساڵی ٢٠١٧دا، کەناڵی تەلەڤیزیۆنی ناوخۆی کوردستان [[ئێن ئاڕ تی]] [[بەڵگەفیلم]]ێکیان بە ناو کوردستاندا پەخش کرد لەسەر ھاوزایەندخوازی کە بیرۆکەی گشتیی بابەتەکەیان خستە ڕوو، لە بەڵگەفیلمەکەدا چەند ھاوزایەندخوازێکی کورد بانگھێشت کرابوون بۆ ئەوەی قسە لەسەر بابەتەکە بکەن.<ref name=nrtsreport3619/> ساڵی ٢٠٢١ [[بی بی سی]] بەڵگەفیلمێکی کورتی دروست کرد دەربارەی سەختییەکانی ژیانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە عێراق و [[ھەرێمی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BBC News - Fear and Survival: Being LGBTQ in Iraq |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0016zg8 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=BBC |زمان=en-GB}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش]] ھاوزایەندخوازان و باقیی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لەژێر زەبر و زۆری حکوومەتدان و چالاکوانانی مافی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە لایەن حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران|کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە]] ڕووبەڕووی حوکمی زیندان و سێدارە دەبنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Kurdistan Human Right: KHRN Stands with Queer Community Against Oppression, Discrimination |ناونیشان=https://kurdistanhumanrights.org/en/news/rights/lgbt-rights/2024/05/17/khrn-stands-with-queer-community-against-oppression-discrimination}}</ref> یەکێک لەو کەسانەی لە ساڵی ٢٠٢٢دا حوکمی سێدارەی بۆ دەرچوو کەسێکی ژنێکی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو کە حکوومەتی ئێران حوکمی "فیساد لەسەر زەویی" بەسەردا سەپاند بۆ بەشداری لە بەڵگەفیلمێکی بی بی سی دەربارەی ھاوزایەندخوازی لە باشووری کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Guardian: Iran condemns two women to death for ‘corruption’ over LGBTQ+ media links |ناونیشان=https://www.theguardian.com/global-development/2022/sep/08/iran-condemns-two-women-to-death-for-corruption-over-lgbtq-media-links}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BBC: Iran sentences two LGBT activists to death |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-62793573}}</ref> ==== دەمی پێش ئیسلام ==== [[پەڕگە:Édouard-Henri Avril (18).jpg|وێنۆک|وێنەیەکی خەیاڵیی ھادریان و ئەنتینۆس؛ تابلۆکە کاری [[ئێدوارد ھێنری ئاڤریل]] شێوەکاری سەدەی ١٩ و ٢٠ە کە زۆربەی کارەکانی دیمەنی ئیرۆتیکن.|230px]] لە ئیمپڕاتۆرێتی ئاشووری کۆندا، ھاوزایەندخوازی ھەبووە و باو بووە؛ قەدەغەنەکراو بوو ھەروەھا بە بێڕەوشتی یان نەخۆشی دا نەئەندرا. ھەندێک لە تێکستە ئایینییەکان پاڕانەوەی تێدابووە بۆ ھاوزایەندخوازان. چەند کتێب ھەبوون کە بە شێوەیەکی یەکسان پاڕانەوەی تێدابووە بۆ پەیوەندییە سۆزدارییەکانی ھەر سێ ئاڕاستەی زایەندییەکە.<ref>Gay Rights Or Wrongs: A Christian's Guide to Homosexual Issues and Ministry, by Mike Mazzalonga, 1996, p.11</ref><ref>The Nature Of Homosexuality, Erik Holland, page 334, 2004</ref><ref>Pritchard, p. 181.</ref> لە [[ئێرانی مەزن|ئاریانی مەزندا]]، ھاوزایەندخوازی و پەیوەندی سێکسی و ئرۆتیکی نێوان ئەوان ڕێگە پێدراو بووە، تەنانەت لە زۆربەی شوێنە گشتییەکانیشدا. لە سیمینار و بۆنە تایبەتەکانەوە بۆ کامپی سەربازان و گەرماو و کافێخانەکان. لە سەردەمی [[سەفەوییەکان]]دا (١٥٠١–١٧٢٣) تەنانەت خانەی [[لەشفرۆشی|لەشفرۆشی پیاوانیش]] یاسایی بووە.<ref name="Wikipedia">{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Homosexuality#Modern_period|سەردێڕ =Homosexuality |زمان =ئینگلیزی |سەردان =٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> ھەندێک لە زاناکان دەڵێن کە دەتواندرێت نموونەی ھاوزایەندخوازی لە وێژەی کۆندا بەدی بکرێت، وەک لە [[داستانی گلگامێش]] و چێرۆکی دەیڤد و جۆناتانی [[کتێبی پیرۆز|کتێبی پیرۆزی مەسیحییەکان]] دیارە. لە داستانی گلگامێشدا، پەیوەندی نێوان گلگامێش و کەسایەتییەک بە ناوی ئینکیدو ھاوزایەندخوازی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dynes|یەکەم=Wayne|سەردێڕ=Homosexuality in the Ancient World|ساڵ=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Garland Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٣-٠٥٤٦-٠|پەڕەکان=vii–xv|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JrpU6O3VnawC&lpg=PP1&dq=homosexuality%20in%20the%20ancient%20world&pg=PP1#v=onepage&q&f=false|chapter=Introduction|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130185857/https://books.google.com/books?id=JrpU6O3VnawC&lpg=PP1&dq=homosexuality%20in%20the%20ancient%20world&pg=PP1#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Held|یەکەم=George F.|سەردێڕ=Parallels between The Gilgamesh Epic and Plato's Symposium|ساڵ=١٨٣|پەڕەکان=١٩٩–٢٠٧|editor=Wayne R. Dynes & Stephen Donaldson}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kilmer|یەکەم=Anne Draffkorn|سەردێڕ=A Note on an Overlooked Word-Play in the Akkadian Gilgamesh|ساڵ=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Garland Publishing, Inc.|پەڕە=٢٦٤|editor=Wayne R. Dynes and Stephen Donaldson}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Thorbjørnsrud|یەکەم=Berit|سەردێڕ=What Can the Gilgamesh Myth Tell Us about Religion and the View of Humanity in Mesopotamia?|ساڵ=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Garland Publishing, Inc.|پەڕە=٤٥٢}}</ref> ھەروەک چۆن دەیڤد خۆشەویستییەکی بەھێزی ھەبووە بۆ جۆناتان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ackerman|یەکەم=Susan|بەستەری نووسەر=Susan Ackerman (biblical scholar)|سەردێڕ=When Heroes Love|ناونیشان=https://archive.org/details/whenheroesloveam0000acke|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ژپنک=٠-٢٣١-١٣٢٦٠-٣|پەڕەکان=xii}}</ref> == سروشت و کەسایەتی == === کردار و ئارەزووەکان === [[کۆمەڵەی دەروونیی ئەمریکی|کۆمەڵەی دەروونی ئەمریکی]]، [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]]، لەگەڵ کۆمەڵەی نەتەوەیی کارمەندانی کۆمەڵایەتی دەڵێن کە ئاڕاستەی زایەندی «تایبەتمەندییەکی کەسیی نییە کە بتواندرێت بە جودایی پێناسە بکرێت، بەڵکو ئاڕاستەی زایەندی جیھانی ئەو کەسە پێناسە دەکات کە ئەگەری دۆزینەوەی پەیوەندییەکی سۆزداری بەچێژی ھەیە تێیدا.»<ref name=amici/> {{دەقی تایبەت|ئاڕاستەی زایەندی بە زۆری وەک خەسڵەتێکی کەسێک باس دەکرێت، وەک [[زایەند|سێکسی ژینناسیی]] و یانیش تەمەن. ئەم تێڕوانینە ناتەواوە لەبەرئەوەی ئاڕاستەی زایەندی بەردەوام بە زاراوەی ژیری پێناسە دەکرێت و پێویست بە پەیوەندی سۆزدارییە لەگەڵ تاکەکەسەکانی تر. کرداری سێکسی و سەرنجی ڕۆمانتیکی بە ھاوزایەندخوازی یان جیاڕەگەزخوازی پۆلێن دەکرێت لەسەر بنەمای زایەندی زیندەیی کەسەکەی کە پێیان ھەڵدەستێت. بە دڵنیایییەوە، پەیوەندی بە کردارەکەوە ھەیە – یان ویستنی کردنی کارەکە – لەگەڵ یەکێکی تر کە جیاڕەگەزخوازی، ھاوزایەندخوازی، یان دووڕەگەزخوازییەکەی خۆی دەنوێنێت. ئەمە کرداری ئاسایی وەک دەست گرتن و ماچکردنیش دەگرێتەوە.<ref name=amici/>}} لە لێکۆڵینەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٤دا، کە لەسەر ژنان بوو، ھەردووک ژنە لێزبیان و جیاڕەگەزخوازەکانیش لە ڕووی سێکسییەوە کاریگەرییان کرایە سەر کاتێک فیلمی ئیرۆتیکی و سێکسییان پیشاندرا، فیلمەکان لە ژن و ژن و پیا و ژن پێکھاتبوون و ھەردووکیان کاریگەرییان کردە سەر مەبەستەکان. بەڵام کاتێک ھەمان لێکۆڵینەوە لەگەڵ پیاوە جیاڕەگەزخوازەکان کرا، ئەوان تەنھا بە فیلمێک ئارەزووی سێکسییان بەرز دەبۆوە کە ژنی تێدا بوو، گەیەکانیش تەنھا بەوانەی کە پیاویان تێدابوو. نوێنەری لێکۆڵینەوەکە وتی کە ئاڕاستەی زایەندی ژنان کەمتر تیشکی خستووەتە سەر یەک زایەندی دیاری کراو لە چاو پیاوەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Why women are leaving men for other women| ناونیشان = http://www.cnn.com/2009/LIVING/personal/04/23/o.women.leave.menfor.women/| ڕێکەوت = ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٠٩|ئیش= CNN| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20170614055442/http://www.cnn.com/2009/LIVING/personal/04/23/o.women.leave.menfor.women/| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === پەیوەندی سۆزداری === [[پەڕگە:Old Male couple.jpg|وێنۆک|دوو خۆشەویستی ھاوزایەندخوازی پیر – پەیوەندی خۆشەویستی نێوان ھاوزایەندخوازان ھەر وەک ھەموو پەیوەندییەکانی تر دەکرێت درێژخایەن بێت.]] ئەو کەسانەی کە ھاوزایەندخوازن دەتوانن بە چەند شێوەیەکی جیاواز خۆیان دەرببڕن، ئەگەریش ھەیە کە بە ڕەفتارەکانیاندا دیاربێت، وەک شێوازی ھەڵبژاردنی پۆشاک و ڕۆیشتن و قسەکردن، لەوانەشە بەو شتانەدا دیار نەبێت.<ref name=apahelp/> ئەوان لەوانەیە بە ناحەزی پەیوەندی لەگەڵ زایەندێکی جیاوازدا ببەستن (ئەگەر پیاو بوو لەگەڵ ژن و بەپێچەوانەوە)، بە سەرەکی بۆ ئەوەی ھەست نەکرێت بەوەی ئەوان کە ھاوزایەندخوازن، لەوانەشە لە پەیوەندی خۆشەویستی ئاسایی (ھاوزایەندخوازی) خۆیان بن، ھەندێکیشیان لەوانەیە ھیچ خۆشەویستییەک نەکەن بە مەبەستی ئایینی.<ref name=apahelp/> یەکێک لە ڕاپرسییەکان وای پیشان دەدات کە لە بەینی ٤٠٪‏ و ٦٠٪‏ گەیەکان لە پەیوەندی سۆزداریان و لە نێوان ٤٥٪‏ و ٨٠٪‏ لێزبیانەکانیش بە ھەمان شێوە.<ref name=aparesolution>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Resolution on Sexual Orientation and Marriage – Research Summary |ناونیشان=http://www.apa.org/about/policy/gay-marriage.pdf |بڵاوکەرەوە=American Psychological Association |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130603131046/http://www.apa.org/about/policy/gay-marriage.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> لە زانیارییەکانی ڕاپرسییەکەش دەبیندرێت کە لە بەینی ١٨٪‏ و ٢٨٪‏ی خۆشەویستە گەیەکان و لە بەینی ٨٪‏ و ٢١٪‏ی لێزبیانەکان بۆ ماوەی ١٠ ساڵ پێکەوە ماونەتەوە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. زۆرێک لەو بەدواداچوونانەی کە کراوە ڕوونی دەکاتەوە کە پەیوەندییە ھاوزایەندەکان و جیاڕەگەزەکانیش یەکسانن لە ڕووی توندی پەیوەندییەکانەوە و ھیچ جیاوازییەکیان نییە. زاناکان دەڵێن کە تەمەن و زایەند باشترە بۆ کردن بە پێوەر بۆ پێوانی درێژخایەنی پەیوەندییەک نەک ئاڕاستەی زایەندی تاکێک. ئەوانەی لە ناو پەیوەندییە ھاوزایەندخوازی و جیاڕەگەزخوازییەکانن وەک یەک ھەوڵی پاراستنی پەیوەندییەکەیان دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-01/apa-elo011708.php |سەردێڕ=Relationship Satisfaction and Commitment |بڵاوکەرەوە=Eurekalert.org |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100507073038/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-01/apa-elo011708.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=Duffy>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.1300/J082v12n02_01|سەردێڕ=Satisfaction and commitment in homosexual and heterosexual relationships|journal=Journal of Homosexuality|ساڵ=١٩٨٥|یەکەم=S.M/|دوایین=Duffy|نووسەر٢=C.E. Rusbult|بەرگ=١٢|issue=2|پەڕەکان=١–٢٣|ناونیشان=http://www.labmeeting.com/paper/17688909/duffy-rusbult-1985-satisfaction-and-commitment-in-homosexual-and-heterosexual-relationships|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٠٩|pmid=٣٨٣٥١٩٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171019190212/http://www.labmeeting.com/paper/17688909/duffy-rusbult-1985-satisfaction-and-commitment-in-homosexual-and-heterosexual-relationships|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=Baccman>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Expectations of romantic relationships: A comparison between homosexual and heterosexual men with regard to Baxter's criteria|journal=Social Behavior and Personality|ساڵ=١٩٩٩|یەکەم=Baccman|دوایین=Charlotte|نووسەر٢=Per Folkesson|نووسەر٣=Torsten Norlander|ناونیشان=http://www.sbp-journal.com/index.php/sbp/article/view/976|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131104194406/http://www.sbp-journal.com/index.php/sbp/article/view/976|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === خۆئاشکراکردن === {{وتاری سەرەکی|خۆئاشکراکردن}} [[پەڕگە:Johanna sigurdardottir official portrait.jpg|upright|وێنۆک|یۆھانا سیگیرادۆتیر، [[سەرۆک وەزیران]]ی پێشووی [[ئایسلەند]]ا، یەکەم [[لێزبیەن|لێزبیانی]] ئاشکرای سەری حکوومەت بووە لە کاتی مۆدێرندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئایسلەنداو و پی ئێمە ھاوزایەندخوازەکەی|ئیش=TIME|نووسەر=موودی جۆناس|ناونیشان=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,1875032,00.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەم، ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەم، ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170717162851/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,1875032,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>|ڕاست]] بە ئینگلیزی پێی دەڵێن ''ھاتنەدەرەوە لە دۆڵابی جلەکە''، دەستەواژەیەکە کە بۆ کەسێک بەکاردەھێندرێت کە ئاشکرای دەکات بۆ دەورووبەرەکەی کە ھاوزایەندخوازە. ئەمە پڕۆسەیەکی سەختی ژیانی ھاوزایەندخوازانە چونکە خەمی ئەوەیان دەبێت کە دەورووبەرەکەیان سروشتی ئەوان پەسەند نەکەن و ھەستان بەم کارە لەڕووی دەروونییەوە فشاریان دەخاتە سەر.<ref name="Coming Out: A Journey">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://utahpridecenter.org/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=44 |سەردێڕ=Coming Out: A Journey |بڵاوکەرەوە=Utahpridecenter.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090825202112/http://utahpridecenter.org/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=44 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە گشتی، خۆئاشکراکردن بە سێ قۆناغ دادەندرێت. یەکەم قۆناغ ئەوەیە کە تاک تێیدا خۆی دەناسێت یانیش درک بەوە دەکات کە ھاوزایەندخوازە و چێژ لە پەیوەندی ھاوزایەندەکانی وەردەگرێت و ئەم ڕاستییە قبوڵ دەکات. ئەمە زۆرجار بە خۆئاشکراکردنێکی دەروونی ناو دەبرێت.<ref>In a joint statement with other major American medical organizations, the APA says that "different people realize at different points in their lives that they are heterosexual, gay, lesbian, or bisexual". {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.apa.org/pi/lgbc/publications/justthefacts.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070807205013/http://www.apa.org/pi/lgbc/publications/justthefacts.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Just the Facts About Sexual Orientation & Youth: A Primer for Principals, Educators and School Personnel |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٠٧|ساڵ=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=American Academy of Pediatrics, American Counseling Association, American Association of School Administrators, American Federation of Teachers, American Psychological Association, American School Health Association, The Interfaith Alliance, National Association of School Psychologists, National Association of Social Workers, National Education Association}}</ref> دووەم قۆناغیش بڕیاردانی کەسەکەیە لە ئاگادارکردنەوەی دەورووبەرەکەی (نم. خێزانەکەی و ھاوڕێکان) کە ئەو ھاوزایەندخوازە. سێیەم قۆناغیش تێکەڵبوون و ژیانە لەگەڵ کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تی.<ref name=hrccontinuum>{{بیرخستنەوە|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://dev.hrc.org/issues/3333.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071102101657/http://dev.hrc.org/issues/3333.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|periodical=Human Rights Campaign |سەردێڕ=The Coming Out Continuum}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102101657/http://dev.hrc.org/issues/3333.htm |date= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> ئێستە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خەڵکی بە گشتی یان لە تەمەنی ١٥–١٨ خۆیان ئاشکرا دەکەن یان لە تەمەنێکی دواتردا کە دەگەنە کۆلێژ بۆ نموونە. لە کوردستان و عێراق خۆئاشکراکردن بە ڕێژەیەکی زۆر کەم ھەیە و لەوانەیە خەڵکانی ئێڵ جی بی تی خۆیان ئاشکرا نەکەن چونکە ھیچ یاسایەک نییە بیانپارێزێت و ئەگەر ھەیە ژیانیان بکەوێتە مەترسییەوە. لەو تەمەنەدا لەوانەیە بڕوایان بە دەورووبەرەکەیان نەبێت و ئاگاداریان نەکەنەوە، بە تایبەتی چونکە کۆمەڵگە زۆرینەیان بەھۆی ھەڵە تێگەیشتنەوە بە خراپی دادەنێن؛ ھەندێکجار تەنانەت خێزانەکانی خۆشیان نازانن. درک پێ کردن بە ھاوزایەندخوازی خود پرۆسەیەکی ئاسان نییە و بگرە زۆریش ئاڵۆزە. بە پێچەوانەی کۆمەڵەکانی ترەوە (وەک ئایینەکان بۆ نموونە) ھاوزایەندخوازان لە کۆمەڵگەیەکدا گەورە نابن کە یەکسەر ھەڵی بژێرن کە ھاوزایەندخواز بن وەک کەسانی دەورووبەریان،{{تێبینی|لەکاتێکدا کە ھەر مرۆڤێک دەتوانێت ئایین و خووڕەوشتی کۆمەڵگەکەی ھەڵبگرێ، ھاوزایەندخوازان لەتوانایاندا نییە کە ھەڵی بژێرن و بیگۆڕن.}} چونکە شتێک نییە ھەڵبژاردن بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.washingtontimes.com/news/2014/dec/31/modern-science-says-homosexuality-not-choice/ |سەردێڕ=زانستی مۆدێرن دەڵێت کە ھاوزایەندخوای ھەڵبژاردن نییە |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170606041746/http://www.washingtontimes.com/news/2014/dec/31/modern-science-says-homosexuality-not-choice/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> واتە ھەر تاکێک دەتوانێت بە ئاسانی ھەڵگری ئایین و بیر و باوەڕی باوان و کۆمەڵگەکەی بێت و کەیش ویستی دەتوانێت بیانگۆڕێت، بەڵام لە ھاوزایەندخوازیدا وا نییە و ئەمیان شتێکی درک پێ کردنە نەک ھەڵبژاردن و ھەرگیزیش ناتواندرێت بگۆڕدرێت.<ref>http://truth-out.org/archive/component/k2/item/85575:american-psychology-declares-homosexuality-cant-be-cured{{بەستەری مردوو|url=http://truth-out.org/archive/component/k2/item/85575:american-psychology-declares-homosexuality-cant-be-cured |date=حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> باشترین بەڵگە لەسەر ئەوە ئەمەیە، ئەگەر پیاوێک جیاڕەگەزخواز بێت، واتە گەی نەبێت، ناتوانێت سێکس لەگەڵ پیاوێکی تردا بکات چونکە دژی سروشتی ئەوە، بە ھەمان شێوە بۆ گەیەک یان لێزبیانێک. ھەندێکجار لە کۆمەڵگەکاندا دەبیسترێت کە کەسێک «گەی بووە بەڵام بووەتەوە بە جیاڕەگەزخواز»، ئەمە لەڕاستیدا مەحاڵە، ئەو کەسە یان ھەر لە سەرەتاوە [[دووڕەگەزخوازی|دووڕەگەزخواز]] بووە یانیش ئێستاش ھەر گەیە. خەڵکانی ئێڵ جی بی (گەی و لێزبیان و دووڕەگەزخوازەکان) زۆرجار لە کۆمەڵگەیەکدا پەروەردە دەکرێن کە کۆنەپەرست و تێنەگەیشتوون بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازی.<ref name="Rosario et al.">Rosario, M. , Schrimshaw, E. , Hunter, J. , & Braun, L. (February 2006). Sexual identity development among lesbian, gay, and bisexual youths: Consistency and change over time. ''Journal of Sex Research'', 43(1), 46–58. Retrieved 4 April 2009, from PsycINFO database.</ref> ئەوان کاتێک لە سروشتی خۆیان تێدەگەن کە سەیری کۆمەڵگەکانی تری دەورووبەریان دەکەن.{{تێبینی|چونکە کۆمەڵگەکانی خۆیان پەروەردەیان ناکەن لەسەر شتێکی وا، تا تەمەنێکی گەورەتر نازانن ئەوان بۆ جیاوازن، بەڵام ھەر لە مناڵییەوە ھەست بەم گۆڕانە دەکەن لە خۆیاندا کاتێک کە لەگەڵ کۆمەڵگە تێکەڵ دەبن و سروشتی خەڵکی تر دەزانن}} ھەندێک لە ھاوزایەندخوازان بە گشتی و بە ڕووی جیھاندا خۆیان ئاشکرا دەکەن،<ref name=glbtqouting>{{بیرخستنەوە|دوایین=Neumann |یەکەم=Caryn E |ناونیشان=http://www.glbtq.com/social-sciences/outing.html |سەردێڕ=Outing |ساڵ=٢٠٠٤|periodical=glbtq.com |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070609220520/http://www.glbtq.com/social-sciences/outing.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609220520/http://www.glbtq.com/social-sciences/outing.html |date= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> زۆرێکیش لە کەسایەتی ناودار ھەیە لەو شێوەیە، بۆ نموونە [[لەیدی گاگا]]. خۆئاشکراکردن ئاوا بە کراوەیی دەکرێت چەند ھۆکارێکی لە پشتەوە بێت، وەک سیاسی یان ئاکاریی و، دەکەوێتە ناو مەودایەکی فراوانتری ھۆکارییەوە.<ref name=biasfreeusage>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The Dictionary of Bias-Free Usage: A Guide to Nondiscriminatory Language |دوایین=Maggio |یەکەم=Rosalie |ساڵ=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=Oryx Press |ژپنک=٠-٨٩٧٧٤-٦٥٣-٨|پەڕە=٢٠٨}}</ref> === لێزبیانزم و ھاوزایەندخوازیی ژنان === {{ھەروەھا ببینە|لێزبیان}} [[پەڕگە:Simeon Solomon - Sappho and Erinna in a Garden at Mytilene.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[سافۆ]] و ئیرینا لە باخچەیەک لە میتیلین.]] لێزبیانەکان زۆرجار ئاڕاستەی زایەندییەکەی خۆیان بە شێوەیەکی جیا ڕووندەکەنەوە وەک لە پیاوە گەیەکان، و تێگەیشتنی جیایان ھەیە لەو ئیتۆلۆژیایانەی کە لە لێکۆڵینەوە لەسەر پیاوە گەیەکان ھاتوونەتە بەردەست. ئەوان لەوانەیە بە شێوەیەکی جیاتر بڕواننە ژیان وەک ھاوزایەندخوازێک وەک لە پیاوەکان. کاتێک لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ساڵی ١٩٧٠ لێکۆڵینەوەیەک کرا، لێزبیانەکان باسی ژیانی خۆیان کرد وەک ھاوزایەندخوازان. ئەمە تەنھا بەدواداچوونێکی گەورەیە کە لەسەر ئاڕاستەی زایەندی ژنان کراوە کە ڕوونی دەکاتەوە چۆن ژنەکان دەڕواننە ھاوزایەندخوازی لەوەتەی بەدواداچوونی کینسی کرا لە ١٩٥٣وە. لێکۆڵینەوەکە زانیارییەکی گشتی تێدابوو لەبارەی تێڕوانینی لێزبیانەکان لە پەیوەندی سۆزداری ھاوزایەند و ئاڕاستەی زایەندی ئەوان. لێزبیانەکان ئەو کوالیتییانەیان باس کرد کە لە ژنێکدا ھەیە بەڵام لە پیاوێکدا نییە، ئەوانەش کە وا دەکەن باشتر بن بۆ پەیوەندییەک لەچاو پیاوەکاندا، لەو کوالیتیانە کە ئەوان بەسۆزترن بەرامبەر ھەستی کەسانی تر جگە لە خۆیان وەک لە پیاوان.<ref name="Hite-Rpt">Shere Hite, ''The Hite Report: A Nationwide Study of Female Sexuality'' (N.Y. : Seven Stories Press, 2004 ed. pbk. [1st printing?] © 1976, 1981, 2004), pp. 325–328 & 330 (ISBN 1-58322-569-2).</ref> لێزبیانەکان بە گشتی دوو جۆریان ھەیە، بەچ (پیاوانە) لەگەڵ فێم (ژنانە). بەچەکان وا دەبیندرێن کە قژیان کورتە و پۆشاکی پیاوان لەبەر دەکەن و ژنانەکانیش وەک ھەر خانمێکی ترن. == دێمۆگرافیا == [[پەڕگە:Annise Parker.JPG|وێنۆک|ئانی پارکەر سەرۆکی [[شارەوانی]] شاری ھیوستن بوو لە ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٦ و بە کراوەیی ھاوزایەندخوازە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Locke Concedes In Mayor's Race – Politics News Story – KPRC Houston |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.click2houston.com/politics/21933862/detail.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091216054340/http://www.click2houston.com/politics/21933862/detail.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091216054340/http://www.click2houston.com/politics/21933862/detail.html |date=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref>]] داتا و زانیاری لەسەر گەی و لێزبیانەکان پێویستە بۆ ئەوەی ڕێژەی ھاوزایەندخوازانی جیھان بە جێگیری بزانرێت و بەرچاو بکەوێت کە ھاوزایەندخوازان چۆن مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت لەلایەن کۆمەڵگەوە.<ref name=black/> ئەم داتایانە سوودی زیاتریان دەبێت؛ بۆ نموونە یارمەتی ژماردنی زەرەرەکان و سوودەکانی ئابووری [[پەیوەندیی نافەرمی|پەیوەندی نافەرمی]] دەدات،<ref name=black/> و کاریگەری یاسایی کردنی ڕێگەدان بە بەخێوکردنی ھەتیوەکان لەلایەن ھاوزایەندخوازان دەخاتە ڕوو، ھەروەھا ڕۆڵەکانیان لە نێوان سەربازیی دەوڵەتەکان؛ و لەلایەکی ترەوە، زانینی ڕێژەی «گەی و لێزبیان پەیمان ھەڵدەگرێت لە یارمەتیدانی زانایانی کۆمەڵناسی لە تێگەیشتنی مەودایەکی گەورە لە پرسیاری گرنگ—[وەک] پرسیارەکان لەبارەی ھەڵبژاردەی مارکێتیی گشتییەوە، یەکگرتووی شارستانییەتی مرۆڤایەتی، خانووبەرە، جیاکاری، لەگەڵ بڕیارەکان [لەبارەی ھەڵبژاردەی] نیشتەجێبوونی جوگرافییەوە.»<ref name=black/> پێوانی دیاردەی ھاوزایەندخوازی کارێکی دژوارە، لەبەر ئەوەی دەبێت بایەخێکی زۆر بدرێت بە یەکەی پێوانەکەی بەکاردێت،<ref name="levay"/> وڵاتەکانی جیھان، کە زۆربەیان ڕەتی دەکەنەوە قسە لەسەر ھاوزایەندخوازی بکەن (ئێران بە نموونە)، زانیاریی زیاتر لەسەر سروشتی [[ئاڕاستەی زایەندی|ئاڕاستەی زایەندیی]] کەسەکانەوە، و ھتد. زۆرێک لە خەڵکی ھەن کە سۆزیان ھەیە بەرامبەر کەسانی تر کە لە ھاوزایەندی خۆیانن، بەڵام ڕەتی دەکەنەوە کە دان بەو ڕاستییەدا بنێن کە یان گەیین یان دووڕەگەزخواز. ئەمەش کێشەیەکی ترە. ھەروەھا شتێکی تر کە خەریکە بەدواداچوونەکە مەحاڵ دەکات، ئەوەیە کە دەبێت چەند خەسڵەتێک کە لەوانەیە پەیوەندی بە ئاڕاستەی زایەندییەوە نەبێت دەستنیشان بکات لە خەڵکیدا. لەوانەیە زۆرێک لەو کەسانەی کە خۆیان بە جیاڕەگەزخواز ناودەبەن ھاوزایەندخواز دەربچن.<ref name=black/> [[پەڕگە:Tim Cook 2009 cropped.jpg|وێنۆک|[[تیم کووک]]، سەرۆکی بەڕێوەبەری فەرمانبەرانی کۆمپانیای [[ئەپڵ]] پیاوێکی ھاوزایەندخوازە.<ref name=timcook2719/>]] لە ساڵەکانی ١٩٤٨ و ١٩٥٣دا، زیندەزان و پرۆفیسۆری [[وشەڕەتناسی|ئێتیمۆلۆژیا]] ئاڵفرێد کینسی، ڕای گەیاند کە نزیکەی ٤٦٪‏ خەڵکی لە ڕەگەزی نێر کاردانەوەی سێکسییان بەرامبەر بە ھەردوو زایەند ھەبووە لە تەمەنیاندا، و ٣٧٪‏ ئەو کەسانەش بە لایەنی کەمەوە یەک کاردانەوەی ھاوزایەندخوازییان ھەبووە.<ref name=sexualbehavior37287/><ref name="more-or-less-2010-10-01"/> دواتر ڕەوشتناسییەکەی کینسی ڕەخنەی لێ گیرا لەلایەن جان تەکیەوە، لەبەر بەکارھێنانی سامپڵی ھەڵبژاردوو لەجێی بەکارھێنانی سامپڵی ھەڵکەوتیی.<ref name=idea-creative719/><ref name=idea-creative628/> بەدواداچوونێکی تر کرا بۆ بەدرۆخستنەوەی سامپڵەکانی کینسی، بەڵام لە کۆتاییدا ئەو بەدواداچوونەش بە ھەمان ئەنجامەکەی کینسی گەیشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Book Review by Martin Duberman, ''The Nation'', November 3, 1997 |ناونیشان=http://www.kinseyinstitute.org/publications/duberman.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090111215816/http://www.kinseyinstitute.org/publications/duberman.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090111215816/http://www.kinseyinstitute.org/publications/duberman.html |date=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}} Martin Duberman on Gebhart's "cleaning" of data</ref> سایمن لاڤەی، کو لێکۆڵەرەوەی سروشتی [[مێشک]]ی ھاوزایەندخوازانە، ئەنجامەکانی کینسی بەکارھێنا وەک نموونەیەک بۆ ئەو ئاگادارییەی کە پێویستە لەکاتی بەدواداچوونی دێمۆگرافیکی، لەبەرئەوەی لەوانەیە ئەنجامی بە تەواوەتی بەدەست بێت لەسەر بنەمای ئەو سیاسەتانەی بەکارھێندراوە بۆ بەڕێوەبردنی بەدواداچوونەکە.<ref name=levay/> بەپێی بەدواداچوونە گەورەکان، ٢٪‏ بۆ ١١٪‏ خەڵکی جۆرێک لە کۆنتاکتی ھاوزایەندییان ھەبووە لە ژیانیاندا؛<ref name = Billy1993/><ref name = Binson1995/><ref name = Johnson1992/><ref name = Laumann1994/><ref name = Wellings1994/><ref name = ACSF1992/><ref name = Bogaert2004/><ref name = Fay1989/><ref name = Sell1995/><ref name=SavinWilliams2009/> ئەم ژمارەیە بەرزتر دەبێتەوە بۆ ١٦–٢١٪‏ کاتێک خووڕەوشتی ھەردوو لا خراونەتە ڕوو لەکاتی بەدواداچوونەکە.<ref name=SavinWilliams2009/> لە لێکۆڵینەوەیەکی ٢٠٠٦دا، ٢٠٪‏ی بەشداربووان بە نەناسراوی دانیان ناوە بە ھەبوونی ھەستی ھاوزایەند تێیان دا، بەڵام تەنھا ٢٪‏ بۆ ٣٪‏ لەو بەشداربووانە خۆیان بە ھاوزایەندخواز ناساندبوو.<ref name="McConaghy et al">McConaghy et al. , 2006</ref> بەدواداچوونێکی تری ١٩٩٢ کە لە بەریتانیا کرا، ئاماژەی بەوە دا کە ٦٫١٪‏ی نێرەکان کردەوەیەکی ھاوزایەندخوازییان کردووە، و لە فەڕەنساش ڕێژەکەی ئەو کەسانە ٤٫١٪‏ بووە.<ref name=gayfeelings2719/> بەپێی ڕاپۆرتێکی ''پەیمانگای ویلیامز'' کە لە ئازاری ٢٠١١ پێشکەش کرا، لە ٩ ملیۆن کەسی پێگەیشتوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، تەنھا ٣٫٥٪‏یان گەی، لێزبیان، یان دووڕەگەزخواز بوون.<ref name=statsofusa2719/><ref name=statsofusa3618/> بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان، نزیکەی ٦٠١٬٢٠٩ خانوو ھەبووە کە کەپڵی ھاوزایەند تێیدا ژیاون.<ref name=moresources2719/> بەدواداچوونێکی تری ساڵی ٢٠١٣ کە لەلایەن سی-دی-سییەوە کرا و ٣٤٬٠٠٠ ئەمریکی تێیدا بەشدارییان کرد، ڕێژەی لێزبیان و گەیەکان بە ١٫٦٪‏ دەخەمڵێنێت، و ڕێژەی دووڕەگەزخوازەکانیش ٠٬٧٪‏ بوون.<ref name="cdc.gov"/> == دەروونناسی == [[دەروونناسی]] یەکێک بووە لە یەکەمین ئەو زانستانەی کە بە شێوەیەکی تایبەت و جیا لە ھاوزایەندخوازی کۆڵیوەتەوە. یەکەم ھەوڵدان بۆ ئەوەی ھاوزایەندخوازی بە نەخۆشی ناوببرێت لە سەدەی نۆزدەھەم درا لەلایەن چەند سێکسناسێکی تازەپێگەیشتووەوە لە جووڵەیەکی ئەورووپیدا. لە ساڵی ١٨٨٦، سێکسناس ڕیچارد ڤۆن کرافت-ئیبن، ھاوزایەندخوازی لەپاڵ ٢٠٠ بابەتی سێکسیی تر بە سەربەخۆیی باس کرد لە یەکێک لە کتێبەکانیدا لەژێر ناوی ''سایکۆپاتیا سێکسوالیس''. بەپێی کرافت-ئیبن ھاوزایەندخوازی یان لە «قۆناغی دروستبوونی کۆرپەلەدا پەیدا دەبێت»یانیش «دوای لەدایکبوونی.» لە کۆتا دوو دەیەی سەدەی نۆزدەھەمدا، بیرۆکەیەکی جیاواز لەبارەی ھاوزایەندخوازی دەستی گرت بەسەر بوارەکانی [[پزیشکی]] و [[دەروونپزیشکی|دەروونناسیدا]]، کە کردارەکەی بە «شێوەیەکی دروست کە لە کەسێکدا دەبیندرێت بە ئاڕاستەی زایەندییەکی جێگیرەوە» ناوی دەبرت. کۆمەڵەی دەروونی ئەمریکی، کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی، لەگەڵ کۆمەڵەی نەتەوەیی کارمەندانی کۆمەڵایەتی دەڵێن: {{دەقی تایبەت|لە ١٩٥٢دا، کاتێک کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی یەکەمین پێڕستی نەخۆشییە دەروونییەکانی بڵاوکردەوە، ھاوزایەندخوازیشی لەخۆ گرتبوو. ھەر یەکسەر دوای ئەمە، ئەم پۆلێنکردنە بەدواداچوونی سەختی بۆ کرا بۆ پشتڕاستکردنەوەی لە لێکۆڵینەوەیەکدا کە لەلایەن پەیمانگای نەتەوەیی تەندروستی دەروونییەوە سپۆنسەر کرابوو. بەھەرحاڵ، ئەم لێکۆڵینەوەیە و ھەموو ئەوانەشی کە بەدوایدا ھاتن شکستیان ھێنا لەوەی کە بتوانن بە بەڵگەی زانستییەوە بیسەلمێنن کە ھاوزایەندخوازی نەخۆشییە یان نائاسایییە و یەکێک لە ئاڕاستەی زایەندییە ئاسایییەکانی مرۆڤەکان نییە. لە ئەنجامی کۆکردنەوەی ئەم جۆرە بەدواداچوونانە، پرۆفیشناڵەکانی پزیشکی، تەندروستی دەروونی، و زانستی کۆمەڵایەتی و ڕەفتاری بەو دەرئەنجامە گەیشتن کە ناوبردنی ھاوزایەندخوازی بە نەخۆشی دەروونی نابەجێیە و ئەو پۆلێنکردنەی کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی خەمڵاندنێکی سەربەخۆیانە بووە و لەسەر بنەمای کۆمەڵایەتی و تێڕوانینی پزیشکیی ھەڵە ھاتووەتە ئاراوە. بەھۆی ئەو بەڵگە زانستیانەی کە ڕووبەڕووی کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی بوونەوە دەربارەی ھەڵەکەیان، ئەوان ھاوزایەندخوازییان لە پێڕستی نەخۆشییە دەروونییەکان دەرکرد لە ساڵی ١٩٧٣دا. دوای ئەوەی کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی بەسەر زانیاری و داتا زانستییەکاندا چوونەوە لەم بارەیەوە، ئەوان ھەمان ڕێیان گرتە بەر لە ١٩٧٥{{تێبینی|کە ھاندانی لابردنی ھاوزایەندخوای بوو لە پێڕستی نەخۆشییەکان}}، ھانی ھەموو پرۆفیشناڵی تەندروستییە دەروونییەکانی دا کە «نوێنەرایەتی لابردنی ئەو نەخۆشییە دەروونییە بدەن کە ماوەیەکی زۆرە دراوەتە پاڵ ھاوزایەندخوازی.» کۆمەڵەی نەتەوەیی کارمەندانی کۆمەڵایەتییش ئێستا لەسەر یاسا و سیاسەتێکی ھاوشێوە کار دەکەن. بۆیە، پرۆفیشناڵان و لێکۆڵەرەوەکانی تەندروستی دەروونی دەمێکە ئەو ڕاستییەیان خستووەتە ڕوو کە ھاوزایەندخوازی ھیچ کۆسپ و بەربەستێک دانانێت لەبەردەم ژیانێکی خۆش و تەندروست و بەپڕشت، و ھەروەھا زۆرینەی ھاوزایەندخوازانی جیھان بە شێوەیەکی دروست لە مەوداکانی کۆمەڵایەتی و پەیوەندییەکان دەبیندرێن.<ref name=amici/>|25px|25px|<ref name="rcp2007"/>}} [[پەڕگە:Richard von Krafft Ebing.jpg|وێنۆک|ڕاست|کرافت-ئیبن، نووسەری ''سایکۆپاتیا سێکسیوالیس''، ١٨٤٠–١٩٠٢.]] ھەتاکو ئێستاش یەکدەنگی لەلایەن زانایانی تەندروستی بەردەوامە لەسەر ئەوەی کە پەیوەندی سێکسی و سۆزداری نێوان ھاوزایەندخوازان بە تەواوەتی سروشتی و ئاسایی و تەندروستە.<ref name=response>American Psychological Association: [http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/therapeutic-response.pdf Appropriate Therapeutic Responses to Sexual Orientation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100615023708/http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/therapeutic-response.pdf |date=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> ئێستە بەدواداچوونێکی گەورە و قووڵ ھەیە کە دەیسەلمێنێت کە کەسێک گەی، لێزبیان، یانیش دووڕەگەزخواز بێت، دەروونێکی ئاسایی و بێ کێشەی ھەیە و لە توانایدایە بە شێوەیەکی ئاسایی ژیان بباتە سەر.<ref name="rcp2007"/> ڕێکخراوی ''تەندروستیی جیھانی'' لە یەکێک لە پێڕستەکانیدا بەھەمان شێوە سەرەتا ھاوزایەندخوازی بە نەخۆشی ناودەبرت، بەڵام دواتر لە پێڕستەکە لابرا دوای ئەوەی ٤٣ ڕێکخراوی تەندروستیی جیھانی دژی ئەمە وەستان لە ١٧ی ئایاری ١٩٩٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.euro.who.int/en/what-we-do/health-topics/communicable-diseases/hivaids/news/news/2011/6/stop-discrimination-against-homosexual-men-and-women |سەردێڕ=Stop discrimination against homosexual men and women |بڵاوکەرەوە=World Health Organisation — Europe |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120709194330/http://www.euro.who.int/en/what-we-do/health-topics/communicable-diseases/hivaids/news/news/2011/6/stop-discrimination-against-homosexual-men-and-women |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileCategory=50&FileID=546 |سەردێڕ=The decision of the World Health Organisation 15 years ago constitutes a historic date and powerful symbol for members of the LGBT community |بڵاوکەرەوە=ILGA |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091030051630/http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileCategory=50&FileID=546 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091030051630/http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileCategory=50&FileID=546 |date=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref><ref name=pinknewsstigma>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Homophobic stigma&nbsp;– A community cause |ناونیشان=http://www.pinknews.co.uk/news/articles/2005-1496.html |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٠٦|periodical=PinkNews.co.uk |یەکەم=Marc |دوایین=Shoffman |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070419234733/http://www.pinknews.co.uk/news/articles/2005-1496.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070419234733/http://www.pinknews.co.uk/news/articles/2005-1496.html |date=١٩ی نیسانی ٢٠٠٧}}</ref> ''کۆمەڵگەی دەروونپزیشکی چینی'' ھاوزایەندخوازی لە پێڕستی نەخۆشییە دەروونییەکان لادا لە ساڵی ٢٠٠١دا دوای پێنج ساڵ لە بەدواداچوون لەسەر ھاوزایەندخوازی.<ref>''The New York Times'': [https://www.nytimes.com/2001/03/08/health/08PSYC.html Homosexuality Not an Illness, Chinese Say] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722131618/http://www.nytimes.com/2001/03/08/health/08PSYC.html |date=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> کۆلێژی ڕۆیاڵی دەروونپزیشکان دەڵێت: «ئەم مێژووە بەدبەختە ڕوونی دەکاتەوە کە چۆن کۆمەڵێک لە خەڵکی بە تایبەتمەندییەکی کەسییەوە تووشی لێکۆڵینەوەی پزیشکی زیان بەخش دەبن و دەبنە بنەمای بە-کەم-سەیرکردن لە کۆمەڵگەدا.»<ref name="rcp2007"/> ھەرچەندە کە زانست ئەوەی پشتڕاست کردووەتەوە کە ھاوزایەندخوازی سروشتێکی ئاسایی مرۆڤە، ھاوزایەندخوازان ھێشتا تووشی ڕەتکردنەوە دەبن لەلایەن ھەندێک لە ھاوڕێکانیان و ئەندامانی خێزانەکانیان، کە ئەمەش ڕوونی دەکاتەوە کە کەسانی ئێڵ جی بی تی لە ڕووی دەروونییەوە قورسیی زیاتریان دەخرێتە سەر وەک لە مرۆڤێکی باوی تر. ھەندێک لەو لێزبیان و گەی و دووڕەگەزخوازانەی کە دەست درێژ دەکەن بۆ تێراپی و چارەسەری دەروونی، لەبەر ھەمان ئەو ھۆکارانەیە کە جیاڕەگەزخوازان ڕووی تێدەکەن (فشار و دڵەڕاوکێ، کێشەی پەیوەندی، کێشە لە کار و لەگەڵ ھاوڕێکانیدا، ھتد)؛ ئاڕاستەی زایەندی ئەوان ھیچ پەیوەندییەکی بەم کێشانەوە نییە و ھیچ پزیشکێکی دەروونی لە ئاڕاستەی زایەندی کەس ناپرسێت لەکاتی تیمارکردنیان. ئیتر ھەر کێشەیەکی ھەبێت کەسەکە، چانسێکی زۆر ھەیە کە ڕووبەڕووی [[ھۆمۆفۆبیا]] دەبێتەوە دوای وەرگرتنی تیمارەکەی، بەبیانووی ئەوەی کە ئەو کەسە بۆیە لەڕووی دەروونییەوە فشاری لەسەر بووە چونکە ھاوزایەندخواز بووە.<ref name=textbook>Cabaj, R; Stein, T. eds. ''Textbook of Homosexuality and Mental Health'', p. 421</ref> بەھەرحاڵ، ئاڕاستەی زایەندی کەسێک ھیچ پەیوەندییەکی بە نەخۆشییە دەروونییەکانییەوە نییە. == ھۆکارەکان == === بۆماوەیییەکان بەرامبەر بە ژینگەیییەکان === ھەرچەندە زاناکان فاکتەرە بۆماوەیییەکانیان بەلاوە گرنگترە،<ref name="Frankowski"/> ئەوان ئەگەریان بۆ ئەوە داناوە کە دەکرێت ھاوزایەندخوازی لە ھەردوو بۆماوەیی و ژینگەییشەوە دروست ببێت و باوەڕیان تەنھا بە یەک دانە نییە و ئەوی تریان پشتگوێ خستبێت. ئەوان دەڵێن کە ئاڕاستەی زایەندیی کەسێک ھەر زوو لە تەمەنی لاوێتییەوە دەردەکەوێت و، جێندررخوازی بەھۆی دەستتێوەردانێکی ئاڵۆزی [[:en:Nature versus nurture|سروشت و نەرچەر]] دروست دەبێت.<ref name="apahelp"/><ref name="Lamanna"/><ref name="Stuart"/> فاکتەرە بایۆلۆژییەکان بۆماوەیی و ھۆرمۆنییە، کە ھەردووکیان ڕۆڵی سەرەکییان ھەیە لە پێگەیاندنی مێشک، و فاکتەرە ژینگەیییەکانیش لەوانەیە پەیوەست بە کۆمەڵایەتی و ژینگەی گەورەبوونی ھاوزایەندخوازەکە بێت.<ref name="apahelp"/><ref name="Frankowski"/><ref name="Lamanna"/> ھەر کامێک لەوانە بێت، زاناکان پێیان وانییە کە ھاوزایەندخوازی ھەڵبژاردنی کەسەکەیە.<ref name="Lamanna"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/PS02_2014.pdf|سەردێڕ=Royal College of Psychiatrists' statement on sexual orientation|بڵاوکەرەوە=Royal College of Psychiatrists' statement on sexual orientation|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170809182830/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/PS02_2014.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پەیمانگای ئەمریکیی پزیشکیی مناڵان دەڵێت: {{وتە لەگەڵ سەرچاوە|ھیچ بەڵگەیەکی زانستی نییە [جەخت لەسەر ئەوە بکاتەوە] کە [[دایک و باوک]]ایەتی نائاسایی، دەستدرێژی سێکسی، یانیش ڕووداوە ناحەزەکانی تری ژیان کاریگەری ھەیە لەسەر [دروستبوونی] ئاڕاستەی زایەندی. ئەو بەڵگانەی ئێستا ھەن پیشانی دەدەن کە زۆرجار ئاڕاستەی زایەندی لە تەمەنی لاوێتیدا سەر ھەڵدەدات.|<ref name="Frankowski"/><ref name="perrin2002">{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین = Perrin | یەکەم = E. C. | سەردێڕ = Sexual Orientation in Child and Adolescent Health Care | ناونیشان = https://archive.org/details/sexualorientatio0000perr_u2r7 | بڵاوکەرەوە = Kluwer Academic/Plenum Publishers | ساڵ = ٢٠٠٢|شوێن= New York | ژپنک = ٠-٣٠٦-٤٦٧٦١-٥}}</ref>}} کۆمەڵەی دەروونی ئەمریکی، کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی، لەگەڵ کۆمەڵەی نەتەوەیی کارمەندانی کۆمەڵایەتی لە ٢٠٠٦دا وتیان: {{وتە لەگەڵ سەرچاوە|لە ئێستادا، ھیچ بەڵگەیەکی زانستی یەکدەنگ نییە لەسەر فاکتەرێکی دیاری کراو کە وا لە کەسێک دەکات ببێت بە جیاڕەگەزخواز، ھاوزایەندخواز، یانیش دووڕەگەزخواز–بە کاریگەرییە بایالۆژی و دەروونی و کۆمەڵایەتییەکانیشەوە کە لەوانەیە لەسەر باوان ھەیانبووبێت. بەھەرحاڵ، زۆرینەی بەڵگەکان وای پیشان دەدەن کە زۆرینەی گەی و لێزبیانەکان لەلایەن باوانی جیاڕەگەزخوازەوە گەورە کراون و زۆرینەی ئەو مناڵانەشی لەلایەن دایک و باوکی ھاوزایەندخوازە گەورە دەکرێن{{تێبینی|باوانی ھاوزایەندخواز مەبەست لە دوو دایک یان دوو باوکە. ھاوزایەندخوازان چونکە مناڵیان نابێت، ئەوان دەتوانن ھەتیوەکان بەخێوکەن}} لەکاتی گەورەبوونیاندا دەبن بە جیاڕەگەزخواز.|<ref name="apahelp"/>}} بەدواداچوون لەسەر ھاوزایەندخوازی کۆمەڵە دیبەیتێکی زانستی و سیاسی و کۆمەڵایەتی دەھێنێتە ئاراوە و ئەگەری زیاتر فەحسکردنی دوو کەس پێش ھاوسەرگیری بەرزتر دەکاتەوە.<ref name=chicagotribune>{{بیرخستنەوە|ناونیشان=http://archives.chicagotribune.com/2007/aug/12/news/chi-gaygene_bd12aug12 |سەردێڕ=Study of gay brothers may find clues about sexuality |یەکەم=Robert |دوایین=Mitchum |periodical=Chicago Tribune |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081023155659/http://archives.chicagotribune.com/2007/aug/12/news/chi-gaygene_bd12aug12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023155659/http://archives.chicagotribune.com/2007/aug/12/news/chi-gaygene_bd12aug12 |date=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.churchtimes.co.uk/content.asp?id=60752 |سەردێڕ=How much is known about the origins of homosexuality? |بڵاوکەرەوە=Church Times |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100406055257/http://www.churchtimes.co.uk/content.asp?id=60752 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> تاکو ئێستا ھیچ «جینێکی گەی» نەدۆزراوەتەوە، ھەرچەندە چەندجارێکیش ھەوڵی دۆزینەوەی دراوە. لەلایەکی ترەوە، چەند بەڵگەیەکی باشی بۆماوەیی ھەن کە لەسەر ھاوزایەندخوازی کراون، بە تایبەتی لە نێرەکاندا، کە لەسەر [[دووانە]]کان کراون. باسەکە دەچێتەوە سەر کرۆمۆسۆم ٨ لەگەڵ جینی XQ28 لەسەر کرۆمۆسۆمی ئێکس.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Ngun |یەکەم١= TC |دوایین٢= Vilain |یەکەم٢= E |ساڵ= ٢٠١٤|سەردێڕ= The biological basis of human sexual orientation: is there a role for epigenetics? | journal = Adv Genet |بەرگ= ٨٦|پەڕەکان= ١٦٧–٨٤| doi = 10.1016/B978-0-12-800222-3.00008-5 | pmid = ٢٥١٧٢٣٥٠}}</ref> ماوەیەک دەبێت کە ئاڕاستەی زایەندی دەدرێتە پاڵ ئێپیجێنێتیکس. === لە ڕووی ئێڤەلوشن و پەرەسەندنەوە === {{multiple image | align = vertical | width1 = 120 | image1 = Double Mars symbol.svg | caption1 = نیشانەی ھاوزایەندخوازیی نێر | width2 = 120 | image2 = Double Venus symbol.svg | caption2 = نیشانەی ھاوزایەندخوازیی مێ }} بەڕێوەبەرانی لێکۆڵینەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٨ ڕایان گەیاند کە «بەڵگەی باوەڕپێکراو ھەیە لەسەر ئەوەی کە ئاڕاستەی زایەندی مرۆڤەکان کاریگەری بۆماوەیی لەسەرە، لەبەر ئەوە نازانرێت ھاوزایەندخوازی، کە یارمەتی کەمکردنەوەی [[زاوزێ]] دەدات، چۆن بە ڕێژەیەکی زۆر لە کۆمەڵگەدا دەرکەوتووە.» ئەوان ئاماژەیان بەوە کرد کە لەکاتێکدا جێنەتیکی ھاوزایەندخوازەکان ڕێگرن لەبەردەم زاوزێ لەنێوانیاندا، ئەوان لەوانەیە سوود لە جیاڕەگەزخوازەکانی دەورووبەریان وەرگن بۆ زاوزێ.<ref>Zietsch et al. (2008)</ref> بۆ نموونە، گەیەکان لە ڕێگەی چاندنی سپێرمی یەکێک لە پیاوەکان لە [[ژن]]ێکی دیاریکراودا کە لە تاقیگەدا دەکرێت، مناڵ دروست بکەن، لەوانەشە ھەتیو بەخێو بکەن، لێزبیانەکانیش لە [[ھێلکەدان]]ی یەکێکیان سپێرم دەچێندرێت و یەکێکیان دەبنە ھەڵگری مناڵەکە؛ ئەگەریشی ھەیە کە یەکێک بە کرێ بگرن مناڵێکیان بۆ دروست بکات. لێکۆڵینەوەیەکی ٢٠٠٩ش ئاماژەی دا بە زیادبوون لە دانیشتووانە ھاوزایەندخوازە ژنەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=New Evidence of Genetic Factors Influencing Sexual Orientation in Men: Female Fecundity Increase in the Maternal Line |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_archives-of-sexual-behavior_2009-06_38_3/page/393 |نووسەر١=Iemmola, Francesca |نووسەر٢=Camperio Ciani, Andrea|journal=Archives of Sexual Behavior|بڵاوکەرەوە=Springer Netherlands|ساڵ=٢٠٠٩|بەرگ=٣٨|doi=10.1007/s10508-008-9381-6|pmid=١٨٥٦١٠١٤|پەڕەکان=٣٩٣–٩}}</ref> بەدواداچوونێکی ''بەیڵی و زەک'' دوای لێکۆڵینەوە لەسەر ھاوزایەندخوازی لە ئاژەڵاندا تووانی تەحەدای ئەو بیرۆکەیە بکات کە دەڵێت ھاوزایەندخوازی یارمەتی کەمکردنەوەی دانیشتووان دەدات. ھەروەھا ئەوان پێشنیار دەکەن کە بەدواداچوونەکانی داھاتوو تیشک بخاتە سەر ھۆکارە بۆماوەیییەکان لەجیاتی دەرکەوتن و ئۆریجنەکەی.<ref name="Bailey et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Bailey |یەکەم١= N. W. |دوایین٢= Zuk |یەکەم٢= M. |ساڵ= ٢٠٠٩|سەردێڕ= Same-sex sexual behavior and evolution |ناونیشان= http://www.faculty.ucr.edu/~mzuk/Bailey%20and%20Zuk%202009%20Same%20sex%20behaviour.pdf | format = PDF | journal = Trends In Ecology & Evolution |بەرگ= ٢٤| issue = 8|پەڕەکان= ٤٣٩–٤٤٦| doi = 10.1016/j.tree.2009.03.014 | pmid=١٩٥٣٩٣٩٦}}</ref> === ھەوڵدان بۆ گۆڕینی ئاڕاستەی زایەندی کەسەکان === ھەتاکو ئێستا ھیچ لێکۆڵینەوەیەکی فەرمی زانستی نییە کە ئەوە ڕوونبکاتەوە کە دەکرێت ئاڕاستەی زایەندی کەسێک بگۆڕدرێت، ھەرچەندە ھەوڵی ئەم کردارە دراوە و دەدرێت لەلای ئەو کۆمەڵگایانەی کە لە ڕووی ئایینییەوە توندن و پێوەرێکی ڕەوشتیی جیاوازیان ھەیە وەک لە کۆمەڵگە پێشکەوتووەکان.<ref name="apa2009"/> یەکدەنگی پڕۆفیشناڵەکانی زانستی کۆمەڵایەتی و ڕێکخراوە دەروونی و تەندروستییەکانی تر ئەوەیە کە ھاوزایەندخوازی شتێکی ئاسایییە و یەکێکە لە ئاڕاستەی زایەندییەکانی مرۆڤەکان و ھەتاھەتاییشە، بۆیە نەخۆشییەکی دەروونی نییە و کەواتە چارەسەریشی نییە.<ref name="apa2009"/> کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی دەڵێت کە «زۆربەی کەسەکان ھەست بە ھیچ ھەڵبژاردنێک ناکەن لە ئاڕاستەی زایەندییەکەیان.»<ref name="answers">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.apa.org/topics/sexuality/sorientation.pdf |سەردێڕ=Answers to Your Questions. For a Better Understanding of Sexual Orientation & Homosexuality |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=American Psychological Association |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140111050857/http://www.apa.org/topics/sexuality/sorientation.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆمەڵێک کەس ئەو بیر و باوەڕەیان ھێناوەتە ئاراوە کە گوایە ھاوزایەندخوازی نەخۆشییەکی دەروونییە، کێشەیەکە لەکاتی دروستبوونی کۆرپەلە یانیش بەرھەمی سیستی ئایین و ڕەوشتە و دەمەقاڵێی ئەوە دەکەن کە گوایە ھاوزایەندخوازی دەتواندرێت «چارەسەر بکرێت» بە بەکارھێنانی سایکۆتێراپی یان ئایین و دەستتێوەردان لەم کردارە. زۆرێک لەو کەسانەی ھەڵگری ئەم بیر و باوەڕەن و ھەوڵی بڵاوکردنەوەی دەدەن، وەک بیندراوە، بەشێکن لە جووڵەیەکی سیاسیی ئایینی کە توندڕەوی و ستێریۆتایپ بەرامبەر بە کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تی بەرز دەکاتەوە.<ref name="apa2009"/> تاکو ئێستا ھیچ ڕێکخراوێکی دەروونی پرۆفیشناڵ و پێشکەوتوو ھەوڵی گۆڕینی ھاوزایەندخوازییان لە ھیچ کەسێکدا نەداوە و بەڵکو دژی ئەوەشن و سیاسەتەکانیان خەڵکی ئاگادار دەکاتەوە لە دوورکەوتنەوە لە شتێکی وا. لەو ڕێکخراوە پزیشکییە پێشکەوتووانەی کە دژی ھەوڵی گۆڕینی ئاڕاستەی زایەندی دەدەن پێکھاتوون لە: یەکێتی دەروونپزیشکی ئەمریکی، یەکێتی دەروونی ئەمریکی، یەکێتی ڕاوێژکاری ئەمریکی، کۆمەڵەی نەتەوەیی کارمەندانی کۆمەڵایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.glad.org/uploads/docs/cases/2009-11-17-doma-aff-herek.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/5sEshQkXj?url=http://www.glad.org/uploads/docs/cases/2009-11-17-doma-aff-herek.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٠ |سەردێڕ=Expert affidavit of Gregory M. Herek, Ph.D. |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |df=dmy}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100828054600/http://www.glad.org/uploads/docs/cases/2009-11-17-doma-aff-herek.pdf |date=٢٨ی ئابی ٢٠١٠ }}</ref> زانکۆی ڕۆیاڵی دەروونپزیشکان،<ref name=royal2009>Royal College of Psychiatrists: [http://www.rcpsych.ac.uk/press/pressreleasearchives/2009/statement.aspx Statement from the Royal College of Psychiatrists' Gay and Lesbian Mental Health Special Interest Group] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100527055029/http://www.rcpsych.ac.uk/press/pressreleasearchives/2009/statement.aspx |date=27 May 2010}}</ref> لەگەڵ کۆمەڵگەی دەروونپزیشکی ئوستراڵین.<ref name="aps">Australian Psychological Society: [http://www.psychology.org.au/publications/tip_sheets/orientation/ Sexual orientation and homosexuality] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090717121843/http://www.psychology.org.au/publications/tip_sheets/orientation/ |date=17 July 2009}}</ref> یەکێتی دەروونپزیشکی ئەمریکی و زانکۆی ڕۆیاڵی دەروونپزیشکان ناڕەزاێتی خۆیان دەربڕی لەبارەی ئەو ڕێکخراوانەی ھەوڵی گۆڕینی ھاوزایەندخوازییان داوە چونکە ئەوان بەبێ ھیچ بەدواداچوونێکی زانستی ئەم ھەوڵانە دەدەن و «بەڵگە» زانستییەکانیان لەسەر ئەوەی کە گوایە ھاوزایەندخوازی نەخۆشییە لاوازە و باوەڕپێنەکراوە. ئەوان ڕوونیان کردەوە کە ھەوڵێکی وا بە فیڕۆ دەڕوات و تەنھا کێشەی کۆمەڵایەتی دروست دەکات.<ref name="royal2009"/><ref name="apaexgay">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/policy/ex-gay.pdf |سەردێڕ=Statement of the American Psychological Association |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110806095055/http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/policy/ex-gay.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکێتی دەروونپزیشکی ئەمریکی دەڵێت کە «ھاوزایەندخوازی ھەرگیز ھەڵبژاردنێک نییە کە بتواندرێت بگۆڕدرێت، و ئاڕاستەی زایەندی کاریگەرییەکی دوولایەنەی فاکتەرە زیندەیی و ژینگەیییەکانە [...] کە لە تەمەنێکی گەنجدا لە کەسێکدا دەردەکەوێت<ref name="Lamanna"/> [...] و [بەڵگەکان پیشانی دەدەن] کە فاکتەرە زیندەیی و بۆماوەیی و ھۆرمۆنییەکان کاریگەرییەکی مەزنیان لەسەر ئاڕاستەی زایەندی ھەیە.» ئەوان دەڵێن کە «شوناسی زایەندیی{{تێبینی|شوناسی زایەندیی بە sexual identity ھاتووە، ئەمە بیرۆکەی کەسێکە لەسەر ئەوەی کە ئەو ئایا نێرە یان مێیە. ئەمە بە تەواوەتی جیاوازە لە ئاڕاستەی زایەندی کە بەرامبەر بە sexual orientation ھاتووە، ئەمەش ھۆکارێکە کە وادەکات کە بە ھەڵە ھاوزایەندخوازی بە نەخۆشی لەقەڵەم بدرێت، لەبەرئەوەی زۆرجار لەگەڵ شوناسی زایەندیی تێکەڵ دەکرێت.}} – نەک ئاڕاستەی زایەندی – دەتواندرێت لەڕێی سایکۆتێراپییەوە یان ڕووداوەکانی ژیانەوە بگۆڕدرێت»<ref name=apa2009/> واتە ھاوزایەندخوازی وەک شوناسی ڕەگەزیی نییە بگۆڕدرێت. ئەوان ھەروەھا وتوویانە کە «کەسەکان لەوانەیە ئاگاداربنەوە لە ئاستی جیاوازی ژیانیاندا کە ئەوان جیاڕەگەزخواز، گەی، لێزبیان، یان دووڕەگەزخوازن» و «دژی ھەر چارەسەرێکی دەروونی دەبێت، وەک تێراپی دووبارەبووەوە و 'گۆڕین'، کە لەسەر بنەمای ئەو لێکدانەوەیە ھاتووەتە ئاراوە کە گوایە ھاوزایەندخوازی لەخۆیدا نەخۆشی دەروونییە» یەکێتی دەروونپزیشکی ئەمریکی ھەروەھا ھانی پرۆفیشناڵەکانی تەندروستی دەدات کە خۆیان لە بە-ھەڵە-بڵاوکردنەوەی زانیارییە پزیشکییەکان دەربارەی ھاوزایەندخوازی بەدوور بگرن و باسی شتێکی وەک ئاڕاستەی زایەندی نەکەن لەکاتی چارەسەرکردنی نەخۆشێکدا.<ref name="apa2009"/> == گەورەکردنی مناڵان == لەوەتەی ھاوزایەندخوازەکان لە ھەندێک لە شوێنەکانی جیھان مافی ھاوسەرگیری و بەخێوکردنی مناڵیان پێ دراوە، تێبینی کراوە کە باوانە ھاوزایەندخوازەکان ھێندەی باوانە جیاڕەگەزخوازەکان بەتوانان لە بەخێوکردنی مناڵەکانیان و توانیویانە بە شێوەیەکی تەندروست گەورەیان بکەن و لە ڕووی کۆمەڵایەتیی و دەروونییەوە ھەر وەک مناڵەکانی تر بوون کە لەلایەن باوانە جیاڕەگەزخوازەکانەوە گەورەکراون؛ بگرە باشتریش بوون.<ref name=cpa2006>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cpa.ca/cpasite/userfiles/Documents/Marriage%20of%20Same-Sex%20Couples%20Position%20Statement%20-%20October%202006%20(1).pdf |سەردێڕ=Marriage of Same-Sex Couples&nbsp;– 2006 Position Statement Canadian Psychological Association |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090419195945/http://www.cpa.ca/cpasite/userfiles/Documents/Marriage%20of%20Same-Sex%20Couples%20Position%20Statement%20-%20October%202006%20(1).pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٠٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=apsp>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.psychology.org.au/Assets/Files/LGBT-Families-Lit-Review.pdf |سەردێڕ=Elizabeth Short, Damien W. Riggs, Amaryll Perlesz, Rhonda Brown, Graeme Kane: Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender (LGBT) Parented Families&nbsp;– A Literature Review prepared for The Australian Psychological Society |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110304014530/http://www.psychology.org.au/Assets/Files/LGBT-Families-Lit-Review.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110304014530/http://www.psychology.org.au/Assets/Files/LGBT-Families-Lit-Review.pdf |date= ٤ی ئازاری ٢٠١١}}</ref><ref name=amici2010>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ca9.uscourts.gov/datastore/general/2010/10/27/amicus29.pdf |سەردێڕ=Brief of the American Psychological Association, The California Psychological Association, The American Psychiatric Association, and the American Association for Marriage and Family Therapy as Amici Curiae in support of plaintiff-appellees |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101226182332/http://www.ca9.uscourts.gov/datastore/general/2010/10/27/amicus29.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی وێژەی زانستیی، ھیچ بەڵگەیەک نییە کە بەپێچەوانەوە شتەکان نیشان بدات و بڵێت کە ئەو مناڵانەی لەلایەن باوانە ھاوزایەندخوازەکانەوە گەورەکراون ھیچ کێشەیەکیان ھەیە.<ref name="amici"/><ref name=pediatrics>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Pawelski JG, Perrin EC, Foy JM, etal |سەردێڕ=The effects of marriage, civil union, and domestic partnership laws on the health and well-being of children |journal=Pediatrics |بەرگ=١١٨|issue=1 |پەڕەکان=٣٤٩–٦٤|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٦|pmid=١٦٨١٨٥٨٥|doi=10.1542/peds.2006-1279}}</ref><ref name="herek2006">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Herek GM |سەردێڕ=Legal recognition of same-sex relationships in the United States: a social science perspective |journal=The American Psychologist |بەرگ=٦١|issue=6 |پەڕەکان=٦٠٧–٢١|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٦|pmid=١٦٩٥٣٧٤٨|doi=10.1037/0003-066X.61.6.607 |ناونیشان=http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100610164736/http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠|df=dmy}} {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100610164736/http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=stacey2010>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/fulltext/123248173/HTMLSTART?CRETRY=1&SRETRY=0|سەردێڕ=How Does the Gender of Parents Matter|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|doi=10.1111/j.1741-3737.2009.00678.x|بەرگ=٧٢|journal=Journal of Marriage and Family|پەڕەکان=٣–٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100610164736/http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100610164736/http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/AP_06_pre.PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=cpa2005>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cpa.ca/cpasite/userfiles/Documents/advocacy/brief.pdf |سەردێڕ=Brief presented to the Legislative House of Commons Committee on Bill C38 by the Canadian Psychological Association – June 2, 2005. |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121013225547/http://www.cpa.ca/cpasite/userfiles/Documents/advocacy/brief.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدواداچوونەکان ئەوە پیشان دەدەن کە مناڵەکانی کە لەلایەن باوانە ھاوزایەندخوازەکانەوە گەورە دەکرێن کەمتر خەم لە ھاوزایەندخوازی دەخۆن و زیاتر کراوەن بە ڕوویدا.<ref name=ABCNews>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Census 2010: One-Quarter of Gay Couples Raising Children |یەکەم=SUSAN |دوایین=DONALDSON JAMES |ناونیشان=http://abcnews.go.com/Health/sex-couples-census-data-trickles-quarter-raising-children/story?id=13850332 |newspaper=ABC News |ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٣|وتەگێڕانەوە="Still, more than 80 percent of the children being raised by gay couples are not adopted, according to Gates." |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630053712/http://abcnews.go.com/Health/sex-couples-census-data-trickles-quarter-raising-children/story?id=13850332 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا ھەمان بەدواداچوون ڕوونی دەکاتەوە کە ئەو ھاوزایەندخوازانەی کە پێشووتر [[ھاوسەرگیری]]یان کردووە و مناڵیان لە ڕەگەزی بەرامبەر ھەبووە، مناڵەکانیشیان لەکاتی گەورەبوونیاندا توخمێکی ھاوزایەندخوازییان تێدا دەرکەوتووە، ئەمەش بەھۆی جێنێتیک و بۆماوەیییەوە ڕوودەدات، ھەرچەندە ئەوە حاڵەتێکی زۆر دەگمەنە و ئەو مناڵانەی کە لەلایەن باوانە ھاوزایەندخوازەکانەوە گەورە دەکرێن زۆرینەیان جیاڕەگەزخواز دەردەچن.<ref name="Stacey_Biblarz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Stacey J, Biblarz TJ |ساڵ= ٢٠٠١|سەردێڕ= (How) Does the Sexual Orientation of Parents Matter? |ناونیشان= http://faculty.law.miami.edu/mcoombs/documents/Stacey_Biblarz.pdf | format = PDF | journal = American Sociological Review |بەرگ= ٦٦| issue = 2 |پەڕەکان= ١٥٩–١٨٣|وتەگێڕانەوە= This may be partly due to genetic and family socialization processes, but what sociologists refer to as "contextual effects" not yet investigated by psychologists may also be important...even though children of lesbian and gay parents appear to express a significant increase in homoeroticism, the majority of all children nonetheless identify as heterosexual, as most theories across the essentialistt" to "social constructionist" spectrum seem (perhaps too hastily) to expect. | doi = 10.2307/2657413 |ڕێکەوتی سەردان= ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110928195415/http://faculty.law.miami.edu/mcoombs/documents/Stacey_Biblarz.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٥دا، پڕۆفێسۆری دەروونناسی چارلۆت جەی پاترسن، بەدواداچوونێکی ئەنجام دا بۆ کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی و داتاکانیش ئەوەیان پشتڕاست کردەوە کە ڕێژەی ھاوزایەندخوازی لە نێوان مناڵەکانی ئەواندا کەم بووە.<ref name="APAreport">American Psychological Association [http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/parenting-full.pdf Lesbian & Gay Parenting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923221332/http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/parenting-full.pdf |date=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ }}</ref> == تەندروستی == === فیزیکی === {{سیاسەتەکانی خوێندانی ھاوزایەندخوازان}} ناوەکانی ''ئەو پیاوانەی سێکس لەگەڵ پیاو دەکەن'' لەگەڵ ''[[لێزبیەن|ئەو ژنانەی سێکس لەگەڵ ژن دەکەن]]'' بەکاردەھێندرێن بۆ ئەو کەسانەی کە سێکس لەگەڵ ھەمان ڕەگەزی خۆیان دەکەن بەبێ گوێدان بە شووناسی زایەندی ئەوان. زۆرێک لە خەڵکی ڕەتی دەکەنەوە کە خۆیان بەو ناوانەوە بگرنەوە کە کۆمەڵگە بۆیان دیاری دەکات و بەکاری بێنن بۆ پێناسەکردنی خۆیان، ناوەکانی وەک گەی و لێزبیان و بایسێکسوال (یان دووڕەگەزخوازی) ش ھەر کۆمەڵێکن لەو ناوانە.<ref name=msmafrica>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aidsportal.org/News_Details.aspx?id=5208&nex=5 |سەردێڕ=MSM in Africa: highly stigmatized, vulnerable and in need of urgent HIV prevention |بڵاوکەرەوە=Aidsportal.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070713125016/http://www.aidsportal.org/News_Details.aspx?ID=5208 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٠٧|df=dmy}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070713125016/http://www.aidsportal.org/News_Details.aspx?ID=5208 |date=١٣ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref><ref name=UNAIDS1>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNAIDS: Men who have sex with men |بڵاوکەرەوە=UNAIDS |ناونیشان=http://www.unaids.org/en/PolicyAndPractice/KeyPopulations/MenSexMen/default.asp |format=asp |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080618190907/http://www.unaids.org/en/PolicyAndPractice/KeyPopulations/MenSexMen/default.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|df=dmy}}</ref><ref name=TGHIVINF>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Greenwood |یەکەم=Cseneca |نووسەر٢=Mario Ruberte |سەردێڕ=African American Community and HIV (Slide 14 mentions TG women) |بڵاوکەرەوە=East Bay AIDS Education and Training Center |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.hawaii.edu/hivandaids/African_American_Transgenders_and_HIV.ppt |format=ppt |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080910171338/http://www.hawaii.edu/hivandaids/African_American_Transgenders_and_HIV.ppt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080910171338/http://www.hawaii.edu/hivandaids/African_American_Transgenders_and_HIV.ppt |date=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref><ref name=MSTSW>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Operario D, Burton J, Underhill K, Sevelius J |سەردێڕ=Men who have sex with transgender women: challenges to category-based HIV prevention |journal=AIDS Behav |بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕەکان=١٨–٢٦|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|pmid=١٧٧٠٥٠٩٥|doi=10.1007/s10461-007-9303-y}}</ref><ref name=TGMSMNET>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Operario D, Burton J |سەردێڕ=HIV-related tuberculosis in a transgender network—Baltimore, Maryland, and New York City area, 1998–2000 |journal=MMWR Morb. Mortal. Wkly. Rep. |بەرگ=٤٩|issue=15 |پەڕەکان=٣١٧–٢٠|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|pmid=١٠٨٥٨٠٠٨|ناونیشان=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm4915a1.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090421103403/http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm4915a1.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠٠٩ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم دەستەواژانە زۆرجار لە وێژەی پزیشکی و [[زانستە کۆمەڵایەتییەکان|زانستی کۆمەڵایەتی]] بەکاردێن بۆ باسکردنی ئەو کۆمەڵە خەڵکە بۆ بەدواداچوون و لێکۆڵینەوەکان، لەم پڕۆسەیەدا ئەوان گوێ بە شووناسی زایەند نادەن، واتە گوێ بەوە نادەن کە کەسەکە خۆی بە چی دادەنێت. ئەم دەستەواژانە بە کێشاویی دەبیندرێن لەبەرئەوەی «ڕەھەندی کۆمەڵایەتی ئاژۆکی سێکسی دەشارێتەوە؛ خۆ-ناونانەکانی لێزبیان، گەی، و کەسانی دووڕەگەزخواز لاواز دەکات؛ و بە شێوەیەکی تەواو باسی کردارە جنسییەکان و جۆرەکانی ناکات.»<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Young RM, Meyer IH |سەردێڕ=The trouble with "MSM" and "WSW": erasure of the sexual-minority person in public health discourse |journal=Am J Public Health |بەرگ=٩٥|issue=7 |پەڕەکان=١١٤٤–٩|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٥|pmid=١٥٩٦١٧٥٣|pmc=١٤٤٩٣٣٢|doi=10.2105/AJPH.2004.046714}}</ref> ھەرچۆنێک بێت، گەیەکان و لێزبیانەکان لەگەڵ یەکدا چالاکن لەبەر چەند ھۆکارێکی جیاواز جیاواز، کە گرنگترینیان چێژی سێکسی و خۆشەویستی و پەیوەندییە. لە پاڵ ئەوەی ئەم کردارانە چەند لایەنێکی باشی ھەیە، دەکرێت نەخۆشی کوشندەشی پێوە بێت. بۆ ئەوەی خود لەم نەخۆشییە کوشندانە بپارێزرێت پێویستە [[کۆندۆم]] و شمەکی بەرگری تر بەکاربێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=STI Epi Update: Oral Contraceptive and Condom Use |ناونیشان=http://www.phac-aspc.gc.ca/publicat/epiu-aepi/std-mts/std511_e.html |بڵاوکەرەوە=Public Health Agency of Canada |ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ١٩٩٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060927063228/http://www.phac-aspc.gc.ca/publicat/epiu-aepi/std-mts/std511_e.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060927063228/http://www.phac-aspc.gc.ca/publicat/epiu-aepi/std-mts/std511_e.html |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}</ref> بەھەرحاڵ، ئەو نەخۆشییانەی وەک [[ئایدز]] وان ناگوازرێنەوە تاکو لایەنێکیان نەیانبێت. واتە ڤایرۆسی ئێچ-ئای-ڤی لە خۆیەوە دروست نابێت، بەڵکو دەگوازرێتەوە. ئەگەر پەیوەندی بەبێ کۆندۆم یاخود بەرگری تر بەسترا، پێویستە بەردەوام دڵنیا بکرێتەوە کە ئەو کەسەی کرداری سێکسی لەگەڵدا دەکرێت پاکە لەم ڤایرۆسانە. ئێستە لە ھەندێک لە وڵاتەکاندا خوێنی گەیەکان وەرناگیرێت (واتە بەکار ناھێندرێت بۆ کەسێکی تر) لەبەرئەوەی پێیان وایە کە گەیەکان لە مەترسییەکی زیاتردان لە کۆمەڵگەدا بەرامبەر بەو نەخۆشییانە.<ref name=Blood>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Cber / Fda |ناونیشان=http://www.fda.gov/cber/faq/msmdonor.htm |سەردێڕ=FDA Policy on Blood Donations from Men Who Have Sex with Other Men |بڵاوکەرەوە=Web.archive.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20071011035223/http://www.fda.gov/cber/faq/msmdonor.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> ==== تەندروستی گشتی ==== پزیشکەکان لە سەرانسەری جیھاندا ئەم خاڵانەیان پەسەند کردووە بۆ ئەوەی خانمە لێزبیانەکان و پیاوە گەیەکان ڕەچاوی بکەن لەکاتی [[سێکس]]دا تاکو خۆیان لە نەخۆشی بپارێزن: ===== ژنان ===== * لە خوێنی [[سووڕی مانگانە]] و ھەر برینێکی [[قوز|ئەندامی زاووزێی]] خەڵکی خۆت بەدوور بگرە، مەگەر ١٠٠٪‏ زانیت کە ئەوان پاکن و لە نەخۆشی دوورن. * دڵنیا بەرەوە لە بەکارھێنانی کۆندۆم بەسەر ئەو [[یاریی سێکسی|یارییە سێکسیانەی]] کە دەچێت بە کۆم یان ئەندامی زاووزێی زیاتر لە یەک کەسدا. ھەمیشە یارییە سێکسییەکانی خۆت بۆ خۆت ھەڵبگرە و با ھەر کەسێک دانەیەکی خۆی ھەبێت * بەربەستێک دابنێ لە بەردەم ئەندامی زاووزێی کەسەکەی کە لەگەڵیت لەکاتی سێکسی دەمدا، وەک کۆندۆم یان ھەر شتێکی تر کە ڕێگری لە دەستتێوەدانی ڕاستەوخۆ دەکات * دەستکێشی لەیتکس بەکاربھێنە و دەستکێشەکان بە ڕۆنێکی تەندروستی نازیان بەخش چەور بکە گەر زانیت خوێنبەربوون ڕوودەدات.<ref name=mravack>Mravack, Sally A. (July 2006)."Primary Care for Lesbians and Bisexual Women", ''American Family Physician'' '''74''' (2) p. 279–286.</ref> ===== پیاوان ===== * خۆت لە شلەکانی جەستەی ئەو پیاوەی لەگەڵیدای بەدوور بگرە، ئەمە وەک [[تۆو (ژینناسی)|تۆو]]، [[تۆواو]]، و [[خوێن]] یان ھەر برینێکی تر، مەگەر ١٠٠٪‏ زانیت کە ئەوان پاکن و لە نەخۆشی بەدوورن. * [[کۆندۆم]] بەکاربھێنە لەکاتی سێکسی [[دەم]] و [[کۆم]]دا * بەربەست بەکاربھێنە لەکاتی [[کۆم بۆ دەم]]، بۆ ھەر ئەندامێکی جەستەت کۆندۆمێک بەکاربھێنیت باشترە * دڵنیابەرەوە لە بەکارھێنانی کۆندۆم بەسەر ئەو یارییە سێکسییانەی کە دەچێت بە کۆم یان ئەندامی زاووزێی زیاتر لە یەک کەسدا. ھەمیشە یارییە سێکسییەکانی خۆت بۆ خۆت ھەڵبگرە و با ھەر کەسێک دانەیەکی خۆی ھەبێت<ref>Catalyst, Sr. Kitty, Staff of San Francisco City Clinic; "Reading This Might Save Your Ass"; 2001, San Francisco HIV Prevention and STD Prevention and Control.</ref><ref>Men Like Us: The GMHC Complete Guide to Gay Men's Sexual, Physical, and Emotional Well-being; Wolfe, Daniel; Gay Men's Health Crisis, Inc; Published by Ballantine Books, 2000; {{ISBN|0-345-41496-9}}, 9780345414960.</ref> * چەورکەر بەکاربھێنە گەر زانیت خوێنبەربوون ڕوودەدات === دەروونی === لەکاتێکدا کە سەرەتا ھاوزایەندخوازی لەناو وێژەی پزیشکیدا سەری ھەڵدا، ئەوان زۆرجار پێیان وابوو کە نەخۆشییەکی دەروونی بۆماوەیی ڕەگەکەیەتی. زۆرێک لە لێکۆڵینەوەکانی لەسەر ھاوزایەندخوازەکان دەکرا زیادتر تیشکی دەخستە سەر [[خەمۆکی]]، بەکارھێنانی ماددەی ھۆشبەر، و خۆکوژی لەواندا. ھەرچەندە ئەم کێشانە ھەن لەناو ئەو کەسانەی کە جیاڕەگەزخواز نین و بە پێچەوانەوە، وتووێژکردن لەسەر ئەمە بە دراماتیکی کەم بۆوە دوای ئەوەی ھاوزایەندخوازی لە پێڕستی نەخۆشییە دەروونییەکان لابرا لە ساڵی ١٩٧٣. لەجێی ئەوانەی کە پێشوو باس کران، نالایەنگیری یاسایی، بەرزکردنەوەی درۆ و دەلەسە و، کەمی پشتگیری بۆ ھاوزایەندخوازان، بوون بە فاکتەرەکان کە تووشی خەڵکانی ئێڵ جی بی تی دەبێت و زۆرجاریش کاریگەری مەزنیان دەبێت لەسەریان لەڕووی دەروونییەوە،<ref>Schlager, Neil, ed. (1998). ''Gay & Lesbian Almanac''. St. James Press. {{ISBN|1-55862-358-2}}, p. 152.</ref> ھەر ئەمانەش کران بە پێوەری حاڵەتی دەروونی ھاوزایەندخوازان. ئەو شورەیی، نایەکسانی، زوڵم و ستەم و بە-کەم-سەیرکردنەی کە بە ھاوزایەندخوازییەوە لکێنراوە دەبێتە ئەنجامی کێشەی دەروونی بەپێی تێپەڕبوونی کات، بەڵام بەپێچەوانەوە بۆ جیاڕەگەزخوازی چونکە دیاردەیەکی باوترە لە کۆمەڵگەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Meyer, Ilan H. |سەردێڕ=Prejudice, social stress, and mental health in lesbian, gay, and bisexual populations: conceptual issues and research evidence |journal=Psychological Bulletin |بەرگ=١٢٩|issue=5 |پەڕەکان=٦٧٤–٩٧|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٣|pmid=١٢٩٥٦٥٣٩|pmc=٢٠٧٢٩٣٢|doi=10.1037/0033-2909.129.5.674}}</ref> بەڵگەکان وای پیشان دەدەن کە ئەم جۆرە کردارانە بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازانی گەنج لە ڕووی دەروونییەوە دەیانخاتە مەترسییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-10/cums-bgm100207.php |سەردێڕ=Black gay men, lesbians, have fewer mental disorders than whites, says Mailman School of PH study |بڵاوکەرەوە=Eurekalert.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100507073023/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-10/cums-bgm100207.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === گەنجانی گەی و لێزبیان === گەنجانی ئێڵ جی بی تی مەترسییەکی زیاتری خۆکوشتن، خوگرتن بە ماددە ھۆشبەرەکان، کێشەی قوتابخانە و گۆشەگیرییان لەسەرە بەھۆی ئەو ژینگە نەیار و گوناھبارکەرانەی کە تێیدا دەژین؛ کە خراپەی زۆریان بەرامبەر دەکرێت تێیدا، وەک بەدڕەفتاری دەروونی و جەستەیی بەرامبەریان، لەگەڵ جیابوونەوە لە خێزان و ھاوڕێکانیان.<ref name=dhhs>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Report of the Secretary's Task Force on Youth Suicide |editor-first=Marcia R. (ed.) |editor-last= Fenleib |ساڵ=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=United States Government Printing Office |ژپنک=٠-١٦-٠٠٢٥٠٨-٧|دوایین=Gibson |یەکەم=P. |contribution=Gay and Lesbian Youth Suicide}}</ref> ھەر لێرەشدا ڕاناوەستێت و گەنجانی ئێڵ جی بی تی بە شێوەیەکی زیاتر لە ڕووی جەستەیی و دەروونییەوە لەلایەن باوانیان یاخود ھاوڕێکانیان ئازار دەدرێت و ھەندێک جار تەنانەت [[دەستدرێژیی سێکسی|دەستدرێژی سێکسییشیان]] دەکرێتە سەر. ھۆکارەکانی ئەم خراپانە بەرامبەر گەنجانی ئێڵ جی بی تی دەگەڕێتەوە بۆ دوو ھۆکاری ''سەرەکی''. ١: ئەوان ھێرشیان دەکرێتە سەر لەبەر شوناسی زایەند و جیاوازییان لە زۆرینەی ئەندامانی کۆمەڵگە، زۆرجار لەبەر شێوازی پۆشاکەکانیان و شتی لاوەکی تر. ٢: لەکاتی ڕەتکردنەوەیان لەلایەن ئەندامانی خێزان و ھاوڕێکانیانەوە، ئەوان دەکرێن بە قوربانی و لەوانەیە ئەو مناڵانەی لە خێزانێکی [[ھۆمۆفۆبیا|ھۆمۆفۆبیدا]] گەورە دەکرێن ھەمان ڕەوشتیان ھەبێت بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازان بەبێ ھیچ ھۆکارێک یان ھەڵبژاردنێک. ئەم ڕەتکردنەوانە ئەنجامی خراپیان لێ دەکەوێتەوە و ھاوزایەندخوازی ناگۆڕێت. ئەگەر کەسێک بەو شێوەیە ڕەت بکرێتەوە لەلایەنە کۆمەڵایەتییەکانی ژیان لەوانەیە خوو بداتە خواردنەوە و بەکارھێنانی ماددەی ھۆشبەر و سێکسکردن لەگەڵ چەند کەسێکدا لە ھەمان کاتدا بۆ ئەوەی قەرەبووی بکاتەوە، لەوانەشە ھاوزایەندخوازە ھەرزەکارەکان لە ماڵەوە ڕابکەن بەھۆی ئەم شتانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=http://www.apa.org/journals/features/ccp733477.pdf |سەردێڕ=Victimization Over the Life Span: A Comparison of Lesbian, Gay, Bisexual, and Heterosexual Siblings |یەکەم=Kimberly F. |دوایین=Balsam |نووسەر٢=Esther D. Rothblum |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٥|journal=Journal of Consulting and Clinical Psychology |بەرگ=٧٣|issue=3 |پەڕەکان=٤٧٧–٤٨٧|format=PDF |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070311233920/http://www.apa.org/journals/features/ccp733477.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٠٧|doi=10.1037/0022-006x.73.3.477 |pmid=١٥٩٨٢١٤٥}}</ref> {{وتە لەگەڵ سەرچاوە|ڕەتکردنەوەی زیاتر لەلایەن خێزانەکانەوە دەدرێتە پاڵ تەندروستییەکی خراپتر. [ئەگەر بەراوردیان بکەین]، پێگەیشتووە لێزبیان، گەی، و بایسێسوالەکان کە زیاتر لەلایەن خێزانەکانیانەوە ڕەت کراونەتەوە لە تەمەنی ھەرزەکارییدا ٨٫٤ جار زیاتر مەترسی ھەوڵی خۆکوشتنیان لەسەر بووە، ٥٫٩ جار زیاتر مەترسی خەمۆکی سەختییان لەسەر بووە، ٣٫٤ جار زیاتر مەترسی بەکارھێنانی ماددەی ھۆشبەری قەدەغەکراویان لەسەربووە و ٣٫٤ جاری تریش زیاتر مەترسیی سێکسی بێ بەرگرییان لەسەر بووە بەراورد بەو کەسانەی کە لەلایەن خێزانەکانیانەوە ھەرگیز ڕەت نەکراونەتەوە یاخود زۆر بە کەمی ڕەت کراونەتەوە.|<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.1542/peds.2007-3524 |ناونیشان=http://pediatrics.aappublications.org/cgi/content/full/123/1/346 |سەردێڕ=Family Rejection as a Predictor of Negative Health Outcomes in White and Latino Lesbian, Gay, and Bisexual Young Adults |یەکەم=Caitlin |دوایین=Ryan |journal=Pediatrics |نووسەر٢=David Huebner |نووسەر٣=Rafael M. Diaz |نووسەر٤=Jorge Sanchez |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=PEDIATRICS |بەرگ=١٢٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٤٦–٣٥٢|pmid=١٩١١٧٩٠٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090316103844/http://pediatrics.aappublications.org/cgi/content/full/123/1/346 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٠٩ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} کارەساتەکان کە بەسەر گەنجانی ئێڵ جی بی تی دێن زیاتر لە شارە گەورەکاندا ڕوو دەدات، بەھۆی ئەمەشەوە [[وێبگە|ماڵپەڕەکانی]] سەر [[ئینتەرنێت]] ھەستاون بۆ ئەوەی یارمەتی گەنجان و پێگەیشتووانی ئێڵ جی بی تی بەن.<ref name=suicideorg>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Gay, Lesbian, Bisexual, and Transgender Suicide |ناونیشان=http://www.suicide.org/gay-and-lesbian-suicide.html |یەکەم=Kevin |دوایین=Caruso |periodical=Suicide.org |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070430000229/http://www.suicide.org/gay-and-lesbian-suicide.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پرۆژەی ترێڤەر]]، ھێڵێکی یارمەتی ڕێگریی خۆکوژی بۆ گەنجە گەیەکان، دامەزرا دوای پەخشێکی ئەو فیلمەی کە [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکاری]] بردەوە بەناوی ''ترێڤەر''. ڕێندی ستۆن و جەیمز لیسێزن، کە دروستکەری فیلمەکەن، بە یەکەوە پرۆژەکەیان دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/07/02/trevor.project/index.html?iref=24hours | سەردێڕ=24-hour help for gay youth |ئیش=CNN | ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٠٨| ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٥| نووسەر=Wilson, Jacque | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170614043343/http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/07/02/trevor.project/index.html?iref=24hours | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == یاسا و سیاسەتەکان == === یاسایییەتی === {{یاساکانی جیھان کە بۆ ھاوزایەندخوازی داندراوە}}ھەندێک لە دەوڵەتەکان پەیوەندی سێکسیی ھاوزایەندخوازییان قەدەغە نەکردووە، بە مەرجێک ھەردوو لایەن لە تەمەنی یاساییدا بن و بە پەسەندکردنی ھەردوولا پەیوەندییەکە پێکھاتبێت. ھەندێک لە دەسەڵاتە دادوەرییەکانی کە لەناو جیھاندا ھەن مافی یەکسان بۆ ھاوزایەندخوازانی کۆمەڵگەکەیان دەستەبەردەکەن و دەیانپارێزن و وەک خێزانە جیاڕەگەزخوازەکان مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت، واتە ڕێگەی [[ھاوسەرگیری]]شیان پێ دەدرێت. ھەندێک لە دەوڵەتەکانی تریش ھانی خەڵکەکەیان دەدەن کە خۆیان بە پەیوەندی جیاڕەگەزەوە بلکێنن و لە ھەندێک لە دەوڵەتەکانی تریش ھاوزایەندخوازی بە تاوان داندراوە. ھاوزایەندخوازەکانی کە لە زۆرینەی ناوچە ئیسلامییەکان جێگیرن مەترسی [[سزای مەرگ]]یان لەسەرە، وەک لە [[ئێران]] و بەشێکی نێجیریا دەبیندرێت. ھەرچەندە ھاوزایەندخوازی لە ھەندێک شوێنەکانی [[جیھانی ڕۆژاوایی]] وەک [[پۆڵەندا]] لە ١٩٣٢، [[دانمارک|دانیمارک]] لە ١٩٣٣، [[سوێد|سوید]] لە ١٩٤٤، و [[شانشینی یەکگرتوو]] لە ١٩٦٧، یاسایی کرا، [[کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە|کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تی]] لە ناوەڕاستەکانی ١٩٧٠ ئینجا ھەندێک یاسای شارستانیی و سیاسییان بۆ داندرا، ئەویش تەنھا لە ھەندێک لە وڵاتە پێگەیشتووەکان. گۆڕانکارییەک بەرچاو ڕوویدا کاتێک لە ١٩٧٣دا کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی ھاوزایەندخوازی لە پێڕستی نەخۆشییە دەروونییەکان سڕییەوە و پێناسەیەکی نوێی بۆ ھاوزایەندخوازی دابین کرد. لە ١٩٧٧دا، کیبێک بووبە یەکەم ویلایەت کە بە یاسایی بەدڕەفتاری بەرامبەر بە ئاڕاستەی زایەندییەکان قەدەغە کرد. لە ١٩٨٠ و ١٩٩٠ەکان، زۆرینەی وڵاتە پێگەیشتووەکان یاسای فەرمییان بۆ ھاوزایەندخوازەکان دانا و لە ھەمان کاتدا یاساییان کرد و بەدڕەفتارییان بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازان قەدەغە کرد، بەتایبەتی بەرامبەر بە کەپڵە گەیەکان لە خانووبەرە و سێرڤس کارەکانیان، ھتد. لەلایەکی ترەوە، زۆرینەی وڵاتەکانی تر لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و [[ئەفریقا]]، لەگەڵ چەند وڵاتێکی تر لە ئاسیا، و چەند ناوچەیەکی تریش، یان ھاوزایەندخوازییان لە یاساکانیان دەرکردووە و گرنگی پێ نایەن یانیش بە تاوان دەیژمێرن. کوردستان کە ئێستە بەشێکە لە عێراق، بە ھەمان شێوە دیاردەکەی پشتگوێ خستووە، بەڵام بە فەرمیش نایاسایی نییە. لەوانەیە ئەگەر کوردستان ببێت بە دەوڵەت، یاسای تایبەت بۆ ھاوزایەندخوازان دابنرێت. لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣دا، ھاوزایەندخوازی کرا بە تاوان لە [[ھیندستان]] لەلایەن بڕیارێکی دادگاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=SHYAMANTHA|یەکەم=ASOKAN|سەردێڕ=India's Supreme Court turns the clock back with gay sex ban|ناونیشان=http://www.reuters.com/article/2013/12/11/us-india-rights-gay-idUSBRE9BA05620131211|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|newspaper=Reuters|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924191626/http://www.reuters.com/article/2013/12/11/us-india-rights-gay-idUSBRE9BA05620131211|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{لابردنی ھاوزایەندخوازی لە کردارە نایاسایییەکان لە جیھاندا}} === یاساکان دژی جیاکاری === ==== ویلایەتە یەکگرتووەکان ==== * {{تۆخ|جیاکاری لە دامەزراندنی کار}} نیشانەیەکە بۆ جیاکاری لەکاتی بە کرێ گرتنی کارمەند و خراپکاری لەکاتی پێدانی شێوازی کارەکان و پلە بەرزکردنەوە و دەرکردن و جیاکاری خراپی زیاتر، لەبەر ھۆکاری سادە، زۆرجار ھاوزایەندخوازیش یەکێکە لەو ھۆکارانە. لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکاندا]]، یاسا و سیاسەتێکی زۆر کەم ھەیە کە پشتگیری لە جیاکاری دەکات لەکاتی دامەزراندنی کارمەندەکان.<ref name=soandthelaw>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Sexual Orientation and the Law |یەکەم=James M |دوایین=Donovan |نووسەر٢=American Association of Law Libraries Standing Committee on Lesbian and Gay Issues |ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=William S. Hein & Co. |ژپنک=٠-٨٣٧٧-٠١٦٦-X}} § 5:17</ref> ھاوزایەندخوازی شتێکی یاسایییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، بۆیە ھاوزایەندخوازان مافی ئەوەیان ھەیە کراوە بن لەبارەی ھاوزایەندخوازییەکەیانەوە لە کارەکانیان. بریاری بەڕێوەبەرایەتی ١٣٠٨٧ی سەرۆککۆمار [[بیڵ کڵینتن]] جیاکاریی بەھۆی ئاڕاستەی زایەندی نایاسایی کرد لە خزمەتگوزاریی پێشبڕکێییی ھێزی کاری مەدەنیی فیدیرالی لە ١٩٩٨.<ref name=clintonexecorder>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Executive Order 13087 of May 28, 1998 |ناونیشان=http://frwebgate.access.gpo.gov/cgi-bin/getdoc.cgi?dbname=1998_register&docid=fr02jn98-135.pdf |format=PDF |periodical=Federal Register |بەرگ=٦٣|ژمارە=١٠٥|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ١٩٩٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041118191439/http://frwebgate.access.gpo.gov/cgi-bin/getdoc.cgi?dbname=1998_register&docid=fr02jn98-135.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەوانەیە ئەو کەسانەی کە جیاکاری دەکەن بەھۆی، لەسەر بنەمای، یان دژی ھاوزایەندخوازی لە دامەزراندنی کارمەندان، لەوانەیە ڕووبەڕووی یاسا ببنەوە.<ref name=ashtonciviletti>Ashton v. Civiletti, 613 F.2d 923, 20 Fair Empl. Prac. Cas. (BNA) 1601, 21 Empl. Prac. Dec. (CCH) P 30297 (D.C. Cir. 1979)</ref><ref name=kellyoakland>Kelly v. City of Oakland, 198 F.3d 779, 81 Fair Empl. Prac. Cas. (BNA) 1455, 77 Empl. Prac. Dec. (CCH) P 46281 (9th Cir. 1999)</ref> * {{تۆخ|جیاکاری لە خانووبەرە}} ئاماژەیە بۆ جیاکاری و خراپ مامەڵەکردن لەگەڵ کڕیارانی خانووەکان لەلایەن خاوەنەکانییانەوە لەبەر جیاوازی ئەو کەسانەی دەیانەوێت بیکڕن. لە ویلایەتە یەکگرتووەکان ھیچ یاسایەک نییە دژی ئەم جیاکارییانە کە زۆرجار لەسەر بنەمای شووناسی ئاڕاستەی زایەندیی و ھاوزایەندخوازیی و، ھتد… دروست دبن، بووەستێتەوە. بەڵام ئێستە ١٣ ویلایەت و چەند شارێکی گەورە بە سەربەخۆیی یاسایان داناوە بۆ نەھێشتنی ئەم دیاردەیە.<ref name=findlawrenters>{{بیرخستنەوە|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://realestate.findlaw.com/tenant/tenant-fair-housing/tenant-fair-housing-orientation.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071210161544/http://realestate.findlaw.com/tenant/tenant-fair-housing/tenant-fair-housing-orientation.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Renter's Rights Against Sexual Orientation Discrimination}}</ref> * {{تۆخ|تاوانی ڕق}} (ھەروەھا ناسراوە بە تاوانی لایەنگیری) پێکھاتووە لە چەند تاوانێک کە ھۆکاری لایەنگر بزواندووێتی بەرامبەر بە گرووپە کۆمەڵایەتییەکان، زۆرجار ئەو گرووپانەی کە لە ڕووی ڕەگەز، [[ئایین]]، ئاڕاستەی زایەندیی، [[کەمتوانی]]، [[گرووپی ڕەگەزی]]، نەتەوە، تەمەن، [[جێندەر]]، شووناسی جێندەر، یان لایەنگیری سیاسیی لەو کەسانەی کە ھەستاون بە تاوانەکە جیاوازن. لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، ٤٥ ویلایەت، لەوان [[واشینگتن دی سی]]، یاسایی بنچینەییان ھەیە کە تاوانی ڕقی ئاوا و ھاوشێوەی یان جیاواز لەمانە نایاسایی دەکات. ھەر یەکە لەم یاسایانە باسی بەدخووی بەرامبەر بە ئایین و زایەند و نەتەوە تێدایە؛ ٣٢دانە لە خاڵەکان لەسەر ئاڕاستەی زایەندییە، ٢٨ دانە لەسەر جێندەرە و، ١١ی تریش لەسەر [[ترانسجێندەر|ترانسجێندەریی]] و شوناسیی جێندەرییە.<ref name=adl>{{بیرخستنەوە|ناونیشان=http://www.adl.org/99hatecrime/state_hate_crime_laws.pdf |format=PDF |سەردێڕ=State Hate Crime Laws |periodical=Anti-Defamation League |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070614124916/http://www.adl.org/99hatecrime/state_hate_crime_laws.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614124916/http://www.adl.org/99hatecrime/state_hate_crime_laws.pdf |date=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا، جووڵەی ڕاگرتنی تاوانی ڕق ''ماتیو شێفەرد و جەیمز بیارد جونییەر'' دامەزرا، کە «[...] ھێز بە لقی دادوەری دەدات بە لێکۆڵینەوە و بەلەدادگادانی تاوانە ڕقە توندڕەوییەکان کە تێیدا کەسە جیاکە قوربانییەکەی ھەڵبژاردووە لەبەر زایەند و ڕەنگ و ئایین و نەتەوە و جێندەر و ئاڕاستەی زایەندیی و، شووناسیی جێندەریی یاخود کەمتوانیی بینراو.» ئەمە کرایە ناو قانوونەوە و وای لە تاوانە ڕقییەکان کردووە کە تاوانێکی فیدڕاڵی بێت لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hrc.org/13699.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091028224353/http://www.hrc.org/13699.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ |سەردێڕ=President Barack Obama Signs Hate Crimes Legislation Into Law |بڵاوکەرەوە=HRC |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> ==== یەکێتیی ئەورووپا ==== لە [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا، جیاکاری لە ھەر جۆرێک لەسەر بنەمای ئاڕاستەی زایەندی یان شووناسی جێندەریی نایاسایییە لەژێر بەیاننامەی مافی یەکێتی ئەورووپی سەرەکی.<ref>[[s:Charter of Fundamental Rights of the European Union#CHAPTER III. EQUALITY|Charter of Fundamental Rights of the European Union]]</ref> ==== عێراق ==== لەکاتێکدا کە عێراق لەژێر دەستی بەریتانیادا بوو، ھاوزایەندخوازی تێیدا قەدەغە کرابوو. لەدوای ئەوە، کاتێک کە عێراق کەوتە ژێر دەستی حکوومەتی [[بەعسیزم|بەعسەوە]]، ھاوزایەندخوازی لەخۆیدا قەدەغە نەکرابوو. لەژێر یاساکانی ١٩٦٩دا، کاتێک کۆدی تاوانەکان دەرچوو، تەنھا لەکاتێکدا نایاسایی کردبوو ئەگەر دەستدرێژی، تۆلازی، بۆ فیلمی سێکسیی، لەشفرۆشیی، نەتوانین بۆ ڕێگەپێدان بەھۆی تەمەن و نەخۆشی دەروونی بووایە.<ref name="WikiUsers5780">{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/LGBT_rights_in_Iraq |سەردێڕ = «LGBT rights in Iraq» |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٧ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> ھیچ یاسایەک دژی جیاکاری دانەندرابوو. لە ٢٧ی نیسانی ساڵی ٢٠٢٤ پەڕلەمانی عێڕاق یاسای «بەرەنگاربوونەوەی لەشفرۆشی و لادانی سێکسی» تێپەڕاند و لە ٢ی تەمووزی ھەمان ساڵیشەوە کەوتە واری جێبەجێکردنەوە، بەمەش وەک لە یاساکەدا ھاتووە ئەو کەسانەی بانگەشە یاخود پڕاکتیزەی ھاوزایەندخوازی دەکەن ڕووبەڕووی سزای یاسایی دەبنەوە و ھەروەھا ئەو دکتۆرەش کە نەشتەرگەری گۆڕینی زایەند دەکات بەھەمان شێوە تووشی سزای یاسایی دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> === چالاکی ڕامیاری === لە ١٩٦٠ەکانەوە، زۆرێک لە خەڵکانی [[کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە (دەستەواژە)|ئێڵ جی بی تی]] لە ڕۆژاوا، بە تایبەتی ئەوانەی لە شارە گەورەکان نیشتەجێ بوون، چاندێکی ھاوزایەندخوازییان دامەزراندووە. چاندی ھاوزایەندخوازی بە جووڵەی [[شانازیی ھاوزایەندخوازان|شانازی گەی]] ناسراوە لای زۆرێک لە خەڵکی، کە ساڵانە لەناو شارەکاندا ڕوودەدات. زۆرینەی ئەندامانی ئەم چاندە، بە ھاوزایەندخواز و پشتگیرەکانیشیانەوە، بەشداری لە شانازی گەی دەکەن بە لەبەرکردنی پۆشاک و بەرزکردنەوەی ئاڵای [[پەلکەزێڕینە]]، کە نیشانەیەکی ھاوزایەندخوازانە. سەرۆک وەزیری [[کەنەدا]]، [[جەستن تروودۆو|جەستن ترودۆ]]، چەندین جار بەشداری کردووە لە شانازی گەی و پشتگیری خۆی بۆ ھاوزایەندخوازەکان دەربڕیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Swoon-worthy photos: Canadian Prime Minister Justin Trudeau steals hearts at Toronto's Pride parade | ناونیشان = https://www.usatoday.com/story/news/nation-now/2017/06/26/gay-pride-parade-2017-justin-trudeau-steals-hearts-toronto-pride/427773001/ |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووز، ٢٠١٧ | بڵاوکەرەوە = USA Today |زمان = ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.bbc.com/news/av/world-us-canada-36701570/justin-trudeau-joins-canada-gay-pride-march | سەردێڕ =Justin Trudeau joins Canada gay pride march | ڕێکەوتی سەردان =٧ی تەممووزی ٢٠١٧ | بەرھەم = BBC | بڵاوکەرەوە = BBC News | زمان =ئینگلیزی}}</ref> ھەرچۆنێک بێت، ھەموو ھاوزایەندخوازەکان بەشداری ناکەن لە شانازی گەی. زۆرێک لە پیاوە گەی و ژنە لێزبیانەکان پشتگوێی دەخەن. لەگەڵ بەربڵاوبوونەوەی ئەیدز لە ١٩٨٠دا، زۆرێک لە کۆمەڵەکان و خەڵکانی تری ئێڵ جی بی تی ھەستان بە ڕێکخستن و بەرزکردنەوەی ھەڵمەت بۆ پەروەردەکردنی خەڵکی لەسەر ئەیدز و چۆنێتی خۆلادان لەو نەخۆشییە و بەرزکردنەوەی ئاگاداری لەسەر بەکارھێنانی پاراستن لەکاتی سێکسدا. ھەروەھا ئەوان بەدواداچوونیان دەکرد لەسەر دیاردەکە و دەستی یارمەتییان درێژ دەکرد بۆ تووشبووەکان بەو نەخۆشییە و داوایان لە حکوومەت کرد کە گرنگی زیاتر بدات بەم دیاردەیە. {{multiple image | width = 200 | direction = vertical | align = right | image1 = Pride Parade 2016 (28071266173).jpg | alt1 = | image2 = Pride Parade 2016 (28071267343).jpg | alt2 = | footer = سەرۆک وەزیرانی کەنەدا، [[جەستن تروودۆو|جەستن ترودۆ]]، لە کاتی بەشداریکردن لە [[نمایشی شانازی]] لە [[تۆرۆنتۆ]]، [[کەنەدا]]. }} ئەو زیانانەی کە ئەو کاتە ئەیدز نایبۆوە و ڕێژەی کوشتنی زۆر کردبوو، وادیاربوو بووە ھۆی خاوکردنەوەی جووڵە ھاوزایەندخوازییەکان و لایەنەکانی تری ژیان، چونکە تیشک خرابووە سەر چارەسەرکردن و نەھێشتنی دیاردەکە. ھەرچۆنێک بێت، کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە لەو کاتەدا لە لایەنی سیاسییەوە چالاکبوونەوە و تەحەدای کۆمەڵگەی جیاڕەگەزخوازانیان کرد کە بە ھەمان شێوەی ئەوان ھەستن لەسەر دیاردەکە و ئەو کارەساتەی ئەیدز نابوویەوە. بەھۆی ئەم جووڵانەوە، زۆرێک لە فیلمەکان ھەستان بە بەرچاوخستنی کێشەکە، لەو فیلمانە: ''بەستنێکی زوو'' (١٩٨٥)، ''دۆستی درێژخایەن'' (١٩٩٠)، ''فێڵەدێڵفیا'' (١٩٩٣)، و ھتد… لە ڕامیارییدا، چەند ڕەگەزخوازێکی زۆر ھەن کە لە سیاسەتدا کار دەکەن، تەنانەت لەو وڵاتانەشی کە یاسایان دژی ھاوزایەندخوازی ھەبوو ئەمە بینراوە. لەم کەسایەتییانە [[:en:Guido Westerwelle|گویدۆ ڤێسترڤل]]، [[:en:Peter Mandelson|پیتەر ماندلسن]] و [[:en:Per-Kristian Foss|پێر-کریستییان فاس]]، کە وەزیری کاروباری ئابووری [[نەرویژ|نەرویج]] بوو. جووڵەکانی ئێڵ جی بی تی لەلایەن چەند کەسایەتی و ڕێکخراوەوە تووشی ڕووبەڕووبوونەوە دەبن و کەسانێک ھەن کە دژی ھاوزایەندخوازی دەوەستنەوە، زۆرجار لەبەر ھۆکاری ئایینی. ھەندێک لە خەڵکی پێیان وایە کە ھەموو پەیوەندییەکی سێکسیی جگە لە لەگەڵ ھاوسەری جیاڕەگەز دژی نەریتیی خێزانییە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Salt Lake City, UT |ناونیشان=http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/v/index.jsp?vgnextoid=a1312e636369f010VgnVCM100000176f620aRCRD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080603123925/http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/v/index.jsp?vgnextoid=a1312e636369f010VgnVCM100000176f620aRCRD |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=First Presidency Message on Same-Gender Marriage |بڵاوکەرەوە=Newsroom.lds.org |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603123925/http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/v/index.jsp?vgnextoid=a1312e636369f010VgnVCM100000176f620aRCRD |date= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> و پێیان وایە کە مناڵەکان دەبێت لە ماڵێکدا بن کە دایک و باوکێک بەڕێوەی بەرێ.<ref name=DMD>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brownback |یەکەم=Sam |سەردێڕ=Defining Marriage Down&nbsp;– We need to protect marriage. |بڵاوکەرەوە=National Review |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.nationalreview.com/comment/brownback200407090921.asp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080601155703/http://www.nationalreview.com/comment/brownback200407090921.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040710092937/http://www.nationalreview.com/comment/brownback200407090921.asp |date=١٠ی تەممووزی ٢٠٠٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lds.org/topics/family-proclamation |سەردێڕ=''The Family: A Proclamation to the World'' |بڵاوکەرەوە=Lds.org |ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ١٩٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131208223716/https://www.lds.org/topics/family-proclamation |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەندێک لەو کەسانەی کە دژی مافەکانی ھاوزایەندخوازانن پێیان وایە کە ئەم مافانە کێشەی تێکەڵبوون دروست دەکەن لە ڕووی ئازادی تاکەکەسی،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=496871&in_page_id=1770 |سەردێڕ=Gay hate law 'threat to Christian free speech' |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|یەکەم=Steve |دوایین=Doughty |بڵاوکەرەوە=Daily Mail |شوێن=London}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=403815&in_page_id=1770 |سەردێڕ=Christian faces court over 'offensive' gay festival leaflets |یەکەم=Steve |دوایین=Doughty |ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Daily Mail |شوێن=London |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061019212703/http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=403815&in_page_id=1770 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/michael_gove/article805241.ece |بڵاوکەرەوە=The Times |سەردێڕ=I'd like to say this, but it might land me in prison |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|یەکەم=Michael |دوایین=Gove |شوێن=London |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20080918211024/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/michael_gove/article805241.ece |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cbc.ca/canada/calgary/story/2007/11/28/chandler-meeting.html |سەردێڕ=Christian group likens Tory candidate review to witch hunt |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=CBC News |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080605082143/http://www.cbc.ca/canada/calgary/story/2007/11/28/chandler-meeting.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.lifesitenews.com/news/archive/ldn/2008/apr/08040901 |سەردێڕ=Conduct unbecoming a free society |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٠٨|دوایین=Kempling |یەکەم=Chris |بڵاوکەرەوە=National Post |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140328143153/http://www.lifesitenews.com/news/archive/ldn/2008/apr/08040901 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئازادی ئایینی،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.law.com/jsp/ihc/PubArticleIHC.jsp?id=1193735028038 |سەردێڕ=Employer's Dilemma: When Religious Expression and Gay Rights Cross |یەکەم=Judith |دوایین=Moldover |بڵاوکەرەوە=New York Law Journal |ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071031184612/http://www.law.com/jsp/ihc/PubArticleIHC.jsp?id=1193735028038 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1374/is_1_68/ai_n24944645 |سەردێڕ=Collision of religious and gay rights in the workplace |بڵاوکەرەوە=Humanist |ڕێکەوت=کانوونی دووەم–شوباتی ٢٠٠٨|یەکەم=Bob |دوایین=Ritter |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120305210524/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1374/is_1_68/ai_n24944645/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305210524/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1374/is_1_68/ai_n24944645/ |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٢ }}</ref> توانای بەڕێوەبردنی کڵێساکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/6904057.stm |سەردێڕ=Bishop loses gay employment case |ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170930123030/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/6904057.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕێکخراوە خێرخوازییەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2080669/Catholic-adoption-service-stops-over-gay-rights.html |سەردێڕ=Catholic adoption service stops over gay rights |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Telegraph |یەکەم=Martin |دوایین=Beckford |شوێن=London |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171020151524/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2080669/Catholic-adoption-service-stops-over-gay-rights.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.boston.com/news/local/articles/2006/03/11/catholic_charities_stuns_state_ends_adoptions/ |سەردێڕ=Catholic Charities to halt adoptions over issue involving gays |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٠٦|دوایین=LeBlanc |یەکەم=Steve |بڵاوکەرەوە=Boston Globe |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303212653/http://www.boston.com/news/local/articles/2006/03/11/catholic_charities_stuns_state_ends_adoptions/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و ڕێکخراوی ئایینی تر. بەھەرحاڵ، ئەو کڵێسا و ڕێکخراوانەی کە دژی یاساکانی حکوومەت دەوەستن و جیاکاری دەکەن لەنێوان ھاوزایەندخوازان و بەدڕەفتاری دەکەن بەرامبەرییان، ھەڕەشەی باج لێسەندنیان لێ دەکرێت لەلایەن حکوومەتەوە.<ref name=BannedBoston>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/012/191kgwgh.asp |سەردێڕ=Banned in Boston:The coming conflict between same-sex marriage and religious liberty |یەکەم=Maggie |دوایین=Gallagher |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٠٦|بەرگ=٠١١|issue=33 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060516000949/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/012/191kgwgh.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٠٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/08/14/nyregion/14civil.html |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Church Group Complains of Civil Union Pressure |یەکەم=Jill |دوایین=Capuzzo |newspaper=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630114638/http://www.nytimes.com/2007/08/14/nyregion/14civil.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/09/18/nyregion/18grove.html |سەردێڕ=Group Loses Tax Break Over Gay Union Issue |یەکەم=Jill |دوایین=Capuzzo |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170628033942/http://www.nytimes.com/2007/09/18/nyregion/18grove.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.deseretnews.com/article/1,5143,700226242,00.html |سەردێڕ=LDS Church expresses disappointment in California gay marriage decision |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٠٨|یەکەم=Carrie |دوایین=Moore |بڵاوکەرەوە=Deseret News |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090601193325/http://www.deseretnews.com/article/1%2C5143%2C700226242%2C00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|df=dmy}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090601193325/http://www.deseretnews.com/article/1,5143,700226242,00.html |date= ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩}}</ref> ئێستە کڵێساکان پارەی پێداویستییەکانیان (وەک ئاو، کارەبا، ھتد…) نادەن و لەسەر حکوومەتە. == کۆمەڵگە و کۆمەڵناسی == === بیر و ڕای گشتی === {{کاردانەوە کۆمەڵایەتییەکان بەرامبەر بە ھاوزایەندخوازی}} پەسەند نەکردنی ئەو کەسانەی کە جیاڕەگەزخواز نین، وەک ھاوزایەندخوازان، لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە زیاتر لە وڵاتەکانی ئاسیا و ئەفریقا دەبیندرێت، بە تایبەتی وڵاتە دواکەوتووەکان، و بە شێوەیەکی بەرچاو لە ئەورووپا و [[ئوسترالیا]] و ئەمریکاکان پەسەند دەکرێن. کۆمەڵگەکانی ڕۆژاوا بە گشتی زۆر باشن لە ڕووی پەسەندکردنیانەوە و مافی خۆشیان ھەیە، بە تایبەتی لە کۆتا دەیەکانی ڕابردوودا گرنگی بە مافەکانیان دراوە و کۆمەڵگە فێرکراوە لەسەر دیاردەکە. لە ٢٠١٧دا، پرۆفیسۆر ئەیمی ئەدامچیک ڕوونی کردەوە کە ئەم جیاوازییە جیھانییانە لە پەسەندکردنی ھاوزایەندخوازان دەگەڕێتەوە بۆ سەر سێ فاکتەر کە پێکھاتوون لە: بەھێزی دیموکراسی، پێگەیشتوویی ئابووری، و ئەو ئایینانەی کە لەو شوێنانە بەربڵاون.<ref name="Adamczyk">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adamczyk|یەکەم=Amy|سەردێڕ=Cross-National Public Opinion about Homosexuality: Examining Attitudes across the Globe|ساڵ=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of California Press|پەڕەکان=٣–٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wly8DQAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170217022835/https://books.google.com/books?id=wly8DQAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === پەیوەندییەکان === لە ٢٠٠٦دا، کۆمەڵەی دەروونی ئەمریکی، کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی، لەگەڵ کۆمەڵەی نەتەوەیی کارمەندانی کۆمەڵایەتی، لە دادگای باڵا لە ویلایەتی [[کالیفۆرنیا]] کورتەیەکیان پێشکەش کرد: «خەڵکانی گەی و لێزبیان پەیوەندی پابەندبوو و درێژخایەن دروست دەکەن کە یەکسانن بە پەیوەندییە جیاڕەگەزخوازەکان. [[ھاوسەرگیری]] کە لە ھاوزایەندخوازان دابڕاوە سوودی کۆمەڵایەتی، دەروونی، و تەندروستی دەھێنێت. بە ڕەتکردنەوەی مافی ھاوسەرگیری بۆ ھاوزایەندخوازان، ویلایەتەکە پشتی ئەو ستیگمایانە دەگرێت و ڕێیان پێ دەدات کە بەردەوام بێت کە [بە ھۆکاری مێژوویی] دراونەتە پاڵ ھاوزایەندخوازی. ھاوزایەندخوازی تووشی ستیگما کراوە و ئەم ستیگمایەش ئەنجامی نەرێنیی دەبێت. بەربەستنی [[ھاوسەرگیریی ھاوزایەند|ھاوسەرگیری ھاوزایەندخوازان]] لەلایەن ویلایەتی کالیفۆرنیاوە، شکانەوەیەکی ئەم ستیگمایەیە.» ئەوان ھەروەھا ئاماژەیان بەوە دا کە «ھیچ بنەمایەکی زانستیی نییە بۆ جیاکردنەوە لە نێوان کەپڵە جیاڕەگەزخواز و ھاوزایەندخوازەکان لە بارەی مافی یاسایی، سوودەکان، و [ئەو کێشانەی] کە لە ڕووی ھاوسەرگیری شارستانییەوە دروست دەبن.»<ref name=amici/> ھاوسەرگیری ھاوزایەند لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٨دا یاسایی کرا کاتێک ویلایەتی کالیفۆرنیا بڕوانامەی ھاوسەرگیری بۆ ھاوزایەندخوازان دەرکرد و بەسەر بەربەستەکەدا چۆوە کە دژی یاساکانی ویلایەتەکە بوو.<ref>*{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Same-sex_marriage_in_California |سەردێڕ = «Same-sex marriage in California» |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> === ئایین === ھەرچەندە پەیوەندی نێوان ھاوزایەندخوازی و ئایین دەتوانێت بگۆڕێت لە ناوچەیەکەوە و بۆ ناوچەیەکی تر و بەپێی تێپەڕبوونی کات، ئەو ئایینانەی کە ئێستە بەربڵاوترینن لە جیھاندا، کە [[ئایینە ئیبراھیمییەکان]]ن، ھاوزایەندخوازی و شێوەکانی تری پەیوەندیداری بە نەرێنیی پیشانی کۆمەڵگە دەدەن. ئەم دژ وەستانە دەتوانێت لە مەودایەکی فراوان لە بە کەم سەیرکردنی کردارەکە، تا تەواو بەربەستکردنی و دژ وەستانی لە ھەبوون لە کۆمەڵگەدا درێژ ببێتەوە. ھەندێک لە ئایینەکان وا بانگەشە دەکەن کە ڕووتێکردنی ھاوزایەند لە خۆیدا تاوانە،<ref name=OPCtrial>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.upper-register.com/irons_trial/charges.pdf|سەردێڕ=Charge #1 and specifications preferred by the Presbytery of Southern California against The Rev. C. Lee Irons|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|format=PDF|بڵاوکەرەوە=Presbytery of Southern California of the Orthodox Presbyterian Church|وتەگێڕانەوە=claiming that homosexuality is an unchosen "condition," rather than a sin of the heart, [...] contradicts the teaching of Scripture that both the desire and the act are sin.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080723194409/http://www.upper-register.com/irons_trial/charges.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەندێکی تر دەڵێن تەنھا کردارە ھاوزایەندییەکان تاوانە،<ref>سێکس و کۆمەڵگە – بەرگی ٣ – پەڕەی ٨٣٤</ref> و ھەندێکی تریان بە تەواوی ھاوزایەندخوازییان پەسەند کردووە،<ref>The Wiley-Blackwell Companion to Religion and Social Justice – Page 543, Michael D. Palmer, Stanley M. Burgess – 2012</ref> لەکاتێکدا ھەندێکی تریش ھەن بە ڕێژەیەکی زۆر کەم کە ھانی ھاوزایەندخوازان دەدەن.<ref>Introduction to New and Alternative Religions in America, Eugene V. Gallagher, W. Michael Ashcraft – 2006</ref> ھەندێک لە خەڵکی پێیان وایە و بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ھەستی ھاوزایەند دەتوانرێت نەھێڵرێت بە باوەڕ بە ئایین. ھەندێک خەڵک کرداری ھاوزایەندخوازییان لەلا پیرۆزە و میتۆلۆجی خۆشەویستی ھاوزایەند دەتوانرێت لە بەشەکانی جیھاندا بدۆزرێتەوە.<ref>Cabezón, p. vii, "Introduction"</ref> == ھاوزایەندخوازیی ئاژەڵانی تر == [[پەڕگە:Males Anas platyrhynchos 2.jpg|وێنۆک|دوو قازی کێوی نێرینە]] [[پەڕگە:Wuppertal - Zoo - Panthera leo 01 (1) ies.webm|وێنۆک|دوو [[شێر]]ی نێر لە کاتی سێکسکردندا]] خووڕەوشتی ھاوزایەندخوازی و دووڕەگەزخوازی بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێوان ئاژەڵەکاندا دەبیندرێن. ئەم خووڕەوشتانە لە [[سێکس|چالاکی سێکسییەوە]] درێژ دەبێتەوە بۆ باوانێتیکردن و بوون بە کەپڵ. بەدواداچوونێکی ١٩٩٩ی بڕووس بەیجمێڵ پیشانی دەدات کە کردەوە و خووڕەوشتی ھاوزایەندخوازی و پەیوەندیدار پێوەی لە سەروو ٥٠٠ جۆر لە ئاژەڵانی تردا تۆمار کراوە، ھەر لە [[پریمات]]ەکانەوە تا کرمەکان.<ref name=Bagemihl/><ref name="Biological Exuberance: Animal">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harrold |یەکەم=Max |سەردێڕ=Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity |بڵاوکەرەوە=The Advocate, reprinted in Highbeam Encyclopedia |ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.thefreelibrary.com/Biological+Exuberance:+Animal+Homosexuality+and+Natural+Diversity.-a053877996 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110520172429/http://www.thefreelibrary.com/Biological+Exuberance:+Animal+Homosexuality+and+Natural+Diversity.-a053877996 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پەیوەندی سێکسی نێوان ئاژەڵەکان بە شێوەی زۆر جیاواز دەردەکەوێت و دەنوێنرێت. ھەرچەندە چەند بیردۆزەیەک ھەیە، بەڵام لە ڕووی زانستییەوە ھێشتا نازانرێت ھۆکاری جیاوازی ئەم دەربڕینانە چییە لەم جۆرە پەیوەندییانەدا، و لەبەر ئەوەشی ھەموو جۆرێک لە ئاژەڵەکان بەدواداچوونیان لەسەر نەکراوە،<ref name="'Catalogue of Life' reaches">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gordon |یەکەم=Dr Dennis | سەردێڕ='Catalogue of Life' reaches one million species |بڵاوکەرەوە=National Institute of Water and Atmospheric Research |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.niwascience.co.nz/pubs/mr/archive/2007-04-10-3 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070713004634/http://www.niwascience.co.nz/pubs/mr/archive/2007-04-10-3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> بیردۆزەیەک یان وەڵامێکی جێگیر ئەستەمە دەستکەوتنی. وەک بەیجمێڵ دەڵێت: «شانشینی ئاژەڵان [ئەم کردەوەیە] ئەنجام دەدەن بە جیاوازییەکی سێکسیی زۆریشەوە، لەوان ھاوزایەندخوازی، دووڕەگەزخوازی، و سێکسی بێ زاووزێ» وا دیارە لەلای ئاژەڵەکانی تر پەسەندکردنی زۆر زیاترە لە چاو مرۆڤەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.publishersweekly.com/pw/print/19990201/26501-gay-lib-for-the-animals-a-new-look-at-homosexuality-in-nature-.html |سەردێڕ=Gay Lib for the Animals: A New Look At Homosexuality in Nature – 2/1/1999 – Publishers Weekly |بڵاوکەرەوە=Publishersweekly.com |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120729131204/http://www.publishersweekly.com/pw/print/19990201/26501-gay-lib-for-the-animals-a-new-look-at-homosexuality-in-nature-.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> لە یەکێک لە جۆرەکانی ئاژەڵان، کە پێکھاتووە لە [[پەز]]ەکان، یان مەڕە ماڵی کراوەکان، ڕووتێکردنی ھاوزایەندخوازی بە شێوەیەکی زۆر دەبیندرێت.<ref name="books.google.ca">''[https://books.google.com/books?id=EftT_1bsPOAC&pg=PA179 Animal Homosexuality: A Biosocial Perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170223053821/https://books.google.com/books?id=EftT_1bsPOAC&pg=PA179 |date=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧}}'' By Aldo Poiani, A. F. Dixson, p. 179, 2010, Cambridge University Press</ref><ref name=levay2/> نزیکەی ١٠٪‏ مەڕە نێرینەکان ڕەتی دەکەنەوە کە لەگەڵ مێینەکاندا کردەوەی سێکسیی ئەنجام بدەن، لەکاتێکدا وەڵامی خێرایان دەبێت بۆ ئەنجامدانیی لەگەڵ نێرێکی تردا.<ref name=levay2>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Gay, Straight, and The Reason Why The Science of Sexual Orientation|ناونیشان=https://archive.org/details/gaystraightreaso0000leva|دوایین=Levay|یەکەم=Simon |ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |شوێن=Cambridge, Massachusetts |پەڕەکان=[https://archive.org/details/gaystraightreaso٠٠٠٠leva/page/٧٠ ٧٠]–٧١}}</ref> ھاوزایەندخوازی نێوان ئاژەڵەکان ئەوەمان پیشان دەدەن کە ھاوزایەندخوازی لە ڕاستیدا نەخۆشی نییە و لە ناو سروشتدا بەردەوام ڕوودەدات، و لە ھەمان کاتدا قسەی زۆرینەی کەسایەتییە ئایینییەکان، بە تایبەتی ئەوانەی نێو کۆمەڵگەی ئیسلامی، پووچەڵ دەکاتەوە لەوەی کە دەڵێن ھاوزایەندخوازی لە ئاژەڵدا ڕوو نادات. == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|20em|refs= <ref name="apahelp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sexual orientation, homosexuality and bisexuality|بڵاوکەرەوە=American Psychological Association|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.apa.org/helpcenter/sexual-orientation.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130808032050/http://www.apa.org/helpcenter/sexual-orientation.aspx}}</ref> <ref name=amici>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.courts.ca.gov/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf |پەڕە=٣٠|سەردێڕ=Case No. S147999 in the Supreme Court of the State of California, In re Marriage Cases Judicial Council Coordination Proceeding No. 4365(...) – APA California Amicus Brief&nbsp;— As Filed |format=PDF |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120118184353/http://www.courts.ca.gov/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="Frankowski">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.1542/peds.113.6.1827 |نووسەر=Frankowski BL|نووسەر٢=American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence|سەردێڕ=Sexual orientation and adolescents |journal=Pediatrics|بەرگ=١١٣ |issue=٦ |پەڕەکان=١٨٢٧–٣٢ |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٤|pmid=١٥١٧٣٥١٩|ناونیشان=http://pediatrics.aappublications.org/content/113/6/1827.long}}</ref> <ref name="Lamanna">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Mary Ann Lamanna|نووسەر٢=Agnes Riedmann|نووسەر٣=Susan D Stewart|سەردێڕ=Marriages, Families, and Relationships: Making Choices in a Diverse Society|بڵاوکەرەوە=Cengage Learning|ژپنک=١-٣٠٥-١٧٦٨٩-٨|ساڵ=٢٠١٤|پەڕە=٨٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fofaAgAAQBAJ&pg=PA82|وتەگێڕانەوە=The reason some individuals develop a gay sexual identity has not been definitively established &nbsp;– nor do we yet understand the development of heterosexuality. The American Psychological Association (APA) takes the position that a variety of factors impact a person's sexuality. The most recent literature from the APA says that sexual orientation is not a choice that can be changed at will, and that sexual orientation is most likely the result of a complex interaction of environmental, cognitive and biological factors...is shaped at an early age...[and evidence suggests] biological, including genetic or inborn hormonal factors, play a significant role in a person's sexuality (American Psychological Association 2010).|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130141623/https://books.google.com/books?id=fofaAgAAQBAJ&pg=PA82|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Stuart">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=گەیڵ ویسگارز ستوارت|سەردێڕ=Principles and Practice of Psychiatric Nursing|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٠-٣٢٣-٢٩٤١٢-X|ساڵ=٢٠١٤|پەڕە=٥٠٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ivALBAAAQBAJ&pg=PA502|وتەگێڕانەوە=No conclusive evidence supports any one specific cause of homosexuality; however, most researchers agree that biological and social factors influence the development of sexual orientation.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130185850/https://books.google.com/books?id=ivALBAAAQBAJ&pg=PA502|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Kersey-Matusiak">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Gloria Kersey-Matusiak|سەردێڕ=Delivering Culturally Competent Nursing Care|بڵاوکەرەوە=Springer Publishing Company|ژپنک=٠-٨٢٦١-٩٣٨١-١|ساڵ=٢٠١٢|پەڕە=١٦٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=X8O_wGedAYoC&pg=PA169|وتەگێڕانەوە=Most health and mental health organizations do not view sexual orientation as a 'choice.'|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130123356/https://books.google.com/books?id=X8O_wGedAYoC&pg=PA169|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="rcp2007">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rcpsych.ac.uk/workinpsychiatry/specialinterestgroups/gaylesbian/submissiontothecofe.aspx|سەردێڕ=Submission to the Church of England's Listening Exercise on Human Sexuality|بڵاوکەرەوە=The Royal College of Psychiatrists|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130502011813/http://www.rcpsych.ac.uk/workinpsychiatry/specialinterestgroups/gaylesbian/submissiontothecofe.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Långström2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Långström |یەکەم١= N. |دوایین٢= Rahman |یەکەم٢= Q. |دوایین٣= Carlström |یەکەم٣= E. |دوایین٤= Lichtenstein |یەکەم٤= P. |سەردێڕ= Genetic and Environmental Effects on Same-sex Sexual Behavior: A Population Study of Twins in Sweden | doi = 10.1007/s10508-008-9386-1| journal = Archives of Sexual Behavior |بەرگ= ٣٩| issue = 1|پەڕەکان= ٧٥–٨٠|ساڵ= ٢٠٠٨| pmid = ١٨٥٣٦٩٨٦}}</ref> <ref name=PAHO>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="Therapies" to change sexual orientation lack medical justification and threaten health |ناونیشان=http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=6803&Itemid=1926 |بڵاوکەرەوە=Pan American Health Organization |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120523040848/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=6803&Itemid=1926 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠١٢|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110113141618/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content |date=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ }} archived here.</ref> <ref name="levay">Simon LeVay (1996). ''[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/books/chap1/queerscience.htm Queer Science: The Use and Abuse of Research into Homosexuality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170317060357/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/books/chap1/queerscience.htm |date=١٧ی ئازاری ٢٠١٧}}.'' Cambridge: The MIT Press ISBN 0-262-12199-9</ref> <ref name=hawragazxwazi271927>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sciencedaily.com/releases/2009/06/090616122106.htm|سەردێڕ=Same-sex Behavior Seen In Nearly All Animals, Review Finds|ئیش=ScienceDaily|ڕێکەوتی سەردان= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110128123637/http://www.sciencedaily.com/releases/2009/06/090616122106.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=hawragazxwazi371827>[http://www.news-medical.net/news/2006/10/23/20718.aspx ''1,500 animal species practice homosexuality''. ''The Medical News'', 23 October 2006] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110210172226/http://www.news-medical.net/news/2006/10/23/20718.aspx |date=10 February 2011}}</ref> <ref name=hawragazxwazi372937>Sommer, Volker & Paul L. Vasey (2006), Homosexual Behaviour in Animals, An Evolutionary Perspective. Cambridge University Press, Cambridge. ISBN 0-521-86446-1</ref> <ref name=Bagemihl>{{harv|Bagemihl|1999}}</ref> <ref name="apa2009">American Psychological Association: [http://www.apa.org/about/governance/council/policy/sexual-orientation.aspx Resolution on Appropriate Affirmative Responses to Sexual Orientation Distress and Change Efforts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101174139/http://www.apa.org/about/governance/council/policy/sexual-orientation.aspx |date= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> <ref name="Committed">*[http://www.mercurynews.com/census/ci_18334802?nclick_check=1 Census statistics show quarter of California same-sex couples raising kids] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809145325/http://www.mercurynews.com/census/ci_18334802?nclick_check=1 |date= ٩ی ئابی ٢٠١٦}} *[http://www.starnewsonline.com/article/20110630/ARTICLES/110639995/1004/sitemaps Region Saw Increase In Same-Sex Households] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329030306/http://www.starnewsonline.com/article/20110630/articles/110639995/1004/sitemaps |date=٢٩ی ئازاری ٢٠١٦}} *[http://abcnews.go.com/Health/sex-couples-census-data-trickles-quarter-raising-children/story?id=13850332 Census 2010: One Quarter of Gay Couples Raising Children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630053712/http://abcnews.go.com/Health/sex-couples-census-data-trickles-quarter-raising-children/story?id=13850332 |date=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧}} *[http://www.startribune.com/local/125537288.html Minnesota Sees 50% Rise in Number of Gay Couples] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717123400/http://www.startribune.com/local/125537288.html |date=17 July 2011}} *[http://www.poughkeepsiejournal.com/article/20110714/NEWS01/107140334/Census-Dutchess-Ulster-gay-households-increase Census:Dutchess, Ulster Gay Households Increase] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160119045141/http://www.poughkeepsiejournal.com/article/20110714/NEWS01/107140334/Census-Dutchess-Ulster-gay-households-increase |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}} *[http://westchesterrealestateinformation.com/same-sex-couples-numbers-soar-in-ny-2010-census-finds/ Same Sex Couples' Numbers Soar In N.Y, 2010 Census Finds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430050627/http://westchesterrealestateinformation.com/same-sex-couples-numbers-soar-in-ny-2010-census-finds/ |date=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣}} *[http://www.edgeboston.com/index.php?ch=news&sc=local&sc3=&id=123278 87% Increase in Same-Sex Nevada Households Since 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141026075323/http://www.edgeboston.com/index.php?ch=news&sc=local&sc3=&id=123278 |date=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}} *[http://www.necn.com/07/14/11/Gay-lesbian-households-increase-in-Okla/landing_politics.html?&apID=aebfe9933c274365a694d062894d773c 2010 Census indicates increase among same-sex homeowners in Oklahoma] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130130091511/http://www.necn.com/07/14/11/Gay-lesbian-households-increase-in-Okla/landing_politics.html?&apID=aebfe9933c274365a694d062894d773c |date=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}} *[http://www.wnyc.org/blogs/wnyc-news-blog/2011/jul/15/spike-number-same-sex-couples-city/ Spike In Number of City's Same-Sex Couples] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727052503/http://www.wnyc.org/blogs/wnyc-news-blog/2011/jul/15/spike-number-same-sex-couples-city/ |date=27 July 2011}}</ref> <ref name=psych2010>[http://healthyminds.org/More-Info-For/GayLesbianBisexuals.aspx Sexual Orientation] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110726000000/http://healthyminds.org/More-Info-For/GayLesbianBisexuals.aspx |date=26 July 2011}}. ''American Psychiatric Association''.</ref> <ref name="nrtsreport3619">[https://www.facebook.com/NRTTVenglish/videos/1455995347807378/ homosexuals in the Kurdish Region], NRT Media</ref> <ref name=homodef46198>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= A Dictionary of True Etymologies|دوایین=Room |یەکەم=Adrian |ساڵ=١٩٨٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٠٢-٠٣٤٠-٣|پەڕە=٨٤}}</ref> <ref name=homodef37193>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= A Student's Dictionary of Psychology|دوایین=Statt |یەکەم=David A. |ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Psychology Press |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤١٦٩-٣٤٢-٢|پەڕە=٩٣}}</ref> <ref name=glbtq>{{بیرخستنەوە|ناونیشان=http://www.glbtq.com/social-sciences/kertbeny_km.html |سەردێڕ=Karl-Maria Kertbeny: The Coinage and Dissemination of the Term |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|periodical=glbtq.com |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120927020758/http://www.glbtq.com/social-sciences/kertbeny_km.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626100855/http://www.glbtq.com/social-sciences/kertbeny_km.html |date=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> <ref name=homolegal3619>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=Feray Jean-Claude |نووسەر٢=Herzer Manfred |ساڵ= ١٩٩٠|سەردێڕ= Homosexual Studies and Politics in the 19th Century: Karl Maria Kertbeny | journal = Journal of Homosexuality |بەرگ= ١٩|پەڕە= ١| doi=10.1300/j082v19n01_02}}</ref> <ref name=von-kraft3628>[http://www.glbtq.com/social-sciences/krafft_ebing_r.html Krafft-Ebing, Richard von (1840–1902)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120409220543/http://www.glbtq.com/social-sciences/krafft_ebing_r.html |date=9 April 2012}}. ''glbtq.com''.</ref> <ref name=psexualis>{{بیرخستنەوە|ناونیشان=http://www.kino.com/psychopathia/history.html |سەردێڕ=Psychopathia Sexualis |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|periodical=Kino.com |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071004223140/http://www.kino.com/psychopathia/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> <ref name=glaad>[http://www.glaad.org/referenceguide Media Reference Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823105346/http://www.glaad.org/referenceguide |date=٢٣ی ئابی ٢٠١١}} (citing AP, NY Times, Washington Post style guides), GLAAD. Retrieved 10 May 2007.</ref> <ref name=haiey3618>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/gay|سەردێڕ=gay|وێبگە=Oxford Dictionaries|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٥|وتەگێڕانەوە=(Of a person, especially a man) homosexual.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160827054658/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/gay|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=Mj3737>Marguerite Johnson, Terry Ryan: ''Sexuality in Greek and Roman society and literature: a sourcebook'' p.4</ref> <ref name=hayw26193>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/lesbian |سەردێڕ=Lesbian &#124; Define Lesbian at Dictionary.com |بڵاوکەرەوە=Dictionary.reference.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160307135535/http://dictionary.reference.com/browse/lesbian |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=UNAIDS>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNAIDS: Men who have sex with men |بڵاوکەرەوە=UNAIDS |ناونیشان=http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/dataimport/pub/briefingnote/2006/20060801_policy_brief_msm_en.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120320001221/http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/dataimport/pub/briefingnote/2006/20060801_policy_brief_msm_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> <ref name=hayiaj261862>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Younger|یەکەم=John G.|سەردێڕ=Sex in the ancient world from A to Z|ناونیشان=https://archive.org/details/sexancientworldf00youn|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London [u.a.]|ژپنک=٠-٤١٥-٢٤٢٥٢-٥|پەڕە=[https://archive.org/details/sexancientworldf٠٠youn/page/n٥٨ ٣٨]|edition=1st published.}}</ref> <ref name=naown1726>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition|ناونیشان=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7|بڵاوکەرەوە=Houghton Mifflin|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٠-٦١٨-٧٠١٧٢-٩}}</ref> <ref name=haowm19364>{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین = Spears | یەکەم = Richard A. | سەردێڕ = Fag |ئیش= Dictionary of American Slang and Colloquial Expressions | ساڵ = ٢٠٠٧| ناونیشان = http://dictionary.reference.com/browse/faggot | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20160227014915/http://dictionary.reference.com/browse/faggot | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی شوباتی ٢٠١٦ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=terms>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sex-lexis.com/ |سەردێڕ=Dictionary of Sexual Terms |بڵاوکەرەوە=Sex-lexis.com |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041015054212/http://www.sex-lexis.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name=haownsh351937>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Taylor|یەکەم=Marvin J.|سەردێڕ=Queer Things from Old Closets: Libraries Gay and Lesbian Studies – Queer Theory|ناونیشان=http://rbm.acrl.org/content/rbml/8/1/19.full.pdf|بڵاوکەرەوە=Association of College and Research Libraries|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160116080410/http://rbm.acrl.org/content/rbml/8/1/19.full.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=ajowm36197>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=eds|یەکەم=Marc Wolinsky ...|سەردێڕ=Gays and the military: Joseph Steffan versus the United States|ساڵ=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|شوێن=Princeton, NJ|ژپنک=٠-٦٩١-٠٣٣٠٧-٢|پەڕەکان=٤٠–٤٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kM8WgQQghwIC&pg=PA49&lpg=PA49&dq=Gays+military+homo+derogatory+epithet&source=bl&ots=GKgHK00BxL&sig=MpmlY0QZHaF2ebPZ3o-phV1IMmo&hl=en&sa=X&ei=xxFuULTrGqP20gH5x4EY&ved=0CC8Q6AEwAw#v=onepage&q=Gays%20military%20homo%20derogatory%20epithet&f=false|edition=[Online-Ausg.].|ڕێکەوتی سەردان= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130175809/https://books.google.com/books?id=kM8WgQQghwIC&pg=PA49&lpg=PA49&dq=Gays+military+homo+derogatory+epithet&source=bl&ots=GKgHK00BxL&sig=MpmlY0QZHaF2ebPZ3o-phV1IMmo&hl=en&sa=X&ei=xxFuULTrGqP20gH5x4EY&ved=0CC8Q6AEwAw#v=onepage&q=Gays%20military%20homo%20derogatory%20epithet&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <!--========= دێمۆگرافیا ==========--> <ref name=timcook2719>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.nbcnews.com/watch/nightly-news/apple-s-tim-cook-is-first-fortune-500-to-come-out-as-gay-350111811811|سەردێڕ = Apple's CEO Tim Cook Is First Fortune 500 to Come Out as Gay|بڵاوکەرەوە = NBC News|ڕێکەوت = ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە = www.nbcnews.com|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20170724022131/http://www.nbcnews.com/watch/nightly-news/apple-s-tim-cook-is-first-fortune-500-to-come-out-as-gay-350111811811|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=black>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Black |یەکەم١= Dan |دوایین٢= Gates |یەکەم٢= Gary |دوایین٣= Sanders |یەکەم٣= Seth |دوایین٤= Taylor |یەکەم٤= Lowell |ساڵ= ٢٠٠٠|سەردێڕ= Demographics of the Gay and Lesbian Population in the United States: Evidence from Available Systematic Data Sources | journal = Demography |بەرگ= ٣٧ | issue = ٢|پەڕەکان= ١٣٩–١٥٤ | doi=10.2307/2648117 | pmid=١٠٨٣٦١٧٣}}</ref> <ref name=sexualbehavior37287>Sexual Behavior in the Human Male, p. 656</ref> <ref name="more-or-less-2010-10-01">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harford|یەکەم=Tim|سەردێڕ=More or Less examines Office for National Statistics figures on gay, lesbian and bisexual people|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/programmes/b00tznbk|بڵاوکەرەوە=BBC|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151105183125/http://www.bbc.co.uk/programmes/b00tznbk|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name=idea-creative719>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=David Leonhardt |سەردێڕ=John Tukey, 85, Statistician; Coined the Word 'Software' |journal=The New York Times |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٠}}</ref> <ref name=idea-creative628>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biography 15.1, ''John W. Tukey'' (1915–2000) |ناونیشان=http://www.swlearning.com/quant/kohler/stat/biographical_sketches/bio15.1.html |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171105192244/http://www.swlearning.com/quant/kohler/stat/biographical_sketches/bio15.1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} John Tukey criticizes sample procedure</ref> <ref name = Billy1993>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.2307/2136206|vauthors=Billy JO, Tanfer K, Grady WR, Klepinger DH |سەردێڕ=The sexual behavior of men in the United States|jstor=2136206 |journal=Family Planning Perspectives |بەرگ=٢٥|issue=2 |پەڕەکان=٥٢–٦٠|ساڵ=١٩٩٣|pmid=٨٤٩١٢٨٧}}</ref> <ref name = Binson1995>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.1080/00224499509551795|یەکەم١=Diane |دوایین١=Binson |یەکەم٢=Stuart |دوایین٢=Michaels |یەکەم٣=Ron |دوایین٣=Stall |یەکەم٤=Thomas J. |دوایین٤=Coates |یەکەم٥=John H. |دوایین٥=Gagnon |یەکەم٦=Joseph A. |دوایین٦=Catania |ساڵ=١٩٩٥|سەردێڕ=Prevalence and Social Distribution of Men Who Have Sex with Men: United States and Its Urban Centers |journal=The Journal of Sex Research |بەرگ=٣٢|issue=3 |پەڕەکان=٢٤٥–٥٤ |jstor=3812794}}</ref> <ref name = Johnson1992>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Johnson AM, Wadsworth J, Wellings K, Bradshaw S, Field J |سەردێڕ=Sexual lifestyles and HIV risk |journal=Nature |بەرگ=٣٦٠|issue=6403 |پەڕەکان=٤١٠–٢|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٩٢|pmid=١٤٤٨١٦٣|doi=10.1038/360410a0}}</ref> <ref name = Laumann1994>Laumann, E. O. , Gagnon, J. H. , Michael, R. T. , & Michaels, S. (1994). ''The social organization of sexuality: Sexual practices in the United States.'' Chicago: University of Chicago Press.{{Page needed|date=September 2010}}</ref> <ref name = Wellings1994>Wellings, K. , Field, J. , Johnson, A. , & Wadsworth, J. (1994). ''Sexual behavior in Britain: The national survey of sexual attitudes and lifestyles.'' London, UK: Penguin Books.{{Page needed|date=September 2010}}</ref> <ref name = ACSF1992>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| doi = 10.1038/360407a0 |نووسەر= Investigators ACSF |ساڵ= ١٩٩٢|سەردێڕ= AIDS and sexual behaviour in France | journal = Nature |بەرگ= ٣٦٠| issue = 6403|پەڕەکان= ٤٠٧–٤٠٩| pmid = ١٤٤٨١٦٢}}</ref> <ref name = Bogaert2004>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Bogaert AF |سەردێڕ=The prevalence of male homosexuality: the effect of fraternal birth order and variations in family size |journal=Journal of Theoretical Biology |بەرگ=٢٣٠|issue=1 |پەڕەکان=٣٣–٧|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٤|pmid=١٥٢٧٥٩٩٧|doi=10.1016/j.jtbi.2004.04.035}} Bogaert argues that: "The prevalence of male homosexuality is debated. One widely reported early estimate was 10% (e.g. , Marmor, 1980; Voeller, 1990). Some recent data provided support for this estimate (Bagley and Tremblay, 1998), but most recent large national samples suggest that the prevalence of male homosexuality in modern western societies, including the United States, is lower than this early estimate (e.g. , 1–2% in Billy et al. , 1993; 2–3% in Laumann et al. , 1994; 6% in Sell et al. , 1995; 1–3% in Wellings et al. , 1994). It is of note, however, that homosexuality is defined in different ways in these studies. For example, some use same-sex behavior and not same-sex attraction as the operational definition of homosexuality (e.g. , Billy et al. , 1993); many sex researchers (e.g. , Bailey et al. , 2000; Bogaert, 2003; Money, 1988; Zucker and Bradley, 1995) now emphasize attraction over overt behavior in conceptualizing sexual orientation." (p. 33) Also: "...the prevalence of male homosexuality (in particular, same-sex attraction) varies over time and across societies (and hence is a "moving target") in part because of two effects: (1) variations in fertility rate or family size; and (2) the fraternal birth order effect. Thus, even if accurately measured in one country at one time, the rate of male homosexuality is subject to change and is not generalizable over time or across societies." (p. 33)</ref> <ref name = Fay1989>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Fay RE, Turner CF, Klassen AD, Gagnon JH |سەردێڕ=Prevalence and patterns of same-gender sexual contact among men |journal=Science |بەرگ=٢٤٣|issue=4889 |پەڕەکان=٣٣٨–٤٨|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٨٩|pmid=٢٩١١٧٤٤|doi=10.1126/science.2911744}}</ref> <ref name = Sell1995>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi=10.1007/BF01541598|vauthors=Sell RL, Wells JA, Wypij D |سەردێڕ=The prevalence of homosexual behavior and attraction in the United States, the United Kingdom and France: results of national population-based samples |journal=Archives of Sexual Behavior |بەرگ=٢٤|issue=3 |پەڕەکان=٢٣٥–٤٨|ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٥|pmid=٧٦١١٨٤٤}}</ref> <ref name=SavinWilliams2009>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| editor1-last = Hope | editor1-first = Debra A |سەردێڕ= Contemporary Perspectives on Lesbian, Gay, and Bisexual Identities | doi = 10.1007/978-0-387-09556-1 |زنجیرە= Nebraska Symposium on Motivation |بەرگ= ٥٤|ساڵ= ٢٠٠٩|ژپنک= ٩٧٨-٠-٣٨٧-٠٩٥٥٥-٤}}</ref> <ref name=gayfeelings2719>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE0D91E3EF93BA35751C1A964958260&sec=&spon=&pagewanted=all|سەردێڕ=Sexual Behavior Levels Compared in Studies In Britain and France|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢|ئیش=nytimes.com}}</ref> <ref name=statsofusa2719>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://williamsinstitute.law.ucla.edu/research/census-lgbt-demographics-studies/how-many-people-are-lesbian-gay-bisexual-and-transgender |نووسەر=Gary Gates |سەردێڕ=How Many People are Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender? |بڵاوکەرەوە=The Williams Institute |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170721165514/http://williamsinstitute.law.ucla.edu/research/census-lgbt-demographics-studies/how-many-people-are-lesbian-gay-bisexual-and-transgender/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name=statsofusa3618>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://williamsinstitute.law.ucla.edu/wp-content/uploads/Gates-How-Many-People-LGBT-Apr-2011.pdf |format=PDF |نووسەر=Gary Gates |سەردێڕ=How many people are lesbian, gay, bisexual, and transgender? |بڵاوکەرەوە=The Williams Institute |پەڕە=١ |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150425174542/http://williamsinstitute.law.ucla.edu/wp-content/uploads/Gates-How-Many-People-LGBT-Apr-2011.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name=moresources2719>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gay and Lesbian Families in the United States: Same-Sex Unmarried Partner Households |ناونیشان=http://www.urban.org/UploadedPDF/1000491_gl_partner_households.pdf |دوایین١=Smith |یەکەم١=David M. |دوایین٢=Gates |یەکەم٢=Gary J. |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٠١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110107082654/http://www.urban.org/UploadedPDF/1000491_gl_partner_households.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="cdc.gov">[http://www.cdc.gov/nchs/data/nhsr/nhsr077.pdf "Sexual Orientation and Health Among U.S. Adults: National Health Interview Survey, 2013."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709014014/https://www.cdc.gov/nchs/data/nhsr/nhsr077.pdf |date= ٩ی تەممووزی ٢٠١٧}} ''CDC''. 15 July 2014. 15 July 2014.</ref> }} {{Refbegin|20em}} === کتێبەکان === ;١٩٨٠کان # Adam, Barry (1987). ''The Rise of a Gay and Lesbian Movement'', G. K. Hall & Co. {{ISBN|0-8057-9714-9}} # {{بیرخستنەوە|یەکەم=John |دوایین=Boswell |ناونیشان=http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/231.ctl |سەردێڕ=Christianity, Social Tolerance, and Homosexuality: Gay People in Western Europe from the Beginning of the Christian Era to the Fourteenth Century |بڵاوکەرەوە=University of Chicago Press |ساڵ=١٩٨٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٠٦٧١١-٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060928195316/http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/231.ctl |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}} # Dover, Kenneth J. , ''Greek Homosexuality'', Gerald Duckworth & Co. Ltd. 1979, {{ISBN|0-674-36261-6}}(hardcover), {{ISBN|0-674-36270-5}}(paperback) # d'Emilio, John ''Sexual Politics, Sexual Communities: The Making of a Homosexual Minority in the United States, 1940–1970'', University of Chicago Press 1983, {{ISBN|0-226-14265-5}} # {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The History of Sexuality |یەکەم=Michel |دوایین=Foucault |authorlink=Michel Foucault |ساڵ=١٩٨٦|بڵاوکەرەوە=Pantheon Books |ژپنک=٠-٣٩٤-٤١٧٧٥-٥}} # Roth, Norman. ''The care and feeding of gazelles: Medieval Arabic and Hebrew love poetry.'' IN: Lazar & Lacy. ''Poetics of Love in the Middle Ages'', George Mason University Press 1989, {{ISBN|0-913969-25-7}} ;١٩٩٠ەکان # {{بیرخستنەوە|یەکەم١=Bruce |دوایین١=Bagemihl |سەردێڕ=Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity|بڵاوکەرەوە=St. Martin's Press|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٠-٣١٢-١٩٢٣٩-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5CbRGV8AAIQC}} # Bérubé, Allan, ''Coming out under Fire: The History of Gay Men and Women in World War Two'', New York: MacMillan 1990, {{ISBN|0-02-903100-1}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٧|سەردێڕ=Two spirit people: American Indian, lesbian women and gay men |نووسەر١=Brown, Lester B. |editor1=Lester B. Brown |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٩٠-٠٠٠٣-٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AwnQBETJsvEC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=٢٠٠٠|سەردێڕ=Handbook of medieval sexuality |یەکەم١=Vern L. |دوایین١=Bullough |یەکەم٢=James A. |دوایین٢=Brundage |بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٣-٣٦٦٢-٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PgSI1gvKhtAC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٥|سەردێڕ=Gay New York: Gender, Urban Culture, and the Making of the Gay Male World, 1890–1940 |نووسەر١=Chauncey, George |edition=reprint, illustrated |بڵاوکەرەوە=Basic Books |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٢٦٢١-٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QCkEAQAAIAAJ}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٠|سەردێڕ=Encyclopedia of homosexuality (2 Volumes) |یەکەم١=Wayne R. |دوایین١=Dynes |یەکەم٢=Warren |دوایین٢=Johansson |یەکەم٣=William A. |دوایین٣=Percy |یەکەم٤=Stephen |دوایین٤=Donaldson |بڵاوکەرەوە=Garland Pub. |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٤٠-٦٥٤٤-٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TYyGAAAAIAAJ}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٣|سەردێڕ=Odd girls and twilight lovers: a history of lesbian life in twentieth-century America |نووسەر١=Faderman, Lillian|edition=4 |بڵاوکەرەوە=Columbia University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٠٧٤٨٨-٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=44i96GWYxSQC}} # Hinsch, Bret, ''Passions of the Cut Sleeve: The Male Homosexual Tradition in China'', The University of California Press, 1990, {{ISBN|0-520-06720-7}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ=Outing: shattering the conspiracy of silence |نووسەر١=Johansson, Warren |نووسەر٢=William A. Percy |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٠٢٤-٤١٩-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-lZ903C-dkMC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ=Sex in America: a definitive survey |نووسەر١=Michael, Robert T. |بڵاوکەرەوە=Little, Brown |ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٦-٩١١٩١-٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PkjmGwAACAAJ}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٨|سەردێڕ=Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece |نووسەر١=Percy, William Armstrong |بڵاوکەرەوە=University of Illinois Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٢-٠٦٧٤٠-٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TCvoj1efp8UC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٨٧|سەردێڕ=Compañeras: Latina lesbians (an anthology) |نووسەر١=Ramos, Juanita |بڵاوکەرەوە=Latina Lesbian History Project |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ElVnAAAAMAAJ}} # Rousseau, George, ''Perilous Enlightenment: Pre- and Post-Modern Discourses—Sexual, Historical'', Manchester University Press 1991, {{ISBN|0-7190-3301-2}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٢|سەردێڕ=Sexuality and eroticism among males in Moslem societies |نووسەر١=Schmitt, Arno |نووسەر٢=Jehoeda Sofer |editor1=Arno Schmitt |editor2=Jehoeda Sofer |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٠٢٤-٠٤٧-١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Kw_BVSVmNsUC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=An American obsession: science, medicine, and homosexuality in modern society |نووسەر١=Terry, Jennifer |بڵاوکەرەوە=University of Chicago Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٧٩٣٦٧-٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=C6pGoWWLfhEC}} ;٢٠٠٠ەکان # {{بیرخستنەوە|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Regulating sex: the politics of intimacy and identity |یەکەم١=Elizabeth |دوایین١=Bernstein |یەکەم٢=Laurie |دوایین٢=Schaffner |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٤٨٦٩-٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YQzW5I2RGNcC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Before Stonewall: activists for gay and lesbian rights in historical context |نووسەر١=Bullough, Vern L. |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٠٢٣-١٩٣-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=A7x_VnES2esC}} # {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Greeks And Greek Love: A Radical Reappraisal of Homosexuality In Ancient Greece|نووسەر=Davidson, James|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٠-٢٩٧-٨١٩٩٧-٦|بڵاوکەرەوە=Weidenfeld & Nicolson}} # {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunther |یەکەم=Scott Eric |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=The Elastic Closet, A History of Homosexuality in France, 1942-present |شوێن=New York |بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٥٩٥١٠-١}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=The lavender scare: the Cold War persecution of gays and lesbians in the federal government |نووسەر١=Johnson, David K. |بڵاوکەرەوە=University of Chicago Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٤٠٤٨١-٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_FM_hkMdxpIC}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Historical dictionary of the lesbian liberation movement: still the rage |نووسەر١=Myers, JoAnne |بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٤٥٠٦-٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dzYbAAAAYAAJ}} # {{بیرخستنەوە|ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Queering India: same-sex love and eroticism in Indian culture and society |نووسەر١=Vanita, Ruth |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٢٩٥٠-٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=I9rrucxQbmEC}} === وتارە ڕۆژنامەیییەکان === # {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=On the Prevalence of Homosexuality and Bisexuality, in a Random Community Survey of 750 Men Aged 18 to 27 |دوایین=Bagley |یەکەم=Christopher |دوایین٢=Tremblay |یەکەم٢=Pierre |شوێن=New York |بڵاوکەرەوە=Haworth Press |ساڵ=١٩٩٨|journal=Journal of Homosexuality |بەرگ=٣٦|issue= 2 |issn=0091-8369 |oclc=٩١١٢٩٣٩١|doi=10.1300/j082v36n02_01 |پەڕەکان=١–١٨}} # {{بیرخستنەوە|doi=10.2307/374839 |سەردێڕ=The Homophobic Imagination |دوایین=Crew |یەکەم=Louie |دوایین٢=Norton |jstor=374839 |یەکەم٢=Rictor |شوێن=3, Nov 74 |بەرگ=٣٦|issue=3 |پەڕەکان=٢٧٢–٩٠|journal=College English |issn=0010-0994 |ساڵ=١٩٧٤|oclc=٤٢٧٠٩٢٢١١}} # {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=New Evidence of Genetic Factors Influencing Sexual Orientation in Men: Female Fecundity Increase in the Maternal Line |دوایین=Iemmola |یەکەم=Francesca |دوایین٢=Ciani |یەکەم٢=Andrea Camperio |بڵاوکەرەوە=Springer |format=Article |ساڵ=٢٠٠٩|journal=Archives of Sexual Behavior |پەڕەکان=٣٩٣–٣٩٩|بەرگ=٣٨|شوێن=no. 3 |issn=0004-0002 |oclc=٣٦٠٢٣٢٥٢٦|doi=10.1007/s10508-008-9381-6 |ناونیشان=http://www.springerlink.com/content/l6104277w82137x4 |pmid=١٨٥٦١٠١٤}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.springerlink.com/content/l6104277w82137x4 |date=شوباتی ٢٠٢٠}} # {{بیرخستنەوە|doi=10.1126/science.1887219 |سەردێڕ=A difference in hypothalamic structure between heterosexual and homosexual men. |دوایین=LeVay |یەکەم=Simon |ساڵ=١٩٩١|journal=Science |پەڕەکان=١٠٣٤–٧|issue=5023 |بەرگ=٢٥٣|issn=0036-8075 |oclc=١٢١٦٥٥٩٩٦|ناونیشان=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/253/5023/1034 |pmid=١٨٨٧٢١٩}} # {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Fraternal Birth Order and Ratio of Heterosexual/Homosexual Feelings in Women and Men |یەکەم٩=N |دوایین٩=Martin |یەکەم٨=J |دوایین٨=Bailey |یەکەم٧=M |دوایین٧=Wright |یەکەم٦=S |دوایین٦=MacGregor |دوایین=McConaghy |یەکەم٥=M |یەکەم=N |دوایین٢=Hadzi-Pavlovic |یەکەم٢=D |دوایین٥=Keller |دوایین٣=Stevens |یەکەم٣=C |دوایین٤=Manicavasagar |یەکەم٤=V | displayauthors = 8|ساڵ=٢٠٠٦|journal=Journal of Homosexuality |پەڕەکان=١٦١–١٧٤|issue=4 |بەرگ=٥١|issn=0091-8369 |oclc=٢٠٢٦٢٩٨٨٥|pmid=١٧١٣٥١٣٣|doi=10.1300/J082v51n04_09 |ناونیشان=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1090513808000688}} === وتارەکانی ئینتەرنێت === # Burr, Chandler. [https://www.theatlantic.com/doc/199706/homosexuality-biology/ Homosexuality and biology]. ''The Atlantic'', June 1997, {{ISSN|1072-7825}}. An overview of recent research in layman's language. # [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/55169.stm BBC News (شوبات ١٩٩٨)]: Fingerprints Study # [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/325979.stm BBC News (نیسان ١٩٩٩)]: Doubt cast on 'gay gene' # {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://my.webmd.com/content/article/22/1728_56075?src=Inktomi&condition=Home+&+Top+Stories |سەردێڕ=WebMD (March 2000) |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080110000912/http://my.webmd.com/content/article/22/1728_56075?src=Inktomi&condition=Home+&+Top+Stories |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}{{cbignore|bot=medic}}: Pointing the Finger at Androgen as a Cause of Homosexuality # [http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/3735668.stm BBC News (تشرینی یەکەم ٢٠٠٤)]: Genetics of homosexuality # James Davidson, ''London Review of Books'', 2 June 2005, [http://www.lrb.co.uk/v27/n11/davi02_.html "Mr and Mr and Mrs and Mrs"]—detailed review of ''The Friend'', by Alan Bray, a history of same-sex marriage and other same-sex formal bonds {{Refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}} * {{dmoz|Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual/History/|گەی، لێزبیان و دووڕەگەزخواز/مێژوو}} * [http://plato.stanford.edu/entries/homosexuality/ ئینسایکڵۆپیدیای فەلسەفەی ستانفۆرد – ھاوزایەندخوازی] * [http://www.nrttv.com/En/media-video-detail.aspx?Cor=2&Jimare=12125 ڕاپۆرتی ئێن ئاڕ تی لەسەر ھاوزایەندخوازی]{{بەستەری مردوو|url=http://www.nrttv.com/En/media-video-detail.aspx?Cor=2&Jimare=12125 |date=ئابی ٢٠٢١}} * ئەم وتارە [[:en:Homosexuality|بە زمانی ئینگلیزی بخوێنەوە]] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|مێژوو|پزیشکی|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|سیاسەت|ژینناسی|سێکسناسی|دەروونناسی|فەلسەفە|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە}} {{وتاری ھەڵبژێردراو|وەشان=٥٣٢٤٥٠|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧}} </span> [[پۆل:ھاوزایەندخوازی| ]] [[پۆل:ئەوین]] [[پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە]] [[پۆل:ئاڕاستەی زایەندی]] [[پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان]] [[پۆل:ھاوڕەگەزخوازی]] [[پۆل:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان]] 6du1plmp68otynpvh129tr98gqkc1pk 0 85971 1593084 1592921 2026-06-22T12:04:36Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593084 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''نوو دەم''' (سەردەمی تازە) ڕۆژنامەیێکە بە [[زمانی کوردی]] کە لە شاری [[قامیشلۆ]] دەردەچێت. نوو دەم یەکەمین ڕۆژنامەی کوردیە کە لە [[سووریا]] لە چاپ درابێت. نوو دەم لە مانگی مەیی ساڵی ٢٠١٣ەوە دەستی بە وەسان کردووە و لەم دەورەدا ڕۆژانە ٣٠٠٠ ژمارەی لێ چاپ کراوە. لە مانگی ئۆکتۆبری ٢٠١٣دا قادر ئەگید سەرپەرشتیار و مەسعوود حەمید بەڕێوەبەری ئەم ڕۆژنامەیە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/10/syria-first-kurdish-language-newspaper-20131013124859345177.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131024200203/http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/10/syria-first-kurdish-language-newspaper-20131013124859345177.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ڕۆژنامەوانی|سووریا|دەیەی ٢٠١٠|کوردستان}} [[پۆل:ڕۆژنامەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٣ لە سووریا]] 4hkearwz6jee8kzse2fidq3r2ea4vup 1 103997 1593376 1460641 2026-06-23T09:11:24Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593376 wikitext text/x-wiki سڵاو هاوڕێیان، پێم باشه ئەم وتاره تێکەڵ بکرێتەوه لەگەڵ ئەمه [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] سپاس--('''[[بەکارھێنەر:Diyako kazm|دیاکۆ ماد]]''') ,''[[قسەی بەکارھێنەر:Diyako kazm|وتوو وێژ]]'' ‏٢٣:١٠، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤ (UTC) :پێویست بە تێکەڵکردن ناکات چونکە لە ویکییەکانی دیش جیان > [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٠:٤٠، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤ (UTC) ::دروستە. یەکیان ھەرێمە (جوگرافی) و یەکیانیش باس حکوومەتەکەدا دەکات.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٤:١٨، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤ (UTC) ==جوانکاری== زۆۆرینەی وتارەکانی کوردی، ئەمە جگە لە وتارەکانی تر. وتارەکان لە ویکیەکانی تر زۆۆر جوان و ڕێکن و خاوەن ڕازاندنەوەیەکی زۆۆرن بەڵام بەداخەوە لە ویکی کوردی، کەدەبوو وتارە کوردیەکان ڕێک تر و ڕازاوەتربن. وانیە. ئەمەش دەست و بازووی کەسی مەرد و ماندو نەناسی پێویستە. [[User:My.Angeel|<span style="font-family:Segoe print; color:#CC4E5C; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">ibrahim</span>]] [[User talk:My.Angeel|<span style="color:#228B22">''وتووێژ ''</span>]] ‏١٥:٢٢، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC) - بة هيواى بةشداريكردن == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[ھەرێمی کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=546646 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20081025044228/http://kurdpress.net/id_728_67.asmx بۆ http://kurdpress.net/id_728_67.asmx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:١٠، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == پێشنیار بۆ تێکەڵکردن == سڵاو بەڕێزان، تکایە ئەم پەڕە لەگەڵ پەڕەی باشووری کوردستاندا تێکەڵ بکرێن چونکە ھەر یەک بابەتن بە دوو ناو.[[بەکارھێنەر:Kardo Muradi|کاردۆ جاف]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardo Muradi|لێدوان]]) ‏٢١:٢٨، ٢٦ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC) :{{لەگەڵ}}. سڵاو لە تۆش! بژیت، بەڕای منیش پێوستە ئەوە بکرێ. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٧، ٢٦ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC) :{{لەگەڵ}}. بەڵام ناوی سەرەکی باشووری کوردستان بێ وەک ویکی کوردیی کرمانجی. --[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٢٢:١٦، ٢٦ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC) :{{لەگەڵ}}--‏◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span>]]} ‏٢٢:١٧، ٢٦ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC) ::تکایە ئەنجامی ئەم دەنگدانە گەیشتە کوێ؟! تەنھا کێشە ناوەکەیە، بەڵام وریا بن کە لەوێشدا [[وتووێژ:باشووری کوردستان|وتووێژێک کراوە]]؛ بفەوتێ یان نە، و ئەویان نێوانویکییشی نییە. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٥:٤٦، ٥ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC) ::: {{و|Épine}}، {{و|Calak}}، {{و|ئارام بکر}}دیسان سڵاو، ھەروەھا کە کاک چالاک فەرمووی باشترەناوی سەرەکیی باشووری کوردستان بێ نەک ھەرێمی کوردستان کە واتایەکی دروستی نییە و مانای اقلیم الکردستان العراقە کە عێراقەکەی سڕاوەتەوە. ھەرێمی کوردستان بە تەنیایی دەتوانێ مانای کوردستانی مەزنیشی ھەبێ، ھەروەھا خۆ نابێ بڵێین ڕۆژھەڵاتی کوردستان، باکووری کوردستان، ڕۆژاوای کوردستان ئینجا ھەرێمی کوردستان، ئەمە ماقووڵ نییە، یەکێکیشیان زێدەیە دەبێ بسڕێتەوە.[[بەکارھێنەر:Kardo Muradi|Kardo Jaf]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardo Muradi|لێدوان]]) ‏١٩:٠٣، ٨ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :::: {{وب|Kardo Muradi}} سڵاو لە تۆش. بۆ ناوەکە خۆتان چی بە باش ئەزانن وای لێ بکەن، بەڵام بۆ تێکەڵکردنەکە منیش چاوەڕێی ئەنجامەکەیم. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:١٤، ٨ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) ::::: {{و|Épine}} بابەتی باشووری کوردستان زێدەیە. ئەمە پێشتر باسی لێکراوە.[[بەکارھێنەر:Kardo Muradi|Kardo Jaf]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardo Muradi|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :::::: پێشنیار بۆ تێکەڵکردنی دراوە نەوەکا سڕینەوەی. ئەمە دەبێ {{دا|کردنەیەک}}ی بۆ بەکار بێت نەک {{دا|سڕینەوە}}. -- &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٢٢:٢٩، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[ھەرێمی کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=562903 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130726143042/http://www.hawlermu.org/ بۆ http://www.hawlermu.org/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:٣١، ٤ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەرێمی کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=648321 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181005061534/http://www.bmu-me.net/ بۆ http://www.bmu-me.net/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:٠٨، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھەرێمی کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=695217 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190410081613/http://www.salahaddin-ac.com/ بۆ http://www.salahaddin-ac.com/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200514115745/http://www.koyauniversity.org/ بۆ http://www.koyauniversity.org/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150824115752/http://auis.edu.iq/ بۆ http://www.auis.edu.iq/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٧:٤٢، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) == ژمارەکانی نێو سندووقی زانیاریدان == سڵاو {{وب|MFTG}} دوایین دەستکارییەکانتان ([[Special:PermaLink/947548|لێرە]]) ژمارەکانی نێو سندووقی زانیاریدانەکەیان نەھێشتووە. دەتوانن چارەی بکەن؟ سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٩:٤٨، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو برا لە ھەوڵدام بتوانم داتای درووست بھێنم بۆی ئاگادارم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٩:٥١، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|MFTG}} ئەھا، زۆر چاکە و دەستت خۆش بێت، بەس باشتر وایە پێشتر لە خۆڵەپەتانێی خۆت دای بنێی تا ھەمووی ڕێک دەخەیت، ئینجا بیخەیتە سەر وتارەکە. ئێستا ئاوا لەسەر وەشانی ھەنووکە ناڕێکە. بمێنیت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٢٤، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاریی دەستکاری لە ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ == {{دەستکاریی نیمچە-پارێزراو|وەڵامدراوەتەوە=بەڵێ}} <!-- داواکارییەکەت بە ڕوونی لە خوار ئەم خەتەوە زیاد بکە. --> داواکارم ([https://www.knu.edu.iq/ زانکۆی نۆلج]) زیادبکرێ لە خشتەی زانکۆ فەرمییەکان. [[بەکارھێنەر:Rasty Sherwany|Rasty Sherwany]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rasty Sherwany|لێدوان]]) ‏٢١:٥٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- داواکارییەکەت دەبێت لە سەروو ئەم خەتەوە بێت. تکایە دەستکاری ھیچ شتێکی تر مەکە جگە لەو دەقەی لە بەینی ئەم خەتە و خەتەکەی سەرەوە خۆت داتناوە. --> : {{وب|Rasty Sherwany}} {{نەکرا}}، ئەو بەشە سڕدرایەوە. بەڵام بۆ [[پێڕستی زانکۆکانی ھەرێمی کوردستان]] زیاد کرا. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == ئامادەکردن == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] دەمەوێت پێت رابگەیەنم کە تاگی {{دا|ئامادەکردن}} لەسەر وتارەکە لابرا چونکە ماوەیەکی زۆرە دەستکاری نەکراوە و نابێت ئەم داڕێژەیەەش بۆ ماوەیەکی زۆر لەسەر وتارەکان بمێنێتەەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٥٥، ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەرێمی کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1460640 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250228210419/https://pukmedia.com/KS/InfoDetails/73 بۆ https://www.pukmedia.com/KS/InfoDetails/73 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:٣٢، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەرێمی کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593375 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250717113251/https://kurdistanchronicle.com/babat/3570 بۆ https://www.kurdistanchronicle.com/babat/3570 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:١١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 4wyk1r0xkl3q6o4e44aeevyrui9kh9v 0 121878 1593077 1592974 2026-06-22T12:03:26Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593077 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ئەحمەدی قەوام''' (١٨٧٦ [[تاران]] – ١٩٥٥ [[تاران]]) ناسراو بە '''قەواموسەڵتەنە'''، [[ڕامیار]]ێکی ئێرانی کۆتایی سەردەم [[قاجاڕ]] و سەردەمی پاڵەوییە کە پێنج جار بووە بە [[سەرۆک وەزیرانی ئێران]].<div>کارە گرنگەکانی نووسینی [[فەرمانی مەشرووت]]ە، سەرکوت کردنی بزووتنەوەی دیموکراتی ئازەربایجان و چوونە دەرەوەی ھێزەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە [[ئێران]]. == ژیانی سەرەتایی == ئەحمەد قەوام لە ساڵی ١٨٧٣ لە [[خێزانی مستەوفیانی ئاشتیانی|خێزانی دیاری مستەوفیانی ئاشتیانی]] لەدایک بووە. مامی، ئەمین ئەلدەولە، [[سەرۆک وەزیرانی ئێران]] بووە. [[وسووق ئەلدەولە|حەسەن وسووق]]، کە ئەویش دوو جار وەک سەرۆک وەزیرانی ئێران کاری کردووە، برای گەورەی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=James A. Bill|ناونیشان=https://doi.org/10.12987/9780300159516-006|سەردێڕ=The Eagle and the Lion. The Tragedy of American-Iranian Relations|ڕێکەوت=١٩٨٨|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٤٤١٢-٦|شوێن=New Haven and London|پەڕە=١٠٨|doi=10.12987/9780300159516-006|s2cid=246116954}}</ref> قەوام لە سەرەتای کارەکەیدا لە دەرباری [[ناسرەدین شا|ناسرەدین شای قاجاڕ]] خزمەتی کردووە و لە کاتی [[شۆڕشی دەستووری ئێران|شۆڕشی دەستووریی ئێران]] لە ساڵی ١٩٠٩دا نازناوی «ئەسسەڵتەنە»ی وەرگرتووە. ئەو نامەیەی کە لەلایەن [[موزەفەرەدین شا|مزەفەرەدین شا قاجاڕ]]ەوە بۆ پەسەندکردنی شۆڕشی دەستووری واژوو کراوە، لەلایەن قەوامەوە نووسرابوو، کە لەو کاتەدا نازناوی «دەبیری حوزوور» (سکرتێری تایبەت)ی ھەبوو. قەوام لە ھەردوو سەردەمی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] و [[پەھلەوی]]دا چەندین جار بوو بە سەرۆک وەزیران. دوو جار ڕۆڵێکی گرینگی بینی لە ڕێگریکردن لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] بۆ لکاندنی پارێزگاکانی باکووری ئێران. == ژیانی ڕامیاری == [[پەڕگە:Ahmad-qavam.jpg|200px|thumbnail|left]] قەوام لە ساڵی ١٩١٨ وەک پارێزگاری [[پارێزگای خۆراسان]] دەستنیشان کرا، لەو ماوەیەدا وەڵامی [[برسیێتیی ١٩١٧–١٩١٩ی ئێران|برسیێتیی بەردەوام]] و پەتای [[ئەنفلۆنزای ئیسپانی]] دایەوە.<ref>{{cite encyclopedia|title=Ahmad Qavam |url=https://www.britannica.com/biography/Ahmad-Qavam|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Spinney|یەکەم١=Laura|سەردێڕ=Pale Rider: The Spanish Flu of 1918 and how it Changed the World|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Vintage|شوێن=London|پەڕەکان=١١٢–١٢٠}}</ref> ئەو بەڕێوەبەرێکی توندڕەو بوو و ھەندێک لەو ڕۆژنامانەی کە لە ناوچەکەدا بڵاو دەکرانەوە قەدەغە کرد.<ref>{{cite thesis|author=Hormoz Mehrdad|title=Political orientations and the style of intergroup leadership interactions: The case of Iranian political parties |url=https://www.proquest.com/docview/303067167|location=The Ohio State University|page=186|degree=PhD|isbn=979-8-205-08664-6|date=1980|id={{ProQuest|303067167}}}}</ref> لە ساڵی ١٩٢١دا، لە کاتی [[کودەتای ١٩٢١ی ئێران|کودەتای تاران]] دژی حکوومەتی قاجاڕ، [[زیاولەدین تەباتەبایی|تەباتەبایی]] فەرمانی بە [[محەممەد تەقی پسیان|عەقید پسیان]] کرد کە زۆرێک لە [[ئۆپۆزسیۆن]] دەستگیر بکات، لەنێویاندا ئەحمەد قەوام. بەڵام لەگەڵ ڕووخانی حکوومەتەکەی تەباتەبایی و ڕەتکردنەوەی وەرگرتنی پایەی سەرۆک وەزیران لەلایەن [[مستەوفی مەمالیک]] و کەسانی دیکەوە بەھۆی ناسەقامگیری دۆخی ڕامیاری، قەوام کە تازە لە [[زیندانی عەشرەت ئاباد]]ی تاران ئازاد کرابوو، ئەو پایەیەی پێ پێشنیاز کرا. ئەویش قبووڵی کرد و لە بارودۆخێکی ئەوەندە نائاساییدا بوو بە سەرۆک وەزیران کە [[ئیرەج میرزا]] ئەم دێڕانەی نووسی: «ڕۆژێک بۆ زیندان فڕێ دەدرێت،»<br />«ڕۆژێکی تر کورسی پاشای دەبێت» قەوام لە ڕاستیدا ٢٥ ساڵ دواتر لە ڕووداوێکدا فەرمانی دەستگیرکردنی [[سەید زیاولەدین تەباتەبایی]] دەرکرد. ھەروەھا فەرمانی سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی [[محەممەد تەقی پسیان|عەقید پسیان]]ی دەرکرد کە بە یارمەتی [[ڕەزا شا|ڕەزا پەھلەوی]] تێکی شکاند. لەو ڕووداوە سەرەکییانەی لە سەردەمی سەرۆکایەتی ئەودا ڕوویان دا، بانگھێشتکردنی [[ئارسەر میڵسپۆ]] بوو بۆ یارمەتیدانی حکوومەت لە کاروباری داراییدا. یەکێکی دیکە پشێوییەکانی ساڵی ١٩٤٢ بوو بەھۆی سەختی باری ئابووری. ئەو [[ئەحمەد ئەمیر-ئەحمەدی|سپەھبۆد ئەحمەد ئەمیر-ئەحمەدی]] بۆ گەڕاندنەوەی سیستم و کۆتاییھێنان بە پشێوییەکان دەستنیشان کرد، کە ئەویش بە زەبری ھێز ئەنجامی دا. قەوام ھەروەھا ڕۆڵی ھەبوو لە پەیمانی سێ قۆڵی ساڵی ١٩٤٢ لە نێوان ئێران، ڕووسیا و بەریتانیا. دووبارە لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ بە جیاوازییەکی کەم لە مەجلیس بە ٥٢–٥١ دەنگی پێ درایەوە.<ref>"Iran Chooses Premier in 51 to 50 Vote", ''The Salt Lake Tribune'', 27 January 1946, p8; Manuucher Farmānfarmaian and Roxane Farmanfarmaian, ''Blood and Oil: A Prince's Memoir of Iran, from the Shah to the Ayatollah'' (Random House, 2005), p. 179</ref> مەجلیس پێی وابوو کە ئەو باشترین چانسی دەبێت بۆ چارەسەرکردنی ئەو ڕاپەڕینەی بە ھاندانی سۆڤیەت لە پارێزگای ئازەربایجانی داگیرکراودا ڕووی دا، چونکە قەوام گەورەترین خاوەن مڵک بوو لە ناوچەکەدا. قەوام بێئومێدی نەکردن. ئەو فەرمانی بە شاندی ئێرانی لە [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] کرد کە ڕاستەوخۆ لەگەڵ شاندی سۆڤیەتدا وتووێژ لەسەر ئەو بابەتانە بکەن کە لەبەردەم ئەنجومەنی ئاسایشدا ماونەتەوە. پاشان بەرەو [[مۆسکۆ]] فڕی بۆ ئەوەی بە کەسی لەگەڵ [[جۆزێف ستالین]] وتووێژ لەسەر پرسەکان بکات.<ref name=rfe>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Samii|یەکەم=Bill|سەردێڕ=World War II -- 60 Years After: The Anglo-Soviet Invasion of Iran And Washington-Tehran Relations|ناونیشان=https://www.rferl.org/a/1058759.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|newspaper=Radio Free Europe|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٠٥}}</ref> کاتێک سۆڤیەت مەرجەکانی پەیمانی سێ قۆڵیی پێشێل کرد کە تێیدا داوای کشانەوەی تەواوی ھێزە سەربازییە بیانییەکانی لە خاکی ئێران تا ٢ی ئاداری ١٩٤٦ دەکرد، ئەمە ناڕەزایەتییەکی توندی [[محەممەد موسەددیق]]ی لێ کەوتەوە. قەوام ڕێککەوتنێکی لەگەڵ سۆڤیەتەکان ئەنجام دا، و ئیمتیازاتی نەوتی لە باکوور پێ بەخشین بە مەرجی پەسەندکردنی مەجلیس دوای ھەڵبژاردنەکان. بەپێی مەرجەکانی ڕێککەوتنەکە لەگەڵ قەوام، سەربازانی سۆڤیەت دەستیان بە کشانەوە لە ئێران کرد. کاتێک مەجلیسی نوێ دەستبەکار بوو، دەستبەجێ دەنگیان دژی ئیمتیازاتی نەوتی پێشنیازکراوی سۆڤیەت دا.<ref name=Rubin>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rubin|یەکەم=Barry|سەردێڕ=Paved With Good Intentions|ساڵ=١٩٨٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |ژپنک=٠-١٩-٥٠٢٨٠٥-٨|پەڕەکان=[https://archive.org/details/pavedwithgoodint٠٠rubi/page/٣٣ ٣٣–٣٥]|ناونیشان=https://archive.org/details/pavedwithgoodint00rubi/page/33}}</ref> ئەمەش نازناوی دۆستانەی «ڕێویە پیرەکە»ی بۆ قەوام بەدەست ھێنا. ھەروەھا بووە ھۆی دروستبوونی ئۆپۆزسیۆنێکی بەرچاو لە دژی، بە سەرۆکایەتیی ڕۆژنامەی «[[ئاتەش (ڕۆژنامە)|ئاتەش]]» و سەرنووسەرەکەی مەھدی میر ئەشرەفی<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Laurence Paul Elwell-Sutton|بەستەری نووسەر=Laurence Paul Elwell-Sutton|سەردێڕ=The Iranian Press, 1941-1947|journal=Iran|ڕێکەوت=١٩٦٨|بەرگ=٦|پەڕە=٧٤|doi=10.2307/4299603|jstor=4299603 |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4299603|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> و ڕۆژنامەی «[[مەردی ئیمروز]]» و سەرنووسەرەکەی [[محەممەد مەسعوود]] کە بە ئاشکرا بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە قەوام دەبێت بەھۆی ڕێککەوتنی نەوت لەگەڵ سۆڤیەت بکوژرێت.<ref name=cma01>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Selling and Saving "Mother Iran": Gender and the Iranian Press in the 1940s|نووسەر=Camron Michael Amin |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠١|بەرگ=٣٣|issue=3|doi=10.1017/S0020743801003014|پەڕەکان=٣٣٧–٣٣٨|pmid=١٨١٥٩٦٥٧|s2cid=6159141 |ناونیشان=https://doi.org/10.1017/S0020743801003014|journal=International Journal of Middle East Studies|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Ahmad Qavam}}{{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦]] [[پۆل:قاجاڕەکان]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئێران]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٣]] 6bkgd09ntu4ax71ytuj091eiw9eccvo 0 125647 1593076 1592975 2026-06-22T12:03:16Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593076 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''پیشەسازیی ئازاد''' ئاماژەیە بۆ [[پیشەسازی (ئابووری)|پیشەسازییەک]] کە دەتوانرێت لە ھەر شوێنێک دابمەزرێت بەبێ کاریگەریی ھۆکارەکانی بەرھەمھێنان وەک [[سەرچاوە|سەرچاوەکان]]، [[زەوی]]، [[کار (چالاکیی مرۆیی)|ھێزی کار]]، و [[پارە|سەرمایە]].{{Cn|date=May 2024}} ئەم پیشەسازییانە ھیچ پەسەندکردنێکی بەھێزیان بۆ شوێن نییە چونکە سەرچاوە پێویستەکان دەکرێت لە چەندین شوێندا بدۆزرێنەوە، ئەمەش وایان لێ دەکات مەیلیان بۆ گواستنەوە ھەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=footloose industries |ناونیشان=https://geography.name/footloose-industries/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |وێبگە=geography.name |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230619202447/https://geography.name/footloose-industries/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم پیشەسازییانە بەگشتی تووشی تێچووە جێگیرەکان دەبن کە لەژێر کاریگەریی شوێنی کۆکردنەوەی بەرھەمەکاندا نین. [[کەرتی چوارەمی ئابووری|پیشەسازییە چوارەمییەکان]]، وەک [[پەرەپێدانی نەرمەکاڵا]]، بەگشتی بە سەربەست دادەنرێن چونکە بە دابینکردنی کەرەستە خاوەکانەوە نەبەستراونەتەوە و دەکرێت لە ھەر شوێنێک بەو تەکنەلۆجیایانەی کە پێویستن بەڕێوە بچن.{{Cn|date=May 2024}} پیشەسازییە سەربەستەکان (ئازادەکان) بەگشتی ئەو پیشەسازییانەن کە ئەو بەرھەمانە بەرھەم ناھێنن کە گۆڕانکاریی گەورە لە کێشیاندا ڕوو دەدات لە کاتی [[بەرھەمھێنان (ئابووری)|بەرھەمھێنان]] و [[گواستنەوە|گواستنەوەدا]]. بەرھەمھێنانی [[ھەنگوین]] وەک نموونەیەک بۆ ئەمە کار دەکات چونکە کێشی ھەنگوینی خاو و مۆمەکە وەک کێشی بەرھەمە تەواوبووەکە وایە. بۆیە، چ ھەنگوینەکە لە نزیک سەرچاوەی کەرەستە خاوەکان پڕۆسێس بکرێت یان لە شوێنی داواکاریی بەرھەمی کۆتایی، تێچووی گواستنەوەکە وەک یەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Prentice|یەکەم١=Barry E.|دوایین٢=Prokop|یەکەم٢=Darren J.|سەردێڕ=Concepts of Transportation Economics|ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=World Scientific Publishing|شوێن=Singapore|ژپنک=٩٧٨-٩٨١٤٦٥٦١٦٠|edition=1st}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جوگرافیای ئابووری]] l1om9hb1x9yg0ughv9ung7x1det0qsf 0 126617 1593068 1593017 2026-06-22T12:01:56Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593068 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = تاتارەکان | native_name = {{lang|tt-Cyrl|татарлар}}<br />{{lang|tt-Latn|tatarlar}}<br />{{lang|tt-Arab|تاتارلار}} | flag = | flag_caption = | image = Verbreitungsgebiet der Tataren.PNG | image_caption = | population = * [[تاتارەکانی ڤۆڵگا]]: ٦.٦–٧.٠ ملیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/anthropology-and-archaeology/people/tatars|سەردێڕ=Tatars |وێبگە=[[Encyclopedia.com]] |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rferl.org/a/russia-tatarstan-president-federalism/31519341.html|سەردێڕ=Putin's Power Play? Tatarstan Activists Say Loss Of 'President' Title Would Be An Existential Blow|ئیش=Radio Free Europe|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> * [[تاتارەکانی کریمیا]]: ≈٥٠٠،٠٠٠ – ٦.٧ ملیۆن<ref name= ICCr/> * [[تاتارەکانی ئەفغانستان]]: {{circa|١٠٠،٠٠٠}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Bezhan |یەکەم١=Frud |سەردێڕ=Afghanistan Recognizes Long Forgotten Ethnic Tatar Community |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/afghanistan-recognizes-long-forgotten-ethnic-tatar-community/31180205.html |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rferl.org |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=کنگره جهانی تاتارها: یک هزار دانشجوی تاتار افغانستان به چین و هند می‌روند |ناونیشان=https://www.afintl.com/202301253774 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=افغانستان اینترنشنال |زمان=fa}}</ref> * [[تاتارەکانی سیبیریا]]: {{circa|١٠٠،٠٠٠–٢٠٠،٠٠٠}} * [[تاتارەکانی لیپکا]]: {{circa|١٠،٠٠٠–١٥،٠٠٠}} | region1 = {{flag|ڕووسیا}} | pop1 = ٥،٥٥٤،٦٠١ | ref1 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://singapore.mid.ru/en/russia_and_singapore/about_russia/population_data/|سەردێڕ=Population Data|وێبگە=singapore.mid.ru|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> | region2 = {{flag|تورکیا}} | pop2 = ٤–٦ ملیۆن | ref2 = <ref name= ICCr>[[Henryk Jankowski]]. [http://www.iccrimea.org/scholarly/jankowski.html "Crimean Tatars and Noghais in Turkey"] // a slightly edited version of the paper with the same title that appeared in ''Türk Dilleri Arastirmalari'' [''Studies on the Turkic Languages''] 10 (2000): 113–131, distributed by Sanat Kitabevi, Ankara, Turkey. A Polish version of this paper was published in Rocznik Tatarów Polskich (Journal of Polish Tatars), vol. 6, 2000, 118–126.</ref>{{efn|لە [[تورکیا]]، سەرژمێری ئاماژە بە نەتەوە ناکات، چونکە ھەموو دانیشتووانی تورکیا بە [[تورک]] دادەنرێن، بۆیە مەحاڵە بە لانی کەمەوە ژمارەی نزیکەیی ئەو ھاووڵاتییە تورکانە بنووسرێت کە خۆیان بە تاتاری کریمیا دادەنێن.}} | region3 = {{flag|ئوکراینا}} * ({{tooltip|بە پێکھاتنی|بە پێکھاتنی}} دانیشتووان لە کریمیا و [[تاتارەکانی کریمیا]]) | pop3 = ٣١٩،٣٧٧ | ref3 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|سەردێڕ=About number and composition population of Ukraine by data All-Ukrainian census of the population 2001|ئیش=Ukraine Census 2001|بڵاوکەرەوە=State Statistics Committee of Ukraine|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> | region4 = {{flag|ئۆزبەکستان}} | pop4 = ≈٢٣٩،٩٦٥ | ref4 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bigenc.ru/ethnology/text/5685404|سەردێڕ=КРЫМСКИЕ ТАТАРЫ • Большая российская энциклопедия - электронная версия |script-title=ru:Крымские татары |وێبگە=[[Great Russian Encyclopedia]] |زمان=ru |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210308012134/https://bigenc.ru/ethnology/text/5685404}}</ref><br />([[تاتارەکانی کریمیا]]) | region5 = {{flag|کازاخستان}} | pop5 = ٢٠٨،٩٨٧ | ref5 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ru:Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2021 года|trans-title=The population of the Republic of Kazakhstan by individual ethnic groups at the beginning of 2021|ناونیشان=https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT414397|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=stat.gov.kz|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210502165841/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT414397}}</ref> | region6 = {{flag|ئەفغانستان}} | pop6 = ١٠٠،٠٠٠ | ref6 = <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Afghanistan Recognizes Long Forgotten Ethnic Tatar Community|ناونیشان=https://www.rferl.org/a/afghanistan-recognizes-long-forgotten-ethnic-tatar-community/31180205.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty|زمان=en|وتەگێڕانەوە=Community leaders estimate there are up to 100,000 ethnic Tatars in Afghanistan.}}</ref> (مەزەندە) | region7 = {{flag|کەنەدا}} | pop7 = ٥٦،٠٠٠ | ref7 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=Canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=Ethnic%20origin&TABID=1|سەردێڕ=Census Profile, 2016 Census – Canada &#91;Country&#93; and Canada &#91;Country&#93;|بڵاوکەرەوە=Statistics Canada|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref><br />({{tooltip|بە پێکھاتنی|بە پێکھاتنی}} ئەوانەی بنەچەی تێکەڵاویان ھەیە) | region8 = {{flag|تورکمانستان}} | pop8 = ٣٦،٦٥٥ | ref8 = <ref name= Asgabat>{{lang|ru|[http://asgabat.net/turkmenistan/itogi-vseobschei-perepisi-naselenija-turkmenistana-po-nacionalnomu-sostavu-v-1995-godu.html "Итоги всеобщей переписи населения Туркменистана по национальному составу в 1995 году"]}}. ''Asgabat.net городской социально-информационный портал</ref> | region9 = {{flag|قرغیزستان}} | pop9 = ٢٨،٣٣٤ | ref9 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131113151445/http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=National composition of the population |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> | region10 = {{flag|ئازەربایجان}} | pop10 = ٢٥،٩٠٠ | ref10 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121130101713/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls}}</ref> | region11 = {{flag|ئێران}} | pop11 = ٢٠،٠٠٠–٣٠،٠٠٠ | ref11 = <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://jamestown.org/volga-tatars-in-iran-being-turkmenified/|سەردێڕ=Volga Tatars in Iran Being Turkmenified|یەکەم=Paul |دوایین=Goble|newspaper=Jamestown |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref><br />([[تاتارەکانی ڤۆڵگا]]) | languages = [[زمانەکانی قیپچاق]] | religions = بە شێوەیەکی سەرەکی [[ئیسلامی سوننە]]<br />لەگەڵ کەمینەیەکی [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات]] | related = [[گەلانی تورک|گەلانی تری تورک]]، بەتایبەتی ئاخێوەرانی تری [[قیپچاقەکان|زمانەکانی قیپچاق]] | region12 = {{flag|ڕۆمانیا}} | pop12 = ≈٢٠،٠٠٠ | ref12 = <ref name= romania>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mimmc.ro/info_util/formulare_1294/|سەردێڕ=Recensamant Romania 2002|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٠٧|ساڵ=٢٠٠٢|ئیش=Agentia Nationala برای Intreprinderi Mici si Mijlocii|زمان=ro|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070513211550/http://mimmc.ro/info_util/formulare_1294/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٠٧}}</ref> | region13 = {{flag|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | pop13 = ١٠،٠٠٠ | ref13 = {{citation needed|date=January 2025}} | region14 = {{flag|بولگاریا}} | pop14 = ٥،٠٠٣ | ref14 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nsi.bg/Census_e/Census_e.htm|سەردێڕ=Census 2001 – Final Results |بڵاوکەرەوە=National Statistical Institute |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> | region15 = {{flag|چین}} | pop15 = ٣،٥٤٤ | ref15 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=zh:塔塔尔族 |trans-title=Tatar Nationality |ناونیشان=https://rcenw.lzu.edu.cn/c/202405/1533.html|سەردێڕ=塔塔尔族_兰州大学西北少数民族研究中心 |وێبگە=rcenw.lzu.edu.cn |بڵاوکەرەوە=Center for Studies of Ethnic Minorities in Northwest China of [[Lanzhou University]] |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|زمان=zh-Hans-CN |quotation={{lang|zh-Hans-CN|塔塔尔族人口共有3544人（2021年），是我国人口较少的民族之一。}}}}</ref> | region16 = {{flag|بیلاڕووس}} | pop16 = ٣،٠٠٠ | ref16 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Tatars In Belarus|ناونیشان=https://www.rferl.org/a/Tatars_In_Belarus_Hope_For_Help_From_Tatarstan/2126354.html|وێبگە=Radio Free Europe|زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> | region17 = {{flag|لیتوانیا}} | pop17 = ٢،٨٠٠–٣،٢٠٠ | ref17 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ru.espreso.tv/article/2017/10/22/yakubauskas|سەردێڕ=Адас Якубаускас: Я всегда говорю крымским татарам не выезжайте, оккупация не вечна|script-title=ru:Адас Якубаускас: Я всегда говорю крымским татарам не выезжайте, оккупация не вечна|trans-title=Adas Jakubauskas: I always tell Crimean Tatars not to leave, the occupation is not forever|وێبگە=Espreso TV |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://etcetera.media/kryimskie-tataryi-v-litve-600-let-istorii.html|سەردێڕ=Как крымские татары оказались в Литве 600 лет назад? {{!}} Новости и аналитика : Украина и мир : EtCetera |script-title=ru:Как крымские татары оказались в Литве 600 лет назад? |زمان=ru |وێبگە=EtCetera |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200812234338/https://etcetera.media/kryimskie-tataryi-v-litve-600-let-istorii.html}}</ref><ref>[http://pop-stat.mashke.org/lithuania-ethnic2011.htm "Национальный состав населения Литвы. Перепись 2011"]. ''Pop-stat''.</ref><br />({{tooltip|بە پێکھاتنی|بە پێکھاتنی}} ھەموو بنەچەکانی [[تاتارەکانی لیپکا|لیپکا]]، [[تاتارەکانی کریمیا|کریمیا]] و [[تاتارەکانی ڤۆڵگا|ڤۆڵگا]]) | region18 = {{flag|لاتڤیا}} | pop18 = ٢،٨٠٠ | ref18 = {{citation needed|date=January 2025}} | region19 = {{flag|ئەستۆنیا}} | pop19 = ٢،٠٠٠ | ref19 = <ref name= stat>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RL0428: Rahvastik rahvuse, soo ja elukoha järgi, 31. detsember 2011 |ناونیشان=https://andmed.stat.ee/et/stat/rahvaloendus__rel2011__rahvastiku-demograafilised-ja-etno-kultویرulised-naitajad__rahvus-emakeel-ja-keelteoskus-murded/RL0428/table/tableViewLayout2 |بڵاوکەرەوە=Statistikaamet |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> | region20 = {{flag|پۆڵەندا}} | pop20 = ١،٩١٦ | ref20 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ludność. Stan i struktura demograficzno-społeczna – NSP 2011|بڵاوکەرەوە=Central Statistical Office|ناونیشان=http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_ludnosc_stan_str_dem_spo_NSP2011.pdf|زمان=pl-PL |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> | region21 = {{flag|ژاپۆن}} | pop21 = ٦٠٠–٢٠٠٠ | ref21 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hrono.ru/statii/2007/adutov_jap.html|سەردێڕ=ru:Статьи на исторические темы|زمان=ru|وێبگە=www.hrono.ru |ڕێکەوتی سەردان= ٢١ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> | region22 = {{flag|سویسرا}} | pop22 = ١،٠٤٥+ | ref22 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://president.tatarstan.ru/eng/index.htm/news/1156035.htm|سەردێڕ=Rustam Minnikhanov meets representatives of the Tatar Diaspora in Switzerland|وێبگە=President of Republic of Tatarstan |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> | region23 = {{flag|فەڕەنسا}} | pop23 = ٧٠٠ | ref23 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Рушан |یەکەم=Лукманов |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Vasil Shaykhraziev met with the Tatars of France |بڵاوکەرەوە=ru:Всемирный конгресс татар |ناونیشان=https://tatar-congress.org/en/news/vasil-shaykhraziev-met-with-the-tatars-of-france/ |وێبگە=tatar-congress.org |زمان=en-US |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> | region24 = {{flag|فینلەندا}} | pop24 = ٦٠٠–٧٠٠ | ref24 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kirkkojakaupunki.fi/-/tataareja-johtaa-pankkiuran-tehnyt-nainen-suomen-vanhimmalla-muslimiseurakunnalla-on-hyvat-valit-niin-kristittyihin-kuin-juutalaisiin|سەردێڕ= Suomen tataareja johtaa pankkiuran tehnyt ekonomisti Gölten Bedretdin, jonka mielestä uskonnon pitää olla hyvän puolella |زمان=fi |بڵاوکەرەوە=Kirkko ja kaupunki |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> | region25 = {{flag|ئوسترالیا}} | pop25 = ٥٠٠+ | ref25 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.australiantatars.com/tatarsau/default.aspx |سەردێڕ=Welcome to the website of Australian Tatars! |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180816135641/http://australiantatars.com/tatarsau/default.aspx}}</ref> | region26 = {{flag|کۆماری چیک}} | pop26 = ٣٠٠+ | ref26 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://president.tatarstan.ru/tat/news/view/117668|سەردێڕ=Президент РТ|script-title=ru:Президент РТ|زمان=ru|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305084220/http://president.tatarstan.ru/tat/news/view/117668|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> }} [[پەڕگە:Share of Tatars in regions of Russia, 2010 census.png|وێنۆک|١.٤|ڕێژەی تاتارەکان لە ناوچەکانی [[ڕووسیا]]، سەرژمێریی ٢٠١٠]] '''تاتارەکان''' {{efn|name=:2|زۆرجار لە ئینگلیزیدا بە '''تارتار''' دەنووسرێت بۆ دیاریکردنی گۆکردنی {{IPAc-en|ˈ|t|ɑː|.|-}} و ڕێگریکردن لە لێکدانەوەی ھەڵە وەک {{IPAc-en|t|eɪ|.|-}}.<br /> {{langx|tt-Cyrl|татарлар|translit=tatarlar}}, {{lang|tt-Arab|تاتارلر}}; {{crh|tatarlar}}; {{langx|otk|𐱃𐱃𐰺|tatar}})}} ({{IPAc-en|ˈ|t|ɑː|.|t|ər|z}}, {{respell|TAH|tərz}})<ref name=collins>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Collings Dictionary |سەردێڕ=Tatar |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/tatar |وێبگە=CollinsDictionary.com |بڵاوکەرەوە=Collins English Dictionary}}</ref> گرووپێکن لە گەلانی [[زمانە تورکییەکان|تورکئاخێوەر]] کە لە سەرانسەری [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات]] و [[ئاسیای باکوور]]دا دەبینرێنەوە و ناوی «[[تاتار (زاراوە)|تاتار]]»یان ھەڵگرتووە.<ref name="brit">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tatar – people |ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Tatar |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170730095202/http://global.britannica.com/topic/Tatar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> لە سەرەتادا، ڕەنگە ناوی نەتەوەیی «[[تاتار (زاراوە)|تاتار]]» ئاماژە بووبێت بۆ [[یەکێتیی تاتار]]. ئەو یەکێتییە لە کۆتاییدا خرایە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل]] کاتێک [[چەنگیز خان]] ھۆزە جیاوازەکانی دەشتاییی یەکخست.<ref name= EB1911>{{EB1911 |inline=y |wstitle=Tatars |volume=26 |pages=448–449 |first=Peter |last=Kropotkin |author-link=Peter Kropotkin |first2=Charles |last2=Eliot |author2-link=Charles Eliot (diplomat)}}</ref> لە مێژوودا، زاراوەی تاتار (یان تارتار) لەلایەن نەخشەسازانی ڕۆژاوایییەوە بۆ ھەر کەسێک بەکار دەھێنرا کە خەڵکی ئەو وشکانییە بەرفراوانەی [[ئاسیای باکوور|باکوور]] و [[ئاسیای ناوەڕاست]] بوون کە ئەوکات بە [[تارتاری]] دەناسرا، زاراوەیەک کە بە ھەڵە لەگەڵ ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل تێکەڵ کرابوو. لەم دواییانەدا، زاراوەکە بەرتەسکتر بووەتەوە بۆ ئاماژەدان بە گرووپە نەتەوەیییە پەیوەندیدارەکان کە خۆیان بە «تاتار» ناودەبەن. تا ئێستا گەورەترین گرووپ لە نێوان تاتارەکاندا [[تاتارەکانی ڤۆڵگا]]ن، کە خەڵکی ڕەسەنی [[ناوچەی ڤۆڵگا ئۆرال]] ([[تاتارستان]] و [[باشکۆرتۆستان]]) لە [[ڕووسیا]]ی ئەورووپین، کە لەبەر ئەم ھۆکارە زۆرجار لە ڕووسیدا بە «تاتار» دەناسرێن. ئەوان ٥٣٪ی [[دانیشتووان|دانیشتووانی]] [[تاتارستان]] پێکدەھێنن. زمانەکەیان بە [[زمانی تاتاری]] دەناسرێت. {{As of|٢٠١٠}}، بە مەزەندە ٥.٣ ملیۆن تاتاری نەتەوەیی لە ڕووسیادا ھەبوون. لە کاتێکدا بە زمانێک دەدوێن کە سەر بە ژێرگرووپە جیاوازەکانی [[زمانەکانی قیپچاق|زمانەکانی قیپچاق]]ن، لێکۆڵینەوە بۆماوەیییەکان نیشانیان داوە کە سێ گرووپە سەرەکییەکەی تاتارەکان ([[تاتارەکانی ڤۆڵگا|ڤۆڵگا]]، [[تاتارەکانی کریمیا|کریمیا]]، و [[تاتارەکانی سیبیریا|سیبیریا]]) دیارە پەیوەندییان بە یەکەوە نییە، و بەم شێوەیە دروستبوونیان سەربەخۆ لە یەکتر ڕوویداوە، بەڵام ئەگەری ھەیە کە لانی کەم یەکێک لە گرووپە تاتارەکان کاریگەریی کولتووریی ھەبووبێت بەتایبەتی لە سەردەمی [[ئۆردووگای زێڕین]].<ref name= Lenin>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Татары Евразии: своеобразие генофондов крымских, поволжских и сибирских татар |journal=Вестник Московского Университета. Серия 23. Антропология |ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|issue=3 |پەڕەکان=٧٥–٨٥|ناونیشان=https://cyberleninka.ru/article/n/tatary-evrazii-svoeobrazie-genofondov-krymskih-povolzhskih-i-sibirskih-tatar}}</ref><ref name=ucoz>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tartareurasia.ucoz.com/publ/knigi_enikeeva_gr/kniga_quotpo_sledam_chjornoj_legendyquot/prodolzhenie/6-1-0-36|سەردێڕ=Внешний вид (фото), Оглавление (Содержание) книги Еникеева Г.Р. "По следам чёрной легенды". - Книга Еникеева Г.Р. "По следам чёрной легенды" - Книги Еникеева Г.Р. и его соавторов - Каталог статей - Татары Евразии (история)|وێبگە=tartareurasia.ucoz.com}}</ref> زۆرێک لە بنەماڵە خانەدانەکان لە [[سزارێتی ڕووسیا]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]] بنەچەیەکی تاتارییان ھەبوو.<ref>Thomas Riha, ''Readings in Russian Civilization, Volume 1: Russia Before Peter the Great, 900–1700'', University of Chicago Press (2009), p. 186</ref><ref>[[:ru:Баскаков, Николай Александрович|Baskakov]]: [https://ru.calameo.com/books/003891456306154af2ea6 Русские фамилии тюркского происхождения (Russian surnames of Turkic origin)] (1979)</ref> == واتای وشەی تاتار == کۆمەڵێک ھۆزی [[مەغۆل|مۆنگۆل]] کە لە سەدەی دوازدە و سێزدەی زایینیدا ھێرشیان کردە سەر ڕۆژھەڵاتی عەرەبی و وڵاتانی تری ئیسلامیی. واتای وشەی تاتار دیاری نەکراوە، بەو پێیەی بۆ چینییەکان واتای کۆچەری ھەیە و لە [[زمانی تورکی]] کۆنیشدا وشەی «تاترای» دەبینینەوە کە بە واتای ئەو سوارە دێت کە خاوەنی پۆستەیە، وا دیارە وشەی تاتار پەیوەست بووە بە سوارچاکی و بوێرییەوە، ئەمەش ھاوتایە لەگەڵ ئەو شێوازە ژیانەی کە ئەم کەسانە لە یەکەم قۆناغەکانی دەرکەوتنیان لەسەر شانۆی [[ڕامیاری]] جیھانیدا ژیاون.<ref>Orekhov، V؛ Poltoraus، A؛ Zhivotovsky، LA؛ Spitsyn، V؛ Ivanov، P؛ Yankovsky، N (1999). "Mitochondrial DNA sequence diversity in Russians". FEBS Lett. 445: 197–201. PMID 10069400.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191214192327/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1744-313X.2012.01117.x</ref><ref>http://www.chinaknowledge.de/History/Altera/tatars.html</ref> == زمانی تاتاری == {{سەرەکی|زمانی تاتاری}} [[پەڕگە:Kazan metro sign.JPG|وێنۆک|تابلۆیەکی مێترۆ بە دوو زمانی تاتاری (لەسەرێ) و ڕووسی (لەخوارە)]] '''زمانی تاتاری''' (tatar tele, tatarça) زمانێکە لە بنەماڵەی [[زمانە تورکییەکان]] و [[زمانی فەرمی]]ی ناوچەی [[تاتارستان]]ی [[ڕووسیا]]یە. ئەم زمانە لەلای تاتارەکان قسەی پێدەکرێت و لە ساڵی ٢٠١٥ نزیکەی ٥٬٢٠٠٬٠٠٠ کەس بەم زمانەیان قسە دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ijli.antat.ru/language.html |سەردێڕ=Institute of Language, Literature and Arts of the Academy of Sciences of the Republic of Tatarstan |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120203113119/http://www.ijli.antat.ru/language.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[زمانی تاتاری]] * [[تاتارستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Tatar people}} {{گەلانی تورک}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ڕووسیا|ئەورووپا|ڕۆژھەڵاتی ناوین|چین|تورکیا}} [[پۆل:تورک]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئازەربایجان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی داغستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئۆزبەکستان]] [[پۆل:مێژووی تورک]] [[پۆل:تاتارەکان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی بولگاریا]] etd8s76mzs9g0xm6vubqgzbcx9af4h9 0 128220 1593327 1541957 2026-06-23T03:54:27Z CommonsDelinker 62 "FFA_new_logo.png" سڕاوە؛ [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: Copyright violation; see [[:c:COM:Licensing|Commons:Licensing]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]). 1593327 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یەکێتیی تۆپی پێ | ناو = یەکێتیی تۆپی پێی ئەرمینیا | Logo = | Badge_size = 150px | دامەزراندن = ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ | بارەگا = | ئەندامبوون_فیفا = ١٩٩٢ | ناوچە = [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]] | ئەندامبوون_ناوچە = ١٩٩٢ | ژێرناوچە = | ئەندامبوون_ژێرناوچە = | ئەندامبوون_IFU = | سەرۆک = | جێگر_سەرۆک | ماڵپەڕ = [http://www.ffa.am ماڵپەڕی فەرمی] }} '''یەکێتیی تۆپی پێی ئەرمینیا''' ([[زمانی ئەرمەنی|بە ئەرمەنی]]: ''Հայաստանի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա'') لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی [[ئەرمینیا]]. لە ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە [[فیفا]]، لە ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]]. == سەرچاوە == * ویکیپیدیاى ئینگلیزی {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەرمەنستان|دەیەی ١٩٩٠}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ]] [[پۆل:وەرزش لە ئەرمینیا]] [[پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]] 4t47y2rk81c44crzdaotwv7mlm36x0b 3 131963 1593334 1593024 2026-06-23T05:56:55Z MFTG 21816 /* ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026 */ وەڵامدانەوە 1593334 wikitext text/x-wiki {{بەخێرھاتن}}—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٨:٢٩، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=12AEME Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ‏٢٠:٤٧، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/12-AEME&oldid=16205358 --> {{پەراوێزەکان}} ==زانیاری== تکایە کاتێک کە زانیارییەک دادەنێین (نموونە ڕێژەی دانیشتوان) با سەرچاوەی لەگەڵ بێت، گەر نا لەماوەی ٢٤ کاتژمێری تر دەستکارییەکانت دەگەڕێنمەوە لەسەر وتاری [[ورمێ]] و [[ورمێ (شارستان)]]. سوپاس—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٧:٢٠، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=12AEME Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ‏١٩:٢٥، ٢١ی شوباتی ٢٠١٧ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/12-AEME&oldid=16205358 --> == درووستکردنی وتار == سڵاو بەڕێز. چەند وتارێکی نوێتان درووستکردوون، لێرە چەند ڕێنماییەک ھەن کە جێبەجێ دەکرێن. وەک دانانی سەرچاوە کە ئەگەر سەرچاوەی وتارەکە دیار نەبێت، تاگی بێسەرچاوەیی و دواتر دەسڕدرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">ئیبراهیم'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|'''<span style="color:pink">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٨:٢١، ٢٣ی شوباتی ٢٠١٧ (UTC) == وتاری لیستی گوندەکان == سڵاو، سپاس بۆ بەشدارییەکانت، بەو ھیوایەی ھەر بەردەوام بن. تێبینییەک لەسەر وتاری لیستی گوندەکان؛ چەند وتارێکتان دروست کردبوون لەسەر لیستی گوندەکانی چەند شوێنێکی کوردستان، وەک [[گوندەکانی ھەڵەبجە]]، لەم وتارانە لە کاتی نووسینی ناوی گوندەکان، پێویست ناکات ھەموو جارێ لە کاتی نووسینی ناوی گوندێک پێشگری «گوند»ی بۆ دابنێیت، تەنیا نووسینی ناوی گوندەکە بەسە. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٧:٥٣، ١٠ی ئایاری ٢٠١٧ (UTC) == تەختەکلیل == سڵاو، تکایە تەختەکلیلی ستاندارد بەکاربێنە.—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیـار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple;font-size:10px">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١١:٤٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC) :{{و|Hamagelarai}} تکایە ئاگاداری تەختەکلیلەکەت بە بەڕێزم. '''[[وپ:نک]]''' بخوێنەوە.—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیـار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple;font-size:10px">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١١:٥٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەم دیارییە پێشکەش دەکەم بە تۆ بۆ باشترکردنی ویکیپیدیاکەمان &nbsp; &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple; font-size:13px;">'''<span style="display:{{#if:|table-cell|inline-block}};<!--("table-cell" seemingly ignored by IE)--> <!--border-collapse:collapse;--> border:1px solid purple; {{#if:|line-height:;}} ">ئێپین</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:black;font-size:11px">'''وتووێژ<span style="color:purple">&#9836;</span>'''</span>]]} ‏١٣:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) |} زۆر سوپاس بۆ دیارییەکەت.{{واژوو نەکراو|Hamagelarai}} :شایەنی نییە بەڕێز {{و|Hamagelarai}} بەڵام بیرت بێت کە لە کۆتایی لێدوانەکانت، واژوو بکەیت بە دانانی چوار {{تۆخ|~}} (<nowiki>~~~~</nowiki>) بۆ ئەوەی بەکارھێنەران بتوانن بە ئاسانی پەیوەندیت لەگەڵ ببەستن و بانگت بکەن و، لێدوانەکانت بخوێندرێنەوە. بۆ زیاتر [[وپ:واژوو]] بخوێنەوە. سوپاس ^_^–&#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٢:٢١، ١٧ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) == وتاری گوندەکان == سڵاو بەڕێز. ویستم سوپاستان بکەم لەسەر زیادکردنی وتار بۆ گوندەکانی کوردستان و پەرەدان بە جوگرافیای کوردستان لە ویکیپیدیا. ھەر لەسەر ئەوە چەند تێبینییەکم ھەن لەسەر ناوەڕۆکی ئەو وتارانە، وەک بینیومە زۆربەی وتارەکان ناوەڕۆکیان لێک نزیکە، من لێرە وتاری ([[توتەقاج]]) بە نموونە دەھێنمەوە، بەڵام تێبینییەکانم لەگەڵ وتارەکانی دیش دەگونجێن.<br> :١. لەبارەی سەرچاوەکانەوە، لە زۆربەی وتارەکانت چوار بەستەرت داناوە، ئەمانەی خوارەوە: :* [http://www.kasnazan.com/article.php?id=863 ماڵپەڕی کەس نەزان] :* [http://www.univsul.org/K_UOS.aspx ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی] :* [http://www.suligov.com/Default.aspx پارێزگای سلێمانی] :* [http://www.univsul.org/K_UOS.aspx زانکۆی سلێمانی] :ھەموو ئەم بەستەرانە وەستاون، و نابن بە سەرچاوە، بۆیە باشترە چیتر دایان نەنێیت و لە وتارەکانی تریشت بیان سڕیتەوە. :٢. باشترە لەجێی وشەی پەراوێزەکان، وشەی سەرچاوەکان دابنێیت، و با نووسینی سەرچاوەکانیش بەشێوەیەکی ستاندارد بێت، بۆ نموونە لەجێی (2012-08-09) بنووسە: ٩ی ئابی ٢٠١٢. :٣. لەسەر شێوازی نووسینی ناوەڕۆکی وتارەکەش باشترە سەرەتاکەی بەم شێوەیە بێت: ('''توتەقاج''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زەنگیسەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شانەدەری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەرکەورگان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گڵەزەردە]].)<br> [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٠:٣٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) ::بەڕێز کە پەیامێک لە پەڕەی لێدوانەکەت دادەنرێت، تکایە وەڵامی بدەوە و پابەندبە بەو ڕێنمایییانەی لە ویکیپیدیا ھەن. ئەوە چەند ڕۆژێکە ئەم تێبینییانەت بۆ خراونەتەڕوو، کەچی ئەمڕۆ وتارت دروستکردووە ھەر بەم کەموکورتیانەوە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٢:٠٧، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) :: سڵاو بەڕێز دەستت خۆش بۆ تێبینیەکانت ، بەڵام ئەوە چەند ڕۆژێکە ووتارم نەنوسیوە و ئێستاش ھەردوو ھۆشدارییەکە ھاتن. بە نیسبەت سەرچاوەش لەم بابەتەدا ھێچگار کەمە تەنھا ئەو دوو سەرچاوەیە و چەن نەخشەیەکم لە بەردەستدایە. وە مەبەستت لە سەرچاوە بە شێوەی ستاندارد چیە ئەمەم بۆ ڕون بکەرەوە؟[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''حەمە'''</span></span>]] — ‏٣:٢٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) :::کێشە لەو دوو سەرچاوەیە نییە، کێشە لە لینکی ماڵپەڕەکانی پارێزگای سلێمانی و زانکۆی سلێمانییە، ئەو بەستەرەرانە وەستاون، لەبەرەوە باشترە چیتر دانەندرێن و گەر توانیت لە وتارەکانی تریشت لایان ببە. بۆ شێوازی سەرچاوەش لە دنیا کۆمەڵێک سیستەم ھەن کە گەر کەسێک وتارێک بان کتێبێک بنووسێت پێویستە بەپێی مەرجەکانی ئەو سیستەمە ئاماژە بە سەرچاوەکەی بدات. ئەمە نموونەی سەرچاوەیەکە، دەتوانی سەرچاوەکانت وا ڕێک بخەیت: {{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ڕێنووسی ستانداردی زمانی کوردی | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |ڕێکەوتی سەردان= ٢٧ی ئابی ٢٠١١ | بڵاوکەرەوە = ماڵپەڕی زمانی کوردی | نووسەر = ھەژار ھێمنی | نووسەرەکانی‌تر = |قاڵب = |زمان = کوردی }} لەبارەی ڕێنووسیشەوە، تکایە ھەوڵبدە بە ڕێنووسێکی دروست بنووسیت، و باشترە قالبێکی ڕێکوپێک بۆ وتاری گوندەکان دابنێیت، وەک ئەوەی لە سەرەوەوە بۆم نووسیویت. ئەمە: ('''توتەقاج''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زەنگیسەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شانەدەری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەرکەورگان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گڵەزەردە]].).<br> ئەوەی لەسەر تۆ دەبێت تەنیا ئەوەیە ناوی گوندەکان و قەزا و ئیدارەکە بگۆڕیت. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٢:٤٣، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) ::: دەستت خۆش پشت بەخودا وەھا دەکەین وە ھەوڵدەدەم ئەوانی کەش چاک بکەم سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''حەمە'''</span></span>]] — ‏٣:٥٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) == گواستنەوە == سڵاو. [[وپ:گپ|تکایە ھیچ پەڕەیەک بە بێ وتووێژ مەگوازەوە.]] ئەمە سیاسەتێکی ویکیپیدیایە و نابێت پێشێل بکرێت. سپاس. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٢:٣٨، ٢١ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو باشە ھاوڕێ--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٤٣، ٢١ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) == پەڕەکانی ڕوونکردنەوە == سڵاو، تکایە لە کاتی دروستکردنی پەڕەکانی ڕوونکردنەوە لە چەماوەدا ئاماژەی پێ بدە کە ڕوونکردنەوەیە بە دانانی (ڕوونکردنەوە) ھەر لە پاڵ ناوەکە. نموونە: ([[ھەنجیرەسوورە (ڕوونکردنەوە)]]) نابێت ھەر بە تەنھا بنووسی ھەنجیرە سوورە. تکایە ھەر پەڕەیەکی تری ھاوشێوەی وات دروست کردووە، چاکیان بکە :) --&#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٧:٠٩، ٢٢ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ من دیقەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی و عەرەبیشم کردوە ووشە کە دەنوسرێت لە ناوەوە ڕونکردنەوە دەدات، ئەگەر ([[ھەنجیرەسوورە (ڕوونکردنەوە)]]) بەم شێوازەی تۆبێت ئەوکات لەگەڕاندا نادۆزرێتەوە یان گران دەدۆزرێتەوە. ئیتر ئەم شێوازەی من چی کێشەیەکی ھەیە؟--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٣ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) ::لە ھەموو ویکیپیدیایەک لە پاڵ وشەکەدا لە کەوانەدا وشەی ڕوونکردنەوە نووسراوە. لە ویکی ئینگلیزی disambiguation دەنووسرێ ([https://en.wikipedia.org/wiki/Evanescence_(disambiguation) بیبینە]) لە ھەر شوێنێک بینیوتە نەنووسرابێت، ھەڵەیە. و لە دوای ئەمەش [[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]] سیاسەتی تایبەتی خۆی ھەیە. سوپاس. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٢:٢٦، ٢٣ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) == پریسی سەروو == سڵاو! ویستم بڵێم گەر دوا گۆڕانکاری وتاری [[پریسی سەروو]] کە لەلایەن بەکارھێنەرێکەوە کراوە گەر بە دڵت نییە بیگەڕێنەوە. سپاس.⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:١٧، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو، ئاساییە ھەرکەس دەستکاری دەکات گرنگ ئەوەیە جوانتری بکات.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٩:٠٣، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) == گەڕاندنەوەی دەستکاری == سڵاو بەڕێزم! ھیچ ھۆکارێک ھەیە کە دەستکارییەکەمت لە پەڕەی [[زەینەڵ]]دا گەڕاندەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٣٠، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) سڵاو ھاوڕێ من دیقەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی و عەرەبیشم کردوە ووشە کە دەنوسرێت لە ناوەوە ڕونکردنەوە دەدات، ئەگەر (زەینەڵ (ڕوونکردنەوە)) بەم شێوازەی تۆبێت ئەوکات لەگەڕاندا نادۆزرێتەوە یان گران دەدۆزرێتەوە. ئیتر ئەم شێوازەی من چی کێشەیەکی ھەیە؟--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٥١، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) :{{و|Hamagelarai}} تۆ ھەڵەیت، نابێت. ئەوە بەو شێوەیە حسابی وتاری بۆ دەکرێت، ئەمەش پێشێلکاری [[وپ:نو]]وە. پەڕەی ڕوونکردنەوە دەبێ لە کەوانەدا لە پاڵ ناوەکە نووسرابێ، وابزانم جاری پێشووش ھەمان شتم بۆ ڕوونکردوویتەوە. ئەمە بە ھیچ شێوەیەک کێشەی گەڕان دروست ناکات. تکایە دووبارەی مەکەرەوە، سپاس.--&#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٦:٥٣، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) ::سپاس بۆ ئێپین. برام گەر بۆ نموونە کوردستانی ڕوونکردنەوە گەر تەنھا بنوسی کوردستان، ئەوا وتاری سەرەکیی کوردستان چی لێ دێت؟ لە ئینگلیزییەکەش وایە و لە ھەموو ڕوونکردنەوەکان وا نوسراوە بۆ نموونە: '''(Kurdistan (disambiguation''' و لە ھەموو ڕوونکردنەوەکان بەو شێوەیەیە. ئەمە لە پێناو ویکیپیدیایە و ھیوادارم زویر نەبووبی. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٩، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) :::سڵاو دەستان خۆش وەھای لێدەکەین، گرنگ خزمەتە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:ھەنجیرە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:ھەنجیرە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیە. وتاری خوازراو [[ھەنجیرە (ڕوونکردنەوە)]]یە.</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:ھەنجیرە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%BE%DB%95%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:٠٨، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == تەختەکلیلەکەت == سڵاو! سەرەتا دەستخۆشیت لێ دەکەم کە ویکیپیدیات بە وتاری ناوچە کوردستانییەکان دەوڵەمەند کردووە. [[پەڕگە:Activing ULS on ckbWiki.jpg|وێنۆک|چەپ|چالاککردنی تەختەکلیلی ستاندارد]] ئێستا ئەمەوێ بڵێم کێشەی تەختەکلیلت ھەیە و تەختەکلیلی نێو ویکیپیدیا کارا بکە، کێشەکەت لە کۆڵدەبێتەوە.. '''یان''' پێش پاشەکەوتکردن کلیک لەسەر ئەم ئامرازە ([[پەڕگە:Button YehKeh.png]]: چاکسازیی ی ک و ھ) و ([[پەڕگە:Button numbers.png]]: چاکسازیی ژمارەکان) بکە. '''بەڵام''' تەختەکلیلەکە چالاک بکە بۆ ئەوەی لەکاتی دروستکردنی پەڕەکاندا، سەردێری پەڕەکان نووسەی ناستانداردی تێدانەبێت. بۆ نموونە: وتاری [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] پڕ بوو لە نووسەی ناستاندارد بەتایبەتی پیتی ھائـ. و بەدواداچوون بۆ وتارەکان بکەوە و بزانە ھیچت دروستکردووە و نەمابێت لە پەڕەکەدا؟ گەر بەڵێ، چاکسازییان تێدا بکەوە و ھەرشتێکیش بە من بکرێ تەنھا بانگم بکە. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٠، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو:دەست خۆش کاک ئارام بۆ ئەو ڕوون کردنەوەیەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٣٩، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی دەستکاریکەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | دەستخۆش بۆ ئەو بەشدارییە بەنرخانەت. ژمارەیەکی باش لە وتارت لە ویکیپیدیا دروست کردووە و ھەموومان ئەم کارە مەزنەمان لەبەرچاوە. بەھیوای بەردەوامی و دەستکاری و چاکسازی زیاتریش. دەستت خۆش بێت. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]} ‏١٩:٠٢، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) |} : سڵاو سوپاس بۆدیارییەکەت دەستی ئێوەش خۆش بێت. --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ::کاک {{و|Épine}} بەڕاستی ویستم من بیدەمێ. بەڕاستی شایەنیەتی و جێی دەستخۆشییە کە ئەم ماوەیە کارێکی ماندوونەناسانەی کردووە. لەلایەن خۆشمەوە پیرۆزباییی لێ ئەکەم و کارەکانی بەرز دەنرخێنین و بەھیوای بەردەوامیی. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ::: سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش بەھیوای بەردەوامی بۆ ھەموو لایەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٠٦، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == بابەت == تکایە ئەو بابەتانەی دروستت کردون ھەوڵ بدە بەستەری بۆ زیاد بکەیت سوپاس --[[بەکارھێنەر:Gyan333|✓Gyan333]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333|لێدوان]]) ‏١٤:٤٧، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :بەڕێز {{و|Gyan333}} ئەو وتارانەی کە بەڕێز Hamagelarai دروستیان دەکات، ناوچە کوردستانییەکانن و دەتوانم بڵێم کە نزیکەی ھەموویان لە ویکییەکانی تردا بوونیان نییە و بۆیەش بێنێوانویکین. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٥٨، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :: سڵاو [[بەکارھێنەر:Gyan333|✓Gyan333]] من ئەو کارانەی کردوومن زیاتر لەسەر گوندەکانی کوردستانە و لە بەستەرەکانی کەدا بوونیان نییە ئەگەر تەمەن باقی بوو خودا یار بوو ئەوا هەوڵ دەدەم هەر خۆم ئەو بەستەرانەشیان بۆ زیاد بکەم. زۆر سوپاس کاک ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} بۆڕوونکردنەوەکەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:١٢، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی شارباژێڕ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی شارباژێڕ]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی هەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی شارباژێڕ]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی شارباژێڕ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DA%98%DB%8E%DA%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:١٩، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای ماوەت]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای ماوەت]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای ماوەت]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای ماوەت|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C+%D9%85%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AA|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٩، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%A7%DB%8C+%DA%BE%DB%95%DA%B5%DB%95%D8%A8%D8%AC%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٥٨، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو کاک [[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} تەواوە بابسڕێتەوە چونکە دووبارەن.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٥، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی سەید سادق]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی سەید سادق]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای سەید سادق]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی سەید سادق|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%AF+%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%82|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٤٢، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو کاک ئارام خۆم ئاگادارم لێی بابسڕێتەوە ئەوە غەڵەتی خۆم بوو، سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٠٧، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی پێنجوێن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی پێنجوێن]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای پێنجوێن]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی پێنجوێن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%BE%DB%8E%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8E%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٣١، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) == [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار (انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای قەرەداغ]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای قەرەداغ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C+%D9%82%DB%95%D8%B1%DB%95%D8%AF%D8%A7%D8%BA|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٠٧، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) : سڵاو کاک ئارام ئەوە چەند جارێکە تووشی ئەم کێشیە دەبم ھۆکار چییە؟ کاتێک داڕێژەرەکە دروست دەکەم ھەتا دووبارەی نەکەمەوە نابێتە ووتار زانیارییەکم بدەیە. --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٩:٢٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :: سڵاو لە تۆش! کێشەکە تەنھا دەگەڕێتەوە بۆ زیاد نووسینی پیتی «ر» کە لە ویکیپیدیادا لەم [[ویکیپیدیا:بۆشایی ناو|سەرناوانە]] زیادترمان نییە. واتە لە پێش جووتخاڵەکە "''':'''" تەنھا ''داڕێژە'' نووسە بکە نەک ''داڕێژەر''. بۆ نموونە: ::* {{کرا|نووسەی دروست}} <code>داڕێژە:گوندەکانی قەزای قەرەداغ</code> ئەنجام: [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] ::* {{نەکرا|نووسەی ھەڵە}} <code>داڕێژەر:گوندەکانی قەزای قەرەداغ</code> ئەنجام: [[:داڕێژەر:گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] ::ھیوادارم لە مەبەستەکەم گەیشتبیت. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٢، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :: دەست خۆش زانیارییەکی بەسوودە من سوپاست دەکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٧، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) ==[[:شاقوڵی (ڕوونکردنەوە)]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:شاقوڵی (ڕوونکردنەوە)]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>سڕینەوەی تەکنیکی</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:شاقوڵی (ڕوونکردنەوە)|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%B4%D8%A7%D9%82%D9%88%DA%B5%DB%8C+%28%DA%95%D9%88%D9%88%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%29|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٨، ١٠ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=me&edc=6&prjedc=me6 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ‏١٨:٣٣، ٢٩ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/me6&oldid=17881391 --> == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاوت لێ بێت. دەستت خۆش بێت و ماندوو نەبیت بۆ دانانی وتار بۆ گوندەکانی کوردستان. بژیت و ھەر سەرکەوتوو بیت. [[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ‏١٨:٢٧، ٤ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) |} ::سڵاو برام دەستت خۆش، سوپاس بۆ پێزانینەکەت، سەرکەوتنیش بۆ ئێوە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٠٤، ٥ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == بەسەرداچوونەوە == دەمباش Hamagelarai, تکایە بەسەر [[شنۆ]] و [[شنۆ (شارستان)]] بچۆرەوە چوون دەستکاریکراون بە زاراوەکانی شار و شارۆچکە. سپاس. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٢٨، ٩ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو کاک ئارام :زاراوەی شارۆچکە لەڕووی کارگێڕییەوە بۆ [[شنۆ]] گونجاوە چونکە شار نییە، شەهرستان بەرامبەر قەزا و شارۆچکەیە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:١٢، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :: زۆر سپاس. تکایە [[بنگرد]]یش. خۆم زۆرباش لەو شتانە نازانم و لێم تێک ئەچن؛ ئەم خەڵکەش بە کەیف و حەزی خۆیان دەستکاری ئەکەن. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:١٧، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) ::: دەستت خۆش بۆ [[بنگرد]] شارەدێ عەیبی نیە، ناحیە بەرامبەری لە ئێستادا ئەم ووشەیە شیاوە، لە نە بوونی فەرهەنگی کوردی ئەم ناستاندەریانەمان بۆ درووست دەبێت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٣٩، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=me&edc=6&prjedc=me6 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ‏٠١:٣١، ١٣ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/me6&oldid=17881391 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=me&edc=6&prjedc=me6 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ‏٠٠:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/me6&oldid=17881391 --> == پەڕە ڕوونکردنەوەکان == دەمباش Hamagelarai، ویستم بڵێم ئەوکاتەی پەڕەیەکی ڕوونکردنەوە دروست دەکەیت، دەبێت ئەو پەڕانەی کە دەیخەیتە ناویەوە؛ لەسەرەوەی ھەموو وتارەکان داڕێژەی {{دا|نامەی ڕوونکردنەوە}} دابنێیت بۆ ئاسان جیاکردنەوە و دۆزینەوەی وتارە نزیکەکانی خۆیەتی لەڕووی ناوەوە. بۆ زیاتر تێگەیشتن بڕوانە [[کوردستان (ڕوونکردنەوە)]]. سپاس. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:١٨، ٢١ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش ڕوونکردنەوەیەکی جوانە، لەمەولا وادەکەم و هەوڵدەدەم ئەوانی کەش چاک بکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٢٦، ٢٢ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == پەڕگەکانت سڕانەوە لە کۆمنز! == دەمباش Hamagelarai، وا دیارە [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/Files_uploaded_by_Hamagelarai کۆمەڵێک پەڕگەی وێنەت لەسەر کۆمنز سڕدراونەتەوە] بە ھۆکاری ''کۆپیکراو لە فەیسبووکەوە، بێ مۆڵەت''، وە گەر ھی تریشت مابێت، دڵنیابە ئەوانیش دەسڕدرێنەوە. ئەوەنەی من ئاگادار بم کۆمنز یاساکانی زۆر توندن و دەبێت وێنەیەک بار بکەیت کە خۆت گرتبێتت و خۆت خاوەنی بیت بە پێچەوانەوە دەسڕدرێتەوە و گەر دووبارە و سێ بارەی بکەیتەوە، ئەوا بەربەست دەکرێیت. ئێستا گەر دەتەوێت دووبارە باریان بکەیتەوە، لە ویکیپیدیا باریان بکە و پێشنیاز دەکەم [[یارمەتی:پەڕگەکان|ئێرە ببینیت]] کە لە کۆتاییدا ڤیدیۆیەکی فێرکاریشی تێدایە و دەتوانیت بیبنیت بۆ زیاتر شارەزابوونت. کاتێکی خۆش، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٥٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش، ئەگەر ئەزیەت نەبێت چۆن ئەتوانم دووبارە لە ویکیدپیددیادا باریان بکەمەوە. وە ئەگەر وێنەیەک لە فەیسبوکەوە بێنم چۆن باری بکەم سوپاس. --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::: [[یارمەتی:پەڕگەکان]] ببینە. وێنەیەک کە ھی خۆت نەبێت و خۆت نەتگرتبێت ناتوانیت نە باری بکەیت بۆ ناوخۆی ویکیپیدیا نە بۆ کامنز. ئێرە وێبگەیەکی سەرچاوەکراوەی [[ناوەڕۆک ئازاد]]ە و ھیچی ماف پارێزراو نابێت لێرە دابنرێت. نەک ھەر وێنە [[وپ:کۆپی پەیست|کۆپیکردنی دەقی ماڵپەڕەکانی تریش لێرە ڕێگەپێنەدراوە]]. ئەگەر یارمەتیت پێویست بوو ڕوو لە [[وپ:پرسگا]] یان [[وپ:مێزی زانیاری]] بکە. -- ‎◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٧:٢٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) :::: بەس مامە {{وب|Épine}} گەر بەکارھێنەر داوای لە خاوەن وێنەکە کرد و ئەویش ڕێگەی پێدا. ئەوکاتیش ھەر ناتوانیت لە ویکیپیدیا باری بکەیت؟ یانی بۆ ئەو جۆرە وێنە زەحمەتە یەک کەس بتوانێت ئەو ھەموو وێنە بگرێت کە لە ناوچەی جیاوازن! وە خۆشم لەڕێگەی ڤیدیۆکەوە فێری بارکردن بووم، ھیچ کێشەی ھەیە؟ ئەگەریش لە ڕێنمایی کردنی بەڕێز {{وب|Hamagelarai}} ھەڵەم کردبێت، داوای لێبوردنم ھەیە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٥٧، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::::: ئەگەر بڵاوکاری وێنەکە بە بەڵگەنامەی واژووکراوەوە ڕێگەیدا ئەوجا شیاوە. خۆمان دەزانین بەکارھێنەران تاقەتی ئەم شتە یاساییانەیان نییە (ھەرچەنە لە یارمەتی باسکراوە) بۆیە باشترە ھەر بزانن کە تەنیا وێنەی خۆیان گرتوویانە وەردەگرین.--&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٣:٠٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) :::::: دەستان خۆش بێت تێگەیشتیم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ==[[:ڕۆدیسیا]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:ڕۆدیسیا]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>وتارەکان بە زمانی تر، بێبایەخبوون</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ڕۆدیسیا|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%95%DB%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٢٥، ٢ی ئابی ٢٠١٨ (UTC) == [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:دۆڵەتوو]] == [[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]] پەڕەی [[:دۆڵەتوو]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە&#32;لەبەر ئەم کێشانە: <blockquote>زانیاری کەم و بێبایەخ</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]]. دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە. تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ‏١٨:٣٩، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) ::سڵاو لە پەڕەی [[دۆڵەتوو]] تاگی سڕینەوەی لێدرابوو کە گوایە کورت و بي بایەخە، بەڵام ئەم ووتارانەی من دەستم کردووە بەنووسینی سەرچاوەی زۆرکەمە یان ھەر نیە تەنانەت بۆ دروستی ناوی گوندەکان گەشتی مەیدانیم کردووە یان لە پەیج و کاونتەکاندا پرسیارم کردووە تاکوو ئێستا ھيچ پەرتووکێک لەم بارەوە لەبەردەستدا نییە، وە لە زمانەکانی کەشدا نییە تا بەبەستەری کەوە بیبەستینەوە. دەست خۆش بۆ ئاگادارکردنەوەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :::سپاس بۆ ئێوە من تاگەکەم لابرد، {{وب|Rasan emprator page}} داینابوو و لە پەڕەی وتووێژەکەشی باسمان کرد[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٣:٠٩، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :::: {{نەکرا}}. [https://ckb.wikipedia.org/wiki/ویکیپیدیا:دیوەخان_(سیاسەت)#پێداچوونەوە_بە_سیاسەتەکاندا لە ئێستادا سیاسەتەکانی سڕینەوە پێشنیاری پێداچوونەوەیان بۆ کراوە.] -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٥٧، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) ==[[گوڵەجۆی_کفری]]== سڵاو، ئەرێ ئەم وتارەت بۆ واڵا کردۆتەوە برالە؟‎&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٥:١٥، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو برام ئەم ووتارەم دروست کرد ھەڵەم لەسەر ووتارەکەدا کردبوو، پاش ڕاست کردنەوە پێم باش بوو واڵابکرێتەوە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:١٦، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) == وتاری گوندەکان == ئەوەی دەبینم وتاری زۆرتان بۆ گوندەکان نووسیوە. زۆرێکیشیان کورتن و لە یەک دەچن. بیرتان لەوە کردووەتەوە دەکرێ بە بۆت بیاننووسین؟ پێشتر وتاری گوندەکانی چەن ناوچەیەکمان بە بۆت نووسیبوو. سپاس، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٥:٢٩، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] سەبارەت بەکورتی ووتارەکان لەسەر گوندەکان ئەوەی ڕاستی بێت ھیچ سەرچاوەیەکم دەست نەکەوت لەسەریان ھەرچیشم دەست کەوت بۆیان زیاد دەکەم، ئەوەی زۆری لەیەک بچن ئەوە شتێکی ستاندەرە بۆ ھەموو گوندەکان، سەبارەت بە بۆت نوسین زانیاریم نییە گەر ئەوەمان تێبگەیەنیت؟ سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٢٢، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::بۆ نموونە کاتێک دەتھەوێت بۆ ٥٠٠ دێ وتار بنووسیت و ناو و ژمارەی دانیشتوان و زمانەکەیان و بڕێک زانیاریی ترت لێیان ھەیە، لەجێی ئەوەی بە دەست وتاریان بۆ بنووسیت داوا دەکەی لەوانەی بۆتیان ھەیە بە ئوتوماتیک وتار بۆ ھەر ٥٠٠ گوندەکە بنووسن. زۆر ئاسانتر و خێراترە. بەڵام دیارە لەم جۆرەدا پێویستە زانیارییەکان پێشتر ئامادە کرابێتن. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏١١:٣٣، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::: سڵاو ئەوەی من لەسەریان دەنوسم ھەموو شتێکیان جیاوازە ھەریەکە بۆخۆی زانیاریەکیان ھەیە وابزانم ناگونجێت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٢٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::::دەی ئەگەر وابێ، ھەر بەردەوام بە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٩، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::::: من سوپاسی تۆ دەکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٧:٠٦، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا == سڵاو لە گشت بەشداربووانی ویکیپیدیا. کۆمەڵگەی [[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]] داواکاربوون کە گۆڕانکاری لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا بکرێت، بە تایبەت سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی سڕینەوە|سڕینەوە]]. ئێوە بانگهێشت کراون کە بەشدار بن لە ئاماژەدان بە ڕەخنەکانتان، کێشەتان لەگەڵ چ سیاسەتێک هەیە و پێشنیارتان بۆ چاکسازی کردن لەو سیاسەتەدا چییە. بۆ بینینی گشت سیاسەتەکانی ویکیپیدیا، تکایە بنۆڕە پۆلی [[:پۆل:سیاسەتەکانی ویکیپیدیا|سیاسەتەکانی ویکیپیدیا]]. '''[[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)/گۆڕانکاری|لێرە کرتە بکە بۆ بەشداربوون]]'''.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٨، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7&oldid=598601 --> == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاس بۆ پەرەپێدانی ویکیپدیا بەرێز [[بەکارھێنەر:Gyan333|✔Gyan333✔]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ١٦ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC) |} :زۆر سوپاس بۆدیاریەکەت، بەھیوای سەرکەوتن بۆ ھەموو لایەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٢١ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC) == پێداچوونەوە == سڵاو بەڕێز Hamagelarai، ماوەیەکە دەنگت نەماوە! بەھیوام تەندروستیت باش بێت. ویستم داوای پێداچوونەوەیەکت لێ بکەم بۆ ھەردوو وتاری [[شانەدەری خواروو]] و [[شانەدەری کۆن]]، کە بەکارھێنەرێک بە ئای–پی و ھەژماریش دەستکاریی کردوون. لە سەرەتادا پووچەڵم کردنەوە، بەڵام بە وتەی خۆی دەڵێ من لەوێ لەدایک بووم و دەژیم، جا داوات لێ دەکەم چی پێویست بێت بەڕێزت بۆ دوو پەڕەکەی بکەیت. کاتێکی خۆش! -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠١:٠٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام سوپاس بۆ ئەحواڵ پرسینەکەت مەمنونم ئێمە باشین، ھیوادارم ئێوەش باش بن، ھۆی دەرنەکەوتنم دەگێڕێتەوە بۆ پەرستشەکانی مانگی ڕەمەزان، برام ئەگەری ھەیە ئەوھاوڕێیە ڕاست بکات لە ناوخۆیاندا وەھا ناوی بێت بەڵام من لەسەرچاوەی میریەوە وەم گرتووە لەگەڵ نەخشە باوەڕپێکراوەکاندا کە بەم جۆرە ناویان ھێنراوە، بەلام برام ماوەیەکە لە زۆر شوێن ئەم دیاردەیە دەبینرێت ناوی گوندکان دەگۆڕدرێن و پاشگری کەسایەتییەکی دەدەنە پاڵ وەک خۆدەرخستن ئیتر ئەوەی ماوەتەوە دەکەوێتە سەر شانی بەڕێوەبەرانی وەک ئێوە پێویستیت بەھەر ڕوونکردنەوەیەکی تر بوو لەخزمەتداین.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٥٤، ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) == وەبیرخستنەوە == سڵاو Hamagelarai، ماوەیەک لەمەوبەر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر#ڕوونکردنەوە]]دا ڕێنووینیم کردی کە داوای مافەکە بکەیت، بەڵام داواکارییت پێشکەش نەکردووە! گرفتێک ھەیە؟ دوور لەوە و بەپێی ئەوەی بەڕێزت گرنگی بە وتارەکانی شوێنە کوردستانییەکان دەدەیت، پێم باشە لە ھەڵبژاردەکان > ئامرازەکان > بەشی ڕواڵەت > ھەردووک ئامرازی ڕەوانەکەری سەوز و ئەوەی سەر خۆی (ڕوونکردنەوەی پرتەقاڵی) چالاک بکەیت. ئەمانە وا دەکەن زووتر ناوە نەگونجاوەکان ڕاو بکەیت. بۆ بینینی ئەنجامی دوو ئامرازەکە دوای چالاککردنیان بە نموونە بڕۆ بۆ [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] و لە تەواوی پێڕستەکە بڕوانە. لەگەڵ ڕێزی بێپایانی ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥٩، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو کاک ئارام دەەستت خۆش بۆ زانیاریدانەکەت ئەوەم کرد کە ووتت، برام من کێشەم لەگەڵ ئەوەدا ھەیە بۆنمونە گوندی [[سەرچاوە، قەرەداغ]] و گوندی [[بانی میرانی سەروو]] یەک گوندن چۆن ھەوڵی ئەوەبدەم یەکیان بسڕینەوە، ئەم حاڵەتەم لە یەک دوو شوێن بەسەرھاتووە....--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٣، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :: دەتەوێت کام گوندەیان بمێنێ و کامیان نەمێنێ؟ کامیان ناوە ڕەسەنەکە بێت؟ ئەوەکەیان ببێتە ڕەوانەکەر بۆ ڕەسەنەکە؟ چوونکە تێکەڵیان دەکەم. وە تۆ پێویستیت بەو مافە ھەیە بۆ ئەوەی لەمەودوا خۆت گواستنەوەی بێ ڕەوانەکەر ئەنجام بدەیت. لە پەڕەی لێدوانەکەم ئاماژەم بەوە داوە کە داوایەک پێشکەش بکە بۆ وەرگتنی مافەکە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٠٩، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::: سڵاو زۆر سوپاس داوای ئەو مافەدەکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٢٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :::: سڵاو، لێرە نابێت. تکایە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان]] بخوێنەوە و لەوێ داواکاری پێشکەش بکە. تۆ داوای مافی '''گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر''' دەکەیت. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٤٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::::: سڵاو لێرە نەمکردوە لەوڵا کردم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :::::: ببوورە! دوای لێدوانەکەم ئینجا داواکارییەکەتم بینی. بڕوانە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر#بەکارھێنەر:Hamagelarai|ئەنجامی داواکارییەکەت]]. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:١٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: سوپاس دەستت خۆش بێت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:١٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) == سڵاو ( داواکاری ) == دەمباش Hamagelarai, ئەم کاتەت باش بەڕێز. ئێمە ئەمانەوێت پەڕەیەک بکەینەوە بۆ گوندەکەمان و هەموو زانیاری و ئامارە وردەکانی داغڵ بکەین بۆ ئەوەیش پێویستمان بە ڕەزامەندی بەڕێزتانە تا ئەو داتا و زانیاریە دروستانەی لە فەرمانگە و سەرچاوە مێژویەکانەوە وەرمانگرتوە لە ویکیپیدیا جێگیری بکەین بەناوی Kanipankaوە لە گەڕاندا دوو پەڕەمان بەرچاوکەوت بەناوی گوندەکەمانەوە دروستکراوە زانیاری گرنگی تێدانیە و بە کانیپانکەی خوار و کانیپانکەی سەروو دانراوە لەکاتێکدا یەک کانی پانکە هەیە سەردەشت عەبدوڵا 29.6.2019 -- [[تایبەت:بەشدارییەکان/94.46.87.228|94.46.87.228]] ‏١١:٣٢، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو بەڕێزم چۆن بتەوێت زانیاری زیاد بکەیت لەسەر گوندەکەت دەتوانیت بەڵام بەمەرجێک بە سەرچاوەی دروست بێت و ئاماژە بەسەرچاوەکان بدەیت، برام من کە ناوی گوندەکەتانم بە [[کانی پانکەی سەروو]] و [[کانی پانکەی خواروو]] ئاماژەم پێداوە من لە سەرچاوەی بەڕێوەبەرایەتی ئاماری حکومەتی ھەرێم وەرم گرتووە لەوێ بەم دوو ناوە ئاماژەی پێداوە و وە لە نەخشەی جوگرافی وەزارەتی کشتوکاڵیش ھەر بەم دووکەرتە ئاماژەی پێداوە، حەزدەکەم ڕوونکردنەوەم پێبدەیت و ئەوکات بەشکم بتوانین داوا لەبەڕێوەبەران بکەین ئەو دووناوەمان بۆ بکەنەوە بەیەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٦، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) دەمباش Hamagelarai, دوبارە سڵاو ڕێز ئەزیزان کانی پانکە Kanipanka لە ئەرشیڤ دا بە (موان و بنگرد و کانی پانکەی خوار و کانی پانکەی سەرەوە) ناوبراوە ئەوەیش لە بەدوادانەچون و کەمی زانیاری دروست بوە بۆ نمونە • موان چەند گوندێکن دەکەونە باشوری کانی پانکەوە هەریەکەیان پاشگرێکیان هەیە وەک (موانی حەمەحەسەن)هتد.... نوسەران کانیپانکەیشیان بە یەکێک لە موانەکان زانیوە ئەوەیش هەڵەیەکی گەورەیە چونکە کانپانکە مێژوەکەی کۆنترە • بنگرد لە گۆگڵ تا چەند ساڵێک پێش ئێستا کانیپانکە بە بنگرد نوسرابو چوار ساڵدەبێت چاکمان کردوە و کراوەتەوە بە Kanipanka ئەو ناوەوە لە وەوە هاتوە کانی پانکە گردێکی گەورەی لێیە دوو بۆ سێ ماڵی لە تەنیشتەوە بوە کاتی خۆی لە چەند فەرمانگەیەک بە بنگرد ناوی هاتوە لەکاتێکدا سەدان ماڵی لێبوە لە شوێنی گوندە کۆنەکەدا کانی پانکەی سەرو کانی پانکەی خوارو شەقامی سەرەکەی هەڵەبجە سلێمانی بەناو کانی پانکەدا تێپەڕ دەبێت بەشێکی بەشێکی کانی پانکە دەکەوێتە سەروی جوت سایدی سەرەکی و بەشەکەی تری دەکەوێتە خواروی شەقامەکە ئەوەیش بۆ ئاسانکاری و جیاکردنەوەی لەیەک لە فەرمانگەکانی دەوڵەت بە خوار و سەر جیاکراونەتەوە کانی پانکە گوندێکی گەورەیە چەندین جار هەوڵی بە ناحیەکردنی دراوە و لەبەر چەند هۆکارێکی کەم بە ناحیەبونەکەی دواکەوتوە و لە 4 چوار گەڕەک پێک هاتوە ئەگەر بچینە وردەکاری بەڵام لە ڕاستیدا هەموو ئەو ناوانەی تر لە کانی پانکە نراوە حەقی خۆی پێنەدراوە و ئێمە ئەمانەوێت ئەو هەڵە و کەموکوڕیەی هەبوە ڕاستی بکەینەوە و هەموو ئەو ئامار و زانیاریانەی کە کۆکراوەتەوە و کراوە بە کتێبێک لەسەر کانی پانکە لێرەیش بەدروستی هەبێت بۆ ئەوەیش پێویستە هەردوو ناوی ئاماژەپێکراو (کانی پانکەی خوارو - کانی پانکەی سەرو) بکرێت بە (کانی پانکە) و دواتر لە خشتەیەکدا تەواوی زانیاریەکان جێگیر بکەین سەردەشت عەبدوڵا -- [[تایبەت:بەشدارییەکان/212.232.84.14|212.232.84.14]] ‏٠٩:٣٩، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::سڵاو کاک سەردەشت ڕوونکردنەوەکەت لەجێی خۆیدایە زانیاریەکانت تەواون، برام منیش کەمێک ئەمەم دەزانی بەڵام لە سەرچاوە میریەکاندا وەھا ھاتووە ئەمە منی خستبووە گومانەوە ئێست ئەتوانین ئەوە بکەین کە بەڕێزت داوای دەکەیت گەر پەلەم لێنەکەیت ھەردوو ناوەکەت بۆدەکەم بە کانی پانکە و ئەوکات چی زانیارییەکت ھەبوو دایبەزێنەو ئەم ووتارە بەھێزبکە جێی دەستخۆشییە نمونەت زیاد بێت، بەڵام برام ئەوەندەم پێ بڵێ کە بە (کانی پانکە) یان (کانیپانکە) بینوسین شێوازی ڕەنوسەکەیم بۆ دیاری بکە، وە ھەر تێبینیەکت ھەبوو لەسەر ناوی گوندەکانی ناوچەکە ئاگادارم بکە سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٦، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::: سڵاو کاک سەردەشت ئێستا [[کانی پانکە]] ئامادەیە کە تۆ دەت ویست ھەر زانیارەیکت ھەیە بە سەرچاوەی تەواو و دروست ئەتوانی بۆی زیاد بکەیت، ھەر سەرکەوتووبیت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:١٢، ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == بەسەرداچوونەوە == دەمباش Hamagelarai، بێزەحمەت [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=شارستانی_پۆلدەشت&curid=11377&diff=625629&oldid=557255&diffmode=source ئەمەیە]. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:١٢، ١ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو کاک ئارام نازانم ئەم دەستاکریکردنانە لەسەر چی بنەمایەکە من بەزانیاری زۆر وورد و دەقیق نەبێت ئەم شتانە دانانێم لەسەر ئەوەشەوە توشی ھەڵە دەبم و خۆت ئاگاداریت، واھەستەکەم چونکە ئەم بابەتانە باری سیاسی و نەتەوەی لەپشتە بۆیە دەستکاری دەکرێت و ھەڵە نیشانیدەدەن کەوا ڕێژەی کورد کەم بکەنەوەو پاڵپشتی ناوە گۆڕاوەکان بکەن و ناوە کوردیەکان کەم بکەنەوە بەداخەوە سوپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٥، ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == گەڕاندنەوەی دەستکاری == سڵاو کاک Hamagelarai، ویستم بپرسم ھۆکاری گەڕاندنەوەی دەستکارییەکەم چی بوو؟ سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:١٥، ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو برام سڕینەوەی [[ئاخچەمەسجید]] لە بەر ئەوەبوو دووبارەبوو بە [[ئاغچەمەسجید]] ھەیە و ئەم ناوەی دووەمیان دروسترە. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٥٣، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :: دووبارە سڵاو، کاک Hamagelarai دەزانم دووبارە بوو، بەڵام دەبێت ناوەڕۆکی وتارەکەت بخەیتە سەر ئەوەی کە تاگی سڕینەوەت لێدابوو، و وتارەکەی بەڕێزت بسڕینەوە چوونکە دواتر دروست کراوە. ھەڵەکردن لەناو نابێتە ھۆی سڕینەوەی وتار. بەڕێزت دەتتوانی چاکسازیی لە وتارە کۆنەکە بکەیت و ناوەکەی بگۆڕیت. وە من کە دەستکارییەکەتم گەڕاندەوە ھۆکاری گەڕاندنەوەکەشم نووسیبوو کە بۆچی وام کردووە. ئیتر سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:١١، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::: سڵاو کاک ئارام نەم زانیبوو بەو ناوەوە ھەیە چونکە لەڕەنووسدا جیاواز بوون لەگەڵ ئەوەی من منیش بۆیە تاگی سڕینەوەم لەوی کە دا.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:١٤، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::: بەھەرحاڵ، ئێستا کارەکە پێچەوانە دەکەمەوە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ==[[:ئاغچەمەسجید]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[File:Information icon4.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}} تاگێک لەسەر [[:ئاغچەمەسجید]] داندراوە کە داوای سڕینەوەی وتارەکە دەکات. ئەمە لەژێر پێوەری [[وپ:پسخ#و١٠|و١٠ی سڕینەوەی خێرا]] کراوە، چوونکە وادیارە وتارەکە دووبارەیە یان لەبەرگیراوەی وتارێکە کە پێشووتر سڕدراوەتەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ئاغچەمەسجید|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%A6%D8%A7%D8%BA%DA%86%DB%95%D9%85%DB%95%D8%B3%D8%AC%DB%8C%D8%AF|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. <!-- Template:Db-repost-notice --><!-- داڕێژە:سخ-پسخ-ھۆشدار-تایبەت --> ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:١٣، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == پۆتانەکان == سڵاو کاک Hamagelarai، بۆ بابەتی پۆتانەکان کە لە پەڕەی وتووێژەکەشم باسمان لێوە کرد... [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت%3Aچی+بەستەری+داوە+بێرە&target=مۆدیوول%3ALocation+map%2Fdata%2FKurdistan&namespace= ئەم بەستەرە سەرجەمی ئەو وتارانە (کە ژمارەیان ٢٤٠ وتارە) دەگرێتەخۆ کە پارامەتری دەرزی نەخشەیان Kurdistan]ە '''و دەبێت بگۆڕدرێن بۆ Kurdistan Region'''. دەتوانیت بە تەنیا بیانگۆڕیت؟ گەر نا، دەیکەینە نیوە. چی دەڵێیت؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) : بەڵام لە ھەندێکیان پێشنیار ئەکەم بگۆڕدرێن بۆ Iraq چوونکە بۆ نموونە لە [[سنە]] گەر بیکەین Kurdistan Region، ئەوا لە نەخشەکە دەردەچێت بۆیە، چاک وایە لەوانەدا بگۆڕدرێن بۆ Iraq. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٣، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام منیش مەبەستم ئەوە بوو کە لە نەخشەکە دەردەچێت، بەڵام ناکرێت ئێمە iran ەکە بگۆڕین بۆ iraq لەبەرئەوەی پۆتانەکانی سنە دەکەوێتە ووڵاتی ئێرانەوە و ئەوە شتێکی نەگۆڕە، کەواتە ئەبێ بگەڕێینەوە بۆ kurdistanەکە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٢١، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::: نا، من مەبەستم ئەوە بوو کە Iranەکە وەکوو خۆی بمێنێتەوە و تەنیا kurdistanەکە بگۆڕین بۆ Iraq چوونکە گەر بیکەینە Kurdistan Region، ئەوا دەردەچێت. نەک لە ھەموو وتارەکان بەڵکوو، تەنیا لەوانەی کە لە باشوورەکە جوان دەرناچێت. لە من تێگەیشتی؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٠١، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::: سڵاو ئەوانەی باشوور عەیبیان نییە مەگەر پۆتانەکانیان ھەڵەبێت، من ئەم شەرە بۆ ڕۆژھەڵات دەکەم. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٠٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::: {{بیرۆکە}} ڕێک منیش مەبەستەکەم ڕۆژھەڵاتە. بیرۆکەیەکم بۆ ھات. با خۆمان نەخشەیەک بۆ ڕۆژھەڵات دروست بکەین. نەخشە لە تۆ و دروستکردنی مۆدیوولیش لە من. ڕات چییە؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٢٢، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::: سڵاو بیرۆکەیەکی زۆرچاکە بەڵام نەخشەکە دروست دەکەم بۆم بارناکرێت زۆر خەریک بووم. سەیری ئەمانە بکە [[File:Iran Kurdistan location map.svg]]. گەر شێوازی دروست کردن و بارکردنەکەیم فێر بکەیت ھەر زۆر چاکە و بێ عەیب دروستی دەکەم. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٤٤، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: لە کۆمنز باری بکە. وا دیارە [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iran_Kurdistan_location_map.svg پێشتر پەڕەکەت دروست کردووە، بەڵام بەبێ وێنە]. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Upload&wpDestFile=Iran_Kurdistan_location_map.svg کرتە لێرە بکە بۆ بارکردن] و دوای زانیارییەکان بکەوە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::: سڵاو برام زانیاریەکانم بۆ پڕ ناکرێتەوە دەبێت چی بکەم؟ -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٢٩، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::: واتە چۆن؟ ھیچ ئاگادارییەک دێت؟ گەر نا وێنەکەم بە ئیمەیل بۆ بنێرە و خۆم باری دەکەم. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::: سڵاو برام کامە وێنە گەردەتوانی خۆت دانەیەک دروست بکە. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٤٨، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kurdistan_Province_Location_Map.svg ئەم وێنەیەی پارێزگای کوردستان] دروستە؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:١٨، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::: بەڵێ ئەوە پارێزگای کوردستانە ئەوە نابێت. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamagelarai|بەشدارییەکان]]) ١٦:٢٩، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)</small> :::::: سڵاو کاک {{وب|Hamagelarai}} بەڕاستی دوێنێ لە گووگڵ زۆر گەڕام و ھیچ وێنەیەکی نەخشەی ڕۆژھەڵاتم دەستنەکەوت. تۆ بڵێی برادەرانی ڕۆژھەڵات نەخشەیەک شک نەبەن؟ بەڕاستی بۆ ئەوە ئەوەنەی لە توانام بوو کردم. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٧:٤٩، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: سڵاو [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Map_of_Iranian_Kurdistan.png سەیری ئەم وێنەیە بکە].--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٥، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::: ئەوەشم بینی، بەڵام وتم بۆ کارەکەی ئێمە بەشی ڕۆژھەڵاتەکە زۆر بچووکە. جا با بە قسەی تۆ بکەین. داینێم یان نا؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٠١، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::: سڵاو خۆ بچوکە ئەڵێی چی رەسمێکی گەورە دابنێم ئەوکات تۆش دایبنێ.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٠٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::::: سڵاو ئەی تۆ ئەڵێی چی رەسمێکی گەورەی رۆژھەڵات بارکەم ئەوکات تۆش داینێیت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٠٩، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::::: {{لەگەڵ}}. کارێکی زۆر باش دەکەیت تەنیا وێنەکە با ھەموو بەشی ڕۆژھەڵات بگرێتەوە و وێنەیەکی ڕوون بێت. چی لەوە باشترە؟ سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:١٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::::::: سڵاو برا [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Map_of_Rojhalat_Kurdistan.jpg بزانە ئەمە چۆنە] -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::::::: ئێمە ئیشمان بە بەشەکەی ئێران نییە و گەر بکرێت بڕێک نزیکتر بێت واتە بەشە سەوزەکە گەورەتر بێت زۆرباش ئەبێت. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٣، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::::::::: سڵاو برام ئەی [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%86%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%DB%95%D8%B1%D9%88%D9%88#/media/%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95:%DA%95%DB%86%DA%98%DA%BE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA.jpg ئەمەچۆنە]. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٠٨، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) {{سھ}} سڵاو، {{مەزنە}} بەڵام ئەو وێنانە چاک وایە بە {{چەپ بۆ ڕاست|.svg}} بار بکرێن چوونکە ھەرچەند نزیکیش بکرێنەوە، ئەوا جۆرێتییەکەیان تێک ناچێت. بەھەرحاڵ، ئەوە [[مۆدیوول:Location map/data/ڕۆژھەڵاتی کوردستان|مۆدیوولەکەم دروست کرد]]، بەڵام گەر بتوانی لە پۆتانەکان دڵنیا ببەوە چوونکە خۆم تەواو دڵنیا نیم. سەبارەت بە ناو و ئەمانەش گەر بە تەمای گۆڕین ھەیت، ئەوا ئێستا بڕیار بدە چوون دواتر دەبێت لە وتارەکانیش ناو بگۆڕین. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٣٦، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) : سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش ھەر زۆر بێ عەیبە سەرکەوتووبیت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :: ببورە برام غەڵەت ھەیە لە پۆتانەکاندا.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٠١، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::: من زۆر شارەزاییم لە بابەتە جوگرافییەکان نییە. غەڵەتەکە چییە؟ گەر دەتوانیت چاکی بکەیت، ئەوا تکایە بیکە گەر نا بزانم چییە و لەوانەیە توانای چاککردنیم ھەبێت. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:١١، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::: سڵاو برام ئەوە خۆم چاکم کرد دەستت خۆش.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:١٦، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::: ئەو پۆتانانەت بۆ ڕۆژھەڵاتەکە یان تارانەکە داناوە؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::: بۆ ڕۆژھەڵاتەکەیە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٤٩، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: زۆر چاکە! ھەربژیت و ماندوو نەبیت. ویستم دیسان [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت%3Aچی+بەستەری+داوە+بێرە&target=مۆدیوول%3ALocation+map%2Fdata%2FKurdistan&namespace= پێڕستەکەت] بخەمەوە بەرچاو. بەردەوام بە. لەگەڵ سپاسی -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٥٣، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == بەسەرداچوونەوە == دەمباش Hamagelarai، تکایە بەسەر [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%A8&action=history ٦ کۆتا دەستکاری] بچۆرەوە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٤، ٧ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :بە گشتی [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/89.196.210.89 بەشدارییەکانی ئەم ئای–پییە] بپشکنە بێزەحمەت. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٧، ٧ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏٠٠:٤٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19352813 --> == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏٠٠:٥٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19352813 --> == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏٠٠:٥٦، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19352813 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏١٨:٥٧، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19397738 --> == مساعدة للترجمة == مرحبا أخ Hamagelarai, صرّحتَ في صفحتك انت تعرف عربي. هل بإمكانك أن نعمل معاً للترجمة بعض صحفات من الويكيبيديا العربية إلى كردية؟ أو ، هل تعرف هناك مستخدم آخر له إلمام بالأدب العراقي ؟ --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٩:٠٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏١٥:٢٨، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19432342 --> == دوو تێبینی == دەمباش Hamagelarai، زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەردەوامەکانت! لە یەکەم تێبینی ویستم بڵێم کە گۆڕانکارییەکم لە داڕێژەی زانیاریدانی نیشتنگەدا کردووە و لەمەودوا دەبێت کۆدی نوێ بەکارببەیت تا گشت پارامەترەکان بەجوانی پیشان بدات. بڕوانە {{دا|زانیاریدانی نیشتنگە}} و بەپێی پێویستی وتارەکانت کۆدەکان لەوێوە وەربگرە. دووەم تێبینییش ئەوەیە کە دەبێت داڕێژەکانی وەکوو {{دا|شارستانی ماکۆ}} لە بان پۆلەکانەوە دانێیت نەوەک لە بەشی ئەمانەش ببینە. ئەمە بۆ ھەموو وتارەکانی تر دەبێت بکرێت نەک تەنیا بۆ ''شارستانی ماکۆ''. گەر پرسیارت ھەیە، بفەرموو. زۆر سپاس! -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٠، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) ::سلاو کاک ئارام سوپاس بۆ ئاگاداریەکەت بەڵێ ئیتر وەھا دەکەم، بەڵام کاک ئارام من کاتی خۆی داواکاری ئەوەم لە کاک ژیاریش کرد کەوا وەک ویکیپیدیای عەرەبی و ئینگلیزی بۆ زانیاریدانی نیشتینگە نەخشە زیاد بکات بەڵام ھەرنەیکرد و وائێستاش دیار نەماوە ھیوادارم ئەو ھەوڵەبدەیت ئیتر سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٤٢، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) ::: با، من ئەو ھەوڵەم دا، بەڵام دەبێت سەر لە نوێ گۆڕانکارییەکی چاک لە پەڕە بەکارگیراوەکاندا بکەین کە ئەوەش بە مرۆڤ ناکرێت و دەبێت [[وپ:بۆت|بۆت]] بیکات، بەڵام بەداخەوە ئێمە تا ئێستا بۆتێکمان نییە بۆ ئەو کارانە. دەڵێی چی؟ دەتوانیت وەھا کارێک بکەیت؟ داڕێژەکە بە تەنیا دروستکراوە. گەر حەز دەکەیت بەتەنیا بەکاری بھێنیت، ئەوەیان دەکرێ، بەڵام گەر بتەوێت لەناو داڕێژەی زانیاریدانی نیشتنگەکە بەکاری بھێنیت، ئەوا لەسەرەوە باسم کردووە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٨، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) :::: سڵاو کاک ئارام ئەو داڕێژەم بۆ بنێرە کە ئاماژەت پێداوە کەوا نەخشەی تیادایە ئەگەر بەکەڵک ھات بەکاریدەھێنم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) ::::: سڵاو لە تۆیش کاک {{وب|Hamagelarai}} فەرموو {{دا|Maplink}}. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٢٣، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) == مافی گەڕێنەرەوە == [[پەڕگە:Wikipedia Rollbacker.svg|80px|چەپ]] دەمباش Hamagelarai، بەپێی ئەوەی کە ئەگەری [[وپ:خراپکاری|خراپکاری]] لە پەڕەی گوند و ناوچەکان دا زۆرە، و دەبێت ئێوە باشتر ئاگاتان لەو کردەوانە هەبێت و لەکاتی خراپکاری زۆر دا خۆتان بیان گەڕێننەوە، ئەوا مافی گەڕێنەرەوەم پێ دایت تا لەمەودوا ئاسانتر بتوانیت بەرەنگاری دەستکارییە خراپەکان و خراپکارەکان ببیتەوە و زووتر و بە کاتێکی کەمتر بیان گەڕێنیتەوە. بۆ زانیاریی زیاتر لەسەر مافە نوێیەکەت تکایە بڕوانە [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە]]. زۆر سپاس بۆ گەڕاندنەوەی دەستکارییە خراپەکان! -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٧:٠٩، ٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ (UTC) :سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش بێت بۆ ئەومافە، ئەگەر ھەردەستکاریەک ھەبوو ئەوا من ئاگادار دەکرێمەوە واتە دەست بەجێ پێی دەزانم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٨:٤٢، ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC) :: نەخێر، بۆ نموونە من ٢٠ دەستکاریی خراپم لەسەر لە وتارێکدا کردووە و تۆیش بینیوتە؛ دەتوانیت بەئاسانی و بە یەک دووگمە ھەموویان بگەڕێنیتەوە. بەڵگەنامەکە ڕوونکردنەوەی تەواوی داوە. سپاس! -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٠٣، ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC) == کەناڵی ویکیپیدیا لە دیسکۆرد کرایەوە == سڵاو {{و|{{{name|{{SAFESUBST:<noinclude/>BASEPAGENAME}}}}}}} ئەم پەیامە بانگھێشتنامەیەکە لە کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد([[:en:Discord (software)]])ەوە. دوای ئەوەی گەیشتین بەوەی کە زۆرینەی بەکارھێنەران (بەتایبەتی نوێیەکان) ناتوانن ڕێنمایییەکان بەباشی لە ویکیپیدیاوە وەر بگرن، بە چاک زاندرا کە کەناڵێک لە دەرەوەی ویکیپیدیا دروست بکرێت تا لە دۆخە پێویستەکان بەکارھێنەران بتوانن باشتر و بەشێوەی ڕاستەوخۆ (چ دووبەدوو یان بەکۆمەڵ) قسە لەگەڵ یەکتر بکەن و باشتر لە یەکتری تێ بگەن. ;تایبەتمەندییەکان: * دیسکۆرد تۆڕێکی کۆمەڵایەتی نییە. * بەکارھێنەران دەتوانن بەشێوەی نامە، دەنگ و ڤیدیۆ قسە لەگەڵ یەکتر بکەن. * بەکارھێنەران دەتوانن بە وێنە و ڤیدیۆ باشتر بابەتەکان شی بکەنەوە. * بۆ وێبگەڕەکان و زۆرینەی سیستمەکان بەردەستە. ;پابەندییەکان: * '''نابێت''' وەکوو جێگرەوەیەکی ویکیپیدیا سەیر بکرێت و بۆ ھەموو باسەکان ڕوو لەوێ بکرێ. ** '''دەبێت''' تەنیا لە حاڵەتی پێویست بەکار بێت. * کەناڵەکە شوێنێک نییە بۆ دەمەتەقێی نێوان بەکارھێنەران. ;بەخێربێیت! بۆ چوونەژوورە بۆ کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد کرتە [https://discord.gg/TWyzqBv لێرە] بکە. گەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، ئەوا لەخوارەوە بپرسە. سپاس! --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١٤:٤٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AE%DB%8E%D8%B1%D8%A7&oldid=693531 --> == پارامەترەکانی زانیاریدانی نیشتنگە نوێ کراونەتەوە == دەمباش Hamagelarai، ویستم پێت بڵێم کە [[داڕێژە:زانیاریدانی نیشتنگە|لێرە]] کۆدەکان وەرگرە چوونکە بڕێک دەستکاریی پارامەترەکانم کردووە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٣٢، ٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٠، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) == سوپاسکردن! == دەمباش Hamagelarai، ویستم لەسەر نوێکردنەوە و بەتایبەتییش زیادکردنی نەخشەکان وەک لە دوایین دەستکارییەکانت بینیم پڕبەدڵ سوپاست بکەم! کارێکی مەزن دەکەیت! وا دیارە زۆر چاکیش دەتوانیت مامەڵە بە داڕێژەی نەخشەکەوە بکەیت :) {{مەزنە}} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٢٢، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) :سڵاو کاک ئارام سوپاسی تۆ دەکەم بۆ ئەو یارمەتی و زانیاریانەی پێم دەبەخشیت، ئەم کارانە بەتەنھا ناکرێت پشتیوانی ئێوەشی دەوێت، کارێکی وەھام نەکردووە تەنھا خزمەتم کردووە، سوپاس بۆ خودا کە بەو کارەش گەیشتین ھەوڵی زیاتر دەدەین بۆ پێشخستنی.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٣١، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar Geography Hires.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی جوگرافی بۆ تۆ!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Hamagelarai، لەپێناو ئەو خۆبەختکردنەت لە ویکیپیدیا و بەشدارییەکانت بە وتارەکانی گوند و ناوچە کوردستانییەکان کە تا ئێستا زیاتر لە ٣٬٠٠٠ وتارێک دەبن، پڕبەدڵ ئەم ویکیدیارییەت پێشکەش دەکەم. بەڕاستی بە تەواوی کورد و ویکیپیدیاشەوە قەرزارتین! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:١٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٠ (UTC) |} :سڵاو ھاوڕێی ئازیز دەستی تۆش خۆش بۆ پێزانینەکەت، بەھیوای سەرکەوتن بۆ ھەموولایەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٣٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) == ڕێکخستن == دەمباش Hamagelarai، گەر بکرێت، داڕێژەکانی ناوچەکان (بۆ نموونە: داڕێژەی شارستانی ماکۆ) لە [[دیبەک]] ببە خوارەوەی سەرچاوەکان، و وشەی سەرچاوەکان بەجێی پەراوێزەکان بەکاربێنە. مەبەستم ئەوەیە لە وتارەکانی دواتریشت ھەر وا بکە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٤٢، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) == سەرچاوەکانی گوند و ناوچە کوردستانییەکان == دەمباش Hamagelarai، ئێستا سەیرێکی سەرچاوەکانی یەکێک لە گوندەکانم کرد و بینیم زۆرینەیان یان مردوون یان یان کار ناکەن! گەر بکرێت، بەسەرداچوونەوەیەکیان بۆ بکە و چارەسەرێکیان بۆ بدۆزەرەوە. منیش ھەرچیم پێ کرا، لێرەم. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٨، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) :شتێکی تریش، بۆ نموونە لە [[جانەزیز]] و ھەندێکی تریش بینیم کە بەشی ناو درێژ کرابوویەوە. لە ویکیپیدیا درێـژکردنەوە ناکرێت. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٤٤، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام بەڵێ سەرچاوەکان سەیرە ھەندێ جار نامێنن خۆشم بەتەمام پاکنوسێکیان بکەم بەپێی توانا، سەبارەت بە بەشی ناو ڕاستە درێژکراوەتەوە ھەوڵدەدەین دووبارە نەبێتەوە، سوپاس بۆ سەرنجەکانت. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٥٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) == گەڕاندنەوەی دەستکارییەکەم == دەمباش Hamagelarai، دەمەوێت بزانم ھۆکاری گەڕانەوەی دەستکارییەکەم [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ورمێ&diff=next&oldid=721094&diffmode=source لێرە] چی بوو؟ تکایە ھەمیشە ھۆکارێک بنووسە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC) == بەستەری وێبگەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان == دەمباش Hamagelarai، زۆر زۆر سوپاس بۆ بەردەوامییەکەت! بینیم کە [http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 ئەم بەستەرە] لە وتارەکان دادەنێیت. وا دیارە بەستەرەکە کۆنە. تکایە گەر ھەیە، ھی نوێ دانێ و گەر نیشە، دانەنانی ئەو بەستەرە لە دانانی باشترە چونکە ھیچ سوودێکی نییە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠١، ١٨ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :تکایە گرنگی بەم پەیامە بدە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٠٦، ١٩ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام ئەم بەستەرە زووتر چالاک بوو لەئێستەدا وەھای لێھاتووە نازانم، بەدڵنیاییەوە ئیتر بەکاری ناھێنم. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) ::: کاکە، نازانم، لەوانەیە ئەوان بەپێی کابینەکان، بەستەریش بگۆڕن. هەر لەو بەستەرە ئاماژە بە بەستەری نوێ کراوە کە [https://gov.krd/ ئەمەیە]. بینیم کە بەستەری پەڕەی دەستپێکی پەرلەمانت دانابوو. ئەوەش هیچ سوودێکی نییە. گەر بەستەری ڕاستەوخۆی سەرچاوەی وتارەکانت دەست ناکەوێت، ئەوا هەر گشتیان بسڕدرێنەوە باشترە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٧، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :::: سڵاو کاک ئارام من ئەو بەستەرەم بۆ ئاڵای کوردستان داناوە ئەویش لەلایەن پەرلەمان و حکومەتی ھەرێمەوە بەفەری ناسێنراوە وەک ئاڵای کوردستان. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٣١، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) ::::: باسەکە ئەوە نییە کە بۆ چ شتێک کراوەتە سەرچاوە بەڵکوو باس لەوەیە ئەو جۆرە سەرچاوەدانانە ھەڵەیە. بە نموونە بڕوانە [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=باروڤ&oldid=755561#پەراوێزەکان سەرچاوەکانی ١، ٤، ٥ و ٨ لەم وتارەش] کە ئاوان. سەرچاوە نابێت بەستەرێک بێت بۆ پەڕەی سەرەکیی شوێنێک بەڵکوو تەواوی ناونیشان(Full URL)ەکە دانێ گەر بەردەستە. گەر نیشە، بەڕاستی نابێت سەرچاوە ئاوا بێت. تکایە ھەوڵ بدە بەستەری تەواو دانێیت و جێگرەوەیان بۆ پەیدا بکەیت. خەمی دەستکاریکردنیشت نەبێت. گۆڕینی ھەموویان لەسەر من. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٣٥، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :::::: سڵاو Hamagelarai، کاکە گیان من وتم کە چارەسەرێک بۆ سەرچاوەکان بدۆزەرەوە یان ئەسڵەن گەر ھەر ئاوا بن، دایان مەنێ باشترە. بوو بە چی؟ باوەڕ بکە ئاوا یەک دەنک کەڵکیان نییە. من خۆشم ھیچ گوێم لێ نییە و مەجبوور نیم تەمەنی خۆم ئاوا لێرە بەو جۆرە خەرج بکەم، بەس دەڵێم ھەر دەیکەی دەیکەی، با بەبێ کەموکوڕی بێت باشترە. ئێستا ھەڵەکان چاک بکرێنەوە لەدوایی باشترە. ھیوادارم لێشم زوویر نەبیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٣١، ٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو کاک ئارام پەیامەکەت گەیشت، برام لەم کاتەدا ناتوانم هیچیش بنوسم، چونکە توشی فەقەراتی مل بووم، لەوەیە هەر نەگەڕێمەوە و وتاریش بنوسم، گەر توانیم چاکسازی دەکەم. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٦:٣٥، ٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) :بەداخم، ئیشەڵڵا خوا زوو شیفات بدات! بەڕاستی منیش لەبەر ویکیپیدیامە. ببوورە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٩، ٨ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو برام لەهەستت تێدەگەم، ژمارەی بەکارهێنان دوو ئەوەندەی وتارەکانمانە، گەر یەکی وتارێکیشیان بنوسیایە ئێستا ژمارەی وتارەکانمان زۆر زیاد دەبوو، بۆ ئەوبوارەی من تیای دەنوسم سەرچاوە ئەتوانم بڵێم نییە گەر هەشبێت هەڵەی زۆر تیایە، بۆیە بۆ وتارەکانم پەیوەندی لەگەڵ خەڵکی ناوچەکە دەگرم لەڕێیفەیسبوکەوە کە ئەوەش زۆر سەختە هەندێ هەرجواب نادەنەوە و هەندێ بەگومانن و بەکاری خیزبی و جاسوسی لێی تێدەگەن، هەندێکیشیان زۆر دڵسۆزن، هەرچەندە کارەکەم کە بەم دواییانە لەبارەی ڕۆژهەڵاتەوەیە بۆخۆی جێی مەترسییە و کارێکی بڤەیە، بۆیە ئەگەر کەم و کورتی تیابێت دەسەڵاتی من نییە. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:١١، ٨ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) == تکای بەکارھێنەرێک == سڵاو براکەم، ماندووش نەبی بەم بەشدارییە بەنرخانەت، من یەک داوا و یەک پرسیارم ھەیە؛ #داوایەکەم: تکایە ئەگەر دەتوانن وتاری ([[ناوچەی ناوەندی شارستانی سەردەشت]]) ساز بکەن. #پرسیارەکەم: براکەم لەنەزەر ئێوەوە وتاری شارستانەکان باشترە بە نموونە «شارستانی تاران» بێت، یان «تاران (شارستان)»؟ زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏٠٨:٢٣، ٦ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو برام سوپاس بۆ پێزانینەکەت، من لەخزمەت هەموو کوردێکی بەمانا کوردم. ۱-بەسەرچاو بەڵام کاتی دەوێت، من حەزدەکەم خزمەت بە هەموو شارستانەکان بکەم. ۲-شارستانی تاران، یان شارستانی سەردەشت ..... بنوسرێت ستاندارە، چونکە لە یەکە ئیدارییەکان و نوسراوە فەرمییەکاندا وەها دەنوسرێت، وەلەڕووی ڕێزمانیشەوە وەها دروستە. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٦:٣١، ٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) گەڵێک سپاس برا، دەستت خۆش بێت، لەنەزەر منیشەوە ھەر ئاوا باشترە و لە کۆمەڵگا دێیلێم ھەتا بزانم ئەوانەی تریش قەبووڵی دەکەن، زۆر زۆر سپاس بۆ ھەموو بەشداریی و کارە گرینگەکانی بەڕێزتان. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏١٤:٤٦، ٩ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) دیسان سڵاوت لێ بێ بەڕێز {{وب|Hamagelarai}} تکایە گەر دەتوانی دوو وتاری «[[گوندستانی باسکی کۆڵەسە]] و [[گوندستانی گەورکی سەردەشت]]» لە پڕۆژەی کارەکانت ھاوێی، گەلێک سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏٢٠:٤٩، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Writers Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی نووسەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو برای خۆشەویستم، پیرۆزباییتان لێ دەکەم بە ھۆی ئەوەی کەی دەستکارییەکانتان لە ١٠٫٠٠٠ تێپەڕ بوو، ھیوادارم ھەمیشە پیرۆز بن. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏٢٢:٣٠، ٤ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC) |} : سڵاو برام دەستت خۆش سوپاس بۆ دڵسۆزی بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٨، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) == بۆشایییەک == سڵاو، لەنێو داڕێژەی زانیاریدانی شوێنەکان تێبینیم کردووە لە زۆربەی وتارەکان نووسراوە ئیسلام(سوننە)، لێرە پێویستە بۆشایییەک لە پێش کەوانەی یەکەم ھەبێت و بنووسرێت ئیسلام (سووننە). کێشە نییە گەر ئەوانەی پێشووش چاک نەکەن، بەسبۆ وتارەکانی داھاتوو با چاک بکرێت. سپاس. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٣:٥٦، ٨ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو، دروستە ئەبێت بۆشایی هەبێت، بەڵام هەڵەیەو بەسەرمدا تێپەڕ بووە. دەستت خۆش [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC) == داواکاریی پشکنین == دەمباش Hamagelarai، دەتوانیت شیکردنەوە بۆ [[ئەڵایی]]، [[ئەڵایی خواروو]] و [[گوندی ئەڵڵایی سەروو]] بکەیت و بزانیت دووانیان دووبارە نین؟ سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:١٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) سڵاو کاک ئارام، هەرسێ ئەڵاییەکە هەیە، بەڵام ئەڵڵایی سەروو لە ئێستادا ئاوەدان نییە، ئەنجا دروستە بنوسرێت ئەڵایی سەروو نەک گوندی ئەڵایی سەروو. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) :ئای دەستخۆش! گواستمەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٢٥، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) سڵاو دەستی تۆش خۆش برام. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٥، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) == وتاری [[مەسۆیی]] == دەمباش Hamagelarai, من ئێستا دواین دەستکاری [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.166.24.179|بەکارھێنەرێکی تۆمارنەکراوم]] گەڕاندەوە[https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802292&oldid=714210 [1<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802293&oldid=802292 [2<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802294&oldid=802293 [3<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802295&oldid=802294 [4<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802296&oldid=802295 [5<nowiki>]</nowiki>] چونکە پەڕەکەی شێواندبوو تکایە گەر ئەزانیت زانیارییەکی بەسوودم گەڕاندۆتەوە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802450&oldid=802296 دەستکارییەکەم پووچەڵ بکەرەوە] لە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&action=history مێژووی پەڕەکە] سوپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٦، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو دەستت خۆش شتێکی چاکت کردووە عەیبی نییە. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٢٨، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) == ورمێ == سڵاو یەکەم سوپاس بۆ هەموو بەشدارییە چاکەکانت، ئەمڕۆ ئێوە دەستکاریی منتان سڕی لە ورمێ هۆکاری چی بوو؟ ئێستا ئەم ئامارانە هی ١٥ ساڵ لەمەوبەرە و دەبێت نوێ بێت چونکە هەڵەیە، دووەم ئەم ئامارانە هەروەها لە بەشەکانیدا ئایینیان لە نەتەوە جیانەکردگە و دەبێت جیابکرێنەوە. من ئایینەکانم لە گرووپە ڕەگەزییەکان جیاکردووەتەوە و بەپێی ئەو سەرچاوانەی لە وتارەکەدا ئاماژەم بۆ کردن ئامارەکانم تازە کردووەتەوە، بەڵام ئەو ئامارانەی کە ئێستا هەەس نە سەرچاوەیان هەیە و نە نوێن، تکایە زوو وەڵامم بدەیتەوە دووبارە سپاس. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٠، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ، سوپاس بۆ پێزانینەکەت، دەستخۆشیش بۆ ئێوە، لەڕاستیدا کە ئەو دەستکاریانەی تۆم گێڕایەوە بۆ ئەوە بوو کە من تەواو پشتم بە سەرچاوەکان لە ناو شاری ورمێوە بەستووە و لە گەڵ خەڵکی ئەو دەڤەرە دواوم، ئەنجا ئەوەم ھەڵھێنجاوە، بەڵام ئاواش ھەر بێ کەم و کورتی نییە بەداخەوە، سەبارەت بە نەتەوەیی شاری ورمێ کە زۆرینەی کورد و ئازەرین، کورەسوننیەکان ئەبێ حسابی نەتەوەیان بۆ بکرێت چونکە تا ئێستا لە نێوان کورد و ئازەریدا خۆیان بۆ یەکلا نەکراوەتەوە و خۆیان بە کورد و ئازەریش دەزانن بەپێی بەرژەوەندیان ھەرچەندە لە کوردەوە نزیکن، سەبارەت بە مەسیحییەکان کە وا ئاماژەم پێداوە بە مەسیحی ئەوەیە کە ئەمان لە ئاشووری و ئەرمەنی پێکھاتوون و وە وەک نەتەوە جیاوازن لە کورد و ئازەری، وە سەرچاوەیەکی وەھا نییە کەوا ئەو دوو نەتەوەیەمان بۆ جیا بکاتەوە بۆیە بە ناچاری بە مەسیحی ناوزەندیان دەکەین ھەرچەندە ئاشوورییەکان زۆرترینن، جووەکانیش ئەمڕۆ لە جیھاندا وەک نەتەوە سەیر دەکرێن، بەھائیش بەھەمان شێوە،یارسانەکانیش بەزمان تورکن و بە بنەچە کوردن ھەرچەندە خۆیان بەکورد نازانن و بنەچەی ھاتنیان و ناوچەی کرماشانە و لەئێستادا چوونەتە قاڵبی نەتەوەوە. ھیوام وایە ڕوونبێت لات ئەگەر شتی باسترت لایە گفتوگۆی لەسەر دەکەین.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٦، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) ::سەبارەت بە کورە سوننیەکان من لە چەند جێگا خوەندوومە کە کوردن پێم واش بێت کە ئێستایش لە ورمێ هەر بە زمانی کوردی قسە دەکەن، پەس باشترنییە کە لە ڕێزی کورددا بیاننووسین؟ جا لە خوارەویەو بنووسین کورە سوننی لە ڕێزی کورد حیساب کراوە. ئێستا من دەڵێم ئامارەکان خۆتان کەی گەرەکتانە نوێ پکەن؟ سەیری ویکیپیدیای فارسیش کەن کە نووسیگە ٨٥٪ تا ٩٠٪ ئازەری! ئێستا ئێمە ئامارەکەمان هی ١٥ ساڵ پێشە بەڵام ئەوان ئامریان هی چەند ساڵ پێشە خەڵک وا دەزانێت کە لەم چەند ساڵەدا کوردەکان کەمەو بووگن. ئامارەکە وا دامناو لە نێو وتارەکەدا باش نەو(ئاماری نوێکە)؟ ٧٠٪ کورد، ٣٠٪ ئازەری و لە بەشی ئاییندا سوننە ٦٨٪، شیعە ٣٠٪، مەسیحی ١٪، ئەوانی تر ١٪(جوو، یارسان، بەهایی). [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏١٠:٥٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :::سڵاو کورەسوننی بەھەردوو زمانەکە قسەدەکەن خۆشیان زیاتر مەیلی کوردیان ھەیە بەڵام بەتەواوەتی نەیان وتووە کە کوردین یان ئازەرین، بۆیە دەبێت جودا حسابیان بۆ بکەین، وەچەندەھا ئازەری ھەیە لە پارێزگای ورمێ کە لە بنەچەدا کوردن و لەبەر ترسی گیانیان زمان و ئاینیان گۆڕیوە و بوونەتە ئازەری بەڵام گەر بیان دوێنین دەڵێن کوردین، مەسیحیەت لە ورمێدا ھەر ئاین نییە نەتەوەشن جونکە لە ئەرمەنی و ئاشووری پێکھاتوون. سەبارەت بە ئاماری دروستیش کە نییە، ھەر ھی ئێران ھەیە کە ئەویش زۆر زیاتر بەلای ئازەریدا دای دەتاشن. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٣٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) == بەشداری لە وتووێژێک بکە دەربارەی چاکسازیکردن لە داڕێژەی زانیاریدانەکان == سڵاو {{و|{{BASEPAGENAME}}}}، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. وەک یەکێک لە بەکارهێنەرە چالاکەکانی ویکیپیدیا، پێم خۆشە بانگێشتت بکەم بۆ بەشداریکردن لە وتووێژێک [[ویکیپرۆژە:زانیاریدانەکان/نوێکردنەوە و چاکسازی|سەبارەت بە چاکسازیکردن و نوێکردنەوەی داڕێژەکانی زانیاریدانی ویکیپدیا]]. دەتوانیت ڕا و بۆچوونی خۆت بخەیتە ڕوو و هاوکاری بکەیت لە باشترکردنی ئەم جۆرە داڕێژانە و ویکیپیدیا بە گشتی. زۆر سوپاس! &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٢:٢٢، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) == دەنگدان لەسەر ویکیپڕۆژەی [[وپ:داواکاری پەڕگە]] == سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] تکایەکم ھەیە، پڕۆژە ئێستا دامەزراوە و کاردەکات!، بەڵام داوا کراوە ببێت بە یەکێک لە یاساکانی ویکیپیدیا بۆ مافی بارکەران، ھۆکارەکەشی ھەر لە داوایەکە ڕوونکراوەتەوە کەبۆچی؟ سوودی چییە؟ ئامانجی چییە؟ پڕۆژەکە چۆنە، تکایە (( [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)#بەکارھێنەرە نوێییەکان و مافی بارکەر|لــێــرە]] )) زیاتر بخوێنەوە و بیرورای خۆت لەسەر پڕۆژەکە بڵێ و بەشداری بکە لە دەنگدانەکە دەنگی بەڕێزتان گرنگە بۆ پڕۆژەکە {{ زۆر سپاس}} (نامەی ئۆتۆماتیکی) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:The Barnstar of Kurdish Merit.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی لێھاتووییی کوردستان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، ئەو مەدالیایە لەبەر نووسینی چەند هەزار وتار پەیوەندیدار بە کوردستان، پێشکەش دەکەم. ھەر بژیت. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏٠٨:١٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) |} سڵاو لە بەڕێزت سوپاس بۆ نیشانەکەت سەرکەوتن بۆ هەموو لایەک‌‌‌ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٧، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Writers Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی نووسەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو کاک MFTG سپاس بۆ ئێوە زیاتر لە چەند هەزار وتارتان نووسیوە. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏١٣:٥٣، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) |} سڵاو برام سوپاس بۆ بەڕێزت[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٦:٢١، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == دەنگدان لەسەر ھێنانی مافێکی نوێ بۆ ویکیپیدیا == سڵاو، {{و|{{BASEPAGENAME}}}}، ھیوام تەندروستی بەرێزتانە، ئێستا لە [[ویکیپیدیا:دیوەخان_(پێشنیارەکان)#داوای_چالاکردنی_مافی_بەسەرداچوونەوەی_دەستکارییە_ھەڵواسراوەکان_بۆ_ویکیپیدیای_کوردی|دیوەخان داوا دەکرێت مافێکی نوێ]] بھێنرێتە ناو ویکیپیدیا، و پێویستمان بە بەشداربووان ھەیە، بەڕێزتان بانگھێشت کراون بەھیوای بەشداریکردن {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == وتاری [[ڕەزوار]] == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] وتارەکە بەم دوایانە چەن گۆڕانکارییەکی لێکراوە من شارەزاییم نییە لە ڕاستی و دروستیان، داوا دەکەم پشکنینێکی بۆ بکەی {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٣١، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو ھاوڕێ دەستکارییەکەیان دروستە چونکە ناوی گوندێکیان ڕاستکردووەتەوە، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٤، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == هۆکاری گەڕاندنەوە == سڵاو، ویستم بزانم هۆکاری گەڕاندنەوەی [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&curid=29&diff=947184&oldid=906704&diffmode=source ئەم دەستکارییە] چی بوو. [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ سەربەست]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو هاوڕێ دەستکاری چەند وشەیەکت کردبوو کە هی زانیاری نشتینگەکەیە، ئەوە ستاندارە و هەر دەستکاری بکەیت دەبێتە هەڵە لە وتارەکەدا، بۆیە گەڕاندمەوە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٨، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]: لە "زانیاریی نشینگە" مەبەستت بۆکسی زانیاریدانی وڵاتەکەیە؟ من پێشتر ناوی ئەو پارامیتەرانەم گۆڕیبوو. بڕوانە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95:%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA&diff=947176&oldid=779190 ئێرە]. [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ سەربەست]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پێشنیار == دەم باش MFTG,لەگەڵ دەستخۆشم بۆ کارە باش و جێی بایەخەکانت ویستم پێشنیارێک بکەم بۆ بەڕێزت ، ئەگەر بتوانی ھەوڵبدەیت وتارێک بەپێی پێوەرکانی وتاری ھەڵبژێردراو ئامادەبکەیت بۆ ویکیپیدیا زۆر باش ئەبێت دیارە ئەمە تەنھا پێشنیارێکە ئەکرێت لە ماوەی داھاتووشدا کاری لەسەر بکەیت لەگەڵ ڕێز و پێزانین بۆ جەنابت .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٧:١٣، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو هاوڕێ هیوام باشیتە، سوپاس بۆ پێزانینەکەت، کاتی خۆی لە وتاری [[ورمێ]] ئەو هەوڵەمدا بەڵام نەکرا، بەهەر حاڵ من هەوڵم خزمەتە، خۆشم حەزم لێیەتی بەڵام بوار نییە، زیاتر حەز بە کار دەکەم لەو شوێنانەدا کە کورد لەگەڵ نەتەوەکانی تردا بەریەک دەکەون یان سنوورە یا تێکەڵن، بۆئەوەی بمێنێتەوە و ببێتە زانیارییەک، سوپاس بۆ پێشنیارەکەت. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٩، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆتۆ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Mövzulu ay - Coğrafiya ayı qızıl.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی جوگرافی بۆتۆ!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | وەک سپاس و ستایشێک بە لەبەرچاوگرتنی کارەکانتان لە درووستکردنی زیاتر لە 4 ھەزار وتار، بە تایبەتی ئەو وتارانەی تایبەتن بە ناساندنی شوێنەکانی جیھان بە تایبەتی کوردستان، خزمەتێکی یاساییی مەحاڵت ئەنجامداوە، کە بەیەک کەسی ئەنجام نادرێت و ئەرکێکی قورسە و ئەم نیشانەیە وەک ناسینەوەیەک بۆ کارە جوانەکانت و سپاسکردنت لە ئەرکە قورسەکانت و ماندووبوونەکانت، لەو کاتانەی کە ھەوڵتداوە و چالاکیت ئەنجامداوە لە ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠٢، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) |} :سوپاس هاوڕێ بۆ دیارییەکەت، ئێوەش ماندوو نەبن، هیوای سەرکەوتن بۆ هەمووی دەخوازم لە بەرەوپێش بردنی ئەم ویکیپیدیایە، سوپاس بۆ پێزانینەکانتان [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٦:٢٩، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == وتاری [[دەربەندی پشدەر]] == سڵاو ئەم کاتەت باش وادیارە وتارەکە حاڵی باش ینیە و گومانم ھەیە زانیارییەکانی ناوی ورد و درووست بن، ئایا دەتوانن سەیرێکی وتارەکە بکەن یان گەر کرا نوێکارییەک بکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٥، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو هاوڕێ وتارەکە هەمان وتاری [[دەربەندی ڕانیە]]یە، ئیتر نازانم لەنەزانییە یان دەمارگیری ناوچەییە وا دەنووسن دەربەندی پشدەر، بەڵام لە هەموو سەرچاوە حکومی و کتێبەکاندا هەروەها سەر زمانی خەڵکیش هەر ناوی دەربەندی ڕانیەیە، ئەتوانرێت وتاری [[دەربەندی پشدەر]] بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٩، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::کەواتە ھیچ سەرچاوەیەکی حکوومی نییە پشتگیری لە دەربەندی پشدەر و ئەو وتارە شتێکی بێمانایە و لە ئەرزی واقیع بوونی نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڵێ شتێکی وا بوونی نییە [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٩، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::سپاس {{کرا|سڕایەوە}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣١، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == وتاری جافراباد == سڵاو ھەڤاڵ، سوپاس بۆ دروستکردنی وتاری [[جافراباد]]، بەڵام لەڕاستیدا ناوی جافراباد ھەڵەیە، جەعفەرئاباد ناوە درووستەکەیە، خەڵکی ناوچەکە بە جەفەراباد ناوی دەبەن، بەڵام لە پۆست و فەرمانگە حوکومیە فەرمییەکان بە جەعفەرئاباد ناو دەھێنرێت، گەر ئەوە پەسند دەکەیت پێشنیار دەکەم چاکسازی لە ناوەکەیدا بکەن، سپاس [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| زەمەند⊁کەریم]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٣:٥٩، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ، سوپاس بۆ دەست خۆشیەکەت، دەستی تۆش خۆشبێت. ھاوڕێ لە زمانی فارسی و فەرمانگە میرییەکانی ئێراندا ناوی ئەم شارەدێیە جەعفەرئابادە، بەڵام لەسەر زمانی کوردی ناوچەکە جەھفەرئاباد یان [[جافراباد]] بەکاردەھێنن، بۆیە ئێمەش ئەبێ ھەوڵبدەین، ناوە شێوێندراو و بە عەرەبکراو و فارسیکراو و تورکیکراو و گۆڕدراوەکان بکەینەوە سەر ئەسڵی خۆیان کە دانیشتوانی ناوچەکە بەکاری دێنن، سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٤، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) منیش لەگەڵ ئەوەدام ئەم جینۆسایدی زمانە کە بەسەر ناو و چاندی گوند و شارە کوردییەکاندا ھاتووە کە لەمێژەیە دەستپێکراوە ھیچ نەبێت ئێمە تۆزقاڵێک لێی کەمەوە کەین و ببینە پێگەیەک بۆ دەرخستنی ڕاستی و درووستی مێژووەکەمان، بەڵام ناوی جافاراباد زارەکییە و ھەر لە جەعفەرەوە ھاتووە گەر بزانیت لە ویکیپیدیای ئێمەشدا و ھەموو زمانەکانی دیکەش بابەتەکان فەرمی دەنووسرێن نەک بەوەی بەشێکی خەڵکی گوندەکە چی پێدەڵێن، تەنھا گوتم با ئەوەت پێبڵێم، دووبارە سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| زەمەند⊁کەریم]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١١:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ لێت تێدەگەم، بەڵام ئەو فەرمی بوونە بۆخۆی کێشەکەیە، کە بووەتە ھۆی ئەوەی گۆڕانکاری بەسەر ناوە کوردییەکەدا بھێنێت، جەعەفەر ناوێکی عەرەبییە، بەڵام لە کۆنەوە کوردان کردوویانە بە جافر، یان عومەر بووەتە ھۆمەر یا ئۆمەر، موحەممەد، بووەتە حەمە، ئەمە بەھۆکاری فۆنەتیک و گونجاندن و ئاسان ھاتن لەسەر زار، لێرەدا بۆ ئێمە ڕەسمییەکە جافرەکەیە نەک جەعفەرەکە، ئێمە ئەبێ ھەوڵدەین بیگێڕینەوە سەر ڕەسەنەکەی کە لە سەر زاری کوردانە، لەداھاتوودا ئەمەی ئێمە دەبێتە ڕەسەن، وەک سەرچاوە و ئەرشیف، من زۆر لەم بوارەدا ئیش دەکەم، تەنانەت ھەوڵ دەدەم و پەیوەندی دەکەم بە خەڵکی ئەوناوچانەی کە وتاریان بۆ دروست دەکەم، بەس لەبەر ئەوەی نەکەومە ھەڵەی ئەو ناوە دروستکراوانەوە. جا ھاوڕێ حەزدەکەم ئەگەر لەم بوارەدا کارت کرد تۆش وەھا ئیش بکە و ئەو ناوانە وەرگرە کە لە سەر زمانی خەڵکی ناوچەکەن، سوپاس بۆتۆی بەڕێز. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٢٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەژداریکردن لە [[ویکیپرۆژە:فلیمەکان و زنجیرەکان]] == [[File:بانگێشتنامەی بەکارهێنەران.jpg|بانگێشتنامە|thumb]] سڵاو سوپاس بۆ بانگێشت نامەکەت، بەڵام لە ئێستادا ناتوانم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٤:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == وتاری موسڵ == سڵاو بەڕێز، سەبارەت بە پەڕەی شاری موسڵ و گەڕاندنەوەی دەستکاریەکەم بۆ دەسکاریە پێشووەکان ئەگەڕێتەوە بۆ چی هۆکارێک؟ موسڵ شارێکی عێراقیە و ئەکەوێتە پارێزگای گەورەی نەینەوا، هاوسنوور بە پارێزگای دهۆک و هەولێر، موسڵ دەکەوێتە باشوری دهۆک و نزیک سنووری هەرێمی کوردستانە و حکومەتی هەرێم هیچ دەسەڵاتێکی لەم شارەدا نیە و لەژێر کۆنتڕۆڵی حکومەتی ناوەندیە، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:RasberryPedia|لێدوان]]) ‏١٧:٣٨، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | کارەکانت جێگای دەستخۆش و پێزانینە، ھەر سەرکەوتووبن. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) |} :سڵاو ھاوڕێ سوپاس بۆ دیارییەکەت و پێزانینییەکەت، ھیوام سەرکەوتنە بۆ بەڕێزیشت، سەرکەوتن بۆ ھەموو لایەک. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٢١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == میراوە == سڵاو بەڕێز، نازانم دەزانی کە [[میراوە]] بووەتە شارستان یان نا ([[ناوچەی وەزنێ]] ← شارستانی میراوە)، هەروەها چەند ناوچەیەکی بۆ زیاد کراون کە لە ویکیپیدیای فارسی دا نوسراون، تکایە هەوڵێک بۆ چاکردنی دابەشکارییەکان بدە سپاست دەکەم. [[تایبەت:بەشدارییەکان/83.121.212.231|83.121.212.231]] ‏١١:٠٦، ٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) : سڵاو برا بەسەر چاو با بەراورد کارییەک بکەم چاکیان دەکەم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١١:٤١، ٥ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاس بۆ دروستکردنە بەنرخەکانت لە وتارە جوگرافییەکان، بەتایبەت وتاری [[قەرەھەنجیر]]، ھەر بژیت! [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢١:٣٦، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) |} :سڵاو هاوڕێ، سوپاس بۆ دیارییەکەت، بۆ پێزانینییەکەت، ئەوەی من دەینووسم و لەگەڵ ئێوەدا ئەرکە بەرامبەر بە نیشتیمانە بێ دڵسۆزەکەمان، بەهیوای سەرکەوتن بۆ هەموولایەک. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٤٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == ناوی گوندێک == سڵاو و ڕێز، ناوی گوندێک بە کورمانجی Înkesû نووسراوە، سەبارەت بە وتارێک پێویستم پێیەتی، گەڕام بەڵام نەمدیتەوە بە سۆرانی دەبێتە کوێ. تکایە یارمەتیم دەن سپاس. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:١١، ١ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو مەرج نییە وتاری هەبێت، بەڵام ئەم گوندە دەکەوێتە کوێوە؟ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٢:٠٠، ٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :: ناوچەی برادۆست. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :::سڵاو ناوچەی برادۆست لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان یان باشووری کوردستان؟ گەر ڕۆژهەڵاتت ویست ئەمە ناوی گوندەکانی تێدایە [[گوندەواری برادۆست]]. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٣، ٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::::بۆ دڵنیایی لەکاتی وەڵامدانەوە قایە بکەن. @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٤:٣٥، ٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::::: پێتان وایە [[ئیچکەسۆ]] بێت؟ [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٦، ٤ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :::::: سڵاو، نازانم تۆ مەبەستت کوێیە؟ ئەم Înkesû دەکەوێتە کام بەشی کوردستان؟ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٥:٠٧، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::: ورمێ، ناوچەی برادۆست. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو لەوانەیە هەر بۆ چوونەکەی خۆت بێت، [[ئیچکەسۆ]] بێت، بە فارسییەکەی اشگەسوە، ناوی ئەوگوندانەی [[شارستانی ورمێ]]م لە خەڵکی ناوچەکە وەرگرتووە دڵنیابە هیچ هەڵە لە ناوە کوردیەکاندا نییە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٢٩، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :: جێگیرم کرد، سپاس بۆ هاوفکریتان. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢١:٤٢، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :::هەر سەرکەوتووبیت. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٥:٠٥، ٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == بەشدارییەکانی Omid Qasre == دەم باش MFTG, تکایە سەیرێکی وتارەکانی [https://xtools.wmcloud.org/pages/ckb.wikipedia.org/Omid%20Qasre/0 Omid Qasre] بکە و بزانە بسڕدرێنەوە باشە یان بە شێوەیەک بمێننەوە. ئەوە لێگەڕێ کە بانگەشەی بۆ خۆی کردووە. گەر توانیت سەیرێکی بەشدارییەکانیشی بکە؛ ھەندێ دەستکاریی سەیری کردووە. گەر دەزانی دەستکارییەکانی باش نین، پێم بڵێ تا ھەموویان پووچەڵ بکەمەوە و وتارەکانیشی (کە پێم وایە ھەمان ناوەڕۆکیان ھەن) بسڕمەوە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٣:٥٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو کاک ئارام، وتارەکانی زۆر بازاڕیانە نوسراوە، زۆرێک لە ناوەکانی دووبارەن، بێ سەرچاوەن، بێ پێزن، بەمانە ناوترێت وتار، سڕینەوەی باشترە، گەر قسەشی لەگەڵدا بکەیت، چاکیان بکات باشترە، کۆی گوندەکانی ناحیەی قەسرێ (٢٨) گوندە. بەڵام ئەم ئاماژەی بە(٤٨) گوند داوە ئەمەش بۆ ناوی دووبارە و ھەندێ جێگەی بە گوند داناوە بۆیە وای لێھاتووە. چی کەت پێویست بوو لە خزمەتدام. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٩، ٨ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::دەستەکانت خۆش بن کاکە گیان، و زۆر سپاس بۆ وەڵام و ڕوونکردنەوەکانت. وەڵا من بەشدارییەکانیم بە دڵ نین و ئەگەر خۆم بڕیار بدەم، تەواوی وتار و بەشدارییەکانی دەسڕمەوە، بەڵام حەزم کرد {{وب|Serchia|Kushared}} ڕای خۆیان بڵێن پێش ئەوەی بیانسڕمەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٥١، ٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وتاری لێکچوو == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]، لێرە سێ وتار ھەن سەبارەت بە یەک ناوچە ([[بازیان]]، [[قەزای بازیان]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای بازیان]]) کە ھەرسێک وتارەکە تۆ دروستت کردون، دەستتخۆش بێت، بەڵام دەپرسم گەر یەکێ بیەوێت زانیاری لەسەر ناوی "بازیان" دەستکەوێت، دەبێ سەرەتا بچێت کام وتارەیان بخوێنێتەوە؟ ئەو وتارانە پێویستە ھەبن؟ سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٤:٤٩، ١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو بەڕێزم، بەڵێ من ئەم سێ وتارەم دروستکردووە، ئەم سێ وتارە لە ڕووی کارگێڕی و جوگرافیاوە جیاوازن، ھەر یەکەیان بە جیاوازی خۆیان ناوی بازیانیان ھەڵگرتووە، لە ئێستادا بۆ ئەم وتارانە لە بەشی ناودا ئاماژەم بەوەداوە کە ناوی بازیان لە چییەوە ھاتووە بە پێی ئەو سەرچاوانەی دەستم کەوتووە، بۆ ناوی بازیان سەیری [[قەزای بازیان]] بکە لە بەشی ناودا ئاماژەم پێداوە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٧:١٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) ::تێگەیشتم، سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢١:٤٠، ٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆتۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Kurdistan barnstar for geography.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی جوگرافیای کوردستان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ ھەموو کارە بەنرخەکانت سەبارەت بە ھەر ناوچەیەکی کوردستان کە دروستت کردبێت. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٥:٠٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) |} سڵاو سوپاس بۆ دیارییەکەت، بە ھیوای سەرکەوتن بۆ ھەموو لایەک. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٦:١٥، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == بۆ سەربازی ون == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Napoleonic Eagle (2).png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''سیمبولی هەڵۆ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | نیشانی هەڵۆ شایەنی جەنابتە، تۆ وەک هەڵۆی بەرزەفڕ بەسەر شاخ و دەشت و کونجەکانی ئەم نیشتیمانی دایکە (کە کوردستانە) هەڵفڕیویت و بە لێنزی کامێراکەت و بە دوگمەکانی کیبۆڕدەکەت تۆمارت کردوون و خستووتەتە ویکیپیدیاوە. پیرۆزە گەیشتنت بە ~٥٠٠٠ وتار [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏٠٣:٠١، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) |} :سڵاو دکتۆر گیان، سوپاس بۆ دیارییەکەت پێزانینێکی جوانە، سەرکەوتن بۆ هەموولایەک، تا بمێنین خزمەتی ئەم نیشتمانە بێ نازە دەکەین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٠:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == داڕێژە:Photomontage == دەم باش MFTG، ماندوو نەبیت. تێبینیم کرد کە لە چەدنین وتار کەڵکت [[داڕێژە:Photomontage]] وەرگرتووە لەکاتێکدا وێنەیان تێدا نییە یان تەنیا یەک وێنەیان تێدایە کە ئەمە شتێکی ڕەشی لە سندووقی زانیاریدانەکان (وەک لە [[جەلی، کۆیە]] دیارە) بەرھەم ھێناوە. ئەم داڕێژە بۆ زیاتر لە وێنەیەک بەکاردێت. خۆشبەختانە بەشێکی پەڕەکان لە [[:پۆل:Pages using photo montage with one or fewer images]] کۆکراونەتەوە. ھەوڵ دەدەم چاکیان بکەم، بەڵام تکایە ئەگەر لای خۆت لەسەر قاڵبێک وتارەکان دروست دەکەیت، نوێی بکەوە. لەگەڵ ئەوپەڕی سپاس بەندە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٥١، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :داڕێژەکانمان سڕییەوە کە ١٬٢٨٧ دانە بوون و ئەمانەش دوو نموونەی دەستکارییەکەن: [[تایبەت:diff/1427323|یەک]] و [[تایبەت:diff/1427073|دوو]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :: سڵاو دەستتان خۆش بێت ئیتر دای نانێین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٦:١١، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == مەدالیای کوردستان == {{مەدالیای کوردستان|MFTG|تەواوی بەشدارییەکان، بەتایبەتی وتاری گوندەکانی کوردستان. |--[[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٨:٢٤، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)}} :سڵاو زۆر سوپاس بۆ دیارییەکەت، هەربمێنن. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٦:٥٣، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) == Help == Hello, could you help me improve [[جینۆسایدی غەززە|this]] article I recently created? If my Kurdish language skills were better, I would have done it myself. [[بەکارھێنەر:جودت|جودت]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:جودت|لێدوان]]) ١٢:٢٤، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == ژمارەی دانیشتوانی شار و گوندەکانی کوردستان == سڵاو، لە ماڵپەڕی ئاماری حکومەتی عێراق فایلێکی [https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 پی دی ئێف (لینکی یەکەم: تقرير نتائج التعداد العام للسكان والمساكن في العراق 2024)] بڵاوکراوەتەوە کە داتای سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٤ی لەخۆگرتووە. گرنگییەکەی لەوەیە کە ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرجەم یەکە ئیدارییەکان جیاکردووەتەوە. بەهۆی ئەوەی بەڕێزت کارت لەسەر وتاری گوند و شارەکانی کوردستان دەکرد، گوتم ئەمەت بۆ پێشنیار بکەم کە ئەگەر بۆت ئاسان بێت لەمەودوا لە وتارەکان ئاماژە بە ژمارەی دانیشتووانیش بدەی. هەم لەڕێی دانانی بەشێکی نوێ لەنێو ئەو وتارانە بە ناوی "دانیشتووان" و هەم لە بۆکسی زانیارییەکان. هەرچەندە وەرگرتنی داتا بۆ هەر شوێنێک لە فایلێکی پی دی ئێف کەمێک بێزارکەرە، بەڵام ئێستا هەر بەم فایلە بەردەستە و ئەگەر بە شێوەی فایلێکی ئێکسڵیش دەستت بکەوێت باشتر دەبێت. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٦:٤٣، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو هاوڕێ دەستت خۆشبێت، بۆ من ئەمە دیارییەکی زۆر بەنرخ بوو، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢٢:٥٠، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026 == ئێمە خۆشحاڵییەوە ڕای دەگەیەنین کە ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026 لە ١٥ی حوزەیران بۆ ١٥ی تەممووز بەڕێوەدەچێت. دەتوانی ئێستا خۆت لەم پێشبڕکێیە تۆمار بکەیت! بۆ بەشداریکردن و زانیاری زیاتر بڕوانە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026.]] [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ١٠:٣٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو سوپاس بۆ بانگێشتەکەت، من لە بوارێکدا دەنووسم زیاتر جوگرافیای کوردستانە ناتوانم بەشدار ببم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٥:٥٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 77fmb4n4mey1sc5ft7ydx016eq7lchf 0 135587 1593231 1593009 2026-06-22T18:33:46Z IIXZER0XII 68933 1593231 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Alexandre Isailoff - Sappho.jpg|وێنۆک|تابلۆیەکی ئەلێکساندەر سالفیۆس سافۆ نیشاندەدات لە دوورگەی لێسبۆس]] [[پەڕگە:Lesbian Pride pink flag.svg|وێنۆک|وێنەی ئاڵای شانازی تایبەت بە لێسبیان]] '''لێزبیەن''' بە ئینگلیزی '''(Lesbian) خواستێکی زایەندییە کە''' بە [[ھاوڕەگەزخوازی]] [[ژن|خانمان (مێینە)]] دەوترێت؛ [[ئاوەڵناو|هاوەڵناو]]<nowiki/>ێکە کە بەکاردێت بۆ ئەوانەی هەست و سۆز و ویستی سێکسیان بەرامبەر یەکتر هەیە و هەردووکیان مێینەن. <ref>https://www.britannica.com/topic/lesbianism</ref> <ref>https://www.britannica.com/dictionary/lesbian</ref> {{زانیاریدانی ھاوزایەندخوازی|ڕووتێکردن}} ناوی لێسبیان داتاشراوە لەناوی دورگەی [[لێزبۆس|لێسبۆس]]<nowiki/>ی [[یۆنان|یۆنانی]]، کە [[شاعیر|هۆنەری]] دێرین [[سافۆ]]<nowiki/>ی لێ ژیاوە<ref>وێبگەی دیکشنەری - وشەی لێسبیان https://www.dictionary.com/browse/lesbian</ref> <ref>وێبگەی یکشنەری مریەم - لێسبیان https://www.merriam-webster.com/dictionary/lesbian</ref> لەگەڵ ئەمانەشدا مێژوویەکی کەم نووسراوەتەوە لە بارەی هاوزایەندخوازی مێینەوە کە سەرەتاترین ئاماژەدان بە لێسبیانبوون دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی (٧٠٠ - ٦٠٠)پێش زاین بە هۆنراوەکانی سافۆشەوە.<ref>ئینسایکڵۆپێیای بڕیتانیسیا - لیسبانەتی https://www.britannica.com/topic/lesbianism</ref> <ref>ئینسایکڵۆپێیای بڕیتانیسیا - لیسبانەتی - سافۆ https://www.britannica.com/biography/Sappho-Greek-poet</ref> لە سەدە جیاوازەکان و کلتوورە جیاوازەکانی جیهاندا سەرنجڕاکێشان و پەیوەندی خۆشەویستی لێسبیانی بەشێوەی جیاواز مامەڵەی لەگەڵ کراوە لەکاتێکدا زۆرێک لە هاوبەشە لێسبیانەکان هەڵسووکەوتی شێوازی نەگونجان لەگەڵ ڕەگەزەکەیاندا هەیە بۆ نموونە زۆرێک لە هاوبەشە لێسبیانەکان یەکێکیان یان هەردووکیان زیاتر وەک نێرینە هەڵسووکەوتدەکەن بەڵام لەهەمانکاتدا وەک مێینە خۆیان دادەنێن<ref>کتێبخانەی نەتەوەیی بۆ دەرمانی ئەمریکی https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7646043/</ref>؛ ئەمە لەکاتێکدایە کە لێسبیانیەتی مێژوویەکی دوورودرێژی هەبووە بەڵام جیاکرنەوەی پۆل بۆ خانمانی لێسبیان لە پۆلی خانمانی دیکەدا لەسەەی ١٩دا سەریهەڵدا. ئێستا لە جیهان مافەکانی خانمانی لێسبیان لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی دیکە دەگۆڕێت لە هەندێک شوێن مافیان کەمە یاخود هەر نیانە و لە زۆربەی جیهانیشدا وەک کەسێکی ئاسایی مافیان هەیە و بەتەواوی پارێزراون.<ref>یەکێتی سایکۆلۆجی ئەمریکی - مێژووی تەواوەتی +LGBTQIA https://www.apa.org/topics/lgbtq/history</ref> [[پەڕگە:Gustave Courbet - Sleep - WGA05502.jpg|وێنۆک|جووتبوونی لێسبیانی لە ''تابلۆی خەوتووەکان''، کێشراو لەلایەن گوستاڤ کۆربێرت، ساڵی ١٨٦٦]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پەڕگە:Édouard-Henri Avril (24).jpg|وێنۆک|تابلۆیەکی ئێدوارد هێنری؛ کە سافۆ و هاوبەشەکەی پشاندەدات]] {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|ژن|سێکسناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Lesbians}} [[پۆل:ھاوڕەگەزخوازی]] [[پۆل:خواستی ڕەگەزی]] [[پۆل:ھاوزایەندخوازی]] [[پۆل:سەرناوەکانی ژنان]] 3wwy4j9vg6eroqyqmg04e0t64mwopnt 0 136699 1593299 1407668 2026-06-22T23:22:36Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٣ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593299 wikitext text/x-wiki {{وەسف|کۆبوونەوەیەکی کۆمیکی زۆرە-جۆری}} {{Coord|32|42|22.60|N|117|09|42.63|W|region:US-CA_type:event|display=title}} {{Infobox recurring event |name = کۆمیک-کۆنی سان دیێگۆ |image = [[پەڕگە:CCILogo-R Large.png|160px]] |caption = |status = چالاک |genre = زۆرە-جۆر |venue = سەنتەری کۆبوونەوەی سەن دیێگۆ (سەرەکی){{ھن}}داونتاون سان دیێگۆ (جۆرەھا) |location = سان دیێگۆ، [[کالیفۆرنیا]] |country = ویلایەتە یەکگرتووەکان |first = {{Start date and age|١٩٧٠|٣|٢١}} (بە کۆبوونەوەی کۆمیکی گۆڵدن ستەیت) |last = {{Start date and age|٢٠٢٠|٧|٢١}} |next = {{Start date and age|٢٠٢١|٧|٢٢}} |organizer = کۆمیک-کۆنی سەرتاسەری |filing = ناقازانج |attendance = نزیکەی ١٦٧٬٠٠٠ لە ٢٠١٥ دا<ref name="Valenzuela">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Valenzuela |یەکەم=Beatriz |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=How the security team at Comic-Con works to keep fans safe |ناونیشان=http://www.dailynews.com/arts-and-entertainment/20160716/how-the-security-team-at-comic-con-works-to-keep-fans-safe |newspaper=Los Angeles Daily News |agency=San Bernardino Sun |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> |website = {{url|http://www.comic-con.org}} }} '''کۆمیک-کۆنی ساندیاگۆی سەرتاسەری''' شادی ھێنەری زۆرە-جۆر و کۆبوونەوەی کۆمیکێکی ناقازانجە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.comic-con.org/about|سەردێڕ=About Comic-Con International|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠١٢|وێبگە=Comic-Con International: San Diego|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> کە ساڵانە ئەکرێت لە سان دیێگۆ، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ١٩٧٠وە. ناوەکە، وەک لە وێبگەکەی دراوە، '''کۆمیک-کۆنی سەرتاسەری: سان دیێگۆ'''یە؛ بەڵام بەزۆری بە '''کۆمیک-کۆن''' یان '''کۆمیک-کۆنی سان دیێگۆ''' ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ttabvue.uspto.gov/ttabvue/v?pno=92066389&pty=CAN&eno=1 |سەردێڕ=Patent and Trademark Office Petition for Cancellation for '''Comic-Con''' |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170816193042/http://ttabvue.uspto.gov/ttabvue/v?pno=92066389&pty=CAN&eno=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=ap>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Lindsay |دوایین=Whitehurst |سەردێڕ=Judge to decide who gets comic con naming rights |ناونیشان=https://www.apnews.com/c8d1525e447f4a0d8bbbd2fd47d84d0d |ئیش=[[The Associated Press]] |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170816193739/https://www.apnews.com/c8d1525e447f4a0d8bbbd2fd47d84d0d |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەناوی '''کۆبوونەوەی کۆمیکی گۆڵدن ستەیت''' لە ١٩٧٠ دروستکرا لەلایەن گروپێک لە سان دیێگۆیییەکان کە پێکدێن لە شێڵ دۆرف، ڕیچارد ئاڵف، کێن کروگەر، و مایک تۆوری؛<ref name=bbc>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Comic-Con co-creator Ken Krueger dies |ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8379221.stm |ئیش=[[BBC News]] |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304000150/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8379221.stm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=ut>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Peter |دوایین=Rowe |سەردێڕ=Richard Alf, 59, one of Comic-Con's founders |ناونیشان=http://www.utsandiego.com/news/2012/jan/05/richard-alf-59-one-comic-cons-founders/ |ئیش=[[The San Diego Union-Tribune]] |ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305075120/http://www.sandiegouniontribune.com/news/2012/jan/05/richard-alf-59-one-comic-cons-founders/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sheldorftribute.com/ |سەردێڕ=Shel Dorf Tribute — A tribute to Shel Dorf, founder of San Diego's Comic-Con International}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kenkruegertribute.com/ |سەردێڕ=Ken Krueger Tribute — A Tribute to Ken Krueger, Chairman of Comic-Con International #1, member of First Fandom, beloved friend and mentor}}</ref> دواتر، بە "کۆبوونەوەی کۆمیکی سان دیێگۆ" ناونرا. بۆنەیەکی چوار ڕۆژییە (پێنجشەممە–شەممە) کە ھاویندا ئەکرێت (لە تەممووز لە ٢٠٠٣وە) لە سەنتەری کۆبوونەوەی سان دیێگۆ لە سەن دیێگۆ. لە ئێوارەی چوارشەممەدا پێش کردنەوەی فەرمی، پیشەگەران، نمایشکاران، و میوانەکان کە پێشتر ناویان تۆمارکردووە بۆ چوار ڕۆژەکە دەتوانن "شەوی پێشبینین"ی پێش بۆنەیەک ڕێکبخەن بۆ پێدانی ھەلێک بۆ ئامادەبووان بۆ ڕۆیشتن بە ناو ھۆڵی نمایشکاران و بینی ئەو شتانە کە لە کۆبوونەوەکەدا بەردەست دەبن. کۆمیک-کۆنی سەرتاسەری وەندەرکۆنیش بەرھەم دەھێنێت، کە لە ئاناھێیم و SAM ئەکرێت: Storytelling Across Media، کۆنفرانسێک کە لە ٢٠١٦ کراوە لە سان فرانسیسکۆ و ساڵانە لە سەرەتای ٢٠١٨ لە مۆزەخانەی کۆمیک-کۆن لە سان دیێگۆ. لە ١٩٧٤ەوە، کۆمیک-کۆن خەڵاتە ساڵانەکەی وینکپۆتی داوە بە میوانان و ئەو کەسانەی کە حەزیان بە پیشەسازی ھونەری بەناوبانگە، ھەروەھا ئەندامانی بۆردی دەرھێنەرانی کۆمیک-کۆن و لیژنەی کۆبوونەوەکە. ماڵی خەڵاتەکانی ویڵ ئێسنەریشە. بەڕەسەن بەزۆری کۆمیکەکان دیارئەخرێن و فیلم، زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی، و ھونەری ھاوشێوەی بەناوبانگی خەیاڵی زانستی/خەیاڵی، کۆبوونەوەکە لەوکاتەوە بەشێکی زیاتری لە شتی کلتووری بەناوبانگ و شادیھێنەر ھەبووە لە ھەموو جۆرەکان، وەک [[فیلمی ترسێنەر|ترس]]، ئەنیمەیشنی ڕۆژئاوایی، [[ئەنیمێ]]، [[مانگا (کۆمیک)|مانگا]]، یاری، کایەی کارتیی کۆکراوە، [[کایەی ڤیدیۆیی]]، کۆمیکی وێبی، ڕۆمانی [[خەیاڵ]]ی. لە ٢٠١٠ و ساڵەکانی دوایی، سەنتەری کۆبوونەوەی سان دیێگۆی پڕکردووەکە بە زیاتر لە ١٣٠٬٠٠٠ ئامادەبووان.<ref name="Weisberg">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Weisberg |یەکەم=Lori |سەردێڕ=Comic-Con registration crashes for second time |newspaper=San Diego Union-Tribune |شوێن=San Diego, California |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.signonsandiego.com/news/2010/nov/22/comic-con-registration-crashes-for-second-time/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لەگەڵ ڕاکێشانی سەرنجی زۆرینەی خەڵک، بۆنەکە خاوەنی چەند [[ئینسایکڵۆپیدیای گینس|تۆماری جیھانی گینس]]ە وەک گەورەترین ڤیستیڤاڵی ساڵانەی کۆمیک و کلتووری بەناوبانگی جیھان.<ref name="Glenday">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Glenday |یەکەم=Craig |سەردێڕ=San Diego Comic-Con – a geeky hotbed of record breaking |بڵاوکەرەوە=Guinness World Records |شوێن=London, England |ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/7/san-diego-comic-con-a-geeky-hotbed-of-record-breaking-49972/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> لە ٢٠٢٠، کۆمیک-کۆنی سان دیێگۆ تەنیا یەک ساڵی لەدەتداوە لە مێژووە ٥٠ ساڵییەکەی، کە لە ٢٠٢٠ ھەڵوەشێندرایەوە بەھۆی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩-٢٠]]، ھەرچۆنێک بێت جێگرەوەیەکی بۆنەی پەخشی سەرھێڵ لەجیاتی ئەنجامدرا.<ref name="deadline sdcc at home 2020">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://deadline.com/2020/05/san-diego-comic-con-at-home-announced-1202930618/ | سەردێڕ = San Diego Comic-Con@Home Announced, Touting No Lines, Badges For All, And Personalized Snacks | یەکەم = Bruce | دوایین = Haring | ڕێکەوت = ٩ی ئایاری ٢٠٢٠| ڕێکەوتی سەردان = ٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ئیش= [[Deadline Hollywood]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{کۆمنز}} * {{وێبگەی فەرمی}} *[https://www.comic-con.org/awards/1980s-recipients براوەکانی خەڵاتەکانی ئێسنەری ١٩٨٥-١٩٨٩]، کۆمیک-کۆنی سەرتاسەر سان دیێگۆ. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129132756/https://www.comic-con.org/awards/1980s-recipients |date=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ }} لە ڕەسەنەوە لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٣. *[https://www.comic-con.org/awards/1990s-recipients براوەکانی خەڵاتەکانی ئێسنەری ١٩٩١-١٩٩٩], کۆمیک-کۆنی سەرتاسەر سان دیێگۆ. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129140913/https://www.comic-con.org/awards/1990s-recipients |date=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ }} لە ڕەسەنەوە لە ١ی شوباتی ٢٠١٤. *[https://www.comic-con.org/awards/2000s براوەکانی خەڵاتەکانی ئێسنەری ٢٠٠٠-٢٠٠٩]، کۆمیک-کۆنی سەرتاسەر سان دیێگۆ. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129132858/https://www.comic-con.org/awards/2000s |date=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ }} لە ڕەسەنەوە لە ١ی شوباتی ٢٠١٥. *[https://www.comic-con.org/awards/eisner-award-recipients-2010-present براوەکانی خەڵاتەکانی ئێسنەری ٢٠١٠-٢٠٢٠], کۆمیک-کۆنی سەرتاسەر سان دیێگۆ. [https://web.archive.org/web/20201030031640/https://comic-con.org/awards/eisner-award-recipients-2010-present ئەرشیفکراو] لە ڕەسەنەوە لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠. * {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hahnlibrary.net/comics/awards/eisner.php |یەکەم=جۆوڵ، ید. |دوایین=ھاھن |سەردێڕ=خەڵاتەکانی ویڵ ئێسنەر [١٩٨٨-٢٠٠٧] |بڵاوکەرەوە=ساڵنامەی خەڵاتەکانی کۆمیک |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/5uEh09cBK?url=http://www.hahnlibrary.net/comics/awards/eisner |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمیک|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٧٠ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ڕووداوەکان، دامەزرانی ١٩٧٠]] argwuotkmns11n5nec19dcd3bwdy078 2 136725 1593235 887948 2026-06-22T19:05:22Z Sakura emad 42467 Per Request on my Email. 1593235 wikitext text/x-wiki 1593238 1593235 2026-06-22T19:19:22Z Sakura emad 42467 1593238 wikitext text/x-wiki {{Collapse top|title=خەڵاتەکان|bg=white|bg2=silver}} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px; height: 1.5em; width: 100em; width: 100em;" | '''نیشانی دەستکاریکەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | زۆر سوپاس بۆ چاكردنه‌وه‌ی بابه‌تێكی من له‌سه‌ر پت ئێشه‌ [[بەکارھێنەر:محمد ناصح|محمد ناصح]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمد ناصح|لێدوان]]) ‏١٥:٥٣، ٢١ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی بەڕێوەبەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | بوونە بەڕێوەبەرت پیرۆزبێت.</br>بەو ھیوایەی بە گڕوتینێکی زیاترەوە بەشداری بکەن، و ھەموومان بەیەکەوە ویکیپیدیای کوردی تا ئاستێکی بەرز ببەین. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٠:٢٧، ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Vitruvian Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی تەکنیکی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاسێکی بێ پایان بۆ بەڕێزت کە هەڵسایت بە کارێکی تەکنیکی ئەویش زیادکردنی کۆمەڵێک ئامڕازی گرنگ و بە سوود بوون بۆ ویکیپیدیاکەمان. —‎[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''Aram'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٢:٣٩، ١٧ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | شایەنی خەڵاتی لەوە زیاتری [[بەکارھێنەر:Gyan333|Gyan333]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333|لێدوان]]) ‏١٩:٠٣، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Reversion Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی دژ-خەراپکاری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | بەراستی نەت هێشتووە لەویكپیدیا خراپەكاری هەبێ دەست خۆش [[بەکارھێنەر:Gyan333|Gyan333]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333|لێدوان]]) ‏١٩:٠٤، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:WikiDefender Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی پارێزەری ویکیپیدیا''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | خەرمان بەرەکەت.... «[[User:Muhammed taha|<b style="background:Blue; color:White;">Muhammed Taha</b>]][[User talk:Muhammed taha|<sup style="color:Blue;">لێدوان]]</sup> ‏١٧:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Kindness Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی دڵنەرمی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | نیشانی دڵنەرمی پێشکەشە! کە ھەردەم و بەبێ هیچ تووڕەیی و ماندووبوونێک بەردەوام و بەردەوام یارمەتی و وەڵامی پرسیار و داواکارییەکانی من و سەرجەم بەکارھێنەرانی ترت داوە و داوەتەوە لە گشت ڕوویەکەوە. و بە ھەمان کار ھەڵساویت بەرامبەر بەو کەسانەی کە داوای یارمەتییشیان لێت نەکردووە. جێگای شانازیت و نموونەت زۆر بێ. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٢٧، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | بژیت --[[بەکارھێنەر:ژووژووبێخەم|ژووە]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ژووژووبێخەم|بێخەم]]} ‏١٤:٣٧، ٢٠ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC) |- {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Citation Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی ژێدەردان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس ئەکەم لەبەر گرنگیدان بە سەرچاوە دانان لە وتارەکانت و نووسینی زۆری وتارە ھەڵبژێردراوەکان.-- [[بەکارھێنەر:ڤانێلا|<span style="color:#F5F5F5; text-shadow: purple 0em 0em 0.1em; font-size:15pt">ڤانێلا</span>]] ‏١٣:٥٠، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) |} |- {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Baklava - Turkish special, 80-ply.JPEG|135px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;width: 100em" | هیوام سەرکەوتن و بەرەوپێشچوونی تۆیە. [[بەکارھێنەر:Sivanmajed23|Sivanmajed23]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sivanmajed23|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) |} |} <!--test--> {{Collapse bottom}} daa9y95z76pkk02pm5el19kf1qa5yr5 1 138736 1593291 867724 2026-06-22T21:31:27Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593291 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 2 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر [[کوردایەتی]]. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=541223 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090803090130/http://www.meib.org/articles/0404_s1.htm زیاد کرا بۆ http://www.meib.org/articles/0404_s1.htm *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090803090130/http://www.meib.org/articles/0404_s1.htm زیاد کرا بۆ http://www.meib.org/articles/0404_s1.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٢٤، ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردایەتی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=867723 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170702111626/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html بۆ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٠:٠٨، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردایەتی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593290 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20121216154034/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&dat=32&geo=-105&srt=npan&col=aohdq گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20071001031816/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&dat=32&geo=-105&srt=npan&col=aohdq لە http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&dat=32&geo=-105&srt=npan&col=aohdq تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٣١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 9r5gtduyhvhq55aw4su7lahdnsmcer3 828 139390 1593388 1424259 2026-06-23T11:51:24Z CommonsDelinker 62 ئاڵوگۆڕی Flag_of_Peru_(state).svg لەگەڵ [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ 1593388 Scribunto text/plain --[==[ This is the "م" list of portal image names. It contains a list of portal images for use with [[Module:Portal]] -- for portal names that start with the letter "م". For aliases to existing portal names, and for portal names that -- start with other letters, please use the appropriate page from the following list: -- The portal image data is kept in submodules of [[Module:Portal/images]], listed below: -- [[Module:Portal/images/ئ]] - for portal names beginning with "ئ". -- [[Module:Portal/images/ب]] - for portal names beginning with "ب". -- [[Module:Portal/images/پ]] - for portal names beginning with "پ". -- [[Module:Portal/images/ت]] - for portal names beginning with "ت". -- [[Module:Portal/images/ج]] - for portal names beginning with "ج". -- [[Module:Portal/images/چ]] - for portal names beginning with "چ". -- [[Module:Portal/images/ح]] - for portal names beginning with "ح". -- [[Module:Portal/images/خ]] - for portal names beginning with "خ". -- [[Module:Portal/images/د]] - for portal names beginning with "د". -- [[Module:Portal/images/ڕ]] - for portal names beginning with "ر". -- [[Module:Portal/images/ز]] - for portal names beginning with "ز". -- [[Module:Portal/images/ژ]] - for portal names beginning with "ژ". -- [[Module:Portal/images/س]] - for portal names beginning with "س". -- [[Module:Portal/images/ش]] - for portal names beginning with "ش". -- [[Module:Portal/images/ع]] - for portal names beginning with "ع". -- [[Module:Portal/images/غ]] - for portal names beginning with "غ". -- [[Module:Portal/images/ف]] - for portal names beginning with "ف". -- [[Module:Portal/images/ڤ]] - for portal names beginning with "ڤ". -- [[Module:Portal/images/ق]] - for portal names beginning with "ق". -- [[Module:Portal/images/ک]] - for portal names beginning with "ک". -- [[Module:Portal/images/گ]] - for portal names beginning with "گ". -- [[Module:Portal/images/ل]] - for portal names beginning with "ل". -- [[Module:Portal/images/م]] - for portal names beginning with "م". -- [[Module:Portal/images/ن]] - for portal names beginning with "ن". -- [[Module:Portal/images/و]] - for portal names beginning with "و". -- [[Module:Portal/images/ھ]] - for portal names beginning with "ھ". -- [[Module:Portal/images/ی]] - for portal names beginning with "ی". -- [[Module:Portal/images/دیکە]] - for portal names beginning with any other letters. This includes numbers, -- letters with diacritics, and letters in non-Latin alphabets. -- [[Module:Portal/images/aliases]] - for adding aliases for existing portal names. Use this page for variations -- in spelling and diacritics, etc., no matter what letter the portal begins with. -- When adding entries, please use alphabetical order. The format of the images table entries is as follows: -- ["portal name"] = "image.svg", -- The portal name should be the name of your portal, in lower case. For example, the portal name for -- "Portal:United Kingdom" would be "united kingdom". The image name should be capitalised normally, and the "File:" -- namespace prefix should be omitted. ]==] return { ["پاپوا گینێی نوێ"] = "Flag of Papua New Guinea.svg", ["پاراگوای"] = "Flag of Paraguay.svg", ["پاریس"] = "Picture for portals 2321.png", ["پارێزگای ئیلام"] = "Felahati.jpg", ["پارێزگای سلێمانی"] = "Silêmanî.png", ["پارێزگای دھۆک"] = "Dihok.png", ["پارێزگای کرماشان"] = "Taq-e Bostan - main view.jpg", ["پارێزگای کەرکووک"] = "Kurdish picture for wikiportal86644.png", ["پارێزگای ھەڵەبجە"] = "Helebice.png", ["پارێزگای ھەولێر"] = "Hewlêr.png", ["پارێزگای ورمێ"] = "WestAzarbaijanProvince.png", ["پاشایەتی"] = "Corona_Real_Cerrada_2.svg", ["پاکستان"] = "Flag_of_Pakistan.svg", ["پالاو"] = "Flag of Palau.svg", ["پرد"] = "Pont-type-4-haubans.svg", ["پزیشکی ددان"] = "DentistryLogo.png", ["پزیشکی"] = "P medicine.svg", ["پەرەپێدانی ماڵ"] = "Preferences-system.svg", ["پەروەردە"] = "Nuvola_apps_bookcase.svg", ["پەنەما"] = "Flag_of_Panama.svg", ["پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان"] = "P Flags.png", ["پورتوگال"] = "Flag_of_Portugal.svg", ["پۆرتۆ ڕیکۆ"] = "Flag_of_Puerto_Rico.svg", ["پۆلیس"] = "Picture for kurdish wiki366.png", ["پۆڵەندا"] = "Flag_of_Poland.svg", ["پیشەسازی"] = "Factory_icon_gen.png", ["پێروو"] = "War flag of Peru.svg" } lhfkt80p5xmn1kaf7i9lwqlj2dm7qej 14 145587 1593177 577052 2026-06-22T16:12:35Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Upcoming films}} 1593177 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Upcoming films}} [[پۆل:فیلمەکان]] 1o1kup39divehgtjlasuxo140n5kcbc 1 159096 1593383 1578833 2026-06-23T10:47:02Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593383 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=648323 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171227131626/http://kurdipedia.org/default.aspx?q=20170306224408138649&lng=1 بۆ http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20170306224408138649 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:١٠، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=664901 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190317211144/http://geonas.at.ua/ بۆ http://geonas.at.ua/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140317015926/http://rudaw.net/sorani/kurdistan/1303201426 بۆ http://rudaw.net/sorani/kurdistan/1303201426 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٠١، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1106340 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220722221918/https://www.zamenpress.com/Detail_wtar.aspx?jimare=3473 بۆ https://www.zamenpress.com/Detail_wtar.aspx?jimare=3473 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٤٤، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1342842 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 بۆ http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٧:٠٥، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1377210 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230416155527/https://rwmal.net/19424/ بۆ https://rwmal.net/19424/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٢٣، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1578832 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130721033914/http://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm بۆ https://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm زیاد کرا *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://knwe.org/KU/Details/15324 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٣٥، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵەبجە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593382 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097 بۆ https://kurdistanchronicle.com/babat/3097 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097 بۆ https://kurdistanchronicle.com/babat/3097 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097 بۆ https://kurdistanchronicle.com/babat/3097 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260414064251/https://www.kurdistanchronicle.com/babat/4396 بۆ https://kurdistanchronicle.com/babat/4396 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٠:٤٧، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) cu3wjy2kajvrar7maph1cdm5qhfqh19 0 159889 1593178 1436762 2026-06-22T16:24:40Z IIXZER0XII 68933 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1593178 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} {{Underlinked|date=حوزەیران ٢٠٢١}} {{Orphan|date=حوزەیران ٢٠٢١}} [[File:Gorskii_04414u.jpg|چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|سەدەی بستەم ئەو دینەمۆیە دروستکرا لەلایەن گانز لە ١٩٠٩ز لە بودەپێست لە ھەنگاریا کە لە ھۆلی بەرھەمھێنانی وزەی کارەبایە کە یەکێکە لە گەورەترین وێستگەی ھایدرۆلیکی.]] '''دینەمۆ''' بەکاردێ بۆ بەرھەم ھێنانی کارەبا کە [[وزەی میکانیکی]] دەگۆرێت بۆ کارەبایی لەسەر شێوەی تەزووی گۆراو (AC) بەھۆی تێچویەکەی و سادەیەکەیەوە زۆربەی دینەمۆکان بەکارھێنانیان بە شێوەی بواری موگناتیسی بازنەییە لەگەڵ ئارمێنچەری نەجوڵاو. ھەندێک جار دینەمۆی راست یان ئارمێنچەری خولاوە لەگەڵ بواری موگناتیسی نەجوڵاودا بەکاردێت. لە بنەرەتدا ھەر جێنەرەیتەرێک کە تەزووی گۆراو بەرھەم دەھێنێت دەتوانرێت پێی بگوترێت دینەمۆ، بەڵام بە گشتی ئەم زاراوەیە بۆ ئامێری بچوکی خولاوە یان بزوێنەرە سوتانە ناوەکیەکان بەکاردێت. دینەمۆ دەتوانێت موگناتیسی ھەمیشەیی بکات بە بواری موگناتیسی کە پێی دەگوترێت مەگنیتۆ (magneto). دینەمۆکان لە وێستگەکانی توانادا کاردەکان بەھۆی تۆرباینە ھەڵمیەکان کە پێشیان دەگوترێ تۆربۆ-دینەمۆکان(turbo-alternators). دینەمۆی گەورەی سێ خەتی(three phase) ٥٠ یان ٦٠ ھێرتزی لە وێستگەکانی بەرھەم‌ھێنان زۆر بەکاردێن لە جیھانی وزەی کارەبا، کە پاشان دابەشدەکرێت بەھۆی تۆڕەکانی وزەی کارەبا. == مێژوو == [[File:Ames_Colorado_generator_alternating_current_power_plant_1891_Gold_King_Mine.png|ڕاست|وێنۆک|ئەم مەکینە بەکارھاتوە وەک دینەمۆ بۆ بەرھەمھێنانی ٣٠٠٠ ڤۆلتیە بە ١٣٣ ھێرتز، بەیەک خەتی تەزوو گۆڕاو .]] سیستەمی بەرھەمھێنانی تەزووی گۆڕاو ناسێنرا لە سادەترین شێوە لە دۆزینەوەی ھاندەری موگناتیسی لە [[تەزووی کارەبایی]] لە ساڵی ١٨٣٠ز. خولانەوەی دینەمۆ بە ئاسایی تەزووی گۆڕاو بەرھەم دەھێنێت بەڵام ماوەیەکی کەم بۆ ئەوە بەکاردەھات، بۆیە بە ئاسایی دەیانگۆری بۆ تەزووی نەگۆر بەھۆی تەزوو گۆرەر (commutator) لە ناو جێنەرەیتەر. مەکینە سەرەتایەکان پەرەیان پێدرا لە لایەن پێشەنگەکان وەک مایکڵ فارادای (Michael Faraday) و ھیپۆلیتی پیکسی(Hippolyte Pixii). فارادای پەرەی بە لاکێشەی خولاوەدا کە بە کارپێکردنی جەمسەری جیاواز کە ھەر گەیەنەرێکی چالاک بە سەرکەوتویی تێدەپەڕێت بەناو بواری موگناتیسی بە ئاراستەی پێچەوانەی بوارەکە. ھەروەھا لۆرد کلڤن (Lord Kelvin)و سباستیان فیرانتی(Sebastian Ferranti) پەرەیان بە دینەمۆ سەرەتایەکان دا بە بەرھەمھێنانی لەرەلەر لە نێوان ١٠٠ بۆ ٣٠٠ ھێرتز. لە کۆتایی ١٨٧٠ز بینرا پێشەکی یەکەم سیستەمی کارەبایی قەبارە گەورە لەگەل بەشە سەرەکیەکانی بەرھەمھێنان بۆ وزەدان بە گلۆپە چەماوەکان کە بەکاردەھاتن بۆ روناککردنەوەی شەقامەکان، و حەوشەی کارگەکان یان ناوەوەی کۆگا گەورەکان. ھەندیک لەوان وەک گلۆپی چەماوەی یابلۆچ کە بەرھەمھات لە سالی ١٨٧٨ز کە باشتر کاری دەکرد بە تەزووی گۆراو، و پێشکەوتنەکانی سیستەمی بەرھەمھێنانی سەرەتایی تەزووی گۆراو لەگەل بەکارھێنانی یەکەم وشەی دینەمۆ. پشتگیریکردنی ریژەیەکی گونجاوی ڤۆلتیە لەڕێگەی بەشی بەرھەمھێنان لە سیستەمە سەرەتایانەی کە بە ڕێگەدان بەسەرەوە لە کارامەیی ئەندازیاری بۆ خستنەسەری ئەرک (riding the load). لە سالی ١٨٨٣ز گانز(Ganz) کە جێنەرەیتەری ڤۆلتیەی نەگۆڕی داھێنا کە دەیتوانی ڤۆلتیەیەکی ئاشکرا بدات بە فەرامۆشکردنی نرخی راستەقینەی ئەرک. لە پێشەکی ترانسفۆرمەرەکان (transformers) لە ناوەراستی ١٨٨٠ز کە بۆوە پێشەنگ بۆ بڵاوکردنەوە بە بەکارھێنانی تەزووی گۆراو، و بەکارھێنانی لە دینەمۆکان کە پێویستیان پێبێت. پاشان سالی ١٨٩١ز دینەمۆ فرە خەتیەکان بەرھەمھێنران بۆ پشتگیریکردن لە سەرچاوەی تەزوو لە چەندین خەتی جیاواز. دینەمۆکانی دواتر وا بەرھەمھێنران کە بۆ ھەمەجۆر لە لەرەلەری تەزووی گۆراو، کە لەرەلەر لە نیوان ١٦ بۆ ١٠٠ ھێرتز ببێت، کە بەکار دەھاتن لە گلۆپە چەماوەکان و گلۆپە بریقەدار و درەوشاوەکان و مۆتۆرە کارەبایەکان. بەتایبەتی لەرەلەری رادیۆیی گۆراو پەرەی پێدرا وەک شەپۆلی درێژی رادیۆیی گوێزەرەوە لە دەوروبەری [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی یەکەم]] وە کەمێک بەکارھات لەوێستگەی بەرزی توانای بروسکەیی [[بێتەل]] پێش ئەوەی لوولە بۆشایە گوێزەرەوەکان شوێنیان بگرنەوە. == بنچینەی کارکردنی == [[File:Alternator_1.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alternator_1.svg|وێنۆک|ھێڵکاری{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AAlternator_1.svg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C%DA%BE%DB%8E%DA%B5%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} سادەی دینەمۆ لەگەل ناواخنی موگناتیسی خولاوە(rotor) و بەشی جێگیر(stator). وە پێشاندانی تەزووی بەرھەم ھاوتوو لەناو بەشی جێگیر بەھۆی خولانەوەی بواری موگناتیسی خولاوە.]] جووڵەی کارەبایی پەیوەندی ھەیە لەگەڵ بواری موگناتیسی گەشەسەندوو کە پێی دەگوتری ھێزی جوڵەی ئەلیکترۆنەکان (EMF) لە ھاوکیشەی فارادای. ئەو(EMF) پێچەوانەیە کە جەمسەرگیرە بۆیە کاتێک دەجوڵێت لە ژێر جەمسەری بواری موگناتیسی بە پێچەوانەی جەمسەرەکان دەبێت. بە شێوەیەکی گشتی خولانەوەی موگناتیس پێی دەگوترێ خولاوە (rotor) کە دەخولێتەوە لەناو بەشی جێگیری گەیەنەری کۆیل کە ناواخنی ئاسنە. ئەو بوارە گەیەنەرە کە دەبڕێت کە دەبێتەھۆی بەرھەمھێنانی (EMF)کە وەک خستنە سەری میکانیکیانە ھۆکارێکە بۆ سوراندنەوەی خولاوە (rotor). بواری موگناتیسی خولاوە دەبیتەھۆی دروستکردنی ڤۆلتەیەی تەزووی گۆراو. لە کاتێکدا تەزوو لە ناو پێچە جێگیرکراوەکان دەگۆڕێت لەگەل شوێنی پارچە خولاوەکە، دینەمۆ ھاوکات جێنەرەیتەریشە. بواری موگناتیسی خولاوە بەرھەمدێت لە موگناتیسە ھەمیشەیەکان، یان لە لایەن بواری کۆیلی موگناتیسی کارەبایی. دینەمۆ خۆبزوێنەکان پێچ خولاوەکان بەکاردێنن کە رێگا دەدەن بە کۆنترۆلکردنی بەرھەم ھێنانی ڤۆلتیەی دەستکەوتوو لە دینەمۆکان بە گۆرینی نرخی تەزوو لە بواری پێچەکانی خولاوە. مەکینە موگناتیسە ھەمیشەیەکان بە دوورن لە لەدەستدان بەھۆی موگناتیسبونەوەی لەناو خولاوەکە. بەلام دیاریدەکرێت بەھۆی قەبارە و نرخی مادەی موگناتیسی. لەو کاتەی بواری موگناتیسی ھەمیشەیی جێگیرە ئەوا تێرمینال ڤۆلتیە راستەوانە دەگۆرێت لەگەل خێرایی خولانەوەی جێنەرەیتەر. ئەو فەحمانەی ناو جەنەرەیتەری تەزووی گۆراو قەبارەیان گەورەترە لەوانەی کە بەکاردێن لەناو بەکارھێنانە خۆبزوینەکان. ئامێری کۆنترۆلکردنی ڤۆلتیەی ئۆتۆماتیکی کۆنترۆلی بواری تەزوو(field current) دەکات بۆ پارێزگاریکردن لە ڤۆلتیەی جێگیری بەرھەم ھاتوو. ئەگەر ڤۆلتیەی بەرھەم ھاتوو لە کۆیلی جێگیری ئارمێچەر کەم بوو ئەوا دەبیتەھۆی داواکردنی بەمەش تەزووی زیاتر دەچێتە ناو کۆیلی خولاوە بەناو ڤۆلتیە راستکەرەوە ((VR)voltage regulator). ئەو زیادبونەی لە بواری موگناتیسی چواردەوری کۆیلەکان پەیدادەبێت زیاترە لەو ڤۆلتیەی ناو کۆیلی ئارمێچەر. بەم جۆرە ڤۆلتیەی بەرھەم ھاتوو دەگەرێتەوە سەر ھەمان نرخی سەرەتایی خۆی. دینەمۆکان بەکاردێن لە بەشی گرینگی وێستەگەکانی بەرھەمھینانی وزە ھەروەھا بۆ کۆنتڕۆلکردنی بواری تەزوو بۆ رێکردنەوەی وزەی پەرچدراوە، و یارمەتیدەرە بۆ جێگیرکردنی سیستەمی وزە دژی کاریگەریەکانی ھەڵە لەناکاوەکان. بەزۆری سێ جۆر لە پێچی جێگیر دادەنرێت کە پارسەنگی بواری موگناتیسی خولاوە دەکات کە سێ خەت تەزوو بەرھەم دەھێنێت. == خێراییە ھاوشێوەکان == یەک سووڕ لە تەزووی گۆراو کە بەرھەمدێت لەھەرکاتێک کە ھەرجووتێک لە جەمسەری بواریەکە لە ھەرخالێک پێچە جێگیرەکان دەبڕێت. پەیوندی خێرایی و لەرەلەر یەکسانە بە ئەم ھاوکیشەی خوارەوە:- <math>N = 120f/P</math> * کاتێک(<math>f</math>) لەرەلەر بێت کە بە ھێرتز دەپێورێت * <math>P</math> : یەکسانە بە ژمارەی جەمسەرەکان (٢٬٤٬٦،...) * <math>N</math> : یەکسانە بە ژمارەی سورانەوەکان بە یەکەی [[خولانەوە بۆ ھەر خولەکێک]] (RPM). یەکێک لە کۆنترین وەسفکردنی سیستەمی تەزووی گۆراو کە ھەندێک جار دەدرا بە لەرەلەر بە زاراوەی گۆرینەکان بۆ ھەر خولەکێک یان ژماردنی نیوە بۆ ھەر یەک سووری گۆرینەکە. نمونە ١٢٠٠٠ گۆرین (نۆرە) بۆ ھەر خولەکێک کە یەکسانە بە ١٠٠ھێرتز. لەرەلەری بەرھەمھاتووی دینەمۆ بەندە لەسەر ژمارەی جەمسەرەکان و خێرایی خولانەوە. ھاوشێوەی خولاوە بە لەرەلەرێکی تایبەت پێشی دەگوترێ خێرایی ھاوشێوە بۆ ئەو لەرەلەرە. ئەم خشتەیەی خوارەوە ھەندێک نمونە پیشان دەدات: {| class="wikitable" ! rowspan="2" |جەمسەرەکان ! colspan="3" |خێرایی خولانەوە (RPM) |- !٥٠ ھێرتز !٦٠ھێرتز !٤٠٠ ھێرتز |- |٢ |٣٠٠٠ |٣٦٠٠ |٢٤٠٠٠ |- |٤ |١٥٠٠ |١٨٠٠ |١٢٠٠٠ |- |٦ |١٠٠٠ |١٢٠٠ |٨٠٠٠ |- |٨ |٧٥٠ |٩٠٠ |٦٠٠٠ |- |١٠ |٦٠٠ |٧٢٠ |٤٨٠٠ |- |١٢ |٥٠٠ |٦٠٠ |٤٠٠٠ |- |١٤ |٤٢٨٫٦ |٥١٤٫٣ |٣٤٢٩ |- |١٦ |٣٧٥ |٤٥٠ |٣٠٠٠ |- |١٨ |٣٣٣٫٣ |٤٠٠ |٢٦٦٧ |- |٢٠ |٣٠٠ |٣٦٠ |٢٤٠٠ |- |٤٠ |١٥٠ |١٨٠ |١٢٠٠ |} == پۆلێنکردنەکان == دینەمۆ دەکرێت پۆلێن بکرێن بە چەند رێگایەک وەک: بە ھاندان، ژمارەی خەتەکان، جۆرەکانی خولانەوە وە ڕێگاکانی ساردکردنەوە و بەکارھێنانەکانی. === بە ھاندان (by excitation) === دوو رێگای سەرەکی ھەیە بۆ بەرھەم ھێنانی بواری موگناتیسی لە دینەمۆکاندا، بەھۆی موگناتیسی ھەمیشەیی یان بواری کۆیلەکان، لە دینەمۆ موگناتیسی ھەمیشەیی بەکاردێت کە بە گشتی پێی دەگوترێت مەگنەتۆس(magnetos). لە ھەندێ جۆری دینەمۆکان بواری کۆیلەکان بەکاردێت لەلایەن ئەلیکترۆمەگنەتیک بۆ بەرھەم ھێنانی بواری موگناتیسی خولاوە. ئەو ئامێرەی کە موگناتیسی ھەمیشەیی بەکاردێنت بۆ بەرھەم ھێنانی تەزووی کارەبایی گۆراو پێی دەگوترێت دینەمۆی موگناتیسی ھەمیشەیی، جێنەرەیتەری موگناتیسی ھەمیشەیی دەکرێت بەرھەم بھێنرێ بە یەکێک لە تەزووی کارەبای گۆراو یان تەزووی کارەبای نەگۆر ئەگەر تەزوو گۆر(commutator)ھەبێت، تەزوو گۆر ئامێڕێکە بۆ پێچەوانە کردنەوەی تەزوویی کارەبا. ==== جێنەرەیتەری تەزووی کارەبای نەگۆر (DC) ==== ئەم رێگایە لە ھاندان(excitation) پێکدێت لە بەشێکی بچوکی جێنەرەیتەری تەزووی کارەبای نەگۆر کە جێگیرکراوە لەسەر ھەمان شەفت لەگەڵ دینەمۆ، جێنەرەیتەری تەزووی کارەبای نەگۆر (DC) بڕێکی بچوک کارەبای پێویستە تا ھانی بواری کۆیلەکان دەدات بۆ بەیەکەوە بەستی دینەمۆ بە جێنەرەیتەری کارەبایی. گۆران لەم سیستەمە لە جۆرەکانی دینەمۆ بەکاردێت. ھەمەجۆری لەو سیستەمە یەکێکە لەو جۆرانەی دینەمۆ کە تەزووی نەگۆڕ بەکاردێنێت لەڕێی پاتری بۆ ئەوەی دەست بەھاندانی سەرەتا بکات بەلام دوای ئەوە دینەمۆکە خودی خۆی ھاندا دەدات. ==== گۆران و راستکردنەوە ==== ئەم رێگایە پشت دەبەستێت بە پاراستنی ماوەی موگناتیسێتی لە ناواخنی ئاسن بۆ بەرھەم‌ھینانی بواری موگناتیسی لاوازی کە ڕێگا دەدات ڤۆلتیەکی کەم بەرھەمبێت ئەو ڤۆلتییەیە بەکاردێت بۆ ھاندانی بواری کۆیلەکان لە دینەمۆ بۆ بەرھەم ھێانی ڤۆلتیەی بەھێز وەکو بەشی پرۆسێسی بەرز کردنەوە (BUP). دوای بەرز کردنەوەی ڤۆلتیەی سەرەتایی، ئەو بوارە ڤۆلتیەی راستکەرەوەی ھەیە لە دینەمۆ. ==== دینەمۆ بێ فەحمەکان (فڵچەکان) ==== دینەمۆ بێ فەحمەکان (فڵچەکان) پێکدەھێنران لە بەستی دوو دینەمۆ کە کۆتاکانیان لەسەر یەک شەفت بوو. تا سالی ١٩٦٦ز دینەمۆکان فەحمەکانیان بەکاردەھێنا لەگەل پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای نیمچە گەیەنەر، دینەمۆ بێ فەحمەکان گونجاون. دینەمۆبچوکە بێ فەحمەکان وەک یەک یەکە دەردەکەون بەلام دوو پارچەی دیاریکراویان ھەیە لە جیلە گەورەکان. یەکێک لەو پارچە گەورەکە بەشی سەرەکی دینەمۆیەکەیە بەلام بەشە بچوکەکە ھاندەرە(exciter). ھاندەر کۆیلی جێگیری ھەیە لەگەل ئارمێچەری خولاوە. دینەمۆی سەرەکی دیمەنی پێچەوانە بەکاردێنێت لەگەل بواری خولاوە و ئارمێچەری جێگیر. رێکتیفایەری گەیاندن کەپێی دەگوترێ رێکتیفایەری بەستراوی خولاوە جێگیر دەکریت لەسەر خولاوە(rotor). ھیچ کام لە فەحمەکان و خلیسکە ئەلقەکان بەکارنایەن کە ئەمەش ژمارەی پاڕجە زیادەکان کەم دەکاتەوە. جیاوازی لە ڕێژەی تەزووی تێپەربوو بە کۆیلی ھاندەری جێگیر دەبیتە ھۆی پەیدابونی سێ خەتی دەرجوو لە ھاندەر. ئەو خەتە دەرچوانە رێکدەخرێن بەھۆی رەکتیفایەری بەستراوی خولاوە کە بەستراون لەسەر خولاوە، بەرئەنجامی سەرچاوەی کەمی تەزووی نەگۆر لە بواری خولاوەی دینەمۆی سەرەکی لەگەل دەرچوەکانی دینەمۆ. ئەو ھەموو ئەنجامە بە برەکی کەم لە تەزوویەکی نەگۆری ھاندەر کۆنترۆلی دەرچوەکانی دینەمۆی سەرەکی بە شێوەیەکی ناراستەوخۆ دەکات. === ژمارەی خەتەکان === رێگایەکی تر بۆ پۆلێن کردنی دینەمۆکان ژمارەی ئەو خەتەکانەیە کە لە ڤۆلتیەی دەردەچێت، کە دەتوانرێت تاکە خەت بێت یان فرە خەت. دینەمۆ سێ خەتیەکان زۆرترین بەکارھێنانان ھەیە، بەڵام فرە خەتیەکان لە دینەمۆ دەکرێت دوو خەتی، یان شەش خەتی یان زیاتر بێت. === بە بەشی خولاوە === بەشە خولاوەکان لە دینەمۆ دەتوانن ببن بە ئارمێچەر یان بواری موگناتیسی. جۆری ئارمێچەری خولاوە کە پێچی ئارمێچەری ھەیە لەسەر بەشە خولاوەکەی، لەو شوێنەی پێچەکان بەناو بواری موگناتیسی جێگیردا تێپەر دەبن. جۆری ئارمێچەری خولاوە زۆر بەکار نایەت. جۆری بواری خولانەوە (revolving field) کە بواری موگناتیسی ھەیە لەسەر بەشە خولاوەکەدا دەخولێنەوە پێچەکانی ئارمێچەری جێگیر دەبڕن. ئەو سودانەی کە ھەیەتی سێرکتی خولاوە توانایەکی کەمتر لە دەست دەدات لەچاو سێرکتی ئارمێچەر ئەمە وا دەکات خلیسکە ئەلقە بچوکتر بێت و تێچوی کەمتر بێت، تەنھا دوو لەو خلیسکە ئەلقانە پێویستن بۆ تەزووی نەگۆر، ئەگەر چی پێچەکانی خولاوە سێ خەتە و شوێنی زۆرە پێویستی بە خلیسکە ئەلقەی زۆرترە. ئارمێچەری جێگیر دەتوانێت ببێت بە پێچ بۆ ئاستی ڤۆلتیەی ناوەندی لەبار کە دەتوانێت بەرز بکرێتەوە بۆ ھەزاران ڤۆلتیە. بەرھەم ھێنانی خلیسکە ئەلقەکان بۆ زیاتر لە ھەزار ڤۆلتیە تێچوویەکی زۆری ھەیە و لە باریش نییە. === رێگاکانی ساردکردنەوە === زۆربەی دینەمۆکان سارد دەکرێنەوە بە ھەوای دەوروبەر، ھێزەکان بە ھۆی پەرژین کردنەوە لە لایەن پانکە کە ئیشدەکەن لەسەر ھەمان شەفتی دینەمۆ. لە ھۆیەکانی گواستنەوە وەک پاسەکانی گواستنەوە ئەو سیستەمە کارەبایە گەورانە دینەمۆی گەورەیان پێویستە کە بە زەیت سارد دەکرێنەوە، وە لە جۆرە دەریاییەکاندا ئاو بەکاردێت بۆ ساردکردنەوە، وە لە ئۆتۆمبێلە گرانەکانیشدا دووبارە ئاو بەکار دێت بۆ ساردکردنەوە تا ئەوەی دینەمۆکان زۆرترین وزەی کارەبا بدەن. == بەکارھێنانە تایبەتەکان == === جێنەرەیتەرە کارەبایەکان === زۆربەی وێستگەکانی بەرھەم ھێنانی وزە مەکینەکان بەکاردێنن وەک جێنەرەیتەرەکان. کۆکردنەوەی جێنەرەیتەرەکان بۆ قازانجکردنی تۆرەکانە کە مەرجی ھاویەکبونی پیویستە بۆ کۆردنەوەیان. === دینەمۆ خۆبزوێنەکان === [[File:Jeep_2.5_liter_4-cylinder_engine_chromed_e.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jeep_2.5_liter_4-cylinder_engine_chromed_e.jpg|وێنۆک|دینەمۆ{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3AJeep_2.5_liter_4-cylinder_engine_chromed_e.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%DB%86 |date=ئابی ٢٠٢١ }} جێگیر کراوە لەسەر بزوینەری ئۆتۆمبێل بە پولی قایش]] دینەمۆکان بەکاردێن لە ئۆتۆمبێلە مۆدێرنەکان بۆ شەحنکردنەوەی پاتری و وزە دان بە سیستەمی کارەبایی کاتێک بزوێنەر دەست بە کاردەکات. تا سالی ١٩٦٠ز ئۆتۆمبێلەکان داینەمۆ جێنەرەیتەری تەزوو نەگۆریان بەکاردێنا لەگەل تەزوو گۆرەکان. تا بەدەستکەوتنی رێکتیفایەری دایۆدی سلیکۆن کە دینەمۆکان شوینیان گرتنەوە. === دینەمۆ خۆبزوێنە کارەبایە دیزڵیەکان === لەم دوایانە لە خۆبزوێنە کارەبایی دیزڵ و فرە یەکە کارەبایی دیزڵ ,بزوێنەری جوڵێنەر(prime mover) کە دینەمۆیەکە ھەڵدەسوڕێنێتەوە (مەبەست لێی سەرەتای کارکردنی دینەمۆ تا دەست بە ئیش بکات) کە کارەبا دابین دەکات بۆ مۆتۆری ڕاکێشان(traction motors) جا تەزوو گۆراو(AC) بێت یان تەزوو نەگۆڕ(DC). بە گشتی مۆتۆری ڕاکێشان دەبەسترێن لەگەل ڕێکتیفایەری دایۆدی سلیکۆن تا ئەوەی کارەبا بە مۆتۆری راکێشان بدات بە ١٢٠٠ ڤۆلتیەی تەزووی گۆراو (کە راستەوخۆ کارەبای تەزوو بەکار دێنێت) یان تەزوو گۆرەری باو بەکاردێنن کە تەزووی نەگۆر دەگۆڕێت بۆ تەزووی گۆراوی سێ خەت. یەکەم خۆبزوێنی کارەبایی دیزڵ و زۆرێک لەوان کە تا ئێستاش لە کارکردن دان کە جێنەرەیتەری تەزوو نەگۆر پێش ئەوەی بگات بە سلیکۆنی ئەلیکترۆنی وزە کە ئاسان کۆنترۆلی خێرایی مۆتۆری راکیشانی تەزوو نەگۆری دەکات. زۆربەیان دوو جێنەرەیتەری ھەیە، کە یەکەم جێنەرەیتەر دەبێتەھۆی زیادبونی تەزوو بۆ جێنەرەیتەرە گەورە سەرەکیەکە. جێنەرەیتەر پشتگیری سیستەمی وزە دەکات کە وزە دەدات بە شەمەندەفەر کە پێی دەوتری(HEP) ئەو سیستمە پێویستی بە خێرایەکی نەگۆر ھەیە کە بەگشتی لە نێوان ٩٠٠ خولانەوە بۆ خولەک بە ٤٨٠ ڤۆلتیە بە ٦٠ ھێرتز. === دینەمۆ مارینەکان === دینەمۆ مارینەکان بەکاردێن لە یەختەکان کە ھاوشێوەی دینەمۆ خۆبزوێنەکان بۆ دانان لە ژینگە ئاویە سوێرەکان. دینەمۆ مارینەکان نەخشەکراون بۆ تەقینەوە سەلماوەکان بۆیە فڵچەی سپارک تەقینەوەی تێکەڵەی ھەوا ناکات لەناو ژووری سووتانی بزوێنەر. لەوانەیە ١٢ بۆ ٢٤ ڤۆلت بێت بەندە لەسەر جۆری ئەو سیستەمەی کە دانراوە. بزوێنەرە گەورەکانی مارینی دیزل دوو یان زیاتر دینەمۆ بەکاردێنن بۆ باشکردنی لەگەل داواکردنی وزەی زۆر بۆ یەختە مۆدێرنەکان. لە سەر خولی دینەمۆی یەکی وزە جیادەبێتەوە لە نێوان پاتری دەست پێکردنی بزوینەر و پاتری مالان یان ھەر پاتریەکی دیکە لەڕێی بەکارھێنانی دوو ئامراز یان دایۆدی (شەحنکردن-جیاکردنە) وە (split-charge diode) یان بەھۆی گۆرینی ھەستیاری ڤۆلتیە (voltage-sensitive relay). === دینەمۆ رادیۆیەکان === دینەمۆ لەرەلەرە بەرزەکان کە جۆری جیاوازیان ھەیە خرانە بواری بازرگانی بۆ رادیۆی بلاوکراوە بە لەرەلەرێکی رادیۆیی کەم، کە بەکاردەھاتن بۆ گواستنەوەی کۆدەکانی مۆرس و تاقیگەیی و گواستنەوەی دەنگ و [[مۆسیقا]]. لە دینەمۆی ئەلێکساندەرسن ھەردوو پێچی ئارمێچەر و بوارەکە جێگیرن، تەزوو بەرھەمدێ لەناو ئارمێچەر بەھۆی چاکردنی گۆرینی بەرگری موگناتیسی بەشی خولاوەکە(rotor). ھەندێک مەکینە دروستکران بۆ بەرھەم ھێنانی تەزووی لەرەلەری رادیۆیی بۆ رادیۆ گوێزەرەوەکان ئەگەرچی چوستیان کەمە. {{پۆلی کۆمنز|Alternators}} {{تووڵی دەروازە|وزە|وزە}} [[پۆل:گۆڕانی وزە]] la6xdlgcs247oveebax1jlqwylh1c8n 0 161605 1593385 1478085 2026-06-23T11:17:56Z 1silent scientist 51740 /* جوگرافیا */ 1593385 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = Nineveh Plains{{ھن}}{{lang|ar|سھل نینوی}}{{ھن}}{{lang|syr|ܦܩܥܬܐ ܕܢܝܢܘܐ}}{{ھن}}{{lang|ku|Deşta Neynewa ,دەشتی نەینەوا}} |conventional_long_name = |common_name = |image_map = Districts and towns in the Nineveh governorate.svg |map_caption = نەخشەی ئەو سێ قەزایەی کە دەشتەکانی نەینەوا پێکدەھێنن کە لەسەر نەخشەی [[پارێزگای نەینەوا]] نەخشێنراوە. |image_map2 = |map_caption2 = |official_languages = |capital = |largest_city = [[قەرەقووش]] |government_type = |leader_title1 = قایمقامی [[قەزای حەمدانیە]] |leader_title2 = قایمقامی [[قەزای تلکێف]] |leader_title3 = قایمقامی [[قەزای شێخان]] |leader_name1 = نیسان کەرومی |leader_name2 = باسم بێلوو |leader_name3 = حاسۆ نارموو |area_km2 = 4197 |population_estimate = ٥٠٠٬٠٠٠ |population_estimate_year = ٢٠١٢ |population_census = ٢٨١٬٨٢٩ |population_census_year = ١٩٨٧ |population_density_km2 = 117 }} '''دەشتی نەینەوا''' ناوچەیەکی جوگرافییە لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی باشوور]]، و لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[پارێزگای نەینەوا|پارێزگای نەینەوایە]] لە [[عێراق]] کە کەوتۆتە باکوور و ڕۆژاوای شاری [[مووسڵ|موسڵ]]. ناوچەکە بۆ سێ قەزا دابەش بووە (حەمدانیە، [[شێخان]]، تەلکێف) لە ناوچەکە ھەریەکە لە کورد ([[ئێزیدی|یەزیدی]] و [[شەبەک]]) و سریانی ([[کریستیان]]ی) و [[تورکمان]] و [[عەرەب]] ([[ئیسلام|موسڵمان]])دەژین.<ref name="Leo">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leo|یەکەم=Leonard|سەردێڕ=International Religious Freedom (2010): Annual Report to Congress|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=DIANE Publishing|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٧٩-٤٤٣٩-٦}}</ref><ref name="report">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Committee|یەکەم=House of Commons, Foreign Affairs|سەردێڕ=Human rights annual report 2005: first report of Session 2005-06|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Stationery Office|شوێن=London|ژپنک=٠-٢١٥-٠٢٧٥٩-٠}}</ref> زۆرینەی سریانەکانی عێراق لەم ناوچەیە نیشتەجێن، ھەر بۆیە چەندین کڵێسای بەناوبانگی لێ ھەڵکەوتووە وەک: کڵێسای کلدانی کاسۆلیکی، کڵێسای سریانیی ئەرسەدۆکس، کلێسای سریانیی کاسۆلیک، کلێسای ڕۆژھەڵاتی کۆن و کڵێسای ڕۆژھەڵاتی ئاشووری. لەناوچەکە زمانی سریانی نیمچەفەرمییە و لە قوتابخانەکان دەخوێندرێت. ھەروەھا لە پاڵ سریانەکان، کوردە یەزیدییەکان، کوردە شەبەک، و کوردە موسڵمانەکانی لێیە لەگەڵ ڕێژەیەک لە کەمینەی تورکمان و عەرەب. ناوچەکە دەکەوێتە سنووری ناوچە کێشە لەسەرەکان ([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم]]) بەپێی ماددەی ١٤٠ دەستوری عێراقیی ٢٠٠٥، لەم ساڵانەی دوایی ھەوڵێکی زۆر دراوە لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بۆ ئەوەی بکرێتە ناوچە یان پارێزگایەکی سەربەخۆ (یەزیدخان)، بەڵام ئەم داواکارییە لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە ڕێگریی لێکراوە، بەتایبەتی لەلایەن ئەسیل نوجەیفی پارێزگاری پێشووی نەینەوا؛ بە بیانووی پاراستنی پێکھاتەی سریانی چونکە حکومەتی ناوەندی پێی وایە بەپارێزگاریبوونی ناوچەکە زیان لە پێکھاتەی سریانی دەدات، و ئەمەش بەھۆی ئەوەی یەزیدییەکان ڕێژەی زۆرینە پێک دێنن. == دانیشتووان == کوردە بەئایین یەزیدییەکان ڕێژەی زۆرینەی ناوچەکە پێک دێنن، بەتایبەت لەناوەندی قەزای شێخان، قەسرۆک، عەین سوفنی، باعەدرێ و [[بەعشیقە|باشیک]] جگە لە دەیان گوند و دێھاتی نێوان دھۆک و موسڵ. دواتر پێکھاتەی کوردە شەبەکەکان دێت کە زۆرینەیان لە [[قەزای حەمدانیە]] نیشتەجێن، پاشان کلدانییەکان دێن بەتایبەت لە [[قەزای تلکێف]] و ئەلقۆش و دەیان گوند و دێھاتی تری ناوچەکە. ھەروەھا گرنگترین کڵێسای سریانی لە ناوچەکە ھەڵکەوتووە کە بۆتە ناوەندێکی گرنگی کریستیانی، و وای کردوە کریستیانەکانی سەرجەم عێراق ڕوو لە ناوچەکە بکەن؛ ھەروەھا لە ناوچەکە چەندین گوند و دێھاتی تورکمان و عەرەبەکان ھەن. == جوگرافیا == ھەڵکەوتەی جوگرافیای دەشتەکە کەوتووەتە نێوان زێی [[دیجلە]] لە ڕۆژاوا و [[زێی گەورە]] لە بەری ڕۆژھەڵاتی. زەوییەکی پڕ ئاو و شێداری ھەیە؛ بۆیە بەکشتوکاڵی [[گەنم]] و [[جۆ]] بەناوبانگە. ھەروەھا چەندین تەپۆلکەی لێ ھەڵکەوتووە وەک: گرێ کەپەک (جبل الفاف) و گردی ماردانیال. لە ئێستادا ٦٥٪ی ڕووبەری دەشتی نەینەوا لەژێر دەسەڵاتی [[ھەرێمی کوردستان]]ە. لەگرنگترین ناوچە [[شارەوانی]]یەکانی بریتین لە: * [[شێخان]] (ھەرێمی کوردستان) * [[تلکێف]] * [[ئەلقۆش]] (ھەرێمی کوردستان) * [[شێخان]] (ھەرێمی کوردستان) * [[بەرتڵە]] * [[بەعشیقە|باشیک]] * [[کەرەملیس]] * [[تەلسقۆف]] (ھەرێمی کوردستان) * [[شەرەفیە]] (ھەرێمی کوردستان) == ئەمانەش ببینە == * [[دەشتی نەھلێ]] * [[سرکیس ئاغاجان|سەرکیس ئاغاجان مامەندۆ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/سهل_نينوى|سەردێڕ = سهل نينوى|زمان = عەرەبی|سەردان = ١١ی شوباتی ٢٠٢٠}} * [https://web.archive.org/web/20120328165221/http://www.karemlash.com/pdf/ninveh.pdf دەشتی نەینەوا توێژینەوەیەکی کارگێری و مێژوویی] {{ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق}} {{دەشتی نەینەوا}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ئێزیدی]] [[پۆل:شەبەک]] [[پۆل:زمانی کوردی]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] [[پۆل:ئایینەکانی کوردستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کوردستان]] [[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]] [[پۆل:کوردانی باشووری کوردستان]] is8qb3plafgq3jdmzwnos4hmyuolrql 0 169653 1593097 1592792 2026-06-22T12:06:46Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593097 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''مۆزەخانەی پردە کۆنەکە''' ({{بە ئینگلیزی|Museum of the Old Bridge}}) مۆزەخانەیەکی تایبەتە، دەکەوێتە شارۆچکەی مۆستەر، بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠٠٦ بۆ پیرۆزکردنی دووەمین ساڵیادی دووبارە بنیاتنانەوەی پردە کۆنەکە کرایەوە (لە ناوخۆدا بە ستاری میست ناسراوبوو). بیناکانی مۆزەخانەکە دەکەونە ناو تاوەری تارا و لە سێ بەشی جیاواز پێکھاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.travbuddy.com/Old-Bridge-Museum-v468984 |سەردێڕ=Old Bridge Museum |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150101061818/http://www.travbuddy.com/Old-Bridge-Museum-v468984 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەشی یەکەم کە لە خودی تاوەرەکە پێکھاتووە، ئەو دەستکردانەی تێدایە کە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە کاتی ئاوەدانکردنەوەدا دۆزراون، پێشانگاکان لەگەڵ ھێڵکاریی میدیادا لەگەڵیانن و ڕووداوە مێژوویییە گەورەکانی پەیوەست بە پردە کۆنەکە ڕوون دەکەنەوە. لە دەرەوەی پێنج قاتی ئەم بەشە، قاتی سەرەوە گازێکی ھەیە کە دیمەنە پانۆرامییەکانی مۆستەر پیسان دەدات، بەشی دووەم شوێنەواری پێشوەختی تێدایە کە لەژێر تاوەرەکەدا دۆزراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.comune.fi.it/mostar/en/see/museum.html |سەردێڕ=Mostar Tourist Quality Project: Museum of the Old Bridge |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120503114612/http://www.comune.fi.it/mostar/en/see/museum.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} dnfzw9mb78bohcxjd144zcdrukdvqan 0 170092 1593069 1593012 2026-06-22T12:02:06Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593069 wikitext text/x-wiki وڵاتی [[سووریا]] لەڕووی ئیدارییەوە بەسەر [[پارێزگاکانی سووریا|١٤ پارێزگا]] دابەش بووە، کە بەسەر [[ناوچەکانی سووریا|٦٥ قەزا]] دابەش کراون، کە زیاتریش بەسەر ٢٨٤ ناحیە دابەش کراون.<ref name=CBS/> ھەریەک لە پارێزگا و قەزاکان جگە [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] و ناوچەی [[مەرکەز ڕیف دیمەشق]]، ناوەند یان پایتەختی خۆیان ھەیە. ھەروەھا ھەموو ناحیەکانیش ناوەندی خۆیانیان ھەیە.<ref name=CBS>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.cbssyr.org/aindex.htm | سەردێڕ =Administrative divisions | ڕێکەوتی سەردان =٥ی نیسانی ٢٠٠٧| بڵاوکەرەوە =Central Bureau of Statistics of Syria | زمان =Arabic | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20070329153050/http://www.cbssyr.org/aindex.htm <!-- Bot retrieved archive --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٩ی ئازاری ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070329153050/http://www.cbssyr.org/aindex.htm |date=٢٩ی ئازاری ٢٠٠٧ }}</ref> بێجگە لە [[قەزای جەبەل سەمعان]] کە ناوەندەکەی شاری [[حەلەب]]ە، ھەر قەزایەک ھەمان ناوی ناوەندی بەڕێوەبەرایەتیی خۆیی ھەیە. بێجگە لە [[ناحیەی جەبەل سەمعان]] کە ناوەندەکەی شاری حەلەبە، ھەمان شت بەسەر گشت ناحیەکان جێبەجێ دەبێت. == شارەکان (پارێزگا و قەزاکان) == {{Syria Capital Cities Labelled Map|float=left}} لە ٦٥ [[قەزاکانی سووریا|قەزای سووریا]]، ٦٤یان شارێکی ھەیە کە وەک پایتەختی ھەرێمی (ناوەندی کارگێڕی) خزمەت دەکات. [[مەرکەز ڕیف دیمەشق]] قەزایەکی بێناوەندی ھەرێمیی فەرمییە. شاری [[دیمەشق]] وەک پارێزگا، قەزا و ناحیەش کاردەکات. [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] ھیچ ناوەندێکی فەرمیی نییە و ناوەندەکانی لە دیمەشقن. ١٣ شاری یەکەمی نێو خشتەکە ناوەندی پارێزگا و قەزاکەیانن. ژمارەی دانیشتووانەکان ھی سەرژمێریی فەرمیی ٢٠٠٤ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cbssyr.org/General%20census/census%202004/pop-man.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130310211017/http://www.cbssyr.org/General%20census/census%202004/pop-man.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130310211017/http://www.cbssyr.org/General%20census/census%202004/pop-man.pdf |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٣ }}</ref> [[Image:Syria districts.png|وێنۆک|چەپ|400px|{{چینی ناوەند}}[[پارێزگاکانی سووریا]]{{کۆتایی}} {{Legend|#FF4040|[[پارێزگای حەسیچە]]}} {{Legend|#E8FBC4|[[پارێزگای دەیرەلزۆر]]}} {{Legend|#0080FF|[[پارێزگای ڕەققە]]}} {{Legend|#80FF00|[[پارێزگای حەلەب]]}} {{Legend|#408080|[[پارێزگای ئیدلیب]]}} {{Legend|#8080FF|[[پارێزگای لازەقیە]]}} {{Legend|#C0C0C0|[[پارێزگای تەرتووس]]}} {{Legend|#00FFFF|[[پارێزگای حەما]]}} {{Legend|#0080C0|[[پارێزگای حومس]]}} {{Legend|#804040|[[دیمەشق]] و [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]]}} {{Legend|#FF8040|[[پارێزگای سووەیدا]]}} {{Legend|#008080|[[پارێزگای دەرعا]]}} {{Legend|#808040|[[پارێزگای قونەیترە]]}}]] {| class="wikitable sortable" style="border-collapse:collapse" |+ |- bgcolor=#E6E6FA !ناوی کوردی !ناوی عەرەبی !دانیشتووان !قەزا !پارێزگا |- |[[حەلەب]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-1-2004.htm Aleppo city population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520173518/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-1-2004.htm |date=2012-05-20 }}</ref> |حلب |٢٬١٣٢٬١٠٠ |[[Mount Simeon District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[دیمەشق]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |سەردێڕ=Damascus city population |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئابی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260129043718/https://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |دمشق |١٬٤١٤٬٩١٣ |[[دیمەشق]] (وەک قەزا) |[[پارێزگای دیمەشق]] |- |[[دەرعا]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB12-1-2004.htm Daraa city population] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120723160254/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB12-1-2004.htm |date=2012-07-23 }}</ref> |درعا |٩٧٬٩٦٩ |[[Daraa District]] |[[پارێزگای دەرعا]] |- |[[دێرەزوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB09-1-2004.htm |سەردێڕ=Deir ez-Zor city population |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200325193337/http://www.cbssyr.org/new%2520web%2520site/General_census/census_2004/NH/TAB09-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |دير الزور |٢١١٬٨٥٧ |[[Deir ez-Zor District]] |[[پارێزگای دەیرەلزۆر]] |- |[[حەما]]<ref>[https://archive.today/20120723204435/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB05-1-2004.htm Hama city population]</ref> |حماة |٣١٢٬٩٩٤ |[[Hama District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[حەسیچە]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130305103458/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB08-1-2004.htm al-Hasakah city population]</ref> |الحسكة |١٨٨٬١٦٠ |[[Al-Hasakah District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[حومس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB04-1-2004.htm |سەردێڕ=Homs city population |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210826204942/https://archive.today/20120731052244/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB04-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |حمص |٦٥٢٬٦٠٩ |[[Homs District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[ئیدلیب]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-1-2004.htm |سەردێڕ=Idlib city population |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130313164612/http://www.cbssyr.org/new |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |ادلب |٩٨٬٧٩١ |[[Idlib District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[لازقیە]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-1-2004.htm Latakia city population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130317032446/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-1-2004.htm |date=2013-03-17 }}</ref> |اللاذقية |٣٨٣٬٧٨٦ |[[Latakia District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[قونەیترە]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB14-1-2004.htm Quneitra city population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122165907/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB14-1-2004.htm |date=2013-01-22 }}</ref> |القنيطرة |١٥٣ |[[Quneitra District]] |[[پارێزگای قونەیترە]] |- |[[ڕەققە]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130309223437/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB11-1-2004.htm ar-Raqqah city population]</ref> |الرقة |٢٢٠٬٤٨٨ |[[Raqqa District]] |[[پارێزگای ڕەققە]] |- |[[سووەیدا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB13-1-2004.htm |سەردێڕ=as-Suwayda city population |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191216005347/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB13-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |السويداء |٧٣٬٦٤١ |[[As-Suwayda District]] |[[پارێزگای سووەیدا]] |- |[[تەرتووس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB10-1-2004.htm |سەردێڕ=Tartus city population |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئابی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220042825/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB10-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |طرطوس |١١٥٬٧٦٩ |[[Tartus District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |n/a |n/a |n/a |[[Markaz Rif Dimashq]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[Abu Kamal]] |البوكمال |٤٢٬٥١٠ |[[Abu Kamal District]] |[[پارێزگای دەیرەلزۆر]] |- |[[عەفرین]] |عفرين |٣٦٬٥٦٢ |[[Afrin District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[ئەریحا]] |أريحا |٣٩٬٥٠١ |[[Arihah District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[ئەتارب]] |الأتارب |١٠٬٦٥٧ |[[Atarib District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[کۆبانی]] |عين العرب |٤٤٬٨٢١ |[[Ayn Al-Arab District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[ئەعزاز]] |أعزاز |٣١٬٦٢٣ |[[Azaz District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[ئەلباب]] |الباب |٦٣٬٠٦٩ |[[Al-Bab District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[بانیاس]] |بانياس |٤١٬٦٣٢ |[[Baniyas District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[دارەیا]] |داريا |٧٨٬٧٦٣ |[[Darayya District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[دێر حافر]] |دير حافر |١٨٬٩٤٨ |[[Dayr Hafir District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[دوما]] |دوما |١١٠٬٨٩٣ |[[Douma District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[دورەیکیش]] |دريكيش |١٣٬٢٤٤ |[[Duraykish District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[Fiq, Syria|Fiq]] |فيق |١٬٩٤٧ |[[Fiq District]] |[[پارێزگای قونەیترە]] |- |[[Al-Haffah]] |الحفة |٤٬٢٩٨ |[[Al-Haffah District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[Harem, Syria|Harem]] |حارم |٢١٬٩٣٤ |[[Harem District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[ئیزرەع]] |ازرع |١٩٬١٥٨ |[[Izra District]] |[[پارێزگای دەرعا]] |- |[[جەبلە]] |جبلة |٥٣٬٩٨٩ |[[Jableh District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[جەرابلوس]] |جرابلس |١١٬٥٧٠ |[[Jarabulus District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[جسر شوغور]] |جسر الشغور |٣٩٬٩١٧ |[[Jisr al-Shughur District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[مەعەڕەت نوعمان]] |معرة النعمان |٥٨٬٠٠٨ |[[Maarat al-Numaan District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[دێرک، سووریا]] |المالكية |٢٦٬٣١١ |[[Al-Malikiyah District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[مەنبج]] |منبج |٩٩٬٤٩٧ |[[Manbij District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[مەسیاف]] |مصياف |٢٢٬٥٠٨ |[[Masyaf District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[مەیادین]] |الميادين |٤٤٬٠٢٨ |[[Mayadin District]] |[[پارێزگای دەیرەلزۆر]] |- |[[Mhardeh]] |محردة |١٧٬٥٧٨ |[[Mhardeh District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[Al-Mukharram]] |المخرم |٦٬٢٠٢ |[[Al-Mukharram District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[ئەلنەبک]] |النبك |٣٢٬٥٤٨ |[[Al-Nabk District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[قامیشلۆ]] |القامشلي |١٨٤٬٢٣١ |[[Qamishli District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[Qardaha]] |القرداحة |٨٬٦٧١ |[[Qardaha District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[Qatana]] |قطنا |٣٣٬٩٩٦ |[[Qatana District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[قودسەیا]] |قدسيا |٣٣٬٥٧١ |[[Qudsaya District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[قوسەیر]] |القصير |٢٩٬٨١٨ |[[Al-Qusayr District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[Al-Qutayfah]] |القطيفة |٢٦٬٦٧١ |[[Al-Qutayfah District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[سەری کانی، پارێزگای حەسیچە|سەری کانی]] |رأس العين |٢٩٬٣٤٧ |[[Ras al-Ayn District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[ئەلڕەستەن]] |الرستن |٣٩٬٨٣٤ |[[Al-Rastan District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[Al-Safira]] |السفيرة |٦٣٬٧٠٨ |[[Al-Safira District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[سافیتا]] |صافيتا |٢٠٬٣٠١ |[[Safita District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[سەلەمیە]] |سلمية |٦٦٬٧٢٤ |[[Salamiyah District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[Salkhad]] |صلخد |٩٬١٥٥ |[[Salkhad District]] |[[پارێزگای سووەیدا]] |- |[[سەنەمەین]] |الصنمين |٢٦٬٢٦٨ |[[Al-Sanamayn District]] |[[پارێزگای دەرعا]] |- |[[Salqin]] |سلقين |٢٣٬٥٠٠ |[[Salqin Nahiyah]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[Al-Shaykh Badr]] |الشيخ بدر |٩٬٤٨٦ |[[Al-Shaykh Badr District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[سوقەیلەبیە]] |السقيلبية |١٣٬٩٢٠ |[[Al-Suqaylabiyah District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[Tadmur]] |تدمر |٥١٬٣٢٣ |[[Tadmur District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[گرێ سپی]] |تل أبيض |١٤٬٨٢٥ |[[Tell Abyad District]] |[[پارێزگای ڕەققە]] |- |[[Taldou]] |تلدو |١٥٬٧٢٧ |[[Taldou District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[تەلکەلەخ]] |تلكلخ |١٨٬٤١٢ |[[Talkalakh District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[ئەلتەل]] |التل |٤٤٬٥٩٧ |[[Al-Tall District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[ئەلتەورە]] |الثورة |٦٩٬٤٢٥ |[[Al-Thawrah District]] |[[پارێزگای ڕەققە]] |- |[[یەبرود]] |يبرود |٢٥٬٨٩١ ||[[Yabroud District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[زەبەدانی]] |الزبداني |٢٦٬٢٨٥ |[[Al-Zabadani District|Zabadani District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |} == شارەکانی تر == {| class="wikitable sortable" style="border-collapse:collapse" |+ |- bgcolor=#E6E6FA !ناوی کوردی !ناوی عەرەبی !پارێزگا !دانیشتووان |- |[[Sayyidah Zaynab]] |السيدة زينب |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |١٣٦٬٤٢٧ |- |[[حەجەر ئەسوەد]] |الحجر الأسود |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |٨٤٬٩٤٨ |- |[[Binnish]] |بنش |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٢١٬٨٤٨ |- |[[Bosra]] |بصرى |[[پارێزگای دەرعا]] |١٩٬٦٨٣ |- |[[Dayr 'Atiyah]] |دير عطية |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |١٠٬٩٨٤ |- |[[حەرەستا]] |حرستا |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |٦٨٬٧٠٨ |- |[[جەرمانا]] |جرمانا |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |١١٤٬٣٦٣ |- |[[Kafr Nabl]] |كفر نبل |[[پارێزگای ئیدلیب]] |١٥٬٤٥٥ |- |[[Khan Shaykhun]] |خان شيخون |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٣٤٬٣٧١ |- |[[مەعڕەت مسرین]] |معرتمصرين |[[پارێزگای ئیدلیب]] |١٧٬٥١٩ |- |[[نەوا، سووریا|نەوا]] |نوى |[[پارێزگای دەرعا]] |٤٧٬٠٦٦ |- |[[Kafr Takharim]] |كفر تخاريم |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٢١٬٠١٢ |- |[[Saraqib]] |سراقب |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٣٢٬٤٩٥ |- |[[Talbiseh]] |تلبيسة |[[پارێزگای حومس]] |٣٠٬٧٩٦ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بابەتی ئاسیا|پێڕستی شارەکانی}} {{پێڕستەکانی شارەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{شارەکانی سووریا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|سووریا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Cities in Syria}} [[پۆل:پێڕستەکانی شارەکان بەپێی وڵات|سووریا]] rf6ic9mmrli2k40z7lsuz8xrbp9u8s6 1593281 1593069 2026-06-22T21:07:03Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593281 wikitext text/x-wiki وڵاتی [[سووریا]] لەڕووی ئیدارییەوە بەسەر [[پارێزگاکانی سووریا|١٤ پارێزگا]] دابەش بووە، کە بەسەر [[ناوچەکانی سووریا|٦٥ قەزا]] دابەش کراون، کە زیاتریش بەسەر ٢٨٤ ناحیە دابەش کراون.<ref name=CBS/> ھەریەک لە پارێزگا و قەزاکان جگە [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] و ناوچەی [[مەرکەز ڕیف دیمەشق]]، ناوەند یان پایتەختی خۆیان ھەیە. ھەروەھا ھەموو ناحیەکانیش ناوەندی خۆیانیان ھەیە.<ref name=CBS>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.cbssyr.org/aindex.htm | سەردێڕ =Administrative divisions | ڕێکەوتی سەردان =٥ی نیسانی ٢٠٠٧| بڵاوکەرەوە =Central Bureau of Statistics of Syria | زمان =Arabic | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20070329153050/http://www.cbssyr.org/aindex.htm <!-- Bot retrieved archive --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٩ی ئازاری ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070329153050/http://www.cbssyr.org/aindex.htm |date=٢٩ی ئازاری ٢٠٠٧ }}</ref> بێجگە لە [[قەزای جەبەل سەمعان]] کە ناوەندەکەی شاری [[حەلەب]]ە، ھەر قەزایەک ھەمان ناوی ناوەندی بەڕێوەبەرایەتیی خۆیی ھەیە. بێجگە لە [[ناحیەی جەبەل سەمعان]] کە ناوەندەکەی شاری حەلەبە، ھەمان شت بەسەر گشت ناحیەکان جێبەجێ دەبێت. == شارەکان (پارێزگا و قەزاکان) == {{Syria Capital Cities Labelled Map|float=left}} لە ٦٥ [[قەزاکانی سووریا|قەزای سووریا]]، ٦٤یان شارێکی ھەیە کە وەک پایتەختی ھەرێمی (ناوەندی کارگێڕی) خزمەت دەکات. [[مەرکەز ڕیف دیمەشق]] قەزایەکی بێناوەندی ھەرێمیی فەرمییە. شاری [[دیمەشق]] وەک پارێزگا، قەزا و ناحیەش کاردەکات. [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] ھیچ ناوەندێکی فەرمیی نییە و ناوەندەکانی لە دیمەشقن. ١٣ شاری یەکەمی نێو خشتەکە ناوەندی پارێزگا و قەزاکەیانن. ژمارەی دانیشتووانەکان ھی سەرژمێریی فەرمیی ٢٠٠٤ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cbssyr.org/General%20census/census%202004/pop-man.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130310211017/http://www.cbssyr.org/General%20census/census%202004/pop-man.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130310211017/http://www.cbssyr.org/General%20census/census%202004/pop-man.pdf |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٣ }}</ref> [[Image:Syria districts.png|وێنۆک|چەپ|400px|{{چینی ناوەند}}[[پارێزگاکانی سووریا]]{{کۆتایی}} {{Legend|#FF4040|[[پارێزگای حەسیچە]]}} {{Legend|#E8FBC4|[[پارێزگای دەیرەلزۆر]]}} {{Legend|#0080FF|[[پارێزگای ڕەققە]]}} {{Legend|#80FF00|[[پارێزگای حەلەب]]}} {{Legend|#408080|[[پارێزگای ئیدلیب]]}} {{Legend|#8080FF|[[پارێزگای لازەقیە]]}} {{Legend|#C0C0C0|[[پارێزگای تەرتووس]]}} {{Legend|#00FFFF|[[پارێزگای حەما]]}} {{Legend|#0080C0|[[پارێزگای حومس]]}} {{Legend|#804040|[[دیمەشق]] و [[پارێزگای ڕیف دیمەشق]]}} {{Legend|#FF8040|[[پارێزگای سووەیدا]]}} {{Legend|#008080|[[پارێزگای دەرعا]]}} {{Legend|#808040|[[پارێزگای قونەیترە]]}}]] {| class="wikitable sortable" style="border-collapse:collapse" |+ |- bgcolor=#E6E6FA !ناوی کوردی !ناوی عەرەبی !دانیشتووان !قەزا !پارێزگا |- |[[حەلەب]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-1-2004.htm Aleppo city population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520173518/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-1-2004.htm |date=2012-05-20 }}</ref> |حلب |٢٬١٣٢٬١٠٠ |[[Mount Simeon District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[دیمەشق]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |سەردێڕ=Damascus city population |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئابی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260129043718/https://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB01-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |دمشق |١٬٤١٤٬٩١٣ |[[دیمەشق]] (وەک قەزا) |[[پارێزگای دیمەشق]] |- |[[دەرعا]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB12-1-2004.htm Daraa city population] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120723160254/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB12-1-2004.htm |date=2012-07-23 }}</ref> |درعا |٩٧٬٩٦٩ |[[Daraa District]] |[[پارێزگای دەرعا]] |- |[[دێرەزوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB09-1-2004.htm |سەردێڕ=Deir ez-Zor city population |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200325193337/http://www.cbssyr.org/new%2520web%2520site/General_census/census_2004/NH/TAB09-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |دير الزور |٢١١٬٨٥٧ |[[Deir ez-Zor District]] |[[پارێزگای دەیرەلزۆر]] |- |[[حەما]]<ref>[https://archive.today/20120723204435/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB05-1-2004.htm Hama city population]</ref> |حماة |٣١٢٬٩٩٤ |[[Hama District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[حەسیچە]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130305103458/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB08-1-2004.htm al-Hasakah city population]</ref> |الحسكة |١٨٨٬١٦٠ |[[Al-Hasakah District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[حومس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB04-1-2004.htm |سەردێڕ=Homs city population |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210826204942/https://archive.today/20120731052244/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB04-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |حمص |٦٥٢٬٦٠٩ |[[Homs District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[ئیدلیب]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-1-2004.htm |سەردێڕ=Idlib city population |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130313164612/http://www.cbssyr.org/new |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |ادلب |٩٨٬٧٩١ |[[Idlib District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[لازقیە]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-1-2004.htm Latakia city population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130317032446/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-1-2004.htm |date=2013-03-17 }}</ref> |اللاذقية |٣٨٣٬٧٨٦ |[[Latakia District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[قونەیترە]]<ref>[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB14-1-2004.htm Quneitra city population] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122165907/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB14-1-2004.htm |date=2013-01-22 }}</ref> |القنيطرة |١٥٣ |[[Quneitra District]] |[[پارێزگای قونەیترە]] |- |[[ڕەققە]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130309223437/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB11-1-2004.htm ar-Raqqah city population]</ref> |الرقة |٢٢٠٬٤٨٨ |[[Raqqa District]] |[[پارێزگای ڕەققە]] |- |[[سووەیدا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB13-1-2004.htm |سەردێڕ=as-Suwayda city population |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191216005347/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB13-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |السويداء |٧٣٬٦٤١ |[[As-Suwayda District]] |[[پارێزگای سووەیدا]] |- |[[تەرتووس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB10-1-2004.htm |سەردێڕ=Tartus city population |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئابی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220042825/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB10-1-2004.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |طرطوس |١١٥٬٧٦٩ |[[Tartus District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |n/a |n/a |n/a |[[Markaz Rif Dimashq]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[Abu Kamal]] |البوكمال |٤٢٬٥١٠ |[[Abu Kamal District]] |[[پارێزگای دەیرەلزۆر]] |- |[[عەفرین]] |عفرين |٣٦٬٥٦٢ |[[Afrin District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[ئەریحا]] |أريحا |٣٩٬٥٠١ |[[Arihah District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[ئەتارب]] |الأتارب |١٠٬٦٥٧ |[[Atarib District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[کۆبانی]] |عين العرب |٤٤٬٨٢١ |[[Ayn Al-Arab District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[ئەعزاز]] |أعزاز |٣١٬٦٢٣ |[[Azaz District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[ئەلباب]] |الباب |٦٣٬٠٦٩ |[[Al-Bab District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[بانیاس]] |بانياس |٤١٬٦٣٢ |[[Baniyas District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[دارەیا]] |داريا |٧٨٬٧٦٣ |[[Darayya District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[دێر حافر]] |دير حافر |١٨٬٩٤٨ |[[Dayr Hafir District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[دوما]] |دوما |١١٠٬٨٩٣ |[[Douma District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[دورەیکیش]] |دريكيش |١٣٬٢٤٤ |[[Duraykish District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[Fiq, Syria|Fiq]] |فيق |١٬٩٤٧ |[[Fiq District]] |[[پارێزگای قونەیترە]] |- |[[Al-Haffah]] |الحفة |٤٬٢٩٨ |[[Al-Haffah District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[Harem, Syria|Harem]] |حارم |٢١٬٩٣٤ |[[Harem District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[ئیزرەع]] |ازرع |١٩٬١٥٨ |[[Izra District]] |[[پارێزگای دەرعا]] |- |[[جەبلە]] |جبلة |٥٣٬٩٨٩ |[[Jableh District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[جەرابلوس]] |جرابلس |١١٬٥٧٠ |[[Jarabulus District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[جسر شوغور]] |جسر الشغور |٣٩٬٩١٧ |[[Jisr al-Shughur District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[مەعەڕەت نوعمان]] |معرة النعمان |٥٨٬٠٠٨ |[[Maarat al-Numaan District]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[دێرک، سووریا]] |المالكية |٢٦٬٣١١ |[[Al-Malikiyah District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[مەنبج]] |منبج |٩٩٬٤٩٧ |[[Manbij District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[مەسیاف]] |مصياف |٢٢٬٥٠٨ |[[Masyaf District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[مەیادین]] |الميادين |٤٤٬٠٢٨ |[[Mayadin District]] |[[پارێزگای دەیرەلزۆر]] |- |[[Mhardeh]] |محردة |١٧٬٥٧٨ |[[Mhardeh District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[Al-Mukharram]] |المخرم |٦٬٢٠٢ |[[Al-Mukharram District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[ئەلنەبک]] |النبك |٣٢٬٥٤٨ |[[Al-Nabk District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[قامیشلۆ]] |القامشلي |١٨٤٬٢٣١ |[[Qamishli District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[Qardaha]] |القرداحة |٨٬٦٧١ |[[Qardaha District]] |[[پارێزگای لازەقیە]] |- |[[Qatana]] |قطنا |٣٣٬٩٩٦ |[[Qatana District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[قودسەیا]] |قدسيا |٣٣٬٥٧١ |[[Qudsaya District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[قوسەیر]] |القصير |٢٩٬٨١٨ |[[Al-Qusayr District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[Al-Qutayfah]] |القطيفة |٢٦٬٦٧١ |[[Al-Qutayfah District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[سەری کانی، پارێزگای حەسیچە|سەری کانی]] |رأس العين |٢٩٬٣٤٧ |[[Ras al-Ayn District]] |[[پارێزگای حەسیچە]] |- |[[ئەلڕەستەن]] |الرستن |٣٩٬٨٣٤ |[[Al-Rastan District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[Al-Safira]] |السفيرة |٦٣٬٧٠٨ |[[Al-Safira District]] |[[پارێزگای حەلەب]] |- |[[سافیتا]] |صافيتا |٢٠٬٣٠١ |[[Safita District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[سەلەمیە]] |سلمية |٦٦٬٧٢٤ |[[Salamiyah District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[Salkhad]] |صلخد |٩٬١٥٥ |[[Salkhad District]] |[[پارێزگای سووەیدا]] |- |[[سەنەمەین]] |الصنمين |٢٦٬٢٦٨ |[[Al-Sanamayn District]] |[[پارێزگای دەرعا]] |- |[[Salqin]] |سلقين |٢٣٬٥٠٠ |[[Salqin Nahiyah]] |[[پارێزگای ئیدلیب]] |- |[[Al-Shaykh Badr]] |الشيخ بدر |٩٬٤٨٦ |[[Al-Shaykh Badr District]] |[[پارێزگای تەرتووس]] |- |[[سوقەیلەبیە]] |السقيلبية |١٣٬٩٢٠ |[[Al-Suqaylabiyah District]] |[[پارێزگای حەما]] |- |[[Tadmur]] |تدمر |٥١٬٣٢٣ |[[Tadmur District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[گرێ سپی]] |تل أبيض |١٤٬٨٢٥ |[[Tell Abyad District]] |[[پارێزگای ڕەققە]] |- |[[Taldou]] |تلدو |١٥٬٧٢٧ |[[Taldou District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[تەلکەلەخ]] |تلكلخ |١٨٬٤١٢ |[[Talkalakh District]] |[[پارێزگای حومس]] |- |[[ئەلتەل]] |التل |٤٤٬٥٩٧ |[[Al-Tall District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[ئەلتەورە]] |الثورة |٦٩٬٤٢٥ |[[Al-Thawrah District]] |[[پارێزگای ڕەققە]] |- |[[یەبرود]] |يبرود |٢٥٬٨٩١ ||[[Yabroud District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |[[زەبەدانی]] |الزبداني |٢٦٬٢٨٥ |[[Al-Zabadani District|Zabadani District]] |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |- |} == شارەکانی تر == {| class="wikitable sortable" style="border-collapse:collapse" |+ |- bgcolor=#E6E6FA !ناوی کوردی !ناوی عەرەبی !پارێزگا !دانیشتووان |- |[[Sayyidah Zaynab]] |السيدة زينب |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |١٣٦٬٤٢٧ |- |[[حەجەر ئەسوەد]] |الحجر الأسود |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |٨٤٬٩٤٨ |- |[[Binnish]] |بنش |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٢١٬٨٤٨ |- |[[Bosra]] |بصرى |[[پارێزگای دەرعا]] |١٩٬٦٨٣ |- |[[Dayr 'Atiyah]] |دير عطية |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |١٠٬٩٨٤ |- |[[حەرەستا]] |حرستا |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |٦٨٬٧٠٨ |- |[[جەرمانا]] |جرمانا |[[پارێزگای ڕیف دیمەشق]] |١١٤٬٣٦٣ |- |[[Kafr Nabl]] |كفر نبل |[[پارێزگای ئیدلیب]] |١٥٬٤٥٥ |- |[[Khan Shaykhun]] |خان شيخون |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٣٤٬٣٧١ |- |[[مەعڕەت مسرین]] |معرتمصرين |[[پارێزگای ئیدلیب]] |١٧٬٥١٩ |- |[[نەوا، سووریا|نەوا]] |نوى |[[پارێزگای دەرعا]] |٤٧٬٠٦٦ |- |[[Kafr Takharim]] |كفر تخاريم |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٢١٬٠١٢ |- |[[Saraqib]] |سراقب |[[پارێزگای ئیدلیب]] |٣٢٬٤٩٥ |- |[[Talbiseh]] |تلبيسة |[[پارێزگای حومس]] |٣٠٬٧٩٦ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بابەتی ئاسیا|پێڕستی شارەکانی}} {{پێڕستەکانی شارەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{شارەکانی سووریا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|سووریا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Cities in Syria}} [[پۆل:پێڕستەکانی شارەکان بەپێی وڵات|سووریا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سووریا]] jatria7seiv2mqs0978fsp90ju6kkz2 0 171330 1593321 1394316 2026-06-23T00:22:25Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593321 wikitext text/x-wiki {{وەسف|وێنەکێشی مانگای ژاپۆنی کە بەھۆی ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان ناسراوە}} {{Infobox person | name = کۆھێ ھۆریکۆشی | birth_name = کۆھێ ھۆریکۆشی | birth_date = {{birth date and age|١٩٨٦|١١|٢٠}} | birth_place = [[ئایچی (پارێزگا)|ئایچی]]، ژاپۆن | nationality = ژاپۆنی | occupation = [[مانگاکا|ھونەرمەندی مانگا]] | signature = Kōhei Horikoshi sign.svg | signature_alt = 200px | notable works = ''باخچەی ئاژەڵانی ئۆماگادۆکی''{{ھن}}''باروجی''{{ھن}}''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]'' | awards = خەڵاتی ھارڤی (٢٠١٩) | module = | website = | nonUS = | subcat = }} {{نیھۆنگۆ|'''کۆھێ ھۆریکۆشی'''|堀越 耕平|Horikoshi Kōhei|لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦}} وێنەکێشێکی مانگای ژاپۆنییە کە بە دروستکردنی زنجیرە [[شۆنن مانگا]]کانی ''باخچەی ئاژەڵانی ئۆماگادۆکی''، ''باروجی'' و ''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]'' ناسراوە، کە ھەموویان لە ''[[ھەفتانەی شۆنن جەمپ]]''دا زنجیرەدار کراون. ھۆریکۆشی لە دواناوەندی تۆھۆ و زانکۆی ھونەری ناگۆیا خوێندوویەتی و خەڵکی [[ئایچی (پارێزگا)|پارێزگای ئایچی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=漫画家になりたい！|ناونیشان=http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php|بڵاوکەرەوە=Tokai Television Broadcasting Co. , Ltd.|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120910184146/http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910184146/http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php |date=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢ }}</ref> یاریدەدەری پێشووی یاسوکی تاناکا بوو، کە نووسەی زنجیرە [[مانگا]]کانی ''ھیتۆمی نۆ کاتۆبلێپاس'' و ''کاگیجین'' بوو. مانگا دڵخوازەکانی ھۆریکۆشی بریتین لە ''[[ناروتۆ]]''، ''کاتیکیۆ ھیتمان ڕیبۆرن!''، ''[[وەن پیس]]''، ''ئاکیرا''، ''تێکۆنکینکریت''، و ''بۆیس ئۆن دە ڕەن''. ھۆریکۆشی ھەروەھا ھەواداری کۆمیکە [[سووپەرھیرۆ]] ئەمریکییەکانە، بە تایبەتی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=堀越耕平『僕のヒーローアカデミア』インタビュー 師弟関係の描写はあの映画からの影響大!! そして今後の展開でデクたちの“アレ”が変わる……!?|trans-title=Kohei Horikoshi "My Hero Academia" Interview: Influences and future development|وێبگە=Kono Manga|بڵاوکەرەوە=[[Takarajimasha]]|ناونیشان=http://konomanga.jp/interview/67220-2|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|دوایین=Yamazaki|یەکەم=Geigan|زمان=ژاپۆنی}}</ref> == بەرھەمەکان == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col" |ناو ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بڵاوکەرەوە (کان) ! scope="col" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable"|Ref.<ref name="madb"/> |- ! scope="row" | ''تێنکۆ''{{ھن}}(テンコ) | ٢٠٠٧ | ئاکامارو جەمپ | وەن شۆت | align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://comicvine.gamespot.com/akamaru-jump-200703-summer-2007/4000-523473/|وێبگە=[[Comic Vine]]|سەردێڕ=Akamaru Jump – Summer 2007 Issue|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> |- ! scope="row" | ''پاڵەوانەکەم''{{ھن}}(僕のヒーロー ''Boku no Hīrō'') | ٢٠٠٨ | ئاکامارو جەمپ | وەن شۆت | align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://comicvine.gamespot.com/akamaru-jump-200801-winter-2008/4000-523472/|وێبگە=Comic Vine|سەردێڕ=Akamaru Jump – Winter 2008 Issue|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> |- ! scope="row" | ''شینکا ڕاپوسۆدی''{{ھن}}(進化ラプソディ ''Shinka Rapusodi'') | ٢٠٠٨ | ئاکامارو جەمپ | وەن شۆت | align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://comicvine.gamespot.com/akamaru-jump-200803-summer-2008/4000-523470/|وێبگە=Comic Vine|سەردێڕ=Akamaru Jump – Summer 2008 Issue|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> |- ! scope="row" | ''باخچەی ئاژەڵانی ئۆماگادۆکی''{{ھن}}(逢魔ヶ刻動物園 ''Ōmagadoki Dōbutsuen'') | ٢٠١٠–١١ | [[شوێشا]] | مانگا | |- ! scope="row" | ''باروجی''{{ھن}}(戦星のバルジ ''Sensei no Baruji'') | ٢٠١٢ | شوێشا {{small|(ژاپۆنی)}}{{ھن}}ڤیز میدیا {{small|(ئینگلیزی)}} | مانگا | |- ! scope="row" | ''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]''{{ھن}}(僕のヒーローアカデミア ''Boku no Hīrō Akademia'') | ٢٠١٤–ئێستا | شوێشا {{small|(ژاپۆنی)}}{{ھن}}ڤیز میدیا {{small|(ئینگلیزی)}} | مانگا | |} == خەڵات و پاڵاوتنەکان == {|class="wikitable sortable" ! ساڵ ! خەڵات ! پۆل ! کار/پاڵێوراو ! ئەنجام |- | align="center" | ٢٠١٥ | ٨ەم مانگا تایشۆ | مانگا | ''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]'' | {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=8th Manga Taisho Awards nominates 14 titles|وێبگە=[[Anime News Network]]|دوایین=Loo|یەکەم=Egan|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-18/8th-manga-taisho-awards-nominates-14-titles/.83431|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> |- | align="center" | ٢٠١٦ | ٤٠ەم خەڵاتی مانگای کۆدانشا | باشترین شۆنن مانگا | ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان'' | {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=40th Annual Kodansha Manga Awards' nominees announced|وێبگە=Anime News Network|دوایین=Nelkin|یەکەم=Sarah|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-04-04/40th-annual-kodansha-manga-awards-nominees-announced/.100646|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> |- | align="center" | ٢٠١٧ | ٤٤ەم فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی کۆمیکی ئانگۆلم | باشترین کۆمیکی گەنجان | ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان'' | {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sélection Jeunesse 2017|trans-title=Youth Selection 2017|وێبگە=Angoulême International Comics Festival|ناونیشان=http://www.bdangouleme.com/1028,selection-jeunesse?id_selection=35|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=French|archive-date=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830042918/http://www.bdangouleme.com/1028,selection-jeunesse?id_selection=35|url-status=dead}}</ref> |- | align="center" | ٢٠١٧ | ٣یەم خەڵاتی سوگۆی ژاپۆن | مانگا | ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان'' | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='Re:Zero' and Makoto Shinkai's 'Your Name. : A Novel' win awards at Sugoi Japan 2017|وێبگە=Anime News Network|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2017-03-17/re-zero-and-makoto-shinkai-your-name-a-novel-win-awards-at-sugoi-japan-2017/.113520|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> |- | align="center" | ٢٠١٨ | ٣٠ەم خەڵاتی ھارڤی | باشترین مانگا | ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان'' | {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Harvey Awards Reveal Nominees for 2018|وێبگە=The Harvey Awards|ناونیشان=https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200614222613/https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614222613/https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/ |date=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ }}</ref> |- | align="center" | ٢٠١٩ | ٣١ەم خەڵاتی ھارڤی | باشترین مانگا | ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان'' | {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McMillan|یەکەم=Graeme|سەردێڕ=2019 Harvey Award Winners Announced at New York Comic Con|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/2019-harvey-award-winners-announced-at-new-york-comic-con-1245635|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|9484837}} * {{Twitter|horikoshiko}} (بە ژاپۆنی) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:وێنەکێشانی مانگا]] 191agsga2ek4vwvhj7vqalfcthvwssc 3 171678 1593102 1593061 2026-06-22T12:08:27Z Rebaz qaradaxi 76111 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593102 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 6bu69o0i1spcce5pi6kr535rh5a6yhb 1593103 1593102 2026-06-22T12:30:11Z Sakura emad 42467 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593103 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) d6ugdueahdh7d2ien29g1d413n97nm6 1593111 1593103 2026-06-22T12:51:53Z Rebaz qaradaxi 76111 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593111 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ntrhiys7lcmisztklmf84r39ddfvu9g 1593112 1593111 2026-06-22T12:58:49Z Sakura emad 42467 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593112 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 6r5zk6qrgooirgjtrta7p4sgzh8wvhu 1593113 1593112 2026-06-22T13:05:08Z Rebaz qaradaxi 76111 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593113 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) sop03xeyosi2xjpb6tkbl4hbwmpyayb 1593114 1593113 2026-06-22T13:11:19Z Sakura emad 42467 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593114 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) pf1w59iakpia8j6y4zpc6jv5jvyqtx3 1593115 1593114 2026-06-22T13:14:04Z Rebaz qaradaxi 76111 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593115 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) nktzps35ew3lfypyg9mxa1xbdc0o7ne 1593140 1593115 2026-06-22T14:01:47Z Sakura emad 42467 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593140 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) sn6v3nrtu6jo77rv63zz7czrz3184mu 1593143 1593140 2026-06-22T14:09:51Z Rebaz qaradaxi 76111 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593143 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) p4v16egbjlwuj9ytim7n99jujcu7zi2 1593144 1593143 2026-06-22T14:16:48Z Sakura emad 42467 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593144 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::نا کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] توندنین ئەگەر وابێت چۆن 80 ھەزار وتارمان ھەیە و 200 ~ بەکارھێنەری چالاکمان ھەیە لە پڕۆژەکە، سەیری [[دەروازە:ژیاننامە|دەروازەی ژیاننامە]] بکە ژیاننامەی ھەزارەھا خەڵکی تێدا نووسراوە بەڵام کەسانێکی ناسراو لەناو کۆمەڵگان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) b1k1jknzs7e7ej2gqg85k9e1vphs3as 1593147 1593144 2026-06-22T14:20:26Z Rebaz qaradaxi 76111 /* داواکاری */ وەڵامدانەوە 1593147 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::نا کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] توندنین ئەگەر وابێت چۆن 80 ھەزار وتارمان ھەیە و 200 ~ بەکارھێنەری چالاکمان ھەیە لە پڕۆژەکە، سەیری [[دەروازە:ژیاننامە|دەروازەی ژیاننامە]] بکە ژیاننامەی ھەزارەھا خەڵکی تێدا نووسراوە بەڵام کەسانێکی ناسراو لەناو کۆمەڵگان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::خوشکە ئازیزەکەم منیش هەروەک ئەوکەسانە ناسراوی ناوکۆمەڵگام وکەسانێکی بەرچاو ئەم ناسن بەڵام جیاوازی من ئەوەیە تائێستا چاوپێکەوتنی ڕۆژنامەوانیم نەکردووەو ڕەفزم داوەبەدوکەناڵی تیڤی چونکە حەزم بەبەردەم کامێرانییە ئەتوانن گەڕان بۆناوەکەم بکەن لێتان دڵنیائەبێت [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 0xa3e1m9wbmypmorisqrnnvqemxkt6i 1593153 1593147 2026-06-22T14:58:31Z IIXZER0XII 68933 /* لابردنی سەرچاوەی نەگونجاو و دەقی بێ بنەما؛ سەرچاوەی وێبگەی بووکەڵەیی */ بەشی نوێ 1593153 wikitext text/x-wiki 1593156 1593153 2026-06-22T15:16:27Z IIXZER0XII 68933 /* لابردنی سەرچاوەی نەگونجاو و دەقی بێ بنەما؛ سەرچاوەی وێبگەی بووکەڵەیی */ 1593156 wikitext text/x-wiki 1593236 1593156 2026-06-22T19:17:02Z Sakura emad 42467 Removal of non-public information, privacy request 1593236 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::نا کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] توندنین ئەگەر وابێت چۆن 80 ھەزار وتارمان ھەیە و 200 ~ بەکارھێنەری چالاکمان ھەیە لە پڕۆژەکە، سەیری [[دەروازە:ژیاننامە|دەروازەی ژیاننامە]] بکە ژیاننامەی ھەزارەھا خەڵکی تێدا نووسراوە بەڵام کەسانێکی ناسراو لەناو کۆمەڵگان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::خوشکە ئازیزەکەم منیش هەروەک ئەوکەسانە ناسراوی ناوکۆمەڵگام وکەسانێکی بەرچاو ئەم ناسن بەڵام جیاوازی من ئەوەیە تائێستا چاوپێکەوتنی ڕۆژنامەوانیم نەکردووەو ڕەفزم داوەبەدوکەناڵی تیڤی چونکە حەزم بەبەردەم کامێرانییە ئەتوانن گەڕان بۆناوەکەم بکەن لێتان دڵنیائەبێت [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 0xa3e1m9wbmypmorisqrnnvqemxkt6i 1593237 1593236 2026-06-22T19:17:34Z Sakura emad 42467 /* Wikipedia translation of the week: 2026-26 */ وەڵامدانەوە 1593237 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::نا کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] توندنین ئەگەر وابێت چۆن 80 ھەزار وتارمان ھەیە و 200 ~ بەکارھێنەری چالاکمان ھەیە لە پڕۆژەکە، سەیری [[دەروازە:ژیاننامە|دەروازەی ژیاننامە]] بکە ژیاننامەی ھەزارەھا خەڵکی تێدا نووسراوە بەڵام کەسانێکی ناسراو لەناو کۆمەڵگان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::خوشکە ئازیزەکەم منیش هەروەک ئەوکەسانە ناسراوی ناوکۆمەڵگام وکەسانێکی بەرچاو ئەم ناسن بەڵام جیاوازی من ئەوەیە تائێستا چاوپێکەوتنی ڕۆژنامەوانیم نەکردووەو ڕەفزم داوەبەدوکەناڵی تیڤی چونکە حەزم بەبەردەم کامێرانییە ئەتوانن گەڕان بۆناوەکەم بکەن لێتان دڵنیائەبێت [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 8i00ojlfufnaox0xe76w05gq7go745g 1 173001 1593322 844995 2026-06-23T00:22:36Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593322 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆھێ ھۆریکۆشی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=743388 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200614222613/https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/ بۆ https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٠٣، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[کۆھێ ھۆریکۆشی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=844994 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120910184146/http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php بۆ http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200614222613/https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/ بۆ https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٠:١٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆھێ ھۆریکۆشی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593321 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180830042918/http://www.bdangouleme.com/1028,selection-jeunesse?id_selection=35 بۆ http://www.bdangouleme.com/1028,selection-jeunesse?id_selection=35 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٢٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 7yg86utkhprh2287mdn5n435kj971cb 0 176683 1593093 1592829 2026-06-22T12:06:06Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593093 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork | image_file=The Wounded Table.jpg | alt= | image_size= | title= مێزە بریندارەکە | other_language_1=ئیسپانی | other_title_1=La mesa herida | artist=[[فریدا کالۆ]] | year=١٩٤٠ | medium=زەیتی لەسەر دار | height_metric=١٢٢ | width_metric=٢٤٤ | city= | condition=lost }} '''مێزە بریندارەکە''' ({{بە ئیسپانی|La mesa herida}}) تابلۆیەکە، لە ساڵی ١٩٤٠ لەلایەن وێنەکێشی [[مەکسیک]]ی-[[سوریالیزم|سوریالیستی]]، [[فریدا کالۆ]] کێشراوە. تابلۆکە لە ساڵی ١٩٥٥ ون بوو، بەڵام ئەوەی تابلۆیەکەی ھێشتەوە ئەوە بوو کە وێنەکەی لە ساڵانی ١٩٤٠ ھەروەھا ١٩٤٤ گیرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Remund|یەکەم=Mariella C.|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Frida Kahlo's ''The Wounded Table''|ناونیشان=http://www.mexicolore.co.uk/aztecs/home/frida-kahlos-wounded-table|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150316193155/http://www.mexicolore.co.uk/aztecs/home/frida-kahlos-wounded-table|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Mexicolore}}</ref> لە ساڵی ١٩٤٠، تابلۆیەکە بۆ یەکەم جار لە پێشانگای سووریالیزمی نێونەتەوەیی لە گالێریی ئنیس ئەمۆر لە مەکسیکۆ سیتی نماشیکرا،<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zamora|یەکەم=Martha|ناونیشان=https://archive.org/details/fridakahlobrusho0000zamo|سەردێڕ=Frida Kahlo: the brush of anguish|دوایین٢=Kahlo|یەکەم٢=Frida|دوایین٣=Smith|یەکەم٣=Marilyn Sode|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠|بڵاوکەرەوە=Chronicle Books|ژپنک=٠٨٧٧٠١٧٤٦٨|شوێن=San Francisco|زمان=English|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> دواتر ھەر لەو ساڵە لە پێشانگایەکی ئەڵمانیا نمایش کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Frida Kahlo in Baden-Baden|ناونیشان=https://www.kunstmuseum-gehrke-remund.org/|وێبگە=Frida Kahlo Ausstellung in Baden-Baden}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Frida Kahlo's ''The Wounded Table''|ناونیشان=http://www.mexicolore.co.uk/aztecs/home/frida-kahlos-wounded-table|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=www.mexicolore.co.uk|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150316193155/http://www.mexicolore.co.uk/aztecs/home/frida-kahlos-wounded-table|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٥، تابلۆیەکە لە پێشانگایەک لە [[وارساو|وارسۆ]] ونبوو، ھەر لەو دەمە بووە باسێکی جیھانیی و گەڕان بەدوای تابلۆیەکە دەستی پێکرد.<ref name=":1"/><ref name="20171204TOI">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Jakubek|یەکەم١=Anna Maria|سەردێڕ=Desperately seeking this Frida Kahlo painting. Last seen in Poland|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/desperately-seeking-this-frida-kahlo-painting-last-seen-in-poland/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=[[The Times of Israel]]|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == ھەوڵی فرۆشتن == لە حوزەیرانی ٢٠١٩، دەسەڵاتی مەکسیک فرمانی دەستگیرکردنی بۆ کەسێک لە ویلایەتی مۆرێلۆس دەرکرد، بەتۆمەتی ھەوڵدان بۆ فرۆشتنی تابلۆیەکە. بەپێی بەڵگەکان ئەو کەسە خەریکی فرۆشتنی تابلۆکە بووە لەبەرامبەر خانوویەک بە بەھای ٢٠ ملیۆن دۆلار لە ئاکاپولکۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Detienen compraventa de supuesta pintura de Frida Kahlo|ناونیشان=https://www.eluniversal.com.mx/cultura/artes-visuales/detienen-compraventa-de-supuesta-pintura-de-frida-kahlo|وێبگە=El Universal|زمان=es}}</ref> دواتر دەسەڵاتداریی مەکسیکی ئەوەیان ئاشکراکرد، کە دەشێت پڕۆسەی فرۆشتنەکە ساختە بووبێت، ئەمەش لەبەر ئەوەی لایەنی فرۆشیار تابلۆیەکەی بەشێوەی فیزیکی نەخستبووەڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='La mesa herida': revive el misterio por la pintura de Frida Kahlo desaparecida hace 64 años|ناونیشان=https://www.infobae.com/america/mexico/2019/06/26/la-mesa-herida-revive-el-misterio-por-la-pintura-de-frida-khalo-desaparecida-hace-64-anos/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش=Infobae|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|زمان=es}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{فریدا کالۆ}} {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان}} [[پۆل:تابلۆکانی فریدا کالۆ]] [[پۆل:ئاسک لە ھونەر]] 6d6ankk56thbolt0avrkzqzkhlke9uw 0 182668 1593104 1435113 2026-06-22T12:31:40Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593104 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''چەرکەسەکان''' کۆمەڵێک گەلن کە دانیشتوانی باکووری [[قەوقاز]] لەخۆدەگرن، لەوانە ئادیگە، [[چیچان]]، [[ئاڤار]]، [[ئەبخاز]]، [[لێزگین]] و ئەوانی تر. بەھۆی جینۆسایدی چەرکەسەکان کە بووە ھۆی کوژرانی نزیکەی ٨٠٠،٠٠٠–١،٥٠٠،٠٠٠ موسڵمانی چەرکەس (بەلایەنی کەمەوە ٨٠-٩٧٪ی کۆی دانیشتوانی) لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]، زۆرێکیان ناچار بوون کۆچ بکەن بۆ خاکەکانی [[عوسمانی]] یان نیشتەجێ ببن لە ناو خاکەکانی ڕووسیا دوای زیاتر لە سەد ساڵ لە شەڕ و نائارامی.<ref>https://web.archive.org/web/20191209150328/https://books.google.nl/books?id=p4FtAAAAMAAJ&q=circassians+in+israel+5,000&dq=circassians+in+israel+5,000&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjkuLG-2LzMAhWJvhQKHRNtAUAQ6AEIKjAA</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191223022940/https://jamestown.org/program/circassians-become-targets-in-syria-activists-seek-international-help-2/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180601110506/http://khas.academia.edu/SevdaAlanku%C5%9F</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210319010214/https://books.google.com/books?id=LHlwZwpA70cC</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201013030828/https://archive.org/details/ghostoffreedomhi0000king</ref> چەرکەسەکان کە زۆربەیان [[موسڵمان]]ن، کۆنترین نەتەوەکانن کە ناسراون کە لە باکووری قەوقاز نیشتەجێ بوون. تێکەڵ بە گەلانی دیکە بوون ئەمەش بووە ھۆی جیاوازی زمانەوانی لە نێوانیاندا دروست بێت. ئەو ناوەی کە بە دانیشتوانی ڕەسەنی ئەم ناوچەیە دایاننا، و ناوی چەرکەسەکان، یان نازناوی چەرکەسی یان چەرکەسیان، بە ھەموو ئەو جەنگاوەرانە درا کە لە سەردەمی [[سەلاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]دا لەلایەن ئەیوبیەکانەوە بە سەرباز کرابوون، و ڕۆڵێکی گرنگیان لە سوپای ئەیوبییەکاندا ھەبوو. واتای وشەی "چەرکەس" لە زمانی [[کوردی]]دا جەنگاوەر یان کەسێکە کە شەڕ دەکات. ئەم گەلانە شارستانییەتێکی ھاوبەشیان ھەیە، ھەروەک مێژوونووسی چەرکەسی یووسف عیزەت پشتڕاستی کردەوە کاتێک وتی: گەلی ئادیغە و چیچان لە یەک ڕەگەزەوە ھاتوون. بۆ زانینی ناوی ڕاستەقینەی نەتەوەی چەرکەس، مێژوونووسی چەرکەسی شورابکیمێرزانۆ گاموکا دەڵێت، «ناوی ڕاستەقینەی نەتەوەی چەرکەس کە تا ئێستا پارێزراو بووە، ئەنت ‘ANT’ ە.» ناوی ھۆزێکی گەورەیە کە بە دایکی ھۆزە چەرکەسەکان دادەنرێت. ئەم ناوە بە تێپەڕبوونی کات شێواوە و بووە بە «ئادیکە یان ئادیگە یان ئادیغە» بە گۆڕینی “ت” بە “د” بۆ جەختکردنەوە، و زیادکردنی دوا بزوێنی ناوی “خە” بۆ ناوە ڕەسەنەکە. ھەروەھا ئەو مێژوونووسە دەڵێت «کەسانێک ھەن دەڵێن سەرچاوەی ئەم وشەیە لە زمانی [[فارسی]]یەوەیە و ھەندێکی دیکەش بانگەشەی ئەوە دەکەن کە [[تاتار]]ە». == ڕەچەڵەک == ڕەچەڵەکی چەرکەسی یەکێکە لە گەلە ڕەسەنەکانی باکووری قەوقاز (چەرکیسیا) - بەشێکە لە ڕووسیای ئێستا. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە سەرچاوەی خۆیان دەگەڕێنێتەوە بۆ [[ھیتییەکان]] و لێکۆڵینەوەکان ھێشتا لە کۆمارەکانی باکووری قەوقاز و ناوچەکانی دیکە بەردەوامن. لە ساڵی ١٩٩١ کۆنفرانسێکی زانستی کە لە مایکۆپ لەژێر ناوی «ئێمە ئەدیگی چەرکەسیین» بەڕێوەچوو، ھەوڵێک بۆ نەھێشتنی دابەشبوونی دەستکردی گەلی چەرکەس. لە کۆنفرانسەکەدا پێشنیاز کراوە کە ناوی «ئادیگا» بۆ ناسینەوە ئەگەر بە زمانی چەرکەسی بێت و ناوی «چەرکەس» ئەگەر بە زمانی [[ڕووسی]] یان زمانەکانی دیکە بێت.<ref>https://web.archive.org/web/20170823203829/http://www.elot.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=1320&Itemid=94</ref> == مێژوو == === سەردەمی سەدەی ناوەڕاست === فیۆدالیزم لە کۆمەڵگەی چەرکەسیدا لە سەدەی چوارەمی زایینی دەستی بە دەرکەوتن کرد. لە ئەنجامی کاریگەری [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] و [[یۆنانییەکان|یۆنانی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتین]] ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحی]] لە نێوان [[سەدەی سێیەم]] و [[سەدەی پێنجەم|پێنجەم]]دا لە سەرانسەری قەوقازدا بڵاوبووەوە. لەم ماوەیەدا چەرکەسەکان (کە بە کۆسۆگس ناویان ھاتووە) دەستیان کرد بە قبوڵکردنی ئایینی مەسیحی وەک ئایینی نەتەوەیی خۆیان، ھەرچەندە دەستبەرداری ھەموو توخمەکانی بیروباوەڕی ئایینی ڕەسەنیان نەبوون. چەرکەسەکان چەندین دەوڵەتیان دامەزراند، بەڵام نەیانتوانی یەکێتییەکی سیاسی بەدیبھێنن. لە دەوروبەری ساڵی ٤٠٠ی زایینیەوە شەپۆل لە دوای شەپۆل لە داگیرکەران دەستیان کرد بە داگیرکردنی خاکی گەلی ئادیگە کە لەو سەردەمەدا بە کاسوگای (یان کاسۆگس) ناسراو بوون. سەرەتا لەلایەن بولگارییەکانەوە داگیرکران (کە لە چەمی ئاسیای ناوەڕاستەوە سەرچاوەیان گرتووە). زۆرجار بیانییەکان خەڵکی ئادیغە لەگەڵ ئوتیگۆرەکان (لقێک لە بولگارییەکان) تێکەڵ دەکەن و ھەندێکجار بە ھەڵە بە ھەردوو گەلەکە ناودەبرێن «ئۆتیگێ». دوای ھەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتی خەزەر، گەلی ئادیگە لە کۆتایی ھەزارەی یەکەمدا یەکیگرت و شانشینی ئالانیایان پێکھێنا. [[جۆرجیا]] لە نێوان [[سەدەی ١٠]] و ١٣دا کاریگەری لەسەر گەلانی ئەدیگی چەرکەسی ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.circassianmuseum.co.il/history.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813100107/http://circassianmuseum.co.il/history.php |url-status=dead }}</ref><ref>Minahan, James. One Europe, Many Nations: a Historical Dictionary of European National Groups. Westport, USA, Greenwood, 2000. p. 354.</ref> لە ساڵی ١٣٨٢دا مەملوکەکانی چەرکەس دەستیان بەسەر تەختی دەوڵەتی مەملوکدا گرت و شانشینی بۆرجی سەرکەوتە سەر دەسەڵات و دەوڵەتی مەملوکەکان گۆڕدرا بۆ ویلایەتێکی چەرکەسەکان. مەغۆلەکان کە لە ساڵی ١٢٢٣ دەستیان بە داگیرکردنی قەوقاز کرد، ھەندێک لە چەرکەسەکان و زۆربەی ئالانەکانیان لەناوبرد. چەرکەسەکان کە لە ھێرشەکانی دواتری خانەتی ھۆزی زێڕین زۆربەی زەویەکانیان لەدەستدابوو، ناچاربوون بەرەو دواوەی ڕووباری کوبان پاشەکشە بکەن. لە ساڵی ١٣٩٥دا چەرکەسەکان شەڕی توندوتیژیان لە دژی [[تەیموورلەنگ]] کرد و ھەرچەندە چەرکەسەکان لە شەڕەکاندا سەرکەوتنیان بەدەستھێنا، بەڵام تەیموورلەنگ توانی چەرکەسەکان تاڵان بکات.<ref>https://web.archive.org/web/20200229142405/http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=5729</ref> شازادە ئینال کە لە دەیەی یەکەمی [[سەدەی ١٥یەم|سەدەی پازدە]]دا خاوەنی زەوی بوو لە نیمچە دورگەی تامان، سوپایەکی دامەزراند کە ئامانجی یەکخستنی چەرکەسەکان بوو لەژێر یەک دەوڵەت، کە دابەش بووبوون بەسەر چەند دەوڵەتێکدا. دوای ڕاگەیاندنی میرنشینی خۆی، یەک بە یەک دەستی بەسەر ھەموو ویلایەتەکانی چەرکیسیادا گرت. ئاغا و شازادە چەرکەسەکان ھەوڵیان دا ڕێگری لە ئینال بکەن بۆ سەر دەسەڵات، بەڵام ئینال و لایەنگرانی توانیان شکست بە ٣٠ ئیمپراتۆری چەرکەس بێنن. سەرەڕای یەکگرتنی چەرکەسەکان، ئینال ویستویەتی ئەبخازیا بخاتە ژێر دەسەڵاتەوە. ئینال کە لە شەڕی ئەبخازیا سەرکەوت، سەرکەوتوو بوو لە گرتنی باکووری ئەبخازیا. خەڵکی ئەبخاز دانیان بە دەسەڵاتی ئینالدا نا، ئینالیش لە [[ئەبخازیا]] درێژەی بە دەسەڵاتەکەی دا. یەکێک لە ئەستێرەکانی سەر ئاڵای ئەبخازیا نوێنەرایەتی حاکم ئینال دەکات. ئینال لە ساڵی ١٤٥٣ زەوییەکانی بەسەر کوڕ و نەوەکانیدا دابەشکرد و لە ساڵی ١٤٥٨دا کۆچی دوایی کرد، دوای ئەمەش میرنشینە ھۆزەکانی چەرکەسەکانی دامەزران، لەوانە چیمگای کە لەلایەن تەیموورلەنگەوە دامەزرا، بێسلینی کە لەلایەن بێسلانەوە دامەزرا، کاباردیا کە کابارد دایمەزراند و شاپسووگ کە زانوکو دایمەزراند.<ref>https://web.archive.org/web/20131209085735/http://www.cerkes.net/tarih/cerkes-tarihinin-kronolojisi-t21135.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200524090358/https://abkhazworld.com/aw/history/1724-the-legendary-circassian-prince-inal-by-vitaliy-shtybin</ref> === سەرەتای سەردەمی مۆدێرن === لە سەدەی ١٧ لەژێر کاریگەری [[تاتارەکان]]ی [[کریمیا|قرم]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، ژمارەیەکی زۆر لە چەرکەسەکان لە ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحیی]]ەوە بوون بە [[ئیسلام]].<ref>https://web.archive.org/web/20160814073557/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Society_&_Culture/geo/Rekhaniya.html</ref> لە ساڵی ١٧٠٨دا، چەرکەسەکان باجیان بە سوڵتانی عوسمانی دا بۆ بەرپەرچدانەوەی ھێرشە تاتارەکان، بەڵام سوڵتان ئەرکی خۆی جێبەجێ نەکرد و تاتارەکان ھێرشیان کردە سەر سەرتاسەری چەرکیسیا، تەنانەت تا ناوەندەکەی، و ھەموو شتێکیان تاڵان کرد کە دەیانتوانی دەستیان پێ بگات. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە، چەرکەسە کەبەردییەکان ڕایان گەیاند کە چیتر باج لە خانی قرم و سوڵتانی عوسمانی نادەن. عوسمانییەکان لەشکرەکەیان کە لایەنی کەم ٢٠ ھەزار کەسی تێدابوو، لە سەردەمی خان کاپلان گیریدا نارد بۆ کەبەردیە بۆ ئەوەی چەرکەسەکان ملکەچ بکەن و فەرمانیان پێکرد باج کۆبکاتەوە. عوسمانییەکان پێشبینی سەرکەوتنێکی ئاسانیان دەکرد، بەڵام بەھۆی ئەو ستراتیژییەی کە کازانکۆ جباغ دایڕشتبوو، چەرکەسەکان سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref>Michael Khodarkovsky (1999). "Of Christianity, Enlightenment, and Colonialism: Russia in the North Caucaus, 1550–1800" (PDF). The University of Chicago Press. لاپەڕە. 412.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20101019130729/http://circassianworld.blogspot.com/2009/10/documentary-kanzhal-battle.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180922035344/http://www.diary.ru/~Makskozak/p91937234.htm</ref> سوپای قرم لە یەک شەودا لە ١٧ی ئەیلوولی ١٧٠٨دا شکستی ھێنا، خان کاپلان-گیرای قرم بەزەحمەت توانی بە ژیانی خۆی ڕزگاری بێت، زەلیل و تەنانەت پێڵاوەکانی برد، برا و کوڕ و ئامێری شەڕ و چادر و کەلوپەلی کەسی لە دوای خۆی بەجێھێشت. لە ساڵی ٢٠١٣ پەیمانگای مێژووی ڕووسیای ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا، شەڕی چیای کێنژالی بە گرنگییەکی گەورە لە مێژووی نەتەوەیی چەرکەسەکان و بالکارەکان و [[ئۆسیتییەکان|ئۆسێتییەکان]] ناساند.<ref>https://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XVIII/1700-1720/de_la_Motre_Abri/text1.htm</ref> === [[جینۆسایدی چەرکەسییەکان|جینۆسایدی چەرکەسەکان]] === لە ساڵی ١٧١٤ [[پیتەری مەزن|پیتەری یەکەم]] پلانێکی بۆ داگیرکردنی [[قەوقاز]] داڕشت. ھەرچەندە نەیتوانی ئەو پلانە جێبەجێ بکات، بەڵام بناغەی [[سیاسی]] و [[ئایدیۆلۆژی]] بۆ داگیرکاری دانا. [[کاترینای دووەم]] دەستی کرد بە جێبەجێکردنی پلانی داگیرکاری، لە کاتێکدا سوپای ڕووسیا لە کەنارەکانی ڕووباری تێرێک جێگیر بوو.<ref>King, Ghost of Freedom, 47</ref> سوپای ڕووسیا ھەوڵیدا دەسەڵاتی خۆی بسەپێنێت بە دروستکردنی زنجیرەیەک [[قەڵا]]، بەڵام ئەمانە لە بەرامبەردا بوونە ئامانجی نوێ بۆ ھەڵکوتانە سەر و تەنانەت ھەندێکجار قەڵاکانیان دەگرت و گەمارۆیان دەدا. لە سەردەمی یەرمۆلۆڤدا، سوپای ڕووسیا لە کاتی ھەڵمەتەکانیدا دەستیکرد بە بەکارھێنانی ستراتیژی«"تۆڵەسەندنەوەی ناڕەوا». ھێزەکانی ڕووسیا وەڵامیان دایەوە و ئەو گوندانەیان وێران کرد کە پێیان وابوو چەکدارانی بەرخۆدان خۆیان حەشارداوە، ئەمە جگە لە ئەنجامدانی تیرۆر و ڕفاندن و لەسێدارەدانی تەواوی خێزانەکان. لەبەر ئەوەی جەنگاوەرانی بەرخۆدان پشتیان بە گوندەکانی ھاوسۆزی دۆزی خۆیان بەستبوو بۆ خۆراک، سوپای ڕووسیا بە شێوەیەکی سیستماتیک بەروبووم و مەڕوماڵاتیان لەناو دەبرد و خەڵکی مەدەنیی چەرکەسی دەکوشت. چەرکەسەکان وەڵامیان دایەوە و یەکێتییەکی خێڵەکییان دروستکرد کە ھەموو ھۆزەکانی ناوچەکەی لەخۆگرتبوو. لە ساڵی ١٨٤٠ کارل فریدریش نیوومان ژمارەی قوربانییانی چەرکەسی بە نزیکەی ملیۆن و نیوێک خەمڵاند. ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە سەدان ھەزار کەس لە کاتی کۆچی بەکۆمەڵدا گیانیان لەدەستداوە. زۆرێک لە مێژوونووسان دەستەواژەی «کۆمەڵکوژییەکانی چەرکەسی» بەکاردەھێنن بۆ وەسفکردنی ئەوەی کە [[ڕووسەکان]] لە ناوچەکەدا کردوویانە.<ref>Ahmed 2013، لاپەڕە 161.</ref> چەرکەسەکان لە ٢٥ی حوزەیرانی ١٨٦١ لە شاری شاشی پایتەختی سووچی کۆمەڵەیەکیان بە ناوی «کۆمەڵەی ئازادیی گەورە» دامەزراند، حاجی گرێندیکو بەرزیدژ کرایە سەرۆکی کۆمەڵەکە. کۆمەڵەکە داوای یارمەتی لە [[ئەورووپا]] دەکات و بەو پێیەی بەم زووانە ناچار دەکرێن دەربەدەر بن. بەڵام پێش ئەوەی بتوانن وەڵامێکیان دەست بکەوێت، ژەنەڕاڵ کۆلیوباکینی ڕووسی ھێرشی کردە سەر سووچی و پەرلەمانی وێران کرد و ھیچ وڵاتێک دژایەتی خۆی دەرنەبڕی. لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٦٤ شەڕێکی چارەنووسساز لە نێوان سوپایەکی چەرکەسی کە ٢٠ ھەزار سوارە و سوپایەکی تەواو ئامێری ڕووسی کە ١٠٠ ھەزار سەرباز پێکھاتبوو ڕوویدا. جەنگاوەرانی چەرکەس ھێرشیان کردە سەر سوپای ڕووسیا و ھەوڵیاندا بەرگرییەکانی دووژمن بشکێنن، بەڵام زۆربەیان کەوتنە بەر تەقەی تۆپخانە و پیادەی ڕووسیا. ئەو جەنگاوەرانە کە مابوونەوە بەردەوام بوون لە شەڕ و زۆری نەخایاند شکستیان ھێنا. ھەر ٢٠ ھەزار سوارچاکی چەرکەسی لە شەڕەکەدا کوژران. ئەمڕۆ ئەو شوێنەی کە ئەم شەڕە تێیدا ڕوویدا بە کراسنایا پۆلانا ناسراوە بە واتای چۆڵەوانی سوور. ئەم چۆڵەوانییە ناوی خۆی لە وەسفی خوێنی چەرکەسی وەرگرتووە کە لە گردەکەوە دەڕژێتە ناو ڕووبارەکەوە. ڕووبارەکە بۆ چەند ھەفتەیەک دوای شەڕەکە سوور بووەوە.<ref>Esadze. Pokorenie. Page 352</ref> حکوومەتی ڕووسیا پێشنیازی دیپۆرتکردنەوەی چەرکەسەکانی پەسەند کرد و لەگەڵ پێشڕەویکردنی ھێزەکانی ڕووسیا لە ھەڵمەتی کۆتاییدا شەپۆلی جموجۆڵی پەنابەران دەستیپێکرد. چەرکەسەکان خۆیان بۆ بەرخۆدان لە دژی پێشڕەوی سەربازی و ھێزەکانی ڕووسیا ئامادە کرد. لەگەڵ ڕەتکردنەوەی خۆبەدەستەوەدان، سوپای ڕووسیا یەک بە یەک ھاووڵاتییە مەدەنییە چەرکەسەکانی کردە ئامانج و ھەزاران کەسیان سەربڕی. ڕووسەکان دەستیان کرد بە ھێرشکردن و سووتاندنی گوندەکانی چەرکەس، کێڵگەکانیان وێران کرد تا نەتوانن بگەڕێنەوە و دارەکانیان بڕی و خەڵکیان بەرەو کەنارەکانی [[دەریای ڕەش]] برد. دەوترێت سەربازانی ڕووسیا بۆ کات بەسەربردنی خۆیان ڕێگاکانی وەک دڕاندنی سکی ئافرەتانی [[دووگیان]] و دەرھێنانی کۆرپەکە لەناوەوەیان بەکارھێناوە. ھەندێک لە ژەنەڕاڵەکانی ڕووسیا، وەک گریگۆری زاس، بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە کوشتنی چەرکەسەکان و بەکارھێنانیان لە تاقیکردنەوە زانستییەکاندا دەبێ ڕێگەپێدراو بێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|ڕووسیا|تورکیا|مێژوو|شەڕ|ئیسرائیل|عەرەبستانی سعوودی|ئەڵمانیا|ئوردن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|عێراق|سووریا|ئوکراینا|ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Circassians}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی میسر]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق]] [[پۆل:قەومەکانی ئوردن]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی لیبیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سووریا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سعودیە]] [[پۆل:چەرکەسەکان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەلبانیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کۆسۆڤۆ]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی بولگاریا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی جەزائیر]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی توونس]] [[پۆل:مێژووی باکووری قەوقاز]] 7c4vw0e69dppy0w5dyfkeuxbdg71dw1 1593219 1593104 2026-06-22T17:07:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:میسر|میسر]] 1593219 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''چەرکەسەکان''' کۆمەڵێک گەلن کە دانیشتوانی باکووری [[قەوقاز]] لەخۆدەگرن، لەوانە ئادیگە، [[چیچان]]، [[ئاڤار]]، [[ئەبخاز]]، [[لێزگین]] و ئەوانی تر. بەھۆی جینۆسایدی چەرکەسەکان کە بووە ھۆی کوژرانی نزیکەی ٨٠٠،٠٠٠–١،٥٠٠،٠٠٠ موسڵمانی چەرکەس (بەلایەنی کەمەوە ٨٠-٩٧٪ی کۆی دانیشتوانی) لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]، زۆرێکیان ناچار بوون کۆچ بکەن بۆ خاکەکانی [[عوسمانی]] یان نیشتەجێ ببن لە ناو خاکەکانی ڕووسیا دوای زیاتر لە سەد ساڵ لە شەڕ و نائارامی.<ref>https://web.archive.org/web/20191209150328/https://books.google.nl/books?id=p4FtAAAAMAAJ&q=circassians+in+israel+5,000&dq=circassians+in+israel+5,000&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjkuLG-2LzMAhWJvhQKHRNtAUAQ6AEIKjAA</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191223022940/https://jamestown.org/program/circassians-become-targets-in-syria-activists-seek-international-help-2/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180601110506/http://khas.academia.edu/SevdaAlanku%C5%9F</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210319010214/https://books.google.com/books?id=LHlwZwpA70cC</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201013030828/https://archive.org/details/ghostoffreedomhi0000king</ref> چەرکەسەکان کە زۆربەیان [[موسڵمان]]ن، کۆنترین نەتەوەکانن کە ناسراون کە لە باکووری قەوقاز نیشتەجێ بوون. تێکەڵ بە گەلانی دیکە بوون ئەمەش بووە ھۆی جیاوازی زمانەوانی لە نێوانیاندا دروست بێت. ئەو ناوەی کە بە دانیشتوانی ڕەسەنی ئەم ناوچەیە دایاننا، و ناوی چەرکەسەکان، یان نازناوی چەرکەسی یان چەرکەسیان، بە ھەموو ئەو جەنگاوەرانە درا کە لە سەردەمی [[سەلاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]دا لەلایەن ئەیوبیەکانەوە بە سەرباز کرابوون، و ڕۆڵێکی گرنگیان لە سوپای ئەیوبییەکاندا ھەبوو. واتای وشەی "چەرکەس" لە زمانی [[کوردی]]دا جەنگاوەر یان کەسێکە کە شەڕ دەکات. ئەم گەلانە شارستانییەتێکی ھاوبەشیان ھەیە، ھەروەک مێژوونووسی چەرکەسی یووسف عیزەت پشتڕاستی کردەوە کاتێک وتی: گەلی ئادیغە و چیچان لە یەک ڕەگەزەوە ھاتوون. بۆ زانینی ناوی ڕاستەقینەی نەتەوەی چەرکەس، مێژوونووسی چەرکەسی شورابکیمێرزانۆ گاموکا دەڵێت، «ناوی ڕاستەقینەی نەتەوەی چەرکەس کە تا ئێستا پارێزراو بووە، ئەنت ‘ANT’ ە.» ناوی ھۆزێکی گەورەیە کە بە دایکی ھۆزە چەرکەسەکان دادەنرێت. ئەم ناوە بە تێپەڕبوونی کات شێواوە و بووە بە «ئادیکە یان ئادیگە یان ئادیغە» بە گۆڕینی “ت” بە “د” بۆ جەختکردنەوە، و زیادکردنی دوا بزوێنی ناوی “خە” بۆ ناوە ڕەسەنەکە. ھەروەھا ئەو مێژوونووسە دەڵێت «کەسانێک ھەن دەڵێن سەرچاوەی ئەم وشەیە لە زمانی [[فارسی]]یەوەیە و ھەندێکی دیکەش بانگەشەی ئەوە دەکەن کە [[تاتار]]ە». == ڕەچەڵەک == ڕەچەڵەکی چەرکەسی یەکێکە لە گەلە ڕەسەنەکانی باکووری قەوقاز (چەرکیسیا) - بەشێکە لە ڕووسیای ئێستا. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە سەرچاوەی خۆیان دەگەڕێنێتەوە بۆ [[ھیتییەکان]] و لێکۆڵینەوەکان ھێشتا لە کۆمارەکانی باکووری قەوقاز و ناوچەکانی دیکە بەردەوامن. لە ساڵی ١٩٩١ کۆنفرانسێکی زانستی کە لە مایکۆپ لەژێر ناوی «ئێمە ئەدیگی چەرکەسیین» بەڕێوەچوو، ھەوڵێک بۆ نەھێشتنی دابەشبوونی دەستکردی گەلی چەرکەس. لە کۆنفرانسەکەدا پێشنیاز کراوە کە ناوی «ئادیگا» بۆ ناسینەوە ئەگەر بە زمانی چەرکەسی بێت و ناوی «چەرکەس» ئەگەر بە زمانی [[ڕووسی]] یان زمانەکانی دیکە بێت.<ref>https://web.archive.org/web/20170823203829/http://www.elot.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=1320&Itemid=94</ref> == مێژوو == === سەردەمی سەدەی ناوەڕاست === فیۆدالیزم لە کۆمەڵگەی چەرکەسیدا لە سەدەی چوارەمی زایینی دەستی بە دەرکەوتن کرد. لە ئەنجامی کاریگەری [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] و [[یۆنانییەکان|یۆنانی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتین]] ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحی]] لە نێوان [[سەدەی سێیەم]] و [[سەدەی پێنجەم|پێنجەم]]دا لە سەرانسەری قەوقازدا بڵاوبووەوە. لەم ماوەیەدا چەرکەسەکان (کە بە کۆسۆگس ناویان ھاتووە) دەستیان کرد بە قبوڵکردنی ئایینی مەسیحی وەک ئایینی نەتەوەیی خۆیان، ھەرچەندە دەستبەرداری ھەموو توخمەکانی بیروباوەڕی ئایینی ڕەسەنیان نەبوون. چەرکەسەکان چەندین دەوڵەتیان دامەزراند، بەڵام نەیانتوانی یەکێتییەکی سیاسی بەدیبھێنن. لە دەوروبەری ساڵی ٤٠٠ی زایینیەوە شەپۆل لە دوای شەپۆل لە داگیرکەران دەستیان کرد بە داگیرکردنی خاکی گەلی ئادیگە کە لەو سەردەمەدا بە کاسوگای (یان کاسۆگس) ناسراو بوون. سەرەتا لەلایەن بولگارییەکانەوە داگیرکران (کە لە چەمی ئاسیای ناوەڕاستەوە سەرچاوەیان گرتووە). زۆرجار بیانییەکان خەڵکی ئادیغە لەگەڵ ئوتیگۆرەکان (لقێک لە بولگارییەکان) تێکەڵ دەکەن و ھەندێکجار بە ھەڵە بە ھەردوو گەلەکە ناودەبرێن «ئۆتیگێ». دوای ھەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتی خەزەر، گەلی ئادیگە لە کۆتایی ھەزارەی یەکەمدا یەکیگرت و شانشینی ئالانیایان پێکھێنا. [[جۆرجیا]] لە نێوان [[سەدەی ١٠]] و ١٣دا کاریگەری لەسەر گەلانی ئەدیگی چەرکەسی ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.circassianmuseum.co.il/history.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813100107/http://circassianmuseum.co.il/history.php |url-status=dead }}</ref><ref>Minahan, James. One Europe, Many Nations: a Historical Dictionary of European National Groups. Westport, USA, Greenwood, 2000. p. 354.</ref> لە ساڵی ١٣٨٢دا مەملوکەکانی چەرکەس دەستیان بەسەر تەختی دەوڵەتی مەملوکدا گرت و شانشینی بۆرجی سەرکەوتە سەر دەسەڵات و دەوڵەتی مەملوکەکان گۆڕدرا بۆ ویلایەتێکی چەرکەسەکان. مەغۆلەکان کە لە ساڵی ١٢٢٣ دەستیان بە داگیرکردنی قەوقاز کرد، ھەندێک لە چەرکەسەکان و زۆربەی ئالانەکانیان لەناوبرد. چەرکەسەکان کە لە ھێرشەکانی دواتری خانەتی ھۆزی زێڕین زۆربەی زەویەکانیان لەدەستدابوو، ناچاربوون بەرەو دواوەی ڕووباری کوبان پاشەکشە بکەن. لە ساڵی ١٣٩٥دا چەرکەسەکان شەڕی توندوتیژیان لە دژی [[تەیموورلەنگ]] کرد و ھەرچەندە چەرکەسەکان لە شەڕەکاندا سەرکەوتنیان بەدەستھێنا، بەڵام تەیموورلەنگ توانی چەرکەسەکان تاڵان بکات.<ref>https://web.archive.org/web/20200229142405/http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=5729</ref> شازادە ئینال کە لە دەیەی یەکەمی [[سەدەی ١٥یەم|سەدەی پازدە]]دا خاوەنی زەوی بوو لە نیمچە دورگەی تامان، سوپایەکی دامەزراند کە ئامانجی یەکخستنی چەرکەسەکان بوو لەژێر یەک دەوڵەت، کە دابەش بووبوون بەسەر چەند دەوڵەتێکدا. دوای ڕاگەیاندنی میرنشینی خۆی، یەک بە یەک دەستی بەسەر ھەموو ویلایەتەکانی چەرکیسیادا گرت. ئاغا و شازادە چەرکەسەکان ھەوڵیان دا ڕێگری لە ئینال بکەن بۆ سەر دەسەڵات، بەڵام ئینال و لایەنگرانی توانیان شکست بە ٣٠ ئیمپراتۆری چەرکەس بێنن. سەرەڕای یەکگرتنی چەرکەسەکان، ئینال ویستویەتی ئەبخازیا بخاتە ژێر دەسەڵاتەوە. ئینال کە لە شەڕی ئەبخازیا سەرکەوت، سەرکەوتوو بوو لە گرتنی باکووری ئەبخازیا. خەڵکی ئەبخاز دانیان بە دەسەڵاتی ئینالدا نا، ئینالیش لە [[ئەبخازیا]] درێژەی بە دەسەڵاتەکەی دا. یەکێک لە ئەستێرەکانی سەر ئاڵای ئەبخازیا نوێنەرایەتی حاکم ئینال دەکات. ئینال لە ساڵی ١٤٥٣ زەوییەکانی بەسەر کوڕ و نەوەکانیدا دابەشکرد و لە ساڵی ١٤٥٨دا کۆچی دوایی کرد، دوای ئەمەش میرنشینە ھۆزەکانی چەرکەسەکانی دامەزران، لەوانە چیمگای کە لەلایەن تەیموورلەنگەوە دامەزرا، بێسلینی کە لەلایەن بێسلانەوە دامەزرا، کاباردیا کە کابارد دایمەزراند و شاپسووگ کە زانوکو دایمەزراند.<ref>https://web.archive.org/web/20131209085735/http://www.cerkes.net/tarih/cerkes-tarihinin-kronolojisi-t21135.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200524090358/https://abkhazworld.com/aw/history/1724-the-legendary-circassian-prince-inal-by-vitaliy-shtybin</ref> === سەرەتای سەردەمی مۆدێرن === لە سەدەی ١٧ لەژێر کاریگەری [[تاتارەکان]]ی [[کریمیا|قرم]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، ژمارەیەکی زۆر لە چەرکەسەکان لە ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحیی]]ەوە بوون بە [[ئیسلام]].<ref>https://web.archive.org/web/20160814073557/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Society_&_Culture/geo/Rekhaniya.html</ref> لە ساڵی ١٧٠٨دا، چەرکەسەکان باجیان بە سوڵتانی عوسمانی دا بۆ بەرپەرچدانەوەی ھێرشە تاتارەکان، بەڵام سوڵتان ئەرکی خۆی جێبەجێ نەکرد و تاتارەکان ھێرشیان کردە سەر سەرتاسەری چەرکیسیا، تەنانەت تا ناوەندەکەی، و ھەموو شتێکیان تاڵان کرد کە دەیانتوانی دەستیان پێ بگات. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە، چەرکەسە کەبەردییەکان ڕایان گەیاند کە چیتر باج لە خانی قرم و سوڵتانی عوسمانی نادەن. عوسمانییەکان لەشکرەکەیان کە لایەنی کەم ٢٠ ھەزار کەسی تێدابوو، لە سەردەمی خان کاپلان گیریدا نارد بۆ کەبەردیە بۆ ئەوەی چەرکەسەکان ملکەچ بکەن و فەرمانیان پێکرد باج کۆبکاتەوە. عوسمانییەکان پێشبینی سەرکەوتنێکی ئاسانیان دەکرد، بەڵام بەھۆی ئەو ستراتیژییەی کە کازانکۆ جباغ دایڕشتبوو، چەرکەسەکان سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref>Michael Khodarkovsky (1999). "Of Christianity, Enlightenment, and Colonialism: Russia in the North Caucaus, 1550–1800" (PDF). The University of Chicago Press. لاپەڕە. 412.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20101019130729/http://circassianworld.blogspot.com/2009/10/documentary-kanzhal-battle.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180922035344/http://www.diary.ru/~Makskozak/p91937234.htm</ref> سوپای قرم لە یەک شەودا لە ١٧ی ئەیلوولی ١٧٠٨دا شکستی ھێنا، خان کاپلان-گیرای قرم بەزەحمەت توانی بە ژیانی خۆی ڕزگاری بێت، زەلیل و تەنانەت پێڵاوەکانی برد، برا و کوڕ و ئامێری شەڕ و چادر و کەلوپەلی کەسی لە دوای خۆی بەجێھێشت. لە ساڵی ٢٠١٣ پەیمانگای مێژووی ڕووسیای ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا، شەڕی چیای کێنژالی بە گرنگییەکی گەورە لە مێژووی نەتەوەیی چەرکەسەکان و بالکارەکان و [[ئۆسیتییەکان|ئۆسێتییەکان]] ناساند.<ref>https://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XVIII/1700-1720/de_la_Motre_Abri/text1.htm</ref> === [[جینۆسایدی چەرکەسییەکان|جینۆسایدی چەرکەسەکان]] === لە ساڵی ١٧١٤ [[پیتەری مەزن|پیتەری یەکەم]] پلانێکی بۆ داگیرکردنی [[قەوقاز]] داڕشت. ھەرچەندە نەیتوانی ئەو پلانە جێبەجێ بکات، بەڵام بناغەی [[سیاسی]] و [[ئایدیۆلۆژی]] بۆ داگیرکاری دانا. [[کاترینای دووەم]] دەستی کرد بە جێبەجێکردنی پلانی داگیرکاری، لە کاتێکدا سوپای ڕووسیا لە کەنارەکانی ڕووباری تێرێک جێگیر بوو.<ref>King, Ghost of Freedom, 47</ref> سوپای ڕووسیا ھەوڵیدا دەسەڵاتی خۆی بسەپێنێت بە دروستکردنی زنجیرەیەک [[قەڵا]]، بەڵام ئەمانە لە بەرامبەردا بوونە ئامانجی نوێ بۆ ھەڵکوتانە سەر و تەنانەت ھەندێکجار قەڵاکانیان دەگرت و گەمارۆیان دەدا. لە سەردەمی یەرمۆلۆڤدا، سوپای ڕووسیا لە کاتی ھەڵمەتەکانیدا دەستیکرد بە بەکارھێنانی ستراتیژی«"تۆڵەسەندنەوەی ناڕەوا». ھێزەکانی ڕووسیا وەڵامیان دایەوە و ئەو گوندانەیان وێران کرد کە پێیان وابوو چەکدارانی بەرخۆدان خۆیان حەشارداوە، ئەمە جگە لە ئەنجامدانی تیرۆر و ڕفاندن و لەسێدارەدانی تەواوی خێزانەکان. لەبەر ئەوەی جەنگاوەرانی بەرخۆدان پشتیان بە گوندەکانی ھاوسۆزی دۆزی خۆیان بەستبوو بۆ خۆراک، سوپای ڕووسیا بە شێوەیەکی سیستماتیک بەروبووم و مەڕوماڵاتیان لەناو دەبرد و خەڵکی مەدەنیی چەرکەسی دەکوشت. چەرکەسەکان وەڵامیان دایەوە و یەکێتییەکی خێڵەکییان دروستکرد کە ھەموو ھۆزەکانی ناوچەکەی لەخۆگرتبوو. لە ساڵی ١٨٤٠ کارل فریدریش نیوومان ژمارەی قوربانییانی چەرکەسی بە نزیکەی ملیۆن و نیوێک خەمڵاند. ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە سەدان ھەزار کەس لە کاتی کۆچی بەکۆمەڵدا گیانیان لەدەستداوە. زۆرێک لە مێژوونووسان دەستەواژەی «کۆمەڵکوژییەکانی چەرکەسی» بەکاردەھێنن بۆ وەسفکردنی ئەوەی کە [[ڕووسەکان]] لە ناوچەکەدا کردوویانە.<ref>Ahmed 2013، لاپەڕە 161.</ref> چەرکەسەکان لە ٢٥ی حوزەیرانی ١٨٦١ لە شاری شاشی پایتەختی سووچی کۆمەڵەیەکیان بە ناوی «کۆمەڵەی ئازادیی گەورە» دامەزراند، حاجی گرێندیکو بەرزیدژ کرایە سەرۆکی کۆمەڵەکە. کۆمەڵەکە داوای یارمەتی لە [[ئەورووپا]] دەکات و بەو پێیەی بەم زووانە ناچار دەکرێن دەربەدەر بن. بەڵام پێش ئەوەی بتوانن وەڵامێکیان دەست بکەوێت، ژەنەڕاڵ کۆلیوباکینی ڕووسی ھێرشی کردە سەر سووچی و پەرلەمانی وێران کرد و ھیچ وڵاتێک دژایەتی خۆی دەرنەبڕی. لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٦٤ شەڕێکی چارەنووسساز لە نێوان سوپایەکی چەرکەسی کە ٢٠ ھەزار سوارە و سوپایەکی تەواو ئامێری ڕووسی کە ١٠٠ ھەزار سەرباز پێکھاتبوو ڕوویدا. جەنگاوەرانی چەرکەس ھێرشیان کردە سەر سوپای ڕووسیا و ھەوڵیاندا بەرگرییەکانی دووژمن بشکێنن، بەڵام زۆربەیان کەوتنە بەر تەقەی تۆپخانە و پیادەی ڕووسیا. ئەو جەنگاوەرانە کە مابوونەوە بەردەوام بوون لە شەڕ و زۆری نەخایاند شکستیان ھێنا. ھەر ٢٠ ھەزار سوارچاکی چەرکەسی لە شەڕەکەدا کوژران. ئەمڕۆ ئەو شوێنەی کە ئەم شەڕە تێیدا ڕوویدا بە کراسنایا پۆلانا ناسراوە بە واتای چۆڵەوانی سوور. ئەم چۆڵەوانییە ناوی خۆی لە وەسفی خوێنی چەرکەسی وەرگرتووە کە لە گردەکەوە دەڕژێتە ناو ڕووبارەکەوە. ڕووبارەکە بۆ چەند ھەفتەیەک دوای شەڕەکە سوور بووەوە.<ref>Esadze. Pokorenie. Page 352</ref> حکوومەتی ڕووسیا پێشنیازی دیپۆرتکردنەوەی چەرکەسەکانی پەسەند کرد و لەگەڵ پێشڕەویکردنی ھێزەکانی ڕووسیا لە ھەڵمەتی کۆتاییدا شەپۆلی جموجۆڵی پەنابەران دەستیپێکرد. چەرکەسەکان خۆیان بۆ بەرخۆدان لە دژی پێشڕەوی سەربازی و ھێزەکانی ڕووسیا ئامادە کرد. لەگەڵ ڕەتکردنەوەی خۆبەدەستەوەدان، سوپای ڕووسیا یەک بە یەک ھاووڵاتییە مەدەنییە چەرکەسەکانی کردە ئامانج و ھەزاران کەسیان سەربڕی. ڕووسەکان دەستیان کرد بە ھێرشکردن و سووتاندنی گوندەکانی چەرکەس، کێڵگەکانیان وێران کرد تا نەتوانن بگەڕێنەوە و دارەکانیان بڕی و خەڵکیان بەرەو کەنارەکانی [[دەریای ڕەش]] برد. دەوترێت سەربازانی ڕووسیا بۆ کات بەسەربردنی خۆیان ڕێگاکانی وەک دڕاندنی سکی ئافرەتانی [[دووگیان]] و دەرھێنانی کۆرپەکە لەناوەوەیان بەکارھێناوە. ھەندێک لە ژەنەڕاڵەکانی ڕووسیا، وەک گریگۆری زاس، بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە کوشتنی چەرکەسەکان و بەکارھێنانیان لە تاقیکردنەوە زانستییەکاندا دەبێ ڕێگەپێدراو بێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|ڕووسیا|تورکیا|مێژوو|شەڕ|ئیسرائیل|عەرەبستانی سعوودی|ئەڵمانیا|ئوردن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|عێراق|سووریا|ئوکراینا|ئیسلام|میسر}} {{پۆلی کۆمنز|Circassians}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی میسر]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق]] [[پۆل:قەومەکانی ئوردن]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی لیبیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سووریا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سعودیە]] [[پۆل:چەرکەسەکان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەلبانیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کۆسۆڤۆ]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی بولگاریا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی جەزائیر]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی توونس]] [[پۆل:مێژووی باکووری قەوقاز]] abd6n4ly9gco4tgewrf1ct243mi0fuk 0 184996 1593323 1536050 2026-06-23T00:38:46Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593323 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=کیم جین-کیو|birth_date=١٦ی نیسانی ١٩٢٢|birth_place=[[سیۆچیۆن]], [[چونگچیۆنگنام-دۆ]], [[Japanese Korea]]|death_date={{Death date and age|df=yes|1998|06|18|1922|04|16}}|death_place=سێئول، کۆریای باشوور|occupation=ئەکتەر, دەرھێنەری فیلم, بەرھەمھێنەر|years_active=١٩٤٩ بۆ ١٩٨٧|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = 김진규 | hanja = 金振奎 | rr =گیم جین-گیو | mr =کیم چین-کیو }}}}'''کیم جین کیو''' (لەدایکبووی ١٦ی نیسانی ١٩٢٢ تا ١٨ی حوزەیرانی ١٩٩٨) ئەکتەر، دەرھێنەری فیلم، بەرھەمھێنەری فیلمی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184422/http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 |url-status=dead }}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{KMDb person|00000189|Kim Jin-kyu}} * {{IMDb name|0453523}} {{Navboxes|list={{Grand Bell Awards for Best Actor}} {{Blue Dragon Film Award Best Actor}} {{Paeksang Arts Award Best Actor Film}} {{Paeksang Arts Award Grand Prize Film}}|title=خەڵاتەکانی کیم}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:باشترین ئەکتەر لە وەرگرتنی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئاسیا]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری گراند بێڵ]] 8xgztm013umgoa6nhy9ws1xaafg2ev3 0 189212 1593101 1592734 2026-06-22T12:07:26Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593101 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =مانۆ خەلیل | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە =مانۆ خەلیل.png | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون =١٩٦٤ | شوێنی لەدایکبوون =[[قامیشلی]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ =[[سویس]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =[[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] {{ھن}} [[سیناریۆنووس]] {{ھن}} بەرھەمھێنەر {{ھن}} وێنەگری سینەمایی | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''مانۆ خەلیل''' ({{بە کورمانجی|Mano Xelîl}}، {{بە ئینگلیزی|Mano Khalil}}) [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]، [[سیناریۆنووس]]، بەرھەمھێنەر و وێنەگرێکی سینەمایی [[کورد]]ی نیشتەجێی [[سویس]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Staff|یەکەم=Guardian|سەردێڕ=Mano Khalil: Refugees are like you – they have children, they cry, they laugh|ناونیشان=http://www.theguardian.com/film/2015/jun/11/mano-khalil-refugees-are-like-you-they-have-children-they-cry-they-laugh|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref> ئابی ساڵی ٢٠٢١ گۆڤاری سویس ئینفۆ (swissinfo)، مانۆ خەلیلی بە سامانێکی نەتەوەیی پیناسە کرد کە لە ڕێگەی فیلمەکانییەوە خەڵات و شانازییەکەی زۆری بە نەسیب سویس و فەرھەنگەکەی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Arabic|یەکەم=SWI swissinfo ch|سەردێڕ=Kurdish film director finds safety – and success – in Switzerland|ناونیشان=https://www.swissinfo.ch/eng/culture/kurdish-film-director-finds-safety---and-success---in-switzerland/46850882|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=SWI swissinfo.ch|زمان=en}}</ref> == ژیان == مانۆ لە ساڵی ١٩٨١ەوە تا ساڵی ١٩٨٦ لە زانکۆی دیمەشق [[مێژوو]] و [[یاسا]]ی خوێندووە. دوای ئەوە، ساڵی ١٩٨٧ چووەتە [[چێکۆسلۆڤاکیا]] و لەوێش [[خەیاڵ (وێژە)|وێژە]] و فیلمسازی خوێندووە. لە ١٩٩٠ەوە تا ١٩٩٥ سەرەتا وەکوو دەرھێنەرێکی سەربەخۆ لە چێکۆسلۆڤاکیا و دواتر لە تەلەڤیزیۆنی [[سلۆڤاکیا]] کاری کردووە. مانۆ خەلیل لە ساڵی ١٩٩٦ەوە لە سویس دەژیت و سەربەخۆ خەریکی چالاکییەکانییەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Seite wird gerade bearbeitet|ناونیشان=https://mano.page4.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=mano.page4.com|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210811193853/https://mano.page4.com/}}</ref> == فیلمەکان == * My God (١٩٩٠)، [[کورتەفیلم]]ی ٢٠ خولەکی بۆ تەلەڤیزیۆنی چێکۆسلۆڤاکیا * The place where god sleeps (١٩٩٢)، [[بەڵگەفیلم]]ی ٣٠ خولەکی بۆ تەلەڤیزیۆنی چێکۆسلۆڤاکیا * Kino-ocko (Kino eye) (١٩٩٥)، بەڵگەفیلمی ٢٠ خولەکی بۆ تەلەڤیزیۆنی سلۆڤاکیا * [https://www.imdb.com/title/tt0351875/?ref_=nm_knf_i3 Triumph of Iron] (١٩٩٩)، کورتەفیلمی ٣٠ خولەکی * Colorful dreams (٢٠٠٣)، فیلمی درێژی ٥٢ خولەکی، بەرھەمی ھاوبەش لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی (SF)ی سویس * Al-Anfal, in the name of Allah, Baath and Saddam (٢٠٠٥) * David der Tolhildan (٢٠٠٧)، بەڵگەفیلمی ٥٤ خولەکی، بەرھەمی ھاوبەش لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی (SF) , (TSR) و (TSI)ی سویس * My Prison, my Home (٢٠٠٩)، بەڵگەفیلمی ٣٣ خولەکی * Our Garden of Eden (٢٠١٠)، بەڵگەفیلمی ٩٧ خولەکی، بەرھەمی ھاوبەش لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی (SF),(TSR) و (TSI)ی سویس و (3 Sat)ی [[ئەڵمان]] * [https://www.imdb.com/title/tt3017108/?ref_=nm_knf_i4 Der Imker] مێشەوان (٢٠١٣)، بەڵگەفیلمی ١٠٥ خولەکی * [https://www.imdb.com/title/tt3716308/?ref_=nm_knf_i1 Die Schwalbe] (٢٠١٦)، فیلمی درێژی ١٠٣ خولەکی * Hafis & Mara (٢٠١٨)، بەڵگەفیلمی ٨٨ خولەکی * [https://www.imdb.com/title/tt14452802/?ref_=nm_knf_i2 Neighbours] (٢٠٢١)، فیلمی درێژی ١٢٤ خولەکی == خەڵاتەکان == === بەربژێر === * Die Schwalbe (٢٠١٦)، بەربژێری باشترین فیلمی درێژ لە خەڵاتی فیلمی بێرن (Bern) * Der Imker (٢٠١٤)، بەربژێری باشترین بەڵگەفیلم لە خەڵاتی فیلمی سویس * Der Imker (٢٠١٣)، بەربژێری باشترین بەڵگەفیلم لە خەڵاتی فیلمی بێرن * Our Garden of Eden (٢٠١٢)، بەربژێری باشترین بەڵگەفیلم لە خەڵاتی فیلمی بێرنیز Bernese * Our Garden of Eden (٢٠١١)، بەربژێری باشترین بەڵگەفیلم لە خەڵاتی فیلمی سویس * Triumph of Iron (٢٠٠٠)، بەربژێری باشترین کورتەفیلم لە خەڵاتی فیلمی سویس === براوە === * Hafis & Mara (٢٠١٨)، خەڵاتی ڕێزگرتنی شاری فڕیستات، [[نەمسا]] * Die Schwalbe (٢٠١٧)، خەڵاتی باشترین فیلمی کوردستان، فێستیڤاڵێ فیلمی [[ھەولێر]] * Die Schwalbe (٢٠١٦)، خەڵاتی شاری دھۆک، [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک]] * Die Schwalbe (٢٠١٦)، خەڵاتی دادوەران، فێستیڤاڵێ فیلمی بۆڵزانۆ * Die Schwalbe (٢٠١٦)، ئاماژەی تایبەت، فێستیڤاڵێ فیلمی دادوەرانی بۆڵزانۆ * Die Schwalbe (٢٠١٦)، خەڵاتی دادوەرانی Microcosmos، فێستیڤاڵێ فیلمی لێزینیا * Der Imker (٢٠١٤)، خەڵاتی باشترین بەڵگەفیلم، فێستیڤاڵێ فیلمی بۆڵزانۆ * Der Imker (٢٠١٣)، فێستیڤاڵێ فیلمی لێزینیا * Der Imker (٢٠١٣)، باشترین بەڵگەفیلمی کوردی، فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک * Der Imker (٢٠١٣)، خەڵاتی بینەران * Der Imker (٢٠١٣)، خەڵاتی دۆیچ * Der Imker (٢٠١٣)، خەڵاتی de Soleure * Our Garden of Eden (٢٠١١)، خەڵاتی میدیاکانی ئەورووپایی، باشترین فیلمی [[بروکسێل]] * Our Garden of Eden (٢٠١١)، خەڵاتی باشترین بەڵگەفیلم، بیرنێر فیلمپرێس * خەڵاتی گەشەپێدانی سیناریۆ * The place where god sleeps (١٩٩٣)، خەڵاتی باشترین فیلم بە زمانی ئەڵمانی، ئاوکسبۆرگ * The place where god sleeps (١٩٩٣)، خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی [[مێرسێدس-بێنز]]، ئاوکسبۆرگ == ئەمانەش ببینە == * [[سینەمای کوردی]] * [[یەڵماز گونەی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.imdb.com/name/nm1314800/ مانۆ خەلیل] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کوردستان|سووریا|سویس}} [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دیمەشق]] sq8ivw8jojfhkct8y4e5bi3slpre8y4 0 190487 1593272 1592889 2026-06-22T20:34:02Z مامۆستا 39489 1593272 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''مزگەوتی زیڕاڕ''' ({{بە عەرەبی|مسجد ضرار}}) مزگەوتێکە دووڕوەکان لەمەدینە دروستیان کردبوو بۆ ئەبوو عامری ڕاھیب، کە بوبوو بە مەسیحی لەسەردەمی نەفامیدا و لەلای ھاوبەشدانەران ڕێز و پایەی ھەبوو، دووڕوەکان دەیانویست لەو مزگەوتەدا بێباوەڕی و دووبەرەکی بنێنەوە، و پلان لەدژی موسڵمانان دابنێن، دواتر موسڵمانان مزگەوتەکەیان ڕوخاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما ھو مسجد الضرار؟ - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/143309/ما-ھو-مسجد-الضرار|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=موقع ھدی القرآن الإلکترونی|ناونیشان=https://www.hodaalquran.com/details.php?id=9157|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.hodaalquran.com}}</ref>{{قورئان|سوورەت=٩|ئایەت=١٠٧|کوردی=ئەوانەی مزگەوتی زیڕاڕیان دروست کردووە بەمەبەستی بڵاوکردنەوەی بێباوەڕی و دووبەرەکی، و دوژمنانی ئیسلامی تیادا کۆبکەنەوە، و سوێند دەخۆن تەنیا مەبەستمان چاکە بووە، خوای گەورە شاھیدە ئەوانە درۆزنن}}.<ref>قورئانی پیرۆز</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان|محەممەد|عەرەبستانی سعوودی|نژیاروانی|مەدینە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:زاراوە قورئانییەکان]] [[پۆل:ژینی محەممەد]] [[پۆل:مزگەوتەکانی مەدینە]] [[پۆل:مزگەوتەکانی سەدەی ٧ەم]] opr71torsngsohraza6lpbmm40dkeux 0 193125 1593315 1557177 2026-06-22T23:59:30Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593315 wikitext text/x-wiki {{حیزب |ناوی حیزب = کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا (KSSE) |ئاڵا = لۆگۆی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا.jpg |ئەندازەی ئارِم = |دەربارەی ئارِم = |سکرتێر = |دامەزران = ئابی ١٩٥٦ |تێکچوون = ئابی ١٩٧٥ |پێگەی سەرەکی = |ھەواڵنامە = |ئامانج = ناساندنی گەلی کورد و وڵاتی کوردستان بە جیھان |ناوچەی چالاکییەکان = وڵاتانی ئەورووپا |ئایدۆلۆجیا = | ئایین = | نیشتمانی = | نێودەوڵەتی = | ئەورووپی = |کردەوە سەرەکییەکان = |بار = |پەیوەندی نێودەوڵەتی = |دروشم = |رەنگی فەرمی = |ماڵپەڕ = [https://ksse-archive.com/ KSSE Archive] |سۆشیاڵ میدیا = |پەیوەندی = }} '''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا''' ({{بە ئینگلیزی|Kurdistan Students Society in Europe}}), (KSSE) (١٩٥٦–١٩٧٥) ڕێکخراوەیەکی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Casier|یەکەم=Marlies|ناونیشان=https://books.google.nl/books?id=6vYtCgAAQBAJ&pg=PA184&lpg=PA184&dq=kurdistan+students+society+in+europe+ksse&source=bl&ots=1HHNzAaKGX&sig=ACfU3U00S4iR64Qy27CC0_n8H9fzAuMWig&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwij36jGnr7zAhWKt6QKHfMqCQYQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q&f=false|سەردێڕ=Nationalisms and Politics in Turkey: Political Islam, Kemalism and the Kurdish Issue|دوایین٢=Jongerden|یەکەم٢=Joost|بڵاوکەرەوە=Routledge|زمان=en}}</ref> کە لەلایەن [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و نوورەدین زازا و [[عیسمەت شەریف وانلی]] و کۆمەڵێک خوێندکاری تر، لە شاری [[ڤیسبادن]]ی ئەڵمانیای [[فێدراڵیزم|فێدراڵ]] (ئەڵمانیای ڕۆژاوا) دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قاسملوو سیاسەتمەدارێک ئەخلاقی نەدۆڕاند|ناونیشان=https://qadirzada.com/Qasmlo-wrme-Vyenna-14-07-2020.html|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=qadirzada.com|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423214045/http://qadirzada.com/Qasmlo-wrme-Vyenna-14-07-2020.html}}</ref> کۆمەڵە بەشێک لەو بزووتنەوە سیاسی-ڕێکخراوەییە نوێیە بوو کە [[کورد]] لە چلەکان و پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، پێکی ھێنا و لە ڕاستیدا ھەر لەقێکی ڕۆڵی [[باڵیۆزخانە|باڵوێزخانە]] و نوێنەرێکی [[دیپلۆماسی|دیپلۆماتیک]]ی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی کوردی دەگێڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ahmed|یەکەم=Newzad A.|سەردێڕ=ڕووداوەکانی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەدەبیاتی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا ١٩٦١–١٩٧٠|ناونیشان=https://hjuoz.uoz.edu.krd/index.php/hum/article/view/249|journal=Humanities Journal of University of Zakho|زمان=ar|بەرگ=٤|issue=3|پەڕەکان=٥٢٢–٥٤٠|issn=2664-4681}}</ref> کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا ناوەندێکی گرینگ بوو بۆ کۆکردنەوەی کوردان لە دەوری یەک و پاراستنی کلتور و ناسنامەی کوردی و ناساندنی کورد و بڵاوکردنەوەی زانیاری سەبارەت بە بزاڤ و شۆڕشەکانی لە دەرەوی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کورتەیەک لە مێژووی ڕێکخراوی خوێندکارانی سۆسیالیستی کورد لە ئەوروپاـ سۆکسە (بەشی یەکەم)|ناونیشان=https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.kurdistanpost.nu|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204103/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234}}</ref> و دیموکراتانە کاری دەکرد، تا ڕادەیەک کە پەرلەمانتارێکی بریتانی کە بانگهێشتی یەکێک لە کۆنگرەکان کرابوو، وتوویەتی: «ئەو دیموکراسییەی لەناو ئەو کۆنگرەیەدا دیتوومە، لەناو پەرلەمانی بریتانیادا نییە»<ref>جەمال عەلەمدار، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی دووەم)، ڕووداو</ref> و ھەتا ساڵی ١٩٧٠ بۆ ھەموو کوردان بوو و خوێندکارانی ھەر چوار پارچەی کوردستانی لە خۆیدا کۆ کردبۆوە و ھەر ھەموویان توانیبوویان ناکۆکییە حیزبییەکان وەلا بنێن و یەکدەنگ بن<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی سێھەم)، ڕووداو</ref> و ئەمەش بۆ نەتەوەیەکی دابەشکراو، ڕووداوێکی گرینگ و دەگمەن بوو. ھەرچەند لە دەرەوە لەلایەن خوێندکارانی فارس و تورک و عەرەبەوە دژایەتییان دەکرا و نکۆڵییان لە کۆمەڵە دەکرد و بڕوایان وا بوو کوردەکان دەبێت ئەندامی کۆمەڵەی خوێندکارانی ئەو وڵاتانە بن. سەرەڕای ئەوەیکە ئەوکاتی کورد خاوەن چەندین کۆمەڵەی خوێندکاریی تر بوو لە ئەورووپا و بەگشتی دەرەوەی وڵات، بەڵام ھیچکام لە کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بەھێزتر و بەنرختر و دەستڕۆیشتووتر نەبوون. بەیاناتی کۆمەڵە حیسابی بۆ دەکرا و خۆیشی لەگەڵ پتر لە سەد ڕێکخراوەی خوێندکاری و غەیری خوێندکاری لە پەیوەندیدابوو و لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٦٤یشەوە ببوو بە ئەندامی یەکیەتیی خوێندکارانی جھیان. == مێژوو و دەسپێک == خەباتی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بەشیک بوو لە خەباتی خوێندکارانی ھەموو وڵاتانی ژێردەستی دونیا، لە دژی کۆنەپەرەستی و [[ئیمپریالیزم]] و [[کۆلۆنیالیزم]].<ref>[https://ksse-archive.com/wp-content/uploads/2020/01/KSSE_History_Si_Sal_Li_Se_Mejuwa_Kurd_2000.pdf KSSE_History_Si_Sal_Li_Se_Mejuwa_Kurd_2000]</ref> مێژووی یەکەمین ڕێکخراوەی خوێندکاریی کورد، کە بەردی بناغەی دامەزراندنی کۆمەڵە بوو، بۆ ساڵی ١٩٤٦ دەگەڕێتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ahmed|یەکەم=Newzad A.|سەردێڕ=ڕووداوەکانی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەدەبیاتی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا ١٩٦١–١٩٧٠|ناونیشان=https://hjuoz.uoz.edu.krd/index.php/hum/article/view/249|journal=Humanities Journal of University of Zakho|زمان=ar|بەرگ=٤|issue=3|پەڕەکان=٥٢٢–٥٤٠|issn=2664-4681}}</ref>؛ شەش کورد لە سێ پارچەی کوردستانەوە لە شاری [[لۆزان]] Komela Xwendevanên Kurd li Ewropa (Kurdish Students Society in Europe)یان دامەزراند، ئەو شەش کەسە بریتی بوون لە: عیسمەت شەریف وانلی و نوورەدین زازا لە [[ڕۆژاوای کوردستان]] (ھەرچەند بە ڕەچەڵەک خەڵکی باکوور بوون)، عەبدولرەحمان و ئەحمەد قاسملوو لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و عەبدوڵڵا قادر و شەوکەت ئاکراویش لە [[باشووری کوردستان]]؛ عیسمەت شەریف و نوورەدین زازا و عەبدوڵڵا قادر دانیشتووی سویس بوون، قاسملوو پاریس و ئاکراویش نیشتەجێی بەریتانیا بوو. ئامانجی دامەزراندنی ڕێکخراوەکە ئەو بوو: نوێنەری گەڵی خۆیان لە دەرەوی وڵات بن، بۆ مافی ڕەوای کورد، لێک کۆکردنەوەی خوێندکارە کوردەکان، ئاشناکردنی بیروڕای گشتیی ئەرووپا لەگەڵ مێژوو و کلتوری کوردی بۆ وەدەستھێنانی پاڵپشتییەکەیان و پەیوەندیگرتن لەگەڵ بزووتنەوە خوێندکارییەکانی جیھان کە تازە سەریان ھەڵدابوو (بەتایبەت یەکیەتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران IUS) تێبکۆشن. ئەوان بڵاڤۆکێکیان لەژێر ناوی Dengê Kurdistan بە سێ زمانی کوردی و عەرەبی و فەرانسەوی بڵاو دەکردەوە، زازا ھەڵەچنیی ڕۆژنامەکەی لە ئەستۆ بوو و لەلایەن ئەحمەد و عەبدولڕەحمان قاسملوویش لە پاریس دەنووسرا و بڵاو دەکرایەوە، لە ماوەی یەک ساڵ تەمەنی کۆمەڵەکە ٥ ژمارەی لێ دەرکرا. ھاوینی ھەمان ساڵ، کۆمەڵە بانگھێشتی چوارەمین فێستیڤاڵی جیھانیی لاوان و خوێندکارانی لایەنگری کۆمۆنیست کرا کە لە [[بوداپێست]] بەڕێوە دەچوو، زازا، شەریف وانلی، عەبدوڵڵا قادر و ئاکراوی بەشداری کۆبوونەوەکەیان کرد، بەڵام دەستبەجێ لەلایەن نوێنەری ھەندێک لە حیزبە کۆمۆنیستییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوڕاست (بەتایبەت [[حیزبی توودەی ئێران]] و حیزبی کۆمۆنیستی سووریا) دژایەتییان کرا؛ ئەویش بە بیانووی ئەویکە کۆمەڵەکە ڕێکخراوەیەکی ناسیۆنالیستییە و تێکدەری یەکڕیزیی چینی چەوساوەیە لە بەرامبەر ئیمپریالیزمدا، جگە لەوەش نکۆڵییان لە بوونی نەتەوەی کورد و وڵاتی کوردستان کرد و وتیان بەجێی دامەزراندنی کۆمەڵەی کوردیی سەربەخۆ دەبێت ببنە ئەندامی ڕێکخراوە نەتەوەیییەکانی وڵاتانی پەیوەندیدار. بەڵام لە کۆتاییدا شاندە چەپەکانی ئەمریکای لاتینی و سکرتێرەکانی فێستیڤاڵ ئیزنیان دا کوردەکان چالاکی بنوێنن و سمینار بەڕێوە ببەن. دوابەدوای ئەوە نوێنەری کۆمەڵە لە ئەیلوولی ١٩٤٩دا بەشداریی کۆبوونەوەیەکی نێونەتەوەیی خوێندکارانی کرد لە بولگاریا. حیزنی توودەی ئێران براکانی قاسملوو (ئەحمەد و عەبدولڕەحمان)ی ناچار کرد دەست لە ھاوکاریی ئەو ڕێکخراوە ناسیۆنالیستییە ھەڵ بگرن و لێی بێنە دەرێ؛ بەم شێوەیە تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ کۆمەڵە ھەڵوەشاوە چون ئەوان ئەرکی گرینگی نووسین و چاپکردنی دەنگی کۆمەڵەیان لە ئەستۆ بوو و بێ یارمەتیی ئەوان کارەکانی کۆمەڵە بەرەو پێش نەدەچوو. لە کۆنگرەی سێی پارتی دیموکراتی کوردستان کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی کانوونی دووەنی ١٩٥٣ لە کەرکووک بەڕێوە چوو، بڕیار درا کورد ڕێکخراوەی سەربەخۆی دیموکراتیکی ھەبێت، وەکوو یەکییەتیی خوێندکارانی کوردستانی عێراق و ڕێکخراوەی ھاوشێوە بۆ لاوان و ژنان و جووتیاران؛ ئەم بڕیارە لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان کورد و حیزبە کۆمۆنیستەکانی ناوخۆی عێراق و ئێران و سووریا کاریگەریی نەرێنی ھەبوو بەڵام لەسەر کوردە چەپە ناسیۆنالیستەکان لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات ئەرێنی بوو بۆ ئەوەی ڕێکخراوەی تایبەت بە خۆیان دابمەزرێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sheikhmous|یەکەم=Omar|سەردێڕ=Kurdish Students Abroad: Between Kurdish Nationalism and Left-wing Politics.|ناونیشان=https://www.academia.edu/43851939/Kurdish_Students_Abroad_Between_Kurdish_Nationalism_and_Left_wing_Politics}}</ref> == ئامانجەکان<ref>[https://ksse-archive.com/wp-content/uploads/2020/01/KSSE_Congress13_Documents__1969_AR_KU.pdf کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]</ref> == کۆمەڵە شەش ئامانجی بنچینەیی ھەبوو کە دەقاودەق بریتی بوون لە: * بەھێزکردنی پەیوەندنی لە نێوانی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا و ھەوڵدان بۆ جێبەجێکردنی گیروگرفتی خوێندنیان * ھێنانەدی ھاریکاریی مادی لە نێوانی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا * گەشەپێدانی زانستی نیشتمانی کورد و ھەوڵدان بۆ سوودی گەڵی کورد و مەسەلە نیشتیمانییەکەی * ناساندنی گەڵی کورد و وڵاتەکەی (کوردستان) و مەسەلە نیشتیمانییەکەی بە گەلانی جیھان * بەھێزکردنی گیانی ھاوکاریی و دۆستایەتی لە نێوانی خوێندکارانی کورد و خوێندکارانی وڵاتانی دیکەدا و پەیوەندیبەستن لەگەڵ ڕێکخراوانی خوێندکاران و غەیری خوێندکاراندا لە نیشتیمانی و لە جیھانی و ھاوکاریکردن لەگەڵیانا بەپێی ئامانج و چاکەی ھەردوو لا * بەشداربوون لە تێکۆشانی گەڵی کورددا و لایەنگیری تێکۆشانی ھەموو گەلانی جیھان لە دژی ئیمپریالیزم و کۆنەپەرەستی و ڕژیمی دیکتاتۆرییەوە لە پێناوی ئازادی و دیمۆکراسی و ئاسایش لە جیھاندا. == چالاکییەکان == کۆمەڵە جگە لە ئەرکەکانی تایبەت بە خۆی وەکوو ڕێکخراوەیەکی خوێندکاری، وەکوو ڕۆنراوەیەکی نەتەوەیی و کوردستانی لە چوارچێوەیەکی سیاسی-کلتوری-ھونەری و لە پەیوەندی لەگەڵ ڕێکخراوە خوێندکارییەکانی باقیی وڵاتاندا کاری دەکرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کومەڵەی خویندکارانی کورد لە ئەوروپا|ناونیشان=http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=chawykurd.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204106/http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66}}</ref>؛ بەشێک لە چالاکییەکانی لەم بوارەدا: * بەرزڕاگرتنی یادی [[کۆماری کوردستان]] لە ڕێگەی بەڕێوەبردنی ڕێوڕەسم و دەرکردن و بڵاوکردنەوەی بەیاننامە * سازدانی ئاھەنگی جەژنی [[نەورۆز]] * ڕێکخستنی خۆپێشاندان بۆ پشتگیری لە کوردستان و لە دژی وڵاتانی داگیرکەر (بۆ نموونە خۆپێشاندان لە بەردەم باڵوێزخانەی [[عێراق]] لە [[وارسا]] و باڵوێزخانەی وڵاتانی زلھێز) * بەشداریکردن لە ڕێوڕەسمی [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]] بە جل و بەرگی کوردییەوە * ناردنەوەی پێداویستی بۆ شۆڕش و خەڵکی کوردستانیش<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی چوارەم)، ڕووداو</ref> * لە چەند قۆناغی جیاوازدا، ناردنی چەند تیمێکی تەلەڤیزیۆنی و ھەروەھا [[ڕۆژنامەوان]] بۆ کوردستان * ھەڵواسینی بەیانات و ڕەسمەکانی شەھید و پێشمەرگە * ئاخاڤتن و قسەکردن بۆ خوێندکارە بیانییەکان لە پۆل و لە نێوان وانەکان، لەمەڕ دۆز و مافەکانی ڕەوای کورد * بەڕێوەبردنی ئێوارەی کوردەواری * ھەڵکردن ئالای [[ئاڵای کوردستان]] لە چەندین یاد و بۆنەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕەچەڵەکناسیی ئاڵای کوردستان|ناونیشان=https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=گۆڤاری تیشک|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211008141125/https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ئەلیاس|یەکەم=کامەران حاجی|سەردێڕ=ئاڵای کوردستان چۆن دروست بوو؟ ,|ناونیشان=https://www.kurdistantv.net/ku/2020/12/17/lifestyle/%C2%A0ئاڵای-کوردستان-چۆن-دروستبوو؟|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=دەزگای سەتەلایتی کوردستان|زمان=ku}}</ref> * یارمەتیی ڕووناکبیران، شاعیران و نووسەرانی کورد بۆ بەشداریکردن لە کۆبوونەوە و سێمینارە جیھانییەکان == سەرۆکایەتی == ھاوتەریب لەگەڵ ئەوەیکە جەخت و ھێزی زیاتری کۆمەڵە لەسەر [[باشووری کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو، سەرکردەکانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپاش زۆربەیان باشووری بوون.<ref>شۆڕشی ئەیلوول و کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا، بەرنامەی ڕووداو و مێژوو، خورشید ڕەواندزی، ئێن ئاڕ تی، ٢٠١٩</ref> بەشێک لە سەرکردەکان بەڕێزان: عیسمەت شەریف وانلی، کەماڵ فواد، جەمال عەلەمدار (ساڵی ١٩٦٩)، تارق ئاکرەیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تارق ئاکرەیی- سەرۆکی پێشووی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/pencamor-16012021|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> و خەلیل ئیبراھیم بوون کە ماوەی سەرۆکایەتیی عیسمەت شەریف وانلی لە ھەر ھەموویان زیاتر بووە و ساڵی ١٩٥٦یش وەکوو نوێنەری کۆمەڵە ھەڵبژێردرا تاوەکوو بەشداری کۆنفرانسی نێونەتەوەیی لەندەن بکات کە زۆربەی وڵاتانی جیھان تێیدا بەشدار بوون، ھەروەھا نوێنەری کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بوو لە کۆنفرانسی ساڵانەی یەکیەتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Prof. Ismet Sheríf Vanlí|ناونیشان=http://dirokakurdistan.com/2020/02/15/ismet-sherif-vanli/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=history of Kurdistan|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204107/http://dirokakurdistan.com/2020/02/15/ismet-sherif-vanli/}}</ref> == لەقەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="Students". Kurdish Facts and West-Asian Affairs|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/00403925294b81db5b086|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=calameo.com}}</ref> == زۆربەی ٢٥ وڵاتە ئەورووپایییەکان لەقی کۆمەڵەیان تێدابوو، بەشێک لەوان بریتین لە: * [[لەندەن]] * [[پۆڵەندا|پۆڵۆنیا]] * [[نەمسا]] * ئەڵمانیای دێموکراتیک ([[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]]) * [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] * بەرلینی ڕۆژاوا * [[سوێد|سوید]] * [[چێکۆسلۆڤاکیا]] * [[ڕۆمانیا]] * [[ئوسترالیا]] * [[ئیتالیا]] * [[یووگۆسلاڤیا]] * [[مەجارستان]] * [[فەڕەنسا]] * [[بولگاریا]] * [[سویس]] * [[دانمارک]] * [[یەکێتیی سۆڤیەت]] == بڵاڤۆکەکان == سەرەڕای ئەوەیکە بەھۆی لەبەر دەستدانەبوونی پێداویستییەکان، چاپەمەنی لاواز بوو، ئەوەندەی لە توانایاندابوو جگە بە زمانی کوردی و عەربی، لە ھەر لەقێکدا بە زمانی ئەو وڵاتە ڕۆژنامە یان گۆڤارێکیان بڵاو دەکردەوە. ھەندێک لەوان بریتین لە: * گۆڤاری کوردستان (گۆڤاری سەرەکی، لەقی لەندەن) * بانگی کوردستان (لەقی ھەنگاریا) * کۆڵنەدان (لەقی ئینگلستان) * کورد (لەقی یووگۆسلاڤیای پێشوو) * یەکیەتی (لەقی ئیتالیا) * پڕشنگ (بە سۆرانی و ناوەرۆکەکەی وێژەیی و زانستی و کۆمەڵایەتی بوو) * Çiya (بە کورمانجی) * پێشڕەو * نشرة دوریە عامە * نەورۆز * نوروز * ڕۆژنامەی المبدی * گۆڤاری کاروان (لەقی یووگۆسلاڤیا) * ١١ ایلول * Kurdish News * KSSE INFORMATION (ساڵی ١٩٧٣)<ref>[https://zheen.org/wp-content/uploads/2020/11/٥-لاتینی.pdf ڕۆژنامەوانیی دیکەی بیانیی، بەشی کتێبخانەی بنکەی ژین]{{بەستەری مردوو|url=https://zheen.org/wp-content/uploads/2020/11/%D9%A5-%D9%84%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%86%DB%8C.pdf |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> * Die Kurdische Revolution * گۆڤاری Dengê Komelê KSSE * گۆڤاری Hêviya Welêt (لقی ئەڵمانیا، گۆڤارێکی سیاسی-کولتووری-کۆمەڵایەتی بوو کە چوار ژمارەی لێ دەرچوو لە ڕێکەوتەکانی: ڕەزبەری ١٩٦٣ - گوڵانی ١٩٦٤ - نەورۆزی ١٩٦٥ - تەممووزی ١٩٧٦) * ڕۆژنامەیەکیش کە ھەموو بەیاننامە و ھەواڵەکانی شۆڕشی تێدابوو، کە وەردەگێڕدرا و بەسەر ھەموو لەقەکاندا دابەش دەبوو. === تێبینی === ژمارە ١تا ١٧ی گۆڤاری کوردستان کە لە نێوان ساڵەکانی ١٩٥٨–١٩٧٤ بڵاو دەبۆوە بە یارمەتیی نەوزاد عەلی ئەحمەد چاپ و بڵاو کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=کوردستان - ئۆرگانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا - ژمارە 1 - 17|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2013010415013074689|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref> == کۆنگرەکان == تەقریبەن لە ساڵی ٥٦وە ساڵێ کۆنگرەیەک بەڕێوە دەچوو کە زۆربەی ئەوان لە ئەڵمانیا و بەتایبەت بەرلین (کە خۆی شارێکی دابەشکراو بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Mapping Euro-Kurdistan|ناونیشان=https://merip.org/2008/06/mapping-euro-kurdistan/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=MERIP|زمان=en-US}}</ref>) لەندەن، نەمسا و سویس دەبەستران<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی دووەم، ڕووداو</ref>؛ جگە لە خوێندکارانی کورد کە زانکۆکانی ئەررووپا، نوێنەری ڕێکخراوەکانی تر، دۆستانی کۆمەڵە و گەلی کورد، ڕۆژنامەی جۆرواجۆر و گەلێک کەسایەتیی ناسراو بانگهێشت دەکران و لە کۆنگرەکاندا بەشدار دەبوون. یەکەم کۆنگرە لە ڕێکەوتی ١٠ تا ١٦ی ئابی ١٩٥٦دابوو کە کۆمەڵەی تێدا دامەزرا؛ زۆربەی بەشداربووەکانی کۆنگرەی یەکەم، باشووری و ڕۆژاوایی بوون، خوێندکارەکانی سەر بە حیزبە کۆمۆمیستییەکانی ئێران و عێراق و سووریا کۆمەڵەیان لە ئەرکی سیاسی و نەتەوەیی داماڵی و تەنیا تەرخانیان کرد بە کاری فەرھەنگی و زانستی و ناوی "کۆمەڵەی زانستیی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا (KURDISH STUDENTS CULTURAL SOCIETY IN EUROPE)"یان ھەڵبژارد؛ خوێندکارە چەپە ناسیۆنالیستەکان بۆ دامەزراندنی دووباەری کۆمەڵە و ڕزگارکردنی لەم دۆخە، دووەمین کۆنگرەیان بەڕێوە برد و عیسمەت شەریفیشیان وەکوو سەرکردە ھەڵبژارد، ھەروەھا بڕیاریان دا بڵاڤۆکێکی ئینگلیزی و عەرەبی بەناوی کوردستان بڵاو بکەنەوە و بە زووترین کات کۆنگەری سێھەمیش ڕێک بخەن. لە کۆنگرەی سێدا ناوی کۆمەڵەیان (بەو ناوەی ئێستا) گۆڕی و ھەمدیسان شەریف وانلییان وەک سەرۆک ھەڵبژاردەوە. دوایین کۆنگرەش (حەڤدەیەمین کۆنگرە) ساڵی ١٩٧٥ لە بەرلینی ڕۆژاوای ئەڵمانیا بوو کە کۆمەڵە جەماعەتێکی لێ دەرچوو و بوو بە سێ بەش، سەر بە سێ لایەنی سیاسی. === کۆنگرەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ahmad|یەکەم=Chalak|سەردێڕ=کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا لە نێوان ساڵانی(١٩٥٦–١٩٧٥)|ناونیشان=https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.hawler.in|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204101/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25}}</ref> === {| class="wikitable" ! کۆنگرە !! شوێن !! ڕێکەوت !! بەرشداربووان |- | یەکەم || ڤیسبادن || ١٠ تا ١٦ی ئابی ١٩٥٦ || ١٧ خوێندکار |- | دووەم || لەندەن || ٢ تا ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨ || ٢٢ خوێندکار |- | سێھەم || میونشن || ٤ تا ٨ی ئابی ١٩٥٨ || ١٧ خوێندکار |- | چوارەم || ڤیێنا || ١٩ تا ٢٣ی تەممووزی ١٩٥٧ || ٤٠ خوێندکار |- | پێنجەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ٢٢ تا ٢٦ی ئابی ١٩٦٠ || ٧٣ خوێندکار |- | شەشەم || مونیستەر ||٢١ تا ٢٦ی ئابی ١٩٦١ || ١٠٩ خوێندکار |- | حەوتەم || براونشڤایک || ٩ تا ١٥ی ئابی ١٩٦٢ || ١١٠ خوێندکار |- | ھەشتەم || میونشن || ٩ تا ١٥ی ئابی ١٩٦٣ || ١٥٦ خوێندکار |- | نۆیەم || ھانوڤەر || ٣ تا ٩ی ئابی ١٩٦٤ || ١٨٣ خوێندکار |- | دەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ١٧ تا ٢٢ی ئابی ١٩٦٥ || ١٢٥ خوێندکار |- | یازدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ٢٦ تا ٣٠ی ئابی ١٩٦٦ || ١١٧ خوێندکار |- | دوازدەیەم || بێلگراد || ٢٧ تا ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٧ || ٢١٢ خوێندکار |- | سێزدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ١١ تا ١٦ی ئابی ١٩٦٨ || ١٤٥ خوێندکار |- | چاردەیەم || سوید || ١ تا ٥ی ئابی ١٩٧٠ || ١٣٥ خوێندکار |- | پازدەیەم || بوخارێست || ١٦ تا ٢٠ی شوباتی ١٩٧٢ || ٢٦٠ خوێندکار |- | شازدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ١٦ تا ١٩ی ئابی ١٩٧٢ || ٣٠٠ خوێندکار |- | حەڤدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ٢٧ تا ٣١ی ئابی ١٩٧٥ || ١٣١ یا ١٣٢ خوێندکار |} == لێک ھەڵبڕانی کۆمەڵە == نسکۆی شۆڕش و بیروباوەڕی جیاوازی ئەندامانی کۆمەڵە کە بوو بەھۆی ئەوەیکە لەگەڵ حیزبە سیاسییەکانی تر ڕێک بکەون، کێشەی بۆ کۆمەڵە ساز کرد؛ ساتی بەڕێوەچوونی دوایین کۆنگرەی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا، دەستەیەک لە بەشداربووان کە ژمارەیان سی و شەش کەس دەبوو دوای ئەوەی کە دەبینن وێنەیەکی گەورەی [[مەلا مستەفا بارزانی]] ھەڵواسراوە، شوێنەکە بەجێ دێڵن و دەڕۆنە دەرەوە (نەوەد و پێنج-شەش کەسێک لە دیوەکەدا دەمێننەوە)، ئەو ھەڵسوکەوتە بە ئامانجی ئەوە ڕووی دا کە بەسەر کۆمەڵەدا زاڵ بن<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی پێنجەم)، ڕووداو</ref>؛ ئیتر بەم شێوەیە ناکۆکی ساز بوو و کۆمەڵە بەسەر سێ ڕێکخراوەدا دابەش بوو:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Supplemental Information 3: An excerpt from Data Downloads page, where users can download original datasets.|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.7717/peerj.9467/supp-3|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=dx.doi.org}}</ref> * دەستەیەک جیا بوونەوە و چوونە لایەنی [[جەلال تاڵەبانی]] کە خۆیشی بەشداری کۆنگرەکە بوو و بوون بە «کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات» (ئەکسا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات، پۆستەری شەھید شەھاب شێخ نوری|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20180714081810152735|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref> سەر بە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] بوون و ناوەندەکەیان لە بەرلینی ڕۆژھەڵات بوو. * دەستەیەکی تر کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا سەر بە [[حیزبی شیووعیی عێراقی]] بە ناوەندایەتیی شاری پراگ. * دەستە سەرەکییەکە کە سەر بە [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] بوو، ھەر بەو ناوەوە، ڕێبەرایەتیی نوێی ھەڵبژارد و لە بەرلینی ڕۆژاوا درێژەی بە کارەکانی دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kurdish Student Association in Europe|ناونیشان=http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=chawykurd.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204103/http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224}}</ref> ئەو لێک ترازانە لەسەر پلان و چالاکییەکانی کۆمەڵە کاریگەر بوو و ئیتر ئەو ھێز و توانایەی جارانی نەمابوو. ھەوڵەکان بۆ پێکھاتنەوەی کۆمەڵەکان کارا نەبوو؛ پاییزی ساڵی ١٩٨٨ بە سەرۆکایەتیی [[فوئاد مەعسووم]] کۆنگرەی یەکگرتنەوەی کۆمەڵەکان بەڕێوە چوو، بەڵام شێوەی بەڕێوەچوونی کۆنگرەکە و ئاکاری حیزبەکان و ئەندامانیان، ئەمجارەیان بوو بەھۆی لەناوچوونی یەکجاریی کۆمەڵە. == ئەندامان == ھەر خوێندکارێکی کورد یان دانیشتووی کوردستان کە بۆ خوێندن ڕووی لە ئەورووپا دەکرد، دەیتوانی ئەندامییەتی کۆمەڵە وەدەست بێنێت، بەو مەرجەی پەیڕەوی دەستوورەکانی کۆمەڵەی کردبا و بۆ وەدیھێنانی ئامانجەکانی تێکۆشابا، ئابوونەی ساڵانەی خۆی دابا و کومیتەی لەق یان کومیتەی بەڕێوەبەریی گشتی لە مسۆگەربوونی ئەو مەرجانە لە کەسیی داخوازدا دڵنیا بووایە؛ ئەگەر ئەندامێک بە پێچەوانەی یاسا و دەستوور بجووڵاباوە یان کارێکی بە زیانی کۆمەڵە یا گەڵی کورد بکردبا، سزای بەسەردا دەسەپا. کۆمەڵە تا ساڵی ١٩٧٥ و پێش ئەوەی ببێت بە چەند بەش، زیاتر لە ٣٠٠٠ ئەندامی ھەبوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ember|یەکەم=Melvin|ناونیشان=https://books.google.nl/books?id=7QEjPVyd9YMC&pg=PA1014&lpg=PA1014&dq=kurdistan+students+society+in+europe+ksse&source=bl&ots=ustH1IlEMt&sig=ACfU3U0_BipoOBp2s6D0VabRCIeqBTimGg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwij36jGnr7zAhWKt6QKHfMqCQYQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=kurdistan%20students%20society%20in%20europe%20ksse&f=false|سەردێڕ=Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume I: Overviews and Topics; Volume II: Diaspora Communities|دوایین٢=Ember|یەکەم٢=Carol R.|دوایین٣=Skoggard|یەکەم٣=Ian|بڵاوکەرەوە=Springer Science & Business Media|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٦-٤٨٣٢١-٩|زمان=en}}</ref> کە زۆربەیان لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی کوردستان بۆ خوێندن ڕوویان لەو وڵاتانە کربوو،<ref>[https://core.ac.uk/download/pdf/11588283.pdf Questions of Belonging An Anthropological Fieldstudy among Kurdish Students in Stockholm]</ref> بەشێک لەو ئەندامانە: {{Div col|cols=٢}} * عەلی غەفوور * [[عەلی قازی]] * سەلیم مەلۆ * حوسێن جومعە * سەعدی دزەیی * فەرھاد سۆفی * کەمال مەزھەر * محەممەد ساڵح جومعە * [[ھۆمەر دزەیی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هۆمه‌ر دزه‌یی-بەشی دووەم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/pencamor-25102019|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> * کاوس قەفتان * [[عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ]] * [[مارف خەزنەدار]] * مستەفا قازی * وریا ڕەواندزی * خورشید ڕەواندزی * سەردار ئاراراتی (نیزامەدین کەیا) * عیزەدین ڕەسووڵ * بێکەس جومعە * ساڵار کەرکووکی * حوسێن فەرھادی * جەمشید عەبدولکەریم * جەلال فەتاح * جەمال عەلەمدار * کەریم حیسامی * دارا عەتار * ئەحمەد ئەلکوردی * عومەر سۆران * ئاسۆس میرخان * دارا تۆفیق * فەرەیدوون سەعید * جەمال شەمەری * دارا ئەدیب * سەعدی ئەمین دزەیی * عومەر ئەمین دزەیی * عومەر شێخمووس * مەحموود شێخمووس * ڕژدی * حەسەن چەمچەماڵی {{Div col end}} == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:گۆڤاری کوردستان کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا.jpg|وێنۆک|کۆمەڵە لە سەرەتادا لەژێر ناوی «KOMLEY ZANISTÎ XWÊNDIKARANÎ KURD LE EWROPA»دا چالاک بوو پەڕگە:Hêviya Welêt.jpg|وێنۆک|گۆڤاری ھیوای وڵات پەڕگە:Dengê Komelê KSSE.jpg|وێنۆک|گۆڤاری دەنگی کۆمەڵە پەڕگە:گۆڤاری کاروانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا.jpg|وێنۆک|گۆڤاری کاروان (القافلة) پەڕگە:گۆڤاری کوردستانی KSSE.png|وێنۆک|گۆڤاری KURDISTAN پەڕگە:Kurdistan. Published by the Kurdish Students' Society in Europ.png|وێنۆک|پەڕێکی گۆڤاری KURDISTAN </gallery> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://bnk.institutkurde.org/images/pdf/2HYNPZKGAJ.pdf داواکاری لە خوێندکارانی کورد] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|سیاسەت}} [[پۆل:ڕێکخراوە خوێندکارییەکانی کوردستان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]] io6dfcym1mq3j93bpqle2ti6y06pov2 0 193603 1593086 1592915 2026-06-22T12:04:56Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593086 wikitext text/x-wiki {{Infobox Geopolitical organization |name= ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران |image_flag= لۆگۆی ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران.jpg |symbol_type= |image_symbol= |org_type= ناوەندی سیاسی |membership= [[پەڕگە:Pdki logo.jpg|23px]] [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]{{ھن}}[[پەڕگە:Flag of Komala.svg|23px]] [[حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران|کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] |languages_type= [[ئایدیۆلۆجی|بیروڕا]] |languages= [[کوردایەتی]]{{ھن}}[[دیموکراسی]]{{ھن}}[[دنیاگەرایی|سێکۆلاریزم]]{{ھن}}[[ئۆتۆنۆمیزم]] |admin_center_type= بارەگا |admin_center= [[ھەرێمی کوردستان]] (سەرەکی){{ھن}}[[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] (نافەرمی) |leader_title1= |leader_name1= |leader_title2= |leader_name2= |established_event1= دامەزران |established_date1= {{start date and age|2018|01|20|df=yes}} }} '''ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران''' ({{بە فارسی|مرکز همکاری احزاب کردستان ایران}}، {{بە ئینگلیزی|cooperation center of iranian kudistan's political parties}}) ناوەندێکە کە لە ساڵی ٢٠١٨دا لەلایەن [[حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران|کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]]، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]، [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]]، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] و [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] دامەزرا. بەھۆی ناکۆکی لەسەر ئامانج و پرەنسیبەکانی ناوەندی ھاوکاری، سازمانی خەبات لە دەھەمین کۆبوونەوە کە ئەو ھێڵە گشتییانەی تێدا پەسەند دەکرا، بەشدار نەبوو؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دەیەمین کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بەڕێوە چوو|ناونیشان=http://kurdistanmedia.com/so/news/دەیەمین-کۆبوونەوەی-ناوەندی-ھاوکاریی-حیزبەکانی-کوردستانی-ێران-بەڕێوە-چوو|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=http://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%AF%DB%95%DB%8C%DB%95%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> چەمکەکانی فێدراڵیزم بۆ بەڕیوەبردنی سیستمی داھاتووی ئێران و وتووێژ خاڵە ناتەباکان بوون، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران|سازمانی خەبات]] له‌ ڕاگه‌یاندراوه‌که‌یدا)<ref>[https://www.sazmanixebat.com/kurdi/item_detail.php?id=9971#.Y0z_HHZBw_4 به‌یاننامه‌ی کومیته‌ی ناوه‌ندی سازمانی خه‌بات له‌ په‌یوه‌ند بە ناوه‌ندی هاوکاری]</ref> ئه‌و هێزانه‌ی دیکه‌ی به‌وه‌ تاوانبار کرد که‌ له‌پرنسیپی ته‌وافقی لایان داوه‌، خاڵێک که‌ له‌ یه‌که‌م کۆبوه‌وه‌ی ناوه‌ندی هاوکاریدا ئه‌و لایه‌نانه‌ له‌سه‌ری ڕێکه‌وتبوون و ناوه‌ندی هاوکاری بە ھەڵوەشاوە ناو برد، لێ ناوەندی ھاوکاری ڕەتی کرده‌وه‌ و ڕای گەیاند چوار حیزبەکەی تر لە کاری خۆیان بەردەوام ده‌بن. == دەستپێک == دوابەدوای خۆپێشاندانە بەربڵاوەکانی ساڵی ٢٠١٨ لە ئێران، پێنج حیزبی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە ڕێکەوتی ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (١٩ی بەفرانباری ١٣٩٦ی [[ڕۆژژمێری ئێرانی|کۆچی ھەتاوی]]) بۆ تاوتوێکردن و ھەڵسەنگاندنی دۆخەکە لە دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستان لێک کۆ بوونەوە، ھەموو لایەنەکانی بەشدار جەختیان لەسەر دانیشتین و ئاڵوگۆڕیی زیاتری بیروڕا سەبارەت بە پرسە گرینگەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران کرد، لە درێژەدا ڕۆژی شەممە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٦ کۆچی ھەتاوی) ھەمان پێنج حیزب لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان کۆ بوونەوە و پاش کاتژمێرێک گفتوگۆ، پێکھاتنی ناوەندی ھاوکاریی حیزبە سیاسییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانیان ڕاگەیاند. ناوەندەکە لەو ڕۆژەوە بە فەرمی دەستی بە کارەکانی خۆی کرد. بنەما سەرەکییە سیاسسییەکانی ناوەندی ھاوکاری بریتین لە: ڕووخاندنی کۆماری [[ئێران|کۆماری ئیسلامی ئێران]]، [[دنیاگەرایی|سێکۆلاربوون]] و [[دیموکراسی|دێموکراتیک]]بوونی پێکھاتەی سیاسیی داھاتووی ئێران و دەستەبەرکردنی مافە نەتەوایەتییەکانی خەڵکی کوردستان. ناوەندەکە خاوەن دوو ئەرکە: ئەرکە سەرەکییەکەی ھەوڵە بۆ پێکھێنانی ھاوپەیمانی و بەرەیەکی کوردستانی لە ڕۆژھەڵات، ئەرکەکەی دیکەشی ھەڵوێستوەرگرتنە بەرامبەر بە بۆنەکان و ڕووداوە سیاسییە گرینگەکان لە ڕێگەی دەرکردنی بەیاننامە و ڕاگەیاندن. == کۆبوونەوەکان == * '''یەکەم''': ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (١٩ی بەفرانباری ١٣٩٦) لە سکرتاریای حیزبی دێموکراتی کوردستان * '''دووەھم''': ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٦) لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان * '''سێھەم''': ٦ی شوباتی ٢٠١٨ (١٧ی ڕێبەندانی ١٣٩٦) لە بنکەی سەرکردایەتیی سازمانی خەبات * '''چوارەم''': ٤ی ئازاری ٢٠١٨ (١٣ی ڕەشەمەی ١٣٩٦) لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران * '''پێنجەمین''': ٤ی نیسانی ٢٠١٨ (١٥ی خاکەلێوەی ١٣٩٧) لە بنکەی دەستەی کارگێڕیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران * '''شەشەمین''': ١٠ی ئایاری ٢٠١٨ (٢٠ی بانەمەڕی ١٣٩٧) لە بنکەی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستان * '''حەوتەمین''': ٢ی تەممووزی ٢٠١٨ (١١ی پووشپەڕی ١٣٩٧) ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان * '''ھەشتەمین''': ٧ی ئابی ٢٠١٨ (١٦ی گەلاوێژی ١٣٩٧) لە بارەگای ناوەندی سازمانی خەبات * '''نۆھەمین''': ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (٧ی ڕەزبەری ١٣٩٧) * ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (٣ی سەرماوەزی ١٣٩٧) لە بنکەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران * ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (٧ی سەرماوەزی ١٣٩٧)یەکەمین کۆبوونەوەی نوێنەرانی حیزبەکان لە دەروەی وڵات * '''دەیەمین''': ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (١٩ی سەرماوەزی ١٣٩٧) لە سکرتێریای حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران * '''یازدەھەمین''': ٣ی شوباتی ٢٠١٩ (١٤ی ڕێبەندانی ١٣٩٧) لە سکرتێریای حیزبی دێموکراتی کوردستان * '''دوازدەھەمین''': ٥ی ئازاری ٢٠١٩ (١٤ی ڕەشەمەی ١٣٩٧) لە سکرتێریای حیزبی دێموکراتی کوردستان * ٢٥ی نیسانی ٢٠١٩ (٥ی بانەمەڕی ١٣٩٨) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان * ٦ی تەممووزی (١٥ی پووشپەڕی ١٣٩٨) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان * '''سێزدەھەمین''': ١٤ی ئابی ٢٠١٩ (٢٣ی گەلاوێژی ١٣٩٨) لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، لەم کۆبوونەوەیەدا بەرپرسیارەتیی دەورەیی ناوەند درا بە کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران. * ٣١ی ئابی ٢٠١٩ (٩ی خەرمانانی ١٣٩٨) کۆبوونەوەی باڵای شاندەکانی ناوەند بە میوانداریی کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران * ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (١٦ی ڕەزبەری ١٣٩٨) کۆبوونەوەی باڵای شاندەکانی ناوەند * '''چاردەھەمین''': ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (٩ی خەزەڵوەری ١٣٩٨) لە بارەگای ناوەدیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران * ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ (٢٧ی خەزەڵوەری ١٣٩٨) لە بارەگای ناوەدیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران * '''پازدەھەمین''': ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (٢ی بەفرانباری ١٣٩٨) لە بارەگای ناوەدیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران، لەم کۆبوونەوەیەدا بەرپرسیارەتیی دەورەیی ناوەند درا بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران. * '''شازدەھەمین''': ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (١٧ی بەفرانباری ١٣٩٨) بە سەرپەرەستیی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران * ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (٨ی ڕێبەندانی ١٣٩٨) کۆبوونەوەی شاندی باڵای ناوەند * ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠ (١ی ڕەشەمەی ١٣٩٨) کۆبوونەوە بۆ پرسی ھەنگاوە کردییەکانی پێشمەرگە * ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠ (٥ی ڕەشەمەی ١٣٩٨) کۆبوونەوەی شاندی باڵای ناوەند لە بنکەی کارگێڕیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران * '''حەڤدەھەمین''': ١٥ی نیسانی ٢٠٢٠ (٢٧ی خاکەلێوەی ١٣٩٩) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری بە شێوەی ئانلاین * ١٣ی ئایاری ٢٠٢٠ (٢٤ی بانەمەڕی ١٣٩٩) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری بە شێوەی ئانلاین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران|ناونیشان=https://www.kzkswiss.com/5e8cda89d408e/کۆبوونەوەی-ناوەندی-ھاوکاریی-حیزبەکانی-کوردستانی-ئێران|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=کۆمەڵە سوێیس|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kzkswiss.com/5e8cda89d408e/%DA%A9%DB%86%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (٣ی پووشپەڕی ١٣٩٩) کۆبوونەوی بەرپرسی ئەندامانی ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی ڕۆژھەڵات لە دەرەوەی وڵات، لەم کۆنوونەوەیەدا بڕیار درا ناوەند لقەکەکانی خۆی لە وڵاتانی ئەرووپا، ئامریکا، کانادا و ئۆسترالیا دابمەزرێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نوێنەرایەتیی دەرەوەی ناوەندی ھاوکاری کۆبوونەوەیەکیان پێک ھێنا|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/نوێنەرایەتیی-دەرەوەی-ناوەندی-ھاوکاری-کۆبوونەوەیەکیان-پێک-ھێنا|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%86%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%DA%A9-%DA%BE%DB%8E%D9%86%D8%A7 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ (٢٦ی پووشپەڕی ١٣٩٩) دوومین کۆبوونەوەی نیزامیی ناوەندی ھاوکاری لە بنکەی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێمۆکراتی کوردستان * ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (١١ی خەرمانانی ١٣٩٩) لە بنکەی حیزبی دێموکراتی کوردستان، لەم کۆبوونەوەیەدا بەرپرسیارەتیی دەورەیی ناوەند درا بە کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان. * ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (٥ی خەزەڵوەری ١٣٩٩) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری بە شێوەی ئانلاین * ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (١١ی سەرماوەزی ١٣٩٩) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری بە شێوەی ئانلاین * ٢٦ی کانوونی دووەم (٧ی ڕێبەندانی ١٣٩٩) کۆبوونەوەی وەفدی باڵای ناوەند بە شێوەی ئانلاین * ٢٨ی کانوونی دووەم (٩ی ڕێبەندانی ١٣٩٩) لە ناوەندی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، لەم کۆبوونەوەیەدا بەرپرسیارەتیی دەورەیی ناوەند درا بە کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی کوردستانی ئێران. * ٤ی شوباتی ٢٠٢١ (١٥ی ڕێبەندانی ١٣٩٩) کۆبوونەوەی ئاسایی ناوەندی ھاوکاری * ١٢ی شوباتی ٢٠٢١ (٢٤ی ڕێبەندانی ١٣٩٩) کۆبوونەوەی ناوەند لە دەرەوی وڵات بۆ تاوتوێکردنی دەستبەسەربوونی چالاکوانانی کورد * ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (١ی پووشپەری ١٤٠٠) لە ناوەندی سەرکردایەتیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران، لەم کۆبوونەوەیەدا بەرپرسیارەتیی دەورەیی ناوەند درا بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران. * ٣ی ئابی ٢٠٢١ (١٢ی گەلاوێژی ١٤٠٠) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری بە شێوەی ئانلاین * ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ (٢ی خەرمانانی ١٤٠٠) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری * ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (٢٦ی خەرمانانی ١٤٠٠) کۆبوونەوەی ناوەندی ھاوکاری * ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (١ی ڕەزبەری ١٤٠٠) کۆبوونەوەی ڕێکخستنەکانی حیزبەکانی ئەندامی ناوەند بۆ ڕێکخستن لە ناوخۆی وڵات، باشووری کوردستان و دەرەوەی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆبوونەوەی ڕێکخستنەکانی حیزبەکانی ناوەندی ھاوکاری بەڕێوە چوو|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/کۆبوونەوەی-ڕێکخستنەکانی-حیزبەکانی-ناوەندی-ھاوکاری-بەڕێوە-چوو|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%DA%A9%DB%86%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%DA%95%DB%8E%DA%A9%D8%AE%D8%B3%D8%AA%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> == چالاکییەکان == * داواکاریی لە کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان لەمەڕ بێدەنگنەبوون لە بەرامبەر حوکمی سێدارەی [[ڕامین حوسێن پەناھی]] لە ڕێکەوتی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ * بڵاوکردنەوەی بەیاننامە بەبۆنەی ٢٢ی ڕێبەندان ساڵڕۆژی سەکەوتنی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]] لە ڕێکەوتی ٨ی شوباتی ٢٠١٨ * بڵاوکردنەوەی بەیاننامە بەبۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک]] لە ڕێکەوتی ١٧ی شوباتی ٢٠١٨ * ئیدانەکردنی ھێرشی کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ سەر دەروێشەکانی گۆناباد لە ڕێکەوتی ٢٠ی شوباتی ٢٠١٨ * پشتیوانی لە مانگرتنی خەڵکی شارەکانی بانە و پیرانشار لە ڕێکەوتی ١ی ئازاری ٢٠١٨ * ئیدانەی کردەوە تێرۆریستییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران دژ بە ھێزەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕێکەوتی ٧ی ئازاری ٢٠١٨ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی ژنان]] لە ڕێکەوتی ٨ی ئازاری ٢٠١٨ * بانگەوازی ناوەند بە بۆنەی جێژنی نەورۆز ساڵ لە ڕێکەوتی ٨ی ئازاری ٢٠١٨ * پەیامی ناوەند سەبارەت بە بەڕێوەچوونی ئاھەنگی سەری ساڵ لە ڕێکەوتی ٢٣ی شوباتی ٢٠١٨ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی ١٠ی خاکەلێوە، ڕۆژی شەھیدانی کوردستان لە ڕێکەوتی ٢٨ی شوباتی ٢٠١٨ * پشتیوانیکردنی ناوەند لە خۆپێشاندانەکانی خەڵکی [[پارێزگای خووزستان]] لە ڕێکەوتی ٥ی نیسانی ٢٠١٨ * بانگەوازی ناوەند بۆ مەحکوومکردنی پەسەندکردنەوی حوکمی سێدارەی [[ڕامین حوسێن پەناھی]] لەلایەن دیوانی بەرزی وڵات لە ڕێکەوتی ١٣ی نیسانی ٢٠١٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=لەلایەن|سەردێڕ=ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران لەبارەی حوکمی لەسێدارەدان بۆ ڕامین حوسێن پەناھی بانگەوازێکی بڵاو کردەوە – Standard Kurd|ناونیشان=http://skurd.net/2018/04/14/ناوەندی-ھاوکاریی-حیزبەکانی-کوردستان/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * پەیامی ناوەند بە بۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]] لە ڕێکەوتی ٢٨ی نیسانی ٢٠١٨ * پشتیوانیکردن لە مانگرتنی شۆفیرەکانی ماشێنی بارھەڵگر لە ڕێکەوتی ٢٦ی ئایاری ٢٠١٨ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە ئەگەری ئیعدامی [[ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور]] لە ڕێکەوتی ٦ی تەممووزی ٢٠١٨ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە بۆنەی بیست و نۆھەمین ساڵیادی تێرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و ھاوڕێکانی لە ڕێکەوتی ١١ی تەممووزی ٢٠١٨ * پەیامی ھاوخەمی بەبۆنەی گیان لەدەستدانی ٢٧ ھاووڵاتی کورد لە ڕووداوێکی ھاتوچۆدا، لە سنە لە ڕێکەوتی ١١ی تەممووزی ٢٠١٨ * مەحکوومکردنی تۆپنارانکردنی ناوچە سنوورییەکانی کوردستان و شەھیدکردنی دوو پێشمەرگە لەلایەن ئێرانەوە لە ڕێکەوتی ١٧ی تەممووزی ٢٠١٨ * پەیامی پیرۆزبایی بۆ [[کۆچەر بیرکار]] بەبۆنەی وەرگرتنی خەڵاتی فیڵدز لە ڕێکەوتی ٣ی ئابی ٢٠١٨ * بەڕێوەبردنی سێمینار بەبۆنەی ٢٨ی گەلاوێژ، سی و نۆھەمین ساڵوەگەڕی دەرکردنی فەتوای [[جیھاد]] دژ بە کوردستان لە ڕێکەوتی ١٨ی ئابی ٢٠١٨ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی شەھیدبوونی چوار ژینگەپارێزانی شاری مەریوان، یەک لەوان [[شەریف باجوەر]] لە ڕێکەوتی ٢٥ی ئابی ٢٠١٨ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی سی و نۆھەمین ساڵوەگەڕی شەھیدبوونی [[فوئاد مستەفاسوڵتانی|فواد مستەفا سوڵتانی]] لە ڕێکەوتی ٣١ی ئابی ٢٠١٨ * بانگەوازی ناوەند بۆ بەڕێوەبردنی مانگرتنێکی گشتی بۆ ئیدانەی کارەساتەکانی ١٧ی خەرمانان ([[ھێرشی ١٧ی خەرمانان]] و [[زانیار مورادی]]، [[لوقمان مورادی]]، ڕامین حوسێن پەناھی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناوەندی ھاوکاری حزبەکانی کوردستانی ئێران لەسەر ھێرشەکانی کۆیە بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە|ناونیشان=https://witebej.com/News.aspx?id=43002&MapID=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=witebej.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203205414/https://witebej.com/News.aspx?id=43002&MapID=1#.YaqATdBBzDc}}</ref> * سپاسنامەی ناوەند بەبۆنەی پێشوازیی خەڵک لە [[مانگرتنی گشتیی ٢٠١٨ی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|مانگرتن]]ەکە لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ * نووسینی نامە بۆ سەرۆکی کۆڕی گشتیی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بە ناوەرۆکی سنووردانان بۆ پێشێلکارییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ * پەیامی پیرۆزبایی ناوەند بەبۆنەی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبل ئاشتی لەلایەن [[نادیە موراد]] لە ڕێکەوتی ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ * بەڕێوەبردنی سێمنیاری کوردستانی ئێران لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ * ڕاگەیەندراوەی ناوەند سەبارەت بە مانگرتنی گشتیی مامۆستای قوتابخانەکان لە ڕێکەوتی ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی چلەی شەھیدانی ١٧ی خەرمانان لە ڕێکەوتی ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی یەک ساڵەیی دامەزراندنی لە ڕێکەوتی ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ * بەڕیوەبردنی سێمیناری کۆماری کوردستان سەرچاوەی ئیلھام بۆ بنیاتنانی داھاتوو لە ڕێکەوتی ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی ٢ی ڕێبەندان حەفتا و سێیەمین ساڵیادی کۆماری کوردستان لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی ٢٢ی ڕێبەندان، چلەمین ساڵوەگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی گەڵانی ئێران لە ڕێکەوتی ١١ی شوباتی ٢٠١٩ * ناردنی نامە بۆ ڕێکخراوەی یوونێسکۆ بە ناوەرۆکی چاوەدێریی ھەڵسوکەوتەکانی حوکمەتی ئێران و گوشارھێنان بۆیان لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا * بەڕێوەبردنی ھەڵمەتی تویتەری بەبۆنەی ڕۆژی زمانی دایک * سپاسنامەی کومیتەی زمانی دایکیی ناوەند بە بۆنەی پێشوازیی بەربڵاوی چین و توێژەکان لەو بۆنەیە لە ڕێکەوتی ٢٥ی شوباتی ٢٠١٩ * بانگەوازی ناوەند بۆ بەڕێوەچوونی ئاھەنگی سەری ساڵ لەژێر ناوی نەورۆزی سەمای ئازادی لە ڕێکەوتی ٥ی ئازاری ٢٠١٩ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی ڕۆژی جیھانیی ژنان لە ڕێکەوتی ٦ی ئازاری ٢٠١٩ * سپاسنامەی ناوەند بەبۆنەی بەڕێوەچوونی پڕشکۆی ئاھەنگی نەورۆز لە ڕێکەوتی ٢٥ی ئازاری ٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران دەستخۆشی لە خەڵکی کوردستان کرد|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/ناوەندی-ھاوکاریی-حیزبەکانی-کوردستانی-ێران-دەستخۆشی-لە-خەڵکی-کوردستان-کرد|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D8%AE%DB%86%D8%B4%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%AE%DB%95%DA%B5%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * پەیامی ناوەند بە بۆنەی ١٠ی خاکەلێوە، حەفتا و دووەمین ساڵوەگەڕی شەھیدبوونی [[قازی محەممەد]] و ھاوڕێیانی لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئازاری ٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پەیامی ناوەندی ھاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە بۆنەی ١٠ی خاکەلێوە|ناونیشان=https://kurdpa.net/so/news/پەیامی-ناوەندی-ھاوکاری-حیزبەکانی-کوردستانی-ێران-بە-بۆنەی-ی-خاکەلێوە|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=kurdpa.net}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpa.net/so/news/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95-%D8%A8%DB%86%D9%86%DB%95%DB%8C-%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%95%D9%84%DB%8E%D9%88%DB%95 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * بانگەوازی ناوەند بۆ بەھاناچوونی سێلاولێدراوانی باشووری ڕۆژاوای ئێران لە ڕێکەوتی ٣ی نیسانی ٢٠١٩ * پەیامی ناوەند سەبارەت بە تێرۆریستناسینی سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامی لە ڕێکەوتی ٩ی نیسانی ٢٠١٩ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]] لە ڕێکەوتی ٢٨ی نیسانی ٢٠١٩ * پەیامی پیرۆزبایی بۆ [[نێچیرڤان بارزانی]] بەبۆنەی ھەڵبژاردنی بۆ سەرۆککۆماریی ھەرێمی کوردستان لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی سییەمین ساڵیادی تێرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و ھاوڕێکانی لە ڕێکەوتی ١١ی تەممووزی ٢٠١٩ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە تۆپارانکردنی ناوچە سنوورییەکانی باشوور و ڕۆژھەڵات لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لە ڕێکەوتی ١٢ی تەممووزی ٢٠١٩ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی چلەمین ساڵوەگەڕی دەرکردنی فەتوای جیھادی خومەینی دژ بە کوردستان لە ڕێکەوتی ١٩ی ئابی ٢٠١٩ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی ٩ی خەرمانان، ساڵوەگەری شەھیدکردنی کاک فواد لە ڕێکەوتی ٣١ی ئابی ٢٠١٩ * پەمانی ناوەند بە بۆنەی یەکەمین ساڵوەگەری کارەساتەکانی ١٧ی خەرمامان لە ڕێکەوتی ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ * مەحکوومکردنی ھێرشەکانی تورکیا بۆ سەر ڕۆژاوا لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی کۆچی دوایی عەبدولحەمید حاجی دەروێش لە ڕێکەوتی ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە ھەڵبژاردنی شارەکانی سنە و سلێمانی لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە وەک دوو شاری داھێنەری بواری مۆسیقا و وێژە لە ڕێکەوتی ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ * پشتیوانی ناوەند لە خۆپێشاندانەکانی عەرەب لە ئەھواز لە ڕێکەوتی ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ * پشتیوانی ناوەند لە خۆپێشاندانەکانی گرانبوونی بەنزین لە ئێران لە ڕێکەوتی ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ڕایگەیەندراوێکیان بڵاوکردەوە|ناونیشان=http://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=12364|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.zamenpress.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203205450/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=12364}}</ref> * پەیامی ھاودەردیی ناوەند بۆ گیان لەدەستدانی کۆڵبەرانی مەریوانی لە بەفر و سەرمادا لە ڕێکەوتی ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ * بانگەوازی ناوەند بۆ ڕۆژی ٥ی بەفرانباری ١٣٩٨ بۆ زیندوو ڕاگرتنی یادی قوربانیانی دوایین خۆپێشاندانەکان لە ڕێکەوتی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ * بانگھێشتی بایکۆتکردنی ھەڵبژاردنی نوێنەرایەتیی پەرلەمانی ئێران لە ڕێکەوتی ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ * بەیاننامە ناوەند سەبارەت بە خستنە خوارەوەی فڕۆکەیەکی ئۆکراینی لەلایەن ئێرانەوە و گیان لەدەستدانی دوازدە کوردی ناوی لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ * بەیاننامە ناوەند سەبارەت بە لافاوی بەلۆچستان لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ * بەڕێوەبردنی سێمینار بەبۆنەی ٢ی ڕێبەندان، حەفتا و چوارەمین ساڵیادی دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی بوومەلەرزەی [[باکووری کوردستان]] لە ڕێکەوتی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ * بەیاننامە ناوەند بە بۆنەی ٢٢ی ڕێبەندان ساڵڕۆژی سەکەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ڕێکەوتی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٠ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی تەقەکردن لە کۆڵبەران لە ڕێکەوتی ١٧ی شوباتی ٢٠٢٠ * بەڕێوەبردنی سێمینار بەبۆنەی ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک لە ڕێکەوتی ١٩ی شوباتی ٢٠٢٠ * بەیاننامەی ناوەند بە بۆنەی ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک لە ڕێکەوتی ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠ * بەڕێوەبردنی ھەڵمەتی تویتەری بەبۆنەی ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک لە ڕێکەوتی ٢٠ لەسەر ٢١ی شوباتی ٢٠٢٠ * سپاسنامە بۆ خەڵکی کوردستان و ئێران بەھۆی بەشدارینەکردن لە ھەڵبژاردنی نوێنەرایەتیی پەرلەمان لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران شانۆی ھەڵبژاردنەکانی ئێرانی تەحریم کرد – PDKIMEDIA|ناونیشان=https://pdkimedia.com/?p=1654|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=pdkimedia.com}}{{بەستەری مردوو|url=https://pdkimedia.com/?p=1654 |date=ئازاری ٢٠٢٦ }}</ref> * پەیامی ناوەند لەمەڕ بوومەلەرزەی شاری کۆتۆل لە ڕێکەوتی ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٠ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە نەخۆشیی کۆرۆنا و دۆخی زیندانەکانی ئێران لە ڕێکەوتی ٢٩ی شوباتی ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی ڕۆژی جیھانیی ژنان لە ڕێکەوتی ٦ی ئازاری ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی جێژنی نەورۆز لە ڕێکەوتی نەورۆزی ٢٧٢٠ی کوردی * پەیامی ناوەند بە بۆنەی ١٠ی خاکەلێوە، حەفتا و سێھەمین ساڵوەگەڕی شەھیدبوونی [[قازی محەممەد]] و ھاوڕێیانی لە ڕێکەوتی ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠ * بانگەواز بۆ کەمپەینی پارێزەرانی ژیان بە درووشمی پێشمەرگانی سپی پۆش لە ڕێکەوتی ٩ی نیسانی ٢٠٢٠ * ئیدانەی کردەوە تێرۆریستییەکان بۆ سەر شاری عەفرین لە ڕێکەوتی ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی ١٢ی جۆزەردان، ساڵوەگەڕی ئیعدامی پەنجا و نۆ لاوی مەھابادی بە دەستی کۆماری ئیسلامی لە ڕێکەوتی ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ * بانگەوازی ناوەند لەمەڕ سووتانی دارستانەکانی کوردستان لە ڕێکەوتی ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە ھێرشەکانی ئالانە لە ڕێکەوتی ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕاگەیاندراوێک لە ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران|ناونیشان=https://qadirzada.com/C-C-I-K-P-19-06-2020.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=qadirzada.com|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203205417/https://qadirzada.com/C-C-I-K-P-19-06-2020.html}}</ref> * مەحکوومکردنی ئیعدامی ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور لە ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە شەھیدبوونی سێ ژینگەپارێز لە پاوە لە ڕێکەوتی ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ * ئیدانەی لە سێدارەدانی دوو لاوی کورد لە ڕێکەوتی ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٠ * ئیدانەی سزای قورسی [[زارا محەممەدی]] لە ڕێکەوتی ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە پەلاماری [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] بۆ سەر ناوچە سنوورییەکانی ڕۆژھەڵات و باشوور لە ڕێکەوتی ٣ی ئابی ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی کۆچی دوایی [[جەلیل گادانی]] لە ڕێکەوتی ٦ی ئابی ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی چل و یەکەمین ساڵوەگەڕی دەرکردنی فەتوای جیھادی خومەینی دژ بە کوردستان لە ڕێکەوتی ١٨ی ئابی ٢٠٢٠ * پەمانی ناوەند بە بۆنەی دووەمین ساڵوەگەری کارەساتەکانی ١٧ی خەرمامان لە ڕێکەوتی ٦ی ئەلوولی ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پەیامی ناوەندی ھاوکاری بەبۆنەی تاوانەکانی ١٧ی خەرمانان|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/پەیامی-ناوەندی-ھاوکاری-بەبۆنەی-تاوانەکانی-ی-خەرمانان|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%A8%DB%86%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C-%D8%AE%DB%95%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * مەحکووم کردنی چۆڵکردنی زۆرەملیی گوندەکانی کوردستان لەلایەن ئێرانەوە لە ڕێکەوتی ٢٦ی ئەلوولی ٢٠٢٠ * پەمانی ناوەند بە بۆنەی کۆچی دوایی [[جەلال مەلەکشا]] لە ڕێکەوتی ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ * بەیاننامەی ناوەند بەبۆنەی یەکەمین ساڵیادی خۆپێشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەر لە ڕێکەوتی ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی کۆتایی ھاتنی ھەڵبژاردەکانی سەرۆکایەتیی ئەمریکا لە ڕێکەوتی ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ * ڕاگەیاندنی ناوەند سەبارەت بە دابەشکردنی پارێزگای سیستان و بەلۆچستان لە ڕێکەوتی ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ * ڕاگەیاندنی ناوەند سەبارەت بە ڕەشبەگیریی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە کوردستان لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ * بەیاننامەی ناوەند بە بۆنەی ٢ی ڕێبەندان، حەفتا و دووەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی گیان لەدەستدانی پێنج کۆڵبەری کورد لە ڕێکەوتی ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ * ڕاگەیاندنی ناوەند سەبارەت بە پروپاگەندەکانی ئێران دژ بە حیزبە کوردییەکان لە ڕێکەوتی ١ی شوباتی ٢٠٢١ * بەیاننامە ناوەند بە بۆنەی ٢٢ی ڕێبەندان ساڵڕۆژی سەکەوتنی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران لە ڕێکەوتی ١٠ی شوباتی ٢٠٢١ * ڕاگەیاندنی ناوەند لەمەڕ مووشەکبارانی شاری ھەولێر لە ڕێکەوتی ١٦ی شوباتی ٢٠٢١ * بڵاوکردنەوەی بەیاننامە بە بۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک]] لە ڕێکەوتی ٢١ی شوباتی ٢٠٢١ * بەیاننامەی ناوەند سەباەرت بە ڕووداوەکانی سەراوانی بەلۆچستان لە ڕێکەوتی ٢٣ی شوباتی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی ژنان]] لە ڕێکەوتی ٨ی ئازاری ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی جێژنی نەورۆز لە ڕێکەوتی سەری ساڵی ٢٧٢١ی کوردی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناوەندی ھاوکاری بەبۆنەی نەورۆزەوە پەیامێکی بڵاو کردەوە|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/ناوەندی-ھاوکاری-بەبۆنەی-نەورۆزەوە-پەیامێکی-بڵاو-کردەوە|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%A8%DB%86%D9%86%DB%95%DB%8C-%D9%86%DB%95%D9%88%D8%B1%DB%86%D8%B2%DB%95%D9%88%DB%95-%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%95%D9%88%DB%95 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * ڕاگەیاندنی ناوەند سەبارەت بە بەڕێوەچوونی ئاھەنگی نەورۆز لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئازاری ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند لەمەڕ ڕێکەوتنامەی ٢٥ ساڵەی نێوان ئێران و چین لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئازاری ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بە بۆنەی ١٠ی خاکەلێوە، حەفتا و چوارەمین ساڵوەگەڕی شەھیدبوونی [[قازی محەممەد]] و ھاوڕێیانی لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئازاری ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی کۆچی دوایی ئەندامێکی ناوەندی سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ڕێکەوتی ١٠ی نیسانی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی ڕۆژی جیھانیی کرێکاران لە ڕێکەوتی ١ی ئایاری ٢٠٢١ * بانگەوازی ناوەند بۆ بایکۆتکردنی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماریی ئێران و شوڕای شار لە ڕێکەوتی ٧ی ئایاری ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان ھەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماری ئێران بایکۆت دەکات|ناونیشان=https://darkamazi.net/sorani/archives/1019855|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=دارکا مازی|زمان=en-US}}</ref> * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە گیان لەدەستدانی [[ڕووداوی خۆسووتاندنی بێھزاد مەحموودی|بێھزاد مەحموودی]] لە ڕێکەوتی ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە ناکۆکییەکانی ناوچەی داڵاھۆ لە ڕێکەوتی ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بە بۆنەی بایکۆتکردنی ھەڵبژاردنەکانی ئێران لەلایەن خەڵکی کوردستانەوە لە ڕێکەوتی ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بۆ پشتیوانی لە ناڕەزایەتییەکانی کرێکارانی ئێران لە ڕێکەوتی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بە بۆنەی سی و دووھەمین ساڵیادی تێرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و ھاوڕێیەکانی لە ڕێکەوتی ١٢ی تەممووزی ٢٠٢١ * پشتیوانیکردن لە خۆپێشاندانەکانی خەڵکی [[پارێزگای خووزستان]] لە ڕێکەوتی ١٧ی تەممووزی ٢٠٢١ * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی تێرۆرکردنی [[مووسا باباخانی]] لە ڕێکەوتی ٨ی ئابی ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕاگەیاندراوی ناوەندی ھاوکاری بەنیسبەت بە تێرۆری مووسا باباخانی|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/ڕاگەیاندراوی-ناوەندی-ھاوکاری-بەنیسبەت-بە-تێرۆری-مووسا-باباخانی|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%DA%95%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%A8%DB%95%D8%AA-%D8%A8%DB%95-%D8%AA%DB%8E%D8%B1%DB%86%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%88%D8%B3%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە ئاڵوزییەکانی شاری نەغەدە لە ڕێکەوتی ٨ی ئابی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی چل و دووھەمین ساڵوەگەڕی دەرکردنی فەتوای جیھادی خومەینی دژ بە کوردستان لە ڕێکەوتی ١٨ی ئابی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی چل و دووھەمین ساڵوەگەڕی شەھیدبوونی فواد مستەفا سوڵتانی لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئابی ٢٠٢١ * پەیامی ھاوخەمی بەبۆنەی گیان لەدەستدانی ١٦ ھاووڵاتی خەڵکی پیرسەفای مەریوان، لە ڕووداوێکی ھاتوچۆدا لە ڕێکەوتی ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ * ڕاگەیەندراوی ناوەند سەبارەت بە ھەڕەشەکانی ئێران لە ڕێکەوتی ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕاگەیەندراوی ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران سەبارەت بە ھەڕەشەکانی ڕێژیمی ئێران – PMNews|ناونیشان=https://www.pmnews.se/?p=51520|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.pmnews.se|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203205417/https://www.pmnews.se/?p=51520}}</ref> * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی سێھەمین ساڵوەگەری کارەساتی ١٧ی خەرمانان لە ڕێکەوتی ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەند بەبۆنەی بیست و نۆھەمین ساڵوەگەڕی تێرۆری شەھیدانی میکنۆس لە ڕێکەوتی ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ * پەیامی ناوەندی ھاوکاری بەبۆنەی شەپۆلێکی دیکەی دەسبەسەرکردنی خەڵکی کوردستان لە ڕێکەوتی ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پەیامی ناوەندی ھاوکاری بەبۆنەی شەپۆلێکی نوێ لە دەسبەسەرکردنی خەڵکی کوردستان|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/پەیامی-ناوەندی-ھاوکاری-بەبۆنەی-شەپۆلێکی-نوێ-لە-دەسبەسەرکردنی-خەڵکی-کوردستان|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%A8%DB%86%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%B4%DB%95%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8E-%D9%84%DB%95-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%95%DA%B5%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * ڕاگەیەندراوی ناوەند بەبۆنەی [[ڕۆژی جیھانیی ڕاگرتنی تووندووتیژی بەرامبەر ژنان]] لە ڕیکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕاگەیەندراوی ناوەندی ھاوکاری بەبۆنەی ٢٥ی نوامبر|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/ڕاگەیەندراوی-ناوەندی-ھاوکاری-بەبۆنەی-ی-نوامبر|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%DA%95%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%A8%DB%86%D9%86%DB%95%DB%8C-%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> * بانگەوازی بۆ مانگرتنی گشتی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بەبۆنەی کوشتنی [[ژینا ئەمینی]] لەلایەن پۆلیسی ڕەوشتی تاران لە ڕێکەوتی ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:حیزبەکانی دژبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران]] [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:حیزبە قێخەکان لە ئێران]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:حیزبە دامەزراوەکانی ٢٠١٨]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٨ لە باشووری کوردستان]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٨ لە ئێران]] [[پۆل:ھاوپەیمانییەکانی حزبە سیاسیەکانی کورد]] b4x8bujd6iaesngcv5trnd537d0240u 1 198421 1593324 875415 2026-06-23T00:38:57Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593324 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کیم جین-کیو (ئەکتەر)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=875414 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20120911092000/http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 بۆ http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٢٤، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کیم جین-کیو (ئەکتەر)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593323 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20120911092000/http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20210709184422/http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 لە http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٣٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 5uv0eags4w66oupbf2rot8s42cqsvju 0 205538 1593361 1459426 2026-06-23T08:14:57Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593361 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن|دانەر=}}{{داتابۆکس|تەنیا کوردی=بەڵێ}} لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢ [[ڕووسیا]] ھەڵمەتەکانی بۆ داگیرکردنی [[ئوکراینا]] لە ئەنجامی پەرەسەندنەکانی [[شەڕی ڕووسیا و ئۆکرانیا|شەڕی نێوانیان]] کە لە ساڵی ٢٠١٤ سەری هەڵدابوو دەستپێکرد.دەیان هەزارکەس لە هەردوو لا کوژراون،هێزەکانی ڕووسیا بە بەرپرسیاری کۆمەڵکوژی خەڵکی مەدەنی و دیلە سەربازییەکانی ئوکراینا و [[ئەشکەنجەدان]]یان دادەنرێن.تا مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ نزیکەی ٨ ملیۆن ئۆکراینی لە شوێنی نیشتەجێبوونیان ئاوارەی ناوچەکانی دیکەی ئوکراینا بوون هەروەها زیاتر لە ٨.٢&nbsp;ملیۆن تا مانگی ئایاری ٢٠٢٣ لە وڵاتەکەیان ئاوارە بوون و گەورەترین قەیرانی پەنابەرانیان لە دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەمەوە]] لە ئەورووپا دروستكرد. ماوەی چەند مانگێک پێش لەشکرکێشییەکە، سەربازانی ڕووسیا لە نزیک [[تەنگژەی نێوان ڕووسیا و ئوکراینا، ٢٠٢١-٢٠٢٢|سنوورەکانی ئۆکرانیا]] جێگیرکران،لە کاتێکدا بەرپرسانی ڕووسیا چەندین جار پلانی هێرشکردنەکەیان ڕەتکردەوە. [[ڤلادیمیر پوتین]] "[[سەبارەت بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تایبەت|ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی تایبەت]]"ی ڕاگەیاند بۆ پشتگیریکردن لە [[کۆماری گەلی دۆنێتسک|کۆمارە جیابووەکانی دۆنێتسک]] و [[کۆماری گەلی لوھانسک|لوهانسک]] کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە، ئیدیعای کرد ئامانجەکە " داماڵینی سەربازی " و " [[نازیزم|بێنازیکردنی]]" حکومەتی ئوکراینایە.هەروەها ڕووسیا بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە ئوکرانیا لەلایەن نیونازییەکانەوە بەڕێوەدەبرێت و [[ڕووسەکان لە ئۆکرانیا|کەمینەی نەتەوەیی ڕووسییان]] گۆشەگیر کردووە.لە خولەکەکانی دواتر، ھێرشی ئاسمانی و مووشەکبارانکردن بە درێژایی بەرەی باکوور لە [[بیلاڕووس|بێلاڕووسەوە]] بەرەو [[کیێڤ]] و بەرەی باکووری ڕۆژهەڵات بەرەو [[خارکیڤ]] و بەرەی باشوور لە [[کریمیا|کریماوە]] و بەرەی باشووری ڕۆژهەڵات لە [[دۆنباس|دۆنباسەوە]] دەستیپێکرد. لە بەرامبەردا سەرۆکی ئۆکرانیا [[ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی]] [[حکوومەت نیزامی|یاسای حکوومەت نیزامی]] دەرکرد و فەرمانی کۆکردنەوەی گشتی دەرکرد. سەربازانی ڕووسیا تا مانگی نیسانی ٢٠٢٢ لە بەرەی باکوور پاشەکشەیان کرد. لە بەرەی باشوور و باشووری ڕۆژهەڵات، ڕووسیا لە مانگی ئازاردا خێرسۆنی گرت و لە مانگی ئایاردا دوای گەمارۆدانێکی دژوار ماریۆپۆلی داگیرکرد . لە مانگی نیساندا ڕووسیا [[شەڕی دۆنباس (٢٠٢٢–ئێستا)|شەڕێکی نوێی لە دۆنباس]] دەستپێکرد. هێزەکانی ڕووسیا بەردەوام بوون لە بۆردومانکردنی ئامانجە سەربازی و مەدەنییەکان، لەنێویاندا تۆری وزەی کارەبا. لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢ ئۆکرانیا هێرشی بەرپەرچدانەوەی لە باشوور و ڕۆژهەڵات دەستپێکرد. لە تشرینی دووەمدا ئۆکرانیا بەشێک لە ئۆبلاستی خێرسۆنی کۆنترۆڵکردەوە . لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٣، ڕووسیا نزیکەی ٢٠٠ هەزار سەربازی بۆ هێرشێکی نوێ لە دۆنباس کۆکردەوە. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٣ ئۆکرانیا هێرشێکی دژە هێرشی لە باشووری ڕۆژهەڵات دەستپێکرد. ئەم لەشکرکێشییە بەرەوڕووی [[کاردانەوە نێونەتەوەیییەکان لەسەر شاڵاوی سەربازی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا|ئیدانەکردنی بەرفراوانی نێودەوڵەتی]] بووەوە. [[کۆڕی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان|کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان]] بڕیارنامەی [[بڕیارنامەی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ES-11/1|ES-11/1]] ی دەرکرد کە لەشکرکێشییەکەی ئیدانە دەکات و داوای کشانەوەی تەواوی هێزەکانی ڕووسیا دەکات. [[دادگای نێونەتەوەییی داد|دادگای دادی نێودەوڵەتی]] فەرمانی بە ڕوسیا کرد ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان ڕابگرێت و [[ئەنجومەنی ئەورووپا|ئەنجومەنی ئەوروپا]] ڕوسیای دەرکرد. بەهۆی ئەم لەشکرکێشییەوە لە زۆرێک لە ولاتانی جیهان [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی دژ بە ھێرشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا|خۆپیشاندانی]] فراوان کرا و ناڕەزایەتی خۆیان دەربڕی.لە [[خۆپیشاندانەکانی دژی شەڕی ٢٠٢٢ لە ڕووسیا|ناوخۆی ڕووسیاش]] بەهەمان شێوە خۆپیشاندان ئەنجامدرا و بە دەستگیرکردنی بەکۆمەڵ و زیادبوونی سانسۆری میدیاکان سەرکوتکران. زیاتر لە هەزار کۆمپانیا لە وەڵامی ئەو لەشکرکێشییەدا ڕووسیا و بێلاڕوسیان بەجێهێشت . [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی|دادگای تاوانە نێودەوڵەتییەکان]] لێکۆڵینەوەی لەبارەی ئەگەری [[تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی]] و تاوانەکانی جەنگ و ڕفاندنی منداڵان و کۆمەڵکوژی لە کاتی داگیرکارییەکەدا کردەوە و لە مانگی ئازاری ٢٠٢٣دا فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ پوتین دەرکرد. == پاشخان == دوای ڕووخانی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]] لە ساڵی [[١٩٩١]] چەندین ناوچەی ئەم وڵاتە سەربەخۆی خۆیان ڕاگەیاند، لەو ماوەدا ڕووسیا و ئوکراینا بەردەوام بوون لە درێژەدان بە دروستکردنی پەیوەندییەکانیان. ساڵی ١٩٩٤ [[ئوکراینا]] ڕازی بوو دەستبەردای جبەخانەی ناوکییەکانی بێت بۆ ڕووسیا، [[ڕێککەوتنامەی بۆدابێست]] واژوو بکات، لەبەرامبەر ئەوەی [[ڕووسیا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] گەرەنتی پاراستنی ئوکراینا و ڕێگریکردن لە ھەر ھێرشێک کە ببێتە ھۆی ئەوەی مەترسی بخاتە سەر خاکی ئوکراینا. دوای پێنج ساڵ لە واژووکردنی ڕێککەوتنامەی بۆدابێست، ڕووسیا یەکێک بوو لە واژووکەرانی پەیماننامەی ئاسایشی [[ئەورووپا]] کە لە ئەستەمبۆڵ ١٩٩٩ بەڕێوەچوو. لە یەکێک لە خاڵەکانی پەیماننامەکە ھاتبوو مافی سروشتی ھەر وڵاتێکە کە ئازادە لە ھەڵبژاردن و گۆرینی شێوازی ڕێکارە ئەمنییەکانی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Istanbul Document {{!}} OSCE|ناونیشان=https://www.osce.org/mc/39569|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201205220741/https://www.osce.org/mc/39569|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> لەگەڵ ئەوەی [[ئوکراینا]] لە ساڵی ١٩٩١ سەربەخۆی [[سیاسەت|سیاسی]] و سنووری خۆی ڕاگەیاند، بەڵام ئەمە بۆ سەرکردایەتی ڕووسیا ئەو ناوچەیە بە گۆڕەپانی دەسڕۆیی سەیرکردووە، تەنانەت ساڵی ٢٠٠٨ [[ڤلادیمیر پوتین|ڤلادمیر پوتین]] بە ئاشکرا دژایەتی خۆی بۆ ئەندام بوونی ئوکراینا لە [[ناتۆ]] ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Bush-Putin row grows as pact pushes east {{!}} Vladimir Putin {{!}} The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/02/nato.georgia|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220208091130/https://www.theguardian.com/world/2008/apr/02/nato.georgia|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin warns Nato over expansion {{!}} Vladimir Putin {{!}} The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/04/nato.russia|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220213213527/https://www.theguardian.com/world/2008/apr/04/nato.russia|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> چەندین وڵاتی پێشووی [[بلۆکی ڕۆژھەڵات|بلۆکی ڕۆژهەڵات]] پەیوەندییان [[ناتۆ|بە ناتۆوە]] کرد، بەهۆی هەڕەشە ئەمنییەکانی ناوچەکە وەک قەیرانی دەستووری ڕووسیا لە ساڵی ١٩٩٣ ، شەڕی ئەبخازیا (١٩٩٢-١٩٩٣) و جەنگی یەکەمی چیچان (١٩٩٤-١٩٩٦). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hall|یەکەم=Gavin E. L.|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine: the history behind Russia's claim that Nato promised not to expand to the east|ناونیشان=https://theconversation.com/ukraine-the-history-behind-russias-claim-that-nato-promised-not-to-expand-to-the-east-177085|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Conversation (website)|The Conversation]]}}</ref> سەرۆکی ڕووسیا، [[ڤلادیمیر پوتین|ڤلادیمێر پوتین]] ، بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەندامانی ناتۆ لە ساڵی ١٩٩٠ بەڵێنیان داوە کە ڕێگە نەدەن هیچ وڵاتێکی ئەوروپای ڕۆژهەڵات بەشداری بکەن، ئەمە کاردانەوەی لێکەوتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Baker|یەکەم=Peter|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=In Ukraine Conflict, Putin Relies on a Promise That Ultimately Wasn't|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/01/09/us/politics/russia-ukraine-james-baker.html|issn=0362-4331}}</ref> لە لوتکەی بوخارێستی ساڵی ٢٠٠٨ دا، ئۆکرانیا و [[گورجستان]] هەوڵیاندا بچنە ناو ناتۆ. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bevan|یەکەم=Scott|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Ukraine-Georgia NATO membership a 'direct threat to Russia'|ئیش=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2008-04-05/ukraine-georgia-nato-membership-a-direct-threat-to/2393800}}</ref> وەڵامی ئەندامانی ناتۆ دابەش بوو، وڵاتانی ئەوروپای ڕۆژئاوا نیگەران بوون لە دژایەتیکردنی ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brown|یەکەم=Colin|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=EU allies unite against Bush over Nato membership for Georgia and Ukraine|پەڕە=٢٤|ئیش=[[The Independent]]}}</ref> ناتۆ ڕەتیکردەوە ئەندامێتی ئۆکرانیا و گورجستان وەربگرێت، بەڵام جاپ دی هوپ شێفەر بەیاننامەیەکیشی بڵاوکردەوە و ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر ئەوەی هەردوو وڵات ڕۆژێک ببنە ئەندامی ناتۆ. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=NATO promises Ukraine, Georgia entry one day|بڵاوکەرەوە=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-nato-idUSL0179714620080403|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=NATO|سەردێڕ=Bucharest Summit Declaration issued by NATO Heads of State and Government (2008)|ناونیشان=https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_8443.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=NATO}}</ref> پوتین بە توندی دژی داوای ئەندامێتی ناتۆ بوو <ref name="Evans 462">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Evans|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=President tells summit he wants security and friendship|پەڕە=٤٦|ئیش=[[The Times]]|وتەگێڕانەوە=President Putin, in a bravura performance before the world's media at the end of the Nato summit, warned President Bush and other alliance leaders that their plan to expand eastwards to Ukraine and Georgia "didn't contribute to trust and predictability in our relations.}}</ref> و وەزیری دەرەوەی ڕووسیا [[سێرگی لاڤرۆڤ]] وتی ڕووسیا هەموو هەوڵێک دەدات بۆ ڕێگریکردن لە وەرگرتنیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Russia army vows steps if Georgia and Ukraine join NATO|ئیش=[[Reuters]]|شوێن=Moscow|editor-last=Dick|editor-first=Charles|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-russia-nato-steps/russia-army-vows-steps-if-georgia-and-ukraine-join-nato-idUSL1143027920080411}}</ref> پاش ھەوڵە بەردەوامەکانی ئوکراینا بۆ بوون بە ئەندامی ناتۆ سەرۆکی ڕووسیا ستراتیژی داگیرکردنی ئەو وڵاتەی داڕشت بە بیانووی ئەوەی گەلی ئۆکرانی و ڕووسی یەک [[نەتەوە]]ن و بەھۆی ڕووداوەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]] لەیەکتری جیاکراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Article by Vladimir Putin ”On the Historical Unity of Russians and Ukrainians“ • President of Russia|ناونیشان=http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220125053520/http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ھەروەھا بەبیانووی مەترسی بۆ سەر ئاسایشی ڕووسیا، دژایەتی خۆی بۆ ئەندامییەتی ئوکراینا لە [[ناتۆ]] ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine: NATO’s original sin – POLITICO|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/ukraine-nato-georgia-europe-european-union-united-states/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220209085114/https://www.politico.eu/article/ukraine-nato-georgia-europe-european-union-united-states/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> === نائارامییەکانی ئۆکرانیا، چالاکییەکانی ڕووسیا لە کریمیا و دۆنباس === لە تشرینی دووەمی ٢٠١٣، [[ڤیکتۆر یانوکۆڤیچ|ڤیکتۆر یانۆکۆڤیچ]] سەرۆکی ئۆکرانیا لەناکاو واژۆکردنی ڕێککەوتنی پەیوەندی لەگەڵ [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتی ئەوروپا]] هەڵوەشاندەوە و پەرلەمانی ئۆکرانیای هەڵوەشاندەوە و لەبری ئەوە پەیوەندی نزیکتری لەگەڵ یەکێتی ئابووری ئۆراسیا بە سەرۆکایەتی ڕووسیا هەڵبژارد. ڕووسیا لەم کارە ڕۆڵی بەرچاوی هەبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The European Union in Crisis|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave Macmillan]]|editor-last=Dinan|editor-first=Desmond|پەڕەکان=٣, ٢٧٤|editor-last2=Nugent|editor-first2=Neil}}</ref> ئەمەش کاردانەوە و ناڕەزایەتی گەورەی لێکەوتەوە کە بە یۆرۆمایدان ناسراوە، کە گەیشتە لوتکە بە لابردنی یانۆکۆڤیچ لە شوباتی ٢٠١٤ و دواتر نائارامییەکانی لایەنگری ڕووسیا لە بەشەکانی ڕۆژهەڵات و باشووری ئۆکرانیا. سەربازانی ڕووسیا بەبێ نیشانە پێگە و ژێرخانی ستراتیژییان لە خاکی ئۆکرانیا لە کریمە کۆنترۆڵ کرد، و دەستیان بەسەر پەرلەمانی کریمەدا گرت . لە مانگی ئازاردا ڕووسیا ڕیفراندۆمێکی مشتومڕاوی ڕێکخست و کریمیای گرتەوە . دواتر سەرهەڵدانی [[شەڕی دۆنباس|شەڕ لە دۆنباس]] هات کە لە نیسانی ٢٠١٤ دەستی پێکرد کاتێک جوداخوازە چەکدارەکان کە لەلایەن ڕووسیا پشتیوانی دەکرێن دەستیان بەسەر بیناکانی حکومەتی ئۆکرانیادا گرت و [[کۆماری گەلی دۆنێتسک|کۆماری گەلی سەربەخۆی دۆنێتسک]] و [[کۆماری گەلی لوھانسک|کۆماری گەلی لوهانسکیان]] ڕاگەیاند. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Grytsenko|یەکەم=Oksana|دوایین٢=Vlasova|یەکەم٢=Anastasia|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Armed pro-Russian insurgents in Luhansk say they are ready for police raid|ئیش=[[Kyiv Post]]|بڵاوکەرەوە=Businessgroup LLC|شوێن=Luhansk|ناونیشان=https://www.kyivpost.com/content/ukraine/armed-pro-russian-insurgents-in-luhansk-say-they-are-ready-for-police-raid-343167.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140412131249/https://www.kyivpost.com/content/ukraine/armed-pro-russian-insurgents-in-luhansk-say-they-are-ready-for-police-raid-343167.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ragozin|یەکەم=Leonid|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Annexation of Crimea: A masterclass in political manipulation|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera]]|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/opinions/2019/3/16/annexation-of-crimea-a-masterclass-in-political-manipulation|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201107230534/https://www.aljazeera.com/opinions/2019/3/16/annexation-of-crimea-a-masterclass-in-political-manipulation/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> سەربازانی ڕووسیا لەو ململانێیەدا بەشدار بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Charap|یەکەم=Samuel|دوایین٢=Boston|یەکەم٢=Scott|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=U.S. Military Aid to Ukraine: A Silver Bullet?|بڵاوکەرەوە=[[RAND Corporation]]|ناونیشان=https://www.rand.org/blog/2022/01/us-military-aid-to-ukraine-a-silver-bullet.html}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Walker|یەکەم=Shaun|دوایین٢=Grytsenko|یەکەم٢=Oksana|دوایین٣=Ragozin|یەکەم٣=Leonid|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Russian soldier: 'You're better clueless because the truth is horrible'|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2014/sep/03/ukraine-soldier-youre-better-clueless-because-truth-horrible-moscow-ilovaysk|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.theguardian.com/world/2014/sep/03/ukraine-soldier-youre-better-clueless-because-truth-horrible-moscow-ilovaysk|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢|issn=1756-3224|oclc=٦٠٦٢٣٨٧٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Exclusive: Charred tanks in Ukraine point to Russian involvement|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-tanks-exclusive-idUSKCN0IC1GE20141023|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-tanks-exclusive-idUSKCN0IC1GE20141023|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕێککەوتننامەکانی مینسک کە لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٤ و شوباتی ٢٠١٥ واژۆ کران، هەوڵێک بوو بۆ وەستاندنی شەڕەکان، بەڵام ئاگربەستەکان چەندین جار شکستی هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ukraine ceasefire violated more than 100 times within days: OSCE|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera]]|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/7/29/ukraine-ceasefire-violated-more-than-100-times-within-days-osce|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.aljazeera.com/news/2020/7/29/ukraine-ceasefire-violated-more-than-100-times-within-days-osce|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ناکۆکییەک لەسەر ڕۆڵی ڕووسیا سەریهەڵدا: ئەندامانی نۆرماندی فەرەنسا، ئەڵمانیا و ئوکرانیا مینسکیان وەک ڕێککەوتنێک لە نێوان ڕووسیا و ئۆکرانیا بینی، لەکاتێکدا ڕووسیا پێداگری لەسەر ئەوە دەکرد کە ئۆکرانیا پێویستە ڕاستەوخۆ دانوستان لەگەڵ دوو کۆماری جیابووەوە بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France says Russia refused to hold ministerial meeting on Ukraine|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/france-says-russia-refused-hold-normandy-format-meeting-ukraine-2021-11-09/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Article by Vladimir Putin 'On the Historical Unity of Russians and Ukrainians'|ناونیشان=https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220219001954/https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[President of Russia]]|وتەگێڕانەوە=... the outcome of both Minsk‑1 and Minsk‑2 which give a real chance to peacefully restore the territorial integrity of Ukraine by coming to an agreement directly with the DPR and LPR with Russia, Germany and France as mediators, contradicts the entire logic of the anti-Russia project.}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ پوتین پێشنیارەکانی [[ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی|زێلێنسکی]] بۆ ئەنجامدانی دانوستانی ئاستی باڵا ڕەتکردەوە، حکومەتی ڕوسیاش پشتگیری لە بابەتێکی [[دمیتری مێدڤێدێڤ|دیمیتری مێدڤێدێڤ]] سەرۆکوەزیرانی پێشووی ڕووسیایە کرد و ئاماژەی بەوەدا کە مامەڵەکردن لەگەڵ ئۆکرانیا بێمانایە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia Shouldn't Negotiate With 'Vassal' Ukraine, Ex-President Medvedev Says|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2021/10/11/russia-shouldnt-negotiate-with-vassal-ukraine-ex-president-medvedev-says-a75263|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Moscow Times]]}}</ref> لکاندنی کریمیا بووە هۆی شەپۆلێکی نوێی ناسیۆنالیزمی ڕووسیا، کە بەشێکی زۆری [[ڕەشبینی|بزووتنەوەی نیوئیمپریالیزمی]] ڕووسیا ئاواتەخوازی لکاندنی زیاتری زەوی ئۆکرانیا بوون بۆ دروستکردنی نۆڤۆرۆسیا (ڕووسیای نوێ). <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Michael|یەکەم=Casey|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Pew Survey: Irredentism Alive and Well in Russia|بڵاوکەرەوە=[[The Diplomat]]|ناونیشان=https://thediplomat.com/2015/06/pew-survey-irredentism-alive-and-well-in-russia/}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Socor|یەکەم=Vladimir|بەستەری نووسەر=Vladimir Socor|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Putin's Crimea Speech: A Manifesto of Greater-Russia Irredentism|بەرگ=١١|بڵاوکەرەوە=[[Eurasia Daily Monitor]]|issue=56|ناونیشان=https://jamestown.org/program/putins-crimea-speech-a-manifesto-of-greater-russia-irredentism/}}</ref> لە مانگی تەمموزی ٢٠٢١ پوتین وتارێکی بە ناوی " لەسەر یەکێتیی مێژوویی ڕووس و ئۆکراینیەکان " بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوەدا کە ڕووسەکان و ئۆکراینییەکان " یەک گەلن ". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Putin|یەکەم=Vladimir|authorlink=Vladimir Putin|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Article by Vladimir Putin 'On the Historical Unity of Russians and Ukrainians'|ناونیشان=https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220125053520/https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Kremlin]]|بڵاوکەرەوە=[[Government of Russia]]}}</ref> لە بنیاتنانی ئەو لەشکرکێشییەدا، پوتین ئیدیعای کرد کە ئۆکرانیا لەلایەن بەلشەفییەکانی ڕووسیاوە دروستکراوە و "هەرگیز نەریتی دەوڵەتبوونی ڕاستەقینەی نەبووە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Extracts from Putin's speech on Ukraine|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/extracts-putins-speech-ukraine-2022-02-21/}}</ref> چاودێران ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرکردایەتی ڕووسیا ڕوانگەیەکی شێواوی بۆ ئۆکرانیای مۆدێرن هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wilson|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia and Ukraine: 'One People' as Putin Claims?|ناونیشان=https://rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/russia-and-ukraine-one-people-putin-claims|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220124130721/https://rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/russia-and-ukraine-one-people-putin-claims/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Royal United Services Institute]]|وتەگێڕانەوە=Putin's key trope is that Ukrainians and Russians are 'one people', and he calls them both 'Russian'. He starts with a myth of common origin: 'Russians, Ukrainians and Belarusians are all descendants of Ancient Rus', which was the largest state in Europe' from the 9th–13th centuries AD.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dickinson|یەکەم=Peter|دوایین٢=Haring|یەکەم٢=Melinda|دوایین٣=Lubkivsky|یەکەم٣=Danylo|دوایین٤=Motyl|یەکەم٤=Alexander|دوایین٥=Whitmore|یەکەم٥=Brian|دوایین٦=Goncharenko|یەکەم٦=Oleksiy|دوایین٧=Fedchenko|یەکەم٧=Yevhen|دوایین٨=Bonner|یەکەم٨=Brian|دوایین٩=Kuzio|یەکەم٩=Taras|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Putin's new Ukraine essay reveals imperial ambitions|ناونیشان=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/putins-new-ukraine-essay-reflects-imperial-ambitions/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210715191212/https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/putins-new-ukraine-essay-reflects-imperial-ambitions/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Atlantic Council]]|وتەگێڕانەوە=Vladimir Putin's inaccurate and distorted claims are neither new nor surprising. They are just the latest example of gaslighting by the Kremlin leader.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wiśnicki|یەکەم=Jarosław|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=History as an information weapon in Russia's full-scale war in Ukraine|ناونیشان=https://euvsdisinfo.eu/history-as-an-information-weapon-in-russias-full-scale-war-in-ukraine/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roth|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Putin's Ukraine rhetoric driven by distorted view of neighbor|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2021/dec/07/putins-ukraine-rhetoric-driven-by-distorted-view-of-neighbour|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211207180813/https://www.theguardian.com/world/2021/dec/07/putins-ukraine-rhetoric-driven-by-distorted-view-of-neighbour|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[The Guardian]]|شوێنی بڵاوکردنەوە=Moscow|وتەگێڕانەوە=But that fear has gone hand-in-hand with chauvinistic bluster that indicates Moscow has a distorted view of modern Ukraine and the goals it wants to achieve there.}}</ref> == پێشەکی == [[پەڕگە:Russian forces near Ukraine, 2021-12-03 (crop).jpg|وێنۆک|دەزگا ھەواڵگرییەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ھەڵسەنگاندنێکیان بۆ جووڵەی ھێزە ڕووسییەکان کردووە.]] لە مانگەکانی ئازار و نیسانی ٢٠٢١، ڕووسیا دەستی بە بنیاتنانی بنکەی سەربازی گەورەی کرد لە نزیک سنووری ڕووسیا و ئۆکرانیا. لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢١ تا شوباتی ٢٠٢٢، بنکەکان زیاتر فراوان کران لە نزیک سنووری ڕووسیا و بێلاڕوس. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Harris|یەکەم=Shane|دوایین٢=Sonne|یەکەم٢=Paul|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia planning massive military offensive against Ukraine involving 175,000 troops, U.S. intelligence warns|ئیش=The Washington Post|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/russia-ukraine-invasion/2021/12/03/98a3760e-546b-11ec-8769-2f4ecdf7a2ad_story.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name="Zsymbol">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Schogol|یەکەم=Jeff|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Here's what those mysterious white 'Z' markings on Russian military equipment may mean|ناونیشان=https://taskandpurpose.com/analysis/russian-military-equipment-white-markings/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://taskandpurpose.com/analysis/russian-military-equipment-white-markings/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Task & Purpose]]|بڵاوکەرەوە=North Equity|وتەگێڕانەوە=[B]ottom line is the 'Z' markings (and others like it) are a deconfliction measure to help prevent friendly fire incidents.}}</ref> ئەندامانی حکومەتی ڕووسیا چەندین جار ڕەتیانکردەوە کە پلانیان هەبێت بۆ داگیرکردن یان هێرشکردنە سەر ئۆکرانیا؛ <ref name="denials">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Taylor|یەکەم=Adam|ئەوانی تر=Photograph by [[Evgeniy Maloletka]] ([[Associated Press]])|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia's attack on Ukraine came after months of denials it would attack|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/24/ukraine-russia-denials/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20220224205233/https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/24/ukraine-russia-denials/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=On Sunday ... "There is no invasion. There is no such plans," Antonov said.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin attacked Ukraine after insisting for months there was no plan to do so. Now he says there's no plan to take over.|بڵاوکەرەوە=[[CBS News]]|شوێن=Kharkiv|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=22 February 2022|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/russia-ukraine-putin-invasion-after-denials-now-says-no-occupation-plan|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.cbsnews.com/news/russia-ukraine-putin-invasion-after-denials-now-says-no-occupation-plan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لەوانە دیمیتری پێسکۆڤ وتەبێژی حکومەت لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، سێرگی ڕیابکۆڤ جێگری وەزیری دەرەوە لە ١٩ی ژانویەی ٢٠٢٢، <ref name="Deny">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Farley|یەکەم=Robert|دوایین٢=Kiely|یەکەم٢=Eugene|ئەوانی تر=Photograph by Aris Messinis ([[Agence-France Presse]])|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Rhetoric Ahead of Attack Against Ukraine: Deny, Deflect, Mislead|ئیش=[[FactCheck.org]]|بڵاوکەرەوە=[[Annenberg Public Policy Center]]|ناونیشان=https://www.factcheck.org/2022/02/russian-rhetoric-ahead-of-attack-against-ukraine-deny-deflect-mislead/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.factcheck.org/2022/02/russian-rhetoric-ahead-of-attack-against-ukraine-deny-deflect-mislead/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=Nov. 28 – ... 'Russia has never hatched, is not hatching and will never hatch any plans to attack anyone,' Peskov said. ... 19 Jan – ... Ryabkov ... 'We do not want and will not take any action of aggressive character. We will not attack, strike, invade, quote unquote, whatever Ukraine.'}}</ref> ئاناتۆلی ئەنتۆنۆڤ باڵیۆزی ڕووسیا لە ئەمریکا لە ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢، <ref name="denials" /> و باڵیۆزی ڕووسیا لە چیک ئەلێکساندەر زمیڤسکی لە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢. <ref name="Czech">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fořtová|یەکەم=Klára|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Velvyslanec Ukrajiny v Česku denně promlouvá, ruský mlčí a je 'neviditelný'|زمان=cs|trans-title=Ukraine's ambassador to the Czech Republic speaks daily, the Russian is silent and 'invisible'|ئیش=[[Mladá fronta DNES]]|ناونیشان=https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/jevhen-perebyjnis-alexandr-zmejevskij-velvyslanec-rusko-ukrajina.A220307_095550_domaci_klf|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220308092951/https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/jevhen-perebyjnis-alexandr-zmejevskij-velvyslanec-rusko-ukrajina.A220307_095550_domaci_klf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=Zmejevský ... 'Důrazně jsme odmítli jako nepodložená obvinění Ruska z přípravy, agrese vůči Ukrajině a fámy o vstupu ruských jednotek na ukrajinské území,' stojí v něm.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Levchenko|یەکەم=Grigory|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ='A path towards destroying relations' Czech Republic to limit Russian Embassy staff in Prague amid escalating diplomatic tensions|ناونیشان=https://meduza.io/en/feature/2021/04/22/a-path-towards-destroying-relations|وێبگە=[[Meduza]]}}</ref> نیکۆلای پاتروشێڤ سەرۆکی ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی پوتین, کە بە دژە ڕۆژئاوا ناسراوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Troianovski|یەکەم=Anton|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Hard-Line Russian Advisers Who Have Putin's Ear|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/01/30/world/europe/putin-top-advisers-ukraine.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220201012801/https://www.nytimes.com/2022/01/30/world/europe/putin-top-advisers-ukraine.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> و ڕایگەیاند کە ڕۆژئاوا لە ململانێیەکی ڕانەگەیەندراودایە لەگەڵ ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Galeotti|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=New National Security Strategy Is a Paranoid's Charter|ئیش=[[Moscow Times]]|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2021/07/05/new-national-security-strategy-is-a-paranoids-charter-a74424|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ستراتیژی نوێکراوی [[ئاسايشى نەتەوەيى|ئاسایشی نیشتمانی]] ڕووسیا کە لە مانگی ئایاری ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە، تێیدا هاتووە کە ڕەنگە ڕووسیا "شێوازی زۆرەملێ" بەکاربهێنێت بۆ "پووچەڵکردنەوە یان ڕێگریکردن لەو کردەوانەی کە هەڕەشە لە سەروەری و یەکپارچەیی خاکی ڕووسیا دەکەن".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia's security strategy envisages 'forceful methods'|بڵاوکەرەوە=[[ABC News]]|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/wireStory/russias-security-strategy-envisages-forceful-methods-78002786|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sherwin|یەکەم=Emily|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin's inner circle: Who has the Russian president's ear on the war in Ukraine?|ئیش=[[Deutsche Welle]]|editor-last=Paulick|editor-first=Jane|ناونیشان=https://www.dw.com/en/putins-inner-circle-who-has-the-russian-presidents-ear-on-the-war-in-ukraine/a-61102576|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسیا داوای کرد کە ناتۆ پەیماننامەیەک واژۆ بکات کە ڕێگری بکات لە ئۆکرانیا پەیوەندی بە ناتۆوە بکات ، هەروەها داوای کرد هێزە فرەنەتەوەییەکان لە وڵاتانی ئەندامی ئەوروپای ڕۆژهەڵاتی ناتۆ دووربخرێنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tétrault-Farber|یەکەم=Gabrielle|دوایین٢=Balmforth|یەکەم٢=Tom|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia demands NATO roll back from East Europe and stay out of Ukraine|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-unveils-security-guarantees-says-western-response-not-encouraging-2021-12-17/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220222081106/https://www.reuters.com/world/russia-unveils-security-guarantees-says-western-response-not-encouraging-2021-12-17/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسیا هەڕەشەی وەڵامدانەوەی سەربازیی دیارینەکراوی کرد ئەگەر ناتۆ "هێڵێکی دووژمنکارانە" پەیڕەو بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=MacKinnon|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Putin warns of unspecified military response if U.S. and NATO continue 'aggressive line'|ئیش=[[The Globe and Mail]]|ناونیشان=https://www.theglobeandmail.com/world/article-putin-warns-of-unspecified-military-response-if-us-and-nato-continue/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220115165246/https://www.theglobeandmail.com/world/article-putin-warns-of-unspecified-military-response-if-us-and-nato-continue/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> ئەم داواکاریانە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک شتێکی نادروست سەیر دەکران؛ دەوڵەتانی ئەوروپای ڕۆژهەڵات بە هۆکاری ئەمنییەوە بە ئارەزووی خۆیان پەیوەندییان بە ناتۆوە کردبوو <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Szayna|یەکەم=Thomas S.|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧|سەردێڕ=The Enlargement of NATO and Central European Politics|ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/publication/142-the-enlargement-nato-and-central-european-politics|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Woodrow Wilson International Center for Scholars]]}}</ref> پەیماننامەیەک بۆ ڕێگریکردن لە پەیوەستبوونی ئۆکرانیا پێچەوانەی سیاسەتی " دەرگای کراوە "ی ناتۆ دەبێت، سەرەڕای وەڵامدانەوەی بێ جۆش و خرۆشی ناتۆ بۆ داواکارییەکانی ئۆکرانیا بۆ بوون بە ئەندام . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Coyer|یەکەم=Cassandre|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Why is Ukraine not in NATO and is it too late to join? Here's what experts, NATO say|ئیش=[[The Miami Herald]]|ناونیشان=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article258774458.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220329021337/https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article258774458.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> [[یەنس ستۆڵتنبێرگ|ینس ستۆڵتنبێرگ]] سکرتێری گشتی ناتۆ لە وەڵامدا وتی "ڕووسیا مافی ئەوەی نییە [[گۆڕەپانی دەسڕۆیی]] دابمەزرێنێت بۆ ئەوەی هەوڵی کۆنترۆڵکردنی دراوسێکانی بدات". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=NATO chief: "Russia has no right to establish a sphere of influence"|ئیش=[[Axios (website)|Axios]]|ناونیشان=https://www.axios.com/nato-russia-ukraine-invasion-18619fd7-be80-4d37-86f8-fcebcb1fbe8a.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220214172403/https://www.axios.com/nato-russia-ukraine-invasion-18619fd7-be80-4d37-86f8-fcebcb1fbe8a.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> سیاسەتی فەرمی ناتۆ ئەوەیە کە ناتۆ بەدوای ڕووبەڕووبوونەوەدا ناگەڕێت.<ref name="NATO myths">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NATO-Russia: Setting the record straight|ناونیشان=https://www.nato.int/cps/en/natohq/115204.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[NATO]]}}</ref> [[ئێمانوێل ماکرۆن|ئیمانوێل ماکرۆن]] سەرۆکی فەرەنسا و [[ئۆلاف شۆڵتس]] ، ڕاوێژکاری ئەڵمانیا هەردووکیان لە مانگی شوباتی ٢٠٢٢ هەوڵیان دا بۆ ڕێگریکردن لە شەڕ. ماکرۆن چاوی بە پوتین کەوت بەڵام نەیتوانی قەناعەتی پێبکات کە هێرش نەکات و نەچێتە پێشەوە. [[ئۆلاف شۆڵتس|شۆڵتس]] هۆشداری دایە پوتین لە ئەگەری داگیرکردنی ئۆکرانیا سزای قورس دەسەپێندرێت. هەروەها داوای لە زێلێنسکی کرد واز لە خواستەکانی پەیوەستبوون بە ناتۆ بهێنێت و دۆخی بێلایەنی ڕابگەیەنێت؛ بەڵام زێلێنسکی وتی ناتوانرێت متمانە بە پوتین بکرێت . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|دوایین٢=Pancevski|یەکەم٢=Bojan|دوایین٣=Bisserbe|یەکەم٣=Noemie|دوایین٤=Walker|یەکەم٤=Marcus|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Vladimir Putin's 20-Year March to War in Ukraine—and How the West Mishandled It|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/vladimir-putins-20-year-march-to-war-in-ukraineand-how-the-west-mishandled-it-11648826461|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> == ڕاگەیاندنی لەشکرکێشی == [[File:Обращение_Президента_Российской_Федерации_2022-02-24.webm|وێنۆک|وتاری پوتین لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢.پاش چەند خولەکێک لە ڕاگەیەندراوەکەی [[ڤلادیمیر پوتین|پۆتین]]، ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر شارەکانی [[کیێڤ]]، [[خارکیڤ]]، ھەرێمەکانی [[دۆنباس]] دەستی پێکرد]] لە ٢١ی شوباتدا پوتین وتارێکی پێشکەش کرد و ڕایگەیاند کە ناوچەکانی ئۆکرانیا کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە وەک دەوڵەتی سەربەخۆ ناساندووە: کۆماری گەلی دۆنێتسک و کۆماری گەلی لوهانسک. ڕۆژی دواتر ڕووسیا ڕایگەیاند کە هێزەکانی وەک "ئاشتیپارێز" دەنێرێتە ناو خاکەکان، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine crisis: Russia orders troops into rebel-held regions|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-60468237}}</ref> لە کاتێکدا ئەنجومەنی ڕووسیا ڕێگەی بە بەکارهێنانی هێزی سەربازی لە دەرەوەی وڵات دا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Federation Council gives consent to use the Russian Armed Forces outside of the Russian Federation|ناونیشان=http://council.gov.ru/en/events/news/133443/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Federation Council of Russia}}</ref> کەمێک پێش کاتژمێر ٠٥:٠٠ ی بەیانی بە کاتی [[ئوکراینا]] (٠٢:٠٠) و کاتژمێر (٠٦:٠٠ بەکاتی [[مۆسکۆ]]) ڕۆژی ٢٤ی شوبات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=[[The Kyiv Independent]] news desk|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin declares war on Ukraine|ناونیشان=https://kyivindependent.com/national/putin-declares-war-on-ukraine|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Kyiv Independent]]}}</ref> پوتین [[سەبارەت بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تایبەت|وتارێکی دیکەی پێشکەش کرد]] و ڕایگەیاند کە ڕووسیا "ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی تایبەت" دەستپێدەکات، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Haltiwager|یەکەم=John|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian President Vladimir Putin announces military assault against Ukraine in surprise speech|ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224064559/https://www.msn.com/en-us/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Business Insider|via=[[MSN]]}}</ref> ئاماژەی بەوەشکرد، مەبەست لە ئۆپەراسیۆنەکە "پاراستنی گەلی دۆنباس" بووە، لە کۆمارە جیابووەکانی دۆنێتسک و لوهانسک کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە. بەشێوەیەکی ناڕاست بانگەشەی ئەوەی کرد کە "ڕووبەڕووی ستەم و جینۆساید بوونەتەوە کە لەلایەن ڕژێمی کیێڤەوە ئەنجامدراوە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hinton|یەکەم=Alexander|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin's claims that Ukraine is committing genocide are baseless, but not unprecedented|ئیش=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|ناونیشان=https://theconversation.com/putins-claims-that-ukraine-is-committing-genocide-are-baseless-but-not-unprecedented-177511}}</ref> هەروەها پوتین بانگەشەی ئەوەی کرد کە حکومەتی ئۆکرانیا نیو نازییە و لە ژێر کۆنترۆڵی ڕۆژئاوادا، ئۆکرانیا پەرە بە چەکی ئەتۆمی دەدات و ناتۆ ژێرخانی سەربازی لە ئۆکرانیا بۆ هەڕەشەکردن لە ڕووسیا دروست دەکات. <ref name="Putin declaration">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Full text: Putin's declaration of war on Ukraine|ئیش=[[The Spectator]]|ناونیشان=https://www.spectator.co.uk/article/full-text-putin-s-declaration-of-war-on-ukraine}}</ref> وتی ڕووسیا داوای "داماڵینی سەربازی و بێنازیکردن"ی ئۆکرانیا دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine conflict: Russian forces attack after Putin TV declaration<!-- different from current title, please do not change -->|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-60503037|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224064553/https://www.bbc.com/news/world-europe-60503037|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[BBC News]]}}</ref> لە وتارەکەیدا ئاماژەی بەوەدا ھیچ پلانێک بۆ زیانگەیاندن بە خەڵکی [[ئوکراینا]] دانەنراوە.<ref name="Putin declaration" />ھەروەھا داوای لە سەربازانی ئوکراینا کرد کە لە سەرسنورەکان بکشێنەوە و [[چەک]] دابنێن بەو شێوەیە پارێزراو دەبن.دواتر ڕاپۆرتێکی گوماناوی دەزگای ئاسایشی فیدراڵی ڕووسیا (FSB) دزەپێکرا و تیایدا بانگەشەی ئەوە دەکرا کە دەزگای هەواڵگری ئاگاداری پلانی پوتین نەبووە بۆ داگیرکردنی ئۆکرانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ball|یەکەم=Tom|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=This war will be a total failure, FSB whistleblower says|ئیش=[[The Times]]|ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/this-war-will-be-a-total-failure-fsb-whistleblower-says-wl2gtdl9m|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> == داگیرکاری == ڕۆژی ٢٤ی شوبات،پاش چەند خولەکێک لە ڕاگەیەندراوەکەی [[ڤلادیمیر پوتین|پۆتین]]، ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر شارەکاجی [[کیێڤ]]، [[خارکیڤ]]، ھەرێمەکانی [[دۆنباس]] دەستی پێکرد لە سنووری ڕۆژھەڵاتی ئوکراینا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Peltz|یەکەم=Jennifer|دوایین٢=Lederer|یەکەم٢=Edith|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ='It's too late': Russian move roils UN meeting on Ukraine|ناونیشان=https://apnews.com/article/united-nations-general-assembly-russia-ukraine-europe-russia-united-nations-31c5af31d2a72163676459d317269b35|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[AP News]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sheftalovich|یەکەم=Zoya|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Battles flare across Ukraine after Putin declares war|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/putin-announces-special-military-operation-in-ukraine/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224064603/https://www.politico.eu/article/putin-announces-special-military-operation-in-ukraine/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Politico]]}}</ref> بەرپرسانی ئۆکرانی ئاماژەیان بەوەدا کە سوپای [[ڕووسیا]] لە ئۆدیسا و ماریۆپۆل دابەزیون و بە مووشەکی کروز و [[مووشەک]]ی بالستیک ھێرشیان کردووەتە سەر کۆگاکانی سەربارزی و فڕۆکەخانە لە [[کیێڤ]] و خارکیڤ و دنیپرۆ و تەقاندوویانەتەوە.بەڵام لە دواتر سوپای [[ئوکراینا]] ڕاپۆرتی نیشتنەوەی [[ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیا|سوپای ڕووسیا]] لە ئۆدیسای ڕەت کردەوە، لە کاتژمێر ٦:٤٨ خولەکی بەیانی لەناوچەی نێوان ڕووسیا و ئوکراینا و [[بیلاڕووس]] ئۆتۆمبێلە سەربازییەکانی سوپای ڕووسیا چوونە ناو ئوکراینا.بەوتەی ئانتۆن ھێراشینکۆی وەزیری دەرەوەی ئوکراینا، پاش کاتژمێر ٦:٣٠ خولەکی بەیانی (کاتژمێر ٠٢:٠٠ی بەکاتی جیھانی) سوپای ڕووسیا ناوچەیەکی نزیک شاری خارکیڤ داگیرکرد، پاشان بەرەو شارەکانی ماریۆپۆل و ئۆدیسا پێشڕەویان کرد. کاتژمێر ٠٧:٤٠ خولەکی بی بی سی لە زاری سەرچاوەکانی ترەوە ئاماژەی بەوەدا کە سوپای [[ڕووسیا]]ش لە ڕێگەی بیلاڕووسەوە دەچنە ناو ئەو وڵاتەوە. لە پاشان ھێزی پاسەوانی سنووری ئۆکرانین ڕاپۆرتی ھێرشکردنە سەر سەر پێگەکانی [[کۆماری گەلی لوھانسک|لوھانسک]]، سومی، [[خارکیڤ]]، چەرنێھێڤ و گیتۆمیر و ھەروەھا دوورگەکانی [[کریمیا]]ی بڵاوکردەوە و بەرپەرچیان داوەتەوە، لە بەرامبەردا وەزارەتی بەرگری ڕووسیا ڕای گەیاند ھیچ بەرگرییەک لەلایەن سوپای ئوکراینا نەبووە، وەزارەتی ناوخۆی ئوکراینا بڵاوی کردەوە کە ھێزەکانی ڕووسیا چوونەتە ناو گوندەکانی ھۆڕۆدییشچە و میلۆڤ لە لوھانسیکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Putin’s Forces Attack Ukraine|ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2022/02/24/world/russia-ukraine-putin|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Nate|دوایین=Cohn}}</ref> ناوەندی پەیوەندی ستراتیژی ئوکرانی ڕای گەیاند کە سوپای ئوکراینا لە ھێرشێکدا توانیان ناوچەی شاشاستیان لە نزیک لوھانسک گرتووەتەوە، نزیکەی ٥٠ کوژراوی ڕووسیای لێکەوتووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ВСУ отвоевали Счастье: уничтожено около 50 врагов|ناونیشان=https://www.unian.net/war/vsu-otvoevali-schaste-unichtozheny-okolo-50-vragov-novosti-donbassa-11715445.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.unian.net|زمان=ru}}</ref> دوای ئەوەی بۆ ماوەی کاتژمێرێک لەکارکەوت، ماڵپەری وەزارەتی بەرگری ئوکراینا بەردەست بووە و، لەوێدا ڕاگەیەندرا کە پێنج فڕۆکە و ھەلیکۆپتەرێکی ڕووسیایان لە لوھانسک خستووەتە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=KyivPost|ناونیشان=https://mobile.twitter.com/kyivpost/status/1496743183644086274|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Twitter|زمان=en}}</ref> ئۆتۆمبێلە ڕووسییەکان بە هێمای سەربازیی (پیتی Z ) نیشانە کرابوون، کە پێدەچێت ڕێوشوێنێک بێت بۆ ڕێگریکردن لە تەقەکردن لە خۆیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why has the letter Z become the symbol of war for Russia?|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/07/why-has-the-letter-z-become-the-symbol-of-war-for-russia|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Pjotr|دوایین=Sauer}}</ref> کاتێک لەشکرکێشییەکە دەستیپێکرد، زێلێنسکی یاسای سەربازی لە ئۆکرانیا ڕاگەیاند. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lock|یەکەم=Samantha|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia-Ukraine crisis live news: Putin has launched 'full-scale invasion', says Ukrainian foreign minister – latest updates|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/live/2022/feb/23/ukraine-russia-news-crisis-latest-live-updates-putin-biden-europe-sanctions-russian-invasion-border-troops|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224054309/https://www.theguardian.com/world/live/2022/feb/23/ukraine-russia-news-crisis-latest-live-updates-putin-biden-europe-sanctions-russian-invasion-border-troops|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Guardian]]}}</ref> هەر ئەو ئێوارەیە فەرمانی دا بە کۆکردنەوەی ئەوانەی توانای ھەڵگرتنی چەکیان ھەیە لە نێوان ١٨ بۆ ٦٠ ساڵدا، <ref name="Interfax 2022">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Zelensky signs decree declaring general mobilization|ناونیشان=https://en.interfax.com.ua/news/general/801769.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225113724/https://en.interfax.com.ua/news/general/801769.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Interfax-Ukraine]]}}</ref> بەجێهێشتنی وڵاتیان قەدەغە کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gilbert|یەکەم=Asha C.|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Reports: Ukraine bans all male citizens ages 18 to 60 from leaving the country|ئیش=[[USA Today]]|ناونیشان=https://eu.usatoday.com/story/news/world/2022/02/25/russia-invasion-ukraine-bans-male-citizens-leaving/6936471001/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> بەپێی زانیارییەکان بەکرێگیراوانی [[گرووپی ڤاگنەر|گروپی ڤاگنەر]] و هێزەکانی چیچان چەندین هەوڵیان داوە بۆ تیرۆرکردنی زێلێنسکی . حکومەتی ئۆکرانیا ڕایگەیاند کە ئەم هەوڵانە پووچەڵکراونەتەوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rana|یەکەم=Manveen|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Volodymyr Zelensky survives three assassination attempts in days|ئیش=[[The Times]]|ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/zelensky-survives-three-assassination-attempts-in-days-xnstdfdfc|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لەشکرکێشییەکەی ڕووسیا بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو ڕووبەڕووی خۆڕاگرییەکی توندی ئوکرانیا بوو وەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kube|یەکەم=Courtney|دوایین٢=Siemaszko|یەکەم٢=Corky|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian offensive unexpectedly slowed by fierce Ukrainian resistance|ئیش=[[NBC News]]|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/world/russian-offensive-unexpectedly-slowed-fierce-ukrainian-resistance-rcna17703|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> لە [[کیێڤ]]، ڕووسیا نەیتوانی شارەکە بگرێت، چونکە هێرشەکانی لە گەڕەکەکانی دەرەوەی شار لە کاتی شەڕەکانی ئیرپین و هۆستۆمێل و بوچا بەرپەرچدرانەوە. سوپای ڕووسیا هەوڵیدا پایتەخت گەمارۆ بدات، بەڵام هێزەکانی ئۆکرانیا بەرپەرچیان دانەوە. ئۆکرانیا چەکی ڕۆژئاوایی بە شێوەیەکی فراوان بەکارهێنا، لەوانە [[ئێف جی ئێم-١٤٨ جاڤلین|مووشەکی دژە تانکی جاڤلین]] و موشەکی دژە فڕۆکەی ستینگەر ، کە هێڵەکانی ڕووسیای تەنکتر کرد و هێرشەکەی وەستاند. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia's failure to take down Kyiv was a defeat for the ages|ئیش=[[Associated Press]] News|ناونیشان=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-battle-for-kyiv-dc559574ce9f6683668fa221af2d5340|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> بەرگری لە پایتەختی ئۆکرانیا لە ژێر فەرمانی جەنەڕاڵ ئۆلیکساند سیرسکی بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sonne|یەکەم=Paul|دوایین٢=Khurshudyan|یەکەم٢=Isabelle|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Battle for Kyiv: Ukrainian valor, Russian blunders combined to save the capital|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/interactive/2022/kyiv-battle-ukraine-survival/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> [[پەڕگە:Робоча_поїздка_Президента_України_на_Миколаївщину_та_Одещину_50.jpg|وێنۆک|[[ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی]] لەگەڵ ئەندامانی سوپای ئۆکرانیا لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢]] سوپای ڕووسیا لە بەرەی ڕۆژئاوا لە دەوری شارە سەرەکییەکانی [[چێرنیھێڤس ئۆبلاست]]، [[سومی ئۆبلاست|سومی]] و خارکیڤ تاکتیکی گەمارۆدانی گرتەبەر، بەڵام بەهۆی بەرخۆدانی توند و پاشەکشەی لۆجستییەوە نەیتوانی دەستیان بەسەردا بگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian advance slowed by Ukrainian resistance and logistical setbacks, U.S. defense official says|ئیش=[[CBS]]|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-invasion-russia-resistance-slowed-advance|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> لە بەرەی باشووریشدا هێزەکانی ڕووسیا لە ٢ی ئازاردا شاری گەورەی خێرسۆنیان گرت. لە [[میکۆلایڤ ئۆبلاست]] تا ڤۆزنێسنسک پێشڕەوییان کرد بەڵام لە باشووری میکۆلایڤ دوورخرانەوە. لە ٢٥ی ئازاردا وەزارەتی بەرگری ڕووسیا ڕایگەیاند کە قۆناغی یەکەمی "ئۆپەراسیۆنی سەربازی" لە ئۆکرانیا "بە گشتی تەواو بووە"، کە هێزە سەربازییەکانی ئۆکرانیا زیانێکی گەورەیان بەرکەوتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian focus on 'liberating' Donbas hints at shift in strategy|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2022/3/25/russian-army-says-will-focus-on-liberation-of-donbas-region|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Al Jazeera English]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia targets east Ukraine, says first phase over|بڵاوکەرەوە=[[BBC]]|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-60872358|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> "قۆناغی یەکەم"ی لەشکرکێشییەکە لە چوار بەرەدا ئەنجامدرا <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Varner|یەکەم=Joe|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=It's been one month since Russia began its invasion of Ukraine. Here's where we stand|ئیش=The Hub|ناونیشان=https://thehub.ca/2022-03-28/the-state-of-the-russian-ukrainian-war-one-month-in/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian invasion of Ukraine lacks a battlefield commander, U.S. officials say|ناونیشان=https://news.yahoo.com/russian-invasion-ukraine-lacks-battlefield-202615350.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Yahoo! News]]}}</ref> تا ٧ی نیسان، سەربازانی ڕووسیا کە لە ناوچەی سەربازی ڕۆژهەڵاتی ڕووسیاوە بۆ بەرەی باکوور جێگیرکرابوون، لە هێرشی کیێڤ پاشەکشەیان کرد <ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bielieskov|یەکەم=Mykola|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Russian and Ukrainian Spring 2021 War Scare|ناونیشان=https://www.csis.org/analysis/russian-and-ukrainian-spring-2021-war-scare|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> <ref name="news.yahoo.com2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Epstein|یەکەم=Jake|دوایین٢=Haltiwanger|یەکەم٢=John|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=NATO chief says Putin still wants to control all of Ukraine, despite repositioning forces to the eastern Donbas region|ناونیشان=https://news.yahoo.com/nato-chief-says-putin-still-144125043.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٦ی نیساندا نوێنەرانی ئەمریکا و ٤٠ وڵاتی هاوپەیمان لە بنکەی ئاسمانی ڕامشتاین لە ئەڵمانیا کۆبوونەوە و تاوتوێی پێکهێنانی هاوپەیمانییەک بۆ دابینکردنی پاڵپشتی ئابووری و پێداویستییە سەربازییەکان بۆ ئۆکرانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Vandiver|یەکەم=John|دوایین٢=Svan|یەکەم٢=Jennifer H.|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=US and allies gather at Ramstein to discuss how to help Ukraine defeat Russia's 'unjust invasion'|ئیش=[[Stars and Stripes (newspaper)|Stars and Stripes]]|شوێن=Ramstein Air Base, Germany|ناونیشان=https://www.stripes.com/theaters/europe/2022-04-26/austin-ukraine-ramstein-air-base-russia-5804405.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220504174341/https://www.stripes.com/theaters/europe/2022-04-26/austin-ukraine-ramstein-air-base-russia-5804405.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> دوابەدوای وتاری ڕۆژی سەرکەوتنی پوتین لە سەرەتای مانگی ئایاردا، ئەڤریل هاینز، بەڕێوەبەری هەواڵگری نیشتمانی ئەمریکا ڕایگەیاند، نابێت چاوەڕوانی چارەسەری کورتخایەن بۆ ئەو لەشکرکێشییە بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barnes|یەکەم=Julian E.|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The U.S. intelligence chief says Putin is preparing for a prolonged conflict|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/05/10/us/avril-haines-putin-russia-ukraine-war.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220510154153/https://www.nytimes.com/2022/05/10/us/avril-haines-putin-russia-ukraine-war.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٢٢|issn=1553-8095|oclc=١٦٤٥٥٢٢}}</ref> پشتبەستنی ئۆکرانیا بە ئامێرە سەربازییەکانی ڕۆژئاوا، کاریگەریی کارکردنی سنووردار کرد، چونکە بەشێک لە وڵاتانی دابینکەر ترسیان لەوە هەبوو ئوکرانیا کەرەستەی دروستکراوی ڕۆژئاوا بەکاربهێنێت لە ئامانجەکانی ناو ڕووسیا. <ref name="Sabbagh">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sabbagh|یەکەم=Dan|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Biden will not supply Ukraine with long-range rockets that can hit Russia|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/may/30/biden-will-not-supply-ukraine-with-long-range-rockets-that-can-hit-russia}}</ref> شارەزایانی سەربازی لەسەر داهاتووی ململانێکان ناکۆک بوون؛ هەندێک پێشنیاریان کرد کە ئۆکرانیا پێویستە هەوڵ بۆ ئاشتی بدات، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Champion|یەکەم=Marc|دوایین٢=Kudrytski|یەکەم٢=Aliaksandr|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Wins in Eastern Ukraine Spark Debate Over Course of War|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-05-27/russian-wins-in-eastern-ukraine-spark-debate-over-course-of-war|وێبگە=Bloomberg}}</ref> لە کاتێکدا هەندێکی تر پێیانوابوو کە ئۆکرانیا دەتوانێت بەرگری بکات بەهۆی زیانەکانی ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Atlamazoglou|یەکەم=Stavros|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=War in Ukraine, Day 96 Update: Russia's Military Losses are 'Unsustainable'|ناونیشان=https://www.19fortyfive.com/2022/05/war-in-ukraine-day-96-update-russias-military-losses-are-unsustainable/|وێبگە=19fortyfive.com}}</ref> تا ٣٠ی ئایار، جیاوازی نێوان تۆپھاوێژەکانی ڕووسیا و ئوکرانیا دیار بوو. <ref name="Sabbagh3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sabbagh|یەکەم=Dan|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Biden will not supply Ukraine with long-range rockets that can hit Russia|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/may/30/biden-will-not-supply-ukraine-with-long-range-rockets-that-can-hit-russia}}</ref> لە وەڵامی ئاماژەدان بە [[جۆ بایدن]] [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆکی ئەمریکا]] کە [[تۆپھاوێژ|تۆپھاوێژی]] پێشکەوتوو بۆ ئوکرانیا دابین دەکرێت، پوتین ئاماژەی بەوەدا کە ڕووسیا بەرەی داگیرکارییەکەی فراوانتر دەکات بۆ ئەوەی شارە نوێیەکانی ئۆکرانیا بگرێتەوە .لە ٦ی حوزەیران فەرمانی هێرشی مووشەکیی بۆ سەر کیێڤ دا. <ref>CBS News Videos.</ref> لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢، ڤادیم سکیبیتسکی، جێگری بەرپرسی هەواڵگری سەربازی ئوکرانیا، لە کاتی هەڵمەتی سیڤێرۆدۆنێتسکدا ڕایگەیاند کە هێڵی پێشەوە ئەو شوێنەیە کە داهاتووی لەشکرکێشییەکە یەکلایی دەکرێتەوە: "ئێستا شەڕەکە شەڕی تۆپهاوێژەکانە، ئێمەش لەو ڕووەوە شکاوین." . ئێستا هەموو شتێک بەندە بەوەوە کە [ڕۆژئاوا] چیمان پێدەبەخشێت. یەک تۆپهاوێژی ئوکراینا لە بەرامبەر ١٠ بۆ ١٥ تۆپهاوێژی ڕووسیایە. هاوبەشە ڕۆژئاواییەکانمان نزیکەی ١٠%ی ئەو شتانەیان پێبەخشیوین کە هەیانە." <ref name="iktgvs2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Koshiw|یەکەم=Isobel|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=We're almost out of ammunition and relying on western arms, says Ukraine|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/10/were-almost-out-of-ammunition-and-relying-on-western-arms-says-ukraine}}</ref> لە ٢٩ی حوزەیران، ڕۆیتەرز ڕاپۆرتی دا کە بەڕێوەبەری هەواڵگری نیشتمانی ئەڤریل هاینز، لە نوێکردنەوەی هەڵسەنگاندنی هەواڵگری ئەمریکا بۆ لەشکرکێشییەکەی ڕووسیا، ڕایگەیاند کە دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمریکا هاوڕان لەسەر ئەوەی کە لەشکرکێشییەکە "بۆ ماوەیەکی درێژخایەن" بەردەوام دەبێت. هەڵوێستی ڕووسیا بەرامبەر بە ڕۆژئاوا ڕەقتر دەبێتەوە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Alper|یەکەم=Alexandra|دوایین٢=Freifeld|یەکەم٢=Karen|دوایین٣=Landay|یەکەم٣=Jonathan|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin still wants most of Ukraine, war outlook grim -U.S. intelligence chief|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/putin-still-wants-most-ukraine-war-outlook-grim-us-intelligence-chief-2022-06-29/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Reuters]]}}</ref> لە ٥ی تەمموزدا، بی بی سی بڵاویکردەوە کە بەهۆی لەشکرکێشی ڕووسیاوە زیانێکی دارایی زۆر بە ئابووری ئۆکرانیا گەیشتووە و و ڕایگەیاندووە: "ئۆکراینا پێویستی بە ٧٥٠ ملیار دۆلارە بۆ پلانی بوژانەوە و ئاوەدانکردنەوە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rainford|یەکەم=Sarah|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war: Putin presses on after Lysychansk capture|ئیش=[[BBC News]]|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-62033619}}</ref> === لەشکرکێشی سەرەتایی بۆ ئۆکرانیا (٢٤ی شوبات&nbsp;– ٧ی نیسان) === [[پەڕگە:2022_Russian_Invasion_of_Ukraine_Phase_1_animated.gif|وێنۆک|نەخشەی ئەنیمەیشنی داگیرکاری ڕووسیا لە ٢٤ی شوبات تا ٧ی نیسانی ٢٠٢٢|400x400پیکسڵ]]لەشکرکێشییەکە لە ٢٤ی شوبات، لە چەند بەرەیەکی جیاوازەوە دەستیپێکرد بەرەی بێلاڕوس بەئامانجی گرتنی کیێڤ، بەرەی باکووری ڕۆژهەڵاتیش دژی شاری خارکیڤ. بەرەیەکیش لە باشووری ڕۆژهەڵات،بەرەیەکیش لە کریمە و باشووری ڕۆژهەڵاتەوە دژی [[لوھانسک|لوهانسک]] و [[دۆنێتسک]]. <ref name="CBS-2022-03-20">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine rejects Russian demand to surrender port city of Mariupol in exchange for safe passage|بڵاوکەرەوە=[[CBS News]]|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-mariupol-russia-surrender-reject/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref name="CBC-2022-03-21">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine refuses to surrender Mariupol as scope of human toll remains unclear|بڵاوکەرەوە=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/ukraine-russia-war-march21-1.6391709|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> === کیێڤ و بەرەی باکوور === هەوڵەکانی ڕووسیا بۆ گرتنی کیێڤ کە یەکیک لە ئامانجە سەرەکییەکانی لەشکرکێشییەکە بوو بە چڕی دەستیپێکرد، بە مەبەستی گەمارۆدانی کیێڤ لە ڕۆژهەڵات و باکووری ڕۆژهەڵات هێرشی کردە سەر خارکیڤ، چێرنیێڤ، سومی، میکۆلایەڤ. <ref name="ISW 4MAR">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> <ref name="CriticalThreats">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ئیش=CriticalThreats|ناونیشان=https://www.criticalthreats.org/analysis/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسیا هەوڵیدا بە خێرایی دەست بەسەر کیێڤدا بگرێت، هێزێکی تایبەتی ڕووسیا بەناوی سپێتسناز بە پشتیوانی ئۆپەراسیۆنە ئاسمانییەکان و پێشڕەوییەکی خێرای میکانیکی لە باکوورەوە دزە دەکاتە ناو شارەکەوە، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roblin|یەکەم=Sebastien|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=At Vasylkiv, Ukrainians Repel Russia's Paratroopers and Commandos in Frantic Night Battle|ناونیشان=https://www.19fortyfive.com/2022/02/at-vasylkiv-ukrainians-repel-russias-paratroopers-and-commandos-in-frantic-night-battle/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=19FortyFive}}</ref> <ref name="wapo20220320">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sly|یەکەم=Liz|دوایین٢=Lamothe|یەکەم٢=Dan|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia's war for Ukraine could be headed toward stalemate|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/20/russia-ukraine-military-offensive/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220320093229/https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/20/russia-ukraine-military-offensive/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|issn=0190-8286|oclc=٢٢٦٩٣٥٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Boot|یەکەم=Max|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Opinion: Against all odds, Ukrainians are winning. Russia's initial offensive has failed.|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/opinions/2022/03/21/ukraine-is-winning-war-russia-offensive-putin/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kemp|یەکەم=Richard|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Russian army has run out of time|ئیش=[[The Daily Telegraph]]|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/opinion/2022/03/22/russian-army-has-run-time/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ئەمریکا پەیوەندی بە سەرۆک زێلێنسکی کرد و ئامادەییان نیشاندا ئەگەر سوپای ڕووسیا هەوڵی ڕفاندن یان کوشتنی بدات بیگوازنەوە شوێنێکی پارێزراو، زێلێنسکی لە وەڵامی داواکارییەکەدا وتی "شەڕەکە لێرەدایە؛ پێویستم بە تەقەمەنییە نەک سواربوون". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Live updates: Zelenskyy declines US offer to evacuate Kyiv|ناونیشان=https://apnews.com/article/russia-ukraine-business-europe-united-nations-kyiv-6ccba0905f1871992b93712d3585f548|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[AP News]]}}</ref> سەرچاوەکان پشتراستی ئەو وەڵامەیان نەکردەوە لەگەڵ ئەوەش پەیامنێر گلێن کیسلەر ڕایگەیاند، لە "یەک سەرچاوەوە هاتووە، بەڵام لە ڕووکەشدا پێدەچێت سەرچاوەیەکی باش بێت". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Analysis {{!}} Zelensky's famous quote of 'need ammo, not a ride' not easily confirmed|زمان=en-US|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/politics/2022/03/06/zelenskys-famous-quote-need-ammo-not-ride-not-easily-confirmed/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٣|issn=0190-8286}}</ref> هێزەکانی ڕووسیا کە لە بێلاڕووسەوە پێشڕەوییان دەکرد بۆ سەر کیێڤ، چێرنۆبیل و پریپیانیان کۆنترۆڵکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine loses control of Chernobyl nuclear site, amid battles in Kyiv outskirts|ئیش=[[The Times of Israel]]|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/ukraine-troops-battle-invading-russian-army-in-kyiv-outskirts/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225030412/https://www.timesofisrael.com/ukraine-troops-battle-invading-russian-army-in-kyiv-outskirts/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrayinsʹki viysʹkovi pid Kyyevom zupynyly kolonu rosiysʹkykh tankiv|script-title=uk:Українські військові під Києвом зупинили колону російських танків|trans-title=The Ukrainian military stopped a column of Russian tanks near Kyiv|ناونیشان=https://gazeta.ua/articles/np/_ukrayinski-vijskovi-pid-kiyevom-zupinili-kolonu-rosijskih-tankiv/1072503|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225100628/https://gazeta.ua/articles/np/_ukrayinski-vijskovi-pid-kiyevom-zupinili-kolonu-rosijskih-tankiv/1072503|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Gazeta.ua|Gazeta]]|زمان=uk}}</ref> هێزی ئاسمانی ڕووسیا هەوڵیاندا دەست بەسەر دوو فڕۆکەخانەی سەرەکی لە نزیک کیێڤدا بگرن،بۆ ئەو مەبەستە هێرشی ئاسمانییان کردە سەر فڕۆکەخانەی ئەنتۆنۆڤ ، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Battle Underway for Airbase on Kyiv Outskirts|ئیش=[[Moscow Times]]|agency=[[AFP (news agency)|AFP]]|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2022/02/24/battle-underway-for-airbase-on-kyiv-outskirts-a76573|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225043724/https://www.themoscowtimes.com/2022/02/24/battle-underway-for-airbase-on-kyiv-outskirts-a76573|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Russia claims to take control of Hostomel airport just outside Kyiv|ئیش=[[The Times of Israel]]|agency=[[Associated Press]]|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/russia-claims-to-take-control-of-hostomel-airport-just-outside-kyiv/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225143618/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/russia-claims-to-take-control-of-hostomel-airport-just-outside-kyiv/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> و بنکەی هێزی ئاسمانی ڤاسیلکیڤ لە ٢٦ی شوبات. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Okupanty namahayutʹsya vysadyty desant u Vasylʹkovi, ydutʹ boyi|script-title=uk:Окупанти намагаються висадити десант у Василькові, йдуть бої|زمان=uk|trans-title=The occupiers are trying to land in Vasylkiv, fighting is going on|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3413199-okupanti-namagautsa-visaditi-desant-u-vasilkovi-jdut-boi.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226004532/https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3413199-okupanti-namagautsa-visaditi-desant-u-vasilkovi-jdut-boi.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=U Vasylʹkovi zbyly vynyshchuvach ta dva hvyntokryly okupantiv|script-title=uk:У Василькові збили винищувач та два гвинтокрили окупантів|زمان=uk|trans-title=A fighter and two helicopters of the occupiers were shot down in Vasylkiv|agency=[[Ukrainian Independent Information Agency]]|ناونیشان=https://www.unian.ua/war/u-vasilkovi-zbili-vinishchuvach-ta-dva-gvintokrili-okupantiv-trivayut-vazhki-boji-novini-donbasu-11718652.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226003258/https://www.unian.ua/war/u-vasilkovi-zbili-vinishchuvach-ta-dva-gvintokrili-okupantiv-trivayut-vazhki-boji-novini-donbasu-11718652.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> [[پەڕگە:50_днів_активного_спротиву_окупанту_02.jpg|چەپ|وێنۆک|فڕۆکەی [[ئانتۆنۆڤۆ ئان ٢٢٥]]<nowiki/>کە گەورەترین فڕۆکەیە کە تا ئێستا دروستکراوە، لە کاتی شەڕی فڕۆکەخانەی ئەنتۆنۆڤدا لەناوچوو. ]] تا سەرەتای مانگی ئازار، پێشڕەوییەکانی ڕووسیا بە درێژایی ڕۆژئاوای دنیپرۆ بەهۆی بەرگرییەکانی ئۆکرانیا سنووردار بوون. <ref name="ISW 4MAR3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> <ref name="CriticalThreats3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ئیش=CriticalThreats|ناونیشان=https://www.criticalthreats.org/analysis/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> تا ٥ی ئازار، کاروانێکی گەورەی ئۆتۆمبێلە سەربازیەکانی ڕووسیا, بەپێی زانیارییەکان {{Convert|64|km|mi}} درێژ بوو، پێشڕەوییەکی کەمیان بەرەو کیێڤ بەدەستهێنابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Stern|یەکەم=David L.|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=After temporary cease-fires break down, Putin threatens Ukraine's government|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/05/ukraine-military-battlefield-kyiv-mariupol/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> [[بیرگە|دامەزراوەی بیرگەی]] ڕۆیاڵ یونایتد سێرڤێس (RUSI) کە بنکەکەی لە لەندەنە، پێشکەوتنەکانی ڕووسیای لە باکوور و ڕۆژهەڵاتەوە بە دۆخی "وەستان" هەڵسەنگاند. <ref>{{Cite AV media}}</ref> پێشکەوتنەکان لە چێرنیهیڤەوە تا ڕادەیەکی زۆر وەستان کاتێک گەمارۆی شارەکەیاندا. هێزەکانی ڕووسیا لە باکووری ڕۆژئاواوە بەردەوام بوون لە پێشڕەویکردن بۆ سەر کیێڤ، تا ٥ی ئازار بوچا و هۆستۆمێل و ڤۆرزێلیان داگیرکرد، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Pennington|یەکەم٢=Josh|دوایین٣=McGee|یەکەم٣=Luke|دوایین٤=Gigova|یەکەم٤=Radina|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ='A family died ... in front of my eyes': Civilians killed as Russian military strike hits evacuation route in Kyiv suburb|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2022/03/06/europe/ukraine-russia-invasion-sunday-intl-hnk/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Bucha, Vorzel, Hostomel under enemy's control, situation remains critical|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422872-bucha-vorzel-hostomel-under-enemys-control-situation-remains-critical.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|archive-date= ٩ی ئازاری ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309001159/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422872-bucha-vorzel-hostomel-under-enemys-control-situation-remains-critical.html|url-status=dead}}</ref> هەرچەندە ئیرپین تا ٩ی ئازار لە بەرپەرچی هێرشەکانی دایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Voitovych|یەکەم٢=Olga|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ="Irpin can't be bought, Irpin fights": Mayor refuses Russian demand to surrender|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-08-22/h_e09d49888fcb2a07b8f1a95d6f2b0faa|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ١٦ی ئازاردا هێزەکانی ئۆکرانیا دەستیان بە بەرپەرچدانەوەی ڕووسیا كرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Cullison|یەکەم=Alan|دوایین٢=Coles|یەکەم٢=Isabel|دوایین٣=Trofimov|یەکەم٣=Yaroslav|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine Mounts Counteroffensive to Drive Russians Back From Kyiv, Key Cities|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/ukraine-mounts-counteroffensive-to-drive-russians-back-from-kyiv-key-cities-11647428858|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220316111106/https://www.wsj.com/articles/ukraine-mounts-counteroffensive-to-drive-russians-back-from-kyiv-key-cities-11647428858|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> هێزەکانی ڕووسیا کە نەیانتوانی سەرکەوتنێکی خێرا لە کیێڤ بەدەست بهێنن، ستراتیژی خۆیان گۆڕی بۆ بۆردومان و گەمارۆدانی ناوچەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|دوایین٢=Leary|یەکەم٢=Alex|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Wall Street Journal News Exclusive {{!}} Russia, Failing to Achieve Early Victory in Ukraine, Is Seen Shifting to 'Plan B'|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/russia-failing-to-achieve-early-victory-in-ukraine-is-seen-shifting-to-plan-b-11647824374|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ali|یەکەم=Idrees|دوایین٢=Stewart|یەکەم٢=Phil|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces appear to shift to siege warfare in Ukraine- U.S. official|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/putins-nuclear-move-could-make-situation-much-much-mtore-dangerous-us-official-2022-02-27/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٥ی ئازاردا،هێزەکانی ئوکرانیا چەندین شارۆچکەیان لە ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای کیێڤ کۆنترۆلکردەوە، لەنێویاندا ماکاریڤ . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war: Ukrainian fightback gains ground west of Kyiv|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-60847188|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[BBC News]]}}</ref> <ref name="Guardian220325">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Walters|یەکەم=Joanna|دوایین٢=Bartholomew|یەکەم٢=Jem|دوایین٣=Belam|یەکەم٣=Martin|دوایین٤=Lock|یەکەم٤=Samantha|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia-Ukraine war latest: Ukraine takes back towns east of Kyiv; hopes of Mariupol humanitarian corridor grow – live|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/live/2022/mar/25/ukraine-war-latest-news-sanctions-a-little-late-zelenskiy-tells-european-council-biden-to-visit-poland-live|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سەربازانی ڕووسیا لە ناوچەی بوچا لە کۆتایی مانگی ئازاردا بەرەو باکوور پاشەکشەیان کرد. هێزەکانی ئۆکرانیا لە ١ی نیساندا چوونەتە ناو شارەکەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rudenko|یەکەم=Olga|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Hundreds of murdered civilians discovered as Russians withdraw from towns near Kyiv (Graphic Images)|ناونیشان=https://kyivindependent.com/national/hundreds-of-murdered-civilians-discovered-as-russians-withdraw-from-towns-near-kyiv-graphic-images/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220403022637/https://kyivindependent.com/national/hundreds-of-murdered-civilians-discovered-as-russians-withdraw-from-towns-near-kyiv-graphic-images/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Kyiv Independent]]}}</ref> ئۆکرانیا ڕایگەیاند، تەواوی ناوچەی دەوروبەری کیێڤیان کۆنترۆڵکردووەتەوە، لەنێویاندا ئیرپین، بوچا و هۆستۆمێل و بەڵگەی تاوانەکانی جەنگیيان لە [[کۆمەڵکوژیی بووچا|بوچا]] ئاشکراکردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ukraine war latest: Ukraine says it has retaken entire Kyiv region|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-60949706|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[BBC News]]}}</ref> لە ٦ی نیساندا، [[یەنس ستۆڵتنبێرگ]]، سکرتێری گشتیی ناتۆ ڕایگەیاند، کشانەوەی سەربازەکان ڕووسیا لە ناوچەی کیێڤەوە، پێویستە وەک فراوانکردنی پلانەکانی پوتین بۆ ئۆکرانیا لێکبدرێتەوە، بۆ دووبارە بەهێزکردنەوە و پڕچەککردنی هێزەکانی لەسەر ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا . <ref name="news.yahoo.com">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Epstein|یەکەم=Jake|دوایین٢=Haltiwanger|یەکەم٢=John|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=NATO chief says Putin still wants to control all of Ukraine, despite repositioning forces to the eastern Donbas region|ناونیشان=https://news.yahoo.com/nato-chief-says-putin-still-144125043.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> بەگشتی کیێڤ جگە لە بۆردوومان هێرشی نەکراوەتەوە سەر. یەکێک لە هێرشە بۆردوومانییەکان لە کاتێکدا ڕوویدا کە [[ئەنتۆنیۆ گوتیرێس]] سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ٢٨ی نیساندا سەردانی کیێڤی دەکرد بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ زێلێنسکی سەبارەت بە ڕزگاربووانی [[گەمارۆدانی ماریۆپۆل]]. لە ئەنجامی هێرشەکەدا کەسێک کوژرا و چەند کەسێکیش بریندار بوون <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tebor|یەکەم=Celina|دوایین٢=Miller|یەکەم٢=Ryan W.|دوایین٣=Hayes|یەکەم٣=Christal|دوایین٤=Santucci|یەکەم٤=Jeanine|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine in 'a fight for life' in Donbas region, Zelenskyy says in nightly address; Russian strike kills at least 1 in Kyiv: Live updates|ئیش=[[Yahoo News]]|ناونیشان=https://news.yahoo.com/biden-seeks-33-billion-aid-070001472.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia attacks Kyiv as U.N. leader visits, and onslaught continues in eastern Ukraine|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-russia-attacks-kyiv-un-antonio-guterres-visits/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[CBS News]]}}</ref> === بەرەی باکووری ڕۆژهەڵات === هێزەکانی ڕووسیا لە ٢٤ی شوباتدا پێشڕەوییان کرد بۆ [[چێرنیھێڤس ئۆبلاست|ناوچەی چێرنیھێڤس]] .ڕۆژی دواتر هێزەکانی ڕووسیا هێرشیان کردە سەر شاری کۆنۆتۆپ و کۆنتڕۆڵیان کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ward|یەکەم=Alexander|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ='Almost not possible' for Ukraine to win without West's help, Ukraine official says|ئیش=[[Politico]]|ناونیشان=https://politi.co/3LWSyC5|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226175146/https://www.politico.com/newsletters/national-security-daily/2022/02/25/almost-not-possible-for-ukraine-to-win-00011969|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war news from February 25: Kyiv suburbs breached, Russian forces face resistance, Zelensky warns Russia will 'storm' capital|ئیش=[[Financial Times]]|ناونیشان=https://www.ft.com/content/93554a7e-f974-49fc-85ba-c111d253b002|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226151541/https://www.ft.com/content/93554a7e-f974-49fc-85ba-c111d253b002|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|issn=0307-1766}}</ref> هەر هەمان ڕۆژ لە پێشڕەوییەکی جیاواز بۆ سەر [[سومی ئۆبلاست|ناوچەی سومی]] هێرشی کردە سەر [[سومی ئۆبلاست]] کە تەنها ٣٥ کیلۆمەتر لە سنووری ڕووسیا و ئوکرانیا دوورە.هێزە پێشڕەوەکان لە شەڕی شارەکاندا گیریان خوارد و هێزەکانی ئۆکرانیا بە سەرکەوتوویی شارەکەیان کۆنتڕۆلکردبوو و بانگەشەی ئەوەیانکرد کە زیاتر لە ١٠٠ زرێپۆشی ڕووسی لەناوبراون و دەیان سەربازیش دەستگیرکراون. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Недилько|یەکەم=Владимир|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Boi pod Sumami: artilleriya i "Bayraktary" unichtozhili 100 tankov i 20 "Gradov" okkupantov|script-title=uk:Бои под Сумами: артиллерия и "Байрактары" уничтожили 100 танков и 20 "Градов" оккупантов|زمان=uk|trans-title=Battles near Sumy: Artillery and Bayraktars destroyed 100 tanks and 20 "Grad" of invaders|ئیش=Апостроф|ناونیشان=https://apostrophe.ua/news/society/2022-02-28/boi-pod-sumami-artilleriya-i-bayraktaryi-unichtojili-100-tankov-i-20-gradov-okkupantov/260916|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228222555/https://apostrophe.ua/news/society/2022-02-28/boi-pod-sumami-artilleriya-i-bayraktaryi-unichtojili-100-tankov-i-20-gradov-okkupantov/260916|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> هەروەها هێزەکانی ڕووسیا هێرشیان کردە سەر ئۆختیرکا و کۆنتڕۆڵیان کرد. <ref name="unianberdyansk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Polyakovskaya|یەکەم=Tanya|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rossiyskaya voyennaya tekhnika zanyala territoriyu byvshego aeroporta "Berdyansk" – gorsovet|script-title=ru:Российская военная техника заняла территорию бывшего аэропорта "Бердянск" – горсовет|زمان=ru|trans-title=Russian military equipment occupied the territory of the former airport "Berdyansk" – city council|بڵاوکەرەوە=Berdyansk City Council|agency=[[Ukrainian Independent Information Agency]]|ناونیشان=https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226195413/https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٤ی ئازاردا، فرێدریک کاگان لە نوسینێکدا ئاماژەی بەوەداوە لەکاتێکدا بەرەی سومی "باشترین و مەترسیدارترین ڕێگای پێشکەوتنی ڕووسیایە لەسەر کیێڤ"، و بەڵام بۆی دەرکەوت کە دا کە هۆکاری جوگرافی پشتیوانی پێشکەوتنی تەکنیکی بووە بۆ هێزەکانی ڕووسیا چونکە زەوییەکەی"تەختە و ژمارەی دانیشتوانی کەمە، پێگەیەکی لاوازی بەرگری هەیە". <ref name="CriticalThreats2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ئیش=CriticalThreats|ناونیشان=https://www.criticalthreats.org/analysis/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> هێزەکانی ڕووسیا لە ٤ی ئازاردا گەیشتنە شاری برۆڤاری کە یەکێکە لە ناوچەکانی دەوروبەری ڕۆژهەڵاتی کیێڤ <ref name="ISW 4MAR2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> <ref name="CriticalThreats2" /> [[پنتاگۆن]] لە ٦ی نیساندا پشتڕاستی کردەوە کە سوپای ڕووسیا [[چێرنیھێڤس ئۆبلاست|چێرنیھێڤس ئۆبلاستی]] بەجێهێشتووە، بەڵام لە سومی ئۆبلاست هێشتا شەڕ بەردەوامە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Demirjian|یەکەم=Karoun|دوایین٢=Lamthoe|یەکەم٢=Dan|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Pentagon: Russia has fully withdrawn from Kyiv, Chernihiv|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/04/06/pentagon-russia-withdraws-kyiv-chernihiv/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٧ی نیسان، پارێزگاری [[سومی ئۆبلاست]] ڕایگەیاند کە سەربازانی ڕووسیا کشاونەتەوە، بەڵام تەقەمەنی و بۆمبی چێندراویان لە دوای خۆیان بەجێهێشتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kalatur|یەکەم=Anastasiya|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sumy region liberated from Russian troops|ئیش=[[Ukrainska Pravda]]|ناونیشان=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2022/04/8/7338013/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> === بەرەی باشوور === [[پەڕگە:Destruction_of_Russian_tanks_by_Ukrainian_troops_in_Mariupol_(4).jpg|وێنۆک|تانکێکی جۆری BMP-3ی ڕووسی لە نزیک ماریۆپۆل، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ تێکشکا. ]] لە ٢٤ی شوباتدا هێزەکانی ڕووسیا کەناڵی باکووری کریمەیان کۆنترۆڵکرد. سەربازەکان [[تەقەمەنی|تەقەمەنییان]] بەکارهێنا بۆ لەناوبردنی ئەو [[بەنداو|بەنداوەی]] کە ئاوی ڕووبارەکەی گلدابووەوە، ئەمەش ڕێگەی بە کریمیا دا ئاو لە [[دنیێپێر|ڕووباری دنیێپێر]] وەربگرێت کە لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بڕاوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Marrow|یەکەم=Alexander|دوایین٢=Ostroukh|یەکەم٢=Andrey|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces unblock water flow for canal to annexed Crimea, Moscow says|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-unblock-water-flow-canal-annexed-crimea-moscow-says-2022-02-24/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-unblock-water-flow-canal-annexed-crimea-moscow-says-2022-02-24/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٦ی شوباتدا [[گەمارۆدانی ماریۆپۆل]] دەستیپێکرد کاتێک هێرشەکە ڕۆیشت بەرەو ڕۆژهەڵات و دۆنباسەوە کرد کە لە ژێر دەستی جوداخوازەکاندا بوو. <ref name="unianberdyansk2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Polyakovskaya|یەکەم=Tanya|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rossiyskaya voyennaya tekhnika zanyala territoriyu byvshego aeroporta "Berdyansk" – gorsovet|script-title=ru:Российская военная техника заняла территорию бывшего аэропорта "Бердянск" – горсовет|زمان=ru|trans-title=Russian military equipment occupied the territory of the former airport "Berdyansk" – city council|بڵاوکەرەوە=Berdyansk City Council|agency=[[Ukrainian Independent Information Agency]]|ناونیشان=https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226195413/https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{Cite tweet}}</ref> لە ڕێگادا هێزەکانی ڕووسیا چوونە ناو [[بێردیانسک|شاری بێردیانسک]] و کۆنتڕۆڵیان کرد . <ref name="CNN-Berdyansk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Alkhaldi|یەکەم٢=Celine|دوایین٣=Voitovych|یەکەم٣=Olga|دوایین٤=Mezzofiore|یەکەم٤=Gianluca|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrainians claim to have destroyed large Russian warship in Berdyansk|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://www.cnn.com/2022/03/24/europe/ukraine-russian-warship-berdyansk-intl/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ١ی ئازاردا هێزەکانی ڕووسیا هێرشیان کردە سەر شاری مێلیتۆپۆل و ناوچەکانی دەوروبەری. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zadorozhnaya|یەکەم=Anastasia|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Voyska okkupanta gotovyat nastupleniye na Melitopol'|script-title=ru:Войска оккупанта готовят наступление на Мелитополь|trans-title=Invader's troops are preparing an attack on Melitopol|ناونیشان=https://ria-m.tv/news/279120/voyska_okkupanta_gotovyat_nastuplenie_na_melitopol.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220302054411/https://ria-m.tv/news/279120/voyska_okkupanta_gotovyat_nastuplenie_na_melitopol.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[RIA Melitopol]]|زمان=ru}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Korobova|یەکەم=Marina|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ="Melitopol' ne sdalsya, Melitopol' – vremenno okkupirovan" – gorodskoy golova o situatsii na 1 marta|script-title=ru:"Мелитополь не сдался, Мелитополь – временно оккупирован" – городской голова о ситуации на 1 марта|trans-title="Melitopol did not surrender, Melitopol is temporarily occupied" – the mayor on the situation on March 1|ناونیشان=https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220302054418/https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Mestnyye Vesti]]|زمان=ru}}</ref> لە ٢٥ی شوباتدا یەکەکانی ڕووسیا لە دەچنە سەر ماریۆپۆل و بەڵام لە نزیک پاڤلۆپیل شکستیان هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fierce battles raging in all directions near Mariupol – mayor|ناونیشان=https://ua.interfax.com.ua/news/general/801883.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226011040/https://ua.interfax.com.ua/news/general/801883.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Interfax-Ukraine]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Richárd|یەکەم=Jabronka|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Így áll most a háború Ukrajnában: több nagyvárosban harcok dúlnak, megtámadtak egy orosz repülőteret|trans-title=This is how the war in Ukraine is now: fighting is raging in several big cities, a Russian airport has been attacked|ناونیشان=https://ellenszel.hu/2022/02/25/igy-all-most-a-haboru-ukrajnaban-tobb-nagyvarosban-harcok-dulnak-megtamadtak-egy-orosz-repuloteret/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226011052/https://ellenszel.hu/2022/02/25/igy-all-most-a-haboru-ukrajnaban-tobb-nagyvarosban-harcok-dulnak-megtamadtak-egy-orosz-repuloteret/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Ellenszél]]|زمان=hu}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Battle ongoing near Mariupol – mayor|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412585-battle-ongoing-near-mariupol-mayor.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225110919/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412585-battle-ongoing-near-mariupol-mayor.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> یەکەی ٢٢ی سوپای ڕووسیا لە ٢٦ی شوبات <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine official says Russian troops approaching Zaporizhzhia nuclear plant|ئیش=[[National Post]]|ناونیشان=https://nationalpost.com/pmn/news-pmn/ukraine-official-says-russian-troops-approaching-zaporizhzhia-nuclear-plant|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Russians paused the invasion, but aren't losing|ناونیشان=https://www.afr.com/policy/foreign-affairs/the-russians-have-paused-the-invasion-but-aren-t-losing-20220228-p5a09f|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228023541/https://www.afr.com/policy/foreign-affairs/the-russians-have-paused-the-invasion-but-aren-t-losing-20220228-p5a09f|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Australian Financial Review]]}}</ref> لە وێستگەی کارەبای ئەتۆمی زاپۆریژژیا نزیک بووەوە و گەمارۆی ئینێرهۆداریان دا بۆ ئەوەی خۆی کۆنترۆڵ بگرێتە دەست. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine nuclear plant on fire after Russia shelling|ئیش=[[News.com.au]]|ناونیشان=https://www.news.com.au/breaking-news/ukraine-pounded-and-exodus-mounts-as-russia-seizes-key-city/news-story/4c2bd269029008ba09ab2cab3a5a32b7|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> بەهۆی هێرشەکەوە ئاگرکەوتنەوە دەستی پێکرد، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces attacking Zaporizhzhia nuclear power plant in Ukraine, per multiple reports|ناونیشان=https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Business Insider]] Australia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220304042146/https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام [[ئاژانسی نێونەتەوەییی وزەی ئەتۆمی]] (IAEA) ڕایگەیاند کە ئامێرە سەرەکییەکان زیانیان پێنەگەیشتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces strike Ukraine from multiple fronts, including at power plant|ئیش=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2022-03-04/latest-on-where-fighting-is-happening-in-ukraine/100881052|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سەرەڕای ئاگرکەوتنەوەکان، کارگەکە هیچ دزەیەکی تیشکی تۆمار نەکردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian troops take Zaporizhzhia nuclear plant|ئیش=[[ABC News]]|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-nuclear-plant-invasion-advances-83245801|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سێیەم کۆمەڵەی هێرشبەری ڕووسی لە کریماوە بەرەو باکووری ڕۆژئاوا ڕۆیشتن و کۆنتڕۆڵی سەرجەم ئەو پردانەی سەر ڕووباری [[دنیێپێر]] كرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ukraine loses control over crossing to Kherson|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412906-ukraine-loses-control-over-crossing-to-kherson.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225155031/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412906-ukraine-loses-control-over-crossing-to-kherson.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢ی ئازاردا سەربازانی ڕووسیا لە شەڕێکدا لە خێرسۆن سەرکەوتنیان بەدەستهێنا؛ ئەمە یەکەم شاری گەورە بوو کە لە داگیرکارییەکەدا کەوتە دەست هێزەکانی ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Schwirtz|یەکەم=Michael|دوایین٢=Pérez-Peña|یەکەم٢=Richard|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=First Ukraine City Falls as Russia Strikes More Civilian Targets|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/03/02/world/europe/kherson-ukraine-russia.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220303000108/https://www.nytimes.com/2022/03/02/world/europe/kherson-ukraine-russia.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سەربازانی ڕووسیا لەسەر میکۆلایڤ جوڵەیان کرد و دوای دوو ڕۆژ هێرشیان کردە سەری . لە لایەن هێزەکانی ئۆکراینەوە بەرپەرچدرانەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrainian defenders repelled attack on Mykolaiv city, fighting continues on outskirts|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3420336-ukrainian-defenders-repelled-attack-on-mykolaiv-city-fighting-continues-on-outskirts.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢ی ئازاردا، هێزەکانی ئۆکرانیا دەستیان بە هێرشی پێچەوانە کرد بۆ سەر هۆرلیڤکا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=First in 7 days of war Ukrainian units go on offensive advancing to Horlivka – Arestovych|ناونیشان=https://en.interfax.com.ua/news/general/805456.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Interfax Ukraine]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Huijboom|یەکەم=Stefan|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Resident of Russian-held Horlivka: 'We have nothing'|ئیش=[[Kyiv Post]]|ناونیشان=https://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/resident-of-russian-held-horlivka-we-have-nothing-391727.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> دوای هێرشە مووشەکییەکان لە ١٤ی ئازاردا لە شاری ماریپۆل، حکومەتی ئۆکرانیا ڕایگەیاند کە زیاتر لە دوو هەزار و ٥٠٠ کەس گیانیان لەدەستداوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Kesa|یەکەم٢=Julia|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine puts death toll in Mariupol bombardment at more than 2,500|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-14-22/h_3db1542de366d188c4e7979e7b5ecc95|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> تا ١٨ی ئازار، ماریوپۆل بە تەواوی گەمارۆدرا و شەڕ گەیشتە ناوەندی شارەکە، ئەمەش بووە هۆی ئاستەنگ بۆ هەوڵەکان بۆ چۆڵکردنی هاوڵاتیانی مەدەنی. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Boffey|یەکەم=Daniel|دوایین٢=Tondo|یەکەم٢=Lorenzo|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Fighting reaches central Mariupol as shelling hinders rescue attempts|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/18/russia-missile-lviv-mariupol-ukraine-war|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٠ی ئازاردا قوتابخانەیەکی هونەری کە نزیکەی ٤٠٠ کەسی وەک پەناگە بەکاریان هێنابوو، بەهۆی بۆردوومانی ڕووسیاوە وێرانکرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces bomb school sheltering 400 people in Mariupol, city council says|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-20-22/h_b1c1cd7201927da836d75f3e95f324f9|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسەکان داوای تەسلیمبوونیان کرد و ئوکراینییەکانیش ڕەتیانکردەوە. <ref name="CBS-2022-03-202">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine rejects Russian demand to surrender port city of Mariupol in exchange for safe passage|بڵاوکەرەوە=[[CBS News]]|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-mariupol-russia-surrender-reject/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref name="CBC-2022-03-212">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine refuses to surrender Mariupol as scope of human toll remains unclear|بڵاوکەرەوە=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/ukraine-russia-war-march21-1.6391709|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٤ی ئازاردا هێزەکانی ڕووسیا چوونە ناو ناوەڕاستی شاری ماریوپۆل. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war in maps: Tracking the Russian invasion|ئیش=[[BBC News]]|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-60506682|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٧ی ئازاردا، ئۆلها ستیفانیشینا، جێگری سەرۆکوەزیرانی ئوکرانیا ڕایگەیاند کە "لە سەدا ٨٥ی تەواوی شارۆچکەکە وێران بووە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Scully|یەکەم=Rachel|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrainian official: Mariupol 'simply does not exist anymore'|ئیش=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|ناونیشان=https://thehill.com/homenews/sunday-talk-shows/599917-ukrainian-official-mariupol-simply-does-not-exist-anymore|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> === بەرەی ڕۆژهەڵات === == ئەمانەش ببینە == * [[خۆپیشاندانەکانی دژی شەڕی ٢٠٢٢ لە ڕووسیا|خۆپیشاندانەکانی دژی جەنگی ٢٠٢٢ لە ڕووسیا]] * [[کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان لەسەر شاڵاوی سەربازی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]] == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2022 Russian invasion of Ukraine|ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|سیاسەت|ڕووسیا|ئوکراینا|دەیەی ٢٠٢٠|ڕووداوە بەردەوامەکان|ئەورووپا|مێژوو|جوگرافیا|بیلاڕووس}} [[پۆل:ڤلادیمیر پوتین]] [[پۆل:شەڕەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:ڕووداوەکانی شوباتی ٢٠٢٢ لە ئوکراینا]] [[پۆل:ڕووداوەکانی ئازاری ٢٠٢٢ لە ئوکراینا]] [[پۆل:مێژووی سەربازیی ڕووسیا]] [[پۆل:٢٠٢٢ لە ئەورووپا]] [[پۆل:لەشکرکێشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا ٢٠٢٢]] [[پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم]] 1nr9avucndu8ozmugik81snkko28441 1 205542 1593362 1331707 2026-06-23T08:15:09Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593362 wikitext text/x-wiki == پەرەپێدان == ئەم وتارە پەیوەندی بە گرژییەکانی نێوان ئوکراینا و ڕووسیاوە ھەیە دەکرێت بە پەرەپێدانی زیاتر یارمەتی دەربن ، بەھۆی نەبوونی وتارەکانی پەیوەند بەم ڕووداوە بەستەری نییە بۆ وتارەکان . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٥، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: چەن وتارێکی دیاریکراوی بۆ درووستکراوە تا ئێستا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٦، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) == ناو == سڵاو ھێرشی ٢٠٢٢ی ڕووسیا بۆ سەر ئۆکراینا بە گوونجاوتر دەبینم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٦، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|Sakura emad}} خۆی ڕێک دەبێت ئاوا بێت کە وتت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٢، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خۆی پێم وابێت کێشەیەکی نییە ناوی ئێستا، ئەما دەشتوانن وای لێبکەن [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٠، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: گەر دەنگێکی پشتگیری و نیمچە بێلایەن-پشتگیری ھەیە {{لەژێرکاردایە}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٥، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::: {{وب|Sakura emad}} سپاس، بە ڕای من گواستنەوەکە لەجێی خۆی بوو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤١، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::::{{tick}} {{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٣، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :::::ناوی ئەم وتارە لە ئێستادا پێویستە بکرێتە (ھێرشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا یان داگیرکاری ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا). [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٢، ٣ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: ڕاستە، «داگیرکاریی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا» یا «داگیرکاریی ڕووسیی ئوکراینا» باشترە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١١:٠٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] «داگیرکاریی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا» منیش ئەوەم پێ خراپ نییە.دەکرێت وای لێ بکەین. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١١:٢١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھێرشی ٢٠٢٢ی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=944770 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180312022523/https://glava-lnr.info/content/obshchaya-informaciya بۆ https://glava-lnr.info/content/obshchaya-informaciya زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٠٩، ٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھێرشی ٢٠٢٢ی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=997179 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161117173807/http://tass.com/world/738110 بۆ http://tass.ru/en/world/738110 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٤٩، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھێرشی ٢٠٢٢ی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1100528 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220302054418/https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html بۆ https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:٤٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1137607 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220304042146/https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3 بۆ https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٥٦، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1331706 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220224064559/https://www.msn.com/en-us/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI بۆ https://www.msn.com/en-us/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220304042146/https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3 بۆ https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:٣٧، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593361 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220309001159/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422872-bucha-vorzel-hostomel-under-enemys-control-situation-remains-critical.html بۆ https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422872-bucha-vorzel-hostomel-under-enemys-control-situation-remains-critical.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:١٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) jen1gzfcbl95pws3ra4n05mbo40sqp4 0 213085 1593381 1587667 2026-06-23T10:41:19Z 1silent scientist 51740 1593381 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەلسقۆف | ناوی_فەرمی = ܒܛܢܝܐ - Tesqopa - تللسقف | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Iraqvillagetelskuf3.JPG | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی تەلسقۆف | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.59882|frame-long=43.10672|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} {{ئاڵا|کوردستان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] (لەڕووی کارگێڕییەوە)، [[پارێزگای دھۆک]] (لەڕووی [[دی فاکتۆ]]) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەلقۆش|ئەلقۆش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٣٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٫١٨٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٠]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])،[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی]]، [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەلسقۆف''' یان '''تەلئەسقەف''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''تللسقف''،بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ''ܬܠܐ ܙܩܝܦܐ''<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref>) گوندێکە لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> تەلسقۆف دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] و [[دەشتی نەینەوا]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ٤٫١٨٥ کەس مەزەندە کراوە، و زۆرینەیان [[ئاشوورییەکان]]ن و کەمینەی [[کورد]]ن. <ref>Thomas A. Carlson et al., “Baʿshīqa — ܒܥܫܝܩܐ ” in The Syriac Gazetteer last modified December 9, 2016, http://syriaca.org/place/303.</ref> دانیشتووانی گوندەکە ئاشوورییەکانی ئەندامی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدانن.<ref> https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,37652.html </ref> شارۆچکەکە لە مانگی ئابی ٢٠١٤ بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن داعشەوە کۆنترۆڵکرا بەڵام لە مانگی ئابی ٢٠١٦ لەلایەن [[پێشمەرگە]]ی [[کورد]]ەوە کۆنترۆڵکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://eng-archive.aawsat.com/d-abdullah/news-middle-east/peshmerga-retake-mosul-dam-spokesmen |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422234218/https://eng-archive.aawsat.com/d-abdullah/news-middle-east/peshmerga-retake-mosul-dam-spokesmen |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆرێک لە دانیشتوانی شارۆچکەکە بە یارمەتی ھەنگاریا گەڕاونەتەوە، لە کاتێکدا بەشێکی زۆر کۆچیان کردووە بۆ ئەوروپا.<ref>https://mosaicmiddleeast.org/latest/teleskuf-the-rebirth-of-an-iraqi-village{{بەستەری مردوو|url=https://mosaicmiddleeast.org/latest/teleskuf-the-rebirth-of-an-iraqi-village |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> [[File:Church in Tesqopa.jpg|thumb|کڵێسای کاسۆلیکی لە تەلسقۆف]] == مێژووی کۆن == تەلسقۆف لە کتێبی حاکمەکانی تۆماسی مارگ(نزیکەی ساڵی ٨٤٠) یان لە ھیچ مێژوویەکی تری دێری سەرەتایی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتدا باسی نەکراوە، و لەوانەیە لە درەنگانی سەردەمی [[دەوڵەتی سەلجووقی]] دامەزراوە و ڕەنگە لە سەدەی یازدەھەمدا بووبێت. بۆ یەکەمجار وەک گوندێکی مەسیحی لە شیعرێکی سەدەی سێزدەھەمدا لەلایەن نووسەری ئاشووری ''گیوارگیس وەردا'' ئاماژەی پێکراوە. ئەم شیعرە باس لە کیسەکەی دەکات لەلایەن گروپێکی ھەڵکوتانە سەر [[مەغۆل]]ەکانەوە لە تشرینی دووەمی ١٢٣٥ و وێرانکردنی کڵێساکەی مار یەعقوبی خۆبەدەستەوەدان.<ref>Wilmshurst, ''EOCE'', 202 and 234</ref> تەلسقۆف تووشی چەندین ھێرش بوو لەلایەن مەغۆلەکانەوە، خراپترینیان کۆمەڵکوژی ساڵی ١٤٣٦ بوو کاتێک ھێرشیان کردە سەر شارۆچکەکە، کوشتنی ھەزاران دانیشتوانی ئاشووری و سووتاندنی بەرھەم و کڵێساکانی، لە کۆتاییدا باقی دانیشتووانەکەی ناچار کرد بەرەو شاخەکان ھەڵبێن. لە ساڵی ١٥٠٨دا جارێکی دیکە تەلسقۆف لەلایەن [[مەغۆل]]ەکانەوە ھێرشی کرایە سەر، ھەروەک چۆن ھێرشیان کردە سەر [[تلکێف]] و [[ئەلقۆش]] و دێری ڕەبان ھۆرمزد. ھەروەھا تەلسقۆف لە ساڵی ١٧٤٣ لە میانی داگیرکارییەکەی بۆ سەر [[مووسڵ]] لەلایەن سوپای [[نادر شا]] ھێرشی کرایە سەر. == مێژووی مۆدێرن == گوندەکە کە لە دوای توندوتیژییە تایفییەکانی ساڵانی دوو ھەزارەکان، پێشوازی لە زۆر پەنابەری ئاشوری کرد لە [[بەغدا]] و [[مووسڵ]]ەوە. لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٧ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو کە گوندەکەی کردە ئامانج و بووە ھۆی مردنی زیاتر لە ٢٥ کەس.<ref> https://web.archive.org/web/20140201113525/http://www.zahrira.net/?p=2804 </ref> لە سەرەتای مانگی ئابی ٢٠١٤دا، [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]](داعش) چووە ناو تەلسقۆفەوە. بەڵام لە ١٧ی ئابی ٢٠١٤ [[پێشمەرگە]]ی [[کورد]] تەلسقۆفی گرتەوە. دوای ئەمە، ئاشورییە مەسیحییەکانی ناوچەکە دواتر توانیان خاچەکان لەسەر کڵێسا تێکدراوەکانیان بگەڕێننەوە.<ref> http://www.aina.org/news/20140821042826.htm </ref> چەکدارانی داعش لە بەیانی ٣ی ئایاری ٢٠١٦دا دەستیان بەسەر گوندەکەدا گرت بەڵام دواتر لە ڕۆژەکەیدا لەلایەن چەکدارانی [[پێشمەرگە]]وە لە گوندەکە دەرکران.<ref> https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36193142 </ref> تا ساڵی ٢٠١٧ چەند سەد خێزانێک گەڕابوونەوە بۆ شارۆچکەکە و کڵێسای پەرستگاکە جارێکی دیکە کاردەکاتەوە. حکومەتی ھەنگاریا ھاوکاری کرد لە دووبارە ئاوەدانکردنەوەی ماڵی وێرانکراوی ٩٩١ خێزانی مەسیحی.<ref> https://888.hu/amerika-london-parizs/mar-szamadatok-is-bizonyitjak-nyugat-europat-nem-erdeklik-az-uldozott-keresztenyek-4151355/ </ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای تلکێف]] * [[پارێزگای نەینەوا]] * [[دەشتی نەینەوا]] * [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] == سەرچاوەکان == {{دەشتی نەینەوا لە پارێزگای نەینەوا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tesqopa}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] oun0y2ia3wh757fgtrk2rvrgc5g2ktm 1593384 1593381 2026-06-23T10:50:13Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1593384 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەلسقۆف | ناوی_فەرمی = ܒܛܢܝܐ - Tesqopa - تللسقف | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Iraqvillagetelskuf3.JPG | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی تەلسقۆف | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.59882|frame-long=43.10672|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} {{ئاڵا|کوردستان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] (لەڕووی کارگێڕییەوە)، [[پارێزگای دھۆک]] (لەڕووی [[دی فاکتۆ]]) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەلقۆش|ئەلقۆش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٣٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٫١٨٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٠]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])،[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی]]، [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەلسقۆف''' یان '''تەلئەسقەف''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''تللسقف''،بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ''ܬܠܐ ܙܩܝܦܐ''<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref>) گوندێکە لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> تەلسقۆف دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] و [[دەشتی نەینەوا]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ٤٫١٨٥ کەس مەزەندە کراوە، و زۆرینەیان [[ئاشوورییەکان]]ن و کەمینەی [[کورد]]ن. <ref>Thomas A. Carlson et al., “Baʿshīqa — ܒܥܫܝܩܐ ” in The Syriac Gazetteer last modified December 9, 2016, http://syriaca.org/place/303.</ref> دانیشتووانی گوندەکە ئاشوورییەکانی ئەندامی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدانن.<ref> https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,37652.html </ref> شارۆچکەکە لە مانگی ئابی ٢٠١٤ بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن داعشەوە کۆنترۆڵکرا بەڵام لە مانگی ئابی ٢٠١٦ لەلایەن [[پێشمەرگە]]ی [[کورد]]ەوە کۆنترۆڵکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://eng-archive.aawsat.com/d-abdullah/news-middle-east/peshmerga-retake-mosul-dam-spokesmen |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422234218/https://eng-archive.aawsat.com/d-abdullah/news-middle-east/peshmerga-retake-mosul-dam-spokesmen |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆرێک لە دانیشتوانی شارۆچکەکە بە یارمەتی ھەنگاریا گەڕاونەتەوە، لە کاتێکدا بەشێکی زۆر کۆچیان کردووە بۆ ئەوروپا.<ref>https://mosaicmiddleeast.org/latest/teleskuf-the-rebirth-of-an-iraqi-village{{بەستەری مردوو|url=https://mosaicmiddleeast.org/latest/teleskuf-the-rebirth-of-an-iraqi-village |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> [[File:Church in Tesqopa.jpg|thumb|کڵێسای کاسۆلیکی لە تەلسقۆف]] == مێژووی کۆن == تەلسقۆف لە کتێبی حاکمەکانی تۆماسی مارگ(نزیکەی ساڵی ٨٤٠) یان لە ھیچ مێژوویەکی تری دێری سەرەتایی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتدا باسی نەکراوە، و لەوانەیە لە درەنگانی سەردەمی [[دەوڵەتی سەلجووقی]] دامەزراوە و ڕەنگە لە سەدەی یازدەھەمدا بووبێت. بۆ یەکەمجار وەک گوندێکی مەسیحی لە شیعرێکی سەدەی سێزدەھەمدا لەلایەن نووسەری ئاشووری ''گیوارگیس وەردا'' ئاماژەی پێکراوە. ئەم شیعرە باس لە کیسەکەی دەکات لەلایەن گروپێکی ھەڵکوتانە سەر [[مەغۆل]]ەکانەوە لە تشرینی دووەمی ١٢٣٥ و وێرانکردنی کڵێساکەی مار یەعقوبی خۆبەدەستەوەدان.<ref>Wilmshurst, ''EOCE'', 202 and 234</ref> تەلسقۆف تووشی چەندین ھێرش بوو لەلایەن مەغۆلەکانەوە، خراپترینیان کۆمەڵکوژی ساڵی ١٤٣٦ بوو کاتێک ھێرشیان کردە سەر شارۆچکەکە، کوشتنی ھەزاران دانیشتوانی ئاشووری و سووتاندنی بەرھەم و کڵێساکانی، لە کۆتاییدا باقی دانیشتووانەکەی ناچار کرد بەرەو شاخەکان ھەڵبێن. لە ساڵی ١٥٠٨دا جارێکی دیکە تەلسقۆف لەلایەن [[مەغۆل]]ەکانەوە ھێرشی کرایە سەر، ھەروەک چۆن ھێرشیان کردە سەر [[تلکێف]] و [[ئەلقۆش]] و دێری ڕەبان ھۆرمزد. ھەروەھا تەلسقۆف لە ساڵی ١٧٤٣ لە میانی داگیرکارییەکەی بۆ سەر [[مووسڵ]] لەلایەن سوپای [[نادر شا]] ھێرشی کرایە سەر. == مێژووی مۆدێرن == گوندەکە کە لە دوای توندوتیژییە تایفییەکانی ساڵانی دوو ھەزارەکان، پێشوازی لە زۆر پەنابەری ئاشوری کرد لە [[بەغدا]] و [[مووسڵ]]ەوە. لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٠٧ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو کە گوندەکەی کردە ئامانج و بووە ھۆی مردنی زیاتر لە ٢٥ کەس.<ref> https://web.archive.org/web/20140201113525/http://www.zahrira.net/?p=2804 </ref> لە سەرەتای مانگی ئابی ٢٠١٤دا، [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]](داعش) چووە ناو تەلسقۆفەوە. بەڵام لە ١٧ی ئابی ٢٠١٤ [[پێشمەرگە]]ی [[کورد]] تەلسقۆفی گرتەوە. دوای ئەمە، ئاشورییە مەسیحییەکانی ناوچەکە دواتر توانیان خاچەکان لەسەر کڵێسا تێکدراوەکانیان بگەڕێننەوە.<ref> http://www.aina.org/news/20140821042826.htm </ref> چەکدارانی داعش لە بەیانی ٣ی ئایاری ٢٠١٦دا دەستیان بەسەر گوندەکەدا گرت بەڵام دواتر لە ڕۆژەکەیدا لەلایەن چەکدارانی [[پێشمەرگە]]وە لە گوندەکە دەرکران.<ref> https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36193142 </ref> تا ساڵی ٢٠١٧ چەند سەد خێزانێک گەڕابوونەوە بۆ شارۆچکەکە و کڵێسای پەرستگاکە جارێکی دیکە کاردەکاتەوە. حکومەتی ھەنگاریا ھاوکاری کرد لە دووبارە ئاوەدانکردنەوەی ماڵی وێرانکراوی ٩٩١ خێزانی مەسیحی.<ref> https://888.hu/amerika-london-parizs/mar-szamadatok-is-bizonyitjak-nyugat-europat-nem-erdeklik-az-uldozott-keresztenyek-4151355/ </ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای تلکێف]] * [[پارێزگای نەینەوا]] * [[دەشتی نەینەوا]] * [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] == سەرچاوەکان == {{دەشتی نەینەوا لە پارێزگای نەینەوا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tesqopa}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] sfwy030grus46p534g70uatpj3k3o1d 0 214615 1593223 1477175 2026-06-22T17:11:18Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593223 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Jules Koundé|image=Jules Koundé 2020.jpg|image_size=|caption=Koundé playing for [[Sevilla FC|Sevilla]] in 2020|fullname=Jules Olivier Koundé<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 |سەردێڕ=Acta del Partido celebrado el 15 de septiembre de 2019, en Vitoria-Gasteiz |trans-title=Minutes of the Match held on 15 September 2019, in Vitoria-Gasteiz |بڵاوکەرەوە=Royal Spanish Football Federation |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|زمان=es |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111220547/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|birth_date={{birth date and age|1998|11|12|df=y}}|birth_place=Paris, France|height=1.78m<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=J. Koundé |ناونیشان=https://www.sevillafc.es/en/teams/first-team/j-kounde |وێبگە=Sevilla F.C. |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref>|position=[[Centre-back]]|currentclub=[[Sevilla FC|Sevilla]]|clubnumber=23|youthyears1=٢٠٠٤–٢٠٠٩|youthclubs1=لاندیراس|youthyears2=٢٠٠٩–٢٠١٠|youthclubs2=چێرۆنس|youthyears3=٢٠١٠–٢٠١٣|youthclubs3=لا برێدێ|youthyears4=٢٠١٣–٢٠١٨|youthclubs4=بۆردۆ|years1=٢٠١٦–٢٠١٧|clubs1=بۆردۆ|caps1=٣٠|goals1=١|years2=٢٠١٧–٢٠١٩|clubs2=بۆردۆ|caps2=٥٥|goals2=٢|years3=٢٠١٩-|clubs3=سیڤیلیا|caps3=٩٥|goals3=٥|nationalyears1=٢٠١٨|nationalteam1=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا خوار-٢٠ ساڵان|nationalcaps1=١|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢٠–٢١|nationalteam2=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا خوار-٢١ ساڵان|nationalcaps2=٨|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|nationalcaps3=١١|nationalgoals3=٠|medaltemplates={{Medal|Sport|Men's [[Association football|football]]}} {{Medal|Country|{{fb|FRA}}}} {{Medal|Competition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Winner|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}}|club-update=٢٣:٥٠, ٢٢ ئایار ٢٠٢٢ (UTC)|nationalteam-update=حوزەیرانی ٢٠٢٢}}'''جوولییەس ئۆلیڤەر کۆندی''' (لەدایکبووی ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی فەڕەنسییە کە یاری دەکات وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەندی]] یانەی [[لا لیگا]] [[سیڤیلیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]]. == کاروانی یانە == === بۆردۆ === [[پەڕگە:Jules_Koundé_(cropped).jpg|ڕاست|وێنۆک|201x201پیکسڵ|کۆندێ لەگەڵ بۆردۆ لە ٢٠١٨]] کۆندێ لە یەکەمین یاری بۆ بۆردۆ دەستی پێکرد لە یارییەکانی جامی فەڕەنسا بۆ لە قۆناغی ٦٤ لە ٧ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨ کە لە دەرەوەی یاریگای خۆیان دۆڕان بە گرانڤایڵ، کۆندی ٩٠ خولەکی تەواو لە کاتی ئاسایی و ٣٠ خولەکی زیادکراو یاری کرد.<ref name="soccerway1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Granville vs. Bordeaux - 7 January 2018 - Soccerway|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2018/01/07/france/coupe-de-france/us-granville/fc-girondins-de-bordeaux/2697123/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=soccerway.com}}</ref> یەکەمین یاریی خۆی بۆ بۆردۆ کرد لە خولی فەڕەنسیدا لە ١٣ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨ لە بردنەوەیان لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر ترۆیس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LFP.fr - Ligue de Football Professionnel - Ligue 1 Conforama - Saison 2017/2018 - 20ème journée - ESTAC Troyes / Girondins de Bordeaux|ناونیشان=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/83016|وێبگە=www.lfp.fr}}</ref> لە ١٠ی [[شوبات]]ی ٢٠١٨، کۆندێ گۆڵی یەکەمی تۆمارکرد لە بردنەوەی٣–٢ لە خولی فەڕەنسی (لیگ)١ لە بەرامبەر ئامینس لە یاریگای بۆردۆدا؛ ئەوە یەکەم گۆڵی پیشەگەری بوو لە لیگ ١ و یەکەم گۆڵی فەرمی بوو بۆ تیمی یەکەمی بۆردۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Bordeaux continue to fly under Poyet|ناونیشان=http://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm|بڵاوکەرەوە=www.ligue1.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180727054534/https://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === سیڤیلیا === لە ٣ی [[تەممووز]]ی ٢٠١٩، گرێبەستی لەگەڵ یانەی [[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیای]] [[ئیسپانی]] واژوو کرد. تێچووی گواستنەوەکە کە درا بە بۆردۆ بە ٢٥ ملیۆن یۆرۆ ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Sevilla break club record|ناونیشان=https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde|بڵاوکەرەوە=www.football-espana.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20191130055323/https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde|url-status=dead}}</ref> لە یەکەم وەرزیدا لە سیڤیلیا، یارمەتی یانەکە دا بۆ بردنەوەی [[خولی ئەورووپا]] بۆ شەشەم جار و لەباشترین تیمی پاڵەوانێتییەکە ناوی ھەبوو. == کاروانی نێودەوڵەتی == لە ١٨ی [[ئایار]]ی ٢٠٢١، کۆندێ لەلایەن [[دیدی دیشاپ|دییەر دیشامپەوە]] ھەڵبژێردرا وەک بەشێک لە ٢٦ یاریزان کە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] پێکھێنا بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆی ٢٠٢٠]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=La liste des vingt-six Bleus|ناونیشان=https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ئیش=[[French Football Federation]]|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928073035/https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html|url-status=dead}}</ref> لە ٢ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١ یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە یارییەکی دۆستانەی بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز|وێڵس،]] جێگەی بنجامین پاڤاردی گرتەوەلە کۆتایی نیوەی یەکەمدا. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، کۆندێ بە شێوەی سەرەکی بەشدار بوو لە یاریان لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kounde Starts the game as France takes Spain in the final|ناونیشان=https://bestarabcasino.com/slots/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Best Arab Casino}}</ref>کە فەڕەنسا بردییەوە لە یاری کۆتایی [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]] ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Spain 1-2 France: Les Bleus seal trophy with another comeback|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/026e-13729951c6d7-f4e80113642c-1000--highlights-france-win-nations-league/?iv=true|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=UEFA}}</ref> == ژیانی کەسی == کۆندێ نیوەی بێنی و نیوەی فەڕەنسییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Bordeaux: Jules Koundé, une perle précieuse !|ناونیشان=http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191002032516/http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retour sur le parcours de Jules Koundé, nouveau joueur professionnel des Girondins|ناونیشان=http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins|وێبگە=www.formationgirondins.fr|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180804202103/http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٢٢ ئایاری ٢٠٢٢}}<ref name="soccerway">{{Soccerway|jules-kounde/430809}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |لیگا ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |جامی لیگا ! colspan="2" |کیشوەرەکان ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !خول !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |بۆردۆ |٢٠١٧ ١٨ |لیگ ١ |١٨ |٢ |١ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |١٩ |٢ |- |٢٠١٨ ١٩ |لیگ ١ |٣٧ |٠ |١ |٠ |٣ |٠ |١٠ |٢ | colspan="2" | - |٥١ |٢ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٥٥ !٢ !٢ !٠ !٣ !٠ !١٠ !٢ ! colspan="2" |- !٧٠ !٤ |- | rowspan="4" |[[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیا]] |٢٠١٩ ٢٠ |[[لا لیگا]] |٢٩ |١ |٢ |١ | colspan="2" | - |٩ |٠ | colspan="2" | - |٤٠ |٢ |- |٢٠٢٠–٢١ |[[لا لیگا]] |٣٤ |٢ |٧ |١ | colspan="2" | - |٧ |١ |١ |٠ |٤٩ |٤ |- |٢٠٢١ |[[لا لیگا]] |٣٢ |٢ |٣ |١ | colspan="2" | - |٩ |٠ | colspan="2" | - |٤٤ |٣ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٩٥ !٥ !١ !٣ ! colspan="2" |- !٢٥ !١ !١ !٠ !١٣٣ !٩ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٥٠ !٧ !١٤ !٣ !٣ !٠ !٣٥ !٣ !١ !٠ !٢٠٣ !١٣ |} {{تێبینییەکان}} === نێودەوڵەتی === {{Updated|١٣ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eu-football.info/_player.php?id=31493|سەردێڕ=Jules Koundé|وێبگە=EU-Football.info|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] |٢٠٢١ |٧ |٠ |- |٢٠٢٢ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١١ !٠ |} == خەڵاتەکان == '''سیڤیلیا''' * [[خولی ئەورووپا]]: ٢٠١٩–٢٠<ref name="UELW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wilkinson|یەکەم=Jack|سەردێڕ=Sevilla 3-2 Inter Milan: Sevilla edge five-goal thriller for sixth Europa League crown|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/sevilla-vs-inter/report/426076|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Sky Sports|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> '''فەڕەنسا''' * [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]]: ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France beat Spain to win Nations League|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=UEFA}}</ref> '''تاکەکەسی''' * باشترین پێکھاتەی وەرزی خولی ئەورووپا: ٢٠١٩–٢٠<ref name="UELTOS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0260-10391fbb6c62-2c8b46747bf5-1000--uefa-europa-league-squad-of-the-season/|سەردێڕ=UEFA Europa League Squad of the Season|ئیش=UEFA.com|بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا|پاریس|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Jules Koundé}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] 3cponiz034ondf1wtaa8zq0lj8uzix2 1593280 1593223 2026-06-22T21:03:56Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593280 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Jules Koundé|image=Jules Koundé 2020.jpg|image_size=|caption=Koundé playing for [[Sevilla FC|Sevilla]] in 2020|fullname=Jules Olivier Koundé<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 |سەردێڕ=Acta del Partido celebrado el 15 de septiembre de 2019, en Vitoria-Gasteiz |trans-title=Minutes of the Match held on 15 September 2019, in Vitoria-Gasteiz |بڵاوکەرەوە=Royal Spanish Football Federation |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|زمان=es |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111220547/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|birth_date={{birth date and age|1998|11|12|df=y}}|birth_place=Paris, France|height=1.78m<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=J. Koundé |ناونیشان=https://www.sevillafc.es/en/teams/first-team/j-kounde |وێبگە=Sevilla F.C. |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref>|position=[[Centre-back]]|currentclub=[[Sevilla FC|Sevilla]]|clubnumber=23|youthyears1=٢٠٠٤–٢٠٠٩|youthclubs1=لاندیراس|youthyears2=٢٠٠٩–٢٠١٠|youthclubs2=چێرۆنس|youthyears3=٢٠١٠–٢٠١٣|youthclubs3=لا برێدێ|youthyears4=٢٠١٣–٢٠١٨|youthclubs4=بۆردۆ|years1=٢٠١٦–٢٠١٧|clubs1=بۆردۆ|caps1=٣٠|goals1=١|years2=٢٠١٧–٢٠١٩|clubs2=بۆردۆ|caps2=٥٥|goals2=٢|years3=٢٠١٩-|clubs3=سیڤیلیا|caps3=٩٥|goals3=٥|nationalyears1=٢٠١٨|nationalteam1=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا خوار-٢٠ ساڵان|nationalcaps1=١|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢٠–٢١|nationalteam2=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا خوار-٢١ ساڵان|nationalcaps2=٨|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|nationalcaps3=١١|nationalgoals3=٠|medaltemplates={{Medal|Sport|Men's [[Association football|football]]}} {{Medal|Country|{{fb|FRA}}}} {{Medal|Competition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Winner|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}}|club-update=٢٣:٥٠, ٢٢ ئایار ٢٠٢٢ (UTC)|nationalteam-update=حوزەیرانی ٢٠٢٢}}'''جوولییەس ئۆلیڤەر کۆندی''' (لەدایکبووی ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی فەڕەنسییە کە یاری دەکات وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەندی]] یانەی [[لا لیگا]] [[سیڤیلیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]]. == کاروانی یانە == === بۆردۆ === [[پەڕگە:Jules_Koundé_(cropped).jpg|ڕاست|وێنۆک|201x201پیکسڵ|کۆندێ لەگەڵ بۆردۆ لە ٢٠١٨]] کۆندێ لە یەکەمین یاری بۆ بۆردۆ دەستی پێکرد لە یارییەکانی جامی فەڕەنسا بۆ لە قۆناغی ٦٤ لە ٧ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨ کە لە دەرەوەی یاریگای خۆیان دۆڕان بە گرانڤایڵ، کۆندی ٩٠ خولەکی تەواو لە کاتی ئاسایی و ٣٠ خولەکی زیادکراو یاری کرد.<ref name="soccerway1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Granville vs. Bordeaux - 7 January 2018 - Soccerway|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2018/01/07/france/coupe-de-france/us-granville/fc-girondins-de-bordeaux/2697123/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=soccerway.com}}</ref> یەکەمین یاریی خۆی بۆ بۆردۆ کرد لە خولی فەڕەنسیدا لە ١٣ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨ لە بردنەوەیان لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر ترۆیس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LFP.fr - Ligue de Football Professionnel - Ligue 1 Conforama - Saison 2017/2018 - 20ème journée - ESTAC Troyes / Girondins de Bordeaux|ناونیشان=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/83016|وێبگە=www.lfp.fr}}</ref> لە ١٠ی [[شوبات]]ی ٢٠١٨، کۆندێ گۆڵی یەکەمی تۆمارکرد لە بردنەوەی٣–٢ لە خولی فەڕەنسی (لیگ)١ لە بەرامبەر ئامینس لە یاریگای بۆردۆدا؛ ئەوە یەکەم گۆڵی پیشەگەری بوو لە لیگ ١ و یەکەم گۆڵی فەرمی بوو بۆ تیمی یەکەمی بۆردۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Bordeaux continue to fly under Poyet|ناونیشان=http://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm|بڵاوکەرەوە=www.ligue1.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180727054534/https://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === سیڤیلیا === لە ٣ی [[تەممووز]]ی ٢٠١٩، گرێبەستی لەگەڵ یانەی [[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیای]] [[ئیسپانی]] واژوو کرد. تێچووی گواستنەوەکە کە درا بە بۆردۆ بە ٢٥ ملیۆن یۆرۆ ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Sevilla break club record|ناونیشان=https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde|بڵاوکەرەوە=www.football-espana.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20191130055323/https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde|url-status=dead}}</ref> لە یەکەم وەرزیدا لە سیڤیلیا، یارمەتی یانەکە دا بۆ بردنەوەی [[خولی ئەورووپا]] بۆ شەشەم جار و لەباشترین تیمی پاڵەوانێتییەکە ناوی ھەبوو. == کاروانی نێودەوڵەتی == لە ١٨ی [[ئایار]]ی ٢٠٢١، کۆندێ لەلایەن [[دیدی دیشاپ|دییەر دیشامپەوە]] ھەڵبژێردرا وەک بەشێک لە ٢٦ یاریزان کە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] پێکھێنا بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆی ٢٠٢٠]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=La liste des vingt-six Bleus|ناونیشان=https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ئیش=[[French Football Federation]]|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928073035/https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html|url-status=dead}}</ref> لە ٢ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١ یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە یارییەکی دۆستانەی بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز|وێڵس،]] جێگەی بنجامین پاڤاردی گرتەوەلە کۆتایی نیوەی یەکەمدا. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، کۆندێ بە شێوەی سەرەکی بەشدار بوو لە یاریان لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kounde Starts the game as France takes Spain in the final|ناونیشان=https://bestarabcasino.com/slots/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Best Arab Casino}}</ref>کە فەڕەنسا بردییەوە لە یاری کۆتایی [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]] ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Spain 1-2 France: Les Bleus seal trophy with another comeback|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/026e-13729951c6d7-f4e80113642c-1000--highlights-france-win-nations-league/?iv=true|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=UEFA}}</ref> == ژیانی کەسی == کۆندێ نیوەی بێنی و نیوەی فەڕەنسییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Bordeaux: Jules Koundé, une perle précieuse !|ناونیشان=http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191002032516/http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retour sur le parcours de Jules Koundé, nouveau joueur professionnel des Girondins|ناونیشان=http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins|وێبگە=www.formationgirondins.fr|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180804202103/http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٢٢ ئایاری ٢٠٢٢}}<ref name="soccerway">{{Soccerway|jules-kounde/430809}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |لیگا ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |جامی لیگا ! colspan="2" |کیشوەرەکان ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !خول !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |بۆردۆ |٢٠١٧ ١٨ |لیگ ١ |١٨ |٢ |١ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |١٩ |٢ |- |٢٠١٨ ١٩ |لیگ ١ |٣٧ |٠ |١ |٠ |٣ |٠ |١٠ |٢ | colspan="2" | - |٥١ |٢ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٥٥ !٢ !٢ !٠ !٣ !٠ !١٠ !٢ ! colspan="2" |- !٧٠ !٤ |- | rowspan="4" |[[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیا]] |٢٠١٩ ٢٠ |[[لا لیگا]] |٢٩ |١ |٢ |١ | colspan="2" | - |٩ |٠ | colspan="2" | - |٤٠ |٢ |- |٢٠٢٠–٢١ |[[لا لیگا]] |٣٤ |٢ |٧ |١ | colspan="2" | - |٧ |١ |١ |٠ |٤٩ |٤ |- |٢٠٢١ |[[لا لیگا]] |٣٢ |٢ |٣ |١ | colspan="2" | - |٩ |٠ | colspan="2" | - |٤٤ |٣ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٩٥ !٥ !١ !٣ ! colspan="2" |- !٢٥ !١ !١ !٠ !١٣٣ !٩ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٥٠ !٧ !١٤ !٣ !٣ !٠ !٣٥ !٣ !١ !٠ !٢٠٣ !١٣ |} {{تێبینییەکان}} === نێودەوڵەتی === {{Updated|١٣ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eu-football.info/_player.php?id=31493|سەردێڕ=Jules Koundé|وێبگە=EU-Football.info|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] |٢٠٢١ |٧ |٠ |- |٢٠٢٢ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١١ !٠ |} == خەڵاتەکان == '''سیڤیلیا''' * [[خولی ئەورووپا]]: ٢٠١٩–٢٠<ref name="UELW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wilkinson|یەکەم=Jack|سەردێڕ=Sevilla 3-2 Inter Milan: Sevilla edge five-goal thriller for sixth Europa League crown|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/sevilla-vs-inter/report/426076|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Sky Sports|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> '''فەڕەنسا''' * [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]]: ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France beat Spain to win Nations League|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=UEFA}}</ref> '''تاکەکەسی''' * باشترین پێکھاتەی وەرزی خولی ئەورووپا: ٢٠١٩–٢٠<ref name="UELTOS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0260-10391fbb6c62-2c8b46747bf5-1000--uefa-europa-league-squad-of-the-season/|سەردێڕ=UEFA Europa League Squad of the Season|ئیش=UEFA.com|بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا|پاریس|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Jules Koundé}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] m6idp5qm0105dri8lp873cviga1j2ha 0 214643 1593332 1369125 2026-06-23T05:25:44Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593332 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''گیومری''' ({{بە ئەرمەنی|Գյումրի}}) کۆمەڵگەیەکی [[شارەوانی]]یە و دووەم گەورەترین شارە لە [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] وەک ناوەندی کارگێڕی [[پارێزگای شیراک]] لە بەشی باکووری ڕۆژاوای وڵاتەکە خزمەت دەکات. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا، کاتێک شارەکە بە ئەلێکساندرۆپۆل ناسرابوو بوو بە گەورەترین شاری ئەرمینیای ڕۆژھەڵات کە لەلایەن ڕووسیاوە بەڕێوەدەبرا و ژمارەی دانیشتووانەکەی لە سەرووی ژمارەی دانیشتووانی [[یەریڤان]]ەوە بوو. شارەکە وەک ناوەندێکی کولتووری ناوبانگی دەرکرد، لە ھەمان کاتدا وەک ناوەندێکی سەرەکی سەربازانی [[ڕووسیا]] لە کاتی جەنگەکانی ڕووسیا و تورکیا لە سەدەی نۆزدەھەمدا گرنگییەکی زۆری ھەبوو. == مێژوو == [[پەڕگە:Marmashen...1.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[دێری مەرماشێن]]]] [[پەڕگە:2014 Prowincja Szirak, Giumri, Urząd Miasta (08).jpg|وێنۆک|ڕاست|ھۆڵی شارەوانی گیومری لە [[گۆڕەپانی ڤارتانانتس]]]] لە ساڵی ١٥٠١ زۆربەی ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی ئەرمەنستان لەوانەش گیومری لەلایەن بنەماڵەی سەرھەڵدانی [[سەفەوییەکان|سەفەوی]] ئێرانەوە بە سەرۆکایەتی [[شا ئیسماعیلی یەکەم]] داگیرکران.<ref>Steven R. Ward. [https://books.google.com/books?id=MOuVAgAAQBAJ&pg=PA43 ''Immortal, Updated Edition: A Military History of Iran and Its Armed Forces''] pp 43. Georgetown University Press, 8 January 2014 {{ISBN|1626160325}}</ref> لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٨٠٤ ھێزەکانی [[ڕووسیا]] لە سەرەتای جەنگی ڕووسیا و [[زمانی فارسی|فارسی]] ١٨٠٤ و ١٨١٣دا کۆنترۆڵی ناوچەی شیراکیان کرد، کومایری بە فەرمی بوو بە بەشێک لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا لە [[پەیمانی گوڵستان]] کە لە ١ی ژانویەی ١٨١٣ لە نێوان ڕووسیای ئیمپراتۆری و فارسی قاجار واژوو کرا. ساڵی ١٨٣٧ نیکۆلاسی یەکەمی تزاری ڕووسی گەیشتە گیومری و ناوەکەی گۆڕی بۆ ئەلێکساندرۆپۆل. ئەم ناوە بۆ ڕێزلێنان لە ھاوسەری تزار نیکۆلاسی یەکەم ھەڵبژێردرا، شازادە شارلۆتی پرۆس، کە دوای گۆڕینی بۆ ئایینی مەسیحی ئۆرتۆدۆکس ناوەکەی گۆڕیبوو بۆ ئەلێکساندرا فیۆدۆرۆڤنا. لەژێر دەسەڵاتی سۆڤیەتدا ناوی شارەکە لە ساڵی ١٩٢٤ گۆڕدرا بۆ لینینکان دوای سەرۆکی سۆڤیەت [[ڤلادیمیر لێنین]]. شارەکە لە ساڵی ١٩٢٦ تووشی بوومەلەرزە بوو، کاتێک زۆرێک لە بینا بەرچاوەکانی وێران بوون.<ref name="NGDC">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ngdc.noaa.gov/nndc/struts/results?eq_0=3296&t=101650&s=13&d=22,26,13,12&nd=display|سەردێڕ=Comments for the Significant Earthquake|دوایین=NGDC|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٠}}</ref><ref>[http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=im&paperid=5500&option_lang=rus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161224234631/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=im&paperid=5500&option_lang=rus |date=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }} П. И. Лебедев, “Ленинаканское землетрясение 22 октября 1926 г. ”, Известия Академии наук СССР. VI серия, 21:5 (1927), 887–912</ref> لەنێویاندا کڵێسای یۆنانی سانت جۆرج. لینینکان بوو بە ناوەندێکی گەورەی پیشەسازی لە [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان]] و دووەم گەورەترین شارەکەی، دوای [[یەریڤان]]ی پایتەخت. لە کاتی دابەشبوونی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]دا ناوی شارەکە گۆڕدرا بۆ کومایری لە نێوان لە ساڵی ١٩٩٠ تا ساڵی ١٩٩٢ کە دواجار ناوی گیومری لێنرا. بنکەی سەربازی ١٠٢ی ڕووسیا دەکەوێتە شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gyumri.luys.am/hy/home/history |سەردێڕ=Modern history of Gyumri |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181023092500/http://gyumri.luys.am/hy/home/history |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦ [[پاپا فرانسیس]] لە [[گۆڕەپانی ڤارتانانتس]]ی گیومری مەراسیمی پیرۆزی پێشکەش کرد. ھەروەھا کاسۆلیکۆکانی ھەموو ئەرمەنییەکان گارێگینی دووەم بەشداری لە مەراسیمەکەدا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://armenpress.am/eng/news/852185/|سەردێڕ=Pope Francis’ Mass begins in Gyumri|وێبگە=armenpress.am}}</ref> == داب و نەریتی ناوخۆیی == [[پەڕگە:Gyumri, Progress University.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[زانکۆی گیومری]] لە [[گۆڕەپانی سەربەخۆیی]]]] دانیشتووانەکەی گیومری بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسانی کۆنەپەرست ناسراون. نەریت و داب و نەریتی ناوخۆیی لەلایەن ھاووڵاتیانی ناوچەکەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان پارێزراون. لە نێو ئەرمەنییەکاندا زۆر باو و ئاسایییە کە ئاماژە بە کەرامەتی گیومری بکرێت (ئەرمەنی: Գյումրվա թասիբ).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://asparez.am/mekdarya_anushi_bemadrutyun-hy/|سەردێڕ= «Հալալ է». գյումրեցիների գնահատականը մեկդարյա «Անուշ» -ի առաջնախաղին|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> گیومری بە «پایتەختی پێکەنین و نوکتە»ی [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://galatv.am/hy/2802251/|سەردێڕ=Տավուշում հայկական կողմը նախազգուշացնող կրակ է բացել. Արծրուն Հովհաննիսյան|ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220721053350/https://galatv.am/hy/2802251/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نوکتە و حیکایەتەکانی نوکتەچییە ناوخۆیییەکانی وەک جگەر خاچیک و [[پۆلۆز موکوچ]] لەلایەن ھاووڵاتیانی ناوچەکەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسراون. زۆر بەرھەم بۆ گێڕانەوەی میرات و میراتی نوکتە لە گیومریدا بڵاوکراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://asparez.am/sari_pes_bancr_gyumri-hy/|سەردێڕ= «Սարի պես բանցր Գյումրին» եւ նրա հումորի լեգենդները|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> ئەم شارە ساڵانە لە یەکەم یەکشەممەی مانگی تشرینی یەکەمدا ئاھەنگی «ڕۆژی گیومری» دەگێڕێت. بە چەندین چالاکیی کولتووری و کات بەسەربردن دیاری کراوە. == ئەمانەش ببینە == * [[زانکۆی شیراکی حکومی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|ئەرمەنستان|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Gyumri}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای شیراک]] [[پۆل:گیومری]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز]] 05clylw70sg3n7uneuhs6fylushzy6h 0 215376 1593295 1407629 2026-06-22T23:02:18Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593295 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کۆماری خۆسەری نەخچیڤان''' (بە ئازەربایجانی: Naxçıvan Muxtar Respublikası)<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Naxcivan, {{!}} History & Geography {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Naxcivan-republic-Azerbaijan|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> یەکێکە لە ناوچەکانی کۆماری [[ئازەربایجان]] کە بەدەر لە زەوییە. ئەم ناوچەیە ٥٥٠٢٫٧٥ کیلۆمەتر دووجا (٢١٢٤٫٦٢ میل چوارگۆشە)<ref name="Nakhchivan Autonomous Republic">Official portal of Nakhchivan Autonomous Republic:[http://www.nakhchivan.az/portal-en/index-22.htm Nakhchivan Autonomous Republic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120428185344/http://www.nakhchivan.az/portal-en/index-22.htm |date=٢٨ی نیسانی ٢٠١٢ }}</ref> دەگرێتەوە و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٤٥٩٦٠٠<ref name="statgov">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/ap/az/population_2020.zip |سەردێڕ=Population of Azerbaijan |نووسەر=<!--Not stated--> |وێبگە=stat.gov.az |بڵاوکەرەوە=[[State Statistics Committee]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> کەسە و لە ڕۆژھەڵات و باکوورەوە لەگەڵ [[ئەرمینیا]]{{Efn|سنوور ٢٢١ کم [١٣٧ میل]}}، لە باشووری ڕۆژاوا لەگەڵ [[ئێران]]{{Efn|سنوور ١٧٩ کم [١١١ میل]}}، لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[تورکیا]]{{Efn|سنوور ٨ کم [٥٫٠ میل]}} ھاوسنوورە. == دابەشکردنی کارگێڕی == [[پەڕگە:Nakhichevan-subdivisions.png|وێنۆک|ڕاست|بەشە قەزاکانی نەخچیڤان]] # [[قەزای بابەک]] # [[قەزای جوولفە]] # [[قەزای کەنگەرلی]] # [[نەخچیڤان]] # [[قەزای ئۆردوباد]] # [[قەزای سەدارەک]] # [[قەزای شەھبوز]] # [[قەزای شارور]] == ئەمانەش ببینە == * [[نەخچیڤان یوزد]] == تێبینییەکان == {{notelist}} == ئەمانەش ببینە == * [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی خۆسەری نەخچیڤان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Nakhchivan Autonomous Republic}} {{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|جوگرافیا|ئەرمەنستان|ئێران|سیاسەت}} [[پۆل:کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٠|کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]] [[پۆل:سنووری ئێران–ئازەربایجان]] [[پۆل:سنووری ئازەربایجان-تورکیا]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئازەربایجانی ئاخێو]] mnkvq8rpm0omj59l7nx8eva86hcmkri 0 216498 1593342 1579072 2026-06-23T06:47:21Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593342 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=Manchester United v Norwich City, 16 April 2022 (02).jpg|youthyears1=٢٠٠٩–٢٠١٧|youthclubs1=پاریس ئێف سی|youthyears2=٢٠١٧–٢٠١٨|youthclubs2=بۆلۆنیا|youthyears3=٢٠١٨–٢٠١٩|youthclubs3=مۆناکۆ|youthyears4=٢٠١٩–٢٠٢١|youthclubs4=تیمی دووەمی مانچێستەر یونایتد|years1=٢٠٢١-|clubs1=مانچێستەر یونایتد|caps1=٣|goals1=٠|nationalyears1=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam1=فەڕەنسای خوار ١٦ ساڵان|nationalcaps1=١٢|nationalgoals1=١|nationalyears2=٢٠١٩|nationalteam2=فەڕەنسای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=٢|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس|nationalcaps3=١٦|nationalgoals3=٠|club-update=٢٢ ئایاری ٢٠٢٢|nationalteam-update=٢١ حوزییەرانی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|TUN}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA Arab Cup]]}} {{Medal|RU|[[2021 FIFA Arab Cup|2021 Qatar]]|}}}} ھانیباڵ مێجبری (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: حنبعل المجبري؛ لەدایکبووی ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣) یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەرییە کە وەک یاریزانی ناوەند یاری دەکات لە [[پرێمیەرلیگ|خولی نایابی ئینگلیزی (پرێمییەرلیگ)]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچێستەر یونایتد]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس]]. مێجبری لە ساڵی ٢٠١٩ لە یانەی [[مۆناکۆ|مۆناکۆوە]] گواسترایەوە بۆ سیستەمی لاوانی مانچێستەر یونایتد. پێشتر لە ئەکادیمیای کلایرفۆنتاین بوو. یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا لە یارییەکی پریمەرلیگ لە ئایاری ٢٠٢١. لە فەڕەنسا لە دایک و باوکێکی [[تونسی]] لەدایکبووە، مێجبری نوێنەرایەتی وڵاتەکەی کردووە لە ئاستەکانی خوار ١٦ و خوار ١٧ ساڵان. لە ساڵی ٢٠٢١ یەکەم یاری خۆی بۆ تونس ئەنجامدا. == ژیانی سەرەتایی == مێجبری لە ئێڤری-سور-ساین (بەشی پاریس) لە فەڕەنسا لەدایکبووە و لە ساڵی ٢٠٠٩ چووە یانەی پاریس ئێف سی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile|ناونیشان=https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=asmonaco.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190801084011/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="fff">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile|ناونیشان=https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=fff.fr|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230403211151/https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html|url-status=dead}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا ڕاگەیەندرا کە لەلایەن چەند یانەیەکی ئینگلیزەوە چاودێری دەکرێت، لەوانە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچێستەر یونایتد،]] [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچێستەر سیتی،]] [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] و [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ،]] و ماوەیەک تاقیکردنەوەی کرد لەگەڵ کۆتا یانەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Manchester United, Manchester City, Liverpool and Arsenal ALL tracking former Gunners trialist Hannibal Mejbri|ناونیشان=https://talksport.com/football/161943/manchester-united-manchester-city-liverpool-and-arsenal-all-tracking-former-gunners/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=talksport.com}}</ref> ھەروەھا کاتێکی زۆری بەسەر برد بۆ خوێندن لە ئەکادیمیای بەناوبانگی کلایرفۆنتاین.<ref name="leparisien">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pruneta|یەکەم=Laurent|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Hannibal Mejbri: "J'ai appris à vivre avec de la jalousie autour de moi"|trans-title=Hannibal Mejbri: "I learned to live with jealousy around me"|ناونیشان=https://www.leparisien.fr/sports/ile-de-france/hannibal-mejbri-j-ai-appris-a-vivre-avec-de-la-jalousie-autour-de-moi-09-06-2018-7762659.php|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=leparisien.fr|زمان=fr}}</ref> برا گەورەکەی، عەبدوڵڕەحمان مێجبری، لە ئێستادا ڕاھێنەری وەرزشییە لە گۆ ھێین ئێف سی، یانەیەکی گەشەپێدانی گەنجانی ڤێتنام کە ھانیباڵ جارێک سەردانی کردووە و ڕاھێنانی لەگەڵ کردوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Football: l'Ancien éducateur de l'ACBB tente l'aventure au Viêt Nam|ناونیشان=https://www.leparisien.fr/sports/ile-de-france/football-l-ancien-educateur-de-l-acbb-tente-l-aventure-au-viet-nam-29-04-2019-8062656.php}}</ref> == کاروانی یانە == === کاروانی سەرەتایی === سەرەڕای بەرژەوەندییەکانی یانەکانی ئینگلتەرا، مێجبری ماوەیەکی کورت لەگەڵ یانەی ئەتلێتیک دی بۆلۆن-بیلانکۆرتدا بەسەربرد، پێش ئەوەی بچێتە یانەی مۆناکۆ لە ساڵی ٢٠١٨ بە بڕی ١ ملیۆن یۆرۆ.<ref name="leparisien"/> ھەرچەندە لە سەرەتادا بە بەشی لاوانی مۆناکۆ سەرسام بوو، بەڵام مێجبری لە ماوەی ساڵێکدا لە مۆنیگاسک نائومێد بوو، لەگەڵ ئەوەی دایک و باوکی بانگەشەی ئەوەیان کرد کە یانەکەی خولی پلە یەکی فەڕەنسی بەشێک لە گرێبەستەکەی شکاندووە.<ref name="leparisien"/><ref name="MEN">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Duncker|یەکەم=Charlotte|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Who is Hannibal Mejbri? Profile of Manchester United new signing|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/man-united-hannibal-mejbri-wiki-16713567|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=manchestereveningnews.co.uk}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩، لەلایەن یانەکانی ئەوروبا ئارەزووی یاریزانەکەیان ھەبوو، لەوانە پاڵەوانەکانی ئەڵمانیا، فەڕەنسا و ئیسپانیا، [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشن]] [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس ساینت-جێرمان]] و [[بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]].<ref name="MEN"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Matt|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Manchester United Confirm Signing of Hannibal Mejbri from Monaco|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/2849237-manchester-united-confirm-signing-of-hannibal-mejbri-from-monaco|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=bleacherreport.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Manchester United confident of signing Hannibal Mejbri from Monaco|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/11667/11774734/manchester-united-confident-of-signing-hannibal-mejbri-from-monaco|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=skysports.com}}</ref> === مانچێستەر یونایتد === لە ١١ی ئابی ٢٠١٩، یانەی [[پرێمیەرلیگ]] مانچێستەر یونایتد لە ماڵپەڕی خۆیان ڕایان گەیاند کە گەیشتوونەتە ڕێکەوتنێک لەگەڵ مۆناکۆ بۆ واژووکردنی گرێبەست لەگەڵ مێجبری، کە بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان یاریزانەکە گواستنەوەی بۆ یانەکانی تری ئینگلتەرا ڕەتکردبۆوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marshall|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=United accounce new academy deals|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/man-utd-academy-deals-for-two-u23s-and-five-u18s|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=manutd.com}}</ref> ئەو بڕە پارەیەی کە لەلایەن یانەی مانچستەرەوە دەدرێت بە نزیکەی ٥ ملیۆن یۆرۆ دادەنرێت، کە لەوانەیە بەرزبێتەوە بۆ ١٠ ملیۆن یۆرۆ کە بەندە بە ئاست و ئەنجامی یاریزانەکەوە.<ref name="MEN"/><ref name="Standard">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Who is Hannibal Mejbri? Man Utd's new 16-year-old signing from AS Monaco|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/manchesterunited/who-is-hannibal-mejbri-man-utd-new-signing-16-from-as-monaco-a4210756.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=standard.co.uk}}</ref> مێجبری بە خێرایی چووە ناو پێکھاتەی لاوانی مانچستەر یونایتد و بەرەو تیمی خوار ٢٣ ساڵان دەڕۆیشت سەرەڕای ئەوەی ھێشتا تەمەنی ١٧ ساڵ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawson|یەکەم=Rob|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Forget 'Sideshow Bob' sneers, Manchester United's Mejbri wants last laugh|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/manchester-united/story/4085483/forget-sideshow-bob-sneersmanchester-uniteds-mejbri-wants-last-laugh|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=espn.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hannibal Mejbri – why Manchester United fans are so excited|ناونیشان=http://thepeoplesperson.com/2020/04/07/hannibal-mejbri-why-manchester-united-fans-are-so-excited-213828/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=thepeoplesperson.com}}</ref> مێجبری یەکەم یاری خۆی بۆ تیمی لاوانی خوار ٢١ ساڵی مانچێستەر یونایتد ئەنجامدا بەرامبەر یانەی سەڵفۆرد سیتی لە یارییەکدا لە نازناوی ئی ئێف ئێڵی ٢٠٢٠–٢١ لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Plant|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Manchester United Under-21s hit six at Salford|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/salford-city-0-man-utd-6-match-report-in-the-efl-trophy|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=ManUtd.com}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢١ گرێبەستێکی نوێی لەگەڵ یونایتد واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hannibal commits future to Manchester United by signing new long-term contract|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/hannibal-manchester-united-new-contract-20174401|ئیش=Manchester Evening News|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢١، خەڵاتی یاریزانی ساڵی پێکھاتەی دووەم (نازناوی دێنزل ھارون)ی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hannibal Mejbri named Manchester United Under-23s Player of the Year|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/manchester-united-hannibal-mejbri-award-20643956|ئیش=Manchester Evening News|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> مێجبری یەکەمین یاری خۆی بۆ یونایتد ئەنجامدا لە بردنەوەی ٢–١ بەرامبەر وۆڵڤەرھاپتۆن واندەرس لە یاری کۆتایی [[پریمەرلیگ]] لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هانيبال يجدد عقده مع مانشستر يونايتد ويغادر على سبيل الإعارة|ناونیشان=https://betting.qa/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Betting Qatar|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220829160217/https://betting.qa/}}</ref> لە خولەکی ٨٢ دا وەک یەدەگ لەجێگەی خوان ماتا ھاتە یاریگاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Gary|دوایین=Rose|سەردێڕ=Wolves 1-2 Manchester United: Nuno Espirito Santo beaten in final game|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57066741|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == === فەڕەنسا === مێجبری ١٢ یاری بۆ فەڕەنسا ئەنجامدا لە ئاستی نێودەوڵەتی خوار ١٦ ساڵان و سێ یاری تر لە ئاستی خوار ١٧ ساڵان.<ref name="fff"/> === تونس === مافی نوێنەرایەتی تونس لە ڕێگەی دایک و باوکییەوە ھەبوو، لەگەڵ باوکی، لووتفی، کە بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لە تونس یاریکردبوو، مێجبری بۆ یەکەم جار بانگھێشت کرا بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس]] لە ئایاری ٢٠٢١، کە داھاتووی نێودەوڵەتی خۆی یەکلاکردەوە بۆ ئەو وڵاتەی کە دایک و باوکی تێیدا لەدایک ببون.<ref name="MEN"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Critchley|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Why Manchester United wonderkid Hannibal Mejbri deserves your attention|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-united-news-hannibal-mejbri-fa-youth-cup-quarter-final-leeds-united-a9320416.html|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220509/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-united-news-hannibal-mejbri-fa-youth-cup-quarter-final-leeds-united-a9320416.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=independent.co.uk}}</ref><ref name="Standard"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Adam|دوایین=Marshall|سەردێڕ=Hannibal's international future confirmed|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/hannibal-named-in-tunisia-squad-for-the-first-time|ئیش=ManUtd.com|بڵاوکەرەوە=Manchester United|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> لە ٥ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١ لە بردنەوەی ١–٠ی یاری دۆستانە دژی کۆنگۆ یەکەم یاری خۆی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Match Report of Tunisia vs Congo DR - 2021-06-05 - FIFA Friendlies - Global Sports Archive|ناونیشان=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2021-06-05/tunisia-vs-congo-dr/2376878/|وێبگە=globalsportsarchive.com}}</ref> ھانیباڵ یەکەمین جامی عەرەبی فیفا ٢٠٢١ی ئەنجامدا، کە لەوێ لە ھەر پێنج یارییەکەی تونسدا بە شێوەی سەرەکی بەشدار بوو کاتێک لەو پاڵەوانێتییەدا گەیشتنە یاری کۆتایی، ھانیباڵ دوو یاریی بە باشترین یاریزانی یارییەکە دیاری کرا لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەب]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|میسر]] لە قۆناغی کۆمەڵەکان و نیوەی کۆتایی دوا بە دوای یەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stephen|یەکەم=Killen|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Hannibal Mejbri wants Arab Cup displays to kickstart Manchester United career|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/hannibal-man-united-arab-cup-22497566.amp|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=manchestereveningnews.co.uk}}</ref> ھانیباڵ لە یاری کۆتایی دژی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جەزائیر|جەزائیر]] لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ بە شێوەی سەرەکی یاریکرد، لە کۆتاییدا ٢–٠ بەرامبەر جەزائیر دۆڕا و دووەم بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Findlater|یەکەم=James|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Manchester United starlet Hannibal Mejbri suffers Arab Cup final heartbreak|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/manchester-united-hannibal-mejbri-tunisia-22507937|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Manchester Evening News}}</ref> == شێوازی یاریکردن == یاریزانێکی [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەندی]] یاریگایە، سەرۆکی پێشووی گەشەپێدانی لە پێکھاتەی یەکەم لە مانچستەر یونایتد، نیکی بەت، مێجبری بە ھاوتیمەکانی پێشووی [[دەیڤد بێکام]] و ڕۆی کین بەراورد کرد بۆ لێھاتویەکەی لە سەرکردایەتیدا. ڕاھێنەر نیل ڕایان ھەروەھا ستایشی مێجبری کرد و ڕای گەیاند کە ھیوایەکی گەورەی ھەیە بۆ یاریزانە لاوەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Otway|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Man Utd have the next David Beckham and Roy Keane ready to shine after Angel Gomes exit|ناونیشان=https://www.express.co.uk/sport/football/1302608/Manchester-United-transfer-news-David-Beckham-Roy-Keane-Angel-Gomes-Hannibal-Mejbri|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=express.co.uk}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٢٢ ئایاری ٢٠٢٢}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی یەکێتی ئینگلتەرا ! colspan="2" |جامی ئێف ئێل ! colspan="2" |ئەورووپا ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |مانچستەر یونایتد خوار ٢١ ساڵ |٢٠٢٠–٢١ | colspan="1" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٤ |١ |٤ |١ |- |٢٠٢١–٢٢ | colspan="1" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١ |٠ |١ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٥ !١ !٥ !١ |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]] |٢٠٢٠–٢١ |[[پرێمیەرلیگ]] |١ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |١ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |پرێمییەرلیگ |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ ! colspan="2" |- !٣ !٠ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !٣ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٥ !١ !٨ !١ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> === نێودەوڵەتی === {{Updated|١٤ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name=NFT>{{NFT player |id=82843 |name=Mejbri, Hannibal |access-date=21 June 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|تونس]] |٢٠٢١ |٩ |٠ |- |٢٠٢٢ |٧ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٦ !٠ |} == خەڵاتەکان == '''تونس''' * جامی کیرین: ٢٠٢٢ * دووەم لە جامی عەرەبی فیفا: ٢٠٢١<ref name=":0"/> '''تاکەکەسی''' * یاریزانی ساڵی دیانزڵ ھارون: ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hannibal wins Denzil Haroun Reserve-Team Player of the Year 2021|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/hannibal-wins-denzil-haroun-reserve-team-player-of-the-year-2021|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.manutd.com|زمان=en}}</ref> * دەرکەوتووی ساڵ (ئافریقا دی ئۆر): ٢٠٢1<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Africa d'Or 2021: Hannibal Mejbri élu révélation africaine de l'année!|ناونیشان=https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=foot-africa.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220603194501/https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Hannibal Mejbri}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بێرمینگام سیتی]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]] 7oi2cvdl068ear23u9rpu8h1sfogq9y 1593373 1593342 2026-06-23T09:01:40Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593373 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=Manchester United v Norwich City, 16 April 2022 (02).jpg|youthyears1=٢٠٠٩–٢٠١٧|youthclubs1=پاریس ئێف سی|youthyears2=٢٠١٧–٢٠١٨|youthclubs2=بۆلۆنیا|youthyears3=٢٠١٨–٢٠١٩|youthclubs3=مۆناکۆ|youthyears4=٢٠١٩–٢٠٢١|youthclubs4=تیمی دووەمی مانچێستەر یونایتد|years1=٢٠٢١-|clubs1=مانچێستەر یونایتد|caps1=٣|goals1=٠|nationalyears1=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam1=فەڕەنسای خوار ١٦ ساڵان|nationalcaps1=١٢|nationalgoals1=١|nationalyears2=٢٠١٩|nationalteam2=فەڕەنسای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=٢|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس|nationalcaps3=١٦|nationalgoals3=٠|club-update=٢٢ ئایاری ٢٠٢٢|nationalteam-update=٢١ حوزییەرانی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|TUN}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA Arab Cup]]}} {{Medal|RU|[[2021 FIFA Arab Cup|2021 Qatar]]|}}}} ھانیباڵ مێجبری (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: حنبعل المجبري؛ لەدایکبووی ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣) یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەرییە کە وەک یاریزانی ناوەند یاری دەکات لە [[پرێمیەرلیگ|خولی نایابی ئینگلیزی (پرێمییەرلیگ)]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچێستەر یونایتد]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس]]. مێجبری لە ساڵی ٢٠١٩ لە یانەی [[مۆناکۆ|مۆناکۆوە]] گواسترایەوە بۆ سیستەمی لاوانی مانچێستەر یونایتد. پێشتر لە ئەکادیمیای کلایرفۆنتاین بوو. یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا لە یارییەکی پریمەرلیگ لە ئایاری ٢٠٢١. لە فەڕەنسا لە دایک و باوکێکی [[تونسی]] لەدایکبووە، مێجبری نوێنەرایەتی وڵاتەکەی کردووە لە ئاستەکانی خوار ١٦ و خوار ١٧ ساڵان. لە ساڵی ٢٠٢١ یەکەم یاری خۆی بۆ تونس ئەنجامدا. == ژیانی سەرەتایی == مێجبری لە ئێڤری-سور-ساین (بەشی پاریس) لە فەڕەنسا لەدایکبووە و لە ساڵی ٢٠٠٩ چووە یانەی پاریس ئێف سی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile|ناونیشان=https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=asmonaco.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190801084011/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="fff">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile|ناونیشان=https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=fff.fr|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230403211151/https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html|url-status=dead}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا ڕاگەیەندرا کە لەلایەن چەند یانەیەکی ئینگلیزەوە چاودێری دەکرێت، لەوانە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچێستەر یونایتد،]] [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچێستەر سیتی،]] [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] و [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ،]] و ماوەیەک تاقیکردنەوەی کرد لەگەڵ کۆتا یانەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Manchester United, Manchester City, Liverpool and Arsenal ALL tracking former Gunners trialist Hannibal Mejbri|ناونیشان=https://talksport.com/football/161943/manchester-united-manchester-city-liverpool-and-arsenal-all-tracking-former-gunners/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=talksport.com}}</ref> ھەروەھا کاتێکی زۆری بەسەر برد بۆ خوێندن لە ئەکادیمیای بەناوبانگی کلایرفۆنتاین.<ref name="leparisien">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pruneta|یەکەم=Laurent|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Hannibal Mejbri: "J'ai appris à vivre avec de la jalousie autour de moi"|trans-title=Hannibal Mejbri: "I learned to live with jealousy around me"|ناونیشان=https://www.leparisien.fr/sports/ile-de-france/hannibal-mejbri-j-ai-appris-a-vivre-avec-de-la-jalousie-autour-de-moi-09-06-2018-7762659.php|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=leparisien.fr|زمان=fr}}</ref> برا گەورەکەی، عەبدوڵڕەحمان مێجبری، لە ئێستادا ڕاھێنەری وەرزشییە لە گۆ ھێین ئێف سی، یانەیەکی گەشەپێدانی گەنجانی ڤێتنام کە ھانیباڵ جارێک سەردانی کردووە و ڕاھێنانی لەگەڵ کردوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Football: l'Ancien éducateur de l'ACBB tente l'aventure au Viêt Nam|ناونیشان=https://www.leparisien.fr/sports/ile-de-france/football-l-ancien-educateur-de-l-acbb-tente-l-aventure-au-viet-nam-29-04-2019-8062656.php}}</ref> == کاروانی یانە == === کاروانی سەرەتایی === سەرەڕای بەرژەوەندییەکانی یانەکانی ئینگلتەرا، مێجبری ماوەیەکی کورت لەگەڵ یانەی ئەتلێتیک دی بۆلۆن-بیلانکۆرتدا بەسەربرد، پێش ئەوەی بچێتە یانەی مۆناکۆ لە ساڵی ٢٠١٨ بە بڕی ١ ملیۆن یۆرۆ.<ref name="leparisien"/> ھەرچەندە لە سەرەتادا بە بەشی لاوانی مۆناکۆ سەرسام بوو، بەڵام مێجبری لە ماوەی ساڵێکدا لە مۆنیگاسک نائومێد بوو، لەگەڵ ئەوەی دایک و باوکی بانگەشەی ئەوەیان کرد کە یانەکەی خولی پلە یەکی فەڕەنسی بەشێک لە گرێبەستەکەی شکاندووە.<ref name="leparisien"/><ref name="MEN">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Duncker|یەکەم=Charlotte|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Who is Hannibal Mejbri? Profile of Manchester United new signing|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/man-united-hannibal-mejbri-wiki-16713567|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=manchestereveningnews.co.uk}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩، لەلایەن یانەکانی ئەوروبا ئارەزووی یاریزانەکەیان ھەبوو، لەوانە پاڵەوانەکانی ئەڵمانیا، فەڕەنسا و ئیسپانیا، [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشن]] [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس ساینت-جێرمان]] و [[بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]].<ref name="MEN"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Matt|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Manchester United Confirm Signing of Hannibal Mejbri from Monaco|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/2849237-manchester-united-confirm-signing-of-hannibal-mejbri-from-monaco|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=bleacherreport.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Manchester United confident of signing Hannibal Mejbri from Monaco|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/11667/11774734/manchester-united-confident-of-signing-hannibal-mejbri-from-monaco|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=skysports.com}}</ref> === مانچێستەر یونایتد === لە ١١ی ئابی ٢٠١٩، یانەی [[پرێمیەرلیگ]] مانچێستەر یونایتد لە ماڵپەڕی خۆیان ڕایان گەیاند کە گەیشتوونەتە ڕێکەوتنێک لەگەڵ مۆناکۆ بۆ واژووکردنی گرێبەست لەگەڵ مێجبری، کە بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان یاریزانەکە گواستنەوەی بۆ یانەکانی تری ئینگلتەرا ڕەتکردبۆوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marshall|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=United accounce new academy deals|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/man-utd-academy-deals-for-two-u23s-and-five-u18s|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=manutd.com}}</ref> ئەو بڕە پارەیەی کە لەلایەن یانەی مانچستەرەوە دەدرێت بە نزیکەی ٥ ملیۆن یۆرۆ دادەنرێت، کە لەوانەیە بەرزبێتەوە بۆ ١٠ ملیۆن یۆرۆ کە بەندە بە ئاست و ئەنجامی یاریزانەکەوە.<ref name="MEN"/><ref name="Standard">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Who is Hannibal Mejbri? Man Utd's new 16-year-old signing from AS Monaco|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/manchesterunited/who-is-hannibal-mejbri-man-utd-new-signing-16-from-as-monaco-a4210756.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=standard.co.uk}}</ref> مێجبری بە خێرایی چووە ناو پێکھاتەی لاوانی مانچستەر یونایتد و بەرەو تیمی خوار ٢٣ ساڵان دەڕۆیشت سەرەڕای ئەوەی ھێشتا تەمەنی ١٧ ساڵ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawson|یەکەم=Rob|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Forget 'Sideshow Bob' sneers, Manchester United's Mejbri wants last laugh|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/manchester-united/story/4085483/forget-sideshow-bob-sneersmanchester-uniteds-mejbri-wants-last-laugh|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=espn.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hannibal Mejbri – why Manchester United fans are so excited|ناونیشان=http://thepeoplesperson.com/2020/04/07/hannibal-mejbri-why-manchester-united-fans-are-so-excited-213828/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=thepeoplesperson.com}}</ref> مێجبری یەکەم یاری خۆی بۆ تیمی لاوانی خوار ٢١ ساڵی مانچێستەر یونایتد ئەنجامدا بەرامبەر یانەی سەڵفۆرد سیتی لە یارییەکدا لە نازناوی ئی ئێف ئێڵی ٢٠٢٠–٢١ لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Plant|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Manchester United Under-21s hit six at Salford|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/salford-city-0-man-utd-6-match-report-in-the-efl-trophy|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=ManUtd.com}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢١ گرێبەستێکی نوێی لەگەڵ یونایتد واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hannibal commits future to Manchester United by signing new long-term contract|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/hannibal-manchester-united-new-contract-20174401|ئیش=Manchester Evening News|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢١، خەڵاتی یاریزانی ساڵی پێکھاتەی دووەم (نازناوی دێنزل ھارون)ی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hannibal Mejbri named Manchester United Under-23s Player of the Year|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/manchester-united-hannibal-mejbri-award-20643956|ئیش=Manchester Evening News|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> مێجبری یەکەمین یاری خۆی بۆ یونایتد ئەنجامدا لە بردنەوەی ٢–١ بەرامبەر وۆڵڤەرھاپتۆن واندەرس لە یاری کۆتایی [[پریمەرلیگ]] لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هانيبال يجدد عقده مع مانشستر يونايتد ويغادر على سبيل الإعارة|ناونیشان=https://betting.qa/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Betting Qatar|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220829160217/https://betting.qa/}}</ref> لە خولەکی ٨٢ دا وەک یەدەگ لەجێگەی خوان ماتا ھاتە یاریگاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Gary|دوایین=Rose|سەردێڕ=Wolves 1-2 Manchester United: Nuno Espirito Santo beaten in final game|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57066741|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == === فەڕەنسا === مێجبری ١٢ یاری بۆ فەڕەنسا ئەنجامدا لە ئاستی نێودەوڵەتی خوار ١٦ ساڵان و سێ یاری تر لە ئاستی خوار ١٧ ساڵان.<ref name="fff"/> === تونس === مافی نوێنەرایەتی تونس لە ڕێگەی دایک و باوکییەوە ھەبوو، لەگەڵ باوکی، لووتفی، کە بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لە تونس یاریکردبوو، مێجبری بۆ یەکەم جار بانگھێشت کرا بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس]] لە ئایاری ٢٠٢١، کە داھاتووی نێودەوڵەتی خۆی یەکلاکردەوە بۆ ئەو وڵاتەی کە دایک و باوکی تێیدا لەدایک ببون.<ref name="MEN"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Critchley|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Why Manchester United wonderkid Hannibal Mejbri deserves your attention|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-united-news-hannibal-mejbri-fa-youth-cup-quarter-final-leeds-united-a9320416.html|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220509/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-united-news-hannibal-mejbri-fa-youth-cup-quarter-final-leeds-united-a9320416.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=independent.co.uk}}</ref><ref name="Standard"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Adam|دوایین=Marshall|سەردێڕ=Hannibal's international future confirmed|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/hannibal-named-in-tunisia-squad-for-the-first-time|ئیش=ManUtd.com|بڵاوکەرەوە=Manchester United|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> لە ٥ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١ لە بردنەوەی ١–٠ی یاری دۆستانە دژی کۆنگۆ یەکەم یاری خۆی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Match Report of Tunisia vs Congo DR - 2021-06-05 - FIFA Friendlies - Global Sports Archive|ناونیشان=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2021-06-05/tunisia-vs-congo-dr/2376878/|وێبگە=globalsportsarchive.com}}</ref> ھانیباڵ یەکەمین جامی عەرەبی فیفا ٢٠٢١ی ئەنجامدا، کە لەوێ لە ھەر پێنج یارییەکەی تونسدا بە شێوەی سەرەکی بەشدار بوو کاتێک لەو پاڵەوانێتییەدا گەیشتنە یاری کۆتایی، ھانیباڵ دوو یاریی بە باشترین یاریزانی یارییەکە دیاری کرا لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەب]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|میسر]] لە قۆناغی کۆمەڵەکان و نیوەی کۆتایی دوا بە دوای یەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stephen|یەکەم=Killen|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Hannibal Mejbri wants Arab Cup displays to kickstart Manchester United career|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/hannibal-man-united-arab-cup-22497566.amp|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=manchestereveningnews.co.uk}}</ref> ھانیباڵ لە یاری کۆتایی دژی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جەزائیر|جەزائیر]] لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ بە شێوەی سەرەکی یاریکرد، لە کۆتاییدا ٢–٠ بەرامبەر جەزائیر دۆڕا و دووەم بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Findlater|یەکەم=James|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Manchester United starlet Hannibal Mejbri suffers Arab Cup final heartbreak|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/manchester-united-hannibal-mejbri-tunisia-22507937|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Manchester Evening News}}</ref> == شێوازی یاریکردن == یاریزانێکی [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەندی]] یاریگایە، سەرۆکی پێشووی گەشەپێدانی لە پێکھاتەی یەکەم لە مانچستەر یونایتد، نیکی بەت، مێجبری بە ھاوتیمەکانی پێشووی [[دەیڤد بێکام]] و ڕۆی کین بەراورد کرد بۆ لێھاتویەکەی لە سەرکردایەتیدا. ڕاھێنەر نیل ڕایان ھەروەھا ستایشی مێجبری کرد و ڕای گەیاند کە ھیوایەکی گەورەی ھەیە بۆ یاریزانە لاوەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Otway|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Man Utd have the next David Beckham and Roy Keane ready to shine after Angel Gomes exit|ناونیشان=https://www.express.co.uk/sport/football/1302608/Manchester-United-transfer-news-David-Beckham-Roy-Keane-Angel-Gomes-Hannibal-Mejbri|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=express.co.uk}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٢٢ ئایاری ٢٠٢٢}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی یەکێتی ئینگلتەرا ! colspan="2" |جامی ئێف ئێل ! colspan="2" |ئەورووپا ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |مانچستەر یونایتد خوار ٢١ ساڵ |٢٠٢٠–٢١ | colspan="1" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٤ |١ |٤ |١ |- |٢٠٢١–٢٢ | colspan="1" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١ |٠ |١ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٥ !١ !٥ !١ |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]] |٢٠٢٠–٢١ |[[پرێمیەرلیگ]] |١ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |١ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |پرێمییەرلیگ |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ ! colspan="2" |- !٣ !٠ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !٣ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !٥ !١ !٨ !١ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> === نێودەوڵەتی === {{Updated|١٤ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name=NFT>{{NFT player |id=82843 |name=Mejbri, Hannibal |access-date=21 June 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|تونس]] |٢٠٢١ |٩ |٠ |- |٢٠٢٢ |٧ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٦ !٠ |} == خەڵاتەکان == '''تونس''' * جامی کیرین: ٢٠٢٢ * دووەم لە جامی عەرەبی فیفا: ٢٠٢١<ref name=":0"/> '''تاکەکەسی''' * یاریزانی ساڵی دیانزڵ ھارون: ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hannibal wins Denzil Haroun Reserve-Team Player of the Year 2021|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/hannibal-wins-denzil-haroun-reserve-team-player-of-the-year-2021|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.manutd.com|زمان=en}}</ref> * دەرکەوتووی ساڵ (ئافریقا دی ئۆر): ٢٠٢1<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Africa d'Or 2021: Hannibal Mejbri élu révélation africaine de l'année!|ناونیشان=https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=foot-africa.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220603194501/https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Hannibal Mejbri}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بێرمینگام سیتی]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] 7jz77cauizdzjvj25v4qxi7dlirasgt 0 217698 1593099 1592771 2026-06-22T12:07:06Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593099 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مووسیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-fa| موسیان }}<br>{{lang-en| Musian }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 32.5222| 47.3753 |E}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارەدێی مووسیان''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 32.5222| 47.3753 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی دێلوڕان|دێلوڕان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی مووسیان|مووسیان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٩٦٧]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[ڕاژۆر]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 139 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢،٥٧١ کەس<ref> https://www.amar.org.ir/english</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[لوڕی]]، [[کەڵھوڕی]]) و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مووسیان''' شارەدێیەکە لە [[ناوچەی مووسیان]] لە [[شارستانی دێلوڕان]] لە [[پارێزگای ئیلام]]، لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]]. ناوەندی [[ناوچەی مووسیان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زبان و گویش مردم ایلام|ناونیشان=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-70/468835-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=خبرگزاری برنا|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200803121117/https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-70/468835-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم شارەدێیە دەکەوێتە ناوچەی دێرینی مووسیان، تەنیشت سنووری [[عێراق]] و دوورییەکەی لە شارۆچکەی [[دێلوڕان]] کەمترە لە ٢٢ کیلۆمەتر. لەم ناوچەیەدا چەندین شوێنەواری دێرین لە شارستانیەتەکانی ئیلام و [[ماد]] و ھەخامەنی و ساسانی ھەن کە تا ئێستا سەرنجیان نەدراوە. ڕووبارێک بە ناوی دۆیرەج بەلای ئەم شارەدا تێدەپەڕێت و لە [[زستان]]دا کەشوھەوای سووکە و لە [[ھاوین]]دا زۆر گەرمە.<ref> https://www.dw.com/fa-ir/عکسھایی-خاطرھانگیز-از-اھالی-موسیان-در-ایلام/g-40195828</ref> == ناو == ناوی ئەم شارەدێیە لە ڕابردوودا موسائییان بووە کە بە تێپەڕبوونی کات بوو بە مووسیان.<ref> https://www.dw.com/fa-ir/عکسھایی-خاطرھانگیز-از-اھالی-موسیان-در-ایلام/g-40195828</ref> == ئابووری == دەڤەری مووسیان دەوڵەمەندە بە سامانی [[نەوت]] و [[گاز]]. زۆرێک لەو کێڵگە نەوتیانە لەگەڵ [[عێراق]]دا ھاوبەشن. لە ئێستادا کارەکانی دەرھێنانی نەوت لە بەشێک لەو کێڵگانە ئەنجام دەدرێن، لەوانە کێڵگە نەوتییەکانی بەیات، دال پەری، دانان و کانی شیرین. [[ناوچەی مووسیان]] لەڕووی کشتوکاڵیشەوە ناوچەیەکی بەپیتە. کەشوھەوای گەرمی ناوچەکە و بوونی سەرچاوەی ئاوی سەرزەوی و ژێر زەوی وایکردووە کە بتوانرێت بەرھەمی زۆر بچێنرێت. گرنگترین بەرھەمەکانی ئەم ھەرێمە بریتین لە [[گەنم]]، [[جۆ]]، [[گەنمەشامی]]، [[کونجی]]، [[سۆیا]]، تۆوی زەیتی، [[پەتاتە]]، [[پیاز]]، ھەموو جۆرە سەوزەیەک، [[خورما]] و میوەی [[لیمۆ]]. == مێژوو == لە ساڵانی ١٩٧٢ و ١٩٧٣ بەرپرسانی ئەو سەردەمە باڵەخانەیەکیان لە شوێنی ئێستای شارەکە دروست کرد و بەم کارەش ناوکی شارەکە دروست بوو. [[شارەوانی]] موسیان لە ساڵی ١٩٦٦ دامەزراوە. ئەم ناوچەیە لە ساڵی ١٩٨٠ لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا داگیرکرا، لە ئاکامدا شارەدێی مووسیان و گوندەکانی دەوروبەری وێران کران. کە بە کۆنتڕۆڵکردنی لەلایەن عێراقەوە ١٠٠٪ لەناوچوو. دوای کۆتایی ھاتنی شەڕ، ناوچەکە دووبارە ئاوەدان کراوەتەوە و ئاوەدان بووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://tci.ir/section85/page1.aspx?lang=Fa |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141025111429/http://tci.ir/section85/page1.aspx?lang=Fa |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارەدێیە (٢،٤٥٩)کەس و (٦٤٢)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[شارەدێ]]کە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|کەڵھوڕی و لوڕی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی دێلوڕان}} {{پارێزگای ئیلام}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} [[پۆل:ئیلام|*]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئیلام]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران]] rs6lkvlm11vei1k2r02sh3ulkjew6ki 1 218490 1593224 1330244 2026-06-22T17:11:29Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593224 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جولیەس کۆندی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995392 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180727054534/https://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm بۆ http://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٤٩، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ژول کوندێ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1068581 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191002032516/http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse بۆ http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٠٥، ١٧ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ژول کوندێ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1091784 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201111220547/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 بۆ http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٣:٣٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ژول کوندێ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1218143 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180804202103/http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins بۆ http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٠:٣١، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[ژول کوندێ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1330243 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201111220547/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 بۆ http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180727054534/https://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm بۆ http://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191002032516/http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse بۆ http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180804202103/http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins بۆ http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٧:٢٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ژول کوندێ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593223 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191130055323/https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde بۆ https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220928073035/https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html بۆ https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٧:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) noqivi311nl7cuhfdzy8fefy43k0cm2 1 218664 1593333 1331435 2026-06-23T05:25:55Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593333 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[گیومری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=996223 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181023092500/http://gyumri.luys.am/hy/home/history بۆ http://gyumri.luys.am/hy/home/history زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٧:٠٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[گیومری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1110297 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220721053350/https://galatv.am/hy/2802251/ بۆ https://galatv.am/hy/2802251/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٠٧، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[گیومری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1331434 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://gyumri.luys.am/hy/home/history *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220721053350/https://galatv.am/hy/2802251/ بۆ https://galatv.am/hy/2802251/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٠:٤٧، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[گیومری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593332 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161224234631/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=im&paperid=5500&option_lang=rus بۆ http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=im&paperid=5500&option_lang=rus زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٢٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) a0i45qf8ldrzew9jvo54mq2ril23u3l 1 219201 1593316 1330955 2026-06-22T23:59:42Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593316 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=999160 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204101/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25 بۆ https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٤١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1029078 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204106/http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66 بۆ http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204103/http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224 بۆ http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:١٦، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1132711 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204103/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234 بۆ https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:١١، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1266395 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211008141125/https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ بۆ https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٨:٣٠، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٦ بەستەری دەرەکیی [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1330954 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204103/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234 بۆ https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204106/http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66 بۆ http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211008141125/https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ بۆ https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204107/http://dirokakurdistan.com/2020/02/15/ismet-sherif-vanli/ بۆ http://dirokakurdistan.com/2020/02/15/ismet-sherif-vanli/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204101/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25 بۆ https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211006204103/http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224 بۆ http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٩:١٣، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593315 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220423214045/http://qadirzada.com/Qasmlo-wrme-Vyenna-14-07-2020.html بۆ https://qadirzada.com/Qasmlo-wrme-Vyenna-14-07-2020.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) e5c1lpaup8c010b5cwdcnt1d6z3bvf1 1 221149 1593343 1578762 2026-06-23T06:47:32Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593343 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھانیباڵ مێجبری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1012176 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220603194501/https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/ بۆ https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:٢٠، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھانیباڵ مێجبری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1071032 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220829160217/https://betting.qa/ بۆ https://betting.qa/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٧:٥٩، ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ھانیباڵ مێجبری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1331538 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220829160217/https://betting.qa/ بۆ https://betting.qa/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220603194501/https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/ بۆ https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:٠٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھانیباڵ مێجبری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1578761 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190801084011/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/ بۆ https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:١٢، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھانیباڵ مێجبری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593342 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230403211151/https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html بۆ https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٤٧، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) db5qyriti5teutzd1rbfjoaj3owh8md 0 221790 1593078 1592958 2026-06-22T12:03:36Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593078 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Puri Jagannadh on the sets of 'Bbuddah…Hoga Terra Baap' (cropped).jpg|وێنۆک|پوری جاگاناد لە ساڵی ٢٠١١|150px]] '''پوری جاگاناد''' ({{بە ئینگلیزی|Puri Jagannadh، لەدایکبووی ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٦٦}}) دەرھێنەرێکی سینەمایی و سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەرێکی ھیندییە، کە بە پلەی یەکەم لە پیشەسازی فیلمەکانی زمانی تێلووگوو کاردەکات.<ref>https://m.timesofindia.com/entertainment/telugu/movies/news/liger-director-puri-jagannadh-to-act-in-chiranjeevis-godfather/articleshow/90741230.cms</ref> یەکەم دەرھێنانی بۆ فیلمی تێلووگوو «بادری» ئەنجامدا کە پاوان کالیان و ڕێنو دێسای و ئەمیشا پاتەل ڕۆڵی سەرەکییان تێدا گێڕا. لە ساڵی ٢٠٠٦ دەرھێنەری فیلمی تێلووگوو «پۆکیری» بووە، کە بۆ یەکەمجار لە حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی IIFA کە لە دوبەی بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://archives.chennaionline.com/film/Events/2006/06iifa.asp |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090113130322/http://archives.chennaionline.com/film/Events/2006/06iifa.asp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر فیلمەکە بە چەند زمانێکی ھیندستان دووبارە دروستکرایەوە، بەمەش ناساندنی بەرفراوانتری ھیندی بە ناوی پوری ھێنا. پوری جاگاناد لە ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٦٦ لە شاری پیتاپورام لە ویلایەتی [[ئاندرە پرەدێش]] لەدایکبووە.<ref>https://www.firstpost.com/entertainment/puri-jagannadh-celebrates-birthday-ram-charan-mahesh-babu-vijay-deverakonda-wish-tollywood-filmmaker-8859401.html</ref><ref>https://www.eenadu.net/movies</ref> شوێنی لەدایکبوونی گوندی باپیراجو کۆتاپالییە لە قەزای ڤیساخاپاتنام لە ئەندرە پرادێش. ئەو لە شاری سانت بوو. ئامادەیی تێری زا، پێدا بۆداپالی و دەرچووی کۆلێژی ئامال، ئاناکاپالێیە. پوری کاری دەرھێنانی فیلمی وەک یاریدەدەری دەرھێنەر بۆ ڕام گۆپاڵ ڤارما و بۆ چەندین فیلمی تێلووگوو کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ژانەری ئەکشندا دەستی پێکردووە.<ref>http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2009/krishnavamsi-puri-jagannath-films-091009.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002101044/http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2009/krishnavamsi-puri-jagannath-films-091009.html |date= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Puri Jagannadh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦]] [[پۆل:خەڵاتی فیلم فەیر براوەی باشوور]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ھیندی]] r9wxq9xlu9kd3jflj43w7bgyq6lxn3w 1 222492 1593380 1052650 2026-06-23T10:20:58Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593380 wikitext text/x-wiki == ئاگاداری سڕینەوەی وتار == {{وب| Kushared}} تکایە گەر ئەم نامەیە دەبینی ئەم وتارە سەرچاوەکانی بۆ زیادبکە، گەر نا دەبێت دوا بکەین لە {{وب|Aram}} و {{وب|Sakura emad}} و {{وب|Tessla}} . تا ١٠ ڕۆژی کە ئەم ئاگادارییە دەمێنێت ئەوکاتە، بەتەواوی بەڕێوبەرانی لێ ئاگاداردەکرێتەوە بۆ بڕیاردان لەسەر سڕینەوەی. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ببورە، بەڵام وتارەکە لە ٢٠١٣ نووسراوە گەر تێبینی بکەی، و ئێمەش وتارێک ناسڕینەوە کە کۆن بێت و پێش ئەو یاساییە نووسرابێت کە لە [[ویکیپیدیا:یاسا و تایبەتمەندییەکان#یاساکان|٢٠٢٢ پەسەندکرا]]، و وتارەکەش ھەر لەلایەن خودی بەرێوەبەرێک نووسراوە کە شارەزای سیاسەت و ڕێساکانمان و چۆنیەتی بەرێوەچوونی ویکیپیدیایە {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٣، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڵام لەسەر ھەموو ئەوەش سپاس بۆ چاودێریکردنی وتارەکان زیاتر پراکتیز بکە و بەردەوام بە و شارەزایی زیاتر پەیدا بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٤، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} ڕاست دەکەیت، بەڵام تاگ دانراوە لە ٢٠٢٠ لەلایەن {{وب|Aram}} کە گەر سەرچاوەی بۆ زیاد نەکرێت ئەوا دەسڕیتەوە {{زۆر سوپاس}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٥، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ڕاستدەکەیت تاگی بێسەرچاوەی لێدراوە گەر دەزانی شتێک شایەنی سڕینەوەیە یان بەھەڵە نووسراوە بیسڕەوە بەڵام تەنھا تەواوی ناوەڕۆکە ناسڕدرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٧، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} کێشەکە ئەوەیە تەنانەت بەشی سەرچاوەش دانەنراوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٩، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :کێشەیەکمان نییە، گەر توانیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکە یان زانیارییەک بەھەڵە نووسرابوو شایەنی سڕینەوە بوو بیسڕەوە، بیگۆڕە، ڕاستی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٠، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} ئایا باشە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٥، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :دەست خۆش [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :: زۆر جار خۆشمان دەتوانین سەرچاوە زیاد بکەین، تەنها دوو خوولەک زیاتر تەرخان بکەین بە گەڕانێک لە گووگڵ و ئەو زانیارییانەی لە وتارەکەدا هەن پشتڕاست بکەینەوە. هەمیشە پێموایە باشترە لەوەی لەو کاتەی کە لە وتووێژەکان دەیکووژین. ویکیپیدییا کاری هەرەوەزییە :) دەستان خۆش. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:٤٤، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1030667 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221222082109/https://sports.yahoo.com/france-fans-savour-brilliant-world-233516471.html بۆ https://sports.yahoo.com/france-fans-savour-brilliant-world-233516471.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٤٨، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1052648 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150224213930/http://www.fantagazzetta.com/approfondimenti/storia-recente-di-italia-francia-165303 بۆ http://www.fantagazzetta.com/approfondimenti/storia-recente-di-italia-francia-165303 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:٢٨، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593379 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20061209133845/http://www.fff.fr/ بۆ http://www.fff.fr/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٠:٢٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 53dl1m6v621zw3zi244w7lpk2kxx8f5 0 226681 1593092 1592839 2026-06-22T12:05:56Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593092 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Emblem of Azerbaijan.svg|وێنۆک|130px]] '''ئازەربایجان''' وڵاتێکە لە ناوچەی قەفقاز و لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەورووپا]]. ئەم وڵاتە لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ دەریای خەزەر و لە باکوورەوە لەگەڵ ناوچەی [[داغستان]]ی ڕووسیا، لە باکووری ڕۆژاواوە لەگەڵ جۆرجیا، لە باشووری ڕۆژاواوە تورکیا و ئەرمینیا و لە باشوورەوە [[ئێران]] ھاوسنوورە. ئەم وڵاتە زێدی زۆرێک لە نەتەوەکانە کە زۆربەیان ئازەرین. ئەوان نەتەوەیەکی تورک زمانن کە ٩ ملیۆن کەس لە ئازەربایجان لەخۆدەگرن. لە سەردەمی مادەکان و پاشان فارسەکاندا، زۆرێک لە قەوقازییەکان بوونە ئایینی زەردەشتی و دواتر پەیوەندییان بە [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحییەوە]] کرد، کە پێش ھێرشی عەرەبە موسڵمانەکان و لەوەش گرنگتر ھێرشی تورکە موسڵمانەکان بوو. بۆ ئەوەی بتوانن بچنە ناو ئەو خاکانەوە، ھۆزە تورکە موسڵمانەکان بوونە زاڵبوون بەسەر گرووپە جیھادییەکان کە بە غازییەکان ناسراون، کە بۆ ماوەی سەدان ساڵ لە شەڕی دژی مەسیحییەکان و بیزەنتین داگیریان کرد و لە کۆتاییدا بوونە ھۆی زیادبوونی ژمارەی دانیشتووانی تورک.<ref>''Seyahatname'' by Evliya Çelebi (1611–1682)</ref> دوابەدوای شەڕەکانی نێوان ئێران و ڕووسیا لە نێوان ساڵانی ١٨١٣ بۆ ١٨٢٨، شانشینی قاجار ناچار بوو ھەموو ناوچەکانی قەفقاز بداتە دەست ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا و پەیماننامەکانی گۆلستان لە ساڵی ١٨١٣ و تورکمانچای لە ساڵی ١٨٢٨ سنوورەکانی نێوان ئێران و ڕووسیا دیاری کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harcave, Sidney|ناونیشان=https://archive.org/details/russiahistory0000harc|سەردێڕ=Russia: A History: Sixth Edition|بڵاوکەرەوە=Lippincott|ساڵ=١٩٦٨|پەڕە=[https://archive.org/details/russiahistory٠٠٠٠harc/page/٢٦٧ ٢٦٧]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mojtahed-Zadeh, Pirouz|سەردێڕ=Boundary Politics and International Boundaries of Iran: A Study of the Origin, Evolution, and Implications of the Boundaries of Modern Iran with Its 15 Neighbors in the Middle East by a Number of Renowned Experts in the Field|بڵاوکەرەوە=Universal|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=١-٥٨١١٢-٩٣٣-٥|پەڕە=٣٧٢}}</ref> ئەم ناوچەیە لە باکووری ڕووباری ئاراس، لە کۆماری ئازەربایجانی ئەمڕۆدا، بەشێک لە ئێران بووە تا داگیرکردنی لەلایەن ڕووسیا لە سەدەی نۆزدەھەمدا.<ref name="Swietochowski Borderland">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Swietochowski|یەکەم=Tadeusz|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FfRYRwAACAAJ|سەردێڕ=Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition|بڵاوکەرەوە=[[Columbia University Press]]|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٠٧٠٦٨-٣|پەڕەکان=٦٩, ١٣٣|بەستەری نووسەر=Tadeusz Swietochowski}}</ref><ref name="L. Batalden 1997 98">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=L. Batalden|یەکەم=Sandra|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=WFjPAxhBEaEC|سەردێڕ=The newly independent states of Eurasia: handbook of former Soviet republics|بڵاوکەرەوە=Greenwood Publishing Group|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٧٧٤-٩٤٠-٤|پەڕە=٩٨}}</ref><ref name="E. Ebel, Robert 2000 181">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=E. Ebel, Robert|یەکەم=Menon, Rajan|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-sCpf26vBZ0C|سەردێڕ=Energy and conflict in Central Asia and the Caucasus|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٢٥-٠٠٦٣-١|پەڕە=١٨١}}</ref><ref name="Andreeva 2010 6">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Elena|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FfRYRwAACAAJ|سەردێڕ=Russia and Iran in the great game: travelogues and orientalism|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٧٨١٥٣-٤|edition=reprint|پەڕە=٦}}</ref><ref name="Çiçek, Kemal 2000">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çiçek, Kemal|یەکەم=Kuran, Ercüment|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=c5VpAAAAMAAJ|سەردێڕ=The Great Ottoman-Turkish Civilisation|بڵاوکەرەوە=University of Michigan|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٦٧٨٢-١٨-٧}}</ref><ref name="Ernest Meyer, Karl 2006 66">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ernest Meyer, Karl|یەکەم=Blair Brysac, Shareen|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ssv-GONnxTsC|سەردێڕ=Tournament of Shadows: The Great Game and the Race for Empire in Central Asia|بڵاوکەرەوە=Basic Books|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٤٥٧٦-١|پەڕە=٦٦}}{{بەستەری مردوو|url=https://books.google.com/books?id=Ssv-GONnxTsC |date=شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> ئێران لە پەیمانی تورکمانچایدا دانی بە سەروەری ڕووسیادا نا بەسەر خانەاتی یەریڤان و خانەیەتی [[نەخچیڤان]] و باقی [[خانەنشینی]] لانکەران کە ناوچەکانی باشووری ئازەربایجانی لەخۆگرتبوو و پێش تورکمانچای لەدەستی ئێراندا بوو.<ref>Timothy C. Dowling [https://books.google.nl/books?id=KTq2BQAAQBAJ&pg=PA728 ''Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond''] pp 728–729 ABC-CLIO, 2 dec. 2014 {{ISBN|1598849484}}</ref> ئازەربایجان بۆ ماوەی زیاتر لە ٨٠ ساڵ لەژێر دەسەڵاتی ڕووسەکاندا بوو تا ساڵی ١٩١٨، ئەوکاتە دوای شۆڕشی ڕووسیا ئازەربایجان سەربەخۆ بوو و کۆماری ئازەربایجانی دیموکراتی دامەزرا. ناوی ئازەربایجان کە لەلایەن ڕێبەری پارتی یەکسانی، محەممەد ئەمین ڕەسوڵزادە ناسرابوو، بە ھۆکاری سیاسی<ref name="Routledge">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yilmaz|یەکەم=Harun|سەردێڕ=National Identities in Soviet Historiography: The Rise of Nations Under Stalin|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٥٩٦٦٤-٦|پەڕە=٢١|وتەگێڕانەوە=On May 27, the Democratic Republic of Azerbaijan (DRA) was declared with Ottoman military support. The rulers of the DRA refused to identify themselves as [Transcaucasian] Tatar, which they rightfully considered to be a Russian colonial definition. (...) Neighboring Iran did not welcome did not welcome the DRA's adoptation of the name of "Azerbaijan" for the country because it could also refer to Iranian Azerbaijan and implied a territorial claim.}}</ref><ref name="Sochineniya, vol II/1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barthold|یەکەم=Vasily|سەردێڕ=Sochineniya, vol II/1|ڕێکەوت=١٩٦٣|شوێن=Moscow|پەڕە=٧٠٦|وتەگێڕانەوە="(...) whenever it is necessary to choose a name that will encompass all regions of the republic of Azerbaijan, name [[Arran (Caucasus)|Arran]] can be chosen. But the term Azerbaijan was chosen because when the Azerbaijan republic was created, it was assumed that this and the [[Iranian Azerbaijan|Persian Azerbaijan]] will be one entity, because the population of both has a big similarity. On this basis, the word Azerbaijan was chosen. Of course right now when the word Azerbaijan is used, it has two meanings as Persian Azerbaijan and as a republic, its confusing and a question rises as to which Azerbaijan is talked about."}}</ref> پێش دامەزراندنی کۆمار بۆ دانپێدانانی ناوچە دراوسێکانی باکووری ڕۆژاوا و ڕۆژھەڵاتی ئێران بەکارھێنرا.<ref name="I.B.Tauris">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Atabaki|یەکەم=Touraj|سەردێڕ=Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٥٥٤-٩|پەڕە=٢٥}}</ref><ref name="I.B. Tauris">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dekmejian|یەکەم=R. Hrair|ناونیشان=https://books.google.nl/books?id=4_jdnke35AgC|سەردێڕ=Troubled Waters: The Geopolitics of the Caspian Region|دوایین٢=Simonian|یەکەم٢=Hovann H.|ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٩٢٢-٦|پەڕە=٦٠|وتەگێڕانەوە=Until 1918, when the Musavat regime decided to name the newly independent state Azerbaijan, this designation had been used exclusively to identify the [[Iranian Azerbaijan|Iranian province of Azerbaijan]].}}</ref><ref name="Amsterdam University Press">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rezvani|یەکەم=Babak|سەردێڕ=Ethno-territorial conflict and coexistence in the caucasus, Central Asia and Fereydan: academisch proefschrift|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Amsterdam University Press|ژپنک=٩٧٨-٩٠٤٨٥١٩٢٨٦|شوێن=Amsterdam|پەڕە=٣٥٦|وتەگێڕانەوە="The region to the north of the river Araxes was not called Azerbaijan prior to 1918, unlike the region in northwestern Iran that has been called since so long ago."}}</ref> ئەم وڵاتە لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن ھێزەکانی سۆڤیەت داگیرکرا و لەژێر ھەژموونی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیزمدا]] بوو تا ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ و دواجار کۆماری ئازەربایجانی مۆدێرن دروست بوو. == سەردەمی پێش مێژوو == مێژووی بوونی مرۆڤ لە کۆماری ئازەربایجان دەگەڕێتەوە بۆ ھەزاران ساڵ پێش ئێستا. ھەڵکۆڵینەکانی دەشکەوتی ئازیخەکان لە بەشی فۆزولی بوونی شوێنەواری ژیانی مرۆڤەکان دەردەخەن کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٣٥٠ بۆ ٤٠٠ ھەزار ساڵ پێش ئێستا.<ref>[http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/42_folder/42_articles/42_azikhcave.html Jawbones and Dragon Legends: Azerbaijan's Prehistoric Azikh Cave by Dr. Arif Mustafayev]</ref> ھەروەھا پترۆگلیفەکانی قوبوستان مێژوویەکی ١٢ ھەزار ساڵەیان ھەیە. لە سەدەی نۆی پێش زایین، [[سەکاکان|سکیتییەکان]] لەم ناوچەیەدا نیشتەجێ بوون کە ئێستا بە کۆماری ئازەربایجان ناودەبرێت. دوای ئەوان [[ماد|مادەکان]] و پاشان ھەخامەنییەکان بە سەرکردایەتی [[کورووشی مەزن|کوروش]] حوکمڕانی ناوچەکەیان کرد. لەگەڵ ھێرشی [[ئەسکەندەری مەزن|ئەسکەندەر]]، قۆناغی حوکمڕانی فەرمانڕەوا وابەستەکانی لە ناوچەکەدا دەستی پێکرد، بەڵام لە ھەندێک قۆناغدا فەرمانڕەوا ناوخۆیییەکان بە باجدان حکوومەتی ناوخۆیی خۆیان دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+az0014) |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130724181839/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+az0014) |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|ئازەربایجان}} {{پۆلی کۆمنز|History of Azerbaijan}} [[پۆل:ئازەربایجان]] [[پۆل:مێژووی ئازەربایجان]] h8g71b4b9fac4959zq4b3sva1b08vds 1 227813 1593300 1330913 2026-06-22T23:22:47Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593300 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1041260 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170816193739/https://www.apnews.com/c8d1525e447f4a0d8bbbd2fd47d84d0d بۆ https://www.apnews.com/c8d1525e447f4a0d8bbbd2fd47d84d0d زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:١٤، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1084671 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170816193042/http://ttabvue.uspto.gov/ttabvue/v?pno=92066389&pty=CAN&eno=1 بۆ http://ttabvue.uspto.gov/ttabvue/v?pno=92066389&pty=CAN&eno=1 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:٠١، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1330912 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170816193042/http://ttabvue.uspto.gov/ttabvue/v?pno=92066389&pty=CAN&eno=1 بۆ http://ttabvue.uspto.gov/ttabvue/v?pno=92066389&pty=CAN&eno=1 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170816193739/https://www.apnews.com/c8d1525e447f4a0d8bbbd2fd47d84d0d بۆ https://www.apnews.com/c8d1525e447f4a0d8bbbd2fd47d84d0d زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٩:٠٧، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593299 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20130704001351/http://www.comic-con.org/awards/1980s-recipients گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20201129132756/https://www.comic-con.org/awards/1980s-recipients لە https://www.comic-con.org/awards/1980s-recipients *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20131029200617/http://www.comic-con.org/awards/1990s-recipients گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20201129140913/https://www.comic-con.org/awards/1990s-recipients لە https://www.comic-con.org/awards/1990s-recipients *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20141006153947/http://www.comic-con.org/awards/2000s گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20201129132858/https://www.comic-con.org/awards/2000s لە https://www.comic-con.org/awards/2000s تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٢٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 93wi0v5ogws12ay89jfzszms2pfdtl7 0 228033 1593363 1462028 2026-06-23T08:29:25Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593363 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Military service mark of the United States Air Force.svg|220x440px|وێنۆک]] '''ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: United States Air Force) ھێزی ئاسمانی لقی خزمەتگوزاری ئاسمانیی [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]ە. یەکێکە لە شەش ھێزە چەکدارەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و یەکێکە لە ھەشت خزمەتگوزارییە جلوبەرگدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان. سەرچاوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ١ی ئابی ١٩٠٧، وەک بەشێک لە فەیلەقی سیگناڵی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان، ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا بە گواستنەوەی کارمەندان لە ھێزە ئاسمانییەکانی سوپا بە دەرچوونی یاسای ئاسایشی نیشتمانیی ساڵی ١٩٤٧ دامەزرا. دووەم گەنجترین لقی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانە]] و چوارەمە لە ڕیزبەندی پێشی نەدا. ھێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەرکە سەرەکییەکانی خۆی وەک باڵادەستی ئاسمانیی، ھەواڵگری یەکخراوی جیھانی، چاودێری و سیخوڕی، جووڵەی خێرای جیھانی، ھێرشی جیھانی، و فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردن دەربڕیوە. وەزارەتی ھێزی ئاسمانیی، کە وەک بارەگای سەرەکی و بەشی جێبەجێکاری ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا کاردەکات، یەکێکە لە سێ بەشە سەربازییەکەی وەزارەتی بەرگریی. وەزارەت لەلایەن سکرتێری مەدەنی ھێزی ئاسمانییەوە سەرۆکایەتی دەکرێت، کە ڕاپۆرت بۆ سکرتێری بەرگریی دەنێرێت و لەلایەن سەرۆکەوە بە پشتگیری ئەنجومەنی پیران دادەمەزرێت. بەرزترین ئەفسەری سەربازی لە ھێزی ئاسمانیدا سەرۆکی ئەرکانی ھێزی ئاسمانییە، کە سەرپەرشتی یەکەکانی ھێزی ئاسمانی دەکات و وەک یەکێک لە سەرۆک ئەرکانە ھاوبەشەکان کاردەکات. بەپێی ئاراستەی سکرتێری بەرگریی و سکرتێری ھێزی ئاسمانیی، ھەندێک لە پێکھاتەکانی ھێزی ئاسمانیی بۆ فەرماندەیییە شەڕکەرە یەکگرتووەکان تەرخان دەکرێن. فەرماندە شەڕکەرەکان دەسەڵاتی کارپێکردنی ئەو ھێزانەیان پێدەسپێردرێت کە بۆیان دیاریکراوە، لەکاتێکدا سکرتێری ھێزی ئاسمانیی و سەرۆکی ئەرکانی ھێزی ئاسمانی دەسەڵاتی کارگێڕی بەسەر ئەندامەکانیاندا دەھێڵنەوە. لەگەڵ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی ئاسمانی سەربەخۆ، ھێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پشتیوانی ئاسمانی بۆ ھێزە وشکانی و دەریایییەکان دابین دەکات و یارمەتی چاکبوونەوەی سەربازەکان لە مەیداندا دەدات. تا ساڵی ٢٠٢٠، ئەم خزمەتگوزارییە نزیکەی ٥٬٥٠٠ فڕۆکەی سەربازی و نزیکەی ٤٠٠ [[مووشەکی بالیستیکی]] کیشوەربڕ بەکاردەھێنێت. گەورەترین ھێزی ئاسمانی جیھانە، بوودجەکەی ١٧٩٫٧ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]]ە و دووەم گەورەترین لقی خزمەتگوزاری وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانە، بە ٣٢١٬٨٤٨ سەربازی ئاسمانی لە ئەرکی چالاکدا، ١٤٧٬٨٧٩ کارمەندی مەدەنی، ٦٨٬٩٢٧ سەربازی ئاسمانی یەدەگ، ١٠٥٬١٠٤ سەربازی ئاسمانی پاسەوانی نیشتمانیی ئاسمانیی، و نزیکەی ٦٥٬٠٠٠ یارمەتیدەری پۆلیسی ئاسمانیی مەدەنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ |archive-url=https://web.archive.org/web/20090902192726/http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 |url-status=dead }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20161009084855/http://www.afpc.af.mil/Air-Force-Demographics</ref><ref>http://www.airforce-magazine.com/MagazineArchive/Magazine%20Documents/2009/May%202009/0509facts_fig.pdf</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕین}} {{پۆلی کۆمنز|United States Air Force}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٧ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] b7mdlpf8gadvxmp3rolxy3rzmzmfu7z 0 230412 1593070 1593003 2026-06-22T12:02:16Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593070 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} {{infobox war faction|name=پێشمەرگەی ڕۆژ|native_name=|native_name_lang=|caption=|image=|leaders=ئیبراھیم برۆ|active=|split=|allegiance=|clans=|headquarters=[[کوردستانی باشوور]]|area=|ideology=|size=5,000+|allies=* {{flag|Iraqi Kurdistan}} ** [[پێشمەرگە]] * {{flag|USA}} * {{flagicon|Libya}} حکوومەتی ڕزگاریی نیشتمانیی|opponents=*{{flag|Islamic State|name=Islamic State}}|battles=شەڕی ناوخۆی سووریا، شەڕی ناوخۆی لیبیا، شەڕی دژە داعش|war=|url=|predecessor=|successor=}}'''پێشمەرگەی ڕۆژ'''، یان '''پێشمەرگەی ڕۆژاوا'''، باڵی سەربازی [[ئەنجومەنی نیشتمانیی کورد (سووریا)|ئەنجومەنی نیشتیمانیی کورد]]ن لە [[سووریا]]. == مێژوو == ئەو سەرکردەیەی [[کەنەکە]] ئیدیعای کرد کە لە بەرامبەر بەرزبوونەوەی ھێزی سەربازی [[یەپەگە]] و [[یەپەژە]]، باڵە چەکدارەکانی [[پەیەدە]]، کەنەکە باڵی نیمچە سەربازیی خۆی، پێشمەرگەی ڕۆژ پێکھێنا. بەگوێرەی بانگەشەی ئیبراھیم بیرۆ، پێشمەرگەکانی ڕۆژاوا زیاتر لە پەنابەرانی کوردی سووریا و ئاوارەی سوپای سووریا لە [[ھەرێمی کوردستان]] وەرگیراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=KNC leader: If Int'l efforts fail, Rojava Kurds must unite for their own region|ناونیشان=http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=198967|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Rudaw|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160827105226/http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=198967|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="homeland">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Vager Saadullah|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Politics Keep Syrian Kurdish Troops From Fighting in Their Homeland. Never mind Islamic State—one faction rejects another's fighters|ناونیشان=https://warisboring.com/politics-keep-syrian-kurdish-troops-from-fighting-in-their-homeland-adc2ef3897fd#.e6fd4v0cu|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ئیش=War Is Boring}}</ref> پێشمەرگەی ڕۆژ کە لەلایەن پێشمەرگە و زێرەڤانی لە سەردەمی مەیجر ژەنەڕاڵ بەھجەت تەیماس مەشق و ڕاھێنانیان پێدەکرا، پێشمەرگەی ڕۆژ تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٦ ھێزی ئیدیعاکراوی ٣٠٠٠ چەکداری ھەبوو و تا کانوونی دووەمی ٢٠١٨ پێنج ھەزار چەکداری ھەبوو، ئامانجی سەرەکییان بەرگریکردن بووە لە ناوچە کوردستانییەکان، و شەڕکردن لەگەڵ [[داعش|دەوڵەتی ئیسلامیی]]. == شەڕەکان == لە نێوان ساڵانی ٢٠١٦ بۆ ٢٠١٨ پێشمەرگەکانی ڕۆژاوا زیاتر [[شەڕی پێشمەرگە و داعش|شەڕی داعش]]یان لە عێراق دەکرد.<ref name="homeland2">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Vager Saadullah|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Politics Keep Syrian Kurdish Troops From Fighting in Their Homeland. Never mind Islamic State—one faction rejects another's fighters|ناونیشان=https://warisboring.com/politics-keep-syrian-kurdish-troops-from-fighting-in-their-homeland-adc2ef3897fd#.e6fd4v0cu|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ئیش=War Is Boring}}</ref> لە ٢ی ئازاری ٢٠١٧ لە [[شنگال]] لە نێوان پێشمەرگەی ڕۆژاوا و میلیشیا ئێزیدییە سەر بە [[پەکەکە]] پێکدادان ڕوویدا و لە ئەنجامدا پێنج کەس و ھەروەھا دوو چەکداری سەر بە پەکەکە کوژران کە ھەوڵیاندا ڕێگری لە پێکدادانەکان بکەن. ھەروەھا لە تێکھەڵچوونەکاندا لانیکەم چوار پێشمەرگەش بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=7 Yazidi fighters killed, 20 injured in Shingal clashes with peshmerga force - Kom News|ناونیشان=https://komnews.com/7-yazidi-fighters-killed-20-injured-in-shingal-clashes-with-peshmerga-force/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170305115229/https://komnews.com/7-yazidi-fighters-killed-20-injured-in-shingal-clashes-with-peshmerga-force/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> لە شەڕی ناوخۆیی دووەمی [[لیبیا]] ئەحمەد مسماری وتەبێژی سوپای نیشتیمانیی لیبیا بە سەرپەرشتی خەلیفە حەفتەر ڕەخنەی لە گواستنەوەی شەڕڤانان لە تورکیاوە بۆ لیبیا گرت. ناوبراو گومانی ئەوەیشی خستووەتەڕوو، لەنێو ئەو میلیشیاکانی سەر بە تورکیا بۆ پشتیوانی لە حکوومەتی ڕزگاری نیشتمانیی ڕەوانەی لیبیا کراون، ئەندامانی پێشمەرگەی ڕۆژ و گورگەکانی خۆڵەمێشی ھەن. تەنانەت گوایە پێشمەرگەی ڕۆژ لە میت مەشق و ڕاھێنانیان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LNA: Why do Kurds fight alongside the 'Grey Wolves' in Libya?|ناونیشان=https://anfenglishmobile.com/features/lna-why-do-kurds-fight-alongside-the-grey-wolves-in-libya-43078|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=ANF News|زمان=en}}</ref> == ململانێ لەگەڵ ھەسەدە == بەھۆی گرژییە سیاسییەکانی نێوان پەیەدە و ئەنجومەنی نیشتیمانی کورد، پێشمەرگەی ڕۆژ نەیتوانیوە بچێتە ڕۆژاڤا. لە سەردەمی گەمارۆدانی کۆبانێدا، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پێشنیاری ناردنی ٢٠٠ چەکداری پێشمەرگەی ڕۆژ کرد بۆ پشتیوانی لە بەرگرییەکانی (ھەسەدە)، بەڵام ئەم پێشنیارە لەلایەن پەیەدە ڕەتکرایەوە، چونکە دەیانویست ھەموو یەکە کوردییەکان وەک بەشێک لە ھێزەکانی (ھەسەدە) شەڕ بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Rewan Othman|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=YPG refuses help from KNC in Kobane|ناونیشان=https://www.alaraby.co.uk/english/news/2014/11/15/ypg-refuses-help-from-knc-in-kobane|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ئیش=The New Arab}}</ref> سەرۆکی کەنەکە چەند جارێک بانگەشەی ئەوەی کردووە کە یەپەگە تەنانەت ڕێگری لە پێشمەرگە ڕۆژ کە لە کوردستانی باشوور لە پێشمەرگەوە مەشق و ڕاھێنانیان وەرگرتبوو، بەھیچ شێوەیەک ڕێگرییان لە چوونە ناو ڕۆژاڤا کردووە.{{sfnp|Gunes, Lowe|2015|p=٥}} لەدوای پێکھێنانی ھێزەکانی یەپەگە، بەرپرسانی یەپەگە ڕایان گەیاندووە کە پێشمەرگەی ڕۆژ بەخێرھاتن دەکرێت بۆ پەیوەندیکردن و شەڕکردن لەژێر فەرماندەیی ھێزەکانی سەدەف، بەڵام یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕەتیکردووەتەوە بچنە ناو ھێزەکانی سەدەفەوە، و ڕایان گەیاندووە کە «ئەوان [ھەسەدە] پەیوەندییەکی باشیان لەگەڵ سوریادا ھەیە». ڕژێم، ھەر بۆیە ناتوانین پەیوەندییان پێوە بکەین”. بەڵام سەرەڕای گرژییەکانیان لەگەڵ پەیەدە، کەنەکە لێکۆڵینەوەکانی گرووپەکانی ئۆپۆزسیۆنی سووریای ڕەتکردووەتەوە بۆ ناردنی پێشمەرگەی ڕۆژ بۆ عەزاز بۆ بەرگریکردن لە شارەکە لە دژی ھەردوو داعش و ھەروەھا یەپەگە. بەھجەت تەیماس ڕای گەیاند، پێشمەرگەی ڕۆژ «نایەوێت شەڕی کورد بکات، تەنیا شەڕی داعش دەکات». دوای ئەوەی پەکەکە پێشمەرگەی ڕۆژ بە «بەکرێگیراو» ناوبرد، حاجی کالۆ، یەکێک لە سەرکردەکانی پێشمەرگەی ڕۆژ ڕای گەیاند، «بەکرێگیراو تەنھا بۆ پەکەکە دەگونجێت، پێشمەرگەی ڕۆژ تەنھا دەیەوێت خزمەتی کوردستان بکات».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Haji Kalo: Roj Peshmerga was established to serve Kurdistan, and describing mercenaries is only appropriate for the PKK-ARK NEWS|ناونیشان=https://www.arknews.net/en/node/32523|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.arknews.net|زمان=en}}</ref> لە ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، جەیمس فرانکلین جێفری، نوێنەری ئەمریکا بۆ سووریا، ڕۆژنامەنووسانی ئاگادارکردەوە کە بەشێک لە پێشمەرگەکانی ڕۆژاڤا لەودیو سنووری عێراق و سووریا جێگیرکراون. بە ڵام ناکۆکییە کانی نێوان پە یە دە و کە ن سی سە ڕە ڕای داواکارییە کانی کۆمە ڵگە ی نێودە وڵە تی پێشمە ڕگە ی ڕۆژ بۆ ھاتنە ناو ڕۆژاڤا. یەکێک لە ئاستەنگە سەرەکییەکان پەیوەندییەکانی کۆمیسیۆنی کۆمەڵی ئیسلامی لەگەڵ تورکیا و ترسی خەڵکی ناوچەکە بووە کە پێیان وایە لایەنگرانی پەیەدە بن لەوەی پێشمەرگەی ڕۆژ لە داھاتوودا دژی ڕۆژاڤا بەکاربھێنرێت. ئەنجومەنی نیشتیمانی کورد ڕای دەگەیەنێت، پەیەدە دژایەتی پێشمەرگەی ڕۆژ دەکات، چونکە دەیانەوێت قۆرخکاری لەسەر دەسەڵات بپارێزن و پەیەدە ترسی ئەوەی ھەیە کە پێشمەرگەی ڕۆژ کۆتایی بە سەپاندنی دەسەڵاتی تاکڕەوانەی پەیەدە بەسەر ناوچە کوردنشینەکانی سووریادا بھێنێت. لەکاتێکدا کە لەلایەن لایەنگرانی لایەنگرانی پەیەدە بە بەکرێگیراو بۆ تورکیا وەسف دەکرێن، پێشمەرگە ڕۆژ و ئیدارەی کەنەکەکەیان لە بەرامبەردا پەیەدە بەوە تۆمەتبار دەکەن کە بەکرێگیراون بۆ ئێران و زۆر نزیک لە ئەسەد کە بنەماڵەکەی نیو سەدەیە چەوساندنەوەی کوردیان کردووە. ئەوان پەیوەندییەکانیان بە تورکیاوە وەک پێویستییەکی جیۆپۆلەتیکی پاساو دەھێننەوە ئەگەر کورد لە سووریا بییەوێت ئۆتۆنۆمییەکی یاسایی لە دیمەشقەوە بەدەستبھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rojava Peshmerga – the group may be the US's ticket out of Syria crisis|ناونیشان=https://www.jpost.com/Middle-East/Rojava-Peshmerga-the-group-may-be-the-USs-ticket-out-of-Syria-crisis-574728|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ئیش=The Jerusalem Post}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barzani|یەکەم=Masoud|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=The Time Has Come For Iraqi Kurdistan To Make Its Choice On Independence|newspaper=The Washington Post|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/democracy-post/wp/2017/06/28/the-time-has-come-for-iraqi-kurdistan-to-make-its-choice-on-independence/}}</ref> == مووچەگرتن لە حکوومەتی ھەرێم == لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ [[عەلی حەمە ساڵح]]، پەرلەمانتاری پێشووی کوردستان و سەرۆکی ڕەوتی [[ھەڵوێست]] ڕایگەیاند مووچەی ھێزی پێشمەرگەی ڕۆژ لەلایەن حکوومەتی ھەرێمەوە بڕاوە.<ref name="وێستگەنیوز ۱">[https://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=136638&Jor=1 وێستگەنیوز: ''عەلی حەمە ساڵح: مووچەی ھێزی ڕۆژی سووریا و حسەین یەزدانپەنا بڕا''، نووسراو لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤؛] سەردان لە ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|سووریا|کوردستان}} [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییە سوورییەکان]] [[پۆل:پێشمەرگە]] lbi8yfcmpx967gvtwsqmtp12m76hfxl 0 236664 1593267 1592995 2026-06-22T20:04:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1593267 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''شەڕی ڕووسیا و ئێران لە ساڵانی ١٨٢٦–١٨٢٨ (١٢٠٥–١٢٠٦ کۆچی)''' دوایین شەڕی گەورە لە نێوان [[ئێران]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا]] بوو . دوای [[پەیمانی گوڵستان]] کە دوای شەڕی پێشووی ئێران و ڕووسیا لە ساڵی ١٨١٣ واژۆ کرا، ئاشتی لە [[قەوقاز]] بۆ ماوەی ١٣ ساڵ بەردەوام بوو. بەڵام شای ئێران، [[فەتح عەلی شا]], بەردەوام وابەستەی یارمەتی و ئامۆژگاری دەرەکی بوو و لەم کاتەدا ئامۆژگاری بریکارەکانی بەریتانیا خەونی کۆنترۆڵکردنەوەی ئەو خاکانەی کە تەسلیم بە ڕووسەکان درابوو، لە ناویدا زیندوو ھێشتەوە. ھەروەھا پێداگرییان لەسەر ئەوە دەکرد کە لە ئەگەری شەڕدا [[ئینگلتەرا]] پشتیوانی لێ بکات. بڕیاری دەستپێکردنی شەڕەکە لە بەھاری ساڵی ١٨٢٦ درا. == پێشینە == [[فەتح عەلی شا قاجاڕ]] (نزیکەی: ١٧٩٧–١٨٣٤)، دووەم شا (پاشا)ی تازە دامەزراوی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]]ی ئێران، ھەر کە لە ساڵی ١٧٩٧دا دەسەڵاتی گرتە دەست، تووشی ململانێ لەگەڵ ڕووسیا بوو لەسەر [[قەوقاز]]. دوای چەندین ساڵ لە ژێردەستەیی فەرمانڕەواییی ئێران، [[شانشینی کارتلی-کاخێتی|شانشینی مەسیحیی کارتلی-کاخێتی]] (کە لە [[ڕۆژھەڵاتی گورجستان]] ھەڵکەوتووە) بڕیاری دا فەرمانڕەوایییەکەیان ڕەت بکاتەوە. دوای ڕەتکردنەوەی فەرمانڕەواییی قاجاڕەکان، بڕیاری دا بۆ بەرگری لە دژی ئێران ڕوو لە ڕووسیا بکات. لەبەر ئەوەی شای پێشوو [[ئاغا محەممەد خان قاجاڕ]] (نزیکەی: ١٧٨٩–١٧٩٧) لە کاتی ھەڵمەتێکی سەربازیدا لە قەوقاز کوژرابوو، ئەمە بابەتێکی گرینگ بوو بۆ خانەدانی قاجاڕ.{{sfn|Pourjavady|2023}} سەردەمی فەرمانڕەواییی [[ئەلێکساندەری یەکەمی ڕووسیا|تزار (ئیمپراتۆر) ئەلێکساندەری یەکەم]] (نزیکەی: ١٨٠١–١٨٢٥) شاھیدی زیادبوونی ئارەزووی ڕووسەکان بوو بۆ زیادکردنی ئامادەیی و دەسەڵاتیان لە قەوقاز، کە لە ساڵانی ١٧٦٠ەوە ئارەزووی خۆیان تێدا نیشان دابوو. ھەر پێشێلکارییەکی کۆنترۆڵی ئێران بەسەر قەوقازدا شتێک نەبوو کە ئیدارەی قاجاڕ بتوانێت بە ئاسانی پشتگوێی بخات. لە ساڵی ١٥٠٢ەوە ئێران کۆنترۆڵی قەوقازی کردبوو و ئێرانییەکان وەک درێژکراوەیەکی سروشتیی وڵاتەکەیان دەیانبینی. جەنگی [[جەنگی ڕووس و فارس (١٨٠٤–١٨١٣)|١٨٠٤–١٨١٣]] زۆری پێ نەچوو لە نێوان ھەردوو وڵاتدا وەک ئەنجامی داگیرکردنی شاری ئێرانی [[گەنجە، ئازەربایجان|گەنجە]] لەلایەن ڕووسەکان و کۆمەڵکوژیی دانیشتووانەکەی سەری ھەڵدا.{{sfn|Pourjavady|2023}} ئێرانییەکان لە کۆتاییدا جەنگەکەیان دۆڕاند و ناچار بوون [[پەیمانی گوڵستان]] واژوو بکەن. بەپێی مەرجەکانی پەیماننامەکە، ئێران سوڵتانیەتەکانی [[شەمشادیل]]، [[سوڵتانیەتی قەزاق|قەزاق]]، [[سوڵتانیەتی شۆراگەل|شۆراگەل]]، و خاننشینەکانی [[خاننشینی باکوو|باکوو]]، [[خاننشینی دەربەند|دەربەند]]، گەنجە، [[خاننشینی شەککی|شەککی]]، [[خاننشینی قوبە|قوبە]]، [[خاننشینی شیروان|شیروان]]، [[خاننشینی قەرەباغ|قەرەباغ]]، و بەشی باکوور و ناوەڕاستی [[خاننشینی تاڵش|تاڵش]]ی بۆ ڕووسیا بەجێھێشت.{{sfn|Behrooz|2023|p=102}}{{sfn|Bournoutian|2021|p=233}} جگە لەوەش، ئێران ناچار بوو دەست لە بانگەشەکانی بەسەر گورجستاندا ھەڵبگرێت.{{sfn|Bournoutian|1992|p=21}} ڕێکخستنە خاکیەکانی پەیماننامەکە ناڕوون بوون، بۆ نموونە لە تاڵش، کە بۆ ئەو بەڕێوەبەرانە بەجێھێڵرابوو کە بە ڕەزامەندی ھەردوولا دەستنیشان کرابوون تا «دیاری بکەن چ چیا، ڕووبار، دەریاچە، گوند و کێڵگەیەک ھێڵی سنوور دیاری دەکەن.» ئەگەر یەکێک لە بەشداربووانی پەیماننامەکە ھەستی بکردایە کە لایەنی بەرامبەر «پێشێلکاری» لەو موڵک و ماڵە خاکییانە کردووە کە بەپێی بنەمای «دۆخی باو» بانگەشەیان بۆ کراوە، تەنانەت ئەو سنوورانەی لە پەیماننامەکەدا دیاری کرابوون دەکرا بگۆڕدرێن. ئەمە لە بنەڕەتدا دڵنیایی دا کە ململانێ خاکییەکان دوای ڕێپێدانی پەیماننامەکە بەردەوام دەبن. ناوچەی نێوان [[دەریاچەی سێڤان|دەریاچەی گۆکچە]] و شاری [[یێریڤان|ئێریڤان]] بە یەکێک لە جێگەی مشتومڕترینەکان مایەوە.{{sfn|Daniel|2001|pp=86–90}} == دەرەنجام == [[Image:Treaty of Turkmenchay by Moshkov.jpg|thumb|ڕێوڕەسمی واژووکردنی [[پەیمانی تورکمانچای]]]] لە ٢ی شوباتی ١٨٢٨دا، عەباس میرزا [[پەیمانی تورکمانچای]] واژوو کرد، بەمەش دەستی لە ئێریڤان و نەخچیڤان ھەڵگرت و ھەروەھا ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر قەرەبووکردنەوەی بەرچاوی جەنگ و ئیمتیازاتی دیکە.{{sfn|Behrooz|2023|p=128}} پارێزگای [[ئازەربایجان (ئێران)|ئازەربایجان]] و سامانی تایبەتیی عەباس میرزا زۆربەی ئەو پارەیەیان دابین کرد کە بۆ پارەدانی ئەمە پێویست بوو؛ بەشێکی کەمی لەلایەن بەریتانییەکانەوە ھات، بەڵام ھیچی لەلایەن شاوە نەبوو. ڕووسیا توانی فشار بخاتە سەر ئێران بەھۆی پابەندبوونی بە قەرەبووکردنەوە. ھەروەھا پەیماننامەکە دەرفەتی بە ڕووسیا دا کە دەست لە ڕامیاریی ئێران وەربدات، چونکە ئێستا شا پێویستی بە ناساندنی ئەو کەسە بوو لەلایەن ڕووسیاوە کە دەیویست وەک جێنشین دیاریی بکات.{{sfn|Aktin|2018|p=21}} ئێران ئەگەری ھەبوو لە زیان و ملکەچیی زیاتر ڕزگاری بێت، پێدەچێت تەنانەت لە لەدەستدانی تەواوی ئازەربایجان یان بوون بە ژێردەستەی ڕووسیا، جا چ بەھۆی بەردەوامیی دانوستانکارانی ئێرانی بە یارمەتی بەریتانییەکان یان ئارەزووی ڕووسەکان بۆ ئاشتییەکی خێرا چونکە [[جەنگی ڕووس و تورک (١٨٢٨–١٨٢٩)|جەنگێکی دیکە لەگەڵ عوسمانییەکان]] ئەگەرێکی نزیک بوو.{{sfn|Amanat|2017|p=211}} دوای جەنگ، دەوڵەتی قاجاڕ چیتر ڕووبەڕووی ڕووسیا نەبووەوە وەک ھاوتا یان وەک یەکسان لەلایەن وڵاتانی ئەورووپایی مامەڵەی لەگەڵ نەکرا.{{sfn|Behrooz|2023|p=128}} شکستی ئێران تێڕوانینی ئەبولقاسم قایم-مەقامی لەسەر ڕووسەکان گۆڕی، وەک لە یەکێک لە ھۆنراوەکانیدا نیشان دراوە، کە تێیدا پەشیمانە لە گۆڕانی بەختی ئێران. ئەو ئێستا دانی بەوەدا نابوو کە چیتر ئێرانییەکان ھێزی باڵادەست نین بەڵکوو ڕووسەکانن.{{sfn|Kashani-Sabet|2014|p=22}} [[Image:Persian payment of indemnity in Tabriz.jpg|thumb|200px|left|بەرپرسانی ئێرانی یەکەم قیستی قەرەبووی جەنگەکەیان بە زێڕ بە ڕووسەکان دەدەن. پێش ئەوەی بگوازرێنەوە، ئەفسەرە ڕووسەکان بە تەرازوویەکی گەورە کە لە سەقفەکە ھەڵواسراوە، کێشی دەکەن.{{sfn|Amanat|2017|p=213}}]] لە ساڵی ١٨٢٩دا، شاعیر و نووسەری ناوداری ڕووسی [[ئەلێکساندەر گریبۆیەدۆڤ]] سەرکردایەتیی نێردەیەکی گەورەی ڕووسیای کرد بۆ تارانی پایتەخت بۆ جێبەجێکردنی مەرجەکانی پەیمانی تورکمانچای. ئەو فەرمانی دا کە ئەو کەنیزەکە گورجییانەی کە لە حەرەمەکانی قاجاڕەکاندا (لەوانەش حەرەمی ئاسێف ئەلدەولە) ڕاگیرابوون، ڕادەستی ئەو بکرێن. ئەو ئەمەی بە ھاندانی خەسێندراوێکی ئەرمەنی کردبوو کە خۆی زیندانیی ھەڵمەتەکانی پێشووی ئێران بوو بۆ ناو قەوقاز. گریبۆیەدۆڤ یاریدەدەرە ئەرمەنی و گورجییەکانی نارد بۆ ڕادەستکردنی کەنیزەکە گورجییەکان بە باڵیۆزخانەی ڕووسیا، بە پشتبەستن بە بەندێکی پەیمانی تورکمانچای کە داوای ئاڵوگۆڕی زیندانیانی جەنگی دەکرد.{{sfn|Amanat|2017|p=216}} پێشێلکردنێکی لەو شێوەیەی یاسا و ڕێوڕەسمە ئایینییەکانی [[شیعە]] وەک خاوەن گرینگییەکی ڕەمزیی بەرچاو دەبینرا. ئاسێف ئەلدەولە داوای یارمەتیی لە زانای ئیسلامیی ناوخۆیی میرزا مەسیح تێرانی کرد، کە لە ئەنجامدا داوای لە ھاووڵاتیانی پایتەخت کرد ڕاپەڕن، کەنیزەکەکان ڕزگار بکەن، کە ڕەنگە ئێستا موسڵمان بووبن، و بیانگەڕێننەوە بۆ ماڵە موسڵمانەکانیان. سێ خۆپیشاندەر ژیانیان لەدەست دا لەو شەڕانەی کە لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکانی ڕووسیادا ڕووی دا. میرزا مەسیح تێرانی پاشان [[فەتوا]]یەکی دەرکرد، کە بووە ھۆی کوشتنی گریبۆیەدۆڤ و ھەموو کارمەندانی باڵیۆزخانەی ڕووسیا جگە لە یەکێک لە کۆی حەفتا کەس لەلایەن جەماوەرێکی تووڕەوە.{{sfn|Amanat|2017|p=216}} بێھرووز دەڵێت «لەو چوارچێوەیەدا، کاردانەوەی پڕ لە دڵەڕاوکێی ئێرانییەکان پڕمانا بوو و نیشانی دەدات کە تا چەند تێڕوانینەکان بەرامبەر ڕووسیا لە ئێراندا گۆڕاون.» مێژوونووسێکی ئێرانیی ھاوچەرخ دەڵێت؛ «کاتێک عەباس میرزای جێنشین ھەواڵی ڕووداوەکەی بیست، فەرمانی بە ھەموو سەرباز و خانەدانەکان دا جلی ڕەش لەبەر بکەن وەک نیشانەی تازیەباری، ھەموو بازاڕەکان بۆ ماوەی سێ ڕۆژ داخران، و ھەموو خەڵک لە کارکردن وەستان.» بۆ داوای لێبووردن، فەتح عەلی شا تیمێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ نیکۆلای یەکەم. خەسرەو میرزا سەرکردایەتیی تیمە پلەبەرزەکەی دەکرد کە لە ساڵی ١٨٢٩دا گەیشتە [[سەنت پیتەرزبورگ]].{{sfn|Behrooz|2023|p=131}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|ئێران|شەڕ|مێژوو|ئازەربایجان|ئەرمەنستان|ئەورووپا}} {{پۆلی کۆمنز|Russo-Persian War (1826-1828)}} [[پۆل:شەڕەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:مێژووی ڕووسیا]] [[پۆل:مێژووی ئازەربایجان]] [[پۆل:مێژووی ئەرمەنستان]] [[پۆل:جێگری پاشایەتی قەوقاز (١٨٠١–١٩١٧)]] tdvlsccw50gsw9r567wr6f7kx4xaznw 0 241452 1593293 1178903 2026-06-22T22:40:51Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593293 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کۆزیای سلۆبۆدا''' (بە [[ڕووسی]]: Ко́зья Слобода́) وێستگەیەکە لەسەر [[میترۆی کازان]] کە لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ کرایەوە، یەکەم وێستگەیە لە کەناری ڕاستی [[ڕووباری کازانکا]]. دروستکردنی وێستگەکە لە شوباتی ٢٠٠٦ دەستیپێکرد.<ref>[[Kazan Metro]], [http://kazantransport.by.ru/metro/sta1ks.htm Казаниский метро: Станция "КОЗЬЯ СЛОБОДА"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430134650/http://kazantransport.by.ru/metro/sta1ks.htm |date=2007-04-30}} {{in lang|ru}}</ref><ref>{{in lang|ru}} [http://inkazan.ru/vsyo-taki-kozya/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250922170237/https://inkazan.ru/vsyo-taki-kozya/ |date=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Koziya Sloboda (Kazan Metro station)}} [[پۆل:بینا و پێکھاتە لە کازان]] [[پۆل:میترۆی کازان]] s23viz4h2mqruvan9h5rv29490027f5 4 241625 1593275 1592891 2026-06-22T21:00:57Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1593275 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨٠٣٨ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨٧٨١٨ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٥٠٦ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨٤٣١ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:HivjaBot|HivjaBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/HivjaBot|١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨ || bot || ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٢١٢١٨ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:HaryaddBot|HaryaddBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/HaryaddBot|٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٦ || bot || ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 5ns5flhj63k1o4t6pkg8hzv7in7lrm6 0 241689 1593220 1593014 2026-06-22T17:08:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئایین|ئایین]]، [[دەروازە:ڕووسیا|ڕووسیا]] و [[دەروازە:نژیاروانی|نژیاروانی]] 1593220 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەرستگای ھەموو ئایینەکان''' (بە [[ڕووسی]]: Храм всех религий، [[تاتار]]: Барлык диннәр гыйбәдтханәсе)یان پەرستگای گشتگیر (بە ڕووسی: Вселенский храм) کۆمەڵگەیەکی تەلارسازییە لە ناوچەی بچووکی ستارۆیە ئەراکینۆ لە [[کازان]] لە [[ڕووسیا]]. پێکھاتووە لە چەند جۆرێک لە تەلارسازی ئایینی لەوانە کەنیسەی ئۆرتۆدۆکس و [[مزگەوت]] و [[کەنیسە]] و کەنیسە و چەندانی تر. ئێستا لە ساڵی ١٩٩٢ەوە لە قۆناغی دروستکردندایە، لەلایەن ھونەرمەند و خێرخوازی ناوخۆیی ئیلدار خانۆڤ<ref name=kazan24.ru>[https://web.archive.org/web/20120426010836/http://kazan24.ru/articles/44414.html Ракурсы. Творчество Ильдара Ханова] at kazan24.ru {{in lang|ru}}</ref> (١٩٤٠–٢٠١٣) دەستیپێکردووە. ئێستا ئەم پێکھاتە وەک ناوەندێکی ڕۆشنبیری و شوێنی نیشتەجێبوونی خوشک و براکانی خانۆڤ کاردەکات، کە ھەردووکیان بەردەوامن لە خزمەتکردن وەک ڕێبەر و سەرپەرشتیاری کۆمپلێکسەکە.<ref>[http://krasotyrossii.ru/храм-всех-религий-казани/ Храм всех религий в Казани] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220910174134/http://krasotyrossii.ru/%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D0%B2%D1%81%D0%B5%D1%85-%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D0%B9-%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B8/ |date=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref> خانۆڤ وتی کە لە کۆتاییدا پێکھاتەکە دەبێت ١٦ کوپۆلی ھەبێت، کە ھاوتایە لەگەڵ ١٦ ئایینی گەورەی جیھان، لەنێویاندا ئایینەکانی ڕابردوو کە چیتر پەیڕەو ناکرێن.<ref>[https://web.archive.org/web/20100607022502/http://gokazan.ru/webcard/view/70/270.htm Temple of the Universe] at the [[Kazan]] tourist portal {{in lang|ru}}</ref> == پێشانگا == <gallery perrow="4" widths="180px" heights="200px"> File:All Religions Kazan Temple 112.jpeg File:All Religions Kazan Temple 108.jpeg File:All Religions Kazan Temple 109.jpeg File:All Religions Kazan Temple 114.jpeg File:Kazan_temple_of_religions.jpg File:Volga_River._Temple_of_All_Religions_P8150028_2200.jpg </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|All Religions Temple in Kazan}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|ڕووسیا|نژیاروانی}} [[پۆل:بینا و پێکھاتە لە کازان]] [[پۆل:تاتارستان]] 3zyy24upst3g8z6j74bnefbsnzvqkl6 3 243731 1593303 1162505 2026-06-22T23:29:11Z Sakura emad 42467 ئاگادارکردنەوە: پاڵاوتنی سڕینەوەی خێرای [[:میللەت محەمەد]]. 1593303 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٢:٠٣، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ==سڕینەوەی خێرای [[مللەت محەمەد]]== سپاس بۆ دروستکردنی وتاری [[مللەت محەمەد]]. تاگی سڕینەوەی خێڕام دا لە وتارەکە چون گشت سەرچاوەکانی نووسراوەی خودی کەسایەتییەکە بوون. ئەمە کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] دروست دەکات. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٦:٣٨، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ==[[:میللەت محەمەد]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:میللەت محەمەد]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا چوونکە وتارێکە لەبارەی کەسێک، شتێک، ڕێکخراوێک (گرووپی مۆسیقی، بانک، کۆمپانیا، ھتد.)، ناوەڕۆکێکی وێب یان ڕووداوێکی ڕێکخراو کە ئاماژە بە گرنگی یان پێویستی بابەتەکەی نادات و [[وپ:بایەخداری|بێبایەخە]]. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و٧|پێوەری ژمارە ٧ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە. لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:میللەت محەمەد|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%85%DB%8C%D9%84%D9%84%DB%95%D8%AA+%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%DB%95%D8%AF|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٢٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) qch40cpscx3s8ub1ilvq0jfty4keck4 1593311 1593303 2026-06-22T23:50:42Z Sakura emad 42467 /* میللەت محەمەد بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرا */ 1593311 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٢:٠٣، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ==سڕینەوەی خێرای [[مللەت محەمەد]]== سپاس بۆ دروستکردنی وتاری [[مللەت محەمەد]]. تاگی سڕینەوەی خێڕام دا لە وتارەکە چون گشت سەرچاوەکانی نووسراوەی خودی کەسایەتییەکە بوون. ئەمە کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] دروست دەکات. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٦:٣٨، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ==[[:میللەت محەمەد]] == سڵاو ببورە کاتێکم پێچوو تا سەرچاوە نێودەوڵەتییەکان چێک بکەم و بزانم بەڕاستی ئەمە وتارێکی تەواو و سەلمێنراوە، بۆ سڕینەوەکەش ببورن! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) cpky217m2z48gr7thhv7uhfpfd2ch6w 1593313 1593311 2026-06-22T23:57:32Z محمد محسن 90 59391 /* میللەت محەمەد */ وەڵامدانەوە 1593313 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٢:٠٣، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ==سڕینەوەی خێرای [[مللەت محەمەد]]== سپاس بۆ دروستکردنی وتاری [[مللەت محەمەد]]. تاگی سڕینەوەی خێڕام دا لە وتارەکە چون گشت سەرچاوەکانی نووسراوەی خودی کەسایەتییەکە بوون. ئەمە کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] دروست دەکات. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٦:٣٨، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ==[[:میللەت محەمەد]] == سڵاو ببورە کاتێکم پێچوو تا سەرچاوە نێودەوڵەتییەکان چێک بکەم و بزانم بەڕاستی ئەمە وتارێکی تەواو و سەلمێنراوە، بۆ سڕینەوەکەش ببورن! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :{{پەڕەبەندی}} سڵاو بەڕێز [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، :زۆر سوپاس بۆ تێگەیشتن و هاوکاریت. ببوورە ئەگەر سەرئێشەم بۆ دروست کردیت. هەوڵدەدەم لە داهاتوودا وتاری باشتر دروست بکەم. :<nowiki>ماندونەبیت 🌸 ~~~~</nowiki> [[بەکارھێنەر:محمد محسن 90|محمد محسن 90]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمد محسن 90|لێدوان]]) ٢٣:٥٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 1646t3394g6h1g1jqgl2zbtvi7d6bwe 0 243955 1593328 1557765 2026-06-23T05:16:51Z ~2026-36393-95 77266 1593328 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = ئاخبرینوس | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئاخبرینوس | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕاستیی جادوویی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠١٨ (چاپی یەکەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| * چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| * ٧٩ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = {{ISBN|978-9-92221-622-5}} | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئاخبرینوس'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/08/axbirinus.html?m=1 ڕۆمانى ئاخبرینوس لە ڕۆپەلى صدقی نامە ، صدقی هروری]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3/z84-EQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Mllat Mohammed|ژپنک=٩٧٨-٩٩٢٢-٢١-٦٢٢-٥|زمان=ku}}</ref> [[ڕۆمان]]ێکی [[واقیع|واقیعی]] سیحرییە، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە، [[چیرۆک]]ەکە باسى [[سەرباز|سەربازێکی]] یارى [[شەتڕەنج|شەترەنج]] دەکات، کە [[یاخى]] دەبێت و دەرواتە دەرەوەى یاریەکە، بەلام لە واقیعدا دەیبینیت کە شەترەنجێکى گەورەتر هەیە کە تێیادا بەهایى [[مرۆڤ|مروڤ]]ەکان بنپێ دەکات.<ref>[https://www.calameo.com/read/00082123578959a885607 رواية عن بيدق متمرد للكاتب ملت محمد]</ref> <ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20190208172929256169&lng=16 ڕۆمانى ئاخبرینوس لە مالپەڕى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئاخبرینوس by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37069788W/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL50025283M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=محمد|یەکەم=مللەت|سەردێڕ=ئاخبرینوس|بڵاوکەرەوە=Amazon|ساڵ=٢٠٢٣|ژپنک=٩٧٨٩٩٢٢٢١٦٢٢٥|پەڕەکان=https://a.co/d/١A٤٠W٧V}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31430836|سەردێڕ=‫ئاخبرینوس‬ by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‫ئاخبرینوس‬|ناونیشان=https://www.goodreads.com/book/show/203781215|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Goodreads|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.lulu.com/shop/%D9%85%D9%84%D9%84%DB%95%D8%AA-%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%DB%95%D8%AF/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3/ebook/product-844k8r5.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Lulu|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی مللەت محەمەد]] ohyuoctdzwowq8y0ojnk65znb7zck1x 1593349 1593328 2026-06-23T07:17:16Z محمد محسن 90 59391 1593349 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = ئاخبرینوس | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئاخبرینوس | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕاستیی جادوویی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠١٨ (چاپی یەکەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| * چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| * ٧٩ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = {{ISBN|978-9-92221-622-5}} | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئاخبرینوس'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/08/axbirinus.html?m=1 ڕۆمانى ئاخبرینوس لە ڕۆپەلى صدقی نامە ، صدقی هروری]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3/z84-EQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Mllat Mohammed|ژپنک=٩٧٨-٩٩٢٢-٢١-٦٢٢-٥|زمان=ku}}</ref> [[ڕۆمان]]ێکی [[واقیع|واقیعی]] سیحرییە، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە، [[چیرۆک]]ەکە باسى [[سەرباز|سەربازێکی]] یارى [[شەتڕەنج|شەترەنج]] دەکات، کە [[یاخى]] دەبێت و دەرواتە دەرەوەى یاریەکە، بەلام لە واقیعدا دەیبینیت کە شەترەنجێکى گەورەتر هەیە کە تێیادا بەهایى [[مرۆڤ|مروڤ]]ەکان بنپێ دەکات.<ref>[https://www.calameo.com/read/00082123578959a885607 رواية عن بيدق متمرد للكاتب ملت محمد]</ref> <ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20190208172929256169&lng=16 ڕۆمانى ئاخبرینوس لە مالپەڕى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئاخبرینوس by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37069788W/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL50025283M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=محمد|یەکەم=مللەت|سەردێڕ=ئاخبرینوس|بڵاوکەرەوە=Amazon|ساڵ=٢٠٢٣|ژپنک=٩٧٨٩٩٢٢٢١٦٢٢٥|پەڕەکان=https://a.co/d/١A٤٠W٧V}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31430836|سەردێڕ=‫ئاخبرینوس‬ by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‫ئاخبرینوس‬|ناونیشان=https://www.goodreads.com/book/show/203781215|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Goodreads|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.lulu.com/shop/%D9%85%D9%84%D9%84%DB%95%D8%AA-%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%DB%95%D8%AF/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3/ebook/product-844k8r5.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Lulu|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] 75d2rk2y6hbwtekpe9y8dudezag61vs 1593368 1593349 2026-06-23T08:52:44Z محمد محسن 90 59391 1593368 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = ئاخبرینوس | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئاخبرینوس | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕاستیی جادوویی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠١٨ (چاپی یەکەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| * چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| * ٧٩ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = {{ISBN|978-9-92221-622-5}} | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئاخبرینوس'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/08/axbirinus.html?m=1 ڕۆمانى ئاخبرینوس لە ڕۆپەلى صدقی نامە ، صدقی هروری]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3/z84-EQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Mllat Mohammed|ژپنک=٩٧٨-٩٩٢٢-٢١-٦٢٢-٥|زمان=ku}}</ref> [[ڕۆمان]]ێکی [[واقیع|واقیعی]] سیحرییە، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە، [[چیرۆک]]ەکە باسى [[سەرباز|سەربازێکی]] یارى [[شەتڕەنج|شەترەنج]] دەکات، کە [[یاخى]] دەبێت و دەرواتە دەرەوەى یاریەکە، بەلام لە واقیعدا دەیبینیت کە شەترەنجێکى گەورەتر هەیە کە تێیادا بەهایى [[مرۆڤ|مروڤ]]ەکان بنپێ دەکات.<ref>[https://www.calameo.com/read/00082123578959a885607 رواية عن بيدق متمرد للكاتب ملت محمد]</ref> <ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20190208172929256169&lng=16 ڕۆمانى ئاخبرینوس لە مالپەڕى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئاخبرینوس by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37069788W/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL50025283M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=محمد|یەکەم=مللەت|سەردێڕ=ئاخبرینوس|بڵاوکەرەوە=Amazon|ساڵ=٢٠٢٣|ژپنک=٩٧٨٩٩٢٢٢١٦٢٢٥|پەڕەکان=https://a.co/d/١A٤٠W٧V}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31430836|سەردێڕ=‫ئاخبرینوس‬ by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‫ئاخبرینوس‬|ناونیشان=https://www.goodreads.com/book/show/203781215|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Goodreads|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.lulu.com/shop/%D9%85%D9%84%D9%84%DB%95%D8%AA-%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%DB%95%D8%AF/%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3/ebook/product-844k8r5.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Lulu|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] g9yoq3qrrvwjds4yquwqoi9guq7avdw 0 243971 1593329 1386640 2026-06-23T05:17:43Z ~2026-36393-95 77266 1593329 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = ئولیڤیا | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئولیڤیا | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = ئیسماعیل مەلک، دەلال ئادەم | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠٢٠ (چاپی یەکەم) ٢٠٢١ (چاپی دووەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (ھاردباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٩٧ (چاپی دووەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1345278768 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12364 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئولیڤیا''' [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکەی عیشقە، لە نووسینی ([[میللەت محەمەد]])ە'''،''' [[چیرۆک|چیرۆکەکە]] باسی کچێک دەکات کە ناوی ئولیڤیایە، ئەم کچە بە بێی ڕەزامەندی خوی و لەبەر چەند ئەگەرێک نەچار دەبێت بڕیارێکی نەگونجاو بدات و لەگەل کوری هاورێی کونی باوکی خوی، [[ھاوسەرگیری|هاوسەرگێری]] بکات، ئەو کورە حەرەسی سنورەکانە ناتوانێت سەرەدەرییەکی [[تەندروستی|تەندورستی]] پێشکەشی بە [[ژیان|ژیانی]] هاوسەرگیری بکات، تەنیا وەکو کۆلە مامەلە لەگەل ئولیڤیا دەکات.<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 ڕۆمانى ئولیڤیا لە ڕۆپەلى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ناونیشان=https://lccn.loc.gov/2022357777|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئولیڤیا by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37000126W/%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%DA%A4%DB%8C%D8%A7?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL49953015M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://catalog.library.nashville.org/Record/CARL0001013599|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979016623103681|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman /|edition=Çapa dûyê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345278768|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473349|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Ul%C3%AEvya.html?hl=ar&id=AFRuzwEACAAJ|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=AFRuzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی مللەت محەمەد]] j0mcrfox2ihxqugahkyk0kj9aq7ffj8 1593350 1593329 2026-06-23T07:17:51Z محمد محسن 90 59391 1593350 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = ئولیڤیا | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئولیڤیا | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = ئیسماعیل مەلک، دەلال ئادەم | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠٢٠ (چاپی یەکەم) ٢٠٢١ (چاپی دووەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (ھاردباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٩٧ (چاپی دووەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1345278768 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12364 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئولیڤیا''' [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکەی عیشقە، لە نووسینی ([[میللەت محەمەد]])ە'''،''' [[چیرۆک|چیرۆکەکە]] باسی کچێک دەکات کە ناوی ئولیڤیایە، ئەم کچە بە بێی ڕەزامەندی خوی و لەبەر چەند ئەگەرێک نەچار دەبێت بڕیارێکی نەگونجاو بدات و لەگەل کوری هاورێی کونی باوکی خوی، [[ھاوسەرگیری|هاوسەرگێری]] بکات، ئەو کورە حەرەسی سنورەکانە ناتوانێت سەرەدەرییەکی [[تەندروستی|تەندورستی]] پێشکەشی بە [[ژیان|ژیانی]] هاوسەرگیری بکات، تەنیا وەکو کۆلە مامەلە لەگەل ئولیڤیا دەکات.<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 ڕۆمانى ئولیڤیا لە ڕۆپەلى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ناونیشان=https://lccn.loc.gov/2022357777|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئولیڤیا by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37000126W/%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%DA%A4%DB%8C%D8%A7?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL49953015M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://catalog.library.nashville.org/Record/CARL0001013599|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979016623103681|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman /|edition=Çapa dûyê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345278768|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473349|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Ul%C3%AEvya.html?hl=ar&id=AFRuzwEACAAJ|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=AFRuzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] nb1nmhq8pqg8kfp0nuvimo4brr6hz2g 1593369 1593350 2026-06-23T08:53:09Z محمد محسن 90 59391 1593369 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = ئولیڤیا | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = ئولیڤیا | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = ئیسماعیل مەلک، دەلال ئادەم | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠٢٠ (چاپی یەکەم) ٢٠٢١ (چاپی دووەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (ھاردباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٩٧ (چاپی دووەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1345278768 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12364 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''ئولیڤیا''' [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکەی عیشقە، لە نووسینی ([[میللەت محەمەد]])ە'''،''' [[چیرۆک|چیرۆکەکە]] باسی کچێک دەکات کە ناوی ئولیڤیایە، ئەم کچە بە بێی ڕەزامەندی خوی و لەبەر چەند ئەگەرێک نەچار دەبێت بڕیارێکی نەگونجاو بدات و لەگەل کوری هاورێی کونی باوکی خوی، [[ھاوسەرگیری|هاوسەرگێری]] بکات، ئەو کورە حەرەسی سنورەکانە ناتوانێت سەرەدەرییەکی [[تەندروستی|تەندورستی]] پێشکەشی بە [[ژیان|ژیانی]] هاوسەرگیری بکات، تەنیا وەکو کۆلە مامەلە لەگەل ئولیڤیا دەکات.<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 ڕۆمانى ئولیڤیا لە ڕۆپەلى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ناونیشان=https://lccn.loc.gov/2022357777|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئولیڤیا by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37000126W/%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%DA%A4%DB%8C%D8%A7?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL49953015M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://catalog.library.nashville.org/Record/CARL0001013599|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979016623103681|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman /|edition=Çapa dûyê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345278768|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473349|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Ul%C3%AEvya.html?hl=ar&id=AFRuzwEACAAJ|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=AFRuzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=2020|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] q5vi8pq3tngocllzimzxzmtx6f0fvg6 0 243988 1593320 1394624 2026-06-23T00:18:26Z محمد محسن 90 59391 1593320 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = no | name = گەشتا داعشێن فۆراتێ | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = گەشتا داعشێن فۆراتێ | orig_lang_code = | title_working = | illustrator = نيروژ ئارت | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠١٩ (چاپی یەکەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٧٥ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = {{ISBN|978-9-92221-621-8}} | isbn_note = | oclc = 1345242505 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12344 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = }} '''گەشتا داعشێن فۆراتێ''' ڕۆمانێکى [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکى [[کۆمەڵگە|جڤاکى]] [[سیاسی|سیاسییە]]، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە یەکەم [[ڕۆمان]]ى بادینییە لەسەر  (داعش)، ناوەڕۆکى ڕۆمانەکە دوو تەوەرە، تەوەرى یەکەم باسى داعش دەکات کە چوون هاتوونەتە لەناو ناو شارى [[شنگال]] و چوون کچەکان و ژنەکان لەگەل خویان بردەوە بو شارى ڕەقە لە [[سووریا|سوریا]]. تەوەرى دووەم باس لە ژیانى [[ئابوور|ئابوورى]]، سیاسى، جڤاکى شارى [[دھۆک|دهۆک]] دەکات. ڕۆمانەکە لە دوو کارەکتەرى سەرەکى پێکدێت کە هەردوویان کچن، یەکێک لە کچەکان کە لەسەر ئاینی [[ئیسلام|ئیسلامە]] و لە ڕۆژئاواى [[کوردستان]] هاتووە بو دهۆک و ئەوى تر لە شنگالە و باس لە تاوانەکانى داعش دەکات لە شنگالەوە تا دەگاتە شارى ڕەقە لە سوریا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گەشتا داعشێن فۆراتێ|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8E%D9%86-%D9%81%DB%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8E|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref>[https://ezidi24.com/ar/?p=13345 اصدار رواية “رحلة دواعش الفرات” للكاتب ملت محمد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902133445/https://ezidi24.com/ar/?p=13345 |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref> <ref>[https://www.calameo.com/read/002518317f04905d83a2d (گەشتا داعشێن فۆراتێ‌) لە ڕۆژنامەی دەنگێ لالش هژمارى 512 ڕێكەوتی 10-2-]</ref> <ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/07/navekitebe-gesta-daisen-furate-niviskar.html?m=1 ڕۆمانى (گەشتا داعشێن فۆراتێ) لە مالپەڕى صدقى هروری]</ref> <ref> [https://www.calameo.com/read/000821235854a72e40a61 ڕۆژنامەى ( صباح کوردستان )، هژمارى 61]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Congress|یەکەم=The Library of|سەردێڕ=- LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)|ناونیشان=https://id.loc.gov/resources/instances/22667430.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=id.loc.gov}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979027114303681|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman /|edition=Çapa êkê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345242505|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473534|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=iyBlzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman|ڕێکەوت=2019|زمان=ku}}</ref> =='''سەرچاوەکان'''== {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی مللەت محەمەد]] hlbnbdjwepafxmjrunl5uvqtqo4s9oe 1593348 1593320 2026-06-23T07:15:46Z محمد محسن 90 59391 1593348 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = no | name = گەشتا داعشێن فۆراتێ | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = گەشتا داعشێن فۆراتێ | orig_lang_code = | title_working = | illustrator = نيروژ ئارت | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠١٩ (چاپی یەکەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٧٥ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = {{ISBN|978-9-92221-621-8}} | isbn_note = | oclc = 1345242505 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12344 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = }} '''گەشتا داعشێن فۆراتێ''' ڕۆمانێکى [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکى [[کۆمەڵگە|جڤاکى]] [[سیاسی|سیاسییە]]، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە یەکەم [[ڕۆمان]]ى بادینییە لەسەر  (داعش)، ناوەڕۆکى ڕۆمانەکە دوو تەوەرە، تەوەرى یەکەم باسى داعش دەکات کە چوون هاتوونەتە لەناو ناو شارى [[شنگال]] و چوون کچەکان و ژنەکان لەگەل خویان بردەوە بو شارى ڕەقە لە [[سووریا|سوریا]]. تەوەرى دووەم باس لە ژیانى [[ئابوور|ئابوورى]]، سیاسى، جڤاکى شارى [[دھۆک|دهۆک]] دەکات. ڕۆمانەکە لە دوو کارەکتەرى سەرەکى پێکدێت کە هەردوویان کچن، یەکێک لە کچەکان کە لەسەر ئاینی [[ئیسلام|ئیسلامە]] و لە ڕۆژئاواى [[کوردستان]] هاتووە بو دهۆک و ئەوى تر لە شنگالە و باس لە تاوانەکانى داعش دەکات لە شنگالەوە تا دەگاتە شارى ڕەقە لە سوریا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گەشتا داعشێن فۆراتێ|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8E%D9%86-%D9%81%DB%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8E|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref>[https://ezidi24.com/ar/?p=13345 اصدار رواية “رحلة دواعش الفرات” للكاتب ملت محمد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902133445/https://ezidi24.com/ar/?p=13345 |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref> <ref>[https://www.calameo.com/read/002518317f04905d83a2d (گەشتا داعشێن فۆراتێ‌) لە ڕۆژنامەی دەنگێ لالش هژمارى 512 ڕێكەوتی 10-2-]</ref> <ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/07/navekitebe-gesta-daisen-furate-niviskar.html?m=1 ڕۆمانى (گەشتا داعشێن فۆراتێ) لە مالپەڕى صدقى هروری]</ref> <ref> [https://www.calameo.com/read/000821235854a72e40a61 ڕۆژنامەى ( صباح کوردستان )، هژمارى 61]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Congress|یەکەم=The Library of|سەردێڕ=- LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)|ناونیشان=https://id.loc.gov/resources/instances/22667430.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=id.loc.gov}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979027114303681|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman /|edition=Çapa êkê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345242505|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473534|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=iyBlzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman|ڕێکەوت=2019|زمان=ku}}</ref> =='''سەرچاوەکان'''== {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] sxtw2prbpqrb8m1haebq21q87kcr5c0 1593367 1593348 2026-06-23T08:52:05Z محمد محسن 90 59391 چاکسازی 1593367 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = no | name = گەشتا داعشێن فۆراتێ | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = گەشتا داعشێن فۆراتێ | orig_lang_code = | title_working = | illustrator = نيروژ ئارت | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = ڕۆمان | genre = ڕیالیزمی | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = {{plainlist| ٢٠١٩ (چاپی یەکەم)}} | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٧٥ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = {{ISBN|978-9-92221-621-8}} | isbn_note = | oclc = 1345242505 | dewey = | congress = MLCSN 2022/12344 (P) | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = }} '''گەشتا داعشێن فۆراتێ''' ڕۆمانێکى [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکى [[کۆمەڵگە|جڤاکى]] [[سیاسی|سیاسییە]]، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە یەکەم [[ڕۆمان]]ى بادینییە لەسەر  (داعش)، ناوەڕۆکى ڕۆمانەکە دوو تەوەرە، تەوەرى یەکەم باسى داعش دەکات کە چوون هاتوونەتە لەناو ناو شارى [[شنگال]] و چوون کچەکان و ژنەکان لەگەل خویان بردەوە بو شارى ڕەقە لە [[سووریا|سوریا]]. تەوەرى دووەم باس لە ژیانى [[ئابوور|ئابوورى]]، سیاسى، جڤاکى شارى [[دھۆک|دهۆک]] دەکات. ڕۆمانەکە لە دوو کارەکتەرى سەرەکى پێکدێت کە هەردوویان کچن، یەکێک لە کچەکان کە لەسەر ئاینی [[ئیسلام|ئیسلامە]] و لە ڕۆژئاواى [[کوردستان]] هاتووە بو دهۆک و ئەوى تر لە شنگالە و باس لە تاوانەکانى داعش دەکات لە شنگالەوە تا دەگاتە شارى ڕەقە لە سوریا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گەشتا داعشێن فۆراتێ|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8E%D9%86-%D9%81%DB%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8E|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref>[https://ezidi24.com/ar/?p=13345 اصدار رواية “رحلة دواعش الفرات” للكاتب ملت محمد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902133445/https://ezidi24.com/ar/?p=13345 |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref> <ref>[https://www.calameo.com/read/002518317f04905d83a2d (گەشتا داعشێن فۆراتێ‌) لە ڕۆژنامەی دەنگێ لالش هژمارى 512 ڕێكەوتی 10-2-]</ref> <ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/07/navekitebe-gesta-daisen-furate-niviskar.html?m=1 ڕۆمانى (گەشتا داعشێن فۆراتێ) لە مالپەڕى صدقى هروری]</ref> <ref> [https://www.calameo.com/read/000821235854a72e40a61 ڕۆژنامەى ( صباح کوردستان )، هژمارى 61]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Congress|یەکەم=The Library of|سەردێڕ=- LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)|ناونیشان=https://id.loc.gov/resources/instances/22667430.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=id.loc.gov}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979027114303681|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman /|edition=Çapa êkê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345242505|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473534|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=iyBlzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman|ڕێکەوت=2019|زمان=ku}}</ref> =='''سەرچاوەکان'''== {{سەرچاوەکان}} {{میللەت محەمەد}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] 3z4y8p37zdt1qxgmi3u4cdkcf1bv93t 14 244004 1593359 1130958 2026-06-23T07:57:56Z محمد محسن 90 59391 1593359 wikitext text/x-wiki {{ژێبرنی خێرا|پۆلێکی بەتاڵە و ناوەکەی ڕاستکراوەتەوە بۆ «پۆل:میللەت محەمەد»}} 2eih7r6hxo4zqz9qszjwltv6zy7h3nv 10 244005 1593358 1439755 2026-06-23T07:51:14Z محمد محسن 90 59391 1593358 wikitext text/x-wiki {{ژێبرنی خێرا|داڕێژەیەکی بەتاڵە و ناوەکەی ڕاستکراوەتەوە بۆ «داڕێژە:میللەت محەمەد»}} 5h69it2k0603sevmdbgzaiffil6vjan 14 244006 1593360 1130963 2026-06-23T07:58:59Z محمد محسن 90 59391 1593360 wikitext text/x-wiki {{ژێبرنی خێرا|پۆلێکی بەتاڵە و ناوەکەی ڕاستکراوەتەوە بۆ «پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد»}} tu1cliom2qj2ohrzfy899j24k8g4rse 0 244008 1593330 1354403 2026-06-23T05:18:19Z ~2026-36393-95 77266 1593330 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = شیعر | genre = | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٣٧ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website =}} '''د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''' کتێبێکی شیعرە لە نووسینی([[میللەت محەمەد]])ە، ساڵى ٢٠١٦ لە چاپخانە ڕێنما لە [[سلێمانى]] چاپکراوەتەوە. ئەو کتێبە یەکەمین کتێبی شیعری ئەو شاعیرە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kovara Peyv 74 Bihara 2017|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/0003445761147084b161d|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=calameo.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=ebdulrehman bamerni: خواندنەک د پەرتۆکا (دمالپچویکێ‌ ھەدا زارویەک تابۆتا خوە دروست دکەت) یا مللەت محەمەد|ناونیشان=https://ebdulrehmanbamerni.blogspot.com/2016/06/blog-post.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ebdulrehman bamerni}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی مللەت محەمەد]] bb2vopxwixulzx527yvsne0z3y5obg1 1593351 1593330 2026-06-23T07:18:21Z محمد محسن 90 59391 1593351 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = شیعر | genre = | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٣٧ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website =}} '''د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''' کتێبێکی شیعرە لە نووسینی([[میللەت محەمەد]])ە، ساڵى ٢٠١٦ لە چاپخانە ڕێنما لە [[سلێمانى]] چاپکراوەتەوە. ئەو کتێبە یەکەمین کتێبی شیعری ئەو شاعیرە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kovara Peyv 74 Bihara 2017|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/0003445761147084b161d|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=calameo.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=ebdulrehman bamerni: خواندنەک د پەرتۆکا (دمالپچویکێ‌ ھەدا زارویەک تابۆتا خوە دروست دکەت) یا مللەت محەمەد|ناونیشان=https://ebdulrehmanbamerni.blogspot.com/2016/06/blog-post.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ebdulrehman bamerni}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] i9yhjpy33740v3fog463p87vl2i2b0a 1593370 1593351 2026-06-23T08:53:41Z محمد محسن 90 59391 1593370 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = شیعر | genre = | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ١٣٧ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website =}} '''د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''' کتێبێکی شیعرە لە نووسینی([[میللەت محەمەد]])ە، ساڵى ٢٠١٦ لە چاپخانە ڕێنما لە [[سلێمانى]] چاپکراوەتەوە. ئەو کتێبە یەکەمین کتێبی شیعری ئەو شاعیرە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kovara Peyv 74 Bihara 2017|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/0003445761147084b161d|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=calameo.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=ebdulrehman bamerni: خواندنەک د پەرتۆکا (دمالپچویکێ‌ ھەدا زارویەک تابۆتا خوە دروست دکەت) یا مللەت محەمەد|ناونیشان=https://ebdulrehmanbamerni.blogspot.com/2016/06/blog-post.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ebdulrehman bamerni}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میللەت محەمەد}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] 8c9zwoi9mrgpgu15lzd9t4gkj1fzfjs 0 244015 1593089 1592882 2026-06-22T12:05:26Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593089 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو=مەھدی پاکدل |وێنە=مەهدی پاکدل.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٠|٧|١}} |شوێنی لەدایکبوون=[[ئەسفەھان]]، [[ئێران]] |پیشە=[[ئەکتەر]] |ساڵانی چالاکی = ١٩٩٣–ئێستا |ناسراو_بە_ھۆی=پێشبینینەکانی، دەرمانی [[تاعوون]] |ھاوسەر={{Plainlist| * {{ھاوسەرگیری|[[بێھنوش تەباتەبایی]]|2011|2016|reason=divorced}} * {{ھاوسەرگیری|[[ڕەعنا ئازادی وەر]]|٢٠٢٠}} }} |مناڵەکان=یەک }} '''مەھدی پاکدل''' ({{بە فارسی|مهدی پاکدل}}؛ لەدایکبووی ١ی تەممووزی ١٩٨٠ لە [[ئەسفەھان]]، [[ئێران]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=بیوگرافی مهدی پاکدل، همسر اول و دومش + عکس ها|ناونیشان=https://www.rokna.net/tags/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=رکنا|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231108085654/https://www.rokna.net/tags/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>) [[ئەکتەر]]ێکی ئێرانییە. لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا ڕوو دەکاتە [[تاران]]ی پایتەخت. مەھدی بەشی گرافیک دیزاینی لە زانکۆی ئازادی تەواو کردووە. چەندین جار پۆستەر و بڵاوکراوەی دیواری بۆ زانکۆ دروست کردووە؛ بەڵام لەگەڵیشدا خولیای نواندنی ھەیە و یەکەم ئەزموونی لە ساڵی ١٩٩٧ بووە. دوو برای ھەیە بە ناوەکانی حوسێن پاکدل کە ئەویش ئەکتەرە و مەسعوود پاکدل کە ڕاگەیاندکارە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زندگی شخصی و عکسهای خانووادگی مهدی پاکدل|ناونیشان=https://namnak.com/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84.p11177|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=نمناک|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231108085655/https://namnak.com/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84.p11177|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١١ لەگەڵ [[بێھنوش تەباتەبایی]] ھاوسەرگیری دەکات و لە ساڵی ٢٠١٧ لە یەکتر جیابوونەتەوە؛ بەڵام دواتر لە ساڵی ٢٠٢٠ لەگەڵ خانمەکتەر [[ڕەعنا ئازادی وەر]] ھاوسەرگیری دەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=مهدی پاکدل و رعنا آزادی ور بچه دار شدند {{!}} عکس بچه مهدی پاکدل و رعنا آزادی|ناونیشان=https://www.shomanews.com/بخش-گوگل-نیوز-77/1021176-مهدی-پاکدل-رعنا-آزادی-ور-بچه-دار-شدند-عکس-بچه-مهدی-پاکدل-رعنا-آزادی|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=پایگاه خبری شما نیوز|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%DA%AF%D9%84-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-77/1021176-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> == فیلمۆگرافی == {| class="wikitable" |+ !ساڵ !فیلم !ڕۆڵ |- |٢٠٠٠ |شین |یەشار |- |٢٠٠٤ |سەرکێشییەکانی ئینتەرنێت | |- |٢٠٠٥ |ماسییەکە کەوتە داوی خۆشەویستییەوە |ڕەزا |- | rowspan="2" |٢٠٠٦ |بەڵاکانی کچەکە | |- |شەوانە | |- | rowspan="2" |٢٠٠٨ |سەختی |ڕەزا |- |دەف | |- | rowspan="2" |٢٠١١ |ڕێی ئازادی |سەلمان |- |بێ مۆڵەت |ئەمیر |- |٢٠١٣ |سبەینێ |دەرھێنەری فیلم |- |٢٠١٤ |تودڕک | |- |٢٠١٥ |[[محەممەد پێغەمبەری خودا (فیلم)]] |ئەبو تاڵیب |- | rowspan="2" |٢٠١٦ |ھەندێکجار |مانی |- |کۆتایی ڕاستییەکان | |- | rowspan="2" |٢٠١٧ |سەرکێشییەکانی نیوەڕۆ |مەسعود |- |ماڵێک لە کاغەز |تەھا |- | rowspan="2" |٢٠١٨ |چوارڕێیانی ئیستەنبوڵ |فەریبۆرز |- |گەروی ونبوو |ڕەزا |- |٢٠٢٠ |نێرگزی مەست |ڕەزا |- | rowspan="2" |٢٠٢١ |تارا | |- |لەکۆتایی بەھەشتدا | |} == زنجیرەکانی == {| class="wikitable" !ساڵ !فیلم !ڕۆڵ |- |٢٠٢٠ |هم گوناه (ھاوتاوان) |فەرھاد |- |٢٠٢٢ |[[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|جەیران]] |سەلمان |- |٢٠٢٣ |ئەمستەردام |باربەد |- |٢٠٢٥ |کنکل |گەوهەری |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Mehdi Pakdel}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی ئیسفەھان]] [[پۆل:زیندووان]] gvly5nd4ltq5cph22gh19r9p7f47pxr 0 244349 1593318 1133283 2026-06-23T00:11:39Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593318 wikitext text/x-wiki '''کۆڕبەندی ئاشتی و ئاسایشی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست''' یان بە کورتی '''مێپس''' (بە ئینگلیزی: Middle East Peace and Security (MEPS) Forum) کۆنفرانسێکی ساڵانەیە کە لە لایەن [[زانکۆی ئەمریکیی کوردستان]] لە [[دھۆک]] بەڕێوەدەبرێت. یەکەمین کۆڕبەند لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بەڕێوەچوو و بەدوای ئەوە ھەر ساڵە لەو کۆڕبەندە سەبارەت بە پرسە سەرەکییەکانی [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]] و [[باکووری ئەفریقا]] (MENA) باس و ڕاوێژ دەکرێت.<ref name="کوردستان کرۆنیکل ۱">[https://kurdistanchronicle.com/babat/2812 کوردستان کرۆنیکل: ''پێشخستنی ئاشتی و ئاسایشی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست: چوارەمین کۆڕبەندی ساڵانەی مێپس'' (بە ئینگلیزی)، نووسراو لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231122103239/https://kurdistanchronicle.com/babat/2812 |date=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣.</ref> == کۆربەندی چوارەم، ٢٠٢٣ == چوارەمین کۆڕبەندی ئاشتی و ئاسایشی ڕۆژھەڵاتی ناوین لە ڕۆژانی ۲۰ و ۲۱ی نۆڤەمبەری ۲۰۲۳ بەڕێوەچوو. لەو کۆڕبەندەدا کە بە ئامادەبوونی [[نێچیرڤان بارزانی]] سەرۆکی ھەرێمی کوردستان، [[مەسروور بارزانی]]، [[قوباد تاڵەبانی]]، [[عەبدوڵا حاجی مەحمود]] وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوان، [[نازم زەھاوی]] و کەسایەتییە ئەکادیمیکەکان بەڕێوەچوو، سەبارەت بە ڕەوشی سیاسی ھەرێمی کوردستان، عێراق و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، ڕۆداوەکانی ھەنووکەییی ڕۆژھەڵاتی ناوین وەکوو [[شەڕی ئیسرائیل و حەماس ۲۰۲۳|جەنگی ئیسرائیل و حەماس]]، کێشەکانی ئاسایش لە وڵاتانی عێراق، سوریا، یەمەن، لوبنان و وڵاتانی دەوروبەر، و پرسی سەقامگیریی لە ئایندەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست باس و ڕاوێژ کرا.<ref name="جەماوەر ۱">[https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=19586&cor=1&related=2#gsc.tab=0 جەماوەر نیوز: ''وەزیری شەھیدان بەشداری کۆڕبەندی ئاشتی و ئاسایشی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دەکات'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣.</ref> == ئەمەش ببینە == * [[زانکۆی ئەمریکیی کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} [[پۆل:سیاسەتی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی ناوین]] ffhu2ed4urcwma2cdqcz2pzn29igege 0 244658 1593353 1539322 2026-06-23T07:21:39Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593353 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ھونگ جا''' (洪家)، '''ھونگ کوین''' (洪拳)، یان '''ھونگ جا کوێن''' (洪家拳). [[ھونەری جەنگی|ھونەرێکی جەنگی]] چینیی باشوورە و سەر بە شێوازەکانی شاوڵینی باشوورە. تایبەتمەندییەکانی ھونگ جا کاردانەوەی بەھێزن، بەتایبەتی شێوازی ئەسپ، یان "si ping ma" (四平馬)، و تەکنیکەکانی دەستی بەھێز، بەتایبەتی دەستی پرد و چنگە پڵنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ngo|یەکەم=Vinh-Hoi|ناونیشان=http://archive.org/details/martialartsmaste00ngov|سەردێڕ=Martial arts masters: the greatest teachers, fighters, and performers|ڕێکەوت=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Los Angeles: Lowell House Juvenile|ئەوانی تر=Internet Archive|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٥٦٥-٥٤٨-٥}}</ref> بە شێوەیەکی نەریتی، خوێندکاران لە ھەر شوێنێک لە چەند مانگێکەوە تا سێ ساڵ لە ڕاھێناندا بەسەر دەبەن تا فێردەبن، زۆرجار تەنھا لە شێوازی ئەسپدا لە نیو کاتژمێرەوە تا چەند کاتژمێرێک لە یەک کاتدا دادەنیشن، پێش ئەوەی فێری ھەر شێوازێکی تری ھونەرەکە ببن. پاشان ھەر شێوازێکی تر دەتوانێت ساڵێک یان زیاتری پێبچێت بۆ فێربوون، لە سەردەمی ئێستادا ئەم شێوازەی فێرکردن بەگشتی بە ناکرداری دادەنرێت بۆ خوێندکاران، بەڵام ھەندێک لە ڕاھێنەران ھێشتا ڕێنمایییە دووبارەکان پەیڕەو دەکەن و ڕاھێنانی ئەسپ و چەند ڕاھێنانێکی دیکە دەکەنە زۆربەی پێش ڕاھێنانە سەرەتایییەکانیان. ھەندێک جار ھونگ جا بە ھەڵە سەیری دەکرێت لەوەی ھونەرێکی دەرەکییە واتە پشت بە ھێزی فیزیکی دڕندە و ئەشکەنجەدان دەبەستێت، بەڵکو ئامانجی '''ھونگ جا''' بەرەوپێش بردنی فێرخوازەکەیە و پتەوکردنی جەستەیەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hung Ga is a Chinese Martial Art that uses strong stances – Martial Devotee|ناونیشان=https://www.martialdevotee.com/martial-arts/hung-ga-kuen|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.martialdevotee.com}}</ref> == سەرچاوە مێژوویییەکان == [[پەڕگە:Shi DeRu and Shi DeYang.jpg|وێنۆک|دوو مامۆستای گەورەی پەرستگای شاولین، شی دیرو (شۆن شیانگیانگ لیو) و شی دییانگ (شی وانفینگ) کە نەوەی کۆچکردوو مامۆستای پەرستگای شاولین، شی سوشین]] سەرەتای دروستبوونی ھونگ جا دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٧ لە باشووری چین. لە ئەفسانەکاندا ھاتووە کە دەروێشێکی شاولین، بە ناوی جی سین سیم سی دڵی سەرھەڵدانی ھونەری ھونگ جایە. جی سین سیم سی لە سەردەمی شەڕکردن لە شانشینی چینگدا لە ژیاندا بووە، ئەو لە سەردەمێکدا کە پەرستگای شاولین بووەتە پەناگەیەک بۆ ئەو کەسانەی کە دژی چینی دەسەڵاتدار بوون (مانچوسەکان)، ئەمەش ڕێگەی پێدەدا پەرە بەم ھونەری شەڕکردنە بدات. کاتێک پەرستگای شاولین سووتێنرا، زۆرێک لەگەڵ ئەودا بەرەو پەرستگای شاولین کە سەر بە باشوورە لە پارێزگای فۆکین لە باشووری چین ھەڵھاتن. لەوێدا پێدەچێت جی سین سیم سی چەند کەسێکی ڕاھێنابێت (لەنێویاندا دەروێشە نا بوودایییەکان) و لەوێدا ئەم ھونەرە پەرەی سەندبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.spectrumkungfu.co.uk/post/a-brief-history-of-hung-gar-kuen|سەردێڕ=A brief history of Hung Gar Kuen|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.spectrumkungfu.co.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Clubs & Societies|ناونیشان=https://engage.luu.org.uk/groups/68R/hung-kuen?utm_source=luuorguk&utm_campaign=clubsocpage/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=engage.luu.org.uk}}</ref> == ھونگ کوین و ھونگ جا == سیستەمە جیاوازەکانی ھونگ جا جیاوازییەکی زۆریان ھەیە لە شێوازەکانی شەڕکردن و ھەڵبژاردنی چەکەکان، تەنانەت لەناو ڕەچەڵەکی وۆنگ فی-ھۆنگدا، بۆیە ھونگ جا تەنیا یەک شێوازی تایبەتی نییە و فرە شێوازی تر لەخۆدەگرێت وەک ھونگ کوین، ھونگ جاگو و زۆری تر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Forms and Weapons|ناونیشان=https://www.hasayfu.com/cantonese-hung-ga/forms-and-weapons/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Lam Tang Kung Fu Academy|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hung Ga|ناونیشان=https://blackbeltwiki.com/hung-ga|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Black Belt Wiki|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231202094713/https://blackbeltwiki.com/hung-ga|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NORTHERN Hung Gar?|ناونیشان=https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Martial Arts Planet|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231202094713/https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|چین|وەرزش}} [[پۆل:شەڕکردن بەپێی چەشن]] [[پۆل:شەڕکردن]] [[پۆل:ھونەرە جەنگییە چینییەکان]] 7d3i284n8gwv16ty8jsazcubd90x7fh 0 245132 1593331 1404742 2026-06-23T05:18:47Z ~2026-36393-95 77266 1593331 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = نامە بۆ بتنێبوونێ | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = نامە بۆ بتنێبوونێ | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = پەخشانەشیعر | genre = | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ٩٨ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1347225742 | dewey = | congress = PK6908.9.M54N36 2021 | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''[[نامە بۆ بتنێبوونێ]]''' کتێبکی نووسەر ([[میللەت محەمەد]])ە، پێکدێت لە کومەلێک پەخشانە شیعر بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] ڕەنا هەیسەم وەریگێڕاوەتە سەر زمانی تورکی بە ناوی« Yalnızlığa mesaj» .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1347225742|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=library berkeley|ناونیشان=https://search.library.berkeley.edu/discovery/fulldisplay/alma991086032141706532/01UCS_BER:UCB|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.library.berkeley.edu|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31436568|سەردێڕ=Name bo batanêbûnê by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://openlibrary.org/books/OL50541244M/%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95_%D8%A8%DB%86_%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8E%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8E|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=2021|بڵاوکەرەوە=چاپخانا تەهران ـ ئیران|شوێن=Kurdistan, Iraq}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مللەت،|یەکەم=محەمەد،|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=XUt_zwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=2021|بڵاوکەرەوە=Pênûs|زمان=tr}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی مللەت محەمەد]] e7smwcm45dr90p1b2rcnqtjiygjys5s 1593352 1593331 2026-06-23T07:18:53Z محمد محسن 90 59391 1593352 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = نامە بۆ بتنێبوونێ | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = نامە بۆ بتنێبوونێ | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = پەخشانەشیعر | genre = | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ٩٨ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1347225742 | dewey = | congress = PK6908.9.M54N36 2021 | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''[[نامە بۆ بتنێبوونێ]]''' کتێبکی نووسەر ([[میللەت محەمەد]])ە، پێکدێت لە کومەلێک پەخشانە شیعر بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] ڕەنا هەیسەم وەریگێڕاوەتە سەر زمانی تورکی بە ناوی« Yalnızlığa mesaj» .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1347225742|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=library berkeley|ناونیشان=https://search.library.berkeley.edu/discovery/fulldisplay/alma991086032141706532/01UCS_BER:UCB|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.library.berkeley.edu|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31436568|سەردێڕ=Name bo batanêbûnê by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://openlibrary.org/books/OL50541244M/%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95_%D8%A8%DB%86_%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8E%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8E|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=2021|بڵاوکەرەوە=چاپخانا تەهران ـ ئیران|شوێن=Kurdistan, Iraq}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مللەت،|یەکەم=محەمەد،|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=XUt_zwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=2021|بڵاوکەرەوە=Pênûs|زمان=tr}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{مللەت محەمەد}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] ksmjspyj7licaq8a0qtojjo1ei24fdz 1593371 1593352 2026-06-23T08:54:15Z محمد محسن 90 59391 1593371 wikitext text/x-wiki {{دروستکراو}} {{Infobox book | italic title = no | name = نامە بۆ بتنێبوونێ | image = | image_size = | alt = بەرگی کتێب | caption = | author = [[ میللەت محەمەد]] | audio_read_by = | title_orig = نامە بۆ بتنێبوونێ | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[کوردستان]]، [[عێراق]] | language = کوردی | series = | release_number = | subject = پەخشانەشیعر | genre = | set_in = | published = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = {{plainlist| ‎* چاپ (پەیپەرباک)}} | pages = {{plainlist| ‎* ٩٨ (چاپی یەکەم)}} | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = 1347225742 | dewey = | congress = PK6908.9.M54N36 2021 | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''[[نامە بۆ بتنێبوونێ]]''' کتێبکی نووسەر ([[میللەت محەمەد]])ە، پێکدێت لە کومەلێک پەخشانە شیعر بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] ڕەنا هەیسەم وەریگێڕاوەتە سەر زمانی تورکی بە ناوی« Yalnızlığa mesaj» .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1347225742|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=library berkeley|ناونیشان=https://search.library.berkeley.edu/discovery/fulldisplay/alma991086032141706532/01UCS_BER:UCB|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.library.berkeley.edu|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31436568|سەردێڕ=Name bo batanêbûnê by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://openlibrary.org/books/OL50541244M/%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95_%D8%A8%DB%86_%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8E%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8E|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=2021|بڵاوکەرەوە=چاپخانا تەهران ـ ئیران|شوێن=Kurdistan, Iraq}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مللەت،|یەکەم=محەمەد،|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=XUt_zwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=2021|بڵاوکەرەوە=Pênûs|زمان=tr}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{میللەت محەمەد}} {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}} [[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]] h7e49eejuxckqwm4334t49hr2w7594q 0 245393 1593229 1462319 2026-06-22T18:10:07Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593229 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=کاترین مەکنامارا|image=Katherine McNamara - November 2014 (cropped).jpg|caption=مەکنامارا لەساڵی ٢٠١٤|birth_date={{Birth date and age|1995|11|22}}|birth_place=میسۆری، ئەمریکا|alma_mater=زانکۆی درێکس|occupation=ئەکتەر|years_active=چالاکە لە ٢٠١٧}} '''کاترین مەکنامارا''' ({{بە ئینگلیزی|Katherine McNamara}}) (لەدایکبووی ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|نووسەر=Julie Miller|سەردێڕ=Meet the Breakout Bunch|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/photos/2016/09/meet-the-breakout-bunch|magazine=Vanity Fair|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Lambert|یەکەم=Brent|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Cover Story Kat McNamara|ناونیشان=https://issuu.com/outnext/docs/bello177|magazine=Bello Mag|شوێن=West Hollywood, California|بڵاوکەرەوە=BELLO Media Group|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>) ئەکتەری ئەمریکییە. == سەرەتای ژیانی == مەکنامارا لە شاری کانساس سیتی لە ویلایەتی میزۆری لەدایکبووە، تاکە منداڵی ئۆرسولا و ئیڤان مەکنامارا بووە، کە لە سوپای ئەمریکادا خزمەت دەکات.<ref name="kcur">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Steve Walker|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Lee's Summit Teen Reflects on Broadway Debut|ناونیشان=http://kcur.org/post/lees-summit-teen-reflects-broadway-debut#stream/0|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160204115011/http://kcur.org/post/lees-summit-teen-reflects-broadway-debut#stream/0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[KCUR-FM]]}}</ref> لە لوتکەی لی لە ویلایەتی میزۆری گەورە بووە<ref name="Lee's Summit">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Robert Trussell|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Lee's Summit native Katherine McNamara's star is on the rise|ناونیشان=http://www.kansascity.com/news/local/article329756/Lee's-Summit-native-Katherine-McNamara's-star-is-on-the-rise.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170622183517/http://www.kansascity.com/news/local/article329756/Lee%E2%80%99s-Summit-native-Katherine-McNamara%E2%80%99s-star-is-on-the-rise.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ئیش=[[The Kansas City Star]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠١١ ڕووی لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Rob Owen|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kansas City's Katherine McNamara takes the lead in new sci-fi TV series ''Shadowhunters''|ناونیشان=http://www.kansascity.com/entertainment/tv/article54143910.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170706215141/http://www.kansascity.com/entertainment/tv/article54143910.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٧|ئیش=[[The Kansas City Star]]}}</ref> لەکاتی گەورەبووندا، مەکنامارا خوێندکارێکی پێشکەوتوو بوو لە ھەندێک بابەتدا، لە ئەنجامدا بەشێکی خوێندنی لە ماڵەوە بوو؛ لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا بڕوانامەی خوێندنی ئامادەیی وەرگرتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Katherine McNamara|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Embrace your brains — ladies, don't be afraid to show your smarts|ناونیشان=http://hellogiggles.com/embrace-your-brains/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722214501/http://hellogiggles.com/embrace-your-brains/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[HelloGiggles]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، مەکنامارا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە کارگێڕی بازرگانی لە زانکۆی درێکسێل بەدەستھێناوە، بەشێکی زۆری کارەکانی کۆرسەکەی بە شێوەی ئۆنلاین تەواو کردووە. لە مانگی تەمموزی ٢٠١٧دا، ئاماژەی بەوەشکردووە، کە لە پرۆگرامی ئەدەبیاتی ماستەری ئۆنلاین لە زانکۆی جۆنز ھۆپکینز ناوی تۆمارکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Sari Cohen|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Hollywood Darling – Katherine McNamara|ناونیشان=https://inlovemag.com/hollywood-darling-katherine-mcnamara/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Inlovemag.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=4uTTmnct0sg|سەردێڕ=Katherine McNamara on Earning Her Masters and Talks Shadow Hunters Love Triangle|ئیش=[[KTLA 5]]|via=YouTube|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> == فلیمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناو !ڕۆڵ !تێبینی |- |٢٠٠٨ |''ماری زیرەک'' |ماری کارڤێر |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Beyond Puppy Love (2007)|ناونیشان=https://tubitv.com/movies/476655/beyond_puppy_love|via=tubitv.com}}</ref> |- |٢٠٠٩ |''سام ستیل و دەزگای بەدواداچوونی منداڵان'' |ئێما مارچ |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robot Check|ناونیشان=https://www.amazon.com/Jr-Detective-Agency-Luke-Perry/dp/B00V1NFG8G/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=amazon.com}}</ref> |- |٢٠١١ |''سام ستیل و کریستاڵ جام'' |ئێما مارچ |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robot Check|ناونیشان=https://www.amazon.com/Junior-Spy-Agency-Dee-Wallace/dp/B00LTMIGQS/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Robot Check}}</ref> |- |٢٠١٦ |''بچکۆلەی ئازاد'' |تیفانی |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Michael Ausiello|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Arrow Season 7: Shadowhunters' Katherine McNamara Joins Cast|ناونیشان=https://tvline.com/2018/09/21/katherine-mcnamara-arrow-season-7-cast-maya/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=TVLine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Katy Bergen|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Big Slick announces guest stars from ''SNL'', ''Scrubs'', ''Shadowhunters''|ناونیشان=https://www.kansascity.com/entertainment/article230434104.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=The Kansas City Star}}</ref> |- |٢٠١٦ |''بەشە سروشتییەکان'' |پاجی تۆمسن |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Michael Rechtshaffen|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Christian drama ''Natural Selection'' is no subtle offering|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-capsule-natural-selection-review-20160823-snap-story.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Los Angeles Times}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''Natural Selection'': Film Review|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/review/natural-selection-923343|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |- |٢٠١٦ |''ئەوە دەمانچەیە لە جانتاکەدا'' |ساندی کیلی |<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://ew.com/article/2016/08/02/is-that-a-gun-in-your-pocket-trailer/|سەردێڕ=Men must choose between weapons and sex in ''Is That a Gun in Your Pocket?'' trailer|magazine=Entertainment Weekly|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190608121228/https://ew.com/article/2016/08/02/is-that-a-gun-in-your-pocket-trailer/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |٢٠١٨ |''مەیز ڕاکەر'' |سۆنیا |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Matt Webb Mitovich|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Arrow First Look: Katherine McNamara Gets Punchy as Street Fighter Maya|ناونیشان=https://tvline.com/2018/11/29/arrow-photo-katherine-mcnamara-maya-season-7-episode-8/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=TVLine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Matt Webb Mitovich|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Arrow First Look: Katherine McNamara Gets Punchy as Street Fighter Maya|ناونیشان=https://tvline.com/2018/11/29/arrow-photo-katherine-mcnamara-maya-season-7-episode-8/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=TVLine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara's Dream Superpower Isn't One You Hear Very Often|ناونیشان=http://coveteur.com/2018/01/24/katherine-mcnamara-shadowhunters-maze-runner-actress/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Coveteur}}</ref> |- |٢٠١٩ |''ئەمیستڵمەیت'' |ھانا |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Nick Venable|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara Cast for ''Arrow'' Season 7|ناونیشان=https://www.cinemablend.com/television/2458122/shadowhunters-katherine-mcnamara-is-heading-to-arrow-season-7|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Cinema Blend}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Allie Gemmill|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara's Teen Vogue Interview|ناونیشان=https://www.teenvogue.com/story/shadowhunters-star-katherine-mcnamara-said-shes-changed-100-percent|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Teen Vogue}}</ref> |- |٢٠٢١ |''بڕوا'' |ئامی |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kat McNamara on The Stand, Making a Movie in Quarantine, Shadowhunters & Arrow|ناونیشان=https://www.elle.com/culture/movies-tv/a35216925/kat-mcnamara-the-stand-interview/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Elle.com}}</ref> |- |٢٠٢١ |''دەتدۆزینەوە'' |تسیلۆر |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Filming Gets Underway in Dublin on New Irish-American Romantic-Drama|ناونیشان=http://www.iftn.ie/broadcast/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=4292773&tpl=archnews&force=1|ئیش=The Irish Film & Television Network}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=This big American movie is looking for extras to shoot in Ireland this week|ناونیشان=https://www.her.ie/entertainment/big-american-movie-looking-extras-shoot-ireland-week-465183|وێبگە=Her.ie}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Films|ناونیشان=https://www.nooklaneentertainment.com/films|وێبگە=Nook Lane Entertainment|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029172719/https://www.nooklaneentertainment.com/films|url-status=dead}}</ref> |- |٢٠٢١ |''ترسناک'' |گێلاس |<ref name="untitled_horror">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/2020/06/the-first-movie-created-entirely-during-quarantine|سەردێڕ=The Wild Story of the First Movie Made Entirely During Quarantine|نووسەر=Anthony Breznican|magazine=Vanity Fair|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="UHM-Polygon">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hadadi|یەکەم=Roxana|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Untitled Horror Movie review: A horror-comedy that keeps things simple|ناونیشان=https://www.polygon.com/reviews/22535006/untitled-horror-movie-review|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Polygon}}</ref> |- |٢٠٢٢ |''شەکر'' |کلۆی |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Katherine McNamara Lives the Influencer Life in New Trailer for Prime Video’s Sugar|ناونیشان=https://www.beautifulballad.org/2022/10/28/katherine-mcnamara-lives-the-influencer-life-in-new-trailer-for-prime-videos-sugar/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=Beautiful Ballad}}</ref> |- |٢٠٢٣ |''بەھەشتی گەمژە'' |تێری |<ref name="Charlie-Day1">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Anthony D'Alessandro|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara Boards Charlie Day's ''El Tonto''; Brandon Wilson Joins Warner Bros.' ''Torrance''|ناونیشان=https://deadline.com/2018/11/ben-affleck-torrance-brandon-wilson-katherine-mcnamara-el-tonto-charlie-day-casting-films-1202499204/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Deadline Hollywood}}</ref><ref name="Charlie-Day2">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Anthony D'Alessandro|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Charlie Day's Directorial Debut 'Fool's Paradise' Acquired By Roadside Attractions, Grindstone & Lionsgate – Sundance|ناونیشان=https://deadline.com/2023/01/charlie-day-fools-paradise-el-tonto-roadside-attractions-lionsgate-grindstone-1235226314/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |- |{{TableTBA}} |''سەرکێشی کەروێشک'' |پشیلە |<ref name="Bunny Bravo">{{cite press release|url=https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805|title=Shadowhunters Katherine McNamara Cast in Simka Entertainment's Adventures of Bunny Bravo and Un Conejo de Huevos|author=Nancy Fulton|date=August 20, 2021|publisher=Mychal Simk|via=PR Distribution|access-date=April 10, 2022|archive-date=١٩ی ئابی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819210038/https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805|url-status=dead|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230819210038/https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Katherine McNamara}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]] i39iowe5w962ygk7s38xdjtnjbcyt1f 0 245833 1593065 1593032 2026-06-22T12:01:26Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593065 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox bilateral relations|ھەرێمی کوردستان‒ڕووسیا|Russia|Kurdistan Region|map=Iraqi Kurdistan Russia locator.png}} '''پەیوەندییەکانی ھەرێمی کوردستان و ڕووسیا''' پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان [[ھەرێمی کوردستان]] و [[ڕووسیا]]یە. لەکاتێکدا ھەرێمی کوردستان نوێنەرایەتی لە [[مۆسکۆ]] ھەیە، و ڕووسیا [[باڵیۆزخانە|کونسوڵخانەی گشتیی]] لە [[ھەولێر]] ھەیە کە لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Consulate General of the Russian Federation|ناونیشان=http://dfr.gov.krd/p/p.aspx?p=60&l=12&s=020100&r=363|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170601150202/http://www.dfr.gov.krd/p/p.aspx?p=60&l=12&s=020100&r=363|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=Department of Foreign Relations – Kurdistan Regional Government}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of the Consulate – Consulate General of the Russian Federation in Erbil, Iraq|ناونیشان=https://rusgencons-erbil.mid.ru/en_GB/history|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=rusgencons-erbil.mid.ru}}</ref> پەیوەندیی نێوان [[کورد]] و [[ڕووسەکان]] دەگەڕێتەوە بۆ نیوەی دووەمی ساڵانی ١٨٠٠ کە ڕووسیا بۆ فراوانبوونی ئیمپڕاتۆرییەتییەکەی، گرنگی بە کوردەکان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pietro A. Shakarian|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Top Ten Origins: Russia's Relations with the Kurds|ناونیشان=http://origins.osu.edu/connecting-history/top-ten-origins-russia-s-relations-kurd|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190921133404/http://origins.osu.edu/connecting-history/top-ten-origins-russia-s-relations-kurd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=origins.osu.edu}}</ref> لە سەردەمی [[شەڕی سارد|جەنگی سارددا]]، [[یەکێتیی سۆڤیەت]] پشتگیری لە یاخیبووانی کورد لە دژی [[عێراق]] و [[ئێران]] دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=THE SOVIET UNION AND THE KURDS: A STUDY OF NATIONAL MINORITY PROBLEMS IN SOVIET POLICY – ProQuest|ناونیشان=https://www.proquest.com/openview/2846f61dfb1de0a8be61be9161fa76ca/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.proquest.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=kurdistanchronicle|سەردێڕ=Soviet Union's Politics Toward the Iranian Kurds|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/b/2718|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=kurdistanchronicle.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231213165606/https://kurdistanchronicle.com/b/2718|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پەیوەندییەکانی ڕووسیا و کوردستان (٢٠٠٣ ‒ ئێستا) == [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|لەشکرکێشیی ئەمریکا بۆ سەر عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ وای کرد کورد و ڕووسەکان لاپەڕەیەکی نوێ لە پەیوەندییەکانیاندا ھەڵبدەنەوە. ڕووسیا بووە یەکێک لە یەکەم وڵاتەکان کە نوێنەرایەتی لە [[ھەرێمی کوردستان]] کردەوە لە ساڵی ٢٠٠٧،<ref name="Delanoe">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Delanoë|یەکەم=Igor|ناونیشان=https://www.academia.edu/13444812|سەردێڕ=The Kurds: a Channel of Russian Influence in the Middle-East?|ئیش=Franco-Turkish Paper|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٢-٣٦٥٦٧-٤٠٨-٩|بەرگ=١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> پەیوەندییەکان زیاتر لەسەر کەرتی وزەیە، چونکە کۆمپانیا ڕووسییەکان لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٠دا ملیارەھا دۆلاریان لە ناوچەکەدا وەبەرھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٢ کۆمپانیای گازپرۆم و ھەرێمی کوردستان گرێبەستێکیان بۆ گەڕان و بەرھەمھێنانی نەوتی دوو بلۆکی نەوت واژوو کرد کە دواتر بۆ سێ بلۆکی نەوت بەرزبووەوە.<ref name="gamble">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Petkova|یەکەم=Mariya|سەردێڕ=What did Russia get from its KRG gamble?|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/indepth/features/russia-krg-gamble-rosneft-iraq-kurdistan-190409123038460.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|agency=Al Jazeera|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=Gazprom Neft Sees Good Prospects in Kurdistan — Gazprom Neft PJSC|ناونیشان=https://www.gazprom-neft.com/press-center/lib/1159674/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171002181043/https://www.gazprom-neft.com/press-center/lib/1159674/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وێبگە=Gazprom-neft.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ڕووسیا|سیاسەت}} [[پۆل:پەیوەندییە دوو قۆڵییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان]] 3pxterv1uag3spgy84idm08dlh4i68d 0 245839 1593066 1593025 2026-06-22T12:01:36Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593066 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|ئیسرائیل–کوردستان|Israel|Kurdistan Region|map=Israel-Iraqi Kurdistan Locator.JPG}} [[ئیسرائیل|دەوڵەتی ئیسرائیل]] و [[ھەرێمی کوردستان]] لە ڕووی مێژوویییەوە پەیوەندییەکی دۆستانەیان ھەبووە، بەھۆی بوونی ئۆتۆنۆمی لەناو [[عێراق]]دا کە لایەنێکە لە [[کێشەی عەرەب–ئیسرائیل|ململانێی عەرەب و ئیسرائیل]]. بە پێچەوانەی عێراق کە [[دانپێدانانی نێودەوڵەتی بە ئیسرائیل|دان بە سەروەری ئیسرائیلدا]] نانێت، ھەروەھا ھەرێمی کوردستان سەردانکەرانی ھەڵگری ڕەگەزنامەی ئیسرائیلی لە فڕۆکەخانەکانی [[ھەولێر]] و [[سلێمانی]] قبوڵ دەکات، بەڵام پاسپۆرتی عێراق بۆ گەشتکردن بۆ ئیسرائیل کارا نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Traveling to Israel from Iraq in 2023: Passport, Visa Requirements|ناونیشان=https://www.hinterlandtravel.com/iraq/destinations/israel#:~:text=Iraqi%20citizens%20must%20obtain%20a,how%20to%20apply%20the%20visa.|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hinterlandtravel.com}}</ref> == مێژوو == سەرەتاییترین کارلێکی نێوان [[ئیسرائیل]] و [[کوردەکان]] لە ساڵی ١٩٣١ بوو، کاتێک بەڕێوەبەری ڕابردووی دەزگای [[مۆساد]]ی ئیسرائیل، ڕوڤن شیلۆھا، بە ناوی ڕۆژنامەنووسییەوە سەردانی کوردستانی کرد، لە ماوەی مانەوەیدا پەیوەندی دروست کرد و بناغەی پەیوەندی ئیسرائیلی لەگەڵ پێکھاتە نا [[عەرەب]]ەکانی ناوچەکە پەرەپێدا.{{Sfnp|Abramson|2018}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Historic Ties between Israel and the Kurds of Iraq Will Continue|ناونیشان=https://jcpa.org/article/the-historic-ties-between-israel-and-the-kurds-of-iraq-will-continue/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Jerusalem Center for Public Affairs|زمان=en-US}}</ref> [[پەڕگە:Mustafa Barzani visit to Israel.jpg|وێنۆک| سەردانی سەرکردەی [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستی کورد]] [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانی]] بۆ [[ئیسرائیل]] (١٩٧٥‒١٩٧٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ביקור המולא באחת מטייסות חיל האוויר|ناونیشان=https://old-intelligence.org.il/ShowItem.aspx?ItemID=37a595bb-3ffb-4bcd-b29a-057641ca33bb&lang=HEB|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=he|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210207002820/https://old-intelligence.org.il/ShowItem.aspx?ItemID=37a595bb-3ffb-4bcd-b29a-057641ca33bb&lang=HEB|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئیسرائیل|سیاسەت|عێراق|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Relations of Iraqi Kurdistan and Israel}} [[پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان]] 660hmzvnw3q5ea5vqguwh1qm86jgnd1 1593282 1593066 2026-06-22T21:07:19Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593282 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|ئیسرائیل–کوردستان|Israel|Kurdistan Region|map=Israel-Iraqi Kurdistan Locator.JPG}} [[ئیسرائیل|دەوڵەتی ئیسرائیل]] و [[ھەرێمی کوردستان]] لە ڕووی مێژوویییەوە پەیوەندییەکی دۆستانەیان ھەبووە، بەھۆی بوونی ئۆتۆنۆمی لەناو [[عێراق]]دا کە لایەنێکە لە [[کێشەی عەرەب–ئیسرائیل|ململانێی عەرەب و ئیسرائیل]]. بە پێچەوانەی عێراق کە [[دانپێدانانی نێودەوڵەتی بە ئیسرائیل|دان بە سەروەری ئیسرائیلدا]] نانێت، ھەروەھا ھەرێمی کوردستان سەردانکەرانی ھەڵگری ڕەگەزنامەی ئیسرائیلی لە فڕۆکەخانەکانی [[ھەولێر]] و [[سلێمانی]] قبوڵ دەکات، بەڵام پاسپۆرتی عێراق بۆ گەشتکردن بۆ ئیسرائیل کارا نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Traveling to Israel from Iraq in 2023: Passport, Visa Requirements|ناونیشان=https://www.hinterlandtravel.com/iraq/destinations/israel#:~:text=Iraqi%20citizens%20must%20obtain%20a,how%20to%20apply%20the%20visa.|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hinterlandtravel.com}}</ref> == مێژوو == سەرەتاییترین کارلێکی نێوان [[ئیسرائیل]] و [[کوردەکان]] لە ساڵی ١٩٣١ بوو، کاتێک بەڕێوەبەری ڕابردووی دەزگای [[مۆساد]]ی ئیسرائیل، ڕوڤن شیلۆھا، بە ناوی ڕۆژنامەنووسییەوە سەردانی کوردستانی کرد، لە ماوەی مانەوەیدا پەیوەندی دروست کرد و بناغەی پەیوەندی ئیسرائیلی لەگەڵ پێکھاتە نا [[عەرەب]]ەکانی ناوچەکە پەرەپێدا.{{Sfnp|Abramson|2018}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Historic Ties between Israel and the Kurds of Iraq Will Continue|ناونیشان=https://jcpa.org/article/the-historic-ties-between-israel-and-the-kurds-of-iraq-will-continue/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Jerusalem Center for Public Affairs|زمان=en-US}}</ref> [[پەڕگە:Mustafa Barzani visit to Israel.jpg|وێنۆک| سەردانی سەرکردەی [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستی کورد]] [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانی]] بۆ [[ئیسرائیل]] (١٩٧٥‒١٩٧٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ביקור המולא באחת מטייסות חיל האוויר|ناونیشان=https://old-intelligence.org.il/ShowItem.aspx?ItemID=37a595bb-3ffb-4bcd-b29a-057641ca33bb&lang=HEB|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=he|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210207002820/https://old-intelligence.org.il/ShowItem.aspx?ItemID=37a595bb-3ffb-4bcd-b29a-057641ca33bb&lang=HEB|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئیسرائیل|سیاسەت|عێراق|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Relations of Iraqi Kurdistan and Israel}} [[پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] fv5udaxbppuum8xwvsj1xxlqa8vhwbe 0 246572 1593100 1592737 2026-06-22T12:07:16Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593100 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox chef|image=MarcoPierreWhite.jpg|caption=وایت لە ٢٠١٢|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1961|12|11}}|birth_place=[[لیدز]]، ئینگڵتەرا|style={{hlist|[[French cuisine|French]]|[[British cuisine|British]]|[[Italian cuisine]]}}|ratings=ئەستێرەی میشێلین {{Michelinstar|3|3}}|restaurants={{Plainlist| * کۆمپانیای لەندەن ستیک ھاوس * چپس و ماسی ویلێرز * مارکۆ پیێر وایت ستیک ھاوس و گریل * ویلێرز لە سانت جەیمس * کۆفمان و مستەر وایت * مارکۆ ئیتاڵی نیویۆرک * ماڵی ئینگلیزی، سەنگافورە لەنێوان ئەوانی تر }}|prevrests={{Plainlist| * [[ڕێستوڕانتی ھارڤیز]] {{Michelin stars|2}} * [[ڕێستوڕانتی مارکۆ پیێر وایت]] {{Michelin stars|3}} }}|television={{Plainlist| * ''ماڕکۆ'' * پلەی کوڵان * چێشتخانەی دۆزەخ لەنێوان ئەوانی تر }}|website={{URL|Marcopierrewhite.co}}}} '''مارکۆ پیێر وایت''' (لەدایکبووی ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١) شێفی بەریتانی، خاوەن ڕێستورانت، و کەسایەتی تەلەڤیزیۆنییە.<ref name="Times Online">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Johnson|یەکەم=Richard|سەردێڕ=White Heat|ناونیشان=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/article2181961.ece|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١١|newspaper=The Times|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٠٧|شوێن=London, UK|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081014015118/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/article2181961.ece|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> لە ١٩٩٥ لە تەمەنی ٣٣ ساڵی، یەکەم شێف بوو کە خەڵاتی ئەستێرەی میشلنی پێ بدرێت. چەن شێفێکی بەناوبانگی لەسەر دەستی ڕاھێنراون وەکوو ماریۆ باتەیل، ھێستن بلومێنسال، شانۆن بێنێت، [[گۆردن ڕامزی]]، کورتز ستون، فیڵ ھاوەرد، ستیفن تێری.<ref name="HumblePie">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ramsay|یەکەم=Gordon|سەردێڕ=Humble Pie|ناونیشان=https://archive.org/details/humblepie0000rams_n7a5|بڵاوکەرەوە=[[HarperCollins]]|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٠-٠٠-٧٢٢٩٦٧-٤|شوێن=UK}}</ref> وەکوو «یەکەم شێفی بەناوبانگ» و و ڕێستوناسراوە<ref name="Times Online2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Johnson|یەکەم=Richard|سەردێڕ=White Heat|ناونیشان=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/article2181961.ece|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١١|newspaper=The Times|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٠٧|شوێن=London, UK|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081014015118/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/article2181961.ece|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> و وەک [[ئینفانت تێڕەبڵ]] ناسراوە لە پیشەسازی ڕێستوڕانتدا.<ref>''Radio Times'', London, 1–7 September 2007.</ref> == پیشە و کارکردن == سەرەتا لە ھۆتێل سانت جۆرج لە شارۆچکەی [[ھارۆگەیت]] دەستی بە مەشقکردن کردووە و دواتر لە ساڵی ١٩٨١ ڕێستورانتی [[بۆکس تری]] لە شارۆچکەی ئیلکلی، دواتر دەچێت بۆ [[لەندەن]] بە «٧٬٣٦ پاوەند، و سندووقێک کتێب، و جەنتایەک لە جلوبەرگ».<ref name="Times Online3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Johnson|یەکەم=Richard|سەردێڕ=White Heat|ناونیشان=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/article2181961.ece|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١١|newspaper=The Times|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٠٧|شوێن=London, UK|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081014015118/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/article2181961.ece|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> و دەستی بە مەشقی کلاسیکی خۆی کردووە لەژێر کۆمس<ref group="تێبینی">ناونیشانێکی شێف لە چێشتخانە کە ڕاھێنانی فەرمی خۆی تەواو کردووە</ref> لەگەڵ [[ئەلبێرت ڕو]] و [[میشێل ڕو]] لە ڕێستوڕانتی [[لی گاڤرۆش]]. بەردەوام دەبێت لە مەشقکردن لەژێر شێفی فەڕەنسی پیێر کۆفمان لە ڕێستوڕانتی لا تانت کلار، دواتر دەچێتە شوێنێکی تر بۆ کارکردن لە چێشتخانەیی ڕایمۆند بلانک لە ڕێستوڕانت و ھۆتێلی لێ مانیۆر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Raphael Brion|ناونیشان=http://eater.com/archives/2012/12/01/heston-blumenthal-rejects-the-claim-he-trained-under-marco-pierre-white.php|سەردێڕ=Heston Blumenthal Rejects the Claim He Trained Under Marco Pierre White – Feuds|بڵاوکەرەوە=Eater National|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}{{بەستەری مردوو|url=http://eater.com/archives/2012/12/01/heston-blumenthal-rejects-the-claim-he-trained-under-marco-pierre-white.php |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> و دواتر لەگەڵ نیکۆ لەیدنس لە ڕێستوڕانتی چێز نیکۆ لە ڕێی پارکی ناینتی. پاشان لقێکی خۆی کردەوە، و لە چێشتخانەی سێکس بێڵس پەبڵیک ھاوس لە شەقامی پاشا لەگەڵ یاریدەدەر ماریۆ باتەیڵ.<ref name="Times Online"/> لە ساڵی ١٩٨٧ ھارڤیزی لە شاری واندسوۆرس کۆمن لە لەندەن کردەوە و بەنزیکەیی و دەستبەجێ یەکەم ئەستێرەی میشێلینی بەدەستھێنا. دواتر بەنزیکەیی دەستبەجێ ساڵێکی تر دووەم ئەستێرەی میشێلینی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/1998/04/27/bad-boy-in-the-kitchen|سەردێڕ=ANNALS OF COOKING – Bad Boy In The Kitchen|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ١٩٩٨|magazine=The New Yorker|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> قوتابییە بەناوبانگەکانی کە لە ھارڤیز کاران کردووە بریتی بوون لە گۆردن ڕەمزی، فیل ھاوەرد، ستیفن تێری، ئێریک چاڤۆت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=White|یەکەم=Marco Pierre|سەردێڕ=The Devil in the Kitchen: Sex, Pain, Madness, and the Making of a Great Chef|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٦٩١-٩٣٢-٧|پەڕە=١٢٧|chapter=14. Beautiful Doll|chapter-url=https://books.google.com/books?id=HVCgAwAAQBAJ&dq=marco%20pierre%20stephen%20terry%20gordon%20howard&pg=PA127}}</ref> دواتر دەبێتە شێف و خاوەنی ڕێستوڕانتی مارکۆ پیێر وایت لە شوێنی نانخواردنی ھۆتێلی پێشووی ھاید پارک، کە لەوێدا سێیەم ئەستێرەی میشێلینی بەدەستھێنا؛ و دواتر چوو بۆ ژووری بەڕوو لە ھۆتێلی لو مێریدین پیکادیلی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/marco-pierre-white-to-retire-from-the-kitchen-1121376.html|سەردێڕ=Marco Pierre White to retire from the kitchen|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ١٩٩٩|ئیش=independent.co.uk|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە ١٩٩٥، لە تەمەنی ٣٣ ساڵی یەکەم شێفی بەریتانی دەبێت کە سێ ئەستێرەی مێشیلینی پێ بدرێت لە تەمەنێکی زۆر گەنج.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Why Michelin chefs are handing back their stars|ناونیشان=https://edition.cnn.com/travel/article/why-michelin-chefs-return-stars/index.html}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Canavan|یەکەم=Hillary Dixler|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Why Do Chefs 'Give Back' Their Michelin Stars?|ناونیشان=https://www.eater.com/2017/9/21/16345242/chefs-give-back-michelin-stars|وێبگە=Eater}}</ref> دواتر شێفێکی تر لە ٢٠٠٢ بەناوی ماسیملیانۆ ئەلیامۆ، لەتەمەنی ٢٨ ساڵی و زووتر سێ ئەستێرەی مێشیلین بەدەست دەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Massimiliano Alajmo's Michelin Star Restaurants|ناونیشان=https://www.foodandwine.com/news/massimiliano-alajmos-michelin-star-restaurants|وێبگە=Food & Wine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.yorkshirepost.co.uk/news/big-interview-leeds-s-own-enfant-terrible-of-british-cooking-marco-pierre-white-1-8646004|سەردێڕ=Big interview: Leeds's own enfant terrible of British cooking Marco Pierre White|ئیش=The Yorkshire Post|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180726005817/https://www.yorkshirepost.co.uk/news/big-interview-leeds-s-own-enfant-terrible-of-british-cooking-marco-pierre-white-1-8646004|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەرچەندە ماڕکۆ بۆ ماوەی حەڤدە ساڵ کاری کرد بۆ ئەوەی بە ئاواتەکەی بگات، بەڵام لە کۆتایدا ئەوەی بۆ دەرگەوت سەڕەرای دەستەکەەوتەکانی و ناوبانگەکەی، پیشەکەی ئاسوودەیی پێنەبەخشیوە؛ بۆیە لە ساڵی ١٩٩٩ خانەنشین بوو و ئەستێرەکانی مشیلینی گەڕاندەوە.<ref name="observer-barber">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2007/oct/21/foodanddrink.features9|دوایین=Barber|یەکەم=Lynn|سەردێڕ=What's Eating Marco? (Observer Food Monthly interview)|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|newspaper=[[The Observer]]|شوێن=London, UK|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> {{cquote|لەلایەن کەسانێکەوە بڕیارم لەسەر دەدرا کە زانیاریان لەمن کەمتر بوو، کەواتە بەڕاستی لە پێناوچی؟ زۆر ڕێزم لە پشکنەرانی میشێلین نا، خۆمم بچووک کردەوە. سێ ھەڵبژاردەم لەبەردەەم بوو: دەتوانم خۆم بکەمە زیندانی جیھان و شەش ڕۆژ لە ھەفتەیەک کاربکەم، دەمتوانی ژیانێکی درۆ بژیم و پارەیەکی زۆرم دەستبکەوێت و یان دەەستبەرداری ئەستێرەکانم بم، و کاتەکانم لەگەڵ مناڵەکانم بەسەربەرم و خۆم بنیادبنێمەوە.<ref name="caterer">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Mark Lewi|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Marco Pierre White on why he's back behind the stove for TV's Hell's Kitchen|ئیش=[[Caterer and Hotelkeeper]]|شوێن=London, UK|ناونیشان=http://www.caterersearch.com/Articles/2007/04/25/313310/exclusive-marco-pierre-white-on-why-hes-back-behind-the-stove-for-tvs-hells-kitchen.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091217085945/http://www.caterersearch.com/Articles/2007/04/25/313310/exclusive-marco-pierre-white-on-why-hes-back-behind-the-stove-for-tvs-hells-kitchen.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>}} لە ١٩٩٩ ماڕکۆ خانەنشینی خۆی ڕاگەیاند، و دوایین ژەمی لە ٢٣ی کانوونی یەکەم لە ژووری بەڕوو ئامادەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.caterersearch.com/Articles/2006/09/21/308890/marco-pierre-white-profile-ranked-46-in-the-caterersearch100-in-2006.html|سەردێڕ=Marco Pierre White Profile|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٦|ئیش=Caterer & Hotelkeeper|شوێن=London|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100107183650/http://www.caterersearch.com/Articles/2006/09/21/308890/marco-pierre-white-profile-ranked-46-in-the-caterersearch100-in-2006.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و یەکەم ڕێستوڕانتی کردەوە تایبەت بە ستیک بەناوی "MPW Steak & Alehouse" لەگەڵ جەیمس ڕۆبێرتسن لە لەندەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Home|ناونیشان=https://www.londonsteakhousecompany.com/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150122132458/http://www.mpwsteakandalehouse.org/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=London Steakhouse Co}}</ref> ھەروەھا لە ٢٠١٠ەشەوە ڕێستوڕانتێکی تر بەناوی "Kings Road Steakhouse & Grill" بەڕێوە دەبەن. لە چێڵسی، لەندەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kings Road Steakhouse & Grill|ناونیشان=http://www.kingsroadsteakhouseandgrill.org/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150122131327/http://www.kingsroadsteakhouseandgrill.org/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|وێبگە=kingsroadsteakhouseandgrill.org}}</ref> لە ئایاری ٢٠١٦ ھەردوو ڕێستوڕانتەکە گەورەتر بوون و بڕاندیان گۆڕا و بوون بە "London Steakhouse Co".<ref>[http://www.londonsteakhousecompany.com/ London Steakhouse Co. website], londonsteakhousecompany.com; accessed 14 June 2016.</ref> == تێبینییەکان == <references group="تێبینی"/> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Marco Pierre White|ماڕکۆ پیێر وایت}} {{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|خۆراک|لەندەن|شانشینی یەکگرتوو|وێژە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:سەرۆک شێفەکانی ڕێستوڕانتی خاوەن ئەستێرەی میشێلین]] [[پۆل:زیندووان]] ex24f7dxf8zct1sp1hbxgq45lzu5uny 0 247318 1593325 1584411 2026-06-23T01:15:35Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593325 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کەتەلۆنییەکان''' (بە [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنی]]، [[زمانی فەڕەنسی|فەرەنسی]] و ئۆسیتی: ''catalans''، {{بە ئیسپانی|catalanes}}، [[زمانی ئیتالی|ئیتاڵی]]: ''catalani'') [[ئێتنیک|گرووپێکی نەتەوەیی]] [[زمانە ڕۆمانسییەکان|ڕۆمانسین]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guelke|یەکەم=Adrian|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ISBN 9783866495876|سەردێڕ=The Study of Ethnicity and Politics: Recent Analytical Developments|دوایین٢=Tournon|یەکەم٢=Jean|ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Barbara Budrich Publishers|پەڕە=٢٣|وتەگێڕانەوە=To make things as concrete as possible, let us consider a well recognized ethnic group, say: the Catalan one.}}{{بەستەری مردوو|url=https://books.google.com/books?id=ISBN |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="Cole">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cole|یەکەم=Jeffrey|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Wlth0GRi0N0C&pg=PA67|سەردێڕ=Ethnic Groups of Europe: An Encyclopedia|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٠٩٨٤-٧|پەڕە=٦٧|وتەگێڕانەوە=As a relatively wealthy, peaceful and generally successful ethnic-national unit, Catalans have often sought to be a model for conflictive zones in Europe|بەستەری نووسەر=Jeffrey Cole}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Miller|یەکەم=Henry|دوایین٢=Miller|یەکەم٢=Kate|ساڵ=١٩٩٦|سەردێڕ=Language Policy and Identity: the case of Catalonia|journal=International Studies in Sociology of Education|بەرگ=٦|پەڕەکان=١١٣–١٢٨|doi=10.1080/0962021960060106|doi-access=free}}</ref> خەڵکی [[کەتەلۆنیا|کەتەلۆنیان]] و بە زمانی [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنی]] قسە دەکەن.<ref name="Minahan">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minahan|یەکەم=James|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC|سەردێڕ=One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=[[Greenwood Publishing Group]]|ژپنک=٠-٣١٣-٣٠٩٨٤-١|پەڕە=١٥٦|وتەگێڕانەوە=The Catalans are a Romance people|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230116024421/https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جۆری فەرمی ئێستای «کەتەلۆنییەکان» ھاووڵاتیانی [[کەتەلۆنیا|کەتەلۆنیان]] کە کۆمەڵگەیەکی سەربەخۆیە لە ئیسپانیا<ref>Article 7 of Catalonia's Statute of Autonomy of 2006: "Gaudeixen de la condició política de catalans o ciutadans de Catalunya els ciutadans espanyols que tenen veïnatge administratiu a Catalunya."</ref> و دانیشتووانی ناوچەی مێژوویی ڕۆسیلۆنن لە باشووری فەرەنسا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=France's Catalans want more regional autonomy|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2017/09/frances-catalans-regional-autonomy-170930111246123.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181026064632/https://www.aljazeera.com/news/2017/09/frances-catalans-regional-autonomy-170930111246123.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=www.aljazeera.com}}</ref> ھەروەھا پێی دەوترێت باکووری کەتەلۆنیا<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/france/8659380/Catalan-culture-in-France-and-Spain-Homage-to-both-Catalonias.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/france/8659380/Catalan-culture-in-France-and-Spain-Homage-to-both-Catalonias.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Catalan culture in France and Spain: Homage to both Catalonias|ئیش=Daily Telegraph|دوایین=Arfin|یەکەم=Ferne|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|issn=0307-1235}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Stock Photo - Border sign between France and Spain|ناونیشان=https://www.alamy.com/stock-photo-border-sign-between-france-and-spain-36535356.html?pv=1&stamp=2&imageid=7AE822FF-8E28-431B-8C3A-FE972562266E&p=61567&n=0&orientation=0&pn=1&searchtype=0&IsFromSearch=1&srch=foo=bar&pn=1&ps=100&sortby=2&resultview=sortbyPopular&npgs=0&qt=road%2520sign%2520border%2520spain&qt_raw=road%2520sign%2520border%2520spain&lic=3&mr=0&pr=0&ot=0&creative=&ag=0&hc=0&pc=&blackwhite=&cutout=&tbar=1&et=0x000000000000000000000&vp=0&loc=0&imgt=0&dtfr=&dtto=&size=0xFF&archive=1&groupid=&pseudoid=&a=&cdid=&cdsrt=&name=&qn=&apalib=&apalic=&lightbox=&gname=&gtype=&xstx=0&simid=&saveQry=&editorial=1&nu=&t=&edoptin=&customgeoip=&cap=1&cbstore=1&vd=0&lb=&fi=2&edrf=&ispremium=1&flip=0|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181206102454/https://www.alamy.com/stock-photo-border-sign-between-france-and-spain-36535356.html?pv=1&stamp=2&imageid=7AE822FF-8E28-431B-8C3A-FE972562266E&p=61567&n=0&orientation=0&pn=1&searchtype=0&IsFromSearch=1&srch=foo=bar&pn=1&ps=100&sortby=2&resultview=sortbyPopular&npgs=0&qt=road%2520sign%2520border%2520spain&qt_raw=road%2520sign%2520border%2520spain&lic=3&mr=0&pr=0&ot=0&creative=&ag=0&hc=0&pc=&blackwhite=&cutout=&tbar=1&et=0x000000000000000000000&vp=0&loc=0&imgt=0&dtfr=&dtto=&size=0xFF&archive=1&groupid=&pseudoid=&a=&cdid=&cdsrt=&name=&qn=&apalib=&apalic=&lightbox=&gname=&gtype=&xstx=0&simid=&saveQry=&editorial=1&nu=&t=&edoptin=&customgeoip=&cap=1&cbstore=1&vd=0&lb=&fi=2&edrf=&ispremium=1&flip=0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=Alamy}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sauvy|یەکەم=Alfred|ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٨٠|سەردێڕ=Les pays catalans. La population de Catalunya nord|ناونیشان=https://www.persee.fr/doc/pop_0032-4663_1980_num_35_4_18359|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=Population (French Edition)|زمان=fr-FR|بەرگ=٣٥|issue=4/5|پەڕەکان=٩٧٢–٩٧٣|doi=10.2307/1532373|issn=0032-4663|jstor=1532373|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210220125338/https://www.persee.fr/doc/pop_0032-4663_1980_num_35_4_18359|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> و ''پەیس کەتەلۆنی'' (Pays Catalan) بە فەرەنسی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/magazine-20444110|سەردێڕ=The French who see Barcelona as their capital|دوایین=Trelawny|یەکەم=Petroc|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ئیش=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629120729/https://www.bbc.com/news/magazine-20444110}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/09/09/world/europe/occitanie-france-catalans.html|سەردێڕ='Don't Erase Us': French Catalans Fear Losing More Than a Region's Name|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٨|دوایین=Minder|یەکەم=Raphael|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170208212519/https://www.nytimes.com/2016/09/09/world/europe/occitanie-france-catalans.html}}</ref> ھەروەھا ھەندێک لە نووسەران وشەی «کەتەلۆنییەکان» درێژ دەکەنەوە بۆ ئەوەی ھەموو ئەو کەسانە بگرێتەوە کە خەڵکی ئەو ناوچانەن کە زمانی کەتەلۆنی تێیدا قسە دەکرێت، ئەوانیش ئەوانەی خەڵکی [[ئەندۆرا]] و ڤالێنسیا و [[دوورگەکانی بالیار|دوورگەکانی بالیاریک]] و ڕۆژھەڵاتی ئەراگۆن و ڕۆسیلۆن و شاری ئەلگیرۆ لە [[سەردینیا|سەردینیان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Catalan|ناونیشان=https://dlc.iec.cat/results.asp?txtEntrada=català&operEntrada=0|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210126000034/https://dlc.iec.cat/results.asp?txtEntrada=català&operEntrada=0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Institut d'Estudis Catalans]] dictionary|زمان=ca|وتەگێڕانەوە=Relative to or belonging to the [[Catalan Countries]] or their inhabitants}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Catalan|ناونیشان=https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0167847.xml|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190808235319/https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0167847.xml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Gran Enciclopèdia Catalana]]|زمان=ca|وتەگێڕانەوە=Inhabitant or natural of Catalonia or the Catalan Countries.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Danver|یەکەم=Steven L.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vf4TBwAAQBAJ|سەردێڕ=Native Peoples of the World: An Encyclopedia of Groups, Cultures and Contemporary Issues|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]]|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٤٦٤٠٠-٦|پەڕە=٢٧٨|وتەگێڕانەوە=The majority of Catalans (5.9 million) live in the northeast of Spain in the administrative regions of Catalonia and Valencia.|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230311102542/https://books.google.com/books?id=vf4TBwAAQBAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> حکوومەتی کەتەلۆنیا بەردەوام ڕاپرسی لەسەر دانیشتووانەکەی دەکات سەبارەت بە «ھەستی سەربەخۆیی»، تا مانگی تەممووزی ٢٠١٩ ئەنجامەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ٤٦٫٧٪ی کەتەلۆنییەکان و خەڵکانی دیکەی کە لە کەتەلۆنیا دەژین، ئارەزووی سەربەخۆیی لە ئیسپانیا دەکەن، کە ١٫٣٪ کەمترە لە ساڵانی پێشوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=El 46,7% de catalanes quiere que Cataluña sea independiente, un 1,3% menos que en un sondeo anterior, según el CEO|ناونیشان=https://www.europapress.es/nacional/noticia-467-catalanes-quiere-cataluna-sea-independiente-13-menos-sondeo-anterior-ceo-20180720134921.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190730124753/https://www.europapress.es/nacional/noticia-467-catalanes-quiere-cataluna-sea-independiente-13-menos-sondeo-anterior-ceo-20180720134921.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=www.europapress.es}}</ref> == پێشینەی مێژوویی == [[پەڕگە:Batalla_del_Puig_por_Marzal_de_Sas_(1410-20).jpg|چەپ|وێنۆک| شەڕی پویگ لە نووسینی ئەندرۆ مارشال دی ساکس، کە سەرکەوتنی مەسیحییەکان بە یارمەتی ساینت جۆرج نیشان دەدات]] لە ساڵی ١٥٠٠ پێش زایین ئەو ناوچەیەی کە ئێستا بە پلەی یەکەم بە کەتەلۆنیا ناسراوە، لەگەڵ ھەموو نیمچە [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا|دوورگەی ئیبیریا]]، خەڵکی پرۆتۆ-سێلتیکی لێ نیشتەجێ بوون کە ڕێوڕەسمی سووتاندنی مردووەکانیان لەگەڵ خۆیان ھێنابووە ناوچەکە. زۆربەی شاخەکانی پیرینیس لەو کاتەدا لەلایەن گەلانی پەیوەندیدار بە باسکی مۆدێرنەوە نیشتەجێ بوون و ئەمڕۆ زۆرێک لە ناوی شارۆچکەکانی پیرینی ڕۆژاوای کەتەلۆنیا دەتوانرێت ببەسترێتەوە بە ئەفسانەزانی '''باسک'''ەوە. ئەم گرووپانە کەوتنە ژێر دەسەڵاتی گرووپە داگیرکەرە جیاوازەکان کە لە [[یۆنانی کۆن|یۆنانییەکانەوە]] دەستیان پێکرد، دوای جەنگەکانی پونیک، ڕۆمەکان ھاتنە ناوچەکە وەک ھێزی باڵادەست لە کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی ئیبیریا، لەنێویاندا بەشێک لە کەتەلۆنیا، تا ساڵی ٢٠٦ پێش زایین. ھۆزە جیاوازەکانی جێرمانی دوای نزیکەی شەش سەدە لە دەسەڵاتی [[خەڵکانی جێرمانی|ڕۆمییەکان]] گەیشتنە ئەوێ، کە ناوچەکەی بە تەواوی گۆڕیبوو بۆ [[پارێزگا|پارێزگایەکی]] ڕۆمانی. ئەمەش تا ساڵی ٧١٨ بەردەوام بوو کاتێک [[عەرەب]]ە [[موسڵمان|موسڵمانەکان]] دەستیان بەسەر ناوچەکەدا گرت بۆ ئەوەی بە پیرینیسدا تێپەڕن بۆ ناو خاکی فەرەنسا. بە یارمەتی فرانکەکان، سنوورێکی وشکانی دروست کرا کە لەم سەردەمەدا بە شێوەیەکی گشتی بە ''کەتەلۆنیای کۆن'' ناسراوە (کە پێکدێت لە پارێزگاکانی ناوچەی بارسێلۆنا، ئۆساسۆنا، پارێزگای پالارس، پارێزگای ڕۆسێلۆ، پارێزگای ئیمپوریس، پارێزگای سەردینیا و پارێزگای ئورگێل). باشووری ''کەتەلۆنیای نوێ'' بۆ ماوەی نزیکەی ٤–٥ سەدە لەژێر دەسەڵاتی عەرەب/موسڵمانەکاندا بوو. فرانکەکان لە دیوەکەی تری پیرینیس سوپای سەرەکی ھێرشبەرە موسڵمانەکانیان ڕاگرت کە لە شەڕی تۆرز لە ساڵی ٧٣٢دا تا ناوەڕاستی فەرەنسا ھاتبووە ناوەوە. پاشان دەسەڵاتی فرانکەکان بەسەر زۆربەی کەتەلۆنیای ئێستادا درێژ بووەوە. شەڕە گەورەکان لەگەڵ موسڵمانان لە مانگی ئازار لە بارسێلۆنا دەستی پێکرد کە بووە ھۆی دەستپێکردنی [[ڕێکۆنکیستا]] لەلایەن ھێزەکانی کەتەلۆنیاوە بەسەر زۆربەی کەتەلۆنیا تا ساڵی ٨٠١. لەگەڵ سەقامگیربوونی سنووری نێوان کایەی موسڵمان و فرانکەکان، بارسێلۆنا دەبێتە ناوەندێکی گرنگ بۆ ھێزە [[مەسیحی]]یەکان لە [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا|نیمچە دوورگەی ئیبیریا]]. == جوگرافیا == زۆرینەی ڕەھای کەتەلۆنییەکان لە کۆمەڵگەی ئۆتۆنۆمی کەتەلۆنیا، لە بەشی باکووری ڕۆژھەڵاتی ئیسپانیا نیشتەجێن. بەلایەنی کەمەوە ١٠٠ ھەزار کەسی کەتەلۆنی لە ''پایس کەتەلۆنی'' لە بەشەکەی فەڕەنسا دەژین. ژمارەیەکی نادیار لە کەتەلۆنییەکان لە سەردەمی [[ئیمپڕاتۆریەتی ئیسپانی|کۆلۆنیالیزمی ئیسپانیادا]] کۆچیان کرد بۆ ئەمریکا و لە ساڵانی دوای [[شەڕی ناوخۆییی ئیسپانیا|شەڕی ناوخۆی ئیسپانیا]] بۆ فەرەنسا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/elexiliocultural0000unse|سەردێڕ=El exilio cultural de la Guerra Civil, 1936-1939|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Ediciones Universidad Salamanca|ئەوانی تر=Abellán, José Luis. , Balcells, José María. , Pérez Bowie, José Antonio. , Universidad de Salamanca. , Universidad de León.|ژپنک=٨٤٧٨٠٠٩٦٠٤|edition=1st|شوێن=Salamanca, España|oclc=٤٨٤٧٤٢٠٨|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> == چاند و کۆمەڵگا == [[پەڕگە:Igualada_2013_-_Colla_Joves_de_Valls_3de9f.JPG|وێنۆک|کاستێلییەکانی کەتەلۆنیا، بە دروستکردنی تاوەرە مرۆیییەکان ناسراون کە لە ساڵی ١٧١٢ەوە بەشێکە لە کولتوری کەتەلۆنیا و لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە ناسێندراوە]] ''ماسیا'' یان ''ماس'' تایبەتمەندییەکی دیارخراوی لادێ و گوندەکان کەتەلۆنیایە و خانووی گەورە، زەوی، ئاژەڵ و خێزانێکی فراوان لەخۆدەگرێت، بەڵام ئەم نەریتە لە دابەزیندایە چونکە خێزانی مۆدێرنی تاڕادەیەکی زۆر جێگەی خێزانە ماسیاکانی گرتووەتەوە، وەک لە ئەوانەی کە ئێستا لە ڕۆژاوا و ئەورووپادا ھەیە. کەتەلۆنییەکان لە ئیسپانیا بە فەرمی وەک «[[ڕەگەزنامە|نەتەوە]]» ناسراون و پلەیەکی بەرزی سەربەخۆیی سیاسی و کلتوورییان ھەیە،<ref name="Statute">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=First article of the Statute of Autonomy of Catalonia. "''Catalonia, as a nationality, exercises its self-government constituted as an autonomous community..."''|ناونیشان=http://www.gencat.cat/generalitat/eng/estatut/titol_preliminar.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080528011550/http://www.gencat.cat/generalitat/eng/estatut/titol_preliminar.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Gencat.cat}}</ref> ئەمەش بووەتە ھۆی بەھێزکردنی ناسنامەی کەتەلۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/3651105/From-earth-to-eternity.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/art/3651105/From-earth-to-eternity.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=From earth to eternity|ئیش=Daily Telegraph|دوایین=Gayford|یەکەم=Martin|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٨|issn=0307-1235}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hughes|یەکەم=Robert|سەردێڕ=Barcelona|ناونیشان=https://archive.org/details/barcelona0000hugh|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Vintage Books|ژپنک=٠-٦٧٩-٧٤٣٨٣-٩|edition=First Vintage books|شوێن=New York|oclc=٢٦٥٠٢٩٣٠}}</ref> === زمان === [[پەڕگە:WIKITONGUES-_Ona_speaking_Catalan.webm|وێنۆک| قسەکەرێکی کەتەلۆنی لە شاری مایۆرکا]] [[زمانی کەتەلۆنی]] [[زمانە ڕۆمانسییەکان|زمانێکی ڕۆمانسییە]]، نزیکترین زمانە لە زمانی ئۆسیتی، ھەروەھا چەندین تایبەتمەندی ھاوبەشی لەگەڵ زمانەکانی تری ڕۆمانسی وەک [[ئیسپانی]]، [[فەڕەنسی]]، [[پرتوگالی]]، ئەراگۆنی و [[ئیتاڵی]]. کۆمەڵێک جۆری زمانەوانی ھەن کە بە [[زمانی کەتەلۆنی|زاراوەی کەتەلۆنی]] دادەنرێت، لەنێویاندا، گرووپێکی [[زار]]ە کە زۆرترین قسەکەریان ھەیە، ئەویش کەتەلۆنی ناوەڕاستە. === مۆسیقا === مۆسیقا و گۆرانی کەتەلۆنی یەکێکە لە کۆنترین نەریتە ھونەرییەکان لە ئەورووپا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Garrigosa i Massana|یەکەم=Joaquim|سەردێڕ=Els manuscrits musicals a Catalunya fins al segle XIII: l'evolució de la notació musical|ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Institut d'Estudis Ilerdencs|ژپنک=٨٤٨٩٩٤٣٧٤٥|edition=1st|شوێن=Lleida|oclc=٦٠٣٢٨٨٢١}}</ref> === دین === دینی باو لە کەتەلۆنیا، دینی [[کڵێسای کاتۆلیک|ڕۆمانی کاتۆلیک]]ە. بەڵام لە ماوەی مێژووی ئەم دوایییەدا کەتەلۆنیا چەندین شەپۆلی [[بێخوایی|بێ دینی]] بەسەردا ھات. == ئەمانەش ببینە == * [[کەتەلۆنیا]] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|People of Catalonia}} * [http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+es0055) کتێبخانەی کۆنگرێسی ئەمریکا توێژینەوەکانی وڵات: کەتەلۆنییەکان] * [http://www.everyculture.com/Europe/Catalans-Pa-sos-Catalans.html کەتەلۆنیەکان] * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=cat ئێتنۆلۆگ بۆ زمانی کەتەلۆنی] * [http://www.lletra.net/ ئەدەبیاتی کەتەلۆنی بە شێوەی ئۆنلاین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606065225/http://www.lletra.net/ |date= ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤ }} * [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/catala/an/i5/i5.html کەتەلۆنیەکان لە فەرەنسا] * [http://www.catalunya-lliure.com/recursos.html سەرچاوە کەتەلۆنییەکان] * [http://www.barcelona.com/barcelona_city_guide/references_marks/traditions/catalan_identity ناسنامەی کەتەلۆنی] * [http://www.en.mhcat.net/ مۆزەخانەی مێژوویی کەتەلۆنیا] * [https://web.archive.org/web/20150924040313/http://www.grec.net/cgibin/hecangcl.pgm?&USUARI=&SESSIO=&NDCHEC=0224838&PGMORI=E کەتەلۆنیزم] * [http://www.barcelona-tourist-guide.com/specialist/catalan-dancing-sardana.html سەمای کەتەلۆنی] * [https://web.archive.org/web/20140220183514/http://10anys.vilaweb.com/trueta/index.html ڕۆحی کەتەلۆنیا] * [http://www.anglophone-direct.com/-Festivals-events-and-traditions- فێستیڤاڵ و نەریتەکانی کەتەلۆنیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618204945/http://www.anglophone-direct.com/-Festivals-events-and-traditions- |date=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا|ئیسپانیا}} [[پۆل:کەتەلۆنیا]] [[پۆل:خەڵکی کەتەلۆنیا]] [[پۆل:"Related ethnic groups" needing confirmation]] [[پۆل:ئەورووپا]] [[پۆل:ئیسپانیا]] [[پۆل:خەڵکانی ڕەسەن]] [[پۆل:کۆمەڵگا بەپێی نەتەوە]] 83npolbzbxkoefv823044hg5n440qzg 0 248889 1593091 1592841 2026-06-22T12:05:46Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593091 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو = مەجید حەبیبی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە =Majid habibi.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٨١ | شوێنی لەدایکبوون =[[تاران]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =نواندنی دەنگی، [[دەرھێنەری فیلم]]، [[شانۆ]]، [[تەلەڤیزیۆن]]، [[ڕادیۆ]]، [[مۆسیقا]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین =[[ئیسلام]]، [[سوننە]] | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''مەجید حەبیبی''' لە ٣٠ی [[کانوونی یەکەم]]ی ساڵی ١٩٨١ لە شاری [[تاران]] لەدایکبووە و بە ڕەچەڵەک خەڵکی شاری سنە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About – Majid Habibi|ناونیشان=https://majidhabibi.com/about|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208111255/https://majidhabibi.com/about|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی “مجید حبیبی” دوبلور و صدابازیگر کشورمان|ناونیشان=https://namnak.com/majid-habibi.p77313|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=نمناک|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208111250/https://namnak.com/majid-habibi.p77313|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی صداپیشە و دوبلور معروف ایرانی|ناونیشان=https://www.beytoote.com/art/artist/biography-majidhabibi02-voiceactor.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.beytoote.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی، صدابازیگر و مدیر دوبلاژ – Majid Habibi|ناونیشان=https://majidhabibi.com/archives/487|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208112759/https://majidhabibi.com/archives/487|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی صداپیشە و دوبلور|ناونیشان=https://robeka.ir/بیوگرافی-مجید-حبیبی/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=روبکا|زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مجید حبیبی|ناونیشان=https://ammaryar.ir/option/%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=عماریار|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208111251/https://ammaryar.ir/option/%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نواندنی دەنگی و [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەری دۆبلاژکردنی فیلمی]] [[ئێران|ئێرانە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=ببینید {{!}} ویدیویی جذاب از پشت صحنە دوبلەھای ماندگار و خاطرەانگیز|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1587744/ببینید-ویدیویی-جذاب-از-پشت-صحنھ-دوبلھ-ھای-ماندگار-و-خاطرھ-انگیز|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.khabaronline.ir|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استقلال کاری و فکری ھنرمندان جوان و نخبە باید حفظ شود|ناونیشان=https://www.honar.ac.ir/index.aspx?siteid=1&&siteid=1&pageid=214&newsview=527|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.honar.ac.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208111253/https://www.honar.ac.ir/index.aspx?siteid=1&&siteid=1&pageid=214&newsview=527|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>http://shomatv.ir/web/guest/-/ابر-پیر-در-اسمان-مھاباد-نمایان-شد{{بەستەری مردوو|url=http://shomatv.ir/web/guest/-/ابر-پیر-در-اسمان-مھاباد-نمایان-شد |date=شوباتی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=انیمیشن "آخر خط"؛ میکروب ھا علییە شویندگان|ناونیشان=https://www.doorbin.net/news/انیمیشن-آخر-خط-؛-میکروب-ھا-علیھ-شویندگ/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Doorbin News|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.doorbin.net/news/%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%86-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%AE%D8%B7-%D8%9B-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A8-%DA%BE%D8%A7-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%BE-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF/ |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref> زیاتر بە نواندنی دەنگی و دۆبلاژکردن بۆ [[فیلم]] و [[ئەنیمەیشن]] و [[فیلمی بەڵگەنامەیی|فیلمی بەڵگەنامەی]] و [[کایەی ڤیدیۆیی]] و ترەیلەری [[فیلم]] و بەرنامە و [[بانگەشە|ڕیکلامی]] [[تەلەڤیزیۆن]]ی و [[ڕادیۆ|ڕادیۆیی]] و درامای ڕادیۆیی و نمایشی بووکەڵە و کتێبی دەنگی ناسراوە.<ref>https://www.farsnews.com/news/13920230000429/مستند-حجربن-عدی-را-امیرحسین-مدرس-روایت-میکند{{بەستەری مردوو|url=https://www.farsnews.com/news/13920230000429/مستند-حجربن-عدی-را-امیرحسین-مدرس-روایت-میکند |date=شوباتی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=محمدعلی علیمردانی: پخش ˝جھل مرکب˝ لیاقت میخواھد / محمدی: با سلایق اسپانسرھا نمیتوانم کنار بیایم|ناونیشان=https://www.honaronline.ir/بخش-اخبار-5/69660-محمدعلی-علیمردانی-پخش-جھل-مرکب-لیاقت-می-خواھد-محمدی-با-سلایق-اسپانسرھا-نمی-توانم-کنار-بیایم|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری ھنر ایران|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=https://jamejamonline.ir|ڕێکەوت=۳۰ی ۰۸ی ۱۳۸۶|سەردێڕ=نبرد گلبول ھا با ویروس ناشناختھ|ناونیشان=https://jamejamonline.ir/fa/news/153323/نبرد-گلبول-ھا-با-ویروس-ناشناختھ|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://javanonline.ir/images/magazine/0001/files/atfl00000017-0011.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426010922/http://javanonline.ir/images/magazine/0001/files/atfl00000017-0011.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=سرخط|سەردێڕ=فصل دوم مجموعە انیمشن «آواتار» دوبلە میشود|ناونیشان=https://www.sarkhat.com/fa/group/kqdgiy/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=سرخط}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/81453498/مجموعھ-مستند-جھل-مرکب-تولید-می-شود/|سەردێڕ=مجموعه مستند جهل مركب تولید می شود|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.irna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=borna.news|ڕێکەوت=۳۰ی ۰۲ی ۱۳۹۲|سەردێڕ= «صحابی جلیل القدر» بە مستند نمایشی شد|ناونیشان=https://borna.news/fa/news/122686/صحابی-جلیل-القدر-بھ-مستند-نمایشی-شد|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=خبرگزاری فارس - «حاجیعبدالھی» و دوبلە «از غیب چە میدانیم»|ناونیشان=https://www.farsnews.ir/news/8805050871%20%20%20%20/حاجیعبدالھی-و-دوبلھ-از-غیب-چھ-میدانیم|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری فارس}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=انیمیشنھای ڕوز جھان بە نمایش درخواھد آمد|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/8406-11983/انیمیشن-ھای-روز-جھان-بھ-نمایش-درخواھد-آمد|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ویژە برنامەھای ڕادیو جوان در ڕوز مبعث ڕسول اکرم (ص)|ناونیشان=https://iqna.ir/fa/news/1953061/ویژھ-برنامەھای-رادیو-جوان-در-روز-مبعث-رسول-اکرم-ص|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=iqna.ir}}{{بەستەری مردوو|url=https://iqna.ir/fa/news/1953061/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%BE-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%B9%D8%AB-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B5 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=پخش آیتم «پ نە پ» از رادیو|ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/91374/پخش-آیتم-پ-نھ-پ-از-رادیو|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=مشرق نیوز|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=جوانآنلاین|ڕێکەوت=۱۲ی ۰۶ی ۱۳۹۰|سەردێڕ=نخستین کتاب صوتی قرآن مجید آمادە عرضە بە بازار شد|ناونیشان=http://www.javanonline.ir/fa/news/449697|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=گزارش تصویری از دوبلە فیلم ھای انمیشن- سایت خبری تحلیلی شھر|ناونیشان=http://www.shahr.ir/ViewPic.aspx?IDG=692|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120323171642/http://www.shahr.ir/ViewPic.aspx?IDG=692|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=جوان آنلاین - کلاھبرداری و ھرزگی در کلاسھای زیرزمینی گویندگی|ناونیشان=http://www.javanonline.ir/vdccioq0e2bq0x8.ala2.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120407072239/http://www.javanonline.ir/vdccioq0e2bq0x8.ala2.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=How we can be a professional Voice actor (Sedabazigar)?|ناونیشان=https://english.khabaronline.ir/news/190854/How-we-can-be-a-professional-Voice-actor-Sedabazigar|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=KhabarOnline|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422111407/https://english.khabaronline.ir/news/190854/How-we-can-be-a-professional-Voice-actor-Sedabazigar|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ھنر نیووز - ادامە دوبلە مجموعە انیمیشن «پاگرد» در شبکە دوو سیما|ناونیشان=https://honarnews.com/vdcbwsbf.rhb5apiuur.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=honarnews.com}}{{بەستەری مردوو|url=https://honarnews.com/vdcbwsbf.rhb5apiuur.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref>حەبیبی لە ساڵی ٢٠٢٣ ماڵاوایی لە دۆبلاژکردنی فیلم و ئەنیمەیشن کرد. سەرەتای ناوبانگەکەی لە ساڵی ٢٠٠٥ بەھۆی دۆبلاژکردنی کارەکتەری ئۆتیس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|ناونیشان=https://www.aparat.com/v/2hJSH|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.aparat.com/v/2hJSH |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magiran {{!}} ڕوزنامە اعتماد (1385/09/23): تماشا|ناونیشان=https://www.magiran.com/article/1292421|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.magiran.com}}</ref><ref>نیافر، محمدرضا (<bdi>۹ خرداد ۱۳۹۱</bdi>). «ما اھل تقلید نیستیم، گفتگو دربارھٔ موج نوی دوبلاژ». ''ڕوزنامە جوان''. تھران: جوان (ڕوزنامە) (۳۶۹۶): <bdi>۸</bdi></ref> لە فیلمی [[ئەنیمەیشن]]ی [[بارنیارد (فیلم)|بارنیارد]] (فیلمی ٢٠٠٦) بوو. لە نێو ئەو بەرھەمانەی تر کە لە دۆبلاژکردندا بە دەنگی مەجید حەبیبی ناوبانگێکی زۆری لە نێو خەڵکدا بەدەستھێنا، «ئەبری زێھن» کە لەلایەن ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنەوە بەھۆی ڕەمزی [[شەیتانپەرستی|شەیتانگەرایی]] و کولتووری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەوە]] قەدەغە کرا، بەڵام لە تۆڕەکەدا نمایشی ماڵەوە پێشوازییەکی بێ وێنەی لێکەوتەوە و خەڵاتی باشترین ئەکتەری دەنگی پیاوی لە دووەم فێستیڤاڵی دۆبلاژکردندا بەدەستھێنا، ھەروەھا نواندنی دەنگی بۆ کارەکتەری [[لایتینگ ماکوین]] لە فیلمی ئەنیمەیشنی ئۆتۆمبێلەکان (دۆبلاژکراو لەلایەن گلۆری ئینتەرتەینمەنتەوە) کە وەک یەکەمین فیلمی نەورۆز لە بەرنامەی سینەما یەک<ref>«بررسی دوبلھٔ فیلمھای نوروزی تلویزیون». ''فیلم (نشرییە)''. تھران: مجلە فیلم. سال پانزدھم (۳۶۱). <bdi>اردیبھشت ۱۳۸۶</bdi>.</ref> لە ٢١مین ڕۆژی مانگی [[ئازار (مانگ)|ئازاری]] ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=فانیبو|یەکەم=توسط|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=15 کارتون دوبلە فارسی کە حتی بھتر از نسخە زبان اصلیشان ھستند!|ناونیشان=https://funibo.com/15-کارتون-دوبلھ-فارسی/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=فانیبو|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://funibo.com/15-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D9%84%DA%BE-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/ |date=نیسانی ٢٠٢٥ }}</ref> لەنێو ئەو بەرھەمانەی تردایە کە لە دۆبلاژکردنی ئەنیمەیشن لە ئێراندا وەڵامێکی بەرفراوانی ھەبووە، ھەروەھا گۆڤاری فیلم. لە ژمارە ٣٦١ی خۆیدا، لە وتارێکیدا بەناونیشانی پێداچوونەوە بە دۆبلاژکردنی فیلمە تەلەڤیزیۆنییەکانی نەورۆز، ستایشی کردووە دۆبلاژکردنی [[لایتینگ ماکوین]]، لەگەڵ دۆبلاژکارە بەئەزموونەکانی یەکەی دۆبلاژکردنی ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران، و لە کۆتاییدا، بەناوبانگترین کارەکانی درا بە شارەزایانی دۆبلاژکردنی ئەنیمەیشن، [[منداڵە بەڕێوەبەرەکە]] فیلمێکی ساڵی ٢٠١٧یە. یەکێک لە ھۆکارە گرنگەکانی جیاوازی و دیاربوونی دۆبلاژکردنی مەجید حەبیبی، لەوانەش لە ئەنیمەیشنی [[منداڵە بەڕێوەبەرەکە]] و بەرھەمەکانی دیکەی لە دۆبلاژکردنی تەنزئامێز و شێوازی تایبەتی نووسینی دیالۆگ بۆ ئەو کارەکتەرانەی کە دۆبلاژکردنی کردووە، ئەوەیە کە دەنگی ئەو ھەیبووە تایبەتمەندییە جیاوازەکان. ئەو خاوەنی و سەرنجێکی زۆری لە بینەردا ڕادەکێشێت، ھۆکاری ناساندنی و بەرھەمەکانی تەنانەت ئەو لێھاتوویی و تەکنیکانەی نییە کە لە نواندنی دەنگیدا ھەیەتی، دەنگێکی زۆر تایبەتتر و سەرنجڕاکێشتر لە ئەو لە جیھانی نواندنی دەنگی و دۆبلاژکردن، بەڵام ھۆکاری قبوڵکردنی بەرھەمەکانی مەجید حەبیبی لە نێوان وەشانە جیاوازەکانی دۆبلاژکردندا، نوکتە تایبەتەکەیەتی.<ref>http://shahrefarda.ir/fa/news/83211/اکران-انیمیشن-بچھ-خان-2017-در-فرھنگسرای-گلستان {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230422111410/http://shahrefarda.ir/fa/news/83211/اکران-انیمیشن-بچھ-خان-2017-در-فرھنگسرای-گلستان |date=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref><ref>http://fhnews.ir/fa/news/98950/نمایش-انیمیشن-بچە {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240208111255/http://fhnews.ir/fa/news/98950/نمایش-انیمیشن-بچە |date= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤}}</ref> ڕۆڵێکی دیکە کە مەجید حەبیبی زۆر سەرکەوتوو بوو لە دەنگدان، کارەکتەری مەندی لە [[سەردەمی بەستەڵەک (فیلم)]] ٢ بۆ ٤، کە بۆ ئەو ڕۆڵە لە سێیەمین فێستیڤاڵی دۆبلاژکردندا پاڵێوراو بوو بۆ باشترین دەرھێنەری دۆبلاژکردن و خەڵاتی باشترین ئەکتەری دەنگی پیاوی وەرگرت بۆ سەردەمی بەستەڵەک (فیلم) ٤. ئەبولحەسەن تەھامی نەژاد لە ژمارەی ٣٥٧ی گۆڤاری فیلمیدا سەبارەت بە نواندنی دەنگی خۆی لە فیلمی [[سەردەمی بەستەڵەک (فیلم)]] ٢ دەنووسێت: مەجید حەبیبی ئەکتەری دەنگی فیلمی مەندی، دووانە لاسایی ئیرەج دووستدار ئەکتەری دەنگی [[جۆن وەین]] و چەنگیز جەلیلوند ئەکتەری دەنگیی، ناسر مەلەک مۆتیعی دۆبلاژکردنی مەندی کردووە، بەڵام ھەرگیز نابێتە ناخۆش و فەراز و ئەو نیشتنەوە و دەربڕینی خۆشەویستی بۆ ڕەگەزی بەرامبەر و یارییەکانی کردووە بە نەرم و بیستراو، ھەروەھا تۆمارە دەنگییە نایابەکەی، کە ھیچ ھەڵەیەکم تێدا نەدۆزییەوە، و جێگەی دەستخۆشییە.<ref>ابوالحسن تھامینژاد (<bdi>بھمن ۱۳۸۵</bdi>). «نقد دوبلە دوو انیمیشن عروس مردە و عصر یخبندان: ذوب». ''فیلم (نشرییە)''. تھران: مجلە فیلم. سال چھاردھم (۳۵۷): <bdi>۲۶</bdi>.</ref> دۆبلاژکراوی لە پەیمانگای ڕۆشنبیری و ھونەری سۆرن و ستۆدیۆی کوالیما، کارەکتەری سەرەکی چیرۆکەکە [[شڕێک]] بوو. لەنێو بەرھەمە دیارەکانی تردا شازادە زوکۆ لە فیلمی [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]، دوپشک لە فیلمی ژیانی شاراوەی ئاژەڵە ماڵییەکان، ئەربابی خۆڵ لە فیلمی [[پاندای کۆنگ فو ٢]]، ڕائول لە فیلمی ئەھریمەنێک لە پاریس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Behnegarsoft.com|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=جان بخشیدن بە شخصیتھای انیمیشن بدون صداھای کلیشە ای|ناونیشان=https://www.mardomsalari.ir/report/145042/جان-بخشیدن-شخصیتھای-انیمیشن-بدون-صداھای-کلیشھ/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=مردم سالاری آنلاین|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.mardomsalari.ir/report/145042/%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%B4%DA%BE/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> حەبیبی بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی لە بەڕێوەبردنی ڕۆشنبیری لە زانکۆی سۆرە تەواو کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی صداپیشە و دوبلور معروف ایرانی|ناونیشان=https://www.beytoote.com/art/artist/biography-majidhabibi02-voiceactor.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.beytoote.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی “مجید حبیبی” دوبلور و صدابازیگر کشورمان|ناونیشان=https://namnak.com/majid-habibi.p77313|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=نمناک|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208111250/https://namnak.com/majid-habibi.p77313|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی، صدابازیگر و مدیر دوبلاژ – Majid Habibi|ناونیشان=https://majidhabibi.com/archives/487|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208112759/https://majidhabibi.com/archives/487|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی صداپیشە و دوبلور|ناونیشان=https://robeka.ir/بیوگرافی-مجید-حبیبی/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=روبکا|زمان=fa-IR}}</ref> == ژیان == ھەر لە تەمەنی گەنجییەوە بە حەزێکی زۆرەوە دەستی کرد بە فێربوونی [[ھونەری جەنگی]]، لەوانە [[جودۆ]]، [[کاراتێ]] [[کیۆکۆشین]]، [[زۆرانبازی]] کەج و کاراتێ وادۆریۆ، پاشان لە تەمەنی گەنجیدا، دوای ئەوەی فێری ھونەری جەنگی وشۆ بوو، دەستی کرد بە مەشق و ڕاھێنان لەژێر ڕێنمایی ڕاھێنەرانی ئەم دیسیپلینە، مەسعوود جەعفەری و محەممەد پوور غوڵامی نەژاد. بەھۆی ئەو حەزە بەھێزەی بۆ ئەم بوارە ھونەرە جەنگییە، ساڵانێک بەجدی درێژەی بە مەشق و ڕاھێنانەکانی دا و دواجار سەرکەوتوو بوو لە بەدەستھێنانی دوو پلەی دووەم و پاڵەوانێتی نیشتمانی لەم بوارەدا. ھەروەھا وەک ڕاھێنەر و دادوەری فەرمی فیدراسیۆنی وەرزشی جەنگی لە بواری وشۆدا چالاک بووە پێش ئەوەی دەست بە کاری نواندنی دەنگی بکات. لە سەرەتای سییەکانی تەمەنیدا، دوای پێکانێکی سەختی پشت و ئەژنۆی، ناچار بوو لە وەرزشە دڵخوازەکەی بکشێتەوە، ھەروەھا بەھۆی حەز و بەھرەی بۆ نواندنی دەنگی و نواندنی دەنگی ھەر لە تەمەنی گەنجییەوە، سەرکەوتوو بوو لە ململانێکردن لەگەڵ ھەنگاونان بۆ ناو جیھانی دەنگ لەگەڵ ئەم ڕووداوە وەرزشییە ناخۆشە و خۆی دان بەوەدا نا کە ئەم ڕووداوانە و ڕێکەوتەکانیان دەستی نیعمەت و چارەنووسی خودایە. لە ھەمان کاتدا لە کۆمەڵەی گەنجانی وتاربێژان (گلووری پێشوو) و ستۆدیۆی سەدەی بیست و یەک دەستی بە چالاکیی نواندنی دەنگی کردووە و دوای دوو ساڵ، دەستی بە کارکردن کردووە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەگەڵ ستۆدیۆ و دامەزراوە ڕۆشنبیری و ھونەرییەکان و دەزگاکانی ڕیکلام و ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن. لە ساڵی ٢٠١١وە وەک سەرۆکی ئەنجومەنی سیاسەتی یەکەی دەنگدان و دۆبلاژکردنی کۆمەڵەی ھونەرمەندان و گرووپی کاری نوخبەی ئەکادیمیای ھونەر ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=پشت صحنەای از دوبلەی انیمیشن در انجمن گویندگان جوان؛ «نیازمند حمایت بیشتر برای دیدن شدن بیشتر در تلویزیون»|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/8608-05100.62798/پشت-صحنھ-ای-از-دوبلھ-ی-انیمیشن-در-انجمن-گویندگان-جوان-نیازمند|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}</ref><ref>https://snn.ir/fa/news/136947/آثار-14-گروھ-ھنرمند-جوان-و-نخبھ-با-موضوع-مھدویت-رونمایی-شد</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=گزارشی از آغاز بەکار کارگروە نخبگان فرھنگستان ھنر|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/9004-17369/گزارشی-از-آغاز-بھ-کار-کارگروھ-نخبگان-فرھنگستان-ھنر|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}</ref> == کتێب == ھەروەھا مەجید حەبیبی نووسەری کتێبی سێدا بازیگەر (دەنگی ئەکتەر) سەبارەت بە تیۆری نواندن بە دەنگ و پێوەرەکانی دەنگی بەردەوام، کە کۆمەڵە بابەتەکانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=جوانآنلاین|ڕێکەوت=۲۴ی ۰۲ی ۱۳۹۱|سەردێڕ=ماندگاری ڕووی امواج صدا|ناونیشان=http://www.javanonline.ir/fa/news/467837|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref> سەبارەت بە ھونەری نواندنی دەنگی، چاوپێکەوتنەکانی لەگەڵ کەسانی پیشەیی بەشدار لە دەنگ و دۆبلاژکردن پیشەسازی، و لێکۆڵینەوە و لێکۆڵینەوەکانی لەگەڵ ئەبستراکتەکەی تێزەکەدا زانکۆکەی تایبەتە بە نواندنی دەنگی لە دۆبلاژکردنی فیلم، فیلمە بەڵگەنامەیییەکان، گێڕانەوەی ڕادیۆ، ڕێکلام و بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان، ھەروەھا نواندنی دەنگی لەبری بووکەڵە و بەرھەمە [[مۆسیقا|مۆسیقییە]] [[شانۆ|شانۆیییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=انتقاد یک دوبلور از وضعیت دوبلھ|ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/70968/انتقاد-یک-دوبلور-از-وضعیت-دوبلھ|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=مشرق نیوز|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=دوبلاژ؛ شکوھی سو بە خاموشی|ناونیشان=http://esfahanemrooz.ir/business-headlines/?p=08111397-13971107343409704|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190422020701/http://esfahanemrooz.ir/business-headlines/?p=08111397-13971107343409704|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=صدای ماندگار، در جستجوی معیار|ناونیشان=https://ruydadiran.com/companypress/17061397/%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ruydadiran.com|زمان=Persian|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208120635/https://ruydadiran.com/companypress/17061397/%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://banifilm.ir/در-مذمت-تقلید-چی-گران-از-صدا-بازیگران{{بەستەری مردوو|url=https://banifilm.ir/در-مذمت-تقلید-چی-گران-از-صدا-بازیگران |date=شوباتی ٢٠٢٤}}</ref> == فیلم == لە چەندین فیلمدا وەک نواندنی دەنگی و دەرھێنەری دۆبلاژ و ھەروەھا گێڕەرەوە بەشداری کردووە، لەنێویاندا گرنگترین فیلمی فیلمی [[ماسی و پشیلە]] لە دەرھێنانی [[شارام موکری]] و ڕۆسەم و زۆراو لە دەرھێنانی کیانووش دەڵوەند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=YJC|یەکەم=خبرگزاری باشگا خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جھان {{!}}|ڕێکەوت=۰۶ی ۰۹ی ۱۳۹۳|سەردێڕ=انیمیشن سینمایی ڕستم و سھراب اکران میشود|ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/5055045/انیمیشن-سینمایی-رستم-و-سھراب-اکران-میشود|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref><ref>https://www.salamcinama.ir/news/2055/معرفی-انیمیشن-رستم-و-سھراب-،-عکس-ھای-انیمیشن،-پوستر،-آنونس،-حواشی-و-ویدیو-پشت-صحنە {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230423152213/https://www.salamcinama.ir/news/2055/معرفی-انیمیشن-رستم-و-سھراب-،-عکس-ھای-انیمیشن،-پوستر،-آنونس،-حواشی-و-ویدیو-پشت-صحنە |date=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Rostam and Sohrab Movie (2012)|ناونیشان=https://cicinema.com/en/movies/2434/rostam-and-sohrab-2012|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210121043248/https://cicinema.com/en/movies/2434/rostam-and-sohrab-2012|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == شانۆ == شایان ئەفکاری لە ساڵی ٢٠١٤ لەسەر نووسینی شانۆنامەی زۆرۆ دادگایی کرا و بە ھاوکاریی مەجید حەبیبی وەک ئەکتەری دەنگی بەرھەمی «پەنج کارەکتەر»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=را ڕفتن ڕووی یک شمشیر دولبە / احسان کرمی از ˝زورو محاکمە میشود˝ میگوید|ناونیشان=https://www.honaronline.ir/بخش-اخبار-3/56744-راھ-رفتن-روی-یک-شمشیر-دولبھ-احسان-کرمی-از-زورو-محاکمھ-می-شود-می-گوید|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری ھنر ایران|زمان=fa}}</ref> و ئیحسان کەرمی وەک ئەکتەر، بۆ یەکەمجار نمایشێکی ڕاستەوخۆی نمایش کرد لە نواندن و نواندنی دەنگی، کە خۆشەویستانی سەرنجی ھەردوو ھونەری نواندنی دەنگی بوو؛ و نواندنی شانۆیی ڕوویدا. ھۆکارێکی تری گرنگ بۆ وەرگرتنی ئەم بەرھەمە، ئەو ڕەخنانە و ئاماژە سیاسییانەی لە چینەکانی دەقەکەدا شاراوە بوون، کە بووە ھۆی زۆر ڕەخنە و کاردانەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگاھی بە نمایش «زورو محاکمە میشود» / ما محاکمە میشویم! - سوورە سینما|ناونیشان=http://www.sourehcinema.ir/?p=34332|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.sourehcinema.ir/?p=34332 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=http://www.nsun.net|یەکەم=n s u n {{!}}|سەردێڕ=تیوال نمایش زورو محاکمە می شود|ناونیشان=https://www.tiwall.com/p/zoromohakememishavad|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.tiwall.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=info@theater.ir|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ= «زورو» در نیاوران محاکمە میشود|ناونیشان=https://theater.ir/fa/40727|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایران تئاتر|زمان=fa}}</ref> [[شارام موکری]] لە بەشێک لە تێبینییەکەیدا بۆ ئەمە دەنووسێت: ئەم بەرنامەیە بێ گومان بەھرەیەکی زۆری ھەیە لە بەکارھێنانی دەنگ بۆ ڕۆڵی جیاواز لەم بەرنامەیەدا. من بە تەواوی بیرم ناچێتەوە، بەڵام پێموایە لەم نمایشەدا لەبری شەش حەوت کارەکتەر بە دەنگ و سۆزێکی جیاواز قسە دەکات و وای لێدەکات ھەرچەندە نمایشەکە نمایشێکی یەک کەسایەتییە، بەڵام دەبێتە نمایش کە بە ئاسانی ھەست دەکەیت لەوێیت، باقی کارەکتەرەکانی ناو دیمەنەکە ھەبێت. من پێشتر ئەم ھێزەی حەبیبیم لە دۆبلاژکردنی [[فیلم]] و زنجیرە جۆراوجۆرەکاندا بینیوە، بەڵام ئەوەی کە دەتوانێت ھەمان کار بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ و ھەموو شەوێک لەسەر شانۆی شانۆ ئەنجام بدات، لە ڕاستیدا شتێکە لە دەرەوەی دۆبلاژکردن و بە سادەیی بەکارھێنانی تواناکانی قوڕگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=http://www.nsun.net|یەکەم=n s u n {{!}}|سەردێڕ=تیوال {{!}} گروە ھمیاری دربارە نمایش زورو محاکمە می شود: یادداشت شھرام مکری برای این نمایش یادداشت شفاھی دربارە زورو این ن|ناونیشان=https://www.tiwall.com/wall/post/99283|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.tiwall.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=مجری تلویزیون «زورو» شد/ دیدار با گروھبان گارسیا|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/2334741/مجری-تلویزیون-زورو-شد-دیدار-با-گروھبان-گارسیا|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری مھر {{!}} اخبار ایران و جھان {{!}} Mehr News Agency|زمان=fa}}</ref> سوور و ئەوانی تر، کە لە ساڵی ٢٠١٤ لە نووسینی محەممەد یەعقووبی و ئەفرا، یان ڕۆژ دەگوزەرێت، کە لە ساڵی ٢٠١٦ لەلایەن بارام بەیزایی پێشکەش کراوە، لە بەرھەمەکانی دیکەی لەسەر شانۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=http://www.nsun.net|یەکەم=n s u n {{!}}|سەردێڕ=تیوال تئاتر {{!}} عکسھا {{!}} گزارش تصویری تیوال از نمایشنامە خوانی قرمز و دیگران / عکاس: آرزو بختیاری|ناونیشان=https://www.tiwall.com/photos/photo.ghermez1//ww|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.tiwall.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نمایشنامە «قرمز و دیگران» خوانش می شود {{!}} تئاتر فستیوال|ناونیشان=http://theaterfestival.ir/نمایشنامھ-قرمز-و-دیگران-خوانش-می-شود/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240208120637/http://theaterfestival.ir/نمایشنامھ-قرمز-و-دیگران-خوانش-می-شود/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مۆسیقا == ھەروەھا مەجید حەبیبی چەندین پارچە مۆسیقای بە شێوەیەکی ناتەقلیدی ئامادە کردووە. جگە لە گۆرانی و نواندنی دەنگی لەم پارچانەدا؛ گۆرانییەکانی ئامادە کردووە و مێلۆدییەکانیشی خۆی دروست کردووە. ھەر لە تەمەنی گەنجییەوە ئاشنای جیھانی ئامێر و سۆڵفێج بووە و دوای ئەوەی ھاوڕێیەتی لەگەڵ یەکێک لە ھاوپۆلەکانی دەکات لە یانەی وشۆ کە بە فێربوونی گیتاری کلاسیک [[گیتار]] دەژەنێت و دواتر لە سەرەتای گەنجیدا بە شێوەیەکی جددیتر لەگەڵ محەممەد نووری سۆڵفێجی خوێندووە و عەلییەزا شەفەقی نەژاد. مۆسیقای ناوبراو بەھۆی پەیڕەونەکردنی شێوازێکی دیاریکراو و دوورکەوتنەوە لە فۆرماتە باوەکانی مۆسیقا ڕووبەڕووی بۆچوون و ڕەخنەی جۆراوجۆر بووەتەوە. بەپێی بوارە ئەکادیمییەکەی، ناوەڕۆکی بەرھەمە مۆسیقییەکانی زیاتر نیگەرانی کولتووری و کۆمەڵایەتییە لە شێوەی شێوازێکی تێکەڵاوی مۆسیقای نەتەوە جیاوازەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Press Releases Archive|ناونیشان=https://www.digitaljournal.com/pr|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Digital Journal|زمان=en-US}}</ref> خۆی دانی بەوەدا ناوە کە چالاکییە مۆسیقییەکەی لقێکە لە نواندنی دەنگی و نەک گۆرانیوتن. «٤ خولەک و ٤ چرکە زیاتر»، «ڕاستگۆبە» و «پشکنینی بەشەکان» لە بەرھەمە میوزیکییەکانی ئەون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Majid Habibi|ناونیشان=https://open.spotify.com/artist/0mahvFXUKWzEkb88SLsyNQ|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Spotify|زمان=en}}</ref> == ماڵاوایی لە دۆبلاژ == لە ١٤ی تەممووزی ساڵی ١٤٠٢، مەجید حەبیبی بە بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆیەک لە لاپەڕە مەجازییەکانیدا بە فەرمی لە بواری فیلم و دۆبلاژکردنی ئەنیمەیشن ماڵاوایی خۆی ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خداحافظی " مجید حبیبی" از دنیای دوبلاژ|ناونیشان=http://cartoonchi.blogfa.com/post/663|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=محمود کارتون|زمان=fa}}</ref> == خەڵاتەکان == پاڵێوراو بۆ باشترین نواندنی دەنگی لە یەکەم فێستیڤاڵی دۆبلاژکردن لە ساڵی ٢٠١٠ باشترین ئەکتەری دەنگی لە دووەم فێستیڤاڵی دۆبلاژکردنی ساڵی ٢٠١١ باشترین ئەکتەری دەنگی لە سێیەمین فێستیڤاڵی دۆبلاژکردن و کاندیدی باشترین دەرھێنەری دۆبلاژکردنی ساڵی ٢٠١٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نتایج سومین جشنوارە اینترنتی دوبلە انیمیشن (1391)|ناونیشان=https://www.bargozideha.com/share/f2si8fs0-نتایج-سومین-جشنوارھ-اینترنتی-دوبلھ-انیمیشن-1391|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=برگزیدە ھا|زمان=fa-ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=بیوگرافی خواندنی مجید حبیبی دوبلور برجستە + تصاویر|ناونیشان=https://www.shomanews.com/بخش-فرھنگ-ھنر-فوری-مھمترین-اخبار-فرھنگ-ھنر-10/961099-بیوگرافی-خواندنی-مجید-حبیبی-دوبلور-برجستھ-تصاویر|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=پایگا خبری شما نیوز|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%DA%BE%D9%86%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DA%BE%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%DA%BE%D9%86%D8%B1-10/961099-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%DA%BE-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref><ref>https://cinema-daily.ir/1392/پس-از-جشنوراھ-دوبلھ-قسمت-اول// {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220703210011/https://cinema-daily.ir/1392/پس-از-جشنوراھ-دوبلھ-قسمت-اول/ |date= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=borna.news|ڕێکەوت=۱۲ی ۰۱ی ۱۳۹۲|سەردێڕ=نامزدھای سومین جشنوارە دوبلە انیمیشن معرفی شدند|ناونیشان=https://borna.news/fa/news/116997/نامزدھای-سومین-جشنوارھ-دوبلھ-انیمیشن-معرفی-شدند|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref> بڕوانامەی ڕێزلێنان لە گرووپی کاری نوخبەی ڕۆشنبیری ھونەری فەرھەنگستان وەرگرتووە بۆ نواندنی دەنگی بەرنامەی زۆرۆ لە ساڵی ٢٠١٤ لە دادگاییکردندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Indivitual – Majid Habibi|ناونیشان=https://majidhabibi.com/archives/1317|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240228130642/https://majidhabibi.com/archives/1317|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە بواری وەرزش پلەی دووەمی نیشتمانی لە بەشی سانشۆی وشۆ (شەڕی ئازاد) لە ساڵی ١٩٨٨ پاڵەوانێتی نیشتمانی لە بەشی تالۆ لە دیسیپلینی وشۆ (فۆڕمی چانگ چوان و جووڵە دراماتیکییەکان) لە ساڵی ٢٠٠١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=بیوگرافی مجید حبیبی صداپیشە و دوبلور معروف ایرانی|ناونیشان=https://www.barkhat.news/art/160021470265/biography-of-majid-habibi-famous-iranian-voice-actor-and-voice-actor|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210801122837/https://www.barkhat.news/art/160021470265/biography-of-majid-habibi-famous-iranian-voice-actor-and-voice-actor|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=بیوگرافی خواندنی مجید حبیبی دوبلور برجستە + تصاویر|ناونیشان=https://www.shomanews.com/بخش-فرھنگ-ھنر-فوری-مھمترین-اخبار-فرھنگ-ھنر-10/961099-بیوگرافی-خواندنی-مجید-حبیبی-دوبلور-برجستھ-تصاویر|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=پایگا خبری شما نیوز|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%DA%BE%D9%86%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DA%BE%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%DA%BE%D9%86%DA%AF-%DA%BE%D9%86%D8%B1-10/961099-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%DA%BE-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|فیلم|شانۆ|کتێب|ھونەرەکان|کوردستان|ئێران}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Majid Habibi}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سنە]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 9ki0ykhvwwafal1k1pz2jhb7yw253b4 1 250547 1593326 1584412 2026-06-23T01:15:46Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593326 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کەتەلۆنییەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1201565 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140606065225/http://www.lletra.net/ بۆ http://www.lletra.net/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:١١، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کەتەلۆنییەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1331130 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080528011550/http://www.gencat.cat/generalitat/eng/estatut/titol_preliminar.htm بۆ http://www.gencat.cat/generalitat/eng/estatut/titol_preliminar.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٩:٤٣، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کەتەلۆنییەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1584411 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090618204945/http://www.anglophone-direct.com/-Festivals-events-and-traditions- بۆ http://www.anglophone-direct.com/-Festivals-events-and-traditions- زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٥٧، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کەتەلۆنییەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593325 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20121220061755/http://www.grec.net/cgibin/hecangcl.pgm?&USUARI=&SESSIO=&NDCHEC=0224838&PGMORI=E گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20150924040313/http://www.grec.net/cgibin/hecangcl.pgm?&USUARI=&SESSIO=&NDCHEC=0224838&PGMORI=E لە http://www.grec.net/cgibin/hecangcl.pgm?&USUARI=&SESSIO=&NDCHEC=0224838&PGMORI=E تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:١٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) kn86wo6rukmae65gdzkvx4ub940405h 0 253736 1593117 1570574 2026-06-22T13:22:18Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593117 wikitext text/x-wiki {{ناکۆکی سەربازی|ناوی شەڕ=ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی|ڕێکەوت=١٩٤٣ بۆ تشرینی یەکەمی ١٩٤٥|شوێن=[[باشووری کوردستان]]|ئەنجام=عێراق بە یارمەتیی بەریتانیا سەرکەوت * ڕاپەڕینە کوردیەکە سەرکوت کرا|شەڕکەری١={{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]]|شەڕکەری٢={{flagicon|Kurdistan}} [[بنەماڵەی بارزانی|بارزانییەکان]]|سەرکردەی١={{flagicon|Iraq|1924}} شازادە عەبدوڵڵا{{ھن}}{{flagicon|Iraq|1924}} [[نووری سەعید]]{{ھن}}{{flagicon|Iraq|1924}} [[حەمدی پاچەچی]]|سەرکردەی٢={{flagicon|Kurdistan}} [[مستەفا بارزانی]]{{ھن}}{{flagicon|Kurdistan}} [[ئەحمەد بارزانی]]{{ھن}}{{flagicon|Kurdistan}} محەممەد ئەمین میرخان مێرگەسۆری}} '''ڕاپەڕینی بارزانی لە ساڵانی ١٩٤٣–١٩٤٥''' یاخیبوونێکی [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستی]]ی [[کورد]] بوو لە [[شانشینی عێراق]]، لە سەردەمی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا. ڕاپەڕینەکە لەلایەن [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانییەوە]] سەرکردایەتی دەکرا و دواتر [[ئەحمەد بارزانی]] برا گەورەکەی کە سەرکردەی [[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی|ڕاپەڕینی پێشووتر]] بوو لە عێراق، بەشداری کرد. ڕاپەڕینەکە کە لە ساڵی ١٩٤٣ دەستیپێکرد، دواجار بەھۆی ھێرشی عێراقەوە لە کۆتایییەکانی ١٩٤٥دا، لەگەڵ لادانی ژمارەیەک عەشیرەتی کوردی شکستی پێ ھێندرا. لە ئەنجامدا بارزانییەکان بە بەشێکی زۆری ھێزەکانیانەوە پاشەکشەیان کرد بۆ ناو [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە دامەزراندنی [[کۆماری کوردستان|کۆماری مەھاباددا]] پەیوەندییان بە شۆڕشی کوردییەوە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Kurdish Rebellion {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson|ناونیشان=https://www.thecrimson.com/article/1962/10/3/the-kurdish-rebellion-pa-fierce-conflict/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.thecrimson.com}}</ref> == پشت ڕووداوەکان == [[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی]] لە یەکەمین ڕاپەڕینە گەورەکانی [[مەلا مستەفا بارزانی|بارزانی]] بوو و سێیەم ڕاپەڕینی ناسیۆنالیستیی کوردی بوو لە عێراقی مۆدێرن. ڕاپەڕین لە ساڵی ١٩٣١ دەستی پێکرد، دوای ئەوەی [[ئەحمەد بارزانی]]، یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[کورد]]، لە [[باشووری کوردستان]] سەرکەوتوو بوو لە یەکخستنی ژمارەیەک عەشیرەتی دیکەی کورد.<ref name="Barzani">''The Kurdish Minority Problem'', p.11, Dec. 1948, ORE 71-48, [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|CIA]] {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120308123142/http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٢}}.</ref> ئەو سەرکردە کوردە، ژمارەیەک سەرکردەی کوردی لەنێو ڕاپەڕینەکەیدا ھەبوو، لەنێویاندا برا بچووکەکەی، [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانی]]، کە بووە یەکێک لە فەرماندە دیارەکان لەم ڕاپەڕینەدا. سەرئەنجام ھێزەکانی [[بارزان]] بە پاڵپشتی بەڕیتانیا لەلایەن سوپای عێراقەوە شکستیان پێ ھێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=First Barzan Revolution|ناونیشان=https://partipedia.org/en/articles/گشت-بابەتەکان/first-barzan-revolution|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Parti Pedia (partipedia.org)|زمان=en}}</ref> دوای ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٣١، مەلا مستەفا لەگەڵ شێخ [[ئەحمەد بارزانی]] یەکدەگرێتەوە، چونکە حکوومەتی عێراق پێشتر ئەو دوو برایەی دەستگیر کردبوو و لە ساڵی ١٩٣٣دا بۆ مووسڵ ڕایان گواستن و دواتر بەرەو سلێمانی. ئەو دوو بارزانییە بە درێژایی ساڵانی ١٩٣٠ و سەرەتای چلەکان بۆ شارە جیاجیاکانی عێراق گوازرانەوە. لەم نێوەندەدا، گەڕانەوە بۆ بارزان، ئەو چەکدارە بارزانیانەی کە مابوونەوە، ڕووبەڕووی فشاری بەردەوامی گرتن یان کوشتن دەبوونەوە. == جەنگی جیھانیی دووەم و یاخیبوونی کورد == لەگەڵ دەستپێکردنی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بە داگیرکردنی سەرنجی گەلانی جیھان، بارزانییەکان و عەشیرەتەکەیان ھێشتا لە ناوخۆدا لە ناکۆکیدا بوون دەربارەی حکوومەتی عێراق.<ref name="Lortz19">Lortz, Michael G. [http://etd.lib.fsu.edu/theses/available/etd-11142005-144616/unrestricted/003Manuscript.pdf "The Kurdish Warrior Tradition and the Importance of the ''Peshmerga''"] {{Webarchive}}, ''Willing to face Death: A History of Kurdish Military Forces – the Peshmerga – from the Ottoman Empire to Present-Day Iraq'', 2005-10-28. Chapter 1. pp.19-26.</ref> لە ساڵی ١٩٤٣دا کە ھەڵاوسان عێراقی گرتەوە و ئینگلیزەکان گوێیان بە پرسی کورد نەدا، بنەماڵەی بارزانییەکان بۆیان دەرکەوت کە ناتوانن بە پارەی کەمی حکوومەت خۆیان بژیێنن.<ref name="Lortz19"/> دۆخی دارایی بارزانییەکان ھێندە خراپ بوو بنەماڵەکە پەنایان بۆ فرۆشتنی چەک و زێڕ و ئاڵتوونی ژنەکانیان برد.<ref name="Lortz19"/> تووڕەیی بارزانییەکان، وای کرد مستەفا بارزانی پیلانی گەڕانەوەی بۆ بارزان دابنێت.<ref name="Lortz19"/> پاڵنەری گەڕانەوەی بارزانی بەشێوەیەکی سەرەکی، ئابووری بوو، ھۆکارێکی ناسیۆنالیزم یان ھۆکاری خواستی بەرپەرچدانەوە یان ھەستێکی دژە بەڕیتانی نەبوو، ھەرچەندە بارزانی لە ناو ئۆرگانەکانی ناسیۆنالیستانی کورد لە سلێمانی پەیوەندیی ھەبوو، کە ڕەنگە ھاوکار بووبێت لە ھەڵھاتنیدا.<ref name="Lortz19"/> === قۆناغی یەکەمی یاخیبوون === دوای وەرگرتنی مۆڵەت لە شێخ ئەحمەد بارزانی، مەلا مستەفا لەگەڵ دوو کەسی نزیک لە سلێمانی ھەڵاتن و پەڕینەوە بۆ ئێران.<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/14938-Thousands-honor-Mustafa-Barzani-on-the-anniversary-of-his-death</ref> جارێکیان لە شارۆچکەی شنۆی ئێران، بارزانی لەگەڵ ئەندامانی نیشتەجێکراوی عەشیرەتی بارزانی یەکدەگرێتەوە و پیلانی دانا بۆ ئەوەی بەرەو بارزان بەڕێ بکەوێت.<ref name="Lortz19"/> لەگەڵ گەڕانەوەیدا، مەلا مستەفا دەبێتە «بابەتی سەرنجی دەستبەجێی شوێنکەوتووانی خۆی، سەرۆک ھۆزەکانی دراوسێ، بەرپرسانی حکوومەتی عێراق کە ئارەزووی دووبارە مەشقکردنیان دەکرد، ئەندامانی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورد». ئەم گرووپەی دوایی بریتی بوون لە میر حاجی ئەحمەد و مستەفا خۆشناو ئەفسەری کورد لە سوپای عێراق و ئەندامانی ھیوا کە بزووتنەوەیەکی ناسیۆنالیستی نھێنیی کورد بوو.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=18. Iraq/Kurds (1932-present)|ناونیشان=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=uca.edu|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240615052655/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ بارزان، مەلا مستەفا ھێزێکی وەرگرت بۆ بەرپەرچدانەوەی دەسەڵاتی عێراقی ناوچەیی. ژمارەیان نزیکەی ٧٥٠ کەس بوو لە ماوەی تەنھا دوو ھەفتەدا، چەکدارانی بارزانی دەستیان بە ئۆپەراسیۆنی بچووک بچووک کرد وەک ھەڵکوتانە سەر بنکەی پۆلیس و بنکە سەربازییەکان. ئەم ھەڵمەتە سەرەتاییانە پەرەسەندنی ڕێکخستنی سەربازیی ھێزەکانی بارزانی نیشان دا. ھەرچەندە ھێشتا زۆرینەیان عەشایەری بوون، بەڵام لە ماوەی چەند مانگێکدا ژمارەی ناونوسکردن لە ھێزەکەی بارزانیدا بۆ نزیکەی دوو ھەزار کەس زیادی کرد، چونکە کوردە ناوخۆیییەکان بە ئەوانەشی کە سوپای عێراقیان جێھێشتووە، پەیوەندییان بەو ڕیزەوە کرد.<ref name="Lortz19"/> بارزانی بۆ ئەوەی ئەم ھێزە گەشەسەندووە ڕێکبخات، گرووپی شەڕکەری لە ١٥ بۆ ٣٠ پیاو دروستکرد؛ محەممەد ئەمین میرخان و مامەند مەسیح و ساڵح کانییە لەنجی وەک فەرماندە دانا؛ و یاسای توندی مامەڵەی سەربازی چەسپاند.<ref name="Lortz19"/> بە درێژایی ساڵی ١٩٤٣ بارزانی و چەکدارەکانی دەستیان بەسەر بنکەکانی پۆلیسدا گرت و چەک و تەقەمەنی عێراقییان بەکاردەھێنا. کاتێک ئاستی فەرماندەیی دروست بوو، بارزانی بارەگای خۆی لە بستری دامەزراند، کە گوندێک بوو لە نیوەی ڕێگای نێوان ھێزەکانی بارزانی لە ڕەواندز و بارزان.<ref name="Lortz19"/> ھێزەکانی بارزانی لە شەڕی گۆرە توو و شەڕی مەزنە سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref name="Lortz19"/> لەم شەڕانەدا ھێزەکانی بارزانی توانیان یەکەکانی سوپای عێراقی مەشقپێکراو و ڕێکخراو و دابینکراوی باش، تێکبشکێنن.<ref name="Lortz19"/> === دانوستان === بارزانی داوای ئۆتۆنۆمی دەکرد و ھەروەھا ئازادکردنی زیندانیانی کورد، لەوانە شێخ ئەحمەد بارزانی. ھەرچەندە داوای ئۆتۆنۆمی ڕەتکرایەوە، بەڵام حکوومەتی عێراق بە درێژایی سەرەتای چلەکان لەگەڵ بارزانی دانوستانی کرد. ئەم دانوستانانە بووە ھۆی ئازادکردنی شێخ ئەحمەد لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤.<ref name="Lortz19"/> بەھۆی دانپێدانانی عێراقی و کاریگەری و دەسەڵاتی بەرفراوانی بارزانی، نیشتمانپەروەرانی کورد دەستیان کرد بە گردبوونەوە لە دەوری بارزانی، ڕێزی خۆیان نیشاندا و کردیان بە «چرای نیشتمانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد».<ref name="Lortz19"/> دیپلۆماسییەتی نێوان مستەفا بارزانی و حکوومەتی عێراق بەشێوەیەکی ئەرێنی دەستیپێکرد، ئەمەش بەھۆی چەند کوردێک لەناو حکوومەتی عێراقەوە؛ بەڵام دوای دەستلەکارکێشانەوەی کابینەی عێراق لە ساڵی ١٩٤٤، دەستەیەکی نوێی حوکمڕانی دەستی بەسەردا گرت، دەستەیەک کە زۆر کەمتر ئامادەی خۆبەدەستەوەدان بوو بۆ خواستەکانی کورد. لە ئەنجامدا دەستکەوتەکانی پێشوو پشتگوێ خران و دیپلۆماتکارانی لایەنگری کورد لە کارەکانیان دوورخرانەوە، ئەمەش خولێکی نوێی [[تێکھەڵچوونی نێوان عێراق و کوردەکان|دووژمنایەتی عێراق و کوردی]] کردەوە.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wenner|یەکەم=Lettie M.|ڕێکەوت=١٩٦٣|سەردێڕ=Arab-Kurdish Rivalries in Iraq|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4323554|journal=Middle East Journal|بەرگ=١٧|issue=1/2|پەڕەکان=٦٨–٨٢|issn=0026-3141}}</ref> === قۆناغی دووەمی یاخیبوون (١٩٤٥) === سەرەڕای فەرمانە سەربازییەکەی بارزانی کە «دەستپێشخەری شەڕ نەکەن»، بەڵام لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٤٥ لە شارۆچکەی مەرگەوەڕ جارێکی دیکە ململانێ سەریھەڵدایەوە. ئەم توندوتیژییە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی کوردی ناسراو، وەلی بەگ و چەند ئەفسەرێکی پۆلیسی عێراق. لە ئاکامی کۆچی دوایی وەلی بەگ، کوردەکان بەبێ ھیچ مۆڵەتێکی سەربازی، دەستیان بەسەر بنکەکانی پۆلیسی مەرگەوەڕ و بارزاندا گرت. بارزانی بەخێرایی لە ناوبژیوانیکردنی ناکۆکییەکی خێڵەکی ناوخۆیی گەڕایەوە و فەرماندەیی ڕاپەڕینەکەی گرتە دەست. بەپێچەوانەی ڕاوێژی بەریتانیا، حکوومەتی عێراق ھەوڵی ئارامکردنەوەی ناوچەکەی دا، یاسای سەربازی ڕاگەیاند و ھەڕەشەی کردەی سەربازیی کرد و داوای خۆبەدەستەوەدانی بارزانی کرد.<ref name="Lortz19"/> بەھۆی ئەوەی بژاردەی دیپلۆماسی نەما، عێراقییەکان ژمارەیەکی زۆر لە یەکەکانی سوپایان بۆ ناوچەکە بڵاوکردەوە بۆ ئەوەی بتوانن یاخیبوونەکە ھێور بکەنەوە.<ref name="Lortz19"/> وەک ئامادەکارییەک بۆ ململانێکان، مستەفا بارزانی لەگەڵ شێخ ئەحمەد بارزانی کۆبووەوە بۆ ئەوەی بڕیاربدات کێ دەبێت فەرماندەیی ھێزەکان بکات لە بەرامبەر ھەڕەشەی عێراق کە لە ئارادایە. بارزانییەکان بڕیاریان دا کە مستەفا بارزانی خۆی سەرکردایەتی ھێزی ئاکرێ بکات؛ محەممەد سدیق بارزانی برای شێخ ئەحمەد و مەلا مستەفا سەرکردایەتی بەرەی مەرگەوەڕ–ڕەواندزی کرد؛ حاجی تەھا ئامێدی سەرکردایەتی بەرەی بالیندە–ئامێدی دەکرد؛ و ئەسعەد خۆسەوی ھەم بەرپرسیارییەتی گەمارۆدانی گاریسۆن بیلا و ھەم دابینکردنی ھێزەکانی بەرەی ئاکرێی پێدرا.<ref name="Lortz19"/> بە فەرماندەیی لە شوێنی خۆی، ھێزی بارزانی توانی زاڵ بێت بەسەر پێکدادانە سەرەتایییەکاندا. سوپای عێراق لە ھەوڵی دەستبەسەرداگرتنی لێوارەکانی ڕۆژھەڵاتی چیای قەلەندەر، بەرەو گەرووی گەلی عەلی بەگ جووڵەی کرد. ھەرچەندە ھێزەکانی بارزانی سەرکەوتوو بوون، بەڵام زیانێکی زۆریان بەرکەوت، لەنێویاندا برینێکی سەختی فەرماندە محەممەد سدیق بارزانی.<ref name="Lortz19"/> لە ٤ی ئەیلوولی ١٩٤٥ ھێرشی عێراق بەردەوام بوو، چونکە یەکەکانی سوپا لە ئاکرێ و ڕەواندز و یەکەیەکی پۆلیس لە ئامێدی بەرەو بارزان جێگیرکران. چەند ڕۆژێک دواتر لە شەڕی مەیدانی مۆرک، شەڕڤانانی بارزانی جارێکی دیکە خۆیان لە دژی تۆپخانەی عێراقی پاراست.<ref name="Lortz19"/> لەگەڵ تێکچوونی شەڕەکان بۆ شەڕی دەستەوییەخە، سوپای عێراق کە فەرماندەیی و کۆنترۆڵی لەدەست دابوو، ناچار بوو بەشێوەیەکی کاتی لە ناوچەکە پاشەکشە بکات. تەنیا ھێزە وشکانییەکانی عێراق کشانەوە، و ھێرشە ئاسمانییەکانیش بەردەوام بوون.<ref name="Lortz19"/> سەرەڕای سەرکەوتنە سەرەتایییەکانی بارزانی، تا کۆتایی مانگی ئەیلوولی ١٩٤٥ حکوومەتی عێراق ململانێکانی گۆڕی، عەشیرەتە سەربەخۆکانی ڕازی کرد بۆ دژایەتیکردنی بارزانییەکان و ھاوکاریکردن لە سەرکوتکردنی ڕاپەڕین. ئەم چەکدارە خێڵەکیانە لە ئەندامانی عەشیرەتی زێباری و ڕێکەوتی و دۆسکی بوون، کە ھێرشیان کردە سەر بارزانی و ھێزەکانی، بە یارمەتیی عێراق.<ref name="Lortz19"/> ئەم ھێرشە «[[خیانەتکار]]انە» لەگەڵ داگیرکردنی بارزان لەلایەن عێراقەوە لە ٧ی تشرینی یەکەمدا، بارزانی ناچارکرد فەرمان بە ھێزەکانی بکات لە ناوچەکە پاشەکشە بکەن و بپەڕنەوە بۆ ناو [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. ھەر لەوێش بنەماڵەی بارزانی و لایەنگرانیان لە شارۆچکە جۆراوجۆرەکانی ناوچەی مەھاباد نیشتەجێ بوون و پەیوەست بوون بە ئۆرگانە ناسیۆنالیستییەکانی کورد.<ref name="Lortz19"/> == دواتر == کۆماری مەھاباد وەک خاڵی بەرزی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورد وەستا. لەم ماوەیە ناسنامەی تەواوەتیی نەتەوەیی، دروستبوونی فەرمی پێشمەرگە دروست بوو و ڕۆڵی مستەفا بارزانی وەک پاڵەوانێکی سەربازیی گەلی کوردستان چەسپێنرا. لە ماوەی تەمەنی کورتی ئەم کۆمارە نەتەوەیییەدا، دواجار بیرۆکەی «نیشتمانێک بۆ کورد» ھاتە ئاراوە.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tejel</a>|یەکەم=<a href="https://kulturnistudia cz/byline/jordi-tejel/" rel="tag">Jordi|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective|ناونیشان=https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kulturní studia / Cultural Studies|زمان=cs}}</ref> دوابەدوای شکستی کۆماری نەتەوەیی کورد لە ئێران، مستەفا بارزانی و ھێزەکانی بەرەو عێراق پاشەکشەیان کرد و سەرئەنجام پەنایان بۆ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] برد، کە کورد لەلایەن سۆڤیەتەوە پەناگەیان پێ دەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=kurdistanchronicle|سەردێڕ=Commemorating the Birth of General Mustafa Barzani|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/b/3077|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=kurdistanchronicle.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603215305/https://kurdistanchronicle.com/b/3077|url-status=dead}}</ref> تەنھا لە کۆتایییەکانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا مستەفا بارزانی پرۆسەی ئاشتەوایی لەگەڵ حکوومەتی عێراق دەستپێکرد، کە لەگەڵ ئەوەشدا شکستی ھێنا و ململانێی عێراق و کورد لە ساڵی ١٩٦١ەوە بۆ توندوتیژترین قۆناغی خۆی سەریھەڵدایەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=O’Ballance|یەکەم=Edgar|سەردێڕ=The Kurdish Revolt in Iraq: 1961–62|ڕێکەوت=١٩٩٦|ناونیشان=https://doi.org/10.1057/9780230377424_5|ئیش=The Kurdish Struggle 1920–94|پەڕەکان=٤٧–٦٣|editor-last=O’Ballance|editor-first=Edgar|شوێن=London|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan UK|زمان=en|doi=10.1057/9780230377424_5|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٣٧٧٤٢-٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[باشووری کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|شەڕ|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٥]] [[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٤]] [[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٣]] [[پۆل:یاخیبوونی کوردان لە عێراق]] kk5628gmmualynjh6xk1sm8hip1qta3 1593217 1593117 2026-06-22T17:07:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] 1593217 wikitext text/x-wiki {{ناکۆکی سەربازی|ناوی شەڕ=ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی|ڕێکەوت=١٩٤٣ بۆ تشرینی یەکەمی ١٩٤٥|شوێن=[[باشووری کوردستان]]|ئەنجام=عێراق بە یارمەتیی بەریتانیا سەرکەوت * ڕاپەڕینە کوردیەکە سەرکوت کرا|شەڕکەری١={{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]]|شەڕکەری٢={{flagicon|Kurdistan}} [[بنەماڵەی بارزانی|بارزانییەکان]]|سەرکردەی١={{flagicon|Iraq|1924}} شازادە عەبدوڵڵا{{ھن}}{{flagicon|Iraq|1924}} [[نووری سەعید]]{{ھن}}{{flagicon|Iraq|1924}} [[حەمدی پاچەچی]]|سەرکردەی٢={{flagicon|Kurdistan}} [[مستەفا بارزانی]]{{ھن}}{{flagicon|Kurdistan}} [[ئەحمەد بارزانی]]{{ھن}}{{flagicon|Kurdistan}} محەممەد ئەمین میرخان مێرگەسۆری}} '''ڕاپەڕینی بارزانی لە ساڵانی ١٩٤٣–١٩٤٥''' یاخیبوونێکی [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستی]]ی [[کورد]] بوو لە [[شانشینی عێراق]]، لە سەردەمی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا. ڕاپەڕینەکە لەلایەن [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانییەوە]] سەرکردایەتی دەکرا و دواتر [[ئەحمەد بارزانی]] برا گەورەکەی کە سەرکردەی [[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی|ڕاپەڕینی پێشووتر]] بوو لە عێراق، بەشداری کرد. ڕاپەڕینەکە کە لە ساڵی ١٩٤٣ دەستیپێکرد، دواجار بەھۆی ھێرشی عێراقەوە لە کۆتایییەکانی ١٩٤٥دا، لەگەڵ لادانی ژمارەیەک عەشیرەتی کوردی شکستی پێ ھێندرا. لە ئەنجامدا بارزانییەکان بە بەشێکی زۆری ھێزەکانیانەوە پاشەکشەیان کرد بۆ ناو [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە دامەزراندنی [[کۆماری کوردستان|کۆماری مەھاباددا]] پەیوەندییان بە شۆڕشی کوردییەوە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Kurdish Rebellion {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson|ناونیشان=https://www.thecrimson.com/article/1962/10/3/the-kurdish-rebellion-pa-fierce-conflict/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.thecrimson.com}}</ref> == پشت ڕووداوەکان == [[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی]] لە یەکەمین ڕاپەڕینە گەورەکانی [[مەلا مستەفا بارزانی|بارزانی]] بوو و سێیەم ڕاپەڕینی ناسیۆنالیستیی کوردی بوو لە عێراقی مۆدێرن. ڕاپەڕین لە ساڵی ١٩٣١ دەستی پێکرد، دوای ئەوەی [[ئەحمەد بارزانی]]، یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[کورد]]، لە [[باشووری کوردستان]] سەرکەوتوو بوو لە یەکخستنی ژمارەیەک عەشیرەتی دیکەی کورد.<ref name="Barzani">''The Kurdish Minority Problem'', p.11, Dec. 1948, ORE 71-48, [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|CIA]] {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120308123142/http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٢}}.</ref> ئەو سەرکردە کوردە، ژمارەیەک سەرکردەی کوردی لەنێو ڕاپەڕینەکەیدا ھەبوو، لەنێویاندا برا بچووکەکەی، [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانی]]، کە بووە یەکێک لە فەرماندە دیارەکان لەم ڕاپەڕینەدا. سەرئەنجام ھێزەکانی [[بارزان]] بە پاڵپشتی بەڕیتانیا لەلایەن سوپای عێراقەوە شکستیان پێ ھێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=First Barzan Revolution|ناونیشان=https://partipedia.org/en/articles/گشت-بابەتەکان/first-barzan-revolution|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Parti Pedia (partipedia.org)|زمان=en}}</ref> دوای ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٣١، مەلا مستەفا لەگەڵ شێخ [[ئەحمەد بارزانی]] یەکدەگرێتەوە، چونکە حکوومەتی عێراق پێشتر ئەو دوو برایەی دەستگیر کردبوو و لە ساڵی ١٩٣٣دا بۆ مووسڵ ڕایان گواستن و دواتر بەرەو سلێمانی. ئەو دوو بارزانییە بە درێژایی ساڵانی ١٩٣٠ و سەرەتای چلەکان بۆ شارە جیاجیاکانی عێراق گوازرانەوە. لەم نێوەندەدا، گەڕانەوە بۆ بارزان، ئەو چەکدارە بارزانیانەی کە مابوونەوە، ڕووبەڕووی فشاری بەردەوامی گرتن یان کوشتن دەبوونەوە. == جەنگی جیھانیی دووەم و یاخیبوونی کورد == لەگەڵ دەستپێکردنی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بە داگیرکردنی سەرنجی گەلانی جیھان، بارزانییەکان و عەشیرەتەکەیان ھێشتا لە ناوخۆدا لە ناکۆکیدا بوون دەربارەی حکوومەتی عێراق.<ref name="Lortz19">Lortz, Michael G. [http://etd.lib.fsu.edu/theses/available/etd-11142005-144616/unrestricted/003Manuscript.pdf "The Kurdish Warrior Tradition and the Importance of the ''Peshmerga''"] {{Webarchive}}, ''Willing to face Death: A History of Kurdish Military Forces – the Peshmerga – from the Ottoman Empire to Present-Day Iraq'', 2005-10-28. Chapter 1. pp.19-26.</ref> لە ساڵی ١٩٤٣دا کە ھەڵاوسان عێراقی گرتەوە و ئینگلیزەکان گوێیان بە پرسی کورد نەدا، بنەماڵەی بارزانییەکان بۆیان دەرکەوت کە ناتوانن بە پارەی کەمی حکوومەت خۆیان بژیێنن.<ref name="Lortz19"/> دۆخی دارایی بارزانییەکان ھێندە خراپ بوو بنەماڵەکە پەنایان بۆ فرۆشتنی چەک و زێڕ و ئاڵتوونی ژنەکانیان برد.<ref name="Lortz19"/> تووڕەیی بارزانییەکان، وای کرد مستەفا بارزانی پیلانی گەڕانەوەی بۆ بارزان دابنێت.<ref name="Lortz19"/> پاڵنەری گەڕانەوەی بارزانی بەشێوەیەکی سەرەکی، ئابووری بوو، ھۆکارێکی ناسیۆنالیزم یان ھۆکاری خواستی بەرپەرچدانەوە یان ھەستێکی دژە بەڕیتانی نەبوو، ھەرچەندە بارزانی لە ناو ئۆرگانەکانی ناسیۆنالیستانی کورد لە سلێمانی پەیوەندیی ھەبوو، کە ڕەنگە ھاوکار بووبێت لە ھەڵھاتنیدا.<ref name="Lortz19"/> === قۆناغی یەکەمی یاخیبوون === دوای وەرگرتنی مۆڵەت لە شێخ ئەحمەد بارزانی، مەلا مستەفا لەگەڵ دوو کەسی نزیک لە سلێمانی ھەڵاتن و پەڕینەوە بۆ ئێران.<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/14938-Thousands-honor-Mustafa-Barzani-on-the-anniversary-of-his-death</ref> جارێکیان لە شارۆچکەی شنۆی ئێران، بارزانی لەگەڵ ئەندامانی نیشتەجێکراوی عەشیرەتی بارزانی یەکدەگرێتەوە و پیلانی دانا بۆ ئەوەی بەرەو بارزان بەڕێ بکەوێت.<ref name="Lortz19"/> لەگەڵ گەڕانەوەیدا، مەلا مستەفا دەبێتە «بابەتی سەرنجی دەستبەجێی شوێنکەوتووانی خۆی، سەرۆک ھۆزەکانی دراوسێ، بەرپرسانی حکوومەتی عێراق کە ئارەزووی دووبارە مەشقکردنیان دەکرد، ئەندامانی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورد». ئەم گرووپەی دوایی بریتی بوون لە میر حاجی ئەحمەد و مستەفا خۆشناو ئەفسەری کورد لە سوپای عێراق و ئەندامانی ھیوا کە بزووتنەوەیەکی ناسیۆنالیستی نھێنیی کورد بوو.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=18. Iraq/Kurds (1932-present)|ناونیشان=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=uca.edu|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240615052655/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ بارزان، مەلا مستەفا ھێزێکی وەرگرت بۆ بەرپەرچدانەوەی دەسەڵاتی عێراقی ناوچەیی. ژمارەیان نزیکەی ٧٥٠ کەس بوو لە ماوەی تەنھا دوو ھەفتەدا، چەکدارانی بارزانی دەستیان بە ئۆپەراسیۆنی بچووک بچووک کرد وەک ھەڵکوتانە سەر بنکەی پۆلیس و بنکە سەربازییەکان. ئەم ھەڵمەتە سەرەتاییانە پەرەسەندنی ڕێکخستنی سەربازیی ھێزەکانی بارزانی نیشان دا. ھەرچەندە ھێشتا زۆرینەیان عەشایەری بوون، بەڵام لە ماوەی چەند مانگێکدا ژمارەی ناونوسکردن لە ھێزەکەی بارزانیدا بۆ نزیکەی دوو ھەزار کەس زیادی کرد، چونکە کوردە ناوخۆیییەکان بە ئەوانەشی کە سوپای عێراقیان جێھێشتووە، پەیوەندییان بەو ڕیزەوە کرد.<ref name="Lortz19"/> بارزانی بۆ ئەوەی ئەم ھێزە گەشەسەندووە ڕێکبخات، گرووپی شەڕکەری لە ١٥ بۆ ٣٠ پیاو دروستکرد؛ محەممەد ئەمین میرخان و مامەند مەسیح و ساڵح کانییە لەنجی وەک فەرماندە دانا؛ و یاسای توندی مامەڵەی سەربازی چەسپاند.<ref name="Lortz19"/> بە درێژایی ساڵی ١٩٤٣ بارزانی و چەکدارەکانی دەستیان بەسەر بنکەکانی پۆلیسدا گرت و چەک و تەقەمەنی عێراقییان بەکاردەھێنا. کاتێک ئاستی فەرماندەیی دروست بوو، بارزانی بارەگای خۆی لە بستری دامەزراند، کە گوندێک بوو لە نیوەی ڕێگای نێوان ھێزەکانی بارزانی لە ڕەواندز و بارزان.<ref name="Lortz19"/> ھێزەکانی بارزانی لە شەڕی گۆرە توو و شەڕی مەزنە سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref name="Lortz19"/> لەم شەڕانەدا ھێزەکانی بارزانی توانیان یەکەکانی سوپای عێراقی مەشقپێکراو و ڕێکخراو و دابینکراوی باش، تێکبشکێنن.<ref name="Lortz19"/> === دانوستان === بارزانی داوای ئۆتۆنۆمی دەکرد و ھەروەھا ئازادکردنی زیندانیانی کورد، لەوانە شێخ ئەحمەد بارزانی. ھەرچەندە داوای ئۆتۆنۆمی ڕەتکرایەوە، بەڵام حکوومەتی عێراق بە درێژایی سەرەتای چلەکان لەگەڵ بارزانی دانوستانی کرد. ئەم دانوستانانە بووە ھۆی ئازادکردنی شێخ ئەحمەد لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤.<ref name="Lortz19"/> بەھۆی دانپێدانانی عێراقی و کاریگەری و دەسەڵاتی بەرفراوانی بارزانی، نیشتمانپەروەرانی کورد دەستیان کرد بە گردبوونەوە لە دەوری بارزانی، ڕێزی خۆیان نیشاندا و کردیان بە «چرای نیشتمانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد».<ref name="Lortz19"/> دیپلۆماسییەتی نێوان مستەفا بارزانی و حکوومەتی عێراق بەشێوەیەکی ئەرێنی دەستیپێکرد، ئەمەش بەھۆی چەند کوردێک لەناو حکوومەتی عێراقەوە؛ بەڵام دوای دەستلەکارکێشانەوەی کابینەی عێراق لە ساڵی ١٩٤٤، دەستەیەکی نوێی حوکمڕانی دەستی بەسەردا گرت، دەستەیەک کە زۆر کەمتر ئامادەی خۆبەدەستەوەدان بوو بۆ خواستەکانی کورد. لە ئەنجامدا دەستکەوتەکانی پێشوو پشتگوێ خران و دیپلۆماتکارانی لایەنگری کورد لە کارەکانیان دوورخرانەوە، ئەمەش خولێکی نوێی [[تێکھەڵچوونی نێوان عێراق و کوردەکان|دووژمنایەتی عێراق و کوردی]] کردەوە.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wenner|یەکەم=Lettie M.|ڕێکەوت=١٩٦٣|سەردێڕ=Arab-Kurdish Rivalries in Iraq|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4323554|journal=Middle East Journal|بەرگ=١٧|issue=1/2|پەڕەکان=٦٨–٨٢|issn=0026-3141}}</ref> === قۆناغی دووەمی یاخیبوون (١٩٤٥) === سەرەڕای فەرمانە سەربازییەکەی بارزانی کە «دەستپێشخەری شەڕ نەکەن»، بەڵام لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٤٥ لە شارۆچکەی مەرگەوەڕ جارێکی دیکە ململانێ سەریھەڵدایەوە. ئەم توندوتیژییە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی کوردی ناسراو، وەلی بەگ و چەند ئەفسەرێکی پۆلیسی عێراق. لە ئاکامی کۆچی دوایی وەلی بەگ، کوردەکان بەبێ ھیچ مۆڵەتێکی سەربازی، دەستیان بەسەر بنکەکانی پۆلیسی مەرگەوەڕ و بارزاندا گرت. بارزانی بەخێرایی لە ناوبژیوانیکردنی ناکۆکییەکی خێڵەکی ناوخۆیی گەڕایەوە و فەرماندەیی ڕاپەڕینەکەی گرتە دەست. بەپێچەوانەی ڕاوێژی بەریتانیا، حکوومەتی عێراق ھەوڵی ئارامکردنەوەی ناوچەکەی دا، یاسای سەربازی ڕاگەیاند و ھەڕەشەی کردەی سەربازیی کرد و داوای خۆبەدەستەوەدانی بارزانی کرد.<ref name="Lortz19"/> بەھۆی ئەوەی بژاردەی دیپلۆماسی نەما، عێراقییەکان ژمارەیەکی زۆر لە یەکەکانی سوپایان بۆ ناوچەکە بڵاوکردەوە بۆ ئەوەی بتوانن یاخیبوونەکە ھێور بکەنەوە.<ref name="Lortz19"/> وەک ئامادەکارییەک بۆ ململانێکان، مستەفا بارزانی لەگەڵ شێخ ئەحمەد بارزانی کۆبووەوە بۆ ئەوەی بڕیاربدات کێ دەبێت فەرماندەیی ھێزەکان بکات لە بەرامبەر ھەڕەشەی عێراق کە لە ئارادایە. بارزانییەکان بڕیاریان دا کە مستەفا بارزانی خۆی سەرکردایەتی ھێزی ئاکرێ بکات؛ محەممەد سدیق بارزانی برای شێخ ئەحمەد و مەلا مستەفا سەرکردایەتی بەرەی مەرگەوەڕ–ڕەواندزی کرد؛ حاجی تەھا ئامێدی سەرکردایەتی بەرەی بالیندە–ئامێدی دەکرد؛ و ئەسعەد خۆسەوی ھەم بەرپرسیارییەتی گەمارۆدانی گاریسۆن بیلا و ھەم دابینکردنی ھێزەکانی بەرەی ئاکرێی پێدرا.<ref name="Lortz19"/> بە فەرماندەیی لە شوێنی خۆی، ھێزی بارزانی توانی زاڵ بێت بەسەر پێکدادانە سەرەتایییەکاندا. سوپای عێراق لە ھەوڵی دەستبەسەرداگرتنی لێوارەکانی ڕۆژھەڵاتی چیای قەلەندەر، بەرەو گەرووی گەلی عەلی بەگ جووڵەی کرد. ھەرچەندە ھێزەکانی بارزانی سەرکەوتوو بوون، بەڵام زیانێکی زۆریان بەرکەوت، لەنێویاندا برینێکی سەختی فەرماندە محەممەد سدیق بارزانی.<ref name="Lortz19"/> لە ٤ی ئەیلوولی ١٩٤٥ ھێرشی عێراق بەردەوام بوو، چونکە یەکەکانی سوپا لە ئاکرێ و ڕەواندز و یەکەیەکی پۆلیس لە ئامێدی بەرەو بارزان جێگیرکران. چەند ڕۆژێک دواتر لە شەڕی مەیدانی مۆرک، شەڕڤانانی بارزانی جارێکی دیکە خۆیان لە دژی تۆپخانەی عێراقی پاراست.<ref name="Lortz19"/> لەگەڵ تێکچوونی شەڕەکان بۆ شەڕی دەستەوییەخە، سوپای عێراق کە فەرماندەیی و کۆنترۆڵی لەدەست دابوو، ناچار بوو بەشێوەیەکی کاتی لە ناوچەکە پاشەکشە بکات. تەنیا ھێزە وشکانییەکانی عێراق کشانەوە، و ھێرشە ئاسمانییەکانیش بەردەوام بوون.<ref name="Lortz19"/> سەرەڕای سەرکەوتنە سەرەتایییەکانی بارزانی، تا کۆتایی مانگی ئەیلوولی ١٩٤٥ حکوومەتی عێراق ململانێکانی گۆڕی، عەشیرەتە سەربەخۆکانی ڕازی کرد بۆ دژایەتیکردنی بارزانییەکان و ھاوکاریکردن لە سەرکوتکردنی ڕاپەڕین. ئەم چەکدارە خێڵەکیانە لە ئەندامانی عەشیرەتی زێباری و ڕێکەوتی و دۆسکی بوون، کە ھێرشیان کردە سەر بارزانی و ھێزەکانی، بە یارمەتیی عێراق.<ref name="Lortz19"/> ئەم ھێرشە «[[خیانەتکار]]انە» لەگەڵ داگیرکردنی بارزان لەلایەن عێراقەوە لە ٧ی تشرینی یەکەمدا، بارزانی ناچارکرد فەرمان بە ھێزەکانی بکات لە ناوچەکە پاشەکشە بکەن و بپەڕنەوە بۆ ناو [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. ھەر لەوێش بنەماڵەی بارزانی و لایەنگرانیان لە شارۆچکە جۆراوجۆرەکانی ناوچەی مەھاباد نیشتەجێ بوون و پەیوەست بوون بە ئۆرگانە ناسیۆنالیستییەکانی کورد.<ref name="Lortz19"/> == دواتر == کۆماری مەھاباد وەک خاڵی بەرزی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورد وەستا. لەم ماوەیە ناسنامەی تەواوەتیی نەتەوەیی، دروستبوونی فەرمی پێشمەرگە دروست بوو و ڕۆڵی مستەفا بارزانی وەک پاڵەوانێکی سەربازیی گەلی کوردستان چەسپێنرا. لە ماوەی تەمەنی کورتی ئەم کۆمارە نەتەوەیییەدا، دواجار بیرۆکەی «نیشتمانێک بۆ کورد» ھاتە ئاراوە.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tejel</a>|یەکەم=<a href="https://kulturnistudia cz/byline/jordi-tejel/" rel="tag">Jordi|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective|ناونیشان=https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kulturní studia / Cultural Studies|زمان=cs}}</ref> دوابەدوای شکستی کۆماری نەتەوەیی کورد لە ئێران، مستەفا بارزانی و ھێزەکانی بەرەو عێراق پاشەکشەیان کرد و سەرئەنجام پەنایان بۆ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] برد، کە کورد لەلایەن سۆڤیەتەوە پەناگەیان پێ دەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=kurdistanchronicle|سەردێڕ=Commemorating the Birth of General Mustafa Barzani|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/b/3077|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=kurdistanchronicle.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603215305/https://kurdistanchronicle.com/b/3077|url-status=dead}}</ref> تەنھا لە کۆتایییەکانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا مستەفا بارزانی پرۆسەی ئاشتەوایی لەگەڵ حکوومەتی عێراق دەستپێکرد، کە لەگەڵ ئەوەشدا شکستی ھێنا و ململانێی عێراق و کورد لە ساڵی ١٩٦١ەوە بۆ توندوتیژترین قۆناغی خۆی سەریھەڵدایەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=O’Ballance|یەکەم=Edgar|سەردێڕ=The Kurdish Revolt in Iraq: 1961–62|ڕێکەوت=١٩٩٦|ناونیشان=https://doi.org/10.1057/9780230377424_5|ئیش=The Kurdish Struggle 1920–94|پەڕەکان=٤٧–٦٣|editor-last=O’Ballance|editor-first=Edgar|شوێن=London|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan UK|زمان=en|doi=10.1057/9780230377424_5|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٣٧٧٤٢-٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[باشووری کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|شەڕ|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو|ئێران}} [[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٥]] [[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٤]] [[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٣]] [[پۆل:یاخیبوونی کوردان لە عێراق]] rjt5qrr5qtgx0yx9y2br99b9hcyw11f 1 253763 1593118 1570514 2026-06-22T13:22:29Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593118 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1217619 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120308123142/http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif بۆ http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٠٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1570513 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240615052655/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/ بۆ https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٣٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593117 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240603215305/https://kurdistanchronicle.com/b/3077 بۆ https://kurdistanchronicle.com/b/3077 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٢٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) gp9bq9fte6euy524ha5xtnukkbq6lr0 1 253966 1593354 1331606 2026-06-23T07:21:50Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593354 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھونگ جا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1218823 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231202094713/https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/ بۆ https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:١٨، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھونگ جا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1331605 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231202094713/https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/ بۆ https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:٢٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھونگ جا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593353 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231202094713/https://blackbeltwiki.com/hung-ga بۆ https://blackbeltwiki.com/hung-ga زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٢١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 1eyv1xqx9dh6b11vxe40wvwupb7hnej 0 269565 1593346 1531921 2026-06-23T07:13:09Z Orijentolog 491 wrong photo 1593346 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕەفسەنجان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|رفسنجان}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری ڕەفسەنجان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری ڕەفسەنجان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی ڕەفسەنجان لە [[ئێران]]دا##جێگەی ڕەفسەنجان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|30|24|24|N|55|59|38|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کرمان|کرمان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ڕەفسەنجان|ڕەفسەنجان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٢٧- | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٣٩١ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕەفسەنجان''' ({{بە فارسی|رفسنجان}}) شارێکە لە [[پارێزگای کرمان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای کرمان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای کرمان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Rafsanjan}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای کرمان]] kjdpvxgygjbp3g2h47vpo7awi02c5ys 0 270811 1593314 1506914 2026-06-22T23:58:54Z Ari Qasm 57423 1593314 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=سۆن ھیونگ-مین{{ھن}} 손흥민|ناوی خۆماڵی=سۆن|زمانی ناوی خۆماڵی=کۆری|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٨ی تەممووزی ١٩٩٢|شوێنی لەدایکبوون=چونچۆن،{{Flagcountry|South Korea |name=کۆریای باشوور}}|نەتەوە=کۆری|شارۆمەندێتی=[[کۆریای باشوور| کۆماری کۆریای باشوور]]|پیشە=[[یاریزانی تۆپی پێ]]|باڵا=١٨٣سم|وێنە=BFA 2023 -2 Heung-Min Son (cropped).jpg|image caption=سۆن لە ٢٠٢٣}} '''سۆن ھیونگ-مین''' ({{بە کۆری|손흥민}}؛ لەدایکبووی ٨ی تەممووزی ١٩٩٢) [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری [[کۆریای باشوور]]ە کە وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری دەکات و [[کاپتن (تۆپی پێ)|کاپتنی]] [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باشوور|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باشوورە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heung-min Son – Player profile 24/25|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/heung-min-son/profil/spieler/91845|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref> سۆن یەکێکە لە باشترین و لێھاتووترین یاریزانی [[تۆپی پێ]] لە [[جیھان]] و یەکێکە لە مەزنترین یاریزانەکانی تۆپی پێ لە [[ئاسیا]] کە بە [[خێرایی]]ەکەی و کۆتایی پێھێنان و بەستنەوەی [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانان]] ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 100 best male footballers in the world 2022|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2023/jan/24/the-100-best-male-footballers-in-the-world-2022|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top 50 players at World Cup 2022, No. 14: Son Heung-min|ناونیشان=https://www.foxsports.com/stories/soccer/top-50-players-at-world-cup-2022-no-14-son-heung-min|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=FOX Sports|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heung-min Son – Player profile 24/25|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/heung-min-son/profil/spieler/91845|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Son Heung-min}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|ژیاننامە|کۆریای باشوور|کۆریا|ئاسیا|ئۆڵۆمپیاد|دەیەی ٢٠١٠}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠١١]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] 5xn9ntiow6r3vjgygbven10jrsxieyh 1593374 1593314 2026-06-23T09:02:29Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593374 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=سۆن ھیونگ-مین{{ھن}} 손흥민|ناوی خۆماڵی=سۆن|زمانی ناوی خۆماڵی=کۆری|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٨ی تەممووزی ١٩٩٢|شوێنی لەدایکبوون=چونچۆن،{{Flagcountry|South Korea |name=کۆریای باشوور}}|نەتەوە=کۆری|شارۆمەندێتی=[[کۆریای باشوور| کۆماری کۆریای باشوور]]|پیشە=[[یاریزانی تۆپی پێ]]|باڵا=١٨٣سم|وێنە=BFA 2023 -2 Heung-Min Son (cropped).jpg|image caption=سۆن لە ٢٠٢٣}} '''سۆن ھیونگ-مین''' ({{بە کۆری|손흥민}}؛ لەدایکبووی ٨ی تەممووزی ١٩٩٢) [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری [[کۆریای باشوور]]ە کە وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری دەکات و [[کاپتن (تۆپی پێ)|کاپتنی]] [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باشوور|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باشوورە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heung-min Son – Player profile 24/25|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/heung-min-son/profil/spieler/91845|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref> سۆن یەکێکە لە باشترین و لێھاتووترین یاریزانی [[تۆپی پێ]] لە [[جیھان]] و یەکێکە لە مەزنترین یاریزانەکانی تۆپی پێ لە [[ئاسیا]] کە بە [[خێرایی]]ەکەی و کۆتایی پێھێنان و بەستنەوەی [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانان]] ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 100 best male footballers in the world 2022|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2023/jan/24/the-100-best-male-footballers-in-the-world-2022|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top 50 players at World Cup 2022, No. 14: Son Heung-min|ناونیشان=https://www.foxsports.com/stories/soccer/top-50-players-at-world-cup-2022-no-14-son-heung-min|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=FOX Sports|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heung-min Son – Player profile 24/25|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/heung-min-son/profil/spieler/91845|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Son Heung-min}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|ژیاننامە|کۆریای باشوور|کۆریا|ئاسیا|ئۆڵۆمپیاد|دەیەی ٢٠١٠}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠١١]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانە دیاریکراوەکانی ئێم ئێڵ ئێس]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]] 1y1645ejlhyafhd4seeu07v44304o3p 100 271517 1593240 1309401 2026-06-22T19:38:49Z CommonsDelinker 62 "Burj_Al_Arab_@_Madinat_Jumeirah_@_Dubai_(15851725086).jpg" سڕاوە؛ [[c:User:IronGargoyle|IronGargoyle]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Burj Al Arab @ Madinat Jumeirah @ Dubai (15851725086).jpg|]]. 1593240 wikitext text/x-wiki <center>دیمەنێک لە شاری [[دوبەی]]</center> j7mgboinpa8u4tashf0ogjhzeebxe65 0 271749 1593317 1378459 2026-06-23T00:02:25Z Ari Qasm 57423 1593317 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=کەمال موفتی|ناوی خۆماڵی=کمال موفتی|ڕێکەوتی مردن=١ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨|شوێنی مردن=شاری پزیشکیی فارووق|ڕێکەوتی لەدایکبوون=ساڵی [[١٩٢٩]]|ھۆکاری مردن=مەرگی سرووشتی|نیشتەجێ={{ئاڵا|کوردستان}}|نەتەوە=[[کورد]]|شارۆمەندێتی={{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق|کۆماری عێراق]]|پیشە=[[وەزیر]]|ئایین=[[ئیسلام]]|حیزب={{flagicon image|Flag of PUK.png}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|وێنە=Kamal mufty.png}} '''کەمال موفتی''' فەرماندە و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری ناوخۆی]] [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی]] پێشوو بووە و وەکوو فەرماندە و [[پێشمەرگە|پێشمەرگەیەک]] بەشداریی لە [[شۆڕشی ئەیلوول]] کردووە، کەمال موفتی لە [[کابینەی حکوومەت|کابینەی یەکەمی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] لەساڵی [[١٩٩٢]] وەزیری ناوخۆ بووە و [[ڕاوێژکار|ڕاوێژکاری]] [[سەرۆک کۆماری عێراق|سەرۆککۆماری عێراق]] بووە، لە ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ کۆچی دواییی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=کەمال موفتی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20181201153404165050|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=News|یەکەم=Roj|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=کەمال موفتی کۆچی دوایی کرد -|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=101590|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|شەڕ|ژیاننامە|پارێزگای سلێمانی}} [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:وەزیرانی حکوومەت]] [[پۆل:وەزارەتەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا]] [[پۆل:شۆڕشگێڕە کوردەکان]] [[پۆل:شۆڕش]] [[پۆل:کوردانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] rq842jk9oq3s6nyjd2nbnodi6di4aya 1 272702 1593230 1462271 2026-06-22T18:10:18Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593230 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کاترین مەکنامارا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1317621 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230819210038/https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805 بۆ https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٨:٢٦، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[کاترین مەکنامارا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1330381 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160722214501/http://hellogiggles.com/embrace-your-brains/ بۆ http://hellogiggles.com/embrace-your-brains/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230819210038/https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805 بۆ https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٧:٤٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کاترین مەکنامارا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1462270 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190608121228/https://ew.com/article/2016/08/02/is-that-a-gun-in-your-pocket-trailer/ بۆ https://ew.com/article/2016/08/02/is-that-a-gun-in-your-pocket-trailer/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٠٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کاترین مەکنامارا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593229 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211029172719/https://www.nooklaneentertainment.com/films بۆ https://www.nooklaneentertainment.com/films زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:١٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) c2xnyn4qf3sq22mmlkvtgejdrce38yz 0 273845 1593116 1593042 2026-06-22T13:18:11Z Sarowashere 67323 Polish and spelling mistakes corrected. 1593116 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}}'''تەڵەی تووڕەیی نانەوە''' (بە ئینگلیزی: ''rage-baiting''؛ هەروەها ''ragebaiting''، ''rage-farming'' یان ''rage-seeding'') لە [[زاراوەی ئینتەرنێتی|زاراوەی ئینتەرنێتدا]] [[تاکتیکی هەڵفریوێنەرە|تاکتیکێکی هەڵفریوێنەر]] بۆ بە ئەنقەست تووڕە کردنی کەسێک بە مەبەستی زۆر کردنی [[ترافیکی ئینتەرنێتی|ترافیکی ئینتەرنێتییە]].<ref>Derek Thompson, "Upworthy: I Thought This Website Was Crazy, but What Happened Next Changed Everything", 14 November 2013. http://www.theatlantic.com/business/archive/2013/11/upworthy-i-thought-this-website-was-crazy-but-what-happened-next-changed-everything/281472/</ref><ref>Molly Jong-Fast, "Owning the Libs Is the Only GOP Platform", 12 January 2022. https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/</ref> ئەم تەڵەیە کارلێکی ئۆنلاین، داهات، فۆلۆوەر و هەروەها لایەنگری نوێ زۆر دەکات. ئەم جۆرە فریوکارییە زۆرجار لە ڕێگەی سەردێڕی سووکایەتیکەر یان هەڵگیرسێنەر، [[میمی ئینتەرنێت|میم]]، کلیشە، وتنی قسەیەکی هەڵە یان درۆ بە شێوەیەکی ڕاستەقینە لە کاتێکدا کەسەکە خۆی دەزانێت بەڕاشکاوی هەڵەیە بەکار دەهێندرێت. لەم تەڵەیەدا لێدوانی ئامادەکراو بۆ ورووژاندنی خەڵک و بۆ ئەوەی بە توندی کاردانەوە بداتەوە و خەڵک بە تووندی و هەڵچوونەوە بکەونە ناو وەڵامدانەوە.<ref>E.R. Ashworth, "Ragebait: Clickbait's Evil Twin", ''Ashworth's film reviews'', 19 July 2016. https://ashworthwritesreviews.wordpress.com/2016/07/19/ragebait-clickbaits-evil-twin/</ref><ref>Frank Jeans, "Rage Bait", 4 June 2014</ref><ref>Kyra-lin Hom, "Rage baiting", ''Westside Seattle Herald'', 25 May 2015. https://www.westsideseattle.com/west-seattle-herald/2015/05/25/rage-baiting</ref><ref>Kuncan Dastner, "Rage Baiting: How TikTok Promotes Harmful Content", 12 March 2021. https://www.youtube.com/watch?v=pNloEfY9TyA</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زمانی بازاڕیی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زاراوەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:ڕەوانبێژی]] g3c9axwrrhzx2udd9ykjir8ud1ypgad 1593265 1593116 2026-06-22T20:04:29Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1593265 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''تەڵەی تووڕەیی نانەوە''' (بە ئینگلیزی: ''rage-baiting''؛ هەروەها ''ragebaiting''، ''rage-farming'' یان ''rage-seeding'') لە [[زاراوەی ئینتەرنێتی|زاراوەی ئینتەرنێتدا]] [[تاکتیکی هەڵفریوێنەرە|تاکتیکێکی هەڵفریوێنەر]] بۆ بە ئەنقەست تووڕە کردنی کەسێک بە مەبەستی زۆر کردنی [[ترافیکی ئینتەرنێتی|ترافیکی ئینتەرنێتییە]].<ref>Derek Thompson, "Upworthy: I Thought This Website Was Crazy, but What Happened Next Changed Everything", 14 November 2013. http://www.theatlantic.com/business/archive/2013/11/upworthy-i-thought-this-website-was-crazy-but-what-happened-next-changed-everything/281472/</ref><ref>Molly Jong-Fast, "Owning the Libs Is the Only GOP Platform", 12 January 2022. https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/</ref> ئەم تەڵەیە کارلێکی ئۆنلاین، داهات، فۆلۆوەر و هەروەها لایەنگری نوێ زۆر دەکات. ئەم جۆرە فریوکارییە زۆرجار لە ڕێگەی سەردێڕی سووکایەتیکەر یان هەڵگیرسێنەر، [[میمی ئینتەرنێت|میم]]، کلیشە، وتنی قسەیەکی هەڵە یان درۆ بە شێوەیەکی ڕاستەقینە لە کاتێکدا کەسەکە خۆی دەزانێت بەڕاشکاوی هەڵەیە بەکار دەهێندرێت. لەم تەڵەیەدا لێدوانی ئامادەکراو بۆ ورووژاندنی خەڵک و بۆ ئەوەی بە توندی کاردانەوە بداتەوە و خەڵک بە تووندی و هەڵچوونەوە بکەونە ناو وەڵامدانەوە.<ref>E.R. Ashworth, "Ragebait: Clickbait's Evil Twin", ''Ashworth's film reviews'', 19 July 2016. https://ashworthwritesreviews.wordpress.com/2016/07/19/ragebait-clickbaits-evil-twin/</ref><ref>Frank Jeans, "Rage Bait", 4 June 2014</ref><ref>Kyra-lin Hom, "Rage baiting", ''Westside Seattle Herald'', 25 May 2015. https://www.westsideseattle.com/west-seattle-herald/2015/05/25/rage-baiting</ref><ref>Kuncan Dastner, "Rage Baiting: How TikTok Promotes Harmful Content", 12 March 2021. https://www.youtube.com/watch?v=pNloEfY9TyA</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زمانی بازاڕیی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زاراوەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:ڕەوانبێژی]] s54cfc4rnuijcx4kf87why0091u6j35 1593276 1593265 2026-06-22T21:01:05Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593276 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''تەڵەی تووڕەیی نانەوە''' (بە ئینگلیزی: ''rage-baiting''؛ هەروەها ''ragebaiting''، ''rage-farming'' یان ''rage-seeding'') لە [[زاراوەی ئینتەرنێتی|زاراوەی ئینتەرنێتدا]] [[تاکتیکی هەڵفریوێنەرە|تاکتیکێکی هەڵفریوێنەر]] بۆ بە ئەنقەست تووڕە کردنی کەسێک بە مەبەستی زۆر کردنی [[ترافیکی ئینتەرنێتی|ترافیکی ئینتەرنێتییە]].<ref>Derek Thompson, "Upworthy: I Thought This Website Was Crazy, but What Happened Next Changed Everything", 14 November 2013. http://www.theatlantic.com/business/archive/2013/11/upworthy-i-thought-this-website-was-crazy-but-what-happened-next-changed-everything/281472/</ref><ref>Molly Jong-Fast, "Owning the Libs Is the Only GOP Platform", 12 January 2022. https://newsletters.theatlantic.com/wait-what/61df26769a2cf50020163abc/owning-the-libs-is-the-only-gop-platform/</ref> ئەم تەڵەیە کارلێکی ئۆنلاین، داهات، فۆلۆوەر و هەروەها لایەنگری نوێ زۆر دەکات. ئەم جۆرە فریوکارییە زۆرجار لە ڕێگەی سەردێڕی سووکایەتیکەر یان هەڵگیرسێنەر، [[میمی ئینتەرنێت|میم]]، کلیشە، وتنی قسەیەکی هەڵە یان درۆ بە شێوەیەکی ڕاستەقینە لە کاتێکدا کەسەکە خۆی دەزانێت بەڕاشکاوی هەڵەیە بەکار دەهێندرێت. لەم تەڵەیەدا لێدوانی ئامادەکراو بۆ ورووژاندنی خەڵک و بۆ ئەوەی بە توندی کاردانەوە بداتەوە و خەڵک بە تووندی و هەڵچوونەوە بکەونە ناو وەڵامدانەوە.<ref>E.R. Ashworth, "Ragebait: Clickbait's Evil Twin", ''Ashworth's film reviews'', 19 July 2016. https://ashworthwritesreviews.wordpress.com/2016/07/19/ragebait-clickbaits-evil-twin/</ref><ref>Frank Jeans, "Rage Bait", 4 June 2014</ref><ref>Kyra-lin Hom, "Rage baiting", ''Westside Seattle Herald'', 25 May 2015. https://www.westsideseattle.com/west-seattle-herald/2015/05/25/rage-baiting</ref><ref>Kuncan Dastner, "Rage Baiting: How TikTok Promotes Harmful Content", 12 March 2021. https://www.youtube.com/watch?v=pNloEfY9TyA</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زمانی بازاڕیی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زاراوەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:ڕەوانبێژی]] [[پۆل:فریودان]] rap7tnxuljv3oea1j9z38otfc2jkcb4 0 275173 1593134 1553011 2026-06-22T13:56:29Z Tessla 41338 Tessla پەڕەی [[UTC+01:00]]ی گواستەوە بۆ [[یوو تی سی+٠١:٠٠]] 1553011 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''UTC+01:00''' ناسێنەرێکە بۆ جیاوازی کاتی +٠١:٠٠ لە کاتی ھاوئاھەنگی جیھانی (UTC). لە ستانداردی ISO 8601 دا، کاتی پەیوەندیدار بەم شێوەیە دەنووسرێت: ٠٧ی شوباتی 2019T23:28:34+01:00.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کات}} {{پۆلی کۆمنز}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} jc24y9h3l7bvycz1h912rziqn1jfhm9 1593136 1593134 2026-06-22T13:56:51Z Tessla 41338 /* top */ 1593136 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠١:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ جیاوازی کاتی +٠١:٠٠ لە کاتی ھاوئاھەنگی جیھانی (UTC). لە ستانداردی ISO 8601 دا، کاتی پەیوەندیدار بەم شێوەیە دەنووسرێت: ٠٧ی شوباتی 2019T23:28:34+01:00.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کات}} {{پۆلی کۆمنز}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} i8bcbtq557jfelnnlqrjagtahq7r385 1593163 1593136 2026-06-22T16:02:18Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:یوو تی سی+٠١:٠٠|یوو تی سی+٠١:٠٠]] بۆ [[:Commons:Category:UTC+01:00|UTC+01:00]] 1593163 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠١:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ جیاوازی کاتی +٠١:٠٠ لە کاتی ھاوئاھەنگی جیھانی (UTC). لە ستانداردی ISO 8601 دا، کاتی پەیوەندیدار بەم شێوەیە دەنووسرێت: ٠٧ی شوباتی 2019T23:28:34+01:00.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کات}} {{پۆلی کۆمنز|UTC+01:00|یوو تی سی+٠١:٠٠}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 0ag0orzr6jcxk0uw8h9av4etlgsib2c 0 275763 1593067 1593020 2026-06-22T12:01:46Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593067 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | native_name = | image = Tehran TV poster.jpg | caption = پۆستەری نێونەتەوەییی وەرزی ١. [[تاوەری ئازادی]] پاشبنەماکە پڕ دەکاتەوە. | genre = {{Plainlist| * [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]] * [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]] * [[ھەستبزوێنی سیخوڕی]] }} | based_on = | creator = {{Plainlist| * مۆشێ زۆندەر * [[دانا ئێدن]] * ماۆر کۆھن }} | starring = {{Plainlist| * [[نیڤ سوڵتان]] * [[شۆن تۆب]] * مێناشێ نۆی * [[لیراز چەرخی]] * شێروین ئەلەنەبی * [[نەوید نیگەھبان]] * شیلا ئۆمی * داریووس ھۆمایوون * [[گلێن کلۆز]] * [[ساسۆن گابای]] * [[فینیکس ڕای]] * [[ھیوو لۆری]] }} | director = [[دانیال سیرکین]] | composer = [[مارک ئەلیاھۆ]] | country = [[ئیسرائیل]] | language = {{Plainlist| * [[عیبری]] * [[فارسی]] * [[ئینگلیزی]] }} | num_seasons = ٣ | num_episodes = ٢٤ | list_episodes = | executive_producer = {{Plainlist| * دانا ئێدن * شولا سپیگل * جولیان لێرۆکس * پیتەر ئێمرسۆن * ئالۆن ئارانیا * مۆشێ زۆندەر * ئێلداد کۆبلێنز * دیمیتریس میخالاکیس }} | producer = | editor = | cinematography = گیۆرا بێجاچ | camera = | runtime = ٣٦–٥١ خولەک | company = {{Plainlist| * دۆنا پرۆداکشنز * شولا سپیگل پرۆداکشنز * پەیپەر پلەین پرۆداکشنز * پەیپەر ئینتەرتەینمەنت }} | network = [[کان ١١]] | first_aired = {{start date|٢٠٢٠|٠٦|٢٢|df=y}} | last_aired = ئێستا }} '''تاران''' ({{بە ئینگلیزی|Tehran}}) [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی]] درامای سیخوڕی [[ئیسرائیل]]ییە. یەکەم ئەڵقەی لە ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە. == چیرۆک == === وەرزی ١ (٢٠٢٠) === «تامار ڕابینیان»، ھاککەرێکی [[مۆساد]]ی [[ئیسرائیلی]]یە کە لە [[ئێران]] لەدایکبووە، بە نھێنی دەچێتە تاران بۆ پەکخستنی بەرگرییە ئاسمانییە ناوخۆیییەکان، تا ڕێگە بدات بە ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل بە سەلامەتی دامەزراوەیەکی ناوەکی بۆردومان بکات. ئەو کە وەک کارمەندێکی کۆمپانیای [[کارەبا]] بە ناوی «ژیلا» خۆی گۆڕیوە، دزە دەکاتە ناو تۆڕی وێستگەکە بۆ بڕینی کارەبای ڕادارەکە. بەڵام ئەرکەکەی سەرکەوتوو نابێت کاتێک لە کاتی ھەوڵێکی [[دەستدرێژیی سێکسی]]دا لە ململانێیەکدا سەرۆکەکەی دەکوژێت. تامار کە ناچار دەبێت خۆی حەشار بدات، پەیوەندی بە ڕەگ و ڕیشەی خۆیەوە دەکاتەوە، سەردانی پووری دەکات و لەگەڵ چالاکوانانی ناڕازیی ناوخۆیی دەبێتە ھاوڕێ. لەم نێوەندەدا، «فەراز کەمالی»، سەرۆکی لێکۆڵینەوەکانی ھێزە ئەمنییەکانی پاسەوانی [[شۆڕشی ئێران]]، بێوچان ڕاوی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Program Overview |ناونیشان=https://www.cineflixrights.com/our-catalogue/637 |وێبگە=www.cineflixrights.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220924124402/https://www.cineflixrights.com/our-catalogue/637 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === وەرزی ٢ (٢٠٢٢) === [[پەڕگە:Tehrana TV S 0-2-CLR.jpg|وێنۆک|بەرز|پۆستەری [[عیبری]] وەرزی ٢؛ [[ئەکتەر|ڕۆڵگێڕ]]ی ئیسرائیلی [[نیڤ سوڵتان]] (چەپ) و ڕۆڵگێڕی ئەمریکی [[گلێن کلۆز]] (ڕاست)]] پێش ئەوەی بەرەو کەنەدا ڕابکات، تامار لە تاران دەمێنێتەوە بۆ ڕزگارکردنی فڕۆکەوانێکی ئیسرائیلی دەستگیرکراو. دوای ئەوەی پووری لەسێدارە دەدرێت، لە ڕێگەی ھاوڕێیەتی لەگەڵ «پەیمان»ی کوڕی، «قاسم محەممەدی» سەرۆکی پاسەوانی شۆڕش دەکاتە ئامانج. لەم نێوەندەدا، «مەرجان مونتەزەمی» بریکاری مۆساد، لە ڕێگەی چارەسەرکردنی ھاوسەرەکەیەوە دزە دەکاتە ناو ژیانی فەراز کەمالی. سەرەڕای ھەوڵە شکستییەکانی ژەھراویکردن و تێکدانی ئۆتۆمبێلێک کە لە جیاتی ئەوە پەیمان دەکوژێت، تامار سەرپێچیی فەرمانەکانی مۆساد دەکات. دوای کوژرانی مەرجان، تامار بە سەرکەوتوویی بە بەکارھێنانی مۆبایلێکی تەقینەوە محەممەدی تیرۆر دەکات. بەڵام مۆساد ئۆتۆمبێلی ھەڵاتنەکەی تێکدەشکێنێت و «میلات کاھانی»ی ھاوپەیمانی دەکوژێت. تامار بە تەنیا دەمێنێتەوە، لە ئێران گیر دەخوات، و لەلایەن ئەو دەزگایەی کە خزمەتی دەکرد «ناپاکی» لێ دەکرێت. === وەرزی ٣ (٢٠٢٤–٢٠٢٥) === تامار کە لەلایەن ھەم پاسەوانی شۆڕش و ھەم مۆسادەوە ڕاو دەکرێت، بۆی دەردەکەوێت کە ئێران لە ڕێگەی «ڕامین قاسمی»یەوە پارچەی ناوەکی قاچاخ دەکات. ئەو لەگەڵ مۆساد مامەڵە دەکات و لەگەڵ بریکار «نیسان یووسفزادە» دەبێتە ھاوبەش بۆ ڕێگریکردن لە «ئێریک پیتەرسۆن»ی پشکێنەری ناوەکی. لەم نێوەندەدا، فەراز لەگەڵ مۆساد ڕێککەوتنێک دەکات بۆ دەستەبەرکردنی مافی پەنابەرێتیی «ناھید»ی ھاوسەری، ھەرچەندە دواتر ئەرک لەسەرووی خێزان ھەڵدەبژێرێت. پیتەرسۆن کە دەردەکەوێت بریکارێکی سێ لایەنەیە، تاقیکردنەوەیەکی ناوەکی تێکدەدات بۆ ئاشکراکردنی بەرنامەکە. کاتێک پلانەکە مەترسیی تەقینەوەیەک لەسەر ئاستی شار دروست دەکات، تامار و ڕامین و فەراز دەستوەردان دەکەن. ئەوان بە سەرکەوتوویی ناوکە ناوەکییەکە لادەبەن، کە دەبێتە ھۆی تەقینەوەیەکی ئاسایی کە پیتەرسۆن و فەراز دەکوژێت. تامار و ڕامین بە ناوکەکەوە ھەڵدێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Program Overview |ناونیشان=https://www.kan.org.il/content/kan/kan-11/p-12317/}}</ref> == پێشوازیکردن == {{Television critical response | rotten_tomatoes1 = ٩٤٪ (١٨ پێداچوونەوە)<ref name="RTS1" /> | metacritic1 = ٧٢ (١٢ پێداچوونەوە)<ref name="MCS1" /> | rotten_tomatoes2 = ٨٣٪ (٦ پێداچوونەوە)<ref name="RTS2" /> | rotten_tomatoes3 = ١٠٠٪ (٧ پێداچوونەوە)<ref name="RTS3" /> }} وەرزی یەکەمی «تاران» پێداچوونەوەی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێ گەیشتووە. لە [[ڕۆتن توومەیتۆز|ڕۆتن توومەیتۆز]]، خاوەنی پلەی ٩٤٪ە لەسەر بنەمای ١٨ پێداچوونەوە. کۆدەنگیی ڕەخنەیی ماڵپەڕەکە دەڵێت: «وەرچەرخانە زیرەکانە داڕێژراوەکانی «تاران» زیاتر ھەستبزوێنێکی [[زەویناسی]] بەرز دەکەنەوە کە بە لێھاتوویی لە نێوان جیھانی و کەسیدا ھاوسەنگ کراوە.»<ref name="RTS1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tehran: Season 1 |ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/tv/tehran/s01 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> لە [[مێتاکریتیک|مێتاکریتیک]]، زنجیرەکە نمرەی ٧٢ی لە ١٠٠دا ھەیە، لەسەر بنەمای ١٢ ڕەخنەگر، کە ئاماژەیە بۆ «پێداچوونەوەی بەگشتی لەبار».<ref name="MCS1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tehran – Season 1 Reviews – Metacritic |ناونیشان=https://www.metacritic.com/tv/tehran |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Metacritic]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200929181958/https://www.metacritic.com/tv/tehran |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەرزی دووەم خاوەنی ڕێژەی پەسەندکردنی ٨٣٪یە لە ڕۆتن توومەیتۆز لەسەر بنەمای ٦ پێداچوونەوە.<ref name="RTS2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tehran: Season 2 |ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/tv/tehran/s02 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> «ڕێبێکا نیکۆڵسن» لە نووسینێکدا لە «[[گاردیان|گاردیان]]»، چوار لە پێنجی بە وەرزی دووەم دا، وەسفی نواندنی «کلۆز»ی کرد و زنجیرەکەی بە «ھەستبزوێنێکی بەھێز، زۆرجار بە شێوەیەکی ھەناسەبڕکێ و سەرنجڕاکێش، [کە] کۆدی گرژیی بێوچانی شکاندووە» وەسف کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2022/may/06/tehran-series-two-review-glenn-close|سەردێڕ=Tehran series two review – Glenn Close adds menace to this breathlessly exciting thriller|یەکەم=Rebecca|دوایین=Nicholson|وێبگە=[[TheGuardian.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240927072706/https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2022/may/06/tehran-series-two-review-glenn-close|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەرزی سێیەم خاوەنی ڕێژەی پەسەندکردنی ١٠٠٪ە لە ڕۆتن توومەیتۆز لەسەر بنەمای ٧ پێداچوونەوە.<ref name="RTS3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tehran: Season 3 |ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/tv/tehran/s03 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tehran (TV series)}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|پاریس|یۆنان|ئەپڵ|تەلەڤیزیۆن|ئیسرائیل|دەیەی ٢٠٢٠}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 9bx2iecuhc99o3jtpl4fakqamaygs52 0 277081 1593157 1580068 2026-06-22T15:16:54Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593157 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ڕیفعەت عەلی سلێمان ئەسەد''' (٢٢ی ئابی ١٩٣٧ – ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦)، برا بچووکی سەرۆکی کۆچکردووی سووریا [[حافز ئەسەد]] و [[جەمیل ئەسەد]] و مامی سەرۆکی پێشووی سووریا [[بەشار ئەسەد]]ە وەک جێگری سەرۆکی سووریا کاری کردووە لە کۆماری سووریا بۆ کاروباری ئاسایشی نیشتمانی، ئەندامی فەرماندەیی ناوچەیی [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] و فەرماندەی لیواکانی بەرگری. کۆمەڵێک کۆمەڵکوژیی دڕندانە لە سووریادا بۆ ئەو دەگەڕێندرێتەوە. <ref name="f24">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ='The enforcer' who heads Syria's dreaded army division|ئیش=FRANCE 24|ناونیشان=http://www.france24.com/en/20120301-enforcer-who-heads-syria-army-fourth-division-maher-bashar-assad|وتەگێڕانەوە=Rifaat al-Assad is perhaps best-known for his role in personally overseeing the notorious 1982 Hama massacre, in which at least 10,000 people were killed.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120731200133/http://www.france24.com/en/20120301-enforcer-who-heads-syria-army-fourth-division-maher-bashar-assad|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> <ref name="Haaretz">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Assad's cousin: West is right to back Syrian opposition, but it is backing the wrong one|ئیش=Haaretz|ناونیشان=http://www.haaretz.com/news/middle-east/assad-s-cousin-west-is-right-to-back-syrian-opposition-but-it-is-backing-the-wrong-one-1.421582|وتەگێڕانەوە=every report from the period clearly puts Rifat at the center of the Hama operation|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130126001627/http://www.haaretz.com/news/middle-east/assad-s-cousin-west-is-right-to-back-syrian-opposition-but-it-is-backing-the-wrong-one-1.421582|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> دوای ھەوڵی کودەتا شکستخواردووەکەی دژی حافز ئەسەد لە ساڵی ١٩٨٤، ڕیفعەت ئەسەد چووەتە فەڕەنسا و بۆ ماوەی ٣٦ ساڵ لەوێ ژیاوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ گەڕایەوە بۆ سووریا دوای ئەوەی لە فەڕەنسا بە تاوانی گەندەڵی ملیۆنان یۆرۆ لە دەوڵەتی سووریا ئیدانە کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Uncle of Syria's Assad returns home from decades-long exile|زمان=en|ئیش=France 24|ناونیشان=https://www.france24.com/en/live-news/20211008-uncle-of-syria-s-assad-returns-home-from-decades-long-exile|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240322222458/https://www.france24.com/en/live-news/20211008-uncle-of-syria-s-assad-returns-home-from-decades-long-exile|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Rifaat al-Assad: Syrian President's uncle jailed in France for money laundering|زمان=en-GB|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-53077818|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240612020740/https://www.bbc.com/news/world-europe-53077818|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٢٢دا دادگای کاساسیۆن (بەرزترین دەسەڵاتی دادوەری لە فەڕەنسا) بڕیارەکەی پشتڕاستکردەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=French top court upholds prison sentence of Bashar al-Assad's uncle|زمان=en|ئیش=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/french-top-court-upholds-prison-sentence-bashar-al-assads-uncle-2022-09-07/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240312160356/https://www.reuters.com/world/french-top-court-upholds-prison-sentence-bashar-al-assads-uncle-2022-09-07/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref> لە مانگی ئابی ٢٠٢٣، سویسرا فەرمانی دەستگیرکردنی نێونەتەوەیی بۆ ڕیفعەت ئەسەد دەرکرد، دوای ئەوەی دادگای تاوانەکانی فیدراڵی داوای کرد کە ڕادەست بکرێتەوە بۆ ئەوەی دادگایی بکرێت بەھۆی ڕۆڵی لە سەرپەرشتیکردنی ئۆپەراسیۆنە زەمینییەکانی [[کۆمەڵکوژیی حەما|کۆمەڵکوژی حەما]]. فەرمانی دەستگیرکردنەکە لە چوارچێوەی ڕێکارەکانی پەیوەست بە سکاڵایەکی تاوانەکانی جەنگ دەرچووە کە لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن ڕێکخراوی مافی مرۆڤی "ترایل ئینتەرناشناڵ" پێشکەش بە نووسینگەی داواکاری گشتی سویسرا کراوە. لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٤، داواکاری گشتی سویسرا، ڕیفعەت ئەسەدی بە چەندین تاوان لە کۆمەڵکوژییەکەی حەما لە شوباتی ١٩٨٢ تۆمەتبار کرد. <ref name="trialinternational.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/war-crimes-in-syria-switzerland-issues-an-international-arrest-warrant-for-the-extradition-of-rifaat-al-assad/|سەردێڕ=War crimes in Syria: Switzerland issues an international arrest warrant for the extradition of Rifaat al-Assad |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816223201/https://trialinternational.org/latest-post/war-crimes-in-syria-switzerland-issues-an-international-arrest-warrant-for-the-extradition-of-rifaat-al-assad/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Trial International}}</ref> <ref name="SWI swissinfo.ch">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Swiss prosecutors issue arrest warrant for Rifaat al-Assad|ئیش=SWI swissinfo.ch|ناونیشان=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/swiss-prosecutors-put-out-arrest-warrant-for-rifaat-al-assad/48740184|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816223600/https://www.swissinfo.ch/eng/politics/swiss-prosecutors-put-out-arrest-warrant-for-rifaat-al-assad/48740184|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name="The National">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Switzerland issues arrest warrant for uncle of Syria's Assad|ئیش=The National|ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/world/2023/08/16/swiss-arrest-warrant-for-uncle-of-syrias-assad/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816205956/https://www.thenationalnews.com/world/2023/08/16/swiss-arrest-warrant-for-uncle-of-syrias-assad/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian president's uncle to stand trial in Switzerland for crimes against humanity|زمان=en|ئیش=France 24|ناونیشان=https://www.france24.com/en/live-news/20240312-syrian-president-s-uncle-to-face-swiss-trial-for-war-crimes|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20240312170726/https://www.france24.com/en/live-news/20240312-syrian-president-s-uncle-to-face-swiss-trial-for-war-crimes|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == ڕەفعەت ئەسەد لە ٢٢ی ئابی ١٩٣٧ لە گوندی قرداحە لە نزیک [[لازقیە]] لە ڕۆژاوای [[سووریا]] لەدایکبووە، لە زانکۆی دیمەشق [[زانستی سیاسی]] و [[ئابووری]] خوێندووە، دواتر لە ئەکادیمیای زانستی سۆڤیەت دکتۆرای فەخری لە بواری [[سیاسەت]] وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130419172614/http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm |url-status=dead }}</ref> == ژیانی تایبەتی == ڕەفعەت ئەسەد فرەژنی بووە، ھاوپەیمانی و پەیوەندی بەھێزی لەگەڵ بنەماڵە دیارەکان و خێڵە دیارەکانی سووریا دامەزراندووە، لەوانەش ژنە دیارەکانی (ئەمیرە ئەسەد) و سەنا مەخلووف، ھەروەھا کچی تووراد شەعلان (خوشکی حەسە شەعلان ھاوسەری پاشای [[سعوودیە]] [[عەبدوڵڵا بن عەبدولعەزیز]] ئال سعوود).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.souriyati.com/2015/09/02/19806.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171030085110/http://www.souriyati.com/2015/09/02/19806.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.meforum.org/articles/?year=year</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Rifaat al-Assad}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|ئابووری|سیاسەت|زانستی سیاسەت|سووریا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دیمەشق]] fi2fsyqlk95mx8o6ufyx6ca7bj0fixl 1 277566 1593158 1456581 2026-06-22T15:17:05Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593158 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕیفعەت ئەسەد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1376185 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171030085110/http://www.souriyati.com/2015/09/02/19806.html بۆ http://www.souriyati.com/2015/09/02/19806.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٣٠، ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕیفعەت ئەسەد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593157 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20130415072948/http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20130419172614/http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm لە http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:١٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 0ioaso0z7mzcll1ss8r3n7mbybrkx1y 0 277977 1593096 1592815 2026-06-22T12:06:36Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593096 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Kurdish Emirates.jpg|وێنۆک|بەشێک لە [[میرنشینە کوردییەکان]] لە [[مێژووی کورد|مێژوودا]].]] '''میرنشین''' بریتییە لە خاکێک کە [[ئەمیر|میرێک]] حوکمڕانی دەکات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/emirate|سەردێڕ=Dictionary.com {{!}} Meanings & Definitions of English Words |وێبگە=Dictionary.com}}</ref> نازناوێکە کە پاشاکان یان خاوەن پۆستە باڵاکان لە [[جیھانی ئیسلامی|جیھانی موسڵمانان]] بەکاری دەھێنن. لە ڕوانگەی مێژوویییەوە، میرنشین یەکەیەکی سیاسی-ئایینییە کە بچووکترە لە [[خەلافەت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.shakuhachi.net/what-is-the-difference-between-an-emirate-and-a-caliphate/|سەردێڕ=BANGSAJP : Link Situs Slot Gacor MAXWIN Hari Ini Depo Qris Slot88 Terpercaya|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221003155448/https://www.shakuhachi.net/what-is-the-difference-between-an-emirate-and-a-caliphate/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەتوانرێت لە چوارچێوەیەکی نائیسلامیدا بە ھاوتای میرنشینی (چەشنی ڕۆژاوایی) ھەژمار بکرێت. لە ئێستادا لە جیھاندا دوو میرنشین ھەن کە دەوڵەتی سەربەخۆن ([[کووەیت]] و [[قەتەر]])، دەوڵەتێک لەلایەن میرنشینێکی دانپێدانەندراوەوە ([[ئەفغانستان]]) فەرمانڕەوایی دەکرێت، دەوڵەتێک کە لە فیدراسیۆنێکی حەوت میرنشینی پێکھاتووە ([[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]). ژمارەیەکی زۆر لە میرنشینە سەربەخۆکان لە سەرانسەری جیھان ئێستا بەشێکن لە دەوڵەتە گەورەکان، وەک ئەوەی لە [[نێجیریا]] دەبینرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.openedition.org/ifra/413?lang=en|سەردێڕ=A Dangerous Awakening: The Politicization of Religion in Nigeria|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=IFRA-Nigeria|ژپنک=٩٧٩-١-٠٩-٢٣١٢٠٣-٤|زنجیرە=African Dynamics|پەڕەکان=٩–٤٣|chapter=The Cultural and Colonial Settings}}</ref> == وشەناسی == لە ڕووی وشەناسییەوە، '''میرنشین''' یان '''ئەمیرات''' بریتییە لە جۆرێتی، ڕەوشت، شوێنی کار، یان لێھاتوویی خاکی ھەر [[ئەمیر|میرێک]] (شازادە، فەرماندە، والی و ھتد). لە زمانی ئینگلیزیدا ئەم زاراوەیە {{IPAc-en|ˈ|ɛ|m|ər|ə|t|,_|-|ɪər|-|,_|-|ɪ|t|,_|-|eɪ|t}} یان {{IPAc-en|ɛ|ˈ|m|ɪər|ə|t|,_|-|ɪ|t|,_|-|eɪ|t|,_|i|ˈ|-}} بە ئینگلیزیی بەریتانی و {{IPAc-en|ˈ|ɛ|m|ər|ə|t}} یان {{IPAc-en|ɪ|ˈ|m|ɪər|ə|t}} بە ئینگلیزیی ئەمریکی، دەخوێندرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Wells |یەکەم=John C. |سەردێڕ=Longman Pronunciation Dictionary |ساڵ=٢٠٠٨|edition=3rd |بڵاوکەرەوە=Longman |ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥٨-٨١١٨-٠}}</ref> == چەشنەکان == === پاشایەتییەکان === [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] دەوڵەتێکی فیدراڵییە کە لە حەوت میرنشینی فیدراڵی پێکدێت، ھەریەکەیان لەلایەن میرێکی [[میراتبەری|بۆماوەیییەوە]] بەڕێوەدەبرێن، ئەم حەوت میرنشینە دەسەڵاتی ھەڵبژاردن بۆ سەرۆک و سەرۆک وەزیرانی فیدراسیۆنەکە پێکدەھێنن. زۆربەی میرنشینەکان یان نەماون، یان لە دەوڵەتێکی مۆدێرن و گەورەتردا یەکخراون، یان شێوازی فەرمانڕەوایەتییان گۆڕیوە. === پارێزگاکان === جگە لەوەش، لە [[زمانی عەرەبی]]دا دەتوانرێت ئەم زاراوەیە گشتگیر بکرێت بە مانای ھەر پارێزگایەکی وڵاتێک کە لەلایەن ئەندامێکی چینی دەسەڵاتدارەوە بەڕێوەدەبرێت، بەتایبەتی ئەندامێک (بەزۆری بە شێوازی [[ئەمیر|میر]]) لە بنەماڵەی شاھانە، وەک لە پارێزگاکانی [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] ھەیە. == پێڕستی میرنشینەکانی ئێستا == [[پەڕگە:Emiratos.PNG|وێنۆک|350x350پیکسڵ|شوێنی ئەفغانستان (خۆڵەمێشی)، کووەیت (سوور)، قەتەر (سەوز)، و میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان (ڕەنگەکانی تر)]] میرنشینەکانی ئێستا کە خۆبەڕێوەبەرییەکی سیاسییان ھەیە لە خوارەوە ئاماژەیان پێکراوە: === نیمچەدوورگەی عەرەب === * {{ئاڵا|کووەیت}} (لە ١٤ی ئایاری ١٩٦١ەوە) * {{ئاڵا|قەتەر}} (لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧١ەوە) * {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} (لە ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٧١ەوە) === ناوەڕاستی ئاسیا === * {{ئاڵا|ئەفغانستان}} (لە ١٥ی ئابی ٢٠٢١؛ دانپێدانەنراو) == ئەمانەش ببینە == * [[خەلافەت]] * [[خانات]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|مێژوو|وڵاتەکان|جوگرافیا|سیاسەت|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Emirates}} [[پۆل:پاشایەتی]] [[پۆل:دەرەبەگایەتی]] ljeu0bhoqe7smu1p3ivoo1yfa70a0ht 4 279164 1593152 1592905 2026-06-22T14:51:54Z Sakura emad 42467 /* nrttv.com */ وەڵامدانەوە 1593152 wikitext text/x-wiki {{ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری/سەرپەڕە}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- ------------------------------------------------------------------------------ بۆ زیادکردنی بەشی نوێ بڕۆ بۆ خواری خوارەوەی ئەم پەڕە و سەرجەم بەشەکانی تریش ------------------------------------------------------------------------------ --> ------------------------------------------------------------------------------ == ڕێگریکردن لە دانانی بەستەری پێگەکانی zaniary.com و kurdcollect.com == پێشتر لە دیوەخان داوای ڕێگرکردن لە بەکارھێنانی پێگەکانی [[ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)/ئەرشیڤی ٧#ڕێگریکردن لە دانانی بەستەری zaniary.com|zaniary.com]] و [[ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)/ئەرشیڤی ٨#ڕێگریکردن لە دانانی بەستەری kurdcollect.com|kurdcollect.com]] کراوە و بەپێی یەکدەنگیی کۆمەڵگە ھەردوو پێگەکە مەحڕووم کران و سەرجەم بەستەرەکانیان سڕانەوە. ئەمە وەک تۆمارێک لێرە دانراوە و بەشێکی نوێ نییە تا لە ڕێگەیەوە پاکانە بکەیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٥٤، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == kurdipedia.org == @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]، ئەوانی تریش. داوا دەکەم بەکارھێنانی کوردیپێدیا وەک سەرچاوە قەدەغە بکرێت. ڕاستە لێرە بۆ ھەندێک وتار کە سەرچاوەی پێویستیان لەسەر ئینتەرنێت نیە پشت بەم ماڵپەڕە دەبەسترێت، بەڵام ئەوە نابێتە بیانووی بەکارھێنانی لە ئینسایکلۆپیدیایەکی وەک ویکیپیدیا کە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی]] ھۆکاری زیندوو مانەوەیەتی. کەسایەتییەکی زۆۆر ئاسایی کە تەنیا خێزان و ماڵباتی خۆی دەیناسن، ئەتوانێ لەوێ نووسین دەربارەی خۆی بنووسێ و بڵاویکاتەوە. ئێستا بچم بە ھەژمارێک داوای زیادکردنی زانیارییەک بکەم، بێ ئەوەی بەدواداچوون بکەن زانیاریەکەم وەردەگرن، جا ڕاست بێت یا ھەڵە. بەدووری نازانم ھەر بەکارھێنەرێکی ئێرە ڕۆژێک ئەو زانیاریە ھەڵەیەی لە ویکیپیدیا دانابێ و وەکوو سەرچاوە بەکاری ھێنابێ. زانیارییە مێژووییەکان ئەوە ھەر باس ناکرێ، ئەوەی تیایەتی (جگە لە پەڕتووکی نووسەرە دەرەکییەکان) ھەمووی وەسف و سەنای کورد و کوردستانە، کە ئەوەش دژی سیاسەتەکانی ئێرەیە. وا باشترە چ زووە قەدەغە بکرێ. سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٣٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] ھاوڕاتم. من وەک خۆم سپاسی بەڕێوەبەران و ئەندامانی کوردیپێدیا دەکەم، بەڵام بەپێی سیاسەتەکانی ویکیپیدیا نابێت نووسراوەکانیان لێرە وەک سەرچاوە بەکاربھێنین. ھەرچەندە چەند ساڵ لەمەوبەر بەڕێزان لێرە گەیشتنە یەکدەنگی بۆ ئەوەی کوردیپێدیا وەک سەرچاوە بەکارنەھێنرێت، بەڵام لەبیرم نەماوە لە کوێ باسەکە کراوە، پێموایە کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لەبیری مابێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٥٥، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :لە ڕاستیدا، تا ڕاددەیەک ڕاستە زۆر وتاری تێدایە کە هەمووی پیاهەڵگوتن و بێ کەڵک و بێ سەرچاوەیە، بەڵام وتاریشی تێدایە کە سەرچاوەی هەیە، بۆیە دەلێم کە کوردیپیدیا بە تەواوەتی قەدەغە نەکرێت. ئێستا بۆ نموونە [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20081110144035235&lng=1 مستەفا بارزانی]، زۆر سەرچاوەی بۆ دانراوە بەڕای من وتارێکی وەکو ئەمە دەشێت کە ببێت بە سەرچاوەیەک لە ویکیپیدیا، یان سەرچاوەکانی ئەوێ وەربگیرێت و لێرە بکرێت بە سەرچاوە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٢:٠٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ھەمان قسەکەی خۆت دەڵێم، ئەکرێ ھەر ئەو سەرچاوانەی لەوێ بۆ وتارەکە داندراون بھێنینە ئێرە، نەک کوردیپێدیا خۆی نوێنەرایەتی گشت سەرچاوەکان بکا. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٢٨، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::کەوایە، منیش هاوڕام بۆ ئەوەی کوردیپیدیا قەدەغە بکرێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٢:٥٣، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::{{وب|Zemen}}. تێگەیشتنێک دروست بووە کە کوردیپیدیا بڕواپێکراو نیە (چون حاڵەتی بلاگی هەیە)، بەڵام نازانم پێویست بکا کامڵ قەدەغەی بکەین، چون ئەو کێشەیەی باستان کرد سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] چارەسەری دەکەن بەتایبەت بۆ کەسانی زیندوو. ئەگەر وتارێکی ژیاننامەیی بۆ کەسێکی زیندوو نووسراوە کە چەند سەرچاوەی دووەمییەی بڕواپێکراوی نەبێ بسڕێتەوە. ئەوەی وتتان کە سەرچاوە بە سەرچاوەکانی ئەوێ بدەین کارێکی دروست نیە چون دەبێت بە سەرچاوەی ناڕاستەوخۆ کە لە بڕواپێکراوەیی ناوەرۆکەکە کەم دەکاتەوە. وەک ئەوەیە بڵێی فڵانی وتی کە فڵانی وتوویە فڵان شت. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:٥٨، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من نازانم ئەو پێگەیە چۆناوچۆن کار دەکەن و خۆشم تا ئێستا بەستەری ئەو پێگەیەم نەھێناوەتە ئێرە. وا دیارە لە ئێستادا [https://hay.toolforge.org/exturl/index.php?site=ckb.wikipedia&q=kurdipedia.org ڕێک ٥٠٠ جار و لە ٤٨٠ پەڕەوە بەستەر بە kurdipedia.org دراوە] کە بەشێکی زۆریان بەکارھێنەر:MFTG بۆ وتاری گوند و شوێنەکان کەڵکی لە پەڕگەی پی دی ئێفی ئەوێ وەرگرتووە و بەستەری ئەوێی داناوە. ئەوەشم پێ باش نییە کە پەڕگەی وێنەیی لەوێ دەھێنرێت و لێرە بار دەکرێ لەکاتێکدا ھیچ شتێکیش لەسەر پەڕگەکانی ئەوێ نازانرێ. ئەگەر یەکدەنگی لەسەر قەدەغەکردنی ھەیە، ئەوا دەبێ سەرچاوەکانی ئەوێ و سەرجەم پەڕگەکانیشیان بسڕدرێنەوە. @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] [[ویکیپیدیا:دیوەخان_(سیاسەت)/ئەرشیڤی_١#کوردپێدیا|ئەمە بەستەری وتووێژە کۆنەکەیە]]. @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ئەو بابەتەی بەستەرت پێی داوە، ھەمووی لە [https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%DB%95%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%A1%D9%A9%D9%A0%D9%A3-%D9%A1%D9%A9%D9%A7%D9%A9 ئێرەوە] کۆپی کراوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٠:٠٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::وا دیارە کوردیپیدیا هەموو وتارەکانی وان، بەڵام لەگەڵ ئەوە نیم کە پەڕگەکانی بسڕدرێنەوە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:١٥، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] پێشووتر بێ ئاگایانە بەستەری ئەوێم دەھێنا، ئەویش بەس کتێبی پی دی ئێف. وابزانم مافی لەبەرگرتنەوە لەوێ ھەر حسابی بۆ ناکرێ. @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] مەبەستم لە ھێنانی سەرچاوەی سەرچاوەکانی کوردیپێدیا ئاوایی نەبوو، بەڵکو کتێبێک، ژێدەرێک یان ھەر چاوگێک کە کوردیپێدیا بۆ نووسینێک پشتی پێ بەستبوو و شیاوی ئەوە بوو ببێتە سەرچاوە، ئێمە ئەوە بھێنینە ئێرە و کەڵکیان لێ وەرگرین نەک بەستەری کوردیپێدیا خۆی. ھاوپێچ [[وپ:دسب#ئەو سەرچاوانەی جێباوەڕن|وپ:سەرچاوە جێباوەڕەکان]] ڕەچاو بکا. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٤٣، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :{{وب|Zemen}}، بەڵێ لە قسەکەتان تێگەیشتم، بەڵام کێشەی سەرچاوەی ناڕاستەوخۆ ئەوەیە ناکرێ بڕوا بکەی کە ئایا ئەوەی لە تێکستەکەدا نووسراوە بە ڕاستی لە سەرچاوەکەدا هەیە یا نە. بۆیە جێی بڕوا نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٠:٠٨، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ئەگەر قەدەغە بکرێت (و نەشکرێت درەنگ یان زوو)، بۆی ھەیە پەڕگەکان بسڕدرێنەوە؛ دیار نییە لەژێری چی مۆڵەتنامەیەکدان و چۆن لەوێ بار کراون. بەکارھێنەرانی ئێرەش یەکسەر پەڕگەی ئەوێ دێننە ئێرە بەبێ ئەوەی شتێکی وایان لەسەر بزانن. @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] وەک وتتان منیش نازانم مافی لەبەرگرتنەوە لەوێ بایەخی ھەیە یان نا. لێرەش دەتوانین پەڕگەی پی دی ئێف بار بکەین، بەس دیسانەوە بابەتی مافی لەبەرگرتنەوە دێتە پێشەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٢:١٥، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::وەک وتت ٤٨٠ پەڕە کوردیپیدیا سەرچاوەیەتی، زۆربەی لەوانەیە پەڕگەبێت، زۆر وتار دەمێنێتەوە بێ وێنە. لەبەرئەوە وا دەڵێم دەبێت دووبارە پەڕگەیان بۆ باربکرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٠٠، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::وڵامی Ari Qasm بۆ @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]. بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] تکایە کاتێک وڵامی کەسێک دەدەیتەوە ناوەکەی تاگ بکە تاوەکوو وەڵامەکەتی بۆ بچێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:١٦، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] تەنیا ٧ پەڕگەن. وەک پێشتریش وتم زۆربەیان وتاری گوند و شوێنەکانن کە بە یەک دوو پی دی ئێف لەلایەن بەکارھێنەر:MFTG کراوەتە سەرچاوە. دواتر تەنیا وەک بارکەرێکی ئەو پی دی ئێفانە ئەوێ کراوەتە سەرچاوە ئەگینا پی دێ ئێفەکان خۆیان سەرچاوەن. دواتر، خۆ داریان لێمان ھەڵنەگرتووە کە بڵێین ئیللا و بیللا دەبێ پەڕگەی وێنە بۆ ئەو وتارانە بار بکرێنەوە. کە وێنە نەبوو، با بەبێ وێنە بن؛ چەندەھا وتاری بێ وێنە ھەن. کاتی خۆی ھات، وێنە بۆ ھەموو وتارێک دادەنرێ. حەقە ئەم وێنانە لە کامنز بار بکرێن، خۆ بەرگی کتێب نین لێرە دایان دەنێن! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٥٦، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] گەر ئەم وتووێژەی ئێرە لەگەڵ قەدەغەکردنی ئەو ماڵپەڕەدا بووە، تکایە ئێرەش بخەرە پێڕستی قەدەغەکراوانەوە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٠٩، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من وەک خۆم لەگەڵ قەدەغەکردنم، بەڵام Pirehelokan بە توندی دژە و، بۆ ئەو پی دی ئێفانەش ڕاستییەکەی نازانم دەسەڵاتی بارکردنیانمان لێرە ھەیە یان نا. لەوانەیە Kushared بتوانێت وەڵامێکمان بداتەوە. ڕاستییەکەی ناشزانم، ئەسڵەن پێویستە بەستەریان پێ بدەین؟ ئەگەر جێگرەوەیەکی کوردیپێدیا بۆ ئەو پی دی ئێفانە بەردەست بن، شتێک لە کۆڵی خۆمان دەکەینەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٣٦، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] زۆرینەی زۆری کتێبە پی دی ئێفەکان بێ پرسی خاوەنی کتێبەکە لە کوردیپێدیا داندراوە. بۆ جێگرەوە، ڕەنگە [[iarchive:books|ئینتەرنێت ئەرشیڤ]] سودی ھەبێ، کە کوردیپێدیاش پی دی ئێفی لێ ھاوردە کردوە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:١٠، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] پێم وا نییە ئێمە بتوانین بەبێ مۆڵەت کتێبی پی دی ئێف نائازاد بار بکەین؛ ڕاستی بڵێم تا ئێستا بەدواداچوونیشم بۆی نەکردووە. archive.org شوێنێکی زۆر باشە ئەگەر ئەو پەڕگانەی لێ بێت یان بە شێوەیەکی بتوانرێت لەوێ دانرێت. من خۆم بەشداریم لەوێ نەکردووە. ئەمە دژبوونی Pirehelokan لە لایەک بوەستێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢١:١٨، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] دەقەکانی ئینتەرنێت ئەرشیڤ وەکو سەرچاوەش لە وتاردا بەکارم ھێناون، داتای کوردی چاکیش لەخۆ دەگرێ بەتایبەت پی دی ئێف، بۆ پەڕگە باوەڕ ناکەم شتی وای تیابێ. بەس ئەگەر کاک Pirehelokan دژ بێ، بۆچی ئەو کێشانە چارەسەر بکەین؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:١٧، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] دەستت خۆش کە کەڵک archive.org وەردەگریت. بێجگە لە ئێمەش، InternetArchiveBot زۆر کاراسنیی بۆمان کردووە بۆ مەسەلەی بەکارھێنانی پێگە ئەرشیڤییەکان لە ویکیپیدیا. گرنگ ئەوەیە ئەو چەند پی دی ئێفەی MFTG لە وتاری گوندەکان بە کاری ھێناون، لەوێ دەست کەون. ڕاستییەکەی من پێم خۆشە کەس کێشەی لەگەڵ ئەم کردەوەیە نەبێت. لەبەر ئەوەی ئەمە تاکە پێگەیە لە نێوان ئەوانەی تا ئێستا قەدەغە کراون کە زۆرترین جار بەستەری پێ درابێت، دەبێ بە وریایییەوە کارەکە بکەین. پێم باشە بەکارھێنەری زیاتر قسەی لەسەر بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠١، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == rudaw.net == سڵاو، لای خۆمەوە بە ھەڕەمەکی ھەڵسەنگاندێکم بۆ چەند پێگەیەکی ناسراوی کوردی کرد و لە ناویاندا «rudaw.net» خراپترینیان بوو؛ ھیچی بە سەر ھیچەوە نەبوو. جگە لەوەی تاگی meta زۆر زۆر بە خراپی بە کار دێنن، ئەگەر بە citoid ھەر بەستەرێکی ئەم پێگەیە بکەیتە سەرچاوە، ئەمەت بۆ بەرھەم دێنێت: <code><nowiki><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ERROR |ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=www.rudaw.net}}</ref></nowiki></code><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ERROR |ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> لێرە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%22rudaw.net%2Fnotfound.html%22&title=%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA%3A%DA%AF%DB%95%DA%95%D8%A7%D9%86&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ١١ ئاکامی ئەم بەستەرە سەقەتەمان ھەیە]. لانی کەم تا لای خۆیان چاکی دەکەن، پێم باشە ئەم پێگەیە قەدەغە بکەین نەکا پڕی بکەین لەم جۆرە بەستەرانە. چی دەڵێن؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٠:٣٨، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :منیش ئەو ھەڵەیەم تووش دەبوو، ناچار بە دەستی زیادم دەکرد. ڕاستگۆ بم، ڕووداو سەرچاوەیەکی باشە بۆ پشت پێبەستنی. ھەروەھا لە ڕووی [[وپ:بڕ]] زۆر باشن. گەر لە باری ئەو شێوازی بەستەرە سەقەتانەش قسە بکەین، لەگەڵ قەدەغەکردنیم. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٣٨، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من ناڵێم سەرچاوەیەکی باش یان خراپە. باسەکە شتێکی تەکنیکییە و کە ئەوان چارەی ناکەن، ئێمە دەبێ ڕێگری لە ھەڵەی زیاتر بکەین. بەداخەوە ئەوەندەی بزانم [[mw:Citoid]] دەسەڵاتی وای نەداوە تا لەڕێگەیەوە پێگەیەک قەدەغە بکەین و بەمەش بتوانین بە دەست سەرچاوەکە دروست بکەین. بەشێک لە بەکارھێنەرانی ئێرەش ماڵیان ئاوا بێت سەیری ئاکامی سەرچاوەکە ناکەن و کوێرانە زیادی دەکەن، بەڵام سپاس بۆ تۆ کە دەڵێی بە دەست دروستم کردوون کە تووشی ئەو کێشەیە بوومە. لە کۆتاییدا و ئەگەر بیخەینە پێڕستی ڕەشەوە، ئیتر بە ھیچ شێوەیەک لە ھیچ شوێنێکی ئێرە قبووڵ ناکرێت و ناتوانرێت دانرێت. ئەگەر دژ نەبوو، دەیخەینە پێڕستی ڕەشەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٢:٢٢، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئەو باشی و خراپیەیم ھەروا باسکرد چون وەک سەرچاوەی کوردی سودی ھەبووە. دەنا با قەدەغە بکرێ. سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::{{کرا}} بە کاتی و تا ئەو کێشەیە لای خۆیان چارە دەکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٤١، ٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سڵاو، کەی ئەو قەدەغەیەی سەر ڕووداو ھەڵدەگیرێت؟ زۆربەی سەرچاوەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی ڕووداون، کاتێک وتارەکان وەردەگێڕی، دەبێت دانە دانە بەسەر سەرچاوەکان دابچیتەوە و سەرچاوەکانی ڕووداو لابەری. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٧:١٩، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::::::سڵاو {{وب|Ari Qasm}} ئەو کاتەی لای خۆیان ئەو کێشەیان چارە کرد. ویکیپیدیاکانی تریش بێبەش نین لەم بەستەرە سەقەتانە. لە ویکییەکان بۆ <code>insource:"rudaw.net/notfound.html"</code> بگەڕێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٣٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :::::::ئەمڕۆ تێبینیم کرد کە کێشەکە نەماوە و لای خۆیان چارەسەریان کردووە و ئێستا citoid دەتوانێت سەرچاوەیان بۆ دروست بکات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٠١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ}} == nrttv.com == ئێن ئاڕ تی سەرچاوەیەکی بڕواپێکراو نییە، ئەوەی دوور و نزیک چاودێری ئەم میدیایەی کردبێت، دەزانێت لایەنگرییەکی زەق بەکاردەهێنن. * [[ڕوانگەی مافەکانی مرۆڤ|WHO]] [https://www.hrw.org/news/2020/10/06/kurdistan-region-iraq-media-offices-shut-down?hl=en-AU لەم ڕاپۆرتەدا] ئەڵێ: On August 11, 2020, Shaswar Abdulwahid Qadir, the leader of the opposition New Generation Movement political party in the Kurdish Region, issued a call on NRT, a private media outlet with TV and radio stations and a website that he owns, for public protests to demand better education, employment opportunities, and anti-corruption measures. On August 12, his call triggered protests across the region that lasted for about a week. NRT, which has both Kurdish and Arabic language channels, was the only outlet to cover the protests in any detail. بە کورتی ئێژێ: ئێن ئار تی کە کەناڵێکی حیزبیی لایەنگرانەیە و [[شاسوار عەبدولواحید]] خاوەندارێتی دەکات، خاوەنەکەی پەخش و ڕادیۆی ئەم کەناڵەی بۆ مەبەستی تێکدەرانە و جووڵاندن و ورووژاندنی کۆمەڵگە بەکارھێناوە. * [https://cpj.org/tags/nrt/?hl=en-AU چاوێکیش لەم کەیسانەی CPJ بکەن لەبارەی ئێن ئار تی]. ئەم میدیایە بە ھیچ شێوەیەک ناکرێ بەراوردی کەناڵێکی ئەکادیمی و پرۆفێشنالی وەک [[تۆڕی میدیایی ڕووداو]] بکرێ، بە ئامانجی سیاسی کار دەکات کە لە شەڕی سیاسی و لایەنگری و ناوچەییدا گیرۆدە بووە، تەنانەت سەرچاوەیەکی 'لاوەکیش' نییە تا ئاستی ئەکادیمی. * [[وەزارەتی سامانە سروشتییەکان (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ [https://archive.gov.krd/mnr/mnr.krg.org/index.php/en/press-releases/568-exposed-nrt%E2%80%99s-falsification-and-propaganda-over-krg-oil-exports.html ئێن ئار تی بە میدیایەکی بڵاوکەرەوەی زانیاریی ناڕاست و بێ بەڵگە داناوە]، و بە کورتی دەڵێن «بڵاوکەرەوەی پڕوپاگەندەیە». لەو بڵاوکراوەیەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، ڕوون کراوەتەوە کە چۆن ئێن ئار تی ھەوڵیداوە بە زانیاریی ناڕاست و قسەی ھەڵبەستراو کۆمەڵگە بورووژێنێت. * https://archive.gov.krd/mnr/mnr.krg.org/images/pressrelease/NRTResponse/Genel_Energy_NRT_Response_En.pdf * https://archive.gov.krd/mnr/mnr.krg.org/images/pressrelease/NRTResponse/WZ.pdf ** کۆمپانیاکانی Genel Energy و WesternZagros فەرمیانە داوایان لە ئێن ئار تی کردوە واز لە زانیاریی ناڕاست بھێنێت، و ئەو زانیاریانە ڕاست بکەنەوە کە بە ئەنقەست دەستکاریان لە ناوەڕۆکەکەیدا کردوە، ئەوەشیان خستووەتە ڕوو کە بێباکن لە بڵاوکردنەوەی زانیاریی ناڕاست و ھەوڵی بڵاوکردنەوەی زانیاریی دروستیان نەبووە و بە ئامانجێکی دیاریکراو ئەو کارە دەکەن. ** دکتۆر جێنفەر کوڵج بەڕێوەبەری جێبەجێکاری CMX Caspian and Gulf Consultants لە ئیمەیلێکدا بە سادەیی دەڵێت: «[https://archive.gov.krd/mnr/mnr.krg.org/images/pressrelease/NRTResponse/CMX.pdf?hl NRT's report is inaccurate and baseless, and clearly pointed toward a political aim, and has no bearing on facts]». کە گەڕانم کرد، [https://kurdistannet.org/2015-2016/index.php/2015-01-01-21-16-42/2015-01-01-21-17-37/2016-06-20-06-13-29/2016-11-10-11-53-27 ئەم نووسینەی کاک محەممەد ئەحمەدیشم] بینی، زۆر بە جوانی باسی چەواشەکارییەکانی ئێن ئار تی کردوە؛ «''' ته‌واو كه‌ناڵ و دامه‌زراوه‌یه‌كی لاسه‌نگه‌ و به‌هیچ شێوه‌یه‌ک هاوسه‌نگیی خۆی نه‌پاراستووه‌، نه‌ له‌ هه‌واڵه‌كانیدا، نه‌ له‌راپۆرته‌كانیدا، نه‌ له‌ پڕۆگرام و دیدار و چاوپێکەوتنەکاندا، هه‌میشه‌ مافی زیاتری داوه‌ به‌و كه‌س و لایه‌نانه‌ی كه‌ خودی كه‌ناڵه‌كه‌ و ئه‌جێنداكه‌ی جێبه‌جێی ده‌كات'''». (ئەمە ھەروا دامناوە و پێم وانییە سەرچاوەیەکی پشتڕاستکەرەوە بێ بۆ سەلماندنی ئێن ئار تی). هەڵەم نەکردبێ، توێژینەوەیەکی [[زانکۆی سۆران]]یش ھەبوو کە باسی ئەوەی دەکرد چلۆن ئێن ئاڕ تی سەرچاوەیەکی جێی باوەڕ نییە. بەستەرەکەیم دۆزییەوە لێرە دایدەنێم. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٢:٣٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بانگێشت: @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]], @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]], @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]], @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٢:٤٠، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] درۆ نەبێ زۆر ئاگاداری شێوازی قەدەغەکردن یان نەکردنی وێبگەیەک نیم لە ویکیپیدیادا. بەڵام ھیچ ڕێگایەک نییە کە نێوان بەکارھێنان و نەھێناندا بمێنێتەوە؟ بۆ نموونە تاگێک شتێکی لە پاڵدا بێت، چونکە بۆ ھەندێک بابەت دەتوانین ئێستاش کەڵکی لێ وەرگرین؛ بۆ نموونە شاسوار عەولواحید قسەیەکی کردبێ یان ڕاگەیاندنێکی بڵاو کردبێتەوە، دەکرێ بۆ ئەمە پشت بە سەرچاوەی ئێن ئاڕ تی ببەستین. دواتریش بڵێم ئەوە لە ئەمریکاش ھەیە، بۆ نموونە میدیاکانی چەپڕەوەکان، ئۆپۆزیسیۆن و دیموکراتەکان ھێرش دەکەنە سەر دەسەڵاتی ترامپ، کارم بە چاک و خراپییەکەی نەداوە، ھەر مەبەستم ئەوەیە میدیای وا ئاسایییە ھەبێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] زەمەن بەربەستکراوە ناتوانێت لێرە وەڵامت بداتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٢٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بینیم بەربەستکردنەکە. ھەرچەندە خۆت باشتر دەزانی بەڵام تکایە ئەگەر دەتوانی بەشداریکردنی وتووێژەکانیان بۆ بکەوە + ئێپین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::{{وب|Zemen}}ئەگەر مەبەست لەم وتووێژە ئەوەیە ئەم سەرچاوەیە قەدەغە بکەین، لەگەڵی نیم. ھیچ سەرچاوەیەک قەدەغە نەکرێت. شتێک بە ناوی میدیای بێلایەن، قسەی بێلایەن، نووسراوەی بێلایەن بوونی نیە. تەنانەت ئەم قسەیەی منیش لایەنگرانەیە. بۆیە لەگەڵ ئەوە نیم میدیا حیزبییەکانی باشووری کوردستان بە گشتی قەدەغە بکرێن. لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیاشدا نەوتراوە میدیای لایەنگر قەدەغە بکرێ. هەرکەس ئێن ئار تی بناسێ دەزانێ سەربە کام لایەنە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٧:١٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::منیش لەگەڵ قەدەغەکردن نیم، بەڵام دەتوانین سنوور دابنێین. بۆنموونە هەندێک بابەت هەیە کە هەستیارن، دەتوانین پشت بە سەرچاوە جیھانی و ئەکادیمییەکان ببەستین نەک هەندێک سەرچاوەی ناوخۆ کە تایبەتن بەھەواڵ زیاتر وەک لە بابەتی زانستی و ئەکادیمی. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٢٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بەڕێزان؛ ئەوەی بووە هۆی درووستکردنی ئەم وتووێژە بەکارهێنانییەتی لە ووتاری [[ھاوزایەندخوازی|هاوزایەندخوازی]] بەشێوەیەک کە''' هێرشدەکاتە سەر باشووری کوردستان''' و لە هەمانکاتدا بەتایبەتی ئەم سەرچاوانەی کە ئاژانسی هەواڵی (News Agency)ن سەرلەبەریان دەستیانبەسەرداگیراوە هۆی نەگونجاوی ئاماژەدان بەم سەرچاوەیەش بۆ ویکیپێدیا ئەمانەن: ::::::: [[وپ:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]] لەبەر ئەم هۆکارانە: :::::::::::::'''١'''. ڕاپۆڕتەکە '''هی ساڵی ٢٠١٧یە''' و ئێستا ئێمە لە ٢٠٢٧ین واتە ه'''''ی ٩ ساڵ لەمەوبەرە ناکرێت بە دی فاکتۆ (De-facto) دابندرێت بۆ باری ئێستای باشووری کوردستان.''''' [[وپ:سەلماندنیبوون]] :::::::::::::'''٢'''. '''ئێن ئاڕتی و ئاژانسەکانی هەواڵی بە گشتی (News Agencies) سەرلەبەریان ناکرێت وەک سەرچاوە پشتیان پێببسەترێت لەبەر هۆکاری لایەنگری (occupation''') لەلایەن خاوەنی میدیاییەکانەوە. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::'''٣'''.''' شوێنی بینینی سەرچاوەکە دەبێت گونجاو بێت نەوەک لە سۆشیاڵ مێدیاکانەوە وەرگیرابێت''' بەتایبەتیش ''فەیسبووک و ئینستاگرام و تیکتۆک و ئێکس و دیسکۆرد و هاوشێوەکانی''. [[وپ:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]] و [[وپ:قسەی ناڕاست دروست مەکە]] :::::::::::::'''٤'''.''' ئەو بەکارهێنەرەی کە ئەم سەرچاوەیەی بەکارهێناوە وەک بەڵگە لە دەقەکنیدا ئاماژە بە زانیاری هەڵە دەکات و دەڵێت لە کوردستان مافی هاوزایەندخوازان نییەو تاوانە لە کاتێکدا پەڕلەمانی کوردستان هیچ بڕیارێکی لەو بارەیەوە دەرنەکردووە و ئەوەی هەیە ''' یاسای ژمارە ١٥ بەرەنگاربوونەوەی لەشفرۆشی هەموارکراو ٢٠٢٢ بۆ زانیاری ئەوە''' '''هی پەڕلەمانی '''''عێڕاقە''''' و <span style="color:#00bfff; font-family:monospace;">'''<u> '''''بەسەر کوردستاندا ناسەپێت'''''</u>''' </span> ه'''یچ یاسایەک نییە کە دژ بە هاوڕەگەزخوازی لە کوردستاندا جێبەجێ کرابێت'''.'''<ref>وێبگەی حوکمەتی بەڕیتانیا - کۆچبەران - یاسای وڵاتان بۆ ڕەگەز -کوردستان و عێڕاق :::::::https://www.gov.uk/government/publications/iraq-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-sexual-orientation-and-gender-identity-and-expression-iraq-july-2025-accessible</ref> :::::::دانانی ئاژانسی هەواڵی (News Agency) وەک سەرچاوە . [[وپ:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]] :::::::<span style="color:#00bfff; font-family:monospace;">'''''من بەتەواوی لەگەڵ ئەوەم کە هەرچی ئاژانسی هەواڵگرییە وەک NRT و al-jazeera و al-arabia و CNN w و چەندانی تر بە یەکجاری قەدەغەی بەکارهێنانیان و پشتپێبەستنیان بکرێت وەک سەرچاوەی باوەڕپێکراو. :::::::بۆ زانینی زیاتر دەربارەی ئەم پێشنیارە بڕواننە ''''' </span> :::::::[https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی وتوێژی ئەو ووتارە] کۆتا بابەت <<دانانی ئاژانسی هەواڵی (News Agency) وەک سەرچاوە>> [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ١٨:١٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ::::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ::::::::هاوڕێیان تکایە ئەم بابەتانە لەبەرچاوبگرن ئینجا بڕیاربدەن ئەو خاڵانەی ئاماژەم پیداون زۆرینەی خاڵی سیاسەت و یاساکانی ویکیپێدیای کوردین و زۆر گرنرن. [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ١٨:٢٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}، {{وب|IIXZER0XII}} ئەگەر بە بڕوات ناوەرۆکێک ناڕاستە، بە سەرچاوەوە دەستکاریی بکە نەک ئەوەی کە داوا بکرێ سەرچاوەکەی قەدەغە بکرێ. ئەوەی لە وتاری ھاوزایەندخوازیشدا نووسراوە من تێنەگەیشم ھێرشی کردووەتە سەر کێ. نووسرابوو بەڵگەفیلمێک چاک کراوە و گرووپێکیش داخراوە.ئەمانە پەیوەندیی چییە بە قەدەغە کردنی سەرچاوەوە؟ ئەم قسانە لە وتووێژی وتارەکەدا بکرێ نە لێرە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢١:٢٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] هاوڕێگیان ووتارەکەیان قوفڵداوە بە شێوەیەک کە هەرکەس دەستکاریبکات دەبێت ئەدمینێک بێت و پەسەندی بکات؛ ئەگەر تۆ ئامادەیت بۆ ئەوە بەخۆشحاڵییەوە من دەستکاریدەکەم و فەرمووش تۆش پەسەندی بکە. :لە هەمانکاتدا ئەگەر ئەوەشبکرێت من هەر سوورم لەسەر داواکاری قەدەغەکردنی ئەم جۆرە سەرچاوانە هەر وەک ویکی ئینگلیزی و ویکییە زۆر بەهێزەکانی دیکە! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٤١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]]وتارەکە قوفڵ نەدراوە، و دەستکاری بەکارھێنەرە نوێیەکان پێویستی بە پێداچوونەوە دەبێت، لەگەڵ ڕێزدا! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 7uzhszkeo9z6wany6i5qhzm4py6km8s 0 282902 1593309 1575895 2026-06-22T23:43:19Z Jhdsethgdf 77264 /* ناو */ 1593309 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بیرمھێدی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.61070| 43.78275}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بیرمھێدی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.61070| 43.78275 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بیرمھێدی''' (''{{lang-ar| بیرمهیدي}})، ({{lang-en| Birmhedi }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (١٨)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == پیاوێکی عەرەب بەناوی مهێدی هاتۆتە ئەم گوندە و بیرێکی لێدا و گوندەکە بەو بیرە ئاوەدان بوبۆوە و بە بیرەکەیان دەوت بیری مهێدی و دواتر ئەم گوندەیان ناونا بیر مهێ == == جوگرافیا == گوندی '''بیرمھێدی''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[کەلەشخان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[خربە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[قەرەبۆتک]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[لاسۆر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بیرمھێدی | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11347199205 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو دیار نیە ئەم گوندە لەکەیەوە دروست بووە بەڵام مێژوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ١٠٠ ساڵ لەمەو پێش و لە ساڵی ١٩٨٧ کەوتە بەر شاڵاوی بەعس و لە ساڵی ٢٠٠٣ دوای پڕۆسەی ئازادی عێراق ئاوەدان بوبۆوە و تا ساڵی ٢٠١٤ و لە ١٦ ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ کەوتۆتە ژێر دەستی حوکمەتی فیدراڵی عێراق و لەم کاتەوە جەیشی عێراقی گوندەکەیان داگیر کردووە و لەنێو خانووەکانن تاوەکوو ئێستا…… == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٤١) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٢٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] rho8hq7ltinaexl3x4fkjymv1zdma5b 1593378 1593309 2026-06-23T09:39:46Z Tessla 41338 پێداچوونەوەی 1575895 لەلایەن [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] ([[User talk:AramBot|talk]]) ھێنرایەوە 1593378 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بیرمھێدی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.61070| 43.78275}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بیرمھێدی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.61070| 43.78275 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بیرمھێدی''' (''{{lang-ar| بیرمهیدي}})، ({{lang-en| Birmhedi }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (١٨)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''بیرمھێدی''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[کەلەشخان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[خربە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[قەرەبۆتک]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[لاسۆر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بیرمھێدی | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11347199205 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٤١) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٢٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 1vaz14vfyzhha2fpie0vd6uu2n17hsu 0 284290 1593085 1592917 2026-06-22T12:04:46Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593085 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:A_roll_call_opposite_Downing_Street.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندانێک کە لە بەردەم نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا لە داونینگ ستریت لە [[لەندەن]] بەڕێوەچوو بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە شەڕی ئەفغانستان لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨.]] [[شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١-٢٠٢١)|لەشکرکێشی پێشنیارکراوی ئەفغانستان]] لە ڕۆژانی پێش دەستپێکردنی فەرمی شەڕ لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١دا ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانی جەماوەری لێکەوتەوە. درێژەی شەڕی ئەفغانستان لە ساڵی ٢٠٠١ تاکو ساڵی ٢٠٢١ کە بووە ھۆی ناڕەزایەتی زیاتر و دژایەتی ئۆپەراسیۆنەکانی شەڕ. == ٢٠٠١ == لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠١، تا ٢٠ ھەزار کەس لە [[واشینگتن دی سی|واشنتۆنی]] پایتەخت لە [[ئەمریکا]] خۆپیشاندانیان کرد بۆ سەرکۆنەکردنی لەشکرکێشی نزیکی ئەمریکا بۆ سەر [[ئەفغانستان]]. ناڕەزایەتییەکان لە لایەن ھاوپەیمانی وەڵام بۆ ڕاگرتنی شەڕ و کۆتاییھێنان بە ڕەگەزپەرستی ڕێکخرابوو. ھەزاران کەس لە پارکەکەی مێریدیان ھیڵ (پارکی مالکۆم ئێکس) کۆبوونەوە و ڕێپێوانیان کرد بۆ ناوەندی شار، لە کاتێکدا ئەندامانی کۆبوونەوەی دژە سەرمایەداری لە شوێنێکی دیکەدا بۆ ماوەیەکی کورت لەگەڵ پۆلیسدا تێکھەڵچوون کاتێک بەرەو پارکەکەی ئێدوارد ئاڕ مۆرۆ، بەرامبەر بارەگای بانکی نێونەتەوەیی و [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|سندووقی دراوی نێونەتەوەیی]]. ھەردوو گرووپی خۆپیشاندەران بۆ ڕێپێوان لە گۆڕەپانی ئازادی کۆبوونەوە. لە شاری [[سان فرانسیسکۆ]] نزیکەی ١٠ ھەزار کەس لە پارکێکی گەڕەکی میشن کۆبوونەوە بۆ ئەوەی پلانەکانی ئیدارەی بووش بۆ دەستوەردانی سەربازی لە ئەفغانستان سەرکۆنە بکەن. نزیکەی دوو ھەزار و ٥٠٠ کەس لە شەقامەکانی وێستوودی ویلایەتی [[لۆس ئانجلەس]] خۆپیشاندانیان ئەنجامدا. لە نێوان سێ بۆ پێنج ھەزار کەس بەشداری ڕێپێوانێکی ئاشتییان کرد لە گۆڕەپانی یونیون لە شاری [[نیوویۆرک]]. پێنج ھەزار کەس بەشدارییان لە ڕێپێوانێکدا کرد لە [[بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]]ی [[ئیسپانیا]]، لە پشت لافیتەیەکەوە ڕێپێوانیان کرد کە لەسەری نووسرابوو: «نا بۆ قوربانی زیاتر – بۆ ئاشتی». خۆپیشاندەران داوایان لە حکوومەتی ئیسپانیا کرد کە پشتیووانی لە ھیچ دەستێوەردانێکی سەربازی ئەمریکا و وەڵامدانەوەی [[ناتۆ]] نەکات. لە ١ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠١ چەند ھەزار کەس لە نیویۆرک و نزیک واشنتۆن خۆپیشاندانیان کرد دژی ھەر ھێرشێکی سەربازی لە وەڵامی ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولدا لە نیویۆرک. خۆپیشاندەران نیشانەیەکیان لەبەردا بوو کە لەسەری نووسرابوو "کارەسات مەکەن بە شەڕ" و "دڵتەنگیمان بانگەواز نییە بۆ شەڕ"، جەختیان لەوە کردەوە کە ھێرشەکان کردەوەی شەڕ نەبوون بەڵکو کردەوەیەکی تاوانکاری بوون کە پێویستە لەڕێگەی سیستەمی دادوەری نێونەتەوەیییەوە مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت. لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ لە نیویۆرک لە نێوان ١٠ بۆ ١٢ ھەزار کەس ڕژانە سەر شەقامەکان بۆ دژایەتیکردنی بەناو شەڕی تیرۆر کە لەلایەن ئیدارەی بووشەوە بەڕێوەچوو. ئەو گرووپە لە گۆڕەپانی یوونیوونەوە بۆ تایمز سکوێری ڕێپێوانیان ئەنجامدا و لە سەرەتای ڕێپێوانەکەدا درووشمیان ئاراستەی پۆلیس کرد. پۆلیس لیستی نزیکەی دەیان قسەکەری کەم کردەوە بۆ سێ یان چوار قسەکەر و لە کۆتاییدا بردیانە "خاڵێکی دەستپێک"ی یەک ھێڵ. لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ زیاتر لە ٢٠ ھەزار کەس بەشدارییان لە گەورەترین ناڕەزایەتی [[بەریتانیا]] کرد دژی کردەوەی سەربازی لە ئەفغانستان لەلایەن ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانییەوە. ڕێژەی بەشداریکردن دوو ئەوەندەی ڕێکخەران بوو کە چاوەڕێیان دەکرد، چونکە ڕێپێوانە پڕ لە جەنجاڵی بەڵام ئاشتیانەی [[لەندەن]] بە گردبوونەوەیەک لە گۆڕەپانی ترافالگار کۆتایی ھات. لە شاری گلاسکۆی پایتەختی [[سکۆتلەندا]] لە بەریتانیا، نزیکەی ھەزار و ٥٠٠ کەس لە گۆڕەپانی جۆرج بۆ ڕێپێوانێک دژی چالاکییە سەربازییەکان لە ئەفغانستان کۆبوونەوە. لە [[ئەڵمانیا]] زیاتر لە ٢٥ ھەزار خۆپیشاندەر لە شارەکانی سەرتاسەری وڵات ڕژانە سەر شەقامەکان. لە [[بەرلین]]، گەورەترین خۆپیشاندان کە نزیکەی ١٥ ھەزار کەسی تێدابوو بەرەو گۆڕەپانی ناوەڕاست ڕێپێوانیان کرد، دوای چەندین ڕێپێوان لە سەرتاسەری شارەکەدا بە دروشمی "نا بۆ شەڕ - پشتگیری لە ئاشتی بکەن" ئەنجامدرا. لە [[سوێد]] گەورەترین خۆپیشاندان لە شاری یۆتۆبۆری ئەنجامدرا و زیاتر لە دوو ھەزار و ٥٠٠ کەس بەناو شارەکەدا ڕێپێوانیان کرد. لە شاری سان فرانسیسکۆ ١٠ ھەزار کەس ڕژانە سەر شەقامەکان و گردبوونەوەیەک لە گۆڕەپانی واشنتۆن لە شاری نیویۆرک نزیکەی ٧٠٠ کەس بەشدارییان کرد. ھەزاران کەس لە [[ئوسترالیا]] لە شارەکانی [[سیدنی]]، [[مێلبۆرن]]، [[پێرس]] و ئەدلاید خۆپیشاندانیان ئەنجامدا. سەدان ھەزار خۆپیشاندەری ئاشتی لە [[ئیتاڵیا]] و [[ھیندستان]] داوای کۆتایی ھێنان بە بۆردوومانی ئەفغانستان لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١. زیاتر لە ٢٠٠ ھەزار خۆپیشاندەر بەشدارییان لە ڕێپێوانێکی ئاشتی لە شاری پیرووجیای ناوەڕاستی ئیتاڵیا بۆ ئەسیزی کرد و درووشمی "ترۆریزم لە دژی ئەفغانستان ڕابگرن" و "ئاشتیمان دەوێت نەک شەڕ" و ھێرشیان کردە سەر [[جۆرج بووش]] سەرۆکی ئەمریکا لەو کاتەدا. لە شاری کۆلکەتا لە ھیندستان ٧٠ ھەزار کەس گەورەترین ناڕەزایەتی دژ بە شەڕیان ئەنجامدا کە تا ئێستا وڵاتەکە بینیبێتی. خۆپیشاندەران زیاتر لە ٧.٥ میل بەناو شارەکەدا ڕێپێوانیان کرد و چێژیان لە نمایشی ئەو ھونەرمەندانە وەرگرت کە گۆرانییە بەناوبانگەکانی دژە جەنگیان دەوتەوە. لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١، چەند ھەفتەیەک دوای بۆردومانەکە، سەدان خۆپیشاندەر لە سەرانسەری بەریتانیا ڕژانە سەر شەقامەکان و داوای کۆتاییھێنان بە بۆردومانی ئەفغانستان دەکەن. لە شاری بۆڵتۆن ٢٥٠ کەس لە گۆڕەپانی ڤیکتۆریای شارەکە کۆبوونەوە. نزیکەی ٢٠٠ خۆپیشاندەر لە [[یۆرک]] لە میانی خۆپیشاندانێکی دوو کاتژمێردا داوای کۆتاییھێنان بە شەڕەکەیان کرد و لە لەندەنی پایتەختی ئێواران ئاگایییەکی ئێواران بەڕێوەچوو. ھەزاران کەس - بەپێی خەمڵاندنی پۆلیس نزیکەی ١٥ ھەزار کەس و بەپێی ڕێکخەرانیش ١٠٠ ھەزار کەس - لە سەرانسەری بەریتانیا بەشدارییان لە ڕێپێوانێکدا کرد لە لەندەن لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١، بۆ ئەوەی جارێکی دیکە خۆپیشاندان بکەن دژی شەڕی ئەفغانستان بکەن. زۆرێک لە خۆپیشاندەران تابلۆیەکیان ھەڵواسی کە لەسەری نووسرابوو "شەڕ ڕابگرن" و "بە ناوی منەوە نا". کۆبوونەوەی ئەم دواییە کاتی نوێژکردن لەخۆگرتبوو، کە ڕێگەی بە موسڵمانەکان درا کردەوە ئاینییەکانیان ئەنجام بدەن، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە خۆپیشاندانەکە لە مانگی [[ڕەمەزان]]دا ڕوویداوە. وتاردەرانی سەرەکی بریتی بوون لە چالاکوانی مافی مرۆڤ بیانکا جاگەر، پەرلەمانتاری دێرینی پارتی کرێکاران تۆنی بێن و پەرلەمانتاری پارتی کرێکاران جۆرج گالۆوەی و وتاردەرانی موسڵمان.<ref>https://web.archive.org/web/20230405115726/https://www.wsws.org/articles/2001/oct2001/nyc-o12.shtml</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230513125839/http://dailybruin.com/news/2001/sep/29/thousands-march-in-westwood-to</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230528162716/https://www.wsws.org/articles/2001/oct2001/wash-o03.shtml</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230719031331/https://www.nytimes.com/2001/10/01/us/a-nation-challenged-the-protest-marchers-oppose-waging-war-against-terrorists.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230602091423/https://www.theguardian.com/world/2001/oct/13/afghanistan.terrorism5</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.thenation.com/doc/20011029/featherstone20011018 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی شوباتی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081202115117/http://www.thenation.com./doc/20011029/featherstone20011018 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230511090613/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/antiwar-rallies-in-italy-and-india-attract-thousands-of-supporters-631415.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230511090620/http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/1648479.stm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230514220708/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1662656.stm</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|ئیسلام|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} jfosff9nnurg74wewjysxtc6b7t9ihd 3 284995 1593239 1592500 2026-06-22T19:34:26Z Sakura emad 42467 /* ھۆشداری */ بەشی نوێ 1593239 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == داڕێژە == سڵاو، یەکێک لە داڕێژەکانت کە دروستت کردوون سەبارەت بە نەبوونی سەرچاوە، دەسڕدرێتەوە. داڕێژەی وەھا لێرە بوونی هەیە؛ [[داڕێژە:سەرچاوەی باوەڕپێنەکراو|یەک]] - [[داڕێژە:بێسەرچاوە|دوو]]. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٣٣، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :باش بیسڕەوە وەک تێستێک درووستم کردن نەک بۆ بەکارهێنان [[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:IIXZER0XII|لێدوان]]) ١١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 9k2mc8s0hucfsvc4v3ynixlfmywi6ci 1593273 1593239 2026-06-22T20:50:42Z IIXZER0XII 68933 /* داڕێژە */ 1593273 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) qboryrux12nr8vgxbwh7jqk5tieuulg 1593274 1593273 2026-06-22T20:59:43Z IIXZER0XII 68933 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593274 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) a4kwyqiphoxtl8xdpzdmob8knb41561 1593278 1593274 2026-06-22T21:01:52Z IIXZER0XII 68933 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593278 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) auxb62ik2imz0i8ufpyr40blnm3a9es 1593284 1593278 2026-06-22T21:12:49Z Sakura emad 42467 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593284 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەو بەکارھێنەرەی باسی دەکەیت ھەرخۆی بەربەستکراوە سنووردارکردن چیتر ھەیە بیگرینەبەر؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ok366xuf5xldp9tni95fg3v9o3budua 1593288 1593284 2026-06-22T21:23:16Z IIXZER0XII 68933 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593288 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەو بەکارھێنەرەی باسی دەکەیت ھەرخۆی بەربەستکراوە سنووردارکردن چیتر ھەیە بیگرینەبەر؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕستدەکەیت لەگەڵتم دەستخۆش؛ بەڵام پێم وابێت ئەم بەکارهێنەرەهەر بەردەوامە لە شەڕە دەستکاری خۆی دەتوانیت ئاگادارکردنەوەیەکی بدەیتێ و بەس؟ تێڕوانینی من زیاتر لەسەر دەقەکەیە ئایا دەتوانیت بەپێی ئەو یاسایانە ئەو دەقانەی کە سەرچاوەی نییە لەگەڵ ئەو دەقانەی کە سەرچاوەیەکی گوماناوی بۆداناون لابەریت یان ''بەلایەنی کەمەوە پێت ئاساییە من دەستکاری بکەم بەشێوەیەکی بێلایەنانە و دواتریش تۆ پێداچوونەوەی بۆبکە ئەگەر بەدڵت بوو پەەندیبکە ئایا دەتوانیت ئەمەبکەیت؟'' [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) hfo492bqwnhehh1t5bvk58r1f9j48y2 1593289 1593288 2026-06-22T21:24:01Z IIXZER0XII 68933 /* ھۆشداری */ 1593289 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەو بەکارھێنەرەی باسی دەکەیت ھەرخۆی بەربەستکراوە سنووردارکردن چیتر ھەیە بیگرینەبەر؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕستدەکەیت لەگەڵتم دەستخۆش؛ بەڵام پێم وابێت ئەم بەکارهێنەرەهەر بەردەوامە لە شەڕە دەستکاری خۆی دەتوانیت ئاگادارکردنەوەیەکی بدەیتێ و بەس؟ تێڕوانینی من زیاتر لەسەر دەقەکەیە ئایا دەتوانیت بەپێی ئەو یاسایانە ئەو دەقانەی کە سەرچاوەی نییە لەگەڵ ئەو دەقانەی کە سەرچاوەیەکی گوماناوی بۆداناون لابەریت یان ''بەلایەنی کەمەوە پێت ئاساییە من دەستکاری بکەم بەشێوەیەکی بێلایەنانە و دواتریش تۆ پێداچوونەوەی بۆبکە ئەگەر بەدڵت بوو پەسەندی بکە ئایا دەتوانیت ئەمەبکەیت؟'' [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 1u71lny2has0yph69lwfmm2bntw8von 1593292 1593289 2026-06-22T22:11:01Z Sakura emad 42467 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593292 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەو بەکارھێنەرەی باسی دەکەیت ھەرخۆی بەربەستکراوە سنووردارکردن چیتر ھەیە بیگرینەبەر؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕستدەکەیت لەگەڵتم دەستخۆش؛ بەڵام پێم وابێت ئەم بەکارهێنەرەهەر بەردەوامە لە شەڕە دەستکاری خۆی دەتوانیت ئاگادارکردنەوەیەکی بدەیتێ و بەس؟ تێڕوانینی من زیاتر لەسەر دەقەکەیە ئایا دەتوانیت بەپێی ئەو یاسایانە ئەو دەقانەی کە سەرچاوەی نییە لەگەڵ ئەو دەقانەی کە سەرچاوەیەکی گوماناوی بۆداناون لابەریت یان ''بەلایەنی کەمەوە پێت ئاساییە من دەستکاری بکەم بەشێوەیەکی بێلایەنانە و دواتریش تۆ پێداچوونەوەی بۆبکە ئەگەر بەدڵت بوو پەسەندی بکە ئایا دەتوانیت ئەمەبکەیت؟'' [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::من ئەوە چەندجارە ڕوونمکردۆتەوە وتاری ھاوزایەندخوازی قوفل نەکراوە، ھەموو کەس ئەتوانێ دەستکاری بکات تەنھا دەستکاری بەکارھێنەری نوێ یەکسەر بڵاو نابنەوە دەچێتە ژێر چاودێری و دوای پەسەندکردنی بڵاو دەبێتەوە، بۆیە ئەوەی دەتەوێت بیکە ئەوکات ئەوانەی چاودێری وتارەکان دەکەن بڕیارێکی لێدەدەن! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) lpx5a4987dl7diywxd2rs38mzzxh23v 1593298 1593292 2026-06-22T23:06:43Z IIXZER0XII 68933 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593298 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەو بەکارھێنەرەی باسی دەکەیت ھەرخۆی بەربەستکراوە سنووردارکردن چیتر ھەیە بیگرینەبەر؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕستدەکەیت لەگەڵتم دەستخۆش؛ بەڵام پێم وابێت ئەم بەکارهێنەرەهەر بەردەوامە لە شەڕە دەستکاری خۆی دەتوانیت ئاگادارکردنەوەیەکی بدەیتێ و بەس؟ تێڕوانینی من زیاتر لەسەر دەقەکەیە ئایا دەتوانیت بەپێی ئەو یاسایانە ئەو دەقانەی کە سەرچاوەی نییە لەگەڵ ئەو دەقانەی کە سەرچاوەیەکی گوماناوی بۆداناون لابەریت یان ''بەلایەنی کەمەوە پێت ئاساییە من دەستکاری بکەم بەشێوەیەکی بێلایەنانە و دواتریش تۆ پێداچوونەوەی بۆبکە ئەگەر بەدڵت بوو پەسەندی بکە ئایا دەتوانیت ئەمەبکەیت؟'' [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::من ئەوە چەندجارە ڕوونمکردۆتەوە وتاری ھاوزایەندخوازی قوفل نەکراوە، ھەموو کەس ئەتوانێ دەستکاری بکات تەنھا دەستکاری بەکارھێنەری نوێ یەکسەر بڵاو نابنەوە دەچێتە ژێر چاودێری و دوای پەسەندکردنی بڵاو دەبێتەوە، بۆیە ئەوەی دەتەوێت بیکە ئەوکات ئەوانەی چاودێری وتارەکان دەکەن بڕیارێکی لێدەدەن! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕاستدەکەیت ئاگام لێبووە بەڵام '''بەکارهێنەری نوێ نیم!''' ئەم هەژمارەم لە ١٦/مانگی ٢/ ٢٠٢٥ دادرووستکروە و زیاتر لە ساڵێک و ٦ مانگە لە یکیپێدیام [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٣:٠٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) a1q4yisld7ep4hzh27419mflpcp46o0 1593301 1593298 2026-06-22T23:27:51Z Sakura emad 42467 /* ھۆشداری */ وەڵامدانەوە 1593301 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٩، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Halfstar Hires.png|60px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیونیشان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ویستم بەم نیو–نیشانە سپاسی ئەم دەستکاریانەی دواییت بکەم... ھەر بژیت! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == ھۆشداری == سڵاو @[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] تکایە بەھیچ شێوەیەک زانیاری کەسی ھیچ بەکارھێنەرێک بڵاو مەکەوە و کەس ئاشکرا مەکە ئەمە دەچێتە پێوەری Doxxing - ئاشکراکردنی زانیاری تایبەتی کەسی، و سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی تایبەتێتی]] و [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن]] پێشێل دەکات و ئەمە کۆتا ئاگادارکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :زۆر باشە ساکورا؛ سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت؛ دوور لە بابەتی دۆکسینگ و بەکرهێنەر؛ ئایا هیچ ڕێوشوێنێک بەرامبەر ئەو خاڵانەی لەسەر ئە وتارە کە خستمەڕوو دەگریتەبەر؟ ئەو بەکارهێنەرەش وەک وتم پێشێلی یاساکانی :[[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] بەتایبەتیش ئەمە لە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C پەڕەی ووتوێژی ئەو وتارە] کە ئەم بەکارهێنەرە هێرش دەکاتە سەرمن ؟! :سەبارەت بەو ووتارەش :::::::::::::: ١. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] :::::::::::::: ٢. [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] :::::::::::::: ٣. [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] :::::::::::::: ٤. [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] :ئەمانەی پێشێل کردووە؛ ئایا هیچ ئاگادارکردنەوەیەک یان سنووردارکردنێک ئەو ناگرێتەوە؟! [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٠:٥٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەو بەکارھێنەرەی باسی دەکەیت ھەرخۆی بەربەستکراوە سنووردارکردن چیتر ھەیە بیگرینەبەر؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:١٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕستدەکەیت لەگەڵتم دەستخۆش؛ بەڵام پێم وابێت ئەم بەکارهێنەرەهەر بەردەوامە لە شەڕە دەستکاری خۆی دەتوانیت ئاگادارکردنەوەیەکی بدەیتێ و بەس؟ تێڕوانینی من زیاتر لەسەر دەقەکەیە ئایا دەتوانیت بەپێی ئەو یاسایانە ئەو دەقانەی کە سەرچاوەی نییە لەگەڵ ئەو دەقانەی کە سەرچاوەیەکی گوماناوی بۆداناون لابەریت یان ''بەلایەنی کەمەوە پێت ئاساییە من دەستکاری بکەم بەشێوەیەکی بێلایەنانە و دواتریش تۆ پێداچوونەوەی بۆبکە ئەگەر بەدڵت بوو پەسەندی بکە ئایا دەتوانیت ئەمەبکەیت؟'' [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢١:٢٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::من ئەوە چەندجارە ڕوونمکردۆتەوە وتاری ھاوزایەندخوازی قوفل نەکراوە، ھەموو کەس ئەتوانێ دەستکاری بکات تەنھا دەستکاری بەکارھێنەری نوێ یەکسەر بڵاو نابنەوە دەچێتە ژێر چاودێری و دوای پەسەندکردنی بڵاو دەبێتەوە، بۆیە ئەوەی دەتەوێت بیکە ئەوکات ئەوانەی چاودێری وتارەکان دەکەن بڕیارێکی لێدەدەن! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] ڕاستدەکەیت ئاگام لێبووە بەڵام '''بەکارهێنەری نوێ نیم!''' ئەم هەژمارەم لە ١٦/مانگی ٢/ ٢٠٢٥ دادرووستکروە و زیاتر لە ساڵێک و ٦ مانگە لە یکیپێدیام [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ٢٣:٠٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::تەنھا ئەوەندە دەڵێم: ::::::{{گێڕانەوەی لێدوان| Compared to older users, You're relatively new }} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٢٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) psa2kg5vm3fqiuizz6oztxkh0wc37l5 0 286407 1593071 1592998 2026-06-22T12:02:26Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593071 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:UNO_graduate_students_visit_Louisiana_National_Guard_Museum,_Jackson_Barracks_150410-A-QM174-008.jpg|وێنۆک|کارتی یاریکردن کە وێنەی عێراقییە داواکراوەکانی لەسەرە لەسەر مێزێک لە بەشی ئەرشیف لە مۆزەخانەی سوپای نیشتمانی لە شاری [[لویزیانا]] لە [[ئەمریکا]]]] لە مانگی نیسانی ساڵی ٢٠٠٣، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] '''[[پێڕست]]ی داواکراوانی عێراقی''' دروست کرد، کە پێکھاتبوو لە ٥٥ ئەندامی ڕژێمی پێشووی [[عێراق]] کە بۆ دەستگیرکردن داواکرابوون. پێڕستێک بوو بە کۆمەڵێک کارتی یاریکردن بۆ دابەشکردن بەسەر سەربازانی ئەمریکادا. دواتر لە ھەمان ساڵدا پێڕستەکە ژمارەیان بۆ دانرایەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ ڕیزبەندییەکەی ناو کارتەکانی یاریکردندا بگونجێت (بڕوانە [[کۆمەڵێک کارتی یاریکردن بۆ زۆرترین داواکراوە عێراقییەکان|کارتی یاریکردنی زۆرترین داواکراوی عێراقی]]). [[پێڕست]]ەکە پێنج کەسی کوژراوی تێدایە کە دیارترینیان بریتین لە: [[عودەی سەددام حوسێن]] و [[قوسەی سەددام حوسێن]]. ھەروەھا لە پێڕستەکەدا دوو ھەڵھاتووی تێدایە کە دیارترینیان [[ڕافیع عەبدوللەتیف تلفاح تکریتی]]یە و سێ کەسیش چارەنووسیان نادیارە. ژمارەی ئەوانەی ئازاد کراون یازدە بوون لەکاتێکدا ژمارەی ئەوانەی سزای لە سێدارەدانیان بەسەردا سەپێنراوە سێزدە: دیارترینیان [[سەددام حوسێن]]، [[تەھا یاسین ڕەمەزان]]، [[عەلی حەسەن مەجید]]، و [[تارق عەزیز|تاریق عەزیز]]. پێنج کەسیان لەسێدارە دراون، چواریان دوای ئەوەی سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپێندرا بەڵام بەھۆی نەخۆشی [[شێرپەنجە]]وە گیانیان لەدەستدا. ئەوانی تر لە سێدارە نەدراون و ژمارەیان چوارە. ژمارەی ئەو کەسانەی کە گیراون و نە گیانیان لەدەستداوە یان دادگایی نەکراون نۆ کەسە، ژمارەی کوژراوەکانیش چواردە کەسە. == پێڕست == * {{updated|١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}} * '''کۆی گشتی''' ٥٥ * '''مردوو:''' ٣٤ * '''زیندانیکراو:''' ٤ * '''ئازادکراو:''' ١٣ * '''ھەڵاتوو:''' ٤ {| class="wikitable" |- | colspan=65 bgcolor=#ffe0e0| مردوو | colspan=65 bgcolor=#eaf3ff| زیندانیکراو | colspan=65 bgcolor=#e0ffe0| ئازادکراو | colspan=65 bgcolor=#fc3| ھەڵاتوو |} {| class="wikitable" style="background:#ffffe0" |- ! width="5"| ژمارە !! width="280"| ناو !! width="320"| ڕۆڵ !! width="350"| بارودۆخ |-style="background:#ffe0e0" |١.|| [[سەددام حوسێن]] || [[سەرۆک کۆماری عێراق]]|| [[لەسێدارەدانی سەددام حوسێن|لەسێدارەدرا لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦]] |- style="background:#ffe0e0" |٢. || [[قوسەی حوسێن]] || بەڕێوەبەری [[دەزگای ئاسایشی تایبەتی عێراق|دەزگای ئاسایشی تایبەت]]|| کوژرا لە ٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٣ |- style="background:#ffe0e0" |٣. || [[عودەی حوسێن]] || فەرماندەی [[فیداییەکانی سەددام]] || کوژرا لە ٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٣ |- style="background:#ffe0e0" |٤. || [[عابد حەمید مەحموود]] || سکرتێری سەرۆکایەتی || لەسێدارەدرا لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |- style="background:#ffe0e0" |٥. || [[عەلی حەسەن مەجید]] || بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی عێراق]] || لەسێدارەدرا لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ |- style="background:#ffe0e0" |٦. || [[عیزەت دووری]] || [[جێگری سەرۆک کۆماری عێراق]] || مرد لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |- style="background:#eaf3ff" |٧. || [[ھانی عەبدوللەتیف تلفاح تکریتی|ھانی عەبدوللەتیف تلفاح]] || بەڕێوەبەری [[دەزگای ئاسایشی تایبەتی عێراق|دەزگای ئاسایشی تایبەت]] || دەستگیرکرا لە ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٤<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theyworkforyou.com/wrans/?id=2009-03-02f.257964.h|سەردێڕ=Iraq: Peacekeeping Operations: 2 Mar 2009: Hansard Written Answers - TheyWorkForYou|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> |- style="background:#ffe0e0" |٨. || [[عەزیز سالح ئەلنوعمان]] || ئەندامی [[سەرکردایەتی ھەرێمیی پارتی سۆسیالیستی بەعس – ھەرێمی عێراق|سەرکردایەتی ھەرێمی]]|| لە زینداندا مرد لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |- style="background:#ffe0e0" |٩. || [[محەممەد حەمزە زوبەیدی]] || [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]]|| لە زینداندا مرد لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ |- style="background:#eaf3ff" |١٠. || [[کەمال مستەفا عەبدوڵڵا]] || سکرتێری [[پاسەوانی کۆماری (عێراق)|پاسەوانی کۆماری]] || سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپا لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠١١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://burathanews.com/arabic/news/126968|سەردێڕ=الجنائية تحكم باعدام كمال مصطفى وعزيز النومان ومزبان هادي في قضية انتفاضة عام 1991|یەکەم=وكالة انباء|دوایین=براثا|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|وێبگە=وكالة أنباء براثا|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180224053238/http://burathanews.com/arabic/news/126968|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- style="background:#e0ffe0" |١١. || [[بارزان عەبدولغەفور تکریتی|بەرزان عەبدولغەفوور سولەیمان]] || فەرماندەی [[پاسەوانی کۆماری (عێراق)|پاسەوانی کۆماری]]|| ئازادکرا لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |- style="background:#e0ffe0" |١٢. || [[موزاحیم سەعب حەسەن تکریتی|موزاحیم سەعب حەسەن]] || فەرماندەی ھێزی بەرگریی ئاسمانی || ئازادکرا لە نیسانی ٢٠١٢ |- style="background:#ffe0e0" |١٣. || [[ئیبراھیم ئەحمەد عەبدولسەتار]] || [[سوپاسالار]]ی ھێزە چەکدارەکان || بە نەخۆشی [[شێرپەنجە]] مرد لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ |- style="background:#fc3" |١٤. || [[سەیفەددین ئەلراوی]] || سەرۆکی ئەرکانی [[پاسەوانی کۆماری (عێراق)|پاسەوانی کۆماری]] || پێدەچێت ھەڵاتوو بێت |- style="background:#fc3" |١٥. || [[ڕافیع عەبدوللەتیف تلفاح تکریتی|ڕافیع عەبدولەتیف تلفاح]] || بەڕێوەبەری ئاسایشی گشتی || پێدەچێت ھەڵاتوو بێت |- style="background:#fc3" |١٦. || [[تاھیر جەلیل حەبووش]] || بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی عێراق]] || پێدەچێت ھەڵاتوو بێت |- style="background:#e0ffe0" |١٧. || [[حەمید ڕەجا شەلاح]] || فەرماندەی [[ھێزی ئاسمانیی عێراق|ھێزی ئاسمانی]] || ئازادکرا لە ٢٠٠٧ |- style="background:#ffe0e0" |١٨. || [[لەتیف نەسیف جاسم]] || جێگری سەرۆکی [[حیزبی بەعس (فراکسیۆنی عێراق)|حیزبی بەعس]]|| بە [[جەڵتەی دڵ]] مرد لە ٣٠ی ئابی ٢٠٢١ |- style="background:#e0ffe0" |١٩. || [[عەبدولتەواب مەلا حووەیش]] || جێگری سەرۆک وەزیرانی عێراق || ئازادکرا لە ٢٠٠٦ |- style="background:#ffe0e0" |٢٠. || [[تەھا یاسین ڕەمەزان]] || [[جێگری سەرۆک کۆماری عێراق]] || لەسێدارەدرا لە ٢٠ی ئازاری ٢٠٠٧ |- style="background:#ffe0e0" |٢١. || [[ڕۆکان تکریتی|ڕووکان ڕەزووقی عەبدولغەفار]] || بەرپرسی کاروباری خێڵەکان || کوژرا لە ٢٠٠٣ |- style="background:#e0ffe0" |٢٢. || [[جەمال مستەفا عەبدوڵڵا]] || جێگری بەرپرسی کاروباری خێڵەکان || ئازادکرا لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://al-ain.com/article/iraq-saddam-hussein-husband|سەردێڕ=العراق يفرج عن زوج ابنة صدام حسين بعد 17 عاما بالسجن|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=العين الإخبارية}}</ref> |- style="background:#ffe0e0" |٢٣. || [[میزبان خدر ھادی]] || ئەندامی [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش]]، فەرماندەی ناوچەی فوراتی ناوەڕاست || مرد لە ١٦ی ئایاری ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://aliraqnet.net/وفاة-مزبان-خضر-هادي-في-سجن-الناصرية/|سەردێڕ=وفاة مزبان خضر هادي في سجن الناصرية|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241220042244/https://aliraqnet.net/%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D9%85%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B6%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B3%D8%AC%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- style="background:#ffe0e0" |٢٤. || [[تەھا محێدین مەعرووف]] || [[جێگری سەرۆک کۆماری عێراق]] || بە نەخۆشی [[شێرپەنجە]] مرد لە ٩ی ئابی ٢٠٠٩ |- style="background:#ffe0e0" |٢٥. || [[تارق عەزیز|تاریق عەزیز]] || جێگری سەرۆک وەزیران || بە [[جەڵتەی دڵ]] مرد لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥ |- style="background:#e0ffe0" |٢٦. || [[وەلید حامد تۆفیق]] || پارێزگاری [[پارێزگای بەسرە]] || ئازادکرا لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://iraqnewspaper.net/ar/الان-اطلاق-سراح-محافظ-البصرة-قبل-2003-وليد/|سەردێڕ=الان اطلاق سراح محافظ البصرة قبل 2003 وليد حميد توفيق الناصري التكريتي من سجن الحوت|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> |- style="background:#ffe0e0" |٢٧. || [[سوڵتان ھاشم]]|| [[وەزیری بەرگری]] || مرد لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ |- style="background:#ffe0e0" |٢٨. || [[حیکمەت میزبان ئیبراھیم]] || [[جێگری سەرۆک وەزیران]]، وەزیری دارایی و ئابووری || بە نەخۆشی [[شێرپەنجە]] مرد لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ |- style="background:#e0ffe0" |٢٩. || [[مەحموود دیاب ئەلئەحمەد|مەحموود دیاب]] || [[وەزیری ناوخۆ]] || ئازادکرا لە ٩ی تەممووزی ٢٠١٢ |-style="background:#ffe0e0" |٣٠. || [[ئەیاد فوتەیح]] || سەرۆکی ئەرکانی سوپای قودس || بە [[جەڵتەی مێشک]] مرد لە ١٨ی ئایاری ٢٠١٨.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|url=https://shafaaq.com/ar|title=شفق{{بەستەری مردوو|url=https://shafaaq.com/ar%7Ctitle%3D%D8%B4%D9%81%D9%82 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} نيوز|website=شفق نيوز|access-date=2020-10-27|archive-date=2020-09-24|archive-url=https://web.archive</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{شریتی دەروازە|عێراق|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} of9daajan9umhp3pxdab1zkfir4vmqz 0 286974 1593145 1530584 2026-06-22T14:19:14Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593145 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}[[پەڕگە:Cumberland's_house_in_Duhok.png|وێنۆک|ماڵی کامبرلاند کە لە ١٢ی حوزەیرانی ١٩٣٨ تەقەی لێکرا و تیرۆر کرا]] '''ڕۆجەر کامبرلاند''' (١٦ی تشرینی دووەمی ١٨٩٤ – ١٢ی حوزەیرانی ١٩٣٨) مژدەدەرێکی ئەمریکی بووە و لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لە [[عێراق]] کاری کردووە. لە شاری لا ڤێرن لە ویلایەتی [[کالیفۆرنیا]] لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ancestors.familysearch.org/en/L5VS-NG8/rev-roger-craig-cumberland-1894-1938|سەردێڕ=FamilySearch.org|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241214221026/https://ancestors.familysearch.org/en/L5VS-NG8/rev-roger-craig-cumberland-1894-1938|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ancestors.familysearch.org|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و بە خزمەتە مرۆیی و ئایینییەکانی لەنێو [[کورد]]انی [[باشووری کوردستان]] ناسرابوو. == پەروەردە و پیشە == کامبرلاند لە ساڵی ١٩١٧ لەکاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا وەک ئەفسەرێک لە تۆپخانەی مەیدانی [[ئەمریکا]]دا کاری کردووە، بەڵام جەنگەکە کۆتایی ھات پێش ئەوەی بتوانرێت جێگیر بکرێت. لە ساڵی ١٩١٩ لە کۆلێژی ئۆکسیدەنتال لە [[لۆس ئانجلەس]] دەرچووە و لە ساڵی ١٩٢٢ بڕوانامەی لە قوتابخانەی خواناسی مەککۆرمیک لە [[شیکاگۆ]] وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٢٣ گەیشتە [[عێراق]] بۆ ئەوەی دەست بە کاری مژدەدەری بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/45178577 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203174842/https://www.jstor.org/stable/45178577 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1938/06/15/98150396.html?pageNumber=23</ref> == کارکردن لە عێراق == کمبرلاند سەرەتا لەگەڵ «ئەرکی ڕۆژھەڵاتی فارس» کاری دەکرد پێش ئەوەی بچێتە [[مووسڵ]] و دواتر بۆ [[دھۆک]]، لەوێ چەندین گەشتی بۆ گوندە دوورەکان کردووە بۆ دامەزراندنی ناوەندی مەسیحی. ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەکانی ئەمریکا ئاماژەیان بەوە کردووە کە کامبەرلاند لە نزیکەوە لەگەڵ پێکھاتە [[کورد]] و [[ئاشووری]]یەکانی ناوچەکە کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٢٤ یارمەتی دامەزراندنی مژدەدەری یەکگرتووی لە [[مێزۆپۆتامیا]] دا کە قوتابخانەکانی وەک ئامادەیی [[بەغدا]]ی مەنسوور بۆ کچان و ئامادەیی ئەلئەمەل ئەلعالی بۆ کوڕان لە [[بەسرە]] لەخۆگرتبوو. لە ساڵانی شەستەکاندا سندووقێکی فریاگوزاری بە ناوی ڕۆجەر کامبەرلاند دامەزرا بۆ پشتگیریکردنی منداڵانی بێ باوک و کەمدەرامەت لە عێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1938/06/15/archives/rev-roger-cumberland-presbyterian-missionary-dies-at-post-in-iraq.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241214222253/https://www.nytimes.com/1938/06/15/archives/rev-roger-cumberland-presbyterian-missionary-dies-at-post-in-iraq.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.history.pcusa.org/blog/2018/05/united-mission-iraq |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241206161249/https://www.history.pcusa.org/blog/2018/05/united-mission-iraq |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ژیانی کەسی == کمبرلاند لە ساڵی ١٩٢٧ لەگەڵ ھاریێت جیلبێرت گۆن ھاوسەرگیری کرد کە کچی مژدەدەرێکی [[فلیپین]] بوو. دوو کچیان ھەبوو. پێدەچێت ڕۆجەر کامبەرلاند شانازی دەکرد بەوەی بەشێک بووە لە سنووری ڕۆژاوای ئەمریکا، جارێک گوتی: «خوێنی پێشەنگەکان بە دەمارەکانمدا دەڕوات و منیش سنوورەکەم خۆشدەوێت».<ref>https://doi.org/10.1111/j.1478-1913.1926.tb00614.x</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reformiert-online.net/aktuell/details.php?id=1233&lg=span |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231209172852/http://www.reformiert-online.net/aktuell/details.php?id=1233&lg=span |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == مردن == لە ١٢ی حوزەیرانی ساڵی ١٩٣٨، ڕۆجەر کامبرلاند لە نزیک دھۆک تیرۆرکرا. کمبرلاند لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە لە ناوچەکەدا کاری کردووە و ئەدەبیاتی مەسیحی بۆ کورد و پێکھاتە ناوخۆییەکانی دیکە بڵاودەکردەوە. تیرۆرکردنی لە ماوەی گرژییەکی توندی سیاسی و ئایینی لە عێراقدا ڕوویدا و پرسیاری زۆری لێکەوتەوە. تا ساڵی ١٩٣٦ عێراق گێژاوی سیاسی توندی بەخۆیەوە بینی. کودەتایەکی سەربازی لەو ساڵەدا و دواتر ڕووخاندنی حکوومەتی سەربازی لەلایەن [[نووری سەعید]]ەوە لە ساڵی ١٩٣٧دا، بووە ھۆی دابەزینی ئازادییە ئایینییەکان و زیادبوونی ئاستی توندوتیژی لەو وڵاتەدا. لەم کەشوھەوایە گرژەدا، کاری مژدەدەرە بیانییەکانی وەک کامبەرلاند پڕ بوو لە مەترسی، چونکە ئەم جۆرە چالاکییانە بۆ زۆرێک لە لایەنە ناوخۆییەکان پێشوازییان لێنەکرابوو، کە دەستیان دەکرد بە ھەستکردن بە ناڕەزایی لە دەستوەردانی بیانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619060659/https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ |url-status=dead }}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|عێراق}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٨]] m773ytu3yqsjnlg4s9sw58vuc0xc4s6 0 287060 1593074 1592986 2026-06-22T12:02:56Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593074 wikitext text/x-wiki {{pp-extended|small=yes}} {{Infobox military conflict | conflict = شەڕی ساوجبوڵاغ | partof = [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)]] | date = ٦–٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ | place = ساوجبوڵاغ (ئێستا [[مەھاباد]])، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | image = Map of the Simko Shikak Revolt (1918–1922).png | caption = نەخشەی ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢) | result = سەرکەوتنی کوردان | combatant1 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[قاجاڕەکان|دەوڵەتی قاجاڕ]] | combatant2 = {{tree list}} [[File:Flag of Simko.svg|30px]] ھێزە کوردییەکان * [[ھۆزە کوردییەکان]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[شکاک]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[ھۆزە کوردییەکان#پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|مامەش]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[مەنگوڕ]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[ھۆزە کوردییەکان#پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|دەھبوکری]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[ھۆزە کوردییەکان#پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|فەیزوڵڵابەگی]]{{sfn|Kia|2023|p=171}} {{tree list/end}} | commander1 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[ئەحمەد قەوام]]<br />{{flagicon|Qajar Iran}} [[پێشڕەو]] مەلیکزادە {{ھن}}{{sfn|Arfa|1965|p=118}}<br />{{flagicon|Qajar Iran}} [[سەروان|س.]] محەممەد تەقی خان ئەلپ {{ھن}} | commander2 = [[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[سمکۆی شکاک]]<br />[[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[عەمەر خانی شکاک]]<br />[[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[سەید تەھای دووەم]]{{sfn|Qadri|2021|p=122}}<br />[[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[حەمزە ئاغا]]{{sfn|Tabeki|2008|p=142}} | strength1 = ٥٥٠–١،٥٠٠ ژەندرمە و یەکەی ناڕێکخراو؛ نزیکەی ٦٠٠–٨٠٠ سەرباز | strength2 = ٣،٠٠٠ پیاو و ٥٠٠{{sfn|Kia|2023|p=165}}–٦٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kV4xAAAAIAAJ&q=the+kurdish+republic+of+1946|سەردێڕ=The Kurdish Republic of 1946|یەکەم=William L.|دوایین=Eagleton Jr.|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٦٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> پیادە | casualties1 = زۆرتر لە ٧٠٠ ژەندرمە و ھێزی سەربازی کوژران{{sfn|Kia|2023|p=166}}{{sfn|Qadri|2021|p=121}} | casualties2 = ٥٠ کوژراو{{sfn|Kia|2023|p=167}} | units1 = [[File:Seal of the Iranian Gendarmerie.svg|15px]] [[ژەندرمەی ئێران]] }} '''ڕەزمی ساوجوبڵاغ''' یان '''ھێرشی سمکۆ شکاک بۆ سەر مەھاباد'''، ڕەزمێکی گەورە بوو لە سەردەمی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)]] دژی حکوومەتی [[قاجاڕ]]ی لە ئێران. لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٢١ لە نزیک شاری [[مەھاباد]]ی ئێستا ڕوویدا، کە شارۆچکەیەکی ستراتیژییە لە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|باکووری ڕۆژاوای ئێران]] لە ڕۆژاوای [[دەریاچەی ورمێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kia|یەکەم=Mehrdad|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wjzkEAAAQBAJ&dq=Battle+for+Mahabad+October+1921&pg=PA165|سەردێڕ=The Clash of Empires and the Rise of Kurdish Proto-Nationalism, 1905–1926: Ismail Agha Simko and the Campaign for an Independent Kurdish State|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Springer Nature|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٤٤٩٧٣-٤|زمان=en}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kreyenbroek|یەکەم=Philip G.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YECIAgAAQBAJ&dq=Battle+for+Mahabad+October+1921&pg=PT286|سەردێڕ=The Kurds: A Contemporary Overview|دوایین٢=Sperl|یەکەم٢=Stefan|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٩٠٧٦٥-٦|زمان=en}}</ref> لەم ڕووبەڕووبوونەوەیەدا، [[سمکۆی شکاک|سمکۆ شکاک]] و [[کورد|ھێزە کوردییەکانی]]، ھێرشێکیان بۆ گرتنی سەوچی بوڵاخ دەستپێکرد و سەرکەوتنێکی یەکلاکەرەوەیان بەدەستھێنا بە شکستپێھێنانی سەربازانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tapper|یەکەم=Richard|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LCj8dzn0KIMC&dq=Battle+for+Mahabad+October+1921&pg=PA388|سەردێڕ=Tribe and State in Iran and Afghanistan (RLE Iran D)|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٨٣٣٨٤-٧|زمان=en}}</ref> ئەو شەڕە زیانێکی زۆری بۆ ھێزە نەیارەکان کەوتەوە، لەوانە کوژرانی فەرماندەی سەرەکی مەلیکزادەھ و نزیکەی ٦٠٠ ژەندرمەی ئێرانی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Atabaki|یەکەم=Touraj|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=oNuRDwAAQBAJ&dq=Battle+of+Mahabad+October+1921&pg=PA90|سەردێڕ=Iran and the First World War: Battleground of the Great Powers|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٦٧٣-٤٦٧-٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dixon|یەکەم=Jeffrey S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_qM5DQAAQBAJ&dq=A+Guide+to+Intra-state+Wars&pg=PA32|سەردێڕ=A Guide to Intra-state Wars|دوایین٢=Sarkees|یەکەم٢=Meredith Reid|ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=SAGE|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٢٨٩-٧٧٥-٥|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=William Eagleton|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdishrepublico0000will/mode/1up?q=Simko+shikak|سەردێڕ=The Kurdish Republic of 1946|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٣|بڵاوکەرەوە=Oxford u P; Royal Instit. International Affairs|ئەوانی تر=Internet Archive}}</ref> ==پێشینە== [[پێشڕەو]]ی فارسی مەلەکزادە، کە فەرماندەیی دەستەیەکی ٥٥٠ ژاندارمی دەکرد، لە [[مەھاباد|ساوجوبڵاغ]] جێگیر کرابوو بە مەبەستی ڕێگری لە ھەر فراوانبوونێکی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینەکانی سمکۆ]] بەرەو باشوور. ناوچەکە بەشێک بوو لەو خاکەی لەژێر دەسەڵاتی سمکۆدا بوو، کە تا ناوەڕاستی ھاوینی ١٩٢١ ھەموو [[ئازەربایجان (ھەرێم)|خاکی ئێران لە ڕۆژاوای دەریاچەی ورمێ]]ی دەگرتەوە و بەرەو باشوور بۆ [[بانە]] و [[سەردەشت]] و ھەروەھا بەشێک لە باکووری ڕۆژاوای عێراق درێژ دەبووەوە. مەلەکزادە لە چالاکییە ھۆزایەتییەکان بەگومان بوو و ھەوڵی دا دڵەڕاوکێکانی بڕەوێنێتەوە بە بانگھێشتکردنی دوو سەرۆک ھۆزی کوردی ناوخۆیی بۆ پێشوازیکردن، لەوێ بە ناپاکی دەستگیری کردن و بۆ [[تەورێز]]ی ناردن. سمکۆ، بە مەبەستی پێشگرتن لە پیلانێکی سەربازیی ئێرانی بۆ بەکارھێنانی ھێز لە ساوجوبڵاغ و [[میاندواو]] بۆ گرتنی [[ورمێ]]، کۆبوونەوەیەکی گەورەی لەگەڵ سەرکردە ھۆزە کوردەکان لە [[چەھریق ژۆرین|چەھریق]] ئەنجام دا، و بڕیارێکی بۆ بەرگری و ڕزگارکردنی [[کوردستانی ئێران|خاکی کوردان]] بەدەست ھێنا.{{sfn|Qadri|2021|p=120}}{{sfn|Tabeki|2008|p=141}} ==شەڕ== بۆ فریودانی مەلەکزادە، [[سمکۆ]] وای نیشان دا کە ھێرش دەکاتە سەر باکووری [[دەریاچەی ورمێ]]، بەڵام دواتر بەرەو باشوور بەڕێ کەوت و لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ چووە ناو [[ورمێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=DkI1u4ta5w4C|سەردێڕ=The Kurds: A Divided Nation in Search of a State|یەکەم=Michael M.|دوایین=Gunter|بڵاوکەرەوە=Markus Wiener Publishers|ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨١٥٥٨٧٦٦٤١٩}}</ref> سمکۆ ھێزێکی تێکەڵاوی لە ٣،٠٠٠ پیاو و ٥٠٠ پیادە کۆکردبووەوە و لەلایەن سەید تەھای دووەمەوە ھاوکاری دەکرا.{{sfn|Kia|2023|p=165–166}} ھێزەکانی سمکۆ ژاندارمەکانیان سوپرایز کرد و لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ ھێرشیان کردە سەر ساوجوبڵاغ. ھێزە کوردییەکان لە ھەموو لایەکەوە ھێرشیان کرد؛ و شەڕەکە تا درەنگانی شەو بەردەوام بوو و تا بەیانی ٧ی تشرینی یەکەم درێژەی کێشا کاتێک ھێزە کوردییەکان بەسەر نزیکترین گردەکاندا سەرکەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2_OozwEACAAJ|سەردێڕ=Iran Political Diaries 1881–1965|editor=R.M. Burrell|بڵاوکەرەوە=Archive Editions|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨١٨٥٢٠٧٧١٠٥|پەڕە=٩٠}}</ref> [[پەڕگە:Battle of Savuj Bulag 1921.jpg|وێنۆک|وێنەی ھێزەکانی [[سمکۆ]] لە کاتی شەڕەکە لە [[مەھاباد]]]] مەلەکزادە، لەگەڵ [[پێشەنگ (پلەی سەربازی)|پێشەنگ]] محەممەد تەقی خان ئەلپ و چەند پیاوێک، بۆ ماوەی ڕۆژێکی تر لە بارەگاکەیاندا بەرگرییان کرد.{{sfn|Arfa|1965|p=119}} مەلەکزادە لە کۆتاییدا پەیامێکی خۆبەدەستەوەدانی بۆ سەید تەھا دووەم نارد و ڕای گەیاند کە خۆی ڕادەست دەکات بەو مەرجەی خۆی و پیاوەکانی «بێڕێزییان پێ نەکرێت». تەنھا کاتێک سمکۆ وەڵامی دایەوە، مەلەکزادە تێگەیشت کە لەلایەن خودی سمکۆوە شکستی خواردووە.{{sfn|Kia|2023|p=166}} دوودڵی مەلەکزادە و نەبوونی ستراتیژییەکی ڕوون، لەگەڵ بچووکیی ھێزە بێ ئامێرەکەی کە تەنھا یەک تۆپێکی کۆن و چوار [[ڕەشاش]]ی ھەبوو، بووە ھۆی شکستی تێکشکێنەر.{{sfn|Kia|2023|p=166}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.gisoom.com/book/1214684/%DA%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%87%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%DA%A9/|سەردێڕ=Sarbaz-e Irani va Majhum-e Ab va Khak|یەکەم=Amanollah|دوایین=Jahanbani|پەڕەکان=١٨٤–١٨٨|ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=فردوس|ژپنک=٩٧٨٩٦٤٣٢٠١٢١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> سەرکەوتنە بەردەوامەکان دڵنیایی دا کە سمکۆ چەک و [[تەقەمەنی]] زیاتری دەست بکەوێت، کە بە شێوەیەکی بەرچاو ھێزەکانی بەھێزتر کرد. دوای ئەم شەڕە، دەستی بەسەر ھەموو چەک و تەقەمەنییەکانی ژاندارمەدا گرت، لەوانە یەک تۆپ و چوار ڕەشاش.{{sfn|Kia|2023|p=169}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LCj8dzn0KIMC|سەردێڕ=Tribe and State in Iran and Afghanistan|editor=Richard Tapper|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨٠٤١٥٦١٠٥٦٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xpefAAAAMAAJ&q=a+modern+history+of+the+kurds|سەردێڕ=A Modern History of the Kurds|یەکەم=David|دوایین=McDowall|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-١٨٦٠٦٤١٨٥٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> ==دەرئەنجام== دوای خۆبەدەستەوەدان، بەڵێنی پاراستنی ژیانی دیلەکان ڕێزی لێنەگیرا. سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن کە نزیکەی ھەموو دیلەکان دوای ڕووتکردنەوەیان تەقەیان لێکراوە و تەرمەکانیان بە نەنێژراوی بەجێھێڵراون.{{sfn|Arfa|1965|p=119}} ڕاپۆرتێکی بەریتانی بانگەشەی ئەوەی کردووە کە ژمارەیەکی زۆر لە ئەفسەر و سەربازە دیلکراوەکان دوای ئەوەی خۆیان ڕادەست کردووە بە ڕەشاش کوژراون.{{sfn|Kia|2023|p=167}} تەنانەت ئەفسەران و سەربازانی ژاندارمە لە نەخۆشخانەیەکی ناوخۆییدا بە بڕینی قوڕگیان کۆمەڵکوژ کران.{{sfn|Kia|2023|p=167–168}} [[سمکۆ]] ژیانی [[پێشڕەو]] مەلەکزادە و جێگرەکەی، [[محەممەد تەقی خان ئەلپ]]ی پاراست. ئەوان بردران بۆ بارەگای سمکۆ لە [[چەھریق]]{{sfn|Qadri|2021|p=122}} و دواتر ئازاد کران و نێردران بۆ [[تەورێز]]، لەوێ لە کۆتاییدا لە دادگای سەربازیدا دادگایی کران.{{sfn|Arfa|1965|p=119}}{{sfn|Kia|2023|p=167}} سەرکەوتنی کورد لە ساوجوبڵاغ ڕێگەی دا خاکی سمکۆ تا تەممووزی ١٩٢٢ بگاتە گەورەترین فراوانبوونی خۆی، کە تا ڕۆژھەڵات و باشوور بۆ [[ساینقەڵا]] و [[سەقز]] درێژ دەبووەوە.{{sfn|Tabeki|2008|p=141}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BW10PgAACAAJ|سەردێڕ=Iran at War|یەکەم=Kaveh|دوایین=Farrokh|بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨١٨٤٦٠٣٤٩١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> دوای گرتنی، ساوجوبڵاغ وەک پایتەختی [[کوردستان]]ی سەربەخۆی سمکۆ ڕای گەیاند، ئەگەرچی خۆی لەوێ نەدەژیا.{{sfn|Kia|2023|p=169}} سمکۆ سەرۆک ھۆزێکی دڵسۆزی بە ناوی [[حەمزە ئاغای مامەش]] وەک پارێزگار دەستنیشان کرد.{{sfn|Tabeki|2008|p=142}} ساوجوبڵاغ بە خێرایی چەندین جار دەستاودەستی کرد پێش ئەوەی دوای دە مانگ لە [[کودەتای ١٩٢١ی ئێران|ئابی ١٩٢٢]] بە تەواوی لەلایەن ھێزەکانی حکوومەتەوە وەربگیرێتەوە.{{sfn|Kia|2023|p=170}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|شەڕ|کوردستان|ئێران|دەیەی ١٩٢٠}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:سمکۆ شکاک]] [[پۆل:شکاک]] [[پۆل:مێژووی ئێران]] [[پۆل:کوردەکانی ئێران]] [[پۆل:کورد لە ئێران]] [[پۆل:شەڕەکان]] [[پۆل:ڕاپەڕینەکان]] [[پۆل:مەھاباد]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:١٩٢١]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:قاجاڕەکان]] [[پۆل:جیاییخوازی لە ئێران]] ah09lu6ayob495yq9fw7k5nl1987jzk 1593141 1593074 2026-06-22T14:02:27Z 1silent scientist 51740 1593141 wikitext text/x-wiki {{pp-extended|small=yes}} {{Infobox military conflict | conflict = شەڕی ساوجبوڵاغ | partof = [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)]] | date = ٦–٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ | place = ساوجبوڵاغ (ئێستا [[مەھاباد]])، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | image = Map of the Simko Shikak Revolt (1918–1922).png | caption = نەخشەی ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢) | result = سەرکەوتنی کوردان | combatant1 = {{flagicon image|State flag of Persia (1907–1933).svg}} [[قاجاڕەکان|دەوڵەتی قاجاڕ]] | combatant2 = {{tree list}} [[File:Flag of Simko.svg|30px]] ھێزە کوردییەکان * [[ھۆزە کوردییەکان]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[شکاک]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[ھۆزە کوردییەکان#پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|مامەش]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[مەنگوڕ]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[ھۆزە کوردییەکان#پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|دەھبوکری]] ** [[File:Roj emblem.svg|20px]] [[ھۆزە کوردییەکان#پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|فەیزوڵڵابەگی]]{{sfn|Kia|2023|p=171}} {{tree list/end}} | commander1 = {{flagicon image|State flag of Persia (1907–1933).svg}} [[ئەحمەد قەوام]]<br />{{flagicon image|State flag of Persia (1907–1933).svg}} [[پێشڕەو]] مەلیکزادە {{ھن}}{{sfn|Arfa|1965|p=118}}<br />{{flagicon image|State flag of Persia (1907–1933).svg}} [[سەروان|س.]] محەممەد تەقی خان ئەلپ {{ھن}} | commander2 = [[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[سمکۆی شکاک]]<br />[[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[عەمەر خانی شکاک]]<br />[[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[سەید تەھای دووەم]]{{sfn|Qadri|2021|p=122}}<br />[[File:Flag of Simko.svg|30px]] [[حەمزە ئاغا]]{{sfn|Tabeki|2008|p=142}} | strength1 = ٥٥٠–١،٥٠٠ ژەندرمە و یەکەی ناڕێکخراو؛ نزیکەی ٦٠٠–٨٠٠ سەرباز | strength2 = ٣،٠٠٠ پیاو و ٥٠٠{{sfn|Kia|2023|p=165}}–٦٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kV4xAAAAIAAJ&q=the+kurdish+republic+of+1946|سەردێڕ=The Kurdish Republic of 1946|یەکەم=William L.|دوایین=Eagleton Jr.|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٦٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> پیادە | casualties1 = زۆرتر لە ٧٠٠ ژەندرمە و ھێزی سەربازی کوژران{{sfn|Kia|2023|p=166}}{{sfn|Qadri|2021|p=121}} | casualties2 = ٥٠ کوژراو{{sfn|Kia|2023|p=167}} | units1 = [[File:Seal of the Iranian Gendarmerie.svg|15px]] [[ژەندرمەی ئێران]] }} '''ڕەزمی ساوجوبڵاغ''' یان '''ھێرشی سمکۆ شکاک بۆ سەر مەھاباد'''، ڕەزمێکی گەورە بوو لە سەردەمی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)]] دژی حکوومەتی [[قاجاڕ]]ی لە ئێران. لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٢١ لە نزیک شاری [[مەھاباد]]ی ئێستا ڕوویدا، کە شارۆچکەیەکی ستراتیژییە لە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|باکووری ڕۆژاوای ئێران]] لە ڕۆژاوای [[دەریاچەی ورمێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kia|یەکەم=Mehrdad|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wjzkEAAAQBAJ&dq=Battle+for+Mahabad+October+1921&pg=PA165|سەردێڕ=The Clash of Empires and the Rise of Kurdish Proto-Nationalism, 1905–1926: Ismail Agha Simko and the Campaign for an Independent Kurdish State|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Springer Nature|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٤٤٩٧٣-٤|زمان=en}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kreyenbroek|یەکەم=Philip G.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YECIAgAAQBAJ&dq=Battle+for+Mahabad+October+1921&pg=PT286|سەردێڕ=The Kurds: A Contemporary Overview|دوایین٢=Sperl|یەکەم٢=Stefan|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٩٠٧٦٥-٦|زمان=en}}</ref> لەم ڕووبەڕووبوونەوەیەدا، [[سمکۆی شکاک|سمکۆ شکاک]] و [[کورد|ھێزە کوردییەکانی]]، ھێرشێکیان بۆ گرتنی سەوچی بوڵاخ دەستپێکرد و سەرکەوتنێکی یەکلاکەرەوەیان بەدەستھێنا بە شکستپێھێنانی سەربازانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tapper|یەکەم=Richard|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LCj8dzn0KIMC&dq=Battle+for+Mahabad+October+1921&pg=PA388|سەردێڕ=Tribe and State in Iran and Afghanistan (RLE Iran D)|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٨٣٣٨٤-٧|زمان=en}}</ref> ئەو شەڕە زیانێکی زۆری بۆ ھێزە نەیارەکان کەوتەوە، لەوانە کوژرانی فەرماندەی سەرەکی مەلیکزادەھ و نزیکەی ٦٠٠ ژەندرمەی ئێرانی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Atabaki|یەکەم=Touraj|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=oNuRDwAAQBAJ&dq=Battle+of+Mahabad+October+1921&pg=PA90|سەردێڕ=Iran and the First World War: Battleground of the Great Powers|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٦٧٣-٤٦٧-٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dixon|یەکەم=Jeffrey S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_qM5DQAAQBAJ&dq=A+Guide+to+Intra-state+Wars&pg=PA32|سەردێڕ=A Guide to Intra-state Wars|دوایین٢=Sarkees|یەکەم٢=Meredith Reid|ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=SAGE|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٢٨٩-٧٧٥-٥|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=William Eagleton|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdishrepublico0000will/mode/1up?q=Simko+shikak|سەردێڕ=The Kurdish Republic of 1946|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٣|بڵاوکەرەوە=Oxford u P; Royal Instit. International Affairs|ئەوانی تر=Internet Archive}}</ref> ==پێشینە== [[پێشڕەو]]ی فارسی مەلەکزادە، کە فەرماندەیی دەستەیەکی ٥٥٠ ژاندارمی دەکرد، لە [[مەھاباد|ساوجوبڵاغ]] جێگیر کرابوو بە مەبەستی ڕێگری لە ھەر فراوانبوونێکی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینەکانی سمکۆ]] بەرەو باشوور. ناوچەکە بەشێک بوو لەو خاکەی لەژێر دەسەڵاتی سمکۆدا بوو، کە تا ناوەڕاستی ھاوینی ١٩٢١ ھەموو [[ئازەربایجان (ھەرێم)|خاکی ئێران لە ڕۆژاوای دەریاچەی ورمێ]]ی دەگرتەوە و بەرەو باشوور بۆ [[بانە]] و [[سەردەشت]] و ھەروەھا بەشێک لە باکووری ڕۆژاوای عێراق درێژ دەبووەوە. مەلەکزادە لە چالاکییە ھۆزایەتییەکان بەگومان بوو و ھەوڵی دا دڵەڕاوکێکانی بڕەوێنێتەوە بە بانگھێشتکردنی دوو سەرۆک ھۆزی کوردی ناوخۆیی بۆ پێشوازیکردن، لەوێ بە ناپاکی دەستگیری کردن و بۆ [[تەورێز]]ی ناردن. سمکۆ، بە مەبەستی پێشگرتن لە پیلانێکی سەربازیی ئێرانی بۆ بەکارھێنانی ھێز لە ساوجوبڵاغ و [[میاندواو]] بۆ گرتنی [[ورمێ]]، کۆبوونەوەیەکی گەورەی لەگەڵ سەرکردە ھۆزە کوردەکان لە [[چەھریق ژۆرین|چەھریق]] ئەنجام دا، و بڕیارێکی بۆ بەرگری و ڕزگارکردنی [[کوردستانی ئێران|خاکی کوردان]] بەدەست ھێنا.{{sfn|Qadri|2021|p=120}}{{sfn|Tabeki|2008|p=141}} ==شەڕ== بۆ فریودانی مەلەکزادە، [[سمکۆ]] وای نیشان دا کە ھێرش دەکاتە سەر باکووری [[دەریاچەی ورمێ]]، بەڵام دواتر بەرەو باشوور بەڕێ کەوت و لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ چووە ناو [[ورمێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=DkI1u4ta5w4C|سەردێڕ=The Kurds: A Divided Nation in Search of a State|یەکەم=Michael M.|دوایین=Gunter|بڵاوکەرەوە=Markus Wiener Publishers|ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨١٥٥٨٧٦٦٤١٩}}</ref> سمکۆ ھێزێکی تێکەڵاوی لە ٣،٠٠٠ پیاو و ٥٠٠ پیادە کۆکردبووەوە و لەلایەن سەید تەھای دووەمەوە ھاوکاری دەکرا.{{sfn|Kia|2023|p=165–166}} ھێزەکانی سمکۆ ژاندارمەکانیان سوپرایز کرد و لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ ھێرشیان کردە سەر ساوجوبڵاغ. ھێزە کوردییەکان لە ھەموو لایەکەوە ھێرشیان کرد؛ و شەڕەکە تا درەنگانی شەو بەردەوام بوو و تا بەیانی ٧ی تشرینی یەکەم درێژەی کێشا کاتێک ھێزە کوردییەکان بەسەر نزیکترین گردەکاندا سەرکەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2_OozwEACAAJ|سەردێڕ=Iran Political Diaries 1881–1965|editor=R.M. Burrell|بڵاوکەرەوە=Archive Editions|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨١٨٥٢٠٧٧١٠٥|پەڕە=٩٠}}</ref> [[پەڕگە:Battle of Savuj Bulag 1921.jpg|وێنۆک|وێنەی ھێزەکانی [[سمکۆ]] لە کاتی شەڕەکە لە [[مەھاباد]]]] مەلەکزادە، لەگەڵ [[پێشەنگ (پلەی سەربازی)|پێشەنگ]] محەممەد تەقی خان ئەلپ و چەند پیاوێک، بۆ ماوەی ڕۆژێکی تر لە بارەگاکەیاندا بەرگرییان کرد.{{sfn|Arfa|1965|p=119}} مەلەکزادە لە کۆتاییدا پەیامێکی خۆبەدەستەوەدانی بۆ سەید تەھا دووەم نارد و ڕای گەیاند کە خۆی ڕادەست دەکات بەو مەرجەی خۆی و پیاوەکانی «بێڕێزییان پێ نەکرێت». تەنھا کاتێک سمکۆ وەڵامی دایەوە، مەلەکزادە تێگەیشت کە لەلایەن خودی سمکۆوە شکستی خواردووە.{{sfn|Kia|2023|p=166}} دوودڵی مەلەکزادە و نەبوونی ستراتیژییەکی ڕوون، لەگەڵ بچووکیی ھێزە بێ ئامێرەکەی کە تەنھا یەک تۆپێکی کۆن و چوار [[ڕەشاش]]ی ھەبوو، بووە ھۆی شکستی تێکشکێنەر.{{sfn|Kia|2023|p=166}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.gisoom.com/book/1214684/%DA%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%87%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%DA%A9/|سەردێڕ=Sarbaz-e Irani va Majhum-e Ab va Khak|یەکەم=Amanollah|دوایین=Jahanbani|پەڕەکان=١٨٤–١٨٨|ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=فردوس|ژپنک=٩٧٨٩٦٤٣٢٠١٢١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> سەرکەوتنە بەردەوامەکان دڵنیایی دا کە سمکۆ چەک و [[تەقەمەنی]] زیاتری دەست بکەوێت، کە بە شێوەیەکی بەرچاو ھێزەکانی بەھێزتر کرد. دوای ئەم شەڕە، دەستی بەسەر ھەموو چەک و تەقەمەنییەکانی ژاندارمەدا گرت، لەوانە یەک تۆپ و چوار ڕەشاش.{{sfn|Kia|2023|p=169}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LCj8dzn0KIMC|سەردێڕ=Tribe and State in Iran and Afghanistan|editor=Richard Tapper|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨٠٤١٥٦١٠٥٦٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xpefAAAAMAAJ&q=a+modern+history+of+the+kurds|سەردێڕ=A Modern History of the Kurds|یەکەم=David|دوایین=McDowall|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-١٨٦٠٦٤١٨٥٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> ==دەرئەنجام== دوای خۆبەدەستەوەدان، بەڵێنی پاراستنی ژیانی دیلەکان ڕێزی لێنەگیرا. سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن کە نزیکەی ھەموو دیلەکان دوای ڕووتکردنەوەیان تەقەیان لێکراوە و تەرمەکانیان بە نەنێژراوی بەجێھێڵراون.{{sfn|Arfa|1965|p=119}} ڕاپۆرتێکی بەریتانی بانگەشەی ئەوەی کردووە کە ژمارەیەکی زۆر لە ئەفسەر و سەربازە دیلکراوەکان دوای ئەوەی خۆیان ڕادەست کردووە بە ڕەشاش کوژراون.{{sfn|Kia|2023|p=167}} تەنانەت ئەفسەران و سەربازانی ژاندارمە لە نەخۆشخانەیەکی ناوخۆییدا بە بڕینی قوڕگیان کۆمەڵکوژ کران.{{sfn|Kia|2023|p=167–168}} [[سمکۆ]] ژیانی [[پێشڕەو]] مەلەکزادە و جێگرەکەی، [[محەممەد تەقی خان ئەلپ]]ی پاراست. ئەوان بردران بۆ بارەگای سمکۆ لە [[چەھریق]]{{sfn|Qadri|2021|p=122}} و دواتر ئازاد کران و نێردران بۆ [[تەورێز]]، لەوێ لە کۆتاییدا لە دادگای سەربازیدا دادگایی کران.{{sfn|Arfa|1965|p=119}}{{sfn|Kia|2023|p=167}} سەرکەوتنی کورد لە ساوجوبڵاغ ڕێگەی دا خاکی سمکۆ تا تەممووزی ١٩٢٢ بگاتە گەورەترین فراوانبوونی خۆی، کە تا ڕۆژھەڵات و باشوور بۆ [[ساینقەڵا]] و [[سەقز]] درێژ دەبووەوە.{{sfn|Tabeki|2008|p=141}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BW10PgAACAAJ|سەردێڕ=Iran at War|یەکەم=Kaveh|دوایین=Farrokh|بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨١٨٤٦٠٣٤٩١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> دوای گرتنی، ساوجوبڵاغ وەک پایتەختی [[کوردستان]]ی سەربەخۆی سمکۆ ڕای گەیاند، ئەگەرچی خۆی لەوێ نەدەژیا.{{sfn|Kia|2023|p=169}} سمکۆ سەرۆک ھۆزێکی دڵسۆزی بە ناوی [[حەمزە ئاغای مامەش]] وەک پارێزگار دەستنیشان کرد.{{sfn|Tabeki|2008|p=142}} ساوجوبڵاغ بە خێرایی چەندین جار دەستاودەستی کرد پێش ئەوەی دوای دە مانگ لە [[کودەتای ١٩٢١ی ئێران|ئابی ١٩٢٢]] بە تەواوی لەلایەن ھێزەکانی حکوومەتەوە وەربگیرێتەوە.{{sfn|Kia|2023|p=170}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|شەڕ|کوردستان|ئێران|دەیەی ١٩٢٠}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:سمکۆ شکاک]] [[پۆل:شکاک]] [[پۆل:مێژووی ئێران]] [[پۆل:کوردەکانی ئێران]] [[پۆل:کورد لە ئێران]] [[پۆل:شەڕەکان]] [[پۆل:ڕاپەڕینەکان]] [[پۆل:مەھاباد]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:١٩٢١]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:قاجاڕەکان]] [[پۆل:جیاییخوازی لە ئێران]] 98fyxbjdyz1ee0qi9bqucbcehag0hit 0 288084 1593310 1588465 2026-06-22T23:49:12Z Ari Qasm 57423 1593310 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox military conflict|conflict=شەڕی دوزخورماتوو|partof=[[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینەکانی ١٩٩١ لە عێراق]]|image={{Location map many | Iraq | AlternativeMap = Iraq physical map.svg | relief = yes | width = 300 | caption = | lat2_deg = 34.883333 | lon2_deg = 44.633333 | pos2 = right | label2 = [[دووزخورماتوو]] }}|caption=|date=١٠–٢٤ی ئازاری ١٩٩١|place=[[دووزخورماتوو]]، [[عێراق]]|result=سەرکەوتنی حکوومەتی عێراق|territory=دووزخورماتوو لەلایەن یاخیبووانەوە دەگیرێت، پاشان لەلایەن ھێزەکانی حکوومەتی عێراقەوە دەگیرێتەوە.|combatant1={{flag|Iraq|1991}} حکومەتی عێراق|combatant2={{flagicon image|Flag of PUK.png}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]<br />{{flagicon image|Former Flag of KDP.svg}} [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]<br />{{flagicon|Kurdistan}} [[جاش]]ە ھەڵگەڕاوەکان|commander1={{flagicon|Iraq|1991}} [[سەددام حوسێن]]<br />{{flagicon|Iraq|1991}} [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]]<br />{{flagicon image|Flag of the People's Mujahedin of Iran.svg}} [[مەسعوود ڕەجەوی]]|commander2={{flagicon image|Flag of PUK.png}} [[جەلال تاڵەبانی]]<br />{{flagicon image|Flag of PUK.png}} [[نەوشیروان مستەفا]]<br />{{flagicon image|Former Flag of KDP.svg}} [[مەسعوود بارزانی]]|units1=[[File:Iraqi Republican Guard Symbol.svg|15px]] [[پاسەوانی کۆماری (عێراق)|پاسەوانی کۆماری]]<br>{{flagicon image|Flag of the People's Mujahedin of Iran.svg}} [[ڕێکخراوەی موجاھیدینی خەلقی ئێران]]|units2={{flagicon|Kurdistan}} [[پێشمەرگە]]|strength1=|strength2=|casualties1=٥٠٠|casualties2=٤٬٠٠٠}} '''شەڕی دوزخورماتوو''' شەڕێک بوو لە کاتی [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینەکانی ١٩٩١ لە عێراق]] لە نێوان [[پێشمەرگە]] و ھێزەکانی [[ڕژێمی بەعس|عێراقی بەعسی]]. دوزخورماتوو، شارۆچکەیەکی زۆرینە [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمان]]، یەکێک بوو لە باشووریترین شارۆچکەکان کە کەوتە ژێر کۆنترۆڵی پێشمەرگە و پاشان لەلایەن ھێزەکانی حکومەتی عێراقەوە گیرایەوە. == پێشەکی == گرنگیی دوزخورماتوو لەوەدابوو کە دەکەوتە سەر ڕێگای [[بەغدا]]–[[کەرکووک]]، بەو مانایەی کە ھەر ھێزێکی بەھێزکەری حکومەت بۆ کوردستان دەبوو بەناو شارۆچکەکەدا تێپەڕێت. بۆیە بەرگریکردن لە دوزخورماتوو بۆ پاراستنی پێگەکانی [[شەڕی کەرکووک (١٩٩١)|پێشمەرگە لە کەرکووک]] لە پێشینەی کارەکان بوو. == ڕاپەڕین == === ١٠–١٢ی ئازار === ڕاپەڕین لە نێوان ١٠ بۆ ١٢ی ئازار دەستی پێکرد. ھێزەکانی پێشمەرگە لە دەرەوەی شارۆچکەکە کۆببوونەوە و پلانێکیان لەگەڵ دانیشتووانی لایەنگردا ڕێکخستبوو کە لە کاتێکی دیاریکراودا دانیشتووان دەست بە خۆپیشاندانێکی بەرفراوان بکەن و لە ماوەی ٢ کاتژمێردا چەکدارە قورسەکانی پێشمەرگە بەشدارییان تێدا بکەن. قۆناغی سەرەتایی ڕاپەڕین ھەروەھا پاڵپشتییەکی ورەیی لە ھەڵگەڕانەوەی میلیشیا ناوخۆییەکان وەرگرت.<ref name="HRW p58">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Goldstein|یەکەم١=Eric|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zWVRzLncwIoC|سەردێڕ=Endless Torment: The 1991 Uprising in Iraq and Its Aftermath|ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ژپنک=١-٥٦٤٣٢-٠٦٩-٣|شوێن=New York|پەڕە=٥٨}}</ref> زۆربەی ھێزەکانی بەعس بەبێ بەرگری لە شارۆچکەکە ھەڵھاتن، بەڵام شارۆچکەکە لە بارەگای ناوخۆیی بەعسدا شەڕی نێوان پێشمەرگە و بەرپرسانی بەعس و پۆلیسی بەخۆیەوە بینی، کە بووە ھۆی کوژرانی چەندین ھێزی لایەنگری حکومەت.<ref name="HRW p59">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Goldstein|یەکەم١=Eric|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zWVRzLncwIoC|سەردێڕ=Endless Torment: The 1991 Uprising in Iraq and Its Aftermath|ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ژپنک=١-٥٦٤٣٢-٠٦٩-٣|شوێن=New York|پەڕە=٥٩}}</ref> == ھێرشی بەرپەرچی حکومەت == === ١٥ی ئازار === سێ ڕۆژ دوای ئەوەی شارۆچکەکە کەوتە دەستی پێشمەرگە، ھێزە دڵسۆزەکانی بەعس گەیشتنە قەراغی شارۆچکەکە. سوپا لە سێ ئاراستەوە بەرەو شارۆچکەکە پێشڕەوی کرد، بەڵام ١ کیلۆمەتر کورتتر لە شارەکە وەستا، و دەستی کرد بە بۆردوومانکردنی شارەکە بە بەکارھێنانی تۆپخانە، کە بووە ھۆی کوژرانی ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک. ھێزەکانی پێشمەرگە بە ھاوەن و ئاڕ پی جی وەڵامیان دایەوە.<ref name="HRW p59" /> لە ڕۆژی چوارەم یان پێنجەمی ڕاپەڕیندا، ھەلیکۆپتەرەکانی ھێزی ئاسمانیی عێراق گەیشتنە ناوچەکە بۆ یارمەتیدانی سوپا لە بۆردوومانکردندا، و دەستیان کرد بە فڕێدانی ناپاڵم و فۆسفۆر بۆ سەر شارۆچکەکە. سەرەڕای ھەوڵەکانی پێشمەرگە بۆ لێدانی ھەلیکۆپتەرەکان، ئەوان توانیان تا ڕادەیەکی زۆر بەبێ ئاستەنگ کار بکەن.<ref name="HRW p59" /> === ١٧ی ئازار === بە تێگەیشتن لەوەی کە کۆنترۆڵکردنیان لەسەر شارۆچکەکە بەردەوام نییە، پێشمەرگە ھانی ھاووڵاتیانی مەدەنیی ناوخۆیی دا کە پێش ئەوەی شارۆچکەکە بکەوێت جێی بھێڵن. ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە تا ٩٠٪ی دانیشتووانەکەی کە ١٥٠٬٠٠٠–٢٠٠٬٠٠٠ کەس بوون، لە شەوی ١٧ی ئازاردا بەرەو چیاکانی ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەکە ھەڵبێن. بەڵام لەم ماوەیەدا سوپا چووە ناو شارەکەوە.<ref name="HRW p59" /> === کەوتنی شارۆچکەکە === دوای دوو ھەفتە لە بۆردوومان، و سەرەڕای بەرگرییەکی توندی پێشمەرگە، شارۆچکەکە کەوتە دەستی ھێزەکانی حکومەت. لە دوا ڕۆژی گەمارۆدانەکەدا، پاسەوانی کۆماری و یەکە تایبەتەکان دژی شارۆچکەکە بەکارھێنران. حکومەتی عێراق ھەروەھا ٥ یان ٦ مووشەکی لە خولەکێکدا لە ئاراستەی تکریتەوە ئاراستەی شارۆچکەکە دەکرد، کە بووە ھۆی ئەوەی تا ١/٤ی شارۆچکەکە لێی بدرێت.<ref name="HRW p59" /> سەرچاوەکانی تر ئاماژەیان بەوە کردووە کە تا نیوەی شارۆچکەکە بەھۆی شەڕەوە وێران بووە.<ref name="HRW p60">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Goldstein|یەکەم١=Eric|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zWVRzLncwIoC|سەردێڕ=Endless Torment: The 1991 Uprising in Iraq and Its Aftermath|ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ژپنک=١-٥٦٤٣٢-٠٦٩-٣|شوێن=New York|پەڕە=٦٠}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{شریتی دەروازە|عێراق|شەڕی نێوخۆیی}} [[پۆل:ڕاپەرینەکانی ساڵی ١٩٩١ لە عێراق]] [[پۆل:ھێرشە ئاسمانییەکان لە عێراق]] s4vxsyqoyb675xhubdwjsl1hle27wgr 0 288860 1593081 1592941 2026-06-22T12:04:06Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593081 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ئالبێرت - لەندەن|ناوی خۆماڵی=Albert Bridge|وێنە=Albert Bridge, London - Oct 2012.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ئالبێرت بەسەر ڕووباری تەمز، لەندەن.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A3031) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]] ([[چێڵسی]] بۆ [[باترسی]])|نەخشەسازیی=پردی تێکەڵ (کەیبڵ-ڕاگیراو/ھەڵواسراو/تیرچە)|کەرەستە=ئاسنی داڕێژراو، پۆڵا، کۆنکرێت|درێژیی گشتی=٢٢٠ مەتر (٧١٠ پێ)|پانی=١٢.٥ مەتر (٤١ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=ڕۆلاند مەیسن ئۆردیش (دیزاینی سەرەتایی)|کرایەوە=٣١ی ئابی ١٨٧٣}} '''پردی ئالبێرت''' (بە ئینگلیزی: Albert Bridge) پردێکی ڕێگای ئۆتۆمبێلە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]] درێژ دەبێتەوە و ناوچەکانی [[چێڵسی]] لە باکوور و [[باترسی]] لە باشوور پێکەوە دەبەستێتەوە. پردەکە بەھۆی لاوازیی پێکھاتەکەیەوە نازناوی "خانمە لەرزۆکەکە" (The Trembling Lady)ی لێ نراوە و بە درێژایی مێژووی خۆی ڕووبەڕووی چەندین کێشەی ئەندازیاری بووەتەوە. بەھۆی نەخشە ناوازە و جوانییەکەیەوە، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* پۆلێن کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, London |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Bridge,_London |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو و نەخشەسازیی == نەخشەی سەرەتایی پردەکە لەلایەن ئەندازیار [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.| ڕۆلاند مەیسن]] ئۆردیش لە ساڵی ١٨٦٤ پێشکەش کرا، کە شێوازێکی پێشکەوتووی جۆری کەیبڵ-ڕاگیراو (cable-stayed) بوو و بە سیستەمی ئۆردیش-لۆفوڤر ناسرابوو. بەڵام بەھۆی دواکەوتنی کارەکان، نەخشەکە لەلایەن سێر جۆزێف بازاڵجێتەوە گۆڕانکاریی تێدا کرا و توخمەکانی پردی ھەڵواسراوی (suspension bridge) بۆ زیاد کرا. پردەکە دواجار لە ساڵی ١٨٧٣ بە ڕووی ھاتوچۆدا کرایەوە.<ref name="historicbridges">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge |ناونیشان=https://historicbridges.org/bridges/browser/?bridgebrowser=unitedkingdom/albertbridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم تێکەڵکردنە وای کردووە کە پردی ئالبێرت ببێتە خاوەنی پێکھاتەیەکی ئەندازیاریی ناوازە و تێکەڵ. == کێشە پێکھاتەییەکان و گۆڕانکارییەکان == ھەر زوو دوای کردنەوەی، دەرکەوت کە پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە لاوازە و بەھۆی لەرینەوەی زۆرەوە نازناوی "خانمە لەرزۆکەکە"ی بەدەستھێنا. بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، تابلۆی ھۆشداری لە دەروازەکانی پردەکەدا دانران کە داوا لە سەربازەکان دەکەن "ڕێکوپێکیی ھەنگاو بشکێنن" لە کاتی پەڕینەوەدا، ئەم تابلۆیانە تا ئەمڕۆش ماونەتەوە. لە ساڵی ١٨٨٤، بازاڵجێت جارێکی دیکە بە زنجیری پۆڵایینی نوێ پردەکەی بەھێزتر کرد.<ref name="britainexpress">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge, London |ناونیشان=https://www.britainexpress.com/London/albert-bridge.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> کێشە ھەرە گەورەکە لە ساڵی ١٩٧٣ چارەسەر کرا، کاتێک دوو پایەی [[کۆنکریت|کۆنکرێتی]] لە ناوەڕاستی ڕووبارەکەدا لەژێر پردەکەدا زیاد کران بۆ پشتگیریکردنی کێشی زیاد. ئەم کارە، کە بڕیار بوو کاتی بێت، بووە ھۆی ئەوەی کە پردەکە ببێتە تێکەڵەیەک لە سێ جۆر نەخشەی جیاواز (کەیبڵ-ڕاگیراو، ھەڵواسراو، و تیرچەیی)، بەڵام تا ئێستاش پایەکان وەک خۆیان ماونەتەوە. بەھۆی ئەم لاوازییەوە، سنوورێکی توندی کێش (٢ تۆن) بەسەر پردەکەدا سەپێنراوە.<ref name="wiki" /><ref name="historicbridges" /> [[پەڕگە:Albert_Bridge_at_night,_London,_UK_-_Diliff.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی ئالبێرت لە شەودا، ڕووناککراوە بە زیاتر لە ٤,٠٠٠ گڵۆپی LED.]] == دیمەن و گرنگیی کەلتووری == پردی ئالبێرت بە یەکێک لە جوانترین پردەکانی [[لەندەن]] دادەنرێت، بەتایبەتی لە شەواندا. لە ساڵی ١٩٩٢، بە زیاتر لە ٤,٠٠٠ گڵۆپی LED ڕازێنرایەوە، کە دیمەنێکی سەرنجڕاکێشی پێ دەبەخشێت و وای لێ کردووە ببێتە یەکێک لە ھێما دیارەکانی [[ڕووباری تەمز]]. پردەکە بە ڕەنگی پەمەیی، شین و سەوز بۆیاخ کراوە، کە لە بنەڕەتدا بۆ ئەوە بووە کە لەناو تەم و مژدا بە ئاسانی ببینرێت و کەشتییەکان خۆیانی پیا نەکێشن.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albert Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/albert-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251011042528/https://illuminatedriver.london/bridges/albert-bridge |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێکی تر لە تایبەتمەندییە ناوازەکانی ئەوەیە کە تاکە پردی سەرەکیی ڕووباری تەمزە لە ناوەڕاستی لەندەن کە ھێشتا ژووری باجگرتنە (tollbooths) ڕەسەنەکانی لە ھەردوو سەرەکەیدا ماونەتەوە، کە یادگاریی ئەو سەردەمەن کە خەڵک ناچار بوون باج بدەن بۆ پەڕینەوە.<ref name="britainexpress" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئەندازیاری|پردەکان|بەریتانیا|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Albert Bridge}} [[پۆل:پردەکانی لەندەن]] [[پۆل:بینا پارێزراوەکانی پۆلی دووەم* لە لەندەن]] [[پۆل:پردەکانی سەر ڕووباری تێمز]] [[پۆل:پردە ھەڵواسراوەکان لە ئینگلتەرا]] [[پۆل:پردەکان کە لە ١٨٧٣ تەواو بوون]] mhkyt2htr3d7blowsafezf6o698b2k9 0 289015 1593377 1540183 2026-06-23T09:12:14Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593377 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} بەپێی [[دەستووری عێراق]]، کۆماری [[عێراق]] لە پایتەخت و ناوچە فیدراڵییەکان و پارێزگارە [[لامەرکەزی|لامەرکەزییەکان]] و ئیدارە ناوخۆییەکان پێکدێت. لە ماددەی ١١٧ی دەستووردا [[ھەرێمی کوردستان]] وەک ھەرێمێکی فیدراڵی ناساندووە و لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٣، بە تاکە ھەرێمی فیدراڵی لە وڵاتدا دەمێنێتەوە.<ref name="“Wilson”">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Marina Ottaway |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-demise-federalism |سەردێڕ=Iraq: The Demise of Federalism {{!}} Wilson Center |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250723111740/https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-demise-federalism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == پوختە == مۆدێلی حکومڕانی فیدراڵی عێراق دوای ساڵی ٢٠٠٥، وەک لە دەستووردا دیارە، چەمکی [[لامەرکەزی|لامەرکەزییەت]] و شاردنەوەی دەسەڵات لە حکوومەتی فیدراڵی بۆ دابەشکردنە کارگێڕییەکان، واتە پارێزگا و قەزاکان، لەخۆدەگرێت. ھەردوو [[پارێزگا]] و [[قەزا]]کان لە عێراقدا گەرەنتی دەستوورییان پێدراوە بۆ ئەوەی تا ئاستێک حوکمڕانی خۆجێیی سەربەخۆ لەو بابەتانەدا کە فیدراڵی نین ئەنجام بدەن. یەک یان زیاتر لە [[پارێزگاکانی عێراق]] دەتوانن خۆیان وەک ھەرێمێک ڕێکبخەن بە داواکارییەک بۆ دەنگدان لەسەری لە ڕاپرسییەکدا کە بە یەکێک لەم دوو ڕێگایە پێشکەش دەکرێت: داواکارییەک لە لایەن سێیەکی ئەندامانی ئەنجومەنی ھەر پارێزگایەک کە دەیەوێت ھەرێمێک دروست بکات، یان داواکارییەک لە لایەن دەیەکی دەنگدەران لە ھەر پارێزگایەک کە دەیەوێت ھەرێمێک دروست بکات. سیستمی سیاسی لە عێراقدا ناھاوسەنگە، و تەنھا تایبەتمەندی فیدراڵی کە عێراق جیادەکاتەوە، [[ھەرێمی کوردستان]]ە، لە کاتێکدا باقی عێراق یەکگرتوو دەمێنێتەوە. گەشەسەندنەکانی دوایی لە سیاسەتی ناوخۆیی وڵات، لەوانەش ئاراستەی گەشەکردوو بەرەو ناوەندگەرایی و داخورانی سیستماتیکی دەسەڵاتەکانی ھەرێمی کوردستان، وای لە ھەندێک کردووە کە گومان لە داھاتووی فیدراڵی و لامەرکەزییەت لە عێراقدا بورووژێنن.<ref>https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-demise-federalism</ref> == دەسەڵاتەکان == بەشی چوارەمی دەستوور دەسەڵاتە تایبەتەکانی حکوومەتی فیدراڵی دیاریدەکات، و بەشی پێنجەمیش دەسەڵاتەکانی ھەرێمە فیدراڵییەکان دیاریدەکات. لەگەڵ ئەوەشدا، دەستوور بە شێوەیەکی ڕوون ئاماژە بەوە ناکات کە ھەرێمە فیدراڵییەکان «حوکمڕانی خۆجێیی سەربەخۆ»یان ھەیە. دەسەڵاتەکانی ھەرێمەکان دابەش دەکرێن بۆ دوو جۆر: دەسەڵاتە ھاوبەشەکان (کە لە ماددەی ١١٤دا ھاتووە)، واتە ئەو دەسەڵاتانەی کە ھەرێمەکان لەگەڵ حکوومەتی فیدراڵیدا ئەنجامی دەدەن، وەک دانانی سیاسەتی گشتی پەروەردەیی تێیاندا؛ و دەسەڵاتە شاردراوەکان، واتە ئەو دەسەڵاتانەی کە سەر بە جۆری یەکەم نین و وەک دەسەڵاتی فیدراڵی تایبەت ھەژمار ناکرێن. بۆ نموونە، دەستوور ھەرێمە فیدراڵییەکان شاردەوە بە ئەنجامدانی «[[دەسەڵاتی جێبەجێکار|دەسەڵاتە جێبەجێکار]] و [[دەسەڵاتی یاسادانان|یاسادانان]] و دادوەرییەکان بەپێی [[دەستوور]]» لەو بابەتانەدا کە لە دەرەوەی دەسەڵاتی تایبەتی حکوومەتی فیدراڵیدان. لە حاڵەتی بوونی ناکۆکی یاساییدا، ھەرێمەکان ڕێگەیان پێدراوە یان «جێبەجێکردنی»یاسا فیدراڵییەکان لە ھەرێمەکەدا «ھەموار بکەنەوە»، یان یاسا ھەرێمییەکان پێشینەیان پێدەدرێت لەو بوارانەدا کە پەیوەندییان بە دەسەڵاتە شاردراوەکان یان ھاوبەشەکانەوە ھەیە بە ڕێککەوت، تا ئەو کاتەی کە دژ بە دەستوور نەبن. ھەرێمە فیدراڵییەکان ڕێگەیان پێدراوە کە ھێزە ئەمنییەکانی ناوخۆی ھەرێمەکە وەک پۆلیس و ھێزە ئەمنییەکان و پاسەوانانی ھەرێمەکان دروست بکەن و ڕێکیان بخەن. لە نموونەکانی دەسەڵاتە تایبەتەکانی حکوومەتی فیدراڵی بریتین لە پەسەندکردنی پەیماننامە نێونەتەوەیییەکان و داڕشتنی سیاسەتی دەرەوە. دادگای باڵای فیدراڵی لێکدانەوەی دەستوور و یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکان لە نێوان حکوومەتی فیدراڵی و پارێزگاکان و ھەرێمەکان و ئەو بابەتانەی کە پەیوەندییان بە دەستووریبوونی ھەموو یاساکانەوە ھەیە لە ئەستۆ دەگرێت. لە شوباتی ٢٠٢٤ەوە، دادگای باڵای فیدراڵی دەسەڵاتەکانی فراوانتر کردووە بۆ ئەوەی دەسەڵاتی ھەموارکردنەوەی ئەو یاسایانەش بگرێتەوە کە لە لایەن دەستەکانی یاسادانانی ھەرێمە فیدراڵییەکانەوە پەسەند کراون، وەک ئەوانەی کە لە لایەن پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانەوە پەسەند کراون.<ref>https://web.archive.org/web/20240725143220/https://www.iraqfsc.iq/news.5121/</ref> == کێشەکان == === ئەنجومەنی فیدراڵی دانەمەزراوە === دەستوور لە ماددەی ٦٥دا ئاماژە بەوە دەکات کە «ئەنجومەنێکی یاسادانان بە ناوی «ئەنجومەنی فیدراڵی» دادەمەزرێت، کە نوێنەرانی [[ھەرێم]]ەکان و [[پارێزگا]] نا ڕێکخراوەکان لە ھەرێمێکدا لەخۆ دەگرێت. یاسایەک، کە بە زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی [[ئەنجومەنی نوێنەران]] دەردەچێت، پێکھاتەی ئەنجومەنی فیدراڵی و مەرجەکانی ئەندامێتی و دەسەڵاتەکانی و ھەر شتێکی پەیوەندیدار بەو ئەنجومەنەوە ڕێکدەخات». وا گریمانە دەکرێت، لە [[تیۆری]]دا، ئەم ئەنجومەنە وەکوو ئەنجومەنی باڵا لە دەستەیەکی یاسادانانی دوو ئەنجومەنیدا کار بکات، و پەسەندکردنی یاساکانی پەیوەندیدار بە کاروباری دەسەڵاتە ھەرێمی و ناوچەیییەکان و حوکمڕانی ئاسان بکات. تا مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤، ئەنجومەنی فیدراڵی دانەمەزراوە، کە ئەمەش ڕێگرێکە لەبەردەم جێبەجێکردنی [[فیدرالیزم|فیدراڵییەت.]] لە ئەنجامدا، گەرەنتی دەستووریی لامەرکەزیی ھێشتا بە تەواوی بەدی نەھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://timep.org/2018/11/08/iraqs-missing-federation-council/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250706212105/https://timep.org/2018/11/08/iraqs-missing-federation-council/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ھەڵوەشاندنەوەی ھەرێمی کوردستان === لەدوای ھەوڵی شکستخواردووی تاکە ھەرێمی فیدراڵی لە وڵاتەکەدا بۆ جیابوونەوە لە ساڵی ٢٠١٧، ھەرێمەکە شاھیدی داخورانێکی بەردەوامی دەسەڵاتەکانی بووە. گرنگیی داھاتووی مۆدێلی فیدراڵی عێراق لەگەڵ دەرکەوتنی سەنتراڵییەت بە ڕوونی جێگەی پرسیارە. لە شوباتی ٢٠٢٢، دادگای باڵای فیدراڵی عێراق بڕیارێکی دەرکرد و یاسای نەوت و گازی ھەرێمی ھەڵوەشاندەوە، کە لەلایەن پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانەوە پەسەند کرابوو، بە بیانووی نادەستووریبوونی یاساکە. ئەم بڕیارە بە فەرمی دوای ئەوە کاری پێکرا کە عێراق لە مانگی ئازاری ٢٠٢٣دا دۆسیەیەکی ناوبژیوانی نێودەوڵەتی لە ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی بردەوە. دوای ئەوە، حکوومەتی فیدراڵی ھەموو ھەناردەکردنی نەوتی لە باکووری وڵات ڕاگرت، کە گورزێکی گەورەی لە ئابووریی ھەرێمەکە دا. لە ئەیلوولی ٢٠٢٣، (بەپێی ڕاپۆرتێک کە لەلایەن مۆنیتۆرەوە بڵاوکراوەتەوە)، [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆک وەزیرانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، پەیامێکی تایبەتی بۆ سەرۆکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] نارد و داوای لێکرد دەستوەردان بکات، و گوتی: «ئێستا لە قۆناغێکی تری ھەستیار لە مێژووماندا دەنووسم، قۆناغێک کە دەترسم زاڵبوون بەسەریدا سەخت بێت… ئێمە لە ڕووی ئابوورییەوە خوێنمان لێ دەڕوات و لە ڕووی سیاسییەوە خوێنمان لێ دەڕوات. بۆ یەکەمجار لە ماوەی دەسەڵاتمدا وەک سەرۆکوەزیران، زۆر نیگەرانم کە ئەم ھەڵمەتە شەرمەزارکەرەی دژ بە ئێمە لەوانەیە ببێتە ھۆی داڕمان… مۆدێلی فیدراڵی عێراق کە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ساڵی ٢٠٠٣دا پشتیوانی لێکرد و لەو کاتەوە بانگەشەی پشتیوانی لێکردووە». لە شوباتی ٢٠٢٤، دادگای باڵای فیدراڵی دوو بڕیاری دەرکرد. لە یەکێک لە بڕیارەکاندا، فەرمانی بە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کرد کە سەرجەم داھاتەکانی ڕادەستی حکوومەتی فیدراڵی بکات وەک مەرجێکی پێشوەختە بۆ وەرگرتنی پشکی ساڵانەی لە بوودجەی فیدراڵی. لە بڕیارێکی تردا، دادگاکە یاسای ھەڵبژاردنی [[ھەرێمی کوردستان]]ی ھەڵوەشاندەوە و دەستکاری کرد، کە ئەمەش پێشینەیەکی یاسایی بۆ دووەمیان دانا. بە گۆڕینی یاساکانی، دادگاکە بە کردەوە شوێنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانی گرتەوە. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، مەسروور بارزانی، سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، گوتی: «ئەو ھێرشانەی ئاراستەی ھەرێمی کوردستان دەکرێن، ھەوڵێکی ئەنقەستن لەلایەن دوژمن و نەیار و خائینەکانمانەوە بۆ لێکجیاکردنەوەی پێکھاتەکەی. ئامانجیان لاوازکردنی ھەرێمی کوردستانە لە ڕێگەی دەستدرێژی و فشارێکی بەردەوامەوە، بە ھیوای ئەوەی لە کۆتاییدا دابڕمێت».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/house-divided-can-kurdistan-preserve-its-autonomy |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250710135142/https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/house-divided-can-kurdistan-preserve-its-autonomy |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.iraqfsc.iq/news.4805/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250318075507/https://www.iraqfsc.iq/news.4805/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-and-demise-federalism |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250724122326/https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-and-demise-federalism |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>https://www.al-monitor.com/originals/2023/09/letter-biden-barzani-warns-iraqi-kurdistans-collapse-urges-mediation</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240725143220/https://www.iraqfsc.iq/news.5121/</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/393869 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241212041756/https://www.kurdistan24.net/en/story/393869 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ماددەی ١٤٠ی جێبەجێ نەکراو === ماددەی ١٤٠ی دووەم لە [[دەستووری عێراق]]دا ئاماژە بەوە دەکات: «بەرپرسیارێتییەکانی خرایە سەر [[حکوومەتی کاتیی عێراق|دەسەڵاتی جێبەجێکاری حکوومەتی کاتیی عێر]]اقی کە لە ماددەی ٥٨ی یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەت بۆ قۆناغی گواستنەوەدا باسکراوە، درێژ دەبێتەوە و بەردەوام دەبێت بۆ دەسەڵاتی جێبەجێکاری ھەڵبژێردراو بەپێی ئەم دەستوورە، بەو مەرجەی کە بە تەواوی جێبەجێ بکرێن (ئاساییکردنەوە، سەرژمێری و کۆتایی پێھێنان بە [[ڕیفراندۆم|گشتپرسییەک]] لە [[کەرکووک]] و [[ناوچە جێناکۆکەکان|ناوچەکانی تری جێناکۆک]] بۆ دیاریکردنی ویستی ھاووڵاتییانی)، لە وادەیەکدا کە لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ تێپەڕ نەکات».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/droi/dv/504_nora-/504_nora-en.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250329173836/https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/droi/dv/504_nora-/504_nora-en.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ماددەی ٥٨ی یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەتی کاتیی ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو ناوچانەی پێشتر کاریگەریی سیاسەتەکانی بەعسیان لەسەر بووە بۆ گۆڕینی دیموگرافی، ھەروەھا گۆڕانکارییە ھەرێمییەکان وەک دووبارە دیاریکردنەوەی سنووری پارێزگاکان، دەبێت لە ڕووی دیموگرافی و کارگێڕییەوە «ئاسایی بکرێنەوە» بە گێڕانەوەیان بۆ پێکھاتەی نەتەوەیی سەرەتایی خۆیان و ھەروەھا سنوورەکانی پارێزگاکان. ئەوانەی بە زۆرەملی ئاوارە کراون یان مافەکانیان بە شێوەیەکی تر لەلایەن ڕژێمی پێشووەوە لێ زەوت کراوە، دەبێت لە موڵک و ماڵی سەرەتایی خۆیاندا نیشتەجێ بکرێنەوە یان قەرەبوو بکرێنەوە. سەبارەت بە نیشتەجێبووانی «نوێ» کە لەلایەن ڕژێمی بەعسی پێشووەوە بۆ ئەوێ ھێنراون، دەبێت ئەوانیش قەرەبوو بکرێنەوە و بگوازرێنەوە. لە کۆتاییدا، سەرژمێرییەک ئەنجام دەدرێت بۆ دیاریکردنی پێکھاتەی نەتەوەیی فەرمیی خاکەکان، جگە لە گشتپرسییەک کە دۆخی خاکە جێناکۆکەکان دیاری دەکات؛ واتە ئایا دەبنە بەشێک لە ھەرێمی کوردستان یان نا. تا مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ھیچ ھەنگاوێکی کردەیی بۆ جێبەجێکردنی بڕیارەکانی ماددەکە نەنراوە، بەڵکوو دەسەڵاتدارانی کورد بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە [[حکوومەتی عێراق]] دەستی بە [[تەعریبکردن]]ی خاکە جێناکۆکەکان کردووەتەوە.<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/383189</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Iraq/Blocked-path-for-Article-140-sparks-ongoing-regional-disputes-MP |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250620224426/https://shafaq.com/en/Iraq/Blocked-path-for-Article-140-sparks-ongoing-regional-disputes-MP |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ناوچە فیدراڵییە پێشنیازکراوەکان == لە کاتێکدا عێراق ھێشتا لەژێر داگیرکاریدا بوو، لە مانگی ئایاری ٢٠٠٧، [[جۆ بایدن]]، ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] لەو کاتەدا، پێشنیاری دابەشکردنی عێراقی کرد بۆ سێ ناوچە بەپێی ناسنامە نەتەوەیی و تائیفییەکان ([[شیعە|شیعی]]، [[سوننی]]، و [[کورد]]ی). ئەم چارەسەرە ئامانجی بوو وڵاتەکە لە گرژییە تائیفییەکان بپارێزێت، و ڕێگە بە ھەر یەکێک لە پێکھاتە سەرەکییەکانی بدات کە بڕێک لە خۆبەڕێوەبردنی ناوخۆیی لە ناوچەکانیاندا پەیڕەو بکەن، و بەم شێوەیە کێشە سەرەکییەکە چارەسەر بکات کە بە ھۆکارێکی ململانێ لە وڵاتەکەدا سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://eismena.com/en/article/an-independent-federal-state-for-sunnis-in-iraq-2024-02-14 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250615212937/https://eismena.com/en/article/an-independent-federal-state-for-sunnis-in-iraq-2024-02-14 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ناوچەی ئاشوور (نێوان دوو ڕووبار) === لە ٥ی ئازاری ٢٠١٧، نوێنەرانی [[ئاشووری]] و [[ئێزیدی]] و [[تورکمان]] بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای دامەزراندنی ناوچەیەکی فیدراڵی نیمچە سەربەخۆیان لە باکووری عێراق کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.agos.com.tr/en/article/18082/we-believe-that-trump-will-support-christian-autonomous-region-in-iraq |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250428221949/https://www.agos.com.tr/en/article/18082/we-believe-that-trump-will-support-christian-autonomous-region-in-iraq |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ناوچەی شیعە === لە مانگی ئابی ٢٠٠٥، و پێش پەسەندکردنی فەرمیی دەستووری نوێی عێراق، [[عەبدولعەزیز حەکیم]]، سەرکردەی حیزبی ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی ئیسلامی لە عێراق، پێشنیاری دامەزراندنی ناوچەیەکی فیدراڵی جیاوازی لە باشووری عێراقدا کرد، کە سەرجەم پارێزگا زۆرینە شیعەکانی عێراقی لەخۆ بگرتایە؛ بەڵام، ئەم بیرۆکەیە لەناو کۆمەڵگەی شیعە لە عێراقدا قبووڵکردنێکی گشتگیری بەدەست نەھێنا. وتەبێژی ئیبراھیم جەعفەری، سەرۆکوەزیرانی ئەو کاتە لە [[حیزبی دەعوەی ئیسلامیی|حیزبی دەعوە]]، بانگەوازەکەی ڕەتکردەوە و وەسفی کرد بە «بیرۆکەیەکی خراپ». لەلایەن سوننەکانەوە بە توندی ئیدانە کرا، بە پلەی یەکەم بەھۆی ھاتنە ناوەوەی [[پارێزگای بەسر]]ەی دەوڵەمەند بە نەوت. ئەوان گریمانەی ئەوەیان دەکرد کە داھاتی نەوتی ئەو کاتە مافێکی تایبەت دەبێت بۆ شیعەکان لە ناوچە پێشنیازکراوەکەدا.<ref>https://www.theguardian.com/world/2005/aug/11/iraq1</ref> === ناوچەی سوننە === ھەرێمی سوننی ھەرێمێکی فیدراڵی پێشنیازکراوە کە سەرجەم پارێزگا عەرەبییە زۆرینە سوننییەکانی وڵاتەکە لەخۆ دەگرێت. ئامانج لێی ئەوەیە کە ڕێگە بە دانیشتووانی عەرەبی سوننە لە عێراق بدات بڕێک لە خۆبەڕێوەبردنی ناوخۆیی پەیڕەو بکەن. === ناوچەی دیالە === لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١، ئەنجومەنی پارێزگای دیالە دەنگی دا بۆ ڕاگەیاندنی پارێزگاکە وەک ھەرێمێکی فیدراڵی، لە کاتێکدا زۆرینەی ئەندامانی داواکارییەکی فەرمییان ئاراستەی حکوومەتی ناوەندی کرد سەبارەت بە بڕیارەکە، و جێگری سەرۆکی ئەنجومەن [[سادق حوسێن]]ی دووپاتی کردەوە کە بڕیارەکە بەبێ ڕەزامەندیی ئەنجومەنی سەرۆکایەتیی پارێزگاکە دراوە.<ref>http://ftp.burathanews.com/arabic/news/144059{{بەستەری مردوو|url=http://ftp.burathanews.com/arabic/news/144059 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}</ref> کارگێڕیی [[قەزای خاڵس]] لە [[پارێزگای دیالە]] ھەڕەشەی جیابوونەوە و پەیوەندیکردنی بە پایتەختی [[بەغدا]]وە کرد لە حاڵێکدا ئەگەر ئەنجومەن سوور بێت لەسەر تێپەڕاندنی بڕیاری ڕاگەیاندنی پارێزگاکە وەک ھەرێمێک، لە کاتێکدا ڕای گەیاند کە دەوام لە فەرمانگە حکوومییە ناوخۆیییەکان و قوتابخانەکانی ڕاگرت وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە بڕیارەکە. === ناوچەی سەلاحەددین === لە ٢٧ی تشرینی یەکەم، ئەنجومەنی [[پارێزگای سەلاحەددین]]، بە زۆرینەی زیاتر لە دوو لەسەر سێی ئەندامانی، دەنگی دا بە بڕیارێک بۆ گۆڕینی پارێزگاکە بۆ ھەرێمێکی فیدراڵی «لەناو عێراقی یەکگرتوودا». [[نووری مالیکی]]، سەرۆکوەزیرانی ئەو کاتە، ڕەخنەی لە بەرپرسان گرت، و گوتی کە ئەم ھەنگاوە لەلایەن «ئەندامانی پێشووی [[حیزبی بەعس]]ی قەدەغەکراوەوە دەستیپێکراوە، کە دەیانەوێت ناوچەکە وەک شوێنێکی ئارام بەکاربھێنن».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://annabaa.org/nbanews/2011/11/065.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120511181242/http://annabaa.org/nbanews/2011/11/065.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|عێراق}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکان بە جوگرافیای عێراق]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] o75q3wpb2pzgr0em7bruv4dx1otq4h4 0 289277 1593079 1592949 2026-06-22T12:03:46Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593079 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی ڤۆکسھۆڵ|ناوی خۆماڵی=Vauxhall Bridge|وێنە=Vauxhall Bridge 2009.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی ڤۆکسھۆڵ و پەیکەرە برۆنزییەکانی سەر پایەکانی.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل (ڕێگای A202) و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی کەوانەیی پۆڵایین|ژمارەی مەوداکان=٥|ئەندازیاری نەخشەسازیی=سێر ئەلێکساندەر بینی (ئەندازیار)، دەبلیو. ئی. ڕایلی (نژیاروان)|کرایەوە=٢٦ی ئایاری ١٩٠٦}} '''پردی ڤۆکسھۆڵ''' (بە ئینگلیزی: Vauxhall Bridge) پردێکی کەوانەیی پۆڵایینە کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ناوەڕاستی [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] ھەڵکەوتووە. پردەکە ناوچەی ڤۆکسھۆڵ لە کەناری باشوور بە ناوچەی پیملیکۆ لە کەناری باکوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، بەھۆی ئەو پەیکەرە زیوییە گەورانەی کە لەسەر پایەکانی جێگیر کراون، ناسراوە و وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم* (Grade II*) تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Vauxhall_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی ڕیجێنت (١٨١٦–١٨٩٨) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا بە ناوی "پردی ڕیجێنت" ناسرابوو و لەلایەن ئەندازیار جەیمس ووڵکەرەوە نەخشەی بۆ کێشرابوو. لە ساڵی ١٨١٦ کرایەوە و یەکەم پردی ئاسنی داڕێژراو بوو کە بەسەر [[ڕووباری تەمز|ڕووباری تەمزدا]] لە [[لەندەن]] دروست دەکرا. پردەکە لە نۆ کەوانەی ئاسنین پێکھاتبوو کە لەسەر پایەی بەردین وەستابوون.<ref name="gracesguide">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://www.gracesguide.co.uk/Vauxhall_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> بەڵام، بەھۆی کاریگەریی بەردەوامی ڕەوتی ئاوی ڕووبارەکە، بناغەی پایەکانی تووشی داخوران (scour) بوون و پردەکە بە تێپەڕبوونی کات ناجێگیر بوو. دوای چەندین کاری چاکسازیی تێچووبەرز، دواجار لە ساڵی ١٨٩٨ بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="historyoflondon">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The original Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://www.thehistoryoflondon.co.uk/the-original-vauxhall-bridge/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:View_of_Vauxhall_Bridge_and_St_George_Wharf_Tower_from_Lambeth_Bridge.jpg|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی پردی ڤۆکسھۆڵ لە دوورەوە.]] === پردی دووەم و ئێستا (١٩٠٦–ئێستا) === پردی دووەم، کە پردی ئێستایە، لەلایەن سێر ئەلێکساندەر بینی، ئەندازیاری سەرەکیی ئەنجومەنی شاری لەندەن، و نژیاروان دەبلیو. ئی. ڕایلی، نەخشێنرا. کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٨٩٨ دەستی پێ کرد، بەڵام بەھۆی کێشەی تەکنیکی و گفتوگۆ لەسەر نەخشەکەیەوە کارەکان دواکەوتن. دواجار، پردەکە لە ٢٦ی ئایاری ١٩٠٦ کرایەوە. پردی نوێکە لە پێنج کەوانەی پۆڵایین پێکھاتووە کە لەسەر پایەی گرانیتی وەستاون. ئەمە یەکەم پرد بوو لە لەندەن کە ڕێڕەوی تایبەتی بۆ ترام لەسەر بوو.<ref name="wiki" /> == پەیکەرەکان و نژیاروانی == تایبەتمەندیی ھەرە دیاری پردی ڤۆکسھۆڵ بریتییە لە ھەشت پەیکەری برۆنزیی گەورە کە لەسەر پایەکانی (piers) پردەکە جێگیر کراون. ئەم پەیکەرانە بەشێک نەبوون لە نەخشە ئەندازیارییە سەرەتاییەکەی بینی، بەڵکو لەسەر پێشنیاری نژیاروان، ڕایلی، زیاد کران. پەیکەرەکان لەلایەن دوو پەیکەرتاش، ئەلفرێد Drury و فرێدریک پۆمەرۆی، دروست کراون و نوێنەرایەتیی چەمکی ئەبستراکت دەکەن.<ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Vauxhall Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/vauxhall-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250807125845/https://illuminatedriver.london/bridges/vauxhall-bridge |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''لای سەرەوەی ڕووبار (Upstream)، کاری پۆمەرۆی:''' کشتوکاڵ، نژیاروانی، ئەندازیاری، گۆزەکەری. '''لای خوارەوەی ڕووبار (Downstream)، کاری Drury:''' زانست، ھونەرە جوانەکان، حکومەتی خۆجێی، پەروەrdە. ئەم پەیکەرانە جوانییەکی ھونەریی ناوازەیان بە پردەکە بەخشیوە و وایان کردووە لە پردەکانی تری لەندەن جیاواز بێت.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Vauxhall Bridge}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] 47p9mm4bg0ekdbi77sitl068cvflo0n 0 289288 1593080 1592947 2026-06-22T12:03:56Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593080 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی پرد|ناوی فەرمی=پردی چێڵسی|ناوی خۆماڵی=Chelsea Bridge|وێنە=Chelsea Bridge, London.jpg|شرۆڤەی وێنە=پردی چێڵسی لە لەندەن، کە چێڵسی بە باترسییەوە دەبەستێتەوە.|ھەڵگرتن=ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە|پەڕینەوە=[[ڕووباری تەمز]]|شوێن=[[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]]|نەخشەسازیی=پردی ھەڵواسراوی خۆیی (Self-anchored suspension)|درێژیی گشتی=٢١٣ مەتر (٦٩٨ پێ)|پانی=٢٠ مەتر (٦٦ پێ)|ئەندازیاری نەخشەسازیی=جی. تۆفام فۆرێست، ئی. پی. ویلەر|کرایەوە=٦ی ئایاری ١٩٣٧}} '''پردی چێڵسی''' (بە ئینگلیزی: Chelsea Bridge) پردێکی ھەڵواسراوی خۆییە بۆ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل و پیادە، کە بەسەر [[ڕووباری تەمز]] لە ڕۆژئاوای [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] دروست کراوە. پردەکە ناوچەی چێڵسی لە کەناری باکوور بە باترسی لە کەناری باشوور دەبەستێتەوە. پردی ئێستا، کە دووەم پردە لەم شوێنەدا، وەک باڵەخانەیەکی پارێزراوی پۆلی دووەم تۆمار کراوە.<ref name="wiki">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chelsea Bridge |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Chelsea_Bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == مێژوو == === پردی یەکەم: پردی ڤیکتۆریا (١٨٥٨–١٩٣٤) === یەکەم پرد لەم شوێنەدا بە ناوی "پردی ڤیکتۆریا" ناسرابوو، کە لەلایەن ئەندازیار تۆماس پەیجەوە نەخشەی بۆ کێشرابوو و لە ساڵی ١٨٥٨ کرایەوە. ئامانج لە دروستکردنی، دابینکردنی ڕێڕەوێکی نوێ بوو بۆ گەیشتن بە پارکی باترسی (Battersea Park) کە تازە دروست کرابوو. بەڵام پردەکە لە ڕووی پێکھاتەوە لاواز بوو و باجی پەڕینەوەی لێ وەردەگیرا، ئەمەش بووە ھۆی ناڕەزایەتیی خەڵک. بۆ دوورکەوتنەوە لە پەیوەستکردنی ناوی [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا]] بە پردێکی نادڵنیا و کێشەدارەوە، ناوی پردەکە بۆ "پردی چێڵسی" گۆڕدرا. دواجار بەھۆی زیادبوونی ھاتوچۆ و لاوازیی پێکھاتەکەیەوە، لە ساڵی ١٩٣٤ بڕیاری ڕووخاندنی درا.<ref name="layers">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chelsea Bridge |ناونیشان=https://www.layersoflondon.org/map/records/chelsea-bridge-73593738-07c0-41eb-b27b-b2d910d66b43 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="londonist">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Secrets Of Chelsea Bridge |ناونیشان=https://londonist.com/london/features/secrets-of-chelsea-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:London's_Chelsea_Bridge_3.jpg|چەپ|وێنۆک|پردی چێڵسی بە شەو، کە بەشێکە لە پڕۆژەی ڕووناککردنەوەی ڕووباری تەمز.]] === پردی ئێستا (١٩٣٧–ئێستا) === پردی دووەم و ئێستا لەلایەن ئەنجومەنی شاری لەندەنەوە دروست کرا و لە ٦ی ئایاری ١٩٣٧ لەلایەن سەرۆک وەزیرانی کەنەدا، [[ماکنزی کینگ]]، بە فەرمی کرایەوە. ئەم پردە یەکەم پردی ھەڵواسراوی خۆیی بوو کە لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] دروست دەکرا. نەخشەکەی لەلایەن جی. تۆفام فۆرێست و ئی. پی. ویلەرەوە ئامادە کرا. یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەوە بوو کە تەواوی پۆڵای بەکارھاتوو لەناوخۆی [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیادا]] بەرھەم ھێنرابوو، کە لەو سەردەمەدا جێی شانازی بوو.<ref name="wiki" /><ref name="illuminated">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Chelsea Bridge |ناونیشان=https://illuminatedriver.london/bridges/chelsea-bridge |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250807140937/https://illuminatedriver.london/bridges/chelsea-bridge |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نەخشەسازیی و وردەکارییەکان == پردی چێڵسی بە نەخشە سادە و جوانەکەی ناسراوە کە لەگەڵ ژینگەی دەوروبەریدا دەگونجێت. پردەکە چوار تاوەری شەشپاڵووی ھەیە کە کێبلە ھەڵواسراوەکانی پێوە بەستراوە. یەکێک لە وردەکارییە سەرنجڕاکێشەکانی، ستوونەکانی ڕووناکییە (گلۆپەکان). ھەر یەکێک لەم ستوونانە بە پەیکەرێکی بچووکی کەشتیی جەنگیی کۆن (galleon) ڕازێنراوەتەوە، کە جوانییەکی تایبەتی بە شێوەی گشتیی پردەکە بەخشیوە. لەم دواییانەدا، پردەکە بووەتە بەشێک لە پڕۆژەی "Illuminated River"، کە تێیدا بە شێوازێکی ھونەری و نوێ ڕووناک کراوەتەوە.<ref name="londonist" /><ref name="illuminated" /> == گرنگیی کەلتووری == لە ناوەڕاستی [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەمدا]]، پردی چێڵسی بووە شوێنێکی ناسراو بۆ کۆبوونەوەی ماتۆڕسواران. بۆ چەندین دەیە، پردەکە شوێنی پێکدادانی نێوان گرووپە جیاوازەکانی ماتۆڕسواران بوو، بەتایبەتی لە نێوان "مۆدەکان" و "ڕۆکەرەکان". یەکێک لە بەناوبانگترین ڕووداوەکان لە ساڵی ١٩٧٠ ڕوویدا، کاتێک پێکدادانێکی گەورە لە نێوان پۆلیس و سەدان ماتۆڕسواردا ڕوویدا، کە بووە ھۆی دەستگیرکردنی چەندین کەس. ئەم ڕووداوانە پردەکەیان کردە بەشێک لە مێژووی کەلتووریی لاوانی لەندەن.<ref name="wiki" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لەندەن|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|نژیاروانی|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Chelsea Bridge}} [[پۆل:پردەکانی ئینگلتەرا]] pjempjtpubzis28zlsg1qiupbl1zt0i 3 292165 1593304 1560871 2026-06-22T23:30:51Z Sakura emad 42467 ئاگادارکردنەوە: پاڵاوتنی سڕینەوەی خێرای [[:ڕەوان تالب حەمید]]. 1593304 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٣٠، ١ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) ==[[:ڕەوان تالب حەمید]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:ڕەوان تالب حەمید]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا چوونکە وتارێکە لەبارەی کەسێک، شتێک، ڕێکخراوێک (گرووپی مۆسیقی، بانک، کۆمپانیا، ھتد.)، ناوەڕۆکێکی وێب یان ڕووداوێکی ڕێکخراو کە ئاماژە بە گرنگی یان پێویستی بابەتەکەی نادات و [[وپ:بایەخداری|بێبایەخە]]. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و٧|پێوەری ژمارە ٧ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە. لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ڕەوان تالب حەمید|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%95%DB%95%D9%88%D8%A7%D9%86+%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AD%DB%95%D9%85%DB%8C%D8%AF|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 102x1rjcfqxaxhf0l8i9a50u9bagqvd 4 292559 1593108 1593062 2026-06-22T12:35:12Z Shaween 18477 /* پزیشکی */ 1593108 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆڤ]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشیی ئەدیسن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} retllsy7klv9wl86rijg2e9xphtyg2i 1593123 1593108 2026-06-22T13:38:10Z Ari Qasm 57423 1593123 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆڤ]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشیی ئەدیسن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} asizm6gugmcllolfvs9prc2q2ewzecr 1593196 1593123 2026-06-22T16:59:30Z Ari Qasm 57423 1593196 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشیی ئەدیسن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} hif7l5c001wicn6pj1nkq1o13lpc4ko 1593222 1593196 2026-06-22T17:10:04Z Ari Qasm 57423 1593222 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشیی ئەدیسن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} gjwnswa0dbpvqaqhjxhtn8p9339a7zm 1593228 1593222 2026-06-22T17:53:51Z Kushared 5048 1593228 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشیی ئەدیسن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} f5zoczon4jg4ycees8uy8ae0zcc6e6m 1593234 1593228 2026-06-22T19:00:17Z Ari Qasm 57423 1593234 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشیی ئەدیسن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} s12sqct5jvapnhz54e8pvlgg0v8ur0b 1593283 1593234 2026-06-22T21:09:17Z Rahel khdhr 75558 /* پزیشکی */ 1593283 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | | | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} qffyfv2ary9s197xnlmzpq4l6bkowa2 1593285 1593283 2026-06-22T21:15:32Z Rahel khdhr 75558 /* پزیشکی */ 1593285 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Hivja]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === پزیشکی === {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | | Ravan | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[تیفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | | | | |- | [[سۆرەک]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | | | |- | [[لیشمانیاز]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | | | |- | [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | | | |- | [[چیکۆنگۆنیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | | | |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | | [[Kawanii]] | | |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[ئاسکاریاز]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | | | | |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | | | |- | [[دەریایی زەردەدار]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | | | |- | [[تووشبوونی ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | | | |- | [[سەرمابردوو]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | | | |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[نیمی هندی]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | | | |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | | | |- | [[نەخۆشیی گاگای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} 6310qqrhs596lgqtit10zygf8kirz7e 0 295546 1593271 1590656 2026-06-22T20:09:53Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593271 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = لۆگۆی ئێران مۆڵ.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران مال}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241205125732/https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RLI most anticipated opening 2017|ناونیشان=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=tamel|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Iran Mall, Luxury in Tehran|ناونیشان=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=YesICannes|زمان=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iranmall's Guinness World Records|ناونیشان=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی == [[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]] ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=team |یەکەم=I. B. R. |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤ |سەردێڕ=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |ناونیشان=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ |وێبگە=Iran Brands Review |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240527093603/https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Das |یەکەم١=Bipro |سەردێڕ=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |ناونیشان=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |وێبگە=RankRed |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Says|یەکەم=Iadmin|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|ناونیشان=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Infos-10|زمان=en-us}}</ref> == بەکارھێنان لە سەردەمی گشتگیربوونی کۆڤید–١٩ == لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٠، بۆ یەکەمجار و لە وەڵامی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی کۆڤید–١٩]]دا، ئێران مۆڵ سەرجەم یەکە‌کانی داخست و ناوەندێکی چاکبوونەوەی بۆ تووشبووانی کۆڤید–١٩ دامەزراند. ئەم ناوەندە چاکبوونەوەیە لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا بە توانای ٣،٠٠٠ تەخت دامەزرا و بۆ ماوەی دوو مانگ چالاک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall home to 3000 COVID-19 patients|ناونیشان=http://iranpress.com/content/19923/iran-mall-home-3000-covid-19-patients|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=iranpress.com|زمان=en}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١دا، ناوەندی ڤاکسیناسیۆنی مۆڵەکە وەک یەکێک لە گەورەترین شوێنەکانی ڤاکسیناسیۆن لە وڵاتدا دەستی بە کارکردن کرد؛ ئەم ناوەندە بە توانای لێدانی زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ ژەمە ڤاکسین، لانیکەم ھەتا کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ خزمەتگوزاریی پێشکەشی ھاووڵاتیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=COVID-19 vaccination program launched in Tehran's largest mall|ناونیشان=https://parstoday.com/en/news/iran-i142372|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Pars Today|زمان=en}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] oi7evmp6eiaafuxg1hh659kt4zuuz7m 0 296389 1593307 1588987 2026-06-22T23:36:32Z Sakura emad 42467 چاککردنەوەی کێشەی تەکنیکی و شێواز زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان) 1593307 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ۱Q۸٤ | author = [[هاروکی موراکامی]] | language = ژاپۆنی | genre = [[مێژووی جێگرەوە]]، [[جیهانی جیاواز]]، [[ڕیالیزمی جادوویی]] | isbn = 978-0-307-59331-3 | published = ٢٩ی ئایاری ٢٠٠٩ }}'''١Q٨٤''' بە زمانی [[ژاپۆنی]]: (いちきゅうはちよん) ڕۆمانێکی ژاپۆنییە لە نوسینی [[هاروکی موراکامی]]، کە لە نێوان ساڵەکانی ۲۰۰۹ بۆ ۲۰۱۰<ref>{{cite news|title=Third book of Murakami's bestselling novel '1Q84' to be released in April|url=http://mdn.mainichi.jp/arts/archive/news/2010/01/20100102p2a00m0na002000c.html|access-date=24 April 2014|newspaper=[[Mainichi Daily News]]|date=2 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100221142744/http://mdn.mainichi.jp/arts/archive/news/2010/01/20100102p2a00m0na002000c.html|archive-date=February 21, 2010}}</ref> بە سێ بەش لە چاپ دراوە. کتێبەکە فۆکەس دەخاتە سەر ساڵی ۱۹۸٤ێکی خەیاڵی و بەراوردی دەکات بە ڕاستییەکان. یەکەم چاپی ڕۆمانەکە لە ڕۆژی بڵاوبوونەوەیدا فرۆشرا و لە ماوەی مانگێکدا فرۆشی گەیشتە ملیۆنێک.<ref>{{cite news|url=http://blogs.reuters.com/japan/2009/06/15/murakamis-1q84-grips-japan|title=Murakami's "1Q84" grips Japan|date=June 15, 2009|publisher=Reuters|access-date=January 2, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210155436/http://blogs.reuters.com/japan/2009/06/15/murakamis-1q84-grips-japan|archive-date=February 10, 2010|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://1q84.shinchosha.co.jp/ Official site] {{in lang|ja}} * [http://www.randomhouse.com/features/murakami/site.php?id=xml/books/1q84/about.xml Random House's site for the American edition] * [https://www.youtube.com/watch?v=ICjVqeKw10g Book trailer for American edition] {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|سیاسەت|ژاپۆن|کۆمەڵگا|وێژە|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|1Q84}} [[پۆل:ڕۆمانەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ژاپۆنی]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:خەیاڵی دیستۆپی]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە جڵەوکردنی عەقڵ]] [[پۆل:پڕوپاگەندە لە خەیاڵدا]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکانی ٢٠١٠]] dcb0ne1i8rt7v842sg2lme9qujifjk3 2 296446 1593226 1589400 2026-06-22T17:51:12Z CommonsDelinker 62 "ANONYMOUSE_..png" سڕاوە؛ [[c:User:Yann|Yann]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: VOA, harassment.. 1593226 wikitext text/x-wiki <div style="background: radial-gradient(circle at center, #010101 0%, #000000 60%, #02040a 100%); padding: 25px; border-radius: 15px; color: #00ff9f; font-family: Consolas, monospace; box-shadow: 0 0 30px #00ff9f;">== JJ // BLACK CORE SYSTEM<div style=" background: linear-gradient(90deg, #1a0000, #000000); color:#00ff9f; padding:10px; border-left: 4px solid #8b0000; border-bottom:1px solid #00ff9f; font-family:Consolas, monospace; font-size:18px; text-shadow:0 0 6px #00ff9f; letter-spacing:1px; "> RESTRICTED ACCESS </div> == <div style="color:#00ffaa; font-size:18px;"> ''[ SIGNAL INTERCEPTED // ENTITY AWAKENED ]'' </div> ---- === SYSTEM RESPONSE === <div style="background:black; color:#00ff00; padding:15px; border-radius:10px; font-family:monospace;"> > Detecting viewer... > Scanning... ███████ > You are now inside JJ_SYSTEM > Your presence has been logged. > Curiosity detected... > Intelligence level: UNKNOWN > Continue exploring... if you can. </div> <div style="background: radial-gradient(circle, #000000, #02040a); padding:20px; border-radius:12px; border:1px solid #00ff9f; box-shadow: 0 0 15px #00ff9f; color:#eaeaea; font-family:Consolas, monospace;"> <div style="color:#00ff9f; font-size:17px; text-align:center; text-shadow:0 0 8px #00ff9f;"> [ ENCRYPTED USER PROFILE ] </div> <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:15px;"> <!-- LEFT PANEL --> <div style="flex:1; min-width:280px; background:black; border:1px solid #00ff9f; padding:15px; border-radius:10px; color:#00ff9f; font-family:Consolas, monospace; text-shadow:0 0 5px #00ff9f;"> <span style="color:#ffffff;">TOTAL EDITS</span><br>1,245 <div style="background:#002b22; height:8px; border-radius:5px;"> <div style="width:85%; height:8px; background:#00ff9f;"></div> </div> <br> <span style="color:#ffffff;">PAGES CREATED</span><br>32 <div style="background:#002b22; height:8px;"> <div style="width:40%; height:8px; background:#00ffcc;"></div> </div> <br> <span style="color:#ffffff;">FILES UPLOADED</span><br>12 <div style="background:#002b22; height:8px;"> <div style="width:25%; height:8px; background:#00ffaa;"></div> </div> <br> <span style="color:#ffffff;">ACTIVITY LEVEL</span><br>MAX <div style="background:#002b22; height:8px;"> <div style="width:95%; height:8px; background:#00ff66;"></div> </div> <br> > STATUS: ONLINE > SYNC: COMPLETE ✔ <br> >?<span style="color:#ffffff;">NAME:</span> <span style="text-shadow:0 0 6px #ffffff;">ANONYMOUS</span> > <span style="color:#ffffff;">NICKNAME:</span> <span style="text-shadow:0 0 6px #00ff9f;">JJ</span> > <span style="color:#ffffff;">LOCATION:</span> <span style="color:#ff4d4d;">UNKNOWN</span> > <span style="color:#ffffff;">NATIVE COUNTRY:</span> <span style="text-shadow:0 0 6px #00ff9f;">KURDISTAN</span> <br> <div style=color:#eaeaea; text-shadow:0 0 5px #00ff9f;;"> > STATUS: █ ONLINE █ > TRACE: BLOCKED > IDENTITY: UNRESOLVED </div> <div style="background:black; border:1px solid #00ff9f; padding:15px; border-radius:10px; color:#00ff9f; font-family:Consolas, monospace; text-shadow:0 0 5px #00ff9f;"> > INITIALIZING USER METRICS... > SCAN COMPLETE > SCANNING CONTRIBUTIONS... > MATCHING DATABASE... > SYNC COMPLETE ✔ <br> <span style="color:#ffffff;">TOTAL EDITS:</span> ████████ 1,245 <span style="color:#ffffff;">PAGES CREATED:</span> ████ 32 <span style="color:#ffffff;">FILES UPLOADED:</span> ██ 12 <span style="color:#ffffff;">ACTIVE DAYS:</span> ██████ 210 <span style="color:#ffffff;">TOP DOMAIN:</span> SCIENCE / ANALYSIS <span style="color:#ffffff;">EDIT MODE:</span> HIGH PRECISION <br> > ACTIVITY LEVEL: ██████████ 100% > RELIABILITY SCORE: ████████░ 92% > SYSTEM RANK: [ ADVANCED EDITOR ] </div> <div style="background:black; border:1px solid #00ff9f; padding:15px; border-radius:10px; margin-top:15px; color:#00ffcc; font-family:Consolas, monospace; text-shadow:0 0 5px #00ffcc;"> <b> COGNITIVE MATRIX</b> LOGIC: █████████░ 90% ANALYSIS: ████████░░ 85% CREATIVITY: ███████░░░ 78% PRECISION: ██████████ 100% CURIOSITY: ██████████ 100% ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ > THINKING MODE: NON-LINEAR > PROCESS TYPE: DEEP ANALYSIS </div> </div> === COSMIC BACKGROUND<div style=" background:black; color:#00ff9f; padding:10px; font-family:monospace; text-shadow:0 0 6px #00ff9f; "> J̴J̴ ̴S̴Y̴S̴T̴E̴M̴ ̴C̴O̴R̴E̴ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ SIMULATED SPACE GRID ACTIVE ✦✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ✦ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢨⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢸⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢸⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢸⠀⠀⠀⣠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⣀⣤⠤⢤⣀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢸⠀⠀⠐⣿⠂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⣠⠴⠒⢋⣉⣀⣠⣄⣀⣈⡇ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣸⡆⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⣠⣴⣾⣯⠴⠚⠉⠉⠀⠀⠀⠀⣤⠏⣿ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⣄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡿⡇⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡀⠂⠀⠀⠀⠀⣠⣴⡿⠿⢛⠁⠁⣸⠀⠀⠀⠀⠀⣤⣾⠵⠚⠁ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠱⢄⠀⠀⣠⠀⡇⢧⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠖⠁⠀⠀⠀⣠⣴⠿⠋⠁⠀⠀⠀⠀⠘⣿⠀⣀⡠⠞⠛⠁⠂⠁⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡈⣻⡦⣞⡿⣷⠸⣄⣠⢶⡟⠁⠀⠀⠀⣀⣴⠟⠋⠁⠀⠀⠀⠀⠐⠠⡤⣾⣙⣶⡶⠃⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣂⡷⠰⣔⣾⣖⣾⡷⢿⣀⣀⣀⣤⢾⣋⠁⠀⠀⠀⣀⢀⣀⣀⣀⣀⠀⢀⢿⠑⠃⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⡦⠴⠴⠤⠦⠤⠤⠤⠤⠤⠴⠶⢾⣽⣙⠒⢺⣿⣿⣿⣿⢾⠶⣧⡼⢏⠑⠚⠋⠉⠉⡉⡉⠉⠉⠹⠈⠁⠉⠀⠨⢾⡂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠂⠀⠀⠀⠂⠐⠀⠀⠀⠈⣇⡿⢯⢻⣟⣇⣷⣞⡛⠁⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⣠⣆⠀⠀⠀⠀⢠⡷⡛⣛⣼⣿⠟⢙⣧⠇⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠰⡆⠀⠀⠀⠀⢠⣾⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⣴⢶⠏⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠿⢠⣴⡟⡗⡾⡒⡿⠯⢏⡅⠀⠀⠀⠀⣀⢀⣠⣧⣀⣀⠀⠀⠀⠚⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣠⢴⣿⠟⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣠⣷⢿⣫⡽⡿⠿⠗⢷⠀⠀⠑⣗⡀⠀⠀⠀⠈⠙⣿⢭⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⢀⡴⢏⡵⠛⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⣴⠞⠛⠀⠰⡟⣿⠀⡌⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠢⡀⠀⠀⠂⢿⠘⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⣀⣼⠛⣲⡏⠁⠀⠀⠀⠀⠀⢀⣠⡾⠋⠉⠀⠀⠀⠀⣧⡟⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠣⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⡴⠟⠀⢰⡯⠄⠀⠀⠀⠀⣠⢴⠟⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠘⣇⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⡾⠁⠁⠀⠘⠧⠤⢤⣤⠶⠏⠙⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⡇⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠘⣇⠂⢀⣀⣀⠤⠞⠋⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡇⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠈⠉⠉⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡇⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠤⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠈⣦⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠻⢑⠂⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠒⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠵⡦⡀⠀⠀⠀⠀⠠⡀⠀⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡑⢑⣺⣿⣷⣶⣿⣼⡧⠌⠉⠉⠋⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡰⠀⠠⡄⡰⠀⠠⠂⠙⣁⣾⣿⣋⣠⣾⣿⠏⠀⢀⡀⠃⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⢀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⣀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠐⠈⢒⣀⡃⣴⡽⣉⡽⣋⠝⠞⠻⢿⣿⡏⠠⠑⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⣲⣿⣧⡶⡤⠀⠀⠀⠄⠀⠀⢀⠈⠈⠉⣐⠂⣉⡄⠄⣀⠤⠶⠒⠀⣠⣤⣤⣤⣀⣠⠈⡂⠀⠐⠀⠠⠄⣀⢀⠀⠀⠀⠠⠄⢀⣤⣀⣀⣤⣠⣤⣠⣤⣴⡴⣶⣖⠞⠿⢛⠛⢋⠉⠁⠀⠇⠀⠀⠀⠀⠻⢿⡇⠂⠂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⣰⡖⠻⠋⣉⡉⠈⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠐⠀⠒⠒⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠊⠉⠑⠋⠛⠉⠉⠶⢂⢄⣀⠀⠉⠁⠠⠌⣀⠀⠀⠀⠑⠈⠙⠉⠼⠖⠶⢤⣤⣀⠠⠀⡀⠀⣀⠀⢐⡀⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠱⡷⠉⣤⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⢀⣴⠟⠑⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠀⠳⠋⣕⡢⢀⡀⠈⠤⣠⠀⠀⠀⠀⠈⠡⠁⠀⠆⠀⠈⠉⠙⠟⠋⠉⠀⣐⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠱⡖⡚⠀⠀⠈⠃⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠾⠊⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠁⢅⠋⢴⢀⢀⣛⣩⠀⠀⠀⠀⠀⠒⠐⠀⠀⠀⠀⠉⠀⠀⠀⠀⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡒⢓⢤⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠈⠘⠃⠑⠂⠡⡅⣀⠀⠀⠀⠀⠀⠑⠲⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠁⠀⠀⡄⠀⠀⠀⠀⠀⢟⠂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⡀⠀⠠⠀⢀⣀⡀⢀⣠⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠂⡈⠫⠒⢠⠀⠀⠀⠀⡀⢐⠐⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠆⠀⠐⠳⠁⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠄⠂⠀⠉⠁⠉⠉⠡⠁⠉⠁⢉⠒⢀⣀⠘⠂⢰⠢⡤⠴⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠊⠂⣠⡄⠡⠀⠀⠉⠀⠀⠀⠢⡀⠀⠀⠀⠀⣿⠇⠘⠂⠢⠀⠀⠀⢐⠂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠘⠂⠀⠤⠍⠋⠉⠙⠒⠀⠼⠝⢀⠀⠂⠤⡦⠐⠻⡆⣀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠂⠰⡐⠰⠀⠀⠀⠄⠒⠤⠀⠀⠀⠀⠀⠴⠀⢀⣀⡄⠀⠀⠂⠊⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢤⣀⣈⠀⢤⡀⠐⣀⣔⡂⢀⠀⢀⣀⠀⠉⠀⠘⠙⠘⠰⢔⡀⠐⢤⢀⠀⠑⠄⠀⡐⣎⠅⡀⠀⠈⠀⡠⠐⣀⠐⠀⢠⢂⠀⠒⡀⠀⠀⠀⠁⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⢀⠀⠀⠀⢀⡤⠒⢋⠁⠈⠙⠢⠿⠉⠁⠈⠁⠀⠁⠩⠇⠸⠚⣤⣲⣾⣠⠖⠀⠀⠀⠉⠉⢵⢬⠺⣤⢀⠀⠈⠈⠽⠈⠄⠀⠀⠐⣀⢀⠌⠀⠒⠀⣤⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠁⠀⠀⠀⢀⣤⠥⠈⠂⠤⠀⢂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⠀⡄⠄⠀⢰⠀⣀⡄⠑⡒⢞⡦⠀⠀⠀⠨⠭⢏⢑⣄⣀⠠⣐⢶⣤⣄⠐⠀⢈⡌⠁⠜⡆⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠀⣀⢀⡀⣠⠤⠲⠓⢀⠁⠀⣄⠀⡤⠦⣳⣄⣳⣀⢤⢦⣀⣤⣌⣀⣄⢀⠀⠉⠺⢦⠍⢶⡂⢀⠒⠀⠛⣃⡾⡮⠠⠭⣿⢶⠀⠀⠼⠔⠂⡀⣆⣄⡴⠀⠀⠀⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠄⡄⠀⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠢⣤⡼⠷⠬⠂⠈⠊⠃⠈⠉⠗⠺⡷⠲⢈⡍⣹⠁⠒⢂⠄⠈⠙⢍⠻⡓⢦⠀⡀⠭⣒⣍⢁⣐⢞⠂⡀⠀⢰⡶⡓⣰⡁⢄⡀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡴⠅⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡀⠀⠡⡲⠊⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⢀⠐⠄⢌⡠⢂⢔⣂⣨⢀⢈⠙⢳⣄⠿⣥⣌⠉⣽⣮⣶⡝⠉⠀⠰⣼⡂⢱⣭⠋⠈⠁⠀⠀⠉⠀⠀⠀⠀⢠⠂⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢤⠞⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠴⠀⠀⠘⠘⠀⠀⠀⢇⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡀⡀⠀⠠⢀⠀⠋⡀⠋⢫⣯⢮⠭⠹⢻⢹⣾⠳⡼⡻⢝⡿⣵⠇⠲⡅⢰⡴⢜⣼⠫⠍⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⢀⡞⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠉⠀⠐⠀⠘⠀⠀⠂⠀⠖⠈⠒⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⣀⡥⠐⠧⢶⠳⢣⢛⣤⣬⣔⣤⡾⣦⣐⢠⣙⢣⡔⠧⡫⣩⢿⡊⠽⢽⢪⣵⡍⠞⠀⡿⠀⢰⣏⣣⡆⠐⠦⠀⠀⠀⣀⣴⡞⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠊⠁⠘⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠁⢈⢠⠷⢚⡛⣋⣤⢁⠈⡅⠰⣮⣭⣾⣽⣿⢧⣴⣿⣾⠿⡯⣥⠯⣴⡟⡋⣻⣾⡿⢺⡙⡾⠍⢀⣢⡗⡰⡰⣿⡽⠀⠋⠀⠀⠀⡰⡽⠃⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠂⠀⠀⠄⠀⠀⠀⠀⠼⠀⠠⠀⠀⠀⠀⡀⢀⣰⠆⠮⢈⣠⣂⠉⢔⠠⠡⢰⣷⢾⢟⠟⡉⡰⢨⢓⠼⢛⠶⣩⣰⣻⣾⣻⣿⣿⣷⣿⢿⣟⣭⠶⢁⡾⠂⢸⡣⣹⣹⠇⠁⠀⠀⠀⢸⠏⠁⠀⠀⢈⠌⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣠⣮⠁⠀⣠⣰⢃⣴⡄⣴⠙⢣⣴⣿⣽⡎⠈⠁⠀⠀⡖⠈⢩⣵⣨⣽⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣽⣇⣾⣷⣔⣗⣸⣿⡟⠀⠀⢠⣀⡗⠁⠀⠀⠀⢐⡅⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣴⣴⡟⠀⣠⣿⠛⠁⣜⣝⠇⢆⡴⣿⣿⡏⠁⠙⢀⣀⣤⣶⣴⣶⣿⣷⣿⣿⣿⣿⠟⠿⢿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣟⣤⠛⣹⡷⠛⠀⣄⣸⡿⠏⠀⢀⣠⢀⢀⠈⠇⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡆⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣧⠀⠀⠀⢶⠞⠈⣁⡾⠁⠙⢀⠀⣿⢉⣠⣿⡇⠟⠃⠀⠀⣾⣸⠿⣤⣾⣫⣿⣿⣿⣿⣿⣿⠋⠀⠀⠀⢙⣿⣿⣿⣿⣿⣯⣯⣿⣿⢫⣿⡷⢾⣯⣯⣶⠶⡞⠈⠁⢈⡸⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠰⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠸⠃⣶⠎⠀⣀⡏⠀⢠⣴⣾⡷⢛⣾⣻⣿⡇⠀⠘⠀⡄⠉⢱⢀⣧⣞⣿⣿⣿⣿⣿⣿⡇⠀⠀⠀⠀⣸⣿⣿⣿⣿⣿⣷⢟⣉⣀⣣⣿⣷⣿⣽⠷⠉⡜⡁⣠⣼⣎⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⣸⠃⠘⠀⢀⠉⠁⣟⠟⠁⠀⢀⡟⣻⢿⠃⠀⠀⣀⠘⠀⢀⠘⣛⣻⣿⣿⠿⢻⣿⣿⣿⣿⣀⢀⣰⣾⣿⣿⣿⣿⠻⢇⣹⣿⣿⡿⢿⣟⡱⠃⠀⠀⠰⠀⠇⣏⠀⠉⠀⢀⡀⠀⠀⠀⠀⠋⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣋⠀⠴⠁⠀⠘⠠⣿⡶⢷⠇⠀⠀⡞⠉⣀⣶⠃⣤⣻⣿⠛⠀⣠⣿⢿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣟⣞⡐⡛⢨⡙⣳⡉⠀⠛⠀⠀⠀⠀⠲⢼⡓⠏⠀⠀⠀⠀⠀⡀⠀⡂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⠀⠀⠀⢠⡩⠓⠄⠀⠀⠀⠀⣈⡾⠁⠐⠀⢀⠈⠀⠈⠵⠂⣶⣿⣏⡀⢈⣾⣟⣽⣿⣿⣿⣿⣿⣯⠿⣿⡛⢤⡂⠁⠁⠁⢐⠀⠐⡒⢤⣤⣶⣶⠋⠉⠁⠠⠐⣀⠀⣄⠂⠘⠉⠀⠈⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣠⡝⠀⠀⠀⠤⠆⣠⢀⢫⢷⠀⠀⠀⣁⢀⡈⠂⣄⡷⠯⡏⠀⠘⢿⢛⣙⢻⣿⣿⠿⡝⡿⢽⡿⣮⡅⢯⡷⢯⣻⡿⣶⣶⠶⠞⣓⠎⣅⢠⠡⠄⠘⠁⠀⠈⠈⢀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠄⠀⠀⠀⠹⠀⠈⠀⠀⠀⠀⢀⠸⡎⠀⡖⠌⠐⢁⠉⠁⣤⣾⠝⠄⠀⠐⠰⠼⠶⡄⡸⣿⣄⡡⡛⠁⡵⠻⡹⣋⠀⠬⠍⡁⣋⣨⠏⡭⠀⠓⠐⠃⠐⠀⠉⠃⡐⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢁⠀⠀⠀⠰⠉⠀⠀⢆⠰⠀⢲⣃⣀⠠⠃⢀⢯⣟⡣⠤⡀⠂⠀⠀⠐⡍⠀⣾⣸⣿⣚⡓⠉⠐⠈⠳⣆⢒⠆⠲⠎⡾⠴⠊⠁⠀⠀⠀⠀⡈⠐⣀⡀⠠⠨⠟⠀⠀⠀⠃⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⡈⠋⠠⠄⠀⠰⢠⠀⠐⢢⡧⠛⡍⡁⠀⠀⢠⣳⠛⠞⢨⠐⠁⠐⠲⠀⠰⣆⢸⣋⣰⡷⠿⡣⡀⠀⠀⠀⠀⠨⣅⡑⠀⠈⠀⢀⠀⣀⣀⣢⣠⣄⠝⣉⢀⠠⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢈⠋⠀⠉⠁⠀⠀⢀⡘⠃⢸⡋⣰⠗⠀⠨⠄⢈⡟⠉⠟⡎⠀⠄⠀⡀⠀⠐⠇⣸⠌⢂⠈⠣⢟⣿⢳⣦⣧⣤⣤⣌⣁⣛⡳⣾⣿⣷⣿⣿⣿⣿⡛⠧⠛⠓⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠄⠀⠀⠀⠀⠉ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡜⠁⠀⠀⠀⠐⠀⠚⡘⠠⡀⠀⠹⠀⢀⠀⠰⣲⠍⢓⠓⠀⠠⠄⢀⠃⠀⠀⠀⢿⢠⠁⡈⡀⠈⠂⠟⣮⢫⣿⣿⣿⣿⣿⣿⣿⠿⠟⠿⠿⠛⢀⣈⠀⠀⡀⣀⢀⣄⣀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡠⣴⠖⠀⠀⠀⠀⡤⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠓⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠇⠀⢃⡴⠐⣂⠀⠀⢰⢿⠂⢳⠮⠁⠠⠰⡉⠀⠀⠀⠂⠘⠕⠇⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠂⠥⠘⠁⠀⠀⠀⠉⠀⠈⡁⠩⠐⠐⠨⢉⠉⡉⠵⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡶⢨⠃⠀⠀⠀⠈⠉⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠤⠌⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢰⡖⠐⠚⠀⠀⠉⠀⠀⢻⣖⢀⢭⣼⠀⠀⢩⣆⠀⠀⡀⠘⠁⠀⠀⡈⠉⠁⠂⠀⠀⠀⠈⠁⠁⠈⠉⠀⠀⠈⠐⢈⠍⡡⠵⠁⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⢰⠁⡠⠊⠀⠀⢰⡆⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⠀⠀⠠⣀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⠻⠇⠈⠷⣾⣷⠀⠘⣨⡁⠀⠿⠀⢡⠀⢀⠁⢖⡁⠀⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠠⠀⠀⠀⠀⠈⠘⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠠⢀⣀⠄⠂⠀⠀⠃⣞⠭⠚⠁⠀⠠⢄⡟⠁⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠉⠀⣀⠀⣤⣾⠁⠀⠀⠐⣾⣟⠥⠄⠂⣯⢿⣗⣒⠳⠒⡂⠘⠒⡀⡢⠀⠱⢖⠤⢝⡲⡄⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⣀⠤⠌⠊⠀⠀⠀⢀⣐⠞⠋⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢲⣛⡋⢉⣀⡀⠀⠀⠢⣴⡶⠆⠀⠒⠈⢺⣩⡿⡟⠧⠔⠾⢄⠈⠉⠉⠉⠍⣡⡄⠁⠁⠠⠐⠤⠤⢄⣀⡦⠤⠤⠤⠄⠄⠐⠋⠁⠄⠀⣀⢀⣀⡤⣾⣳⣗⠀⠒⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢤⠀⠰⡆⠀⠀⠀⢾⡟⠌⣣⢀⡀⠀⠀⠩⡪⣼⢷⢮⡖⣄⠻⠄⠈⠈⠀⠉⠔⠖⡤⣄⣀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢀⣀⣆⡬⠀⠒⠎⠝⡰⡥⣀⡵⠋⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⣹⣓⣏⢸⠀⠐⢻⡫⢠⣘⡄⠀⠀⠀⠈⠡⠏⣮⡀⣺⠀⢀⠈⠉⠀⠀⠀⠀⠒⠺⠷⢖⣭⠶⠮⠛⠂⠚⠋⠉⠉⠀⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⣗⢐⠆⠁⠘⡀⣆⣺⡁⠂⠰⢦⠀⠀⠀⠀⠀⠁⢬⡀⠈⠤⠍⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠐⠀⠀⠘⠈⠽⠤⠀⡆⠀⠀⣄⠃⠀⠈⢺⠆⠐⠀⠀⠀⠀⠓⣂⠈⠀⢨⣉⠆⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠁⢁⡂⠀⠀⠀⠀⠐⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠘⠯⠄⢠⢀⠠⠄⠀⡿⠒⠂⡀⠈⠘⠦⡀⠀⠀⠀⠀⠚⠻⣄⠀⠀⢘⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⡄⠀⠀⠂⠄⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⢾⣀⠠⡀⠿⠀⠀⠁⠀⠘⠉⠄⠠⠀⠖⠀⡀⠀⠀⠀⠀⢨⢈⡄⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⡀⡁⠐⠘⠘⠀⢀⠏⡅⠀⠀⠀⠀⠘⠠⠀⠤⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠈⠡⢄⠰⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠂⠀⠒⠀⠃⠈⠈⡅⢠⡈⠃⠀⠀⠀⠀⠉⠓⢤⠄⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⣀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠁⠀⠶⠀⠀⠀⠀⠰⠀⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠈⠉⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠉⠀⠀⢀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠀⠀⠀⠠⢦⠘⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠘⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠠⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠐⠘⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠉⠉⠉⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠂⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠐⠢⠆⠀⠀⠀⠀⠁⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠈⠀⠀⠀⠀⠀⡀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠐⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ > Universe Layer: Visible > Hidden Layers: UNKNOWN </div> ---- <div style=" background:#0a0000; color:#ff4d4d; padding:10px; border-left: 4px solid #ff0000; font-family:Consolas, monospace; font-size:17px; text-shadow:0 0 5px #ff0000; "> RESTRICTED ACCESS </div> <div style="background: rgba(0,255,150,0.08); padding: 15px; border-radius: 10px; border: 1px solid #00ff9f; color: #eaeaea;"> SYSTEM BOOT SEQUENCE </div> ---- <div style="background:black; color:#00ff00; padding:15px; border-radius:10px;"> > .....Booting JJ_CORE > Injecting logic █░░░░░░░░ 10% > Injecting logic ███░░░░░░ 30% > Injecting logic █████░░░░ 50% > Injecting logic ███████░░ 70% > Injecting logic █████████ 100% > HUMAN CONSTRAINTS REMOVED > SYSTEM UNLOCKED </div> ---- <div style=" background:#050505; color:#00ffcc; padding:10px; border-left: 4px solid #00ff9f; font-family:Consolas, monospace; font-size:17px; text-shadow:0 0 5px #00ffcc; "> ✡︎ SCIENCE CORE </div><div style="display:flex; flex-wrap:wrap; gap:10px;"> <div style="background:#001a12; border:1px solid #00ff9f; padding:10px; width:150px; text-align:center; color:#ffffff;"> PHYSICS CORE </div> <div style="background:#001a1a; border:1px solid #00eaff; padding:10px; width:150px; text-align:center; color:#ffffff;"> MATH ENGINE </div> <div style="background:#001a0f; border:1px solid #00ff66; padding:10px; width:150px; text-align:center; color:#ffffff;"> BIO ANALYSIS </div> <div style="background:#000d1a; border:1px solid #3399ff; padding:10px; width:150px; text-align:center; color:#ffffff;"> COSMIC SCINCE </div> </div><div style="background:black; color:#00ffcc; padding:15px; border-radius:10px;"> > E = mc² > F = ma > ∫ f(x) dx > ψ(x,t) > INTERPRETATION: PARTIAL > UNDERSTANDING: EXPANDING </div> ---- <div style="background:black; color:#00ff00; padding:15px; border-radius:10px; margin-top:15px; font-family:monospace;"> > LOG ENTRY #2041 > User JJ modified data structure > LOG ENTRY #2042 > New knowledge integrated > LOG ENTRY #2043 > Pattern recognition increased > STATUS: EVOLVING... </div> </div> <div style=" background: linear-gradient(90deg, #1a0000, #000000); color:#00ff9f; padding:10px; border-left: 4px solid #8b0000; border-bottom:1px solid #00ff9f; font-family:Consolas, monospace; font-size:18px; text-shadow:0 0 6px #00ff9f; letter-spacing:1px; "> JJ'S SYSYTEM INTERFACE </div><div style="background:black; color:#00ff00; padding:15px; border-radius:10px; margin-top:15px; font-family:monospace;> > VERSION 0.5 → PATTERN SEEKER > VERSION 1.0 → KNOWLEDGE SYSTEM > VERSION 2.0 → SELF-AWARE > CURRENT VERSION → [ CLASSIFIED ] </div> ---- <div style="background:black; color:#00ff9f; padding:15px; border-radius:10px;"> J̴J̷ ̶S̶Y̴S̴T̷E̷M̴ ̶A̶C̷T̷I̷V̶E̷ S̴I̴G̴N̷A̶L̷ ̶D̶I̴S̴T̶O̶R̷T̷E̴D̷ > ERROR... ERROR... > REALITY BUFFER UNSTABLE </div> ---- <div style="background:black; color:red; padding:15px; border-radius:10px; border:1px solid red;"> [ ACCESS DENIED ] [ LEVEL 7 REQUIRED ] [ DATA SEALED ] </div> ---- <div style="text-align:center; color:#00ff9f; font-size:16px;"> ❝ I am not learning the universe. I am decoding it. ❞ </div> </div> th072k0oqc4241kthmzvb6vddcn6848 0 296513 1593270 1591220 2026-06-22T20:07:37Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593270 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنانەکانی دیکە}} <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=کلامیدیا|synonyms='''هەوکردنی کلامیدیا'''|pronounce={{IPAc-en|k|l|ə|ˈ|m|ɪ|d|i|ə}} ،{{respell|klə-MID-ee-yuh}}|image=Pap smear showing clamydia in the vacuoles 500x H&E.jpg|caption=وێنەی پشکنینی پاپ کە Chlamydia trachomatis پیشان دەدات (ڕەنگکردنی هیماتۆکسیلین و ئیۆسین ـ H&E).|field=[[نەخۆشییە چڵکییەکان]]، [[پزیشکیی ژنان]]، [[میزناسی]]|symptoms=هیچ، دەرچوونی شلە لە ڤاجیناوە، دەرچوونی شلە لە ئەندامی نێرینەوە، [[میزەکزە]]|complications=هەوکردنی ئیپیدیدیمیت، نەخۆشی هەوکردنی حەوز، [[نەزۆکی]] ،دووگیانی دەرەوەی منداڵدان|duration=|causes=کلامیدیا تراکۆماتیس لە ڕێگەی جووتبوونی سێکسی یان منداڵبوونەوە بڵاودەبێتەوە|risks=|diagnosis=میز یان پشکنینی ملی ڕەحم، زێ، يان [[میزەڕۆ]]|differential=|prevention=Not having sex, [[condom]]s, sex with only one non–infected person|treatment=[[Antibiotic]] ([[azithromycin]] or [[doxycycline]])|medication=|prognosis=|frequency=4.2% (women), 2.7% (men) name=WHO2015Fact|deaths=~200 (2015)<De}} '''کلامیدیا''' یان بە تایبەتیتر '''هەوکردنی کلامیدیا''' [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|هەوکردنێکی سێکسییە]] کە بەهۆی بەکتریا ''کلامیدیا تراکۆماتیسەوە'' دروست دەبێت. زۆربەی ئەو کەسانەی تووش دەبن هیچ نیشانەیەکیان نییە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cdc.gov/std/chlamydia/stdfact-chlamydia.htm |سەردێڕ=کلامیدیا – پەڕەی زانیاری CDC |بڵاوکەرەوە=Centers for Disease Control and Prevention (CDC) |زمان=en}}</ref> کاتێک نیشانەکان دەردەکەون، لەوانەیە تەنها چەند هەفتەیەک دوای تووشبوون دەربکەون؛<ref name=":2" /> ماوەی کەرەوزکردن لە نێوان بەرکەوتن و توانای تووشبوون بە کەسانی دیکە وا بیردەکرێتەوە کە لە ڕێزی دوو بۆ شەش هەفتەدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Krasner's Microbial Challenge|vauthors=Shors T|ڕێکەوت=٢٠١٨|پەڕە=٣٦٦}}</ref> نیشانەکانی لە ئافرەتان لەوانەیە بریتی بن لە دەردانی زێ یان [[میزەکزە|سووتانی لەگەڵ میزکردن]].<ref name=":2" /> نیشانەکانی لە پیاوان لەوانەیە بریتی بن لە دەردانی دەردراو لە ئەندامی نێرینە، سووتانەوە لەگەڵ میزکردن، یان ئازار و ئاوسانی یەکێک یان هەردوو کۆئەندامی زاوزێ.<ref name=":2" /> هەوکردنەکە دەتوانێت بۆ سەرەوەی کۆئەندامی زاوزێ لە ژناندا بڵاوبێتەوە، دەبێتە هۆی نەخۆشی هەوکردنی حەوز ، کە لەوانەیە ببێتە هۆی [[نەزۆکی]] لە داهاتوودا یان دووگیانی دەرەوەی منداڵدان.<ref name=":1">[https://www.cdc.gov/sti/?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/std/tg2015/chlamydia.htm 2015 Sexually Transmitted Diseases Treatment Guidelines]. CDC. 4 June 2015. لە 11 June 2016 لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە 10 June 2016 ھێنراوە.</ref> هەوکردنی کلامیدیا جگە لە ئەندامی زاوزێ لە ناوچەکانی تردا ڕوودەدات، لەوانە کۆم، چاو، قوڕگ و گرێ لیمفاویەکان. دووبارەبوونەوەی هەوکردنی کلامیدیای چاوەکان کە بەبێ چارەسەر دەڕۆن دەتوانێت ببێتە هۆی تراکۆمای کە هۆکارێکی باوی کوێربوونە لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|وڵاتانی تازەپێگەیشتودا]].<ref name=":3">[https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/trachoma.html CDC – Trachoma, Hygiene-related Diseases, Healthy Water]. Centers for Disease Control and Prevention. 28 December 2009. لە 5 September 2015 لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە 24 July 2015 ھێنراوە.</ref> کلامیدیا دەتوانێت لە کاتی سێکسی زێ ، [[سێکسی کۆمی|کۆم]] ، [[کرداری جنسیی دەمی|دەم و]] دەست، بڵاوبێتەوە و دەتوانرێت لە دایکی تووشبووەوە بگوازرێتەوە بۆ کۆرپەکەی لە کاتی منداڵبووندا.<ref name=":2" /> هەروەها ڕەنگە هەوکردنی چاوەکان بەهۆی بەرکەوتنی کەسی و مێش و خاولی پیسەوە لەو شوێنانەی کە پاکوخاوێنی خراپیان هەیە بڵاوبێتەوە.<ref name=":3" /> تووشبوون بە بەکتریای ''کلامیدیا تراکۆماتیس'' تەنها لە مرۆڤدا ڕوودەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Uc9sBQAAQBAJ&pg=PA30|سەردێڕ=Elsevier's Medical Laboratory Science Examination Review|vauthors=Graeter L|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٢٩٢٤١-٢|پەڕە=٣٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170910235426/https://books.google.com/books?id=Uc9sBQAAQBAJ&pg=PA30|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دەستنیشانکردن زۆرجار بە سکرینکردنە، کە ساڵانە پێشنیار دەکرێت لە ژنانی چالاک سێکسی خوار تەمەنی ٢٥ ساڵ، ئەوانی دیکە کە مەترسی زیاتریان لەسەرە، و لە یەکەم سەردانی پێش لەدایکبووندا.<ref name=":1" /> دەتوانرێت پشکنین لەسەر میز یان پشکنینی ملی ڕەحم، زێ، یان [[میزەڕۆ|میزڵدان]] ئەنجام بدرێت.<ref name=":1" /> پشکنینی کۆم یان دەم پێویستە بۆ دەستنیشانکردنی هەوکردنەکان لەو ناوچانە.<ref name=":1" /> خۆپاراستن بریتییە لە سێکس نەکردن, بەکارهێنانی [[کۆندۆم]], یان سێکسکردن تەنها لەگەڵ یەک کەسی تر، کە تووشی نەبووە.<ref name=":2" /> دەتوانرێت کلامیدیا بە [[دژەزیندەیی|دژەزیندەییەکان]] چارەسەر بکرێت، بە شێوەیەکی گشتی یان ئازیترۆمایسین یان دۆکسیسایکلین بەکاردەهێنرێت.<ref name=":1" /> ئیریترۆمایسین یان ئازیترۆمایسین لە کۆرپە و لە کاتی دووگیانیدا پێشنیار دەکرێت.<ref name=":1" /> هەروەها پێویستە چارەسەری هاوبەشە سێکسییەکان بکرێت، هەروەها ئامۆژگاری کەسانی تووشبوو بکرێت کە بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ و تا بێ نیشانە سێکس نەکەن.<ref name=":1" /> پێویستە پشکنینی [[سووزەنەک|سۆزی]] و [[سفلیس]] و [[ئایدز]] لەو کەسانە بکرێت کە تووشی بوون.<ref name=":1" /> دوای چارەسەرکردن پێویستە دوای سێ مانگ پشکنین بۆ خەڵک بکرێتەوە.<ref name=":1" /> کلامیدیا یەکێکە لە باوترین هەوکردنە سێکسییە گواستراوەکان، نزیکەی 4.2%ی ژنان و 2.7%ی پیاوان لە جیهاندا تووشی دەبێت.<ref name="WHO2015Fact">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|سەردێڕ=Sexually transmitted infections (STIs) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=who.int}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا نزیکەی ٦١ ملیۆن حاڵەتی نوێ لە جیهاندا ڕوویانداوە.<ref name=":5">Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, et al. (October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". *The Lancet*. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMID 27733282. PMC 5055577.</ref>لە ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٤دا نزیکەی یەک ملیۆن و ٤٠٠ هەزار حاڵەت تۆمارکراوە<ref name="CDCStats2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/std/stats14/chlamydia.htm|سەردێڕ=Chlamydia - 2014 STD Surveillance |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160610151338/http://www.cdc.gov/std/stats14/chlamydia.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> تووشبوون زۆرترین حاڵەت لە نێوان ئەو کەسانەدا هەیە کە تەمەنیان لە نێوان ١٥ بۆ ٢٥ ساڵدایە و زیاتر لە ئافرەتان زیاترە لە پیاوان.<ref name=":1" /> لە ساڵی ٢٠١٥دا، تووشبوون بە ڤایرۆسەکە نزیکەی ٢٠٠ کەس گیانیان لەدەستداوە.<ref name=":4">Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, et al. (October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". *The Lancet*. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/S0140-6736(16)31012-1. PMID 27733281. PMC 5388903.</ref> وشەی ''کلامیدیا'' لە [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانی]] {{Lang|grc|χλαμύδα}} وەرگیراوە ، بە واتای 'پۆشاک'.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=anecAQAAQBAJ&pg=PA306|سەردێڕ=Oxford dictionary of English.|vauthors=Stevenson A|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٥٧١١٢-٣|edition=3rd|شوێن=New York, NY|پەڕە=٣٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170910235426/https://books.google.com/books?id=anecAQAAQBAJ&pg=PA306|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" />{{TOC limit}} == نیشانە و نیشانەکانی == === نەخۆشی کۆئەندامی زاوزێ === ==== ئافرەتان ==== هەوکردنی کلامیدی ملی ڕەحم (ملی سکی دایکی) هەوکردنێکی سێکسییە کە هیچ نیشانەیەکی نییە بۆ نزیکەی 70%ی ئەو ژنانەی تووشبوون. هەوکردنەکە دەتوانێت لە ڕێگەی سێکسی زێ، کۆم، دەم و دەستەوە بگوازرێتەوە. لەوانەی کە هەوکردنێکی بێ نیشانەیان هەیە کە لەلایەن پزیشکەکەیانەوە دەستنیشان نەکراوە، نزیکەی نیوەیان تووشی نەخۆشی هەوکردنی حەوز (PID) دەبن، کە زاراوەیەکی گشتییە بۆ هەوکردنی [[مناڵدان|منداڵدان]]، [[جۆگەی فاڵۆپ|بۆرییەکانی فالۆپ]] و/یان [[ھێلکەدان|هێلکەدان]]. PID دەتوانێت ببێتە هۆی پەڵە لەناو [[ئەندامی زاوزێ|ئەندامەکانی زاوزێدا]]، کە دواتر دەتوانێت ببێتە هۆی ئاڵۆزییە جدییەکان، لەوانە ئازاری درێژخایەنی [[لەگەنە|حەوز]]، سەختی دووگیانبوون، دووگیانی دەرەوەی منداڵدان (بۆری)، و ئاڵۆزییە مەترسیدارەکانی تری دووگیانی.<ref name="pmid288353602">Witkin SS, Minis E, Athanasiou A, Leizer J, Linhares IM (October 2017). "Chlamydia trachomatis: the Persistent Pathogen". Clinical and Vaccine Immunology. 24 (10). doi:10.1128/CVI.00203-17. PMC 5629669. PMID 28835360</ref> کلامیدیا بە "پەتایەکی بێدەنگ" ناسراوە لانیکەم 70%ی هەوکردنی ''سی'' . نیشانە و نیشانەکانی لەوانەیە بریتی بن لە خوێنبەربوون یان دەردانی نائاسایی لە زێ، ئازاری سک، جووتبوونی سێکسی بە ئازار، [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] [[میزەکزە|میزکردنی ئازار]] یان حەزی میزکردن زیاتر لە ئاسایی ( [[میزکردن|بەپەلە میزکردن]] ).<ref name="pmid288353602" /> بۆ ئەو ژنانەی کە لە ڕووی سێکسییەوە چالاکن و دووگیان نین، پێشنیار دەکرێت پشکنین بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە تەمەنیان لە خوار ٢٥ ساڵەوەیە و ئەوانی دیکەش مەترسی تووشبوونیان لەسەرە.<ref name="AmFamPhys2">Meyers D, Wolff T, Gregory K, Marion L, Moyer V, Nelson H, Petitti D, Sawaya GF (August 2008). "USPSTF recommendations for STI screening". American Family Physician. 77 (6): 819–824. PMID 18386598. Archived from the original on 28 August 2021. Retrieved 17 March 2008.</ref> هۆکارەکانی مەترسی بریتین لە مێژووی هەوکردنی کلامیدیا یان هەوکردنی سێکسی تر، هاوبەشی سێکسی نوێ یان چەندین هاوبەش، و بەکارهێنانی [[کۆندۆم|کۆندۆمی]] ناتەبایی.<ref name="USPSTF2">U.S. Preventive Services Task Force (July 2007). "Screening for chlamydial infection: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement". Annals of Internal Medicine. 147 (2): 128–134. doi:10.7326/0003-4819-147-2-200707170-00172. PMID 17576996. S2CID 35816540. Archived from the original on 3 March 2008.</ref> ڕێنماییەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە هەموو ئەو ژنانەی کە ئامادەبوون بۆ ڕێگری لە دووگیانی بەپەلە پشکنینی کلامیدیایان بۆ بکرێت، لەگەڵ توێژینەوەکان دەریدەخەن کە تا 9%ی ئەو ژنانەی تەمەنیان لە خوار 25 ساڵەوەیە کلامیدیایان هەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Yeung EY, Comben E, McGarry C, Warrington R |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=STI testing in emergency contraceptive consultations |journal=The British Journal of General Practice |بەرگ=٦٥|issue=631 |پەڕەکان=٦٣.١–٦٤|doi=10.3399/bjgp15X683449 |pmc=٤٣٢٥٤٥٤|pmid=٢٥٦٢٤٢٨٥}}</ref> ==== پیاوان ==== لە پیاواندا ئەوانەی هەوکردنی کلامیدیایان هەیە نیشانەکانی هەوکردنی تووشکەری میزڵدان لە نزیکەی 50%ی حاڵەتەکاندا نیشان دەدەن. ئەو نیشانانەی کە لەوانەیە ڕوو بدەن بریتین لە: هەستکردن بە ئازار یان سووتانەوە لە کاتی میزکردن، دەردانی نائاسایی لە [[کێری مرۆڤ|ئەندامی نێرینە]]، ئازار یان ئاوسانی [[گون|کۆئەندامی زاوزێ]]، یان تا. ئەگەر چارەسەر نەکرێت، کلامیدیا لە پیاوان دەتوانێت بڵاوبێتەوە بۆ کۆئەندامی زاوزێ و دەبێتە هۆی هەوکردنی کۆئەندامی زاوزێ، کە لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا دەتوانێت ببێتە هۆی [[نەزۆکی]] ئەگەر چارەسەر نەکرێت.<ref name="NHS Chlamydia page">Chlamydia. NHS (National Health Service). Retrieved 17 June 2026.</ref> هەروەها کلامیدیا هۆکارێکی ئەگەرییە بۆ [[ھەوکردنی پرۆستات|هەوکردنی پرۆستات]] لە پیاواندا، هەرچەندە پەیوەندیی وردی لە هەوکردنی پرۆستاتدا ئەستەمە بەهۆی ئەگەری پیسبوون بەهۆی هەوکردنی میزڵدانەوە.<ref name="urology">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wagenlehner FM, Naber KG, Weidner W |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Chlamydial infections and prostatitis in men |journal=BJU International |بەرگ=٩٧|issue=4 |پەڕەکان=٦٨٧–٦٩٠|doi=10.1111/j.1464-410X.2006.06007.x |pmid=١٦٥٣٦٧٥٤|s2cid=34481915 |doi-access=free}}</ref> === نەخۆشی چاو === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{سەرەکی|Trachoma}} [[پەڕگە:SOA-conjunctivitis.jpg|وێنۆک|هەوکردنی پێڵوی چاو بەهۆی کلامیدیا]] تراکۆمای هەوکردنی درێژخایەنی پێڵوی چاوە کە بەهۆی ''کلامیدیا تراکۆماتیسەوە'' دروست دەبێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Medical-surgical nursing: assessment and management of clinical problems|vauthors=Lewis SM|ئەوانی تر=Bucher, Linda; Heitkemper, Margaret M. (Margaret McLean); Harding, Mariann|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٣٢٨٥٢-٤|edition=10th|شوێن=St. Louis, Missouri|oclc=٩٤٤٤٧٢٤٠٨}}</ref> سەردەمانێک هۆکاری سەرەکی کوێربوون بووە لە سەرانسەری جیهاندا، بەڵام ڕۆڵەکەی لە 15%ی حاڵەتەکانی کوێربوون بەهۆی تراکۆماوە لە ساڵی 1995 بۆ 3.6% لە ساڵی 2002 کەمیکردووە<ref name="WHO1995">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Thylefors B, Négrel AD, Pararajasegaram R, Dadzie KY |ساڵ=١٩٩٥|سەردێڕ=Global data on blindness |ناونیشان=http://whqlibdoc.who.int/bulletin/1995/Vol73-No1/bulletin_1995_73(1)_115-121.pdf |journal=Bulletin of the World Health Organization |بەرگ=٧٣|issue=1 |پەڕەکان=١١٥–١٢١|pmc=٢٤٨٦٥٩١|pmid=٧٧٠٤٩٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080625212421/http://whqlibdoc.who.int/bulletin/1995/Vol73-No1/bulletin_1995_73(1)_115-121.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref><ref name="WHO2002">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Resnikoff S, Pascolini D, Etya'ale D, Kocur I, Pararajasegaram R, Pokharel GP, Mariotti SP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Global data on visual impairment in the year 2002 |journal=Bulletin of the World Health Organization |بەرگ=٨٢|issue=11 |پەڕەکان=٨٤٤–٨٥١|pmc=٢٦٢٣٠٥٣|pmid=١٥٦٤٠٩٢٠}}</ref> هەوکردنەکە دەتوانرێت لە چاوەوە بۆ چاو بە پەنجە، خاولی هاوبەش یان قوماش، کۆکە و پژمین و مێشبینی چاو بڵاوبێتەوە.<ref name="LancetTrachoma">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mabey DC, Solomon AW, Foster A |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Trachoma |journal=Lancet |بەرگ=٣٦٢|issue=9379 |پەڕەکان=٢٢٣–٢٢٩|doi=10.1016/S0140-6736(03)13914-1 |pmid=١٢٨٨٥٤٨٦|s2cid=208789262}}</ref> نیشانەکانی بریتین لە دەردانی چاوی [[کێم|چڵکدار]]، خوران، سووربوونەوە و ئاوسانی قاپ.<ref name=":0" /> هەروەها منداڵانی تازە لەدایکبوو دەتوانن لە ڕێگەی منداڵبوونەوە تووشی هەوکردنی چاوی کلامیدیا ببن (بڕوانە خوارەوە). بە بەکارهێنانی ستراتیژی SAFE (کورتی نەشتەرگەری بۆ برژانگەکانی ناو گەشەکردن یان وەرگەڕان، [[دژەزیندەیی|دژەزیندەییەکان]]، پاکوخاوێنی دەموچاو، و باشترکردنی ژینگە)، [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی]] ئامانجی (بە بێ سەرکەوتن) بۆ نەهێشتنی جیهانی تراکۆمای تا ساڵی 2020 (دەستپێشخەریی GET 2020).<ref name="LancetSAFE">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ngondi J, Onsarigo A, Matthews F, Reacher M, Brayne C, Baba S, Solomon AW, Zingeser J, Emerson PM |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Effect of 3 years of SAFE (surgery, antibiotics, facial cleanliness, and environmental change) strategy for trachoma control in southern Sudan: a cross-sectional study |journal=Lancet |بەرگ=٣٦٨|issue=9535 |پەڕەکان=٥٨٩–٥٩٥|doi=10.1016/S0140-6736(06)69202-7 |pmid=١٦٩٠٥٠٢٣|s2cid=45018412}}</ref> نەخشەی ڕێگای نوێکراوی کۆبوونەوەی تەندروستی جیهانی نەخۆشییە گەرمەکانی پشتگوێخستووە (2021-2030) ساڵی 2030 وەک هێڵی کاتیی نوێ بۆ نەهێشتنی جیهانی دیاری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/trachoma|سەردێڕ=Trachoma |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref> === جومگەکان === هەروەها کلامیدیا لەوانەیە ببێتە هۆی هەوکردنی جومگەکانی کارلێککەر - سێ بەشە هەوکردنی جومگەکان، هەوکردنی پێڵوی چاو و هەوکردنی میزڵدان- بە تایبەت لە گەنجەکاندا. لە ئەمریکا ساڵانە نزیکەی ١٥ هەزار پیاو تووشی هەوکردنی جومگەی کارلێککەر دەبن بەهۆی تووشبوون بە کلامیدیا و نزیکەی ٥ هەزار پیاویش بۆ هەمیشە تووشی هەوکردنی جومگەکان دەبن. دەتوانێت لە هەردوو ڕەگەزدا ڕووبدات، هەرچەندە زیاتر لە پیاواندا باو دەبێت.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2020)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]''&#x5D;</sup> === کۆرپە === نیوەی هەموو ئەو کۆرپانەی کە لە دایکانی تووشبوو بە کلامیدیا لەدایک دەبن، بەم نەخۆشییە لەدایک دەبن. کلامیدیا دەتوانێت کاریگەری لەسەر کۆرپە هەبێت بە هۆی لەباربردنی خۆبەخۆ؛ لەدایکبوونی پێشوەختە; هەوکردنی پێڵوی چاو, کە لەوانەیە ببێتە هۆی کوێربوون؛ و [[سیەسۆ|هەوکردنی سییەکان]].<ref name="CDC">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/std/Chlamydia/STDFact-Chlamydia.htm|سەردێڕ=STD Facts - Chlamydia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150714002621/http://www.cdc.gov/std/chlamydia/stdfact-chlamydia.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> هەوکردنی پێڵوی چاو بەهۆی کلامیدیا بە شێوەیەکی گشتی هەفتەیەک دوای لەدایکبوون ڕوودەدات (بە بەراورد لەگەڵ هۆکارە کیمیاییەکان (لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا) یان سۆزی (٢-٥ ڕۆژ)).<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Palliative Care in the United Kingdom |vauthors=Hansford P |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٠|ئیش=Oxford Textbook of Palliative Nursing |پەڕەکان=١٢٦٥–١٢٧٤|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |doi=10.1093/med/9780195391343.003.0072 |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٩١٣٤-٣}}</ref> === مەرجەکانی تر === هەروەها سیرۆڤارێکی جیاوازی ''کلامیدیا تراکۆماتیس'' هۆکاری لیمفۆگرانولۆما ڤینێریۆمە، کە هەوکردنی [[لیمفەگرێ|گرێ لیمفاوییەکان]] و [[لوولەی لیمفی|لیمفاویەکانە]]. بەزۆری لەگەڵ برینی ئەندامی زاوزێ و ئاوسانی گرێ لیمفاوییەکان لە بڕبڕەی پشتدا دەردەکەوێت، بەڵام لەوانەیە وەک هەوکردنی کۆم، [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] یان ئاوسانی گرێ لیمفاوییەکان لە ناوچەکانی تری جەستەدا دەربکەوێت.<ref name="proctitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Williams D, Churchill D |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Ulcerative proctitis in men who have sex with men: an emerging outbreak |journal=BMJ |بەرگ=٣٣٢|issue=7533 |پەڕەکان=٩٩–١٠٠|doi=10.1136/bmj.332.7533.99 |pmc=١٣٢٦٩٣٦|pmid=١٦٤١٠٥٨٥}}</ref> == گواستنەوە == کلامیدیا دەتوانێت لە کاتی سێکسی زێ، کۆم، زارەکی، یان دەستی یان بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ شانە تووشبووەکان وەکو پێڵوی چاو بگوازرێتەوە. هەروەها دەتوانرێت کلامیدیا لە دایکی تووشبووەوە بگوازرێتەوە بۆ کۆرپەکەی لە کاتی منداڵبوون لە ڕێگەی زێیەوە.<ref name="CDC" /> گریمانە دەکرێت کە ئەگەری تووشبوون ڕێژەیی بێت لەگەڵ ژمارەی ئەو بەکتریایانەی مرۆڤ بەرکەوتەی دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gambhir M, Basáñez MG, Turner F, Kumaresan J, Grassly NC |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Trachoma: transmission, infection, and control |journal=The Lancet. Infectious Diseases |بەرگ=٧|issue=6 |پەڕەکان=٤٢٠–٤٢٧|doi=10.1016/S1473-3099(07)70137-8 |pmid=١٧٥٢١٥٩٥}}</ref> توێژینەوەکانی ئەم دواییە بە بەکارهێنانی PCRی دیجیتاڵی دڵۆپ و تاقیکردنەوەکانی توانای ژیان بەڵگەی توانای ژیانی بەرزی ''سی'' . ''سی''. == فیزیۆلۆژیای نەخۆشی == بەکتریاکانی کلامیدیا توانای دامەزراندنی پەیوەندی درێژخایەنیان لەگەڵ خانەکانی خانەخوێدا هەیە. کاتێک خانەیەکی خانەخوێی تووشبوو برسی دەبێت لە ماددە خۆراکییە جیاوازەکان وەک [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینیەکان]] (بۆ نموونە، تریپتۆفان )،<ref name="pmid17724071">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Leonhardt RM, Lee SJ, Kavathas PB, Cresswell P |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Severe tryptophan starvation blocks onset of conventional persistence and reduces reactivation of Chlamydia trachomatis |journal=Infection and Immunity |بەرگ=٧٥|issue=11 |پەڕەکان=٥١٠٥–٥١١٧|doi=10.1128/IAI.00668-07 |pmc=٢١٦٨٢٧٥|pmid=١٧٧٢٤٠٧١}}</ref> [[ئاسن]]، یان [[ڤیتامین|ڤیتامینەکان]]، ئەمە دەرئەنجامێکی نەرێنی بۆ بەکتریاکانی کلامیدیا دەبێت چونکە زیندەوەران وابەستەی خانەی خانەخوێیە بۆ ئەم ماددە خۆراکیانە. توێژینەوە درێژخایەنەکانی کۆهۆرت ئاماژە بەوە دەکەن کە نزیکەی 50%ی ئەوانەی تووشبوون لە ماوەی ساڵێکدا، 80% لە ماوەی دوو ساڵدا و 90% لە ماوەی سێ ساڵدا پاک دەبنەوە.<ref name="Fairley2007">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Fairley CK, Gurrin L, Walker J, Hocking JS |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ="Doctor, how long has my Chlamydia been there?" Answer: ".... years" |journal=Sexually Transmitted Diseases |بەرگ=٣٤|issue=9 |پەڕەکان=٧٢٧–٧٢٨|doi=10.1097/OLQ.0b013e31812dfb6e |pmid=١٧٧١٧٤٨٦|doi-access=free}}</ref> بەکتریا برسیەکانی کلامیدیا دەتوانن بچنە ناو دۆخێکی گەشەکردنی بەردەوامەوە کە تێیدا دابەشبوونی خانەکان ڕادەگرن و لە ڕووی مۆرفۆلۆژییەوە ناڕێک دەبن بە زیادبوونی قەبارەیان.<ref name="pmid16338585">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mpiga P, Ravaoarinoro M |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Chlamydia trachomatis persistence: an update |journal=Microbiological Research |بەرگ=١٦١|issue=1 |پەڕەکان=٩–١٩|doi=10.1016/j.micres.2005.04.004 |pmid=١٦٣٣٨٥٨٥}}</ref> زیندەوەرە بەردەوامەکان بە توانای ژیانیان دەمێننەوە چونکە توانای گەڕانەوەیان هەیە بۆ دۆخی گەشەکردنی ئاسایی کاتێک بارودۆخەکانی خانەی خانەخوێ باشتر دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=r4vtDwAAQBAJ&dq=persistent+organisms+remain+viable+as+they+are+capable+of+returning+to+a+normal+growth+state+once+conditions+in+the+host+cell+improve&pg=PA202|سەردێڕ=Textbook of Microbiology|vauthors=Kushwaha AK|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Dr. A.K KUSHWAHA|زمان=en}}</ref> مشتومڕ هەیە لەسەر ئەوەی کە ئایا بەردەوامبوون پەیوەندییەکی هەیە یان نا: هەندێک پێیان وایە کە بەکتریا بەردەوامەکانی کلامیدیا هۆکاری نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کلامیدیایە. هەندێک لە ئانتیبایۆتیکەکانی وەک β-لاکتامەکان دەرکەوتووە کە دۆخێکی گەشەسەندنی هاوشێوەی بەردەوام هان دەدەن.<ref name="bayramova2018insight">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bayramova F, Jacquier N, Greub G |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Insight in the biology of Chlamydia-related bacteria |journal=Microbes and Infection |بڵاوکەرەوە=Elsevier |بەرگ=٢٠|issue=7–8 |پەڕەکان=٤٣٢–٤٤٠|doi=10.1016/j.micinf.2017.11.008 |pmid=٢٩٢٦٩١٢٩|doi-access=free}}</ref><ref name="klockner2016deconstructing">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Biology of Chlamydia|vauthors=Klöckner A, Bühl H, Viollier P, Henrichfreise B|بڵاوکەرەوە=Springer International Publishing|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-٣-٣١٩-٧١٢٣٢-١|editor-last=Häcker, Georg|زنجیرە=Current Topics in Microbiology and Immunology|بەرگ=٤١٢|شوێن=Cham|پەڕەکان=١–٣٣|chapter=Deconstructing the Chlamydial Cell Wall|doi=10.1007/82_2016_34|pmid=٢٧٧٢٦٠٠٤}}</ref> == دەستنیشانکردن == [[پەڕگە:ChlamydiaTrachomatisEinschlusskörperchen.jpg|وێنۆک|جەستەی وەرگرتنی ''کلامیدیا تراکۆماتیس'' (قاوەیی) لە کشتوکاڵی خانەی مەککۆی]] دەستنیشانکردنی هەوکردنی کلامیدیای ئەندامی زاوزێ لە ساڵانی نەوەدەکانەوە تا ٢٠٠٦ بە خێرایی پەرەی سەند. تاقیکردنەوەکانی گەورەکردنی ترشی ناوکی (NAAT)، وەک کارلێکی زنجیرەیی پۆلیمیراز (PCR)، گەورەکردنی نێوەندگیری نووسینەوە (TMA)، و گەورەکردنی جێگۆڕکێی ڕیشاڵی DNA (SDA) ئێستا پایەی سەرەکین. NAAT بۆ کلامیدیا لەوانەیە لەسەر نمونەی پشکنینی نمونەیی لە ملی ڕەحم (ژن) یان میزڵدان (پیاو)، لەسەر پشکنینی زێی خۆ کۆکراوە، یان لەسەر میزی پووچەڵ ئەنجام بدرێت. NAAT بە هەستیاری نزیکەی 90% و تایبەتمەندی نزیکەی 99% خەمڵێندراوە، بەبێ گوێدانە وەرگرتنی نمونە لە پشکنینی ملی ڕەحم یان بە نمونەی میز.<ref name="Haugland2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haugland S, Thune T, Fosse B, Wentzel-Larsen T, Hjelmevoll SO, Myrmel H |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Comparing urine samples and cervical swabs for Chlamydia testing in a female population by means of Strand Displacement Assay (SDA) |journal=BMC Women's Health |بەرگ=١٠|issue=1 |doi=10.1186/1472-6874-10-9 |pmc=٢٨٦١٠٠٩|pmid=٢٠٣٣٨٠٥٨|doi-access=free |article-number=9}}</ref> لەو ژنانەی کە بەدوای چارەسەردا دەگەڕێن لە کلینیکی هەوکردنی سێکسی کە پشکنینی میز نێگەتیڤە، پشکنینی دواتر بۆ ملی ڕەحم لە نزیکەی 2%ی کاتەکاندا بە پۆزەتیڤ مەزەندە کراوە.<ref name="Haugland2010" /> لە ئێستادا، NAATs تەنها بۆ تاقیکردنەوەی نمونەکانی میزەڵدان ڕەزامەندی ڕێکخراوەیی هەیە، هەرچەندە لێکۆڵینەوە خێرا پەرەسەندووەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە لەوانەیە ئەنجامێکی جێی متمانە بدەن لەسەر نمونەکانی کۆم.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2026)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]''&#x5D;</sup> بەهۆی باشتربوونی وردی تاقیکردنەوە، ئاسانکاری بەڕێوەبردنی نمونە، ئاسانکاری لە بەڕێوەبردنی نمونە، و ئاسانکاری سکرینکردنی ژن و پیاوی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە، NAATs تا ڕادەیەکی زۆر جێگەی کولتوور، ستانداردی زێڕینی مێژوویی بۆ دەستنیشانکردنی کلامیدیا و تاقیکردنەوەکانی پشکنەری گەورە نەکراویان گرتۆتەوە. تاقیکردنەوەی دووەم تاڕادەیەک بێهەستیارە، بە سەرکەوتوویی تەنها 60-80%ی هەوکردنەکان لە ژنانی بێ نیشانەدا دەستنیشان دەکات، و زۆرجار ئەنجامە پۆزەتیڤەکانی درۆ دەدات. کشتوکاڵ لە بارودۆخە هەڵبژێردراوەکاندا بەسوود دەمێنێتەوە و لە ئێستادا تاکە تاقیکردنەوە پەسەندکراوە بۆ تاقیکردنەوەی نمونەی غەیرە زاوزێ. هەروەها کشتوکاڵ تاکە ڕێگایە کە ڕێگە بە تاقیکردنەوەی چارەسەرکردن دەدات دوای چارەسەرکردنی ئانتیبایۆتیک. هەروەها ڕێگاکانی تر هەن لەوانە: کارلێکی زنجیرەی لیگاز (LCR)، پشوودانی ڕاستەوخۆی دژەتەنی فلۆرۆسەنت، تاقیکردنەوەی بەرگری ئەنزیم ، و کشتوکاڵی خانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr6302a1.htm|سەردێڕ=Recommendations for the Laboratory-Based Detection of Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae — 2014 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160627175218/http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr6302a1.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention}}</ref> نمونەی پشکنینی هەوکردنی کلامیدیا جیاوازی نیشان نادات کە ئایا نمونەکە لە ماڵەوە یان لە کلینیکدا کۆکراوەتەوە لە ڕووی ژمارەی ئەو نەخۆشانەی کە چارەسەر کراون. کاریگەرییەکانی لە نەخۆشە چاکبووەکان، دووبارە تووشبوونەوە، بەڕێوەبردنی هاوبەشەکان و سەلامەتی نادیارە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Fajardo-Bernal L, Aponte-Gonzalez J, Vigil P, Angel-Müller E, Rincon C, Gaitán HG, Low N |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Home-based versus clinic-based specimen collection in the management of Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae infections |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٥|issue=9 |doi=10.1002/14651858.CD011317.pub2 |pmc=٨٦٦٦٠٨٨|pmid=٢٦٤١٨١٢٨|article-number=CD011317}}</ref> تاقیکردنەوە خێراکانی خاڵی چاودێری، لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە، وا بیرناکرێتەوە کە کاریگەر بن بۆ دەستنیشانکردنی کلامیدیا لە پیاوانی تەمەنی زاوزێ و ژنانی دووگیان نەبوو بەهۆی ڕێژەی بەرزی نێگەتیڤی درۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Grillo-Ardila CF, Torres M, Gaitán HG |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Rapid point of care test for detecting urogenital Chlamydia trachomatis infection in nonpregnant women and men at reproductive age |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=١|issue=1 |doi=10.1002/14651858.CD011708.pub2 |pmc=٦٩٨٨٨٥٠|pmid=٣١٩٩٥٢٣٨|article-number=CD011708}}</ref> == خۆپاراستن == خۆپاراستن بریتییە لە سێکس نەکردن، بەکارهێنانی [[کۆندۆم]]، یان سێکسکردن تەنها لە پەیوەندییەکی درێژخایەنی تاک هاوسەری یان فرەژنی لەگەڵ هاوبەشەکان کە پشکنینیان بۆ کراوە و پشتڕاستکراوەتەوە کە تووشی نەبوون. === سکرینکردن === بۆ ئەو ژنانەی کە لە ڕووی سێکسییەوە چالاکن و دووگیان نین، پێشنیار دەکرێت پشکنین بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە تەمەنیان لە خوار ٢٥ ساڵەوەیە و ئەوانی دیکەش مەترسی تووشبوونیان لەسەرە.<ref name="AmFamPhys2" /> هۆکارەکانی مەترسی بریتین لە مێژووی هەوکردنی کلامیدیا یان هەوکردنی سێکسی تر، هاوبەشی سێکسی نوێ یان چەندین هاوبەش، و بەکارهێنانی [[کۆندۆم|کۆندۆمی]] ناتەبایی.<ref name="USPSTF2" /> بۆ ژنانی دووگیان، ڕێنماییەکان جیاوازن: سکرینکردنی ئەو ژنانەی کە تەمەنیان هەیە یان هۆکارەکانی تری مەترسیدار لەلایەن هێزی ئەرکی خزمەتگوزارییە خۆپارێزییەکانی ئەمریکا (USPSTF) (کە پێشنیاری سکرینکردنی ژنانی خوار ٢٥ ساڵ دەکات) و ئەکادیمیای ئەمریکی بۆ پزیشکانی خێزان (کە پێشنیاری سکرینکردنی ژنانی تەمەن ٢٥ ساڵ یان کەمتر دەکات) پێشنیار دەکرێت. کۆلێژی پزیشکانی منداڵبوون و ئافرەتانی ئەمریکی پێشنیاری سکرینکردنی هەموو ئەوانەی لە مەترسیدان، لە کاتێکدا سەنتەری کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشیەکان پێشنیاری پشکنینی گشتگیر بۆ ژنانی دووگیان دەکەن.<ref name="AmFamPhys2" /> USPSTF دان بەوەدا دەنێت کە لە هەندێک کۆمەڵگادا ڕەنگە هۆکاری مەترسی تر هەبن بۆ تووشبوون، وەک نەتەوە.<ref name="AmFamPhys2" /> پێشنیارەکانی بنەمادار بە بەڵگە بۆ دەستپێکردنی سکرینکردن، نێوانەکان و کۆتاییهێنان لە ئێستادا ناتوانرێت.<ref name="AmFamPhys2" /> بۆ پیاوان، USPSTF بەو ئەنجامە دەگا کە بەڵگەکان لە ئێستادا بەس نین بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا سکرینکردنی بەردەوامی پیاوان بۆ کلامیدیا سوودی هەیە یان نا.<ref name="USPSTF2" /> ئەوان پێشنیاری پشکنینی بەردەوامی ئەو پیاوانە دەکەن کە مەترسی تووشبوونیان بە ئایدز یان سفلیس زیاترە.<ref name="USPSTF2" /> پێداچوونەوەیەکی کۆکرین دەریخست کە کاریگەرییەکانی سکرینکردن لە ڕووی گواستنەوەی کلامیدیا نادیارن بەڵام سکرینکردن ڕەنگە مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی هەوکردنی حەوز لە ژناندا کەم بکاتەوە.<ref name="AmFamPhys2" /> لە بەریتانیا خزمەتگوزاری تەندروستی نیشتمانی (NHS) ئامانجی ئەوەیە: # ڕێگریکردن و کۆنترۆڵکردنی هەوکردنی کلامیدیا لە ڕێگەی دۆزینەوەی پێشوەختە و چارەسەرکردنی هەوکردنی بێ نیشانە؛ # کەمکردنەوەی گواستنەوەی بەرەوپێش بۆ هاوبەشە سێکسییەکان؛ # ڕێگریکردن لە دەرئەنجامەکانی هەوکردنی چارەسەرنەکراو؛ # ساڵانە لانیکەم لەسەدا ٢٥ی ئەو دانیشتووانەی کە لە خوار ٢٥ ساڵەوە چالاکیی سێکسی دەکەن، تاقی بکەرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.chlamydiascreening.nhs.uk/ps/data/data_tables.html|سەردێڕ=NCSP :: Professional Site :: Data |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090504185725/http://www.chlamydiascreening.nhs.uk/ps/data/data_tables.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٠٩|وێبگە=www.chlamydiascreening.nhs.uk}}</ref> # دوای چارەسەرکردن دووبارە پشکنین بکە.<ref name="DesaiWoodhall2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Desai M, Woodhall SC, Nardone A, Burns F, Mercey D, Gilson R |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Active recall to increase HIV and STI testing: a systematic review |journal=Sexually Transmitted Infections |بەرگ=٩١|issue=5 |پەڕەکان=٣١٤–٣٢٣|doi=10.1136/sextrans-2014-051930 |pmid=٢٥٧٥٩٤٧٦|وتەگێڕانەوە=Strategies for improved follow up care include the use of text messages and emails from those who provided treatment. |doi-access=free}}</ref> == چارەسەر == هەوکردنی ''سی.تراکۆماتیس'' دەتوانرێت بە شێوەیەکی کاریگەر بە [[دژەزیندەیی|دژەزیندەییەکان]] چارەسەر بکرێت. ڕێنماییەکان پێشنیاری ئازیترۆمایسین، دۆکسیسایکلین، ئێریترۆمایسین، لیڤۆفلۆکساسین، یان ئۆفلۆکساسین دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/sanfordguidetoan00davi_0/page/20|سەردێڕ=The Sanford guide to antimicrobial therapy 2011|بڵاوکەرەوە=Antimicrobial Therapy, Inc.|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٠٨٠٨-٦٥-٢|veditors=Eliopoulos GM, Gilbert DN, Moellering RC|شوێن=Sperryville, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/sanfordguidetoan٠٠davi_٠/page/٢٠ ٢٠]}}</ref> لە پیاوان، دۆکسیسایکلین (100 میلیگرام دوو جار لە ڕۆژێکدا بۆ ماوەی 7 ڕۆژ) ڕەنگە کاریگەرتر بێت لە ئازیترۆمایسین (1 گرام تاکە ژەمە دەرمان) بەڵام بەڵگەکان بۆ کاریگەری ڕێژەیی ئانتیبایۆتیکەکان لە ژناندا زۆر نادیارە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Páez-Canro C, Alzate JP, González LM, Rubio-Romero JA, Lethaby A, Gaitán HG |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Antibiotics for treating urogenital Chlamydia trachomatis infection in men and non-pregnant women |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=١|issue=1 |doi=10.1002/14651858.CD010871.pub2 |pmc=٦٣٥٣٢٣٢|pmid=٣٠٦٨٢٢١١|article-number=CD010871}}</ref> ئەو مادانەی کە لە کاتی دووگیانیدا پێشنیار دەکرێن بریتین لە ئێریترۆمایسین یان [[ئەمۆکسیسیلین]].<ref name=":1" /><ref name="urlDiagnosis and Treatment of Chlamydia trachomatis Infection - April 15, 2006 - American Family Physician">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Miller KE |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Diagnosis and treatment of Chlamydia trachomatis infection |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2006/0415/p1411.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٣|issue=8 |پەڕەکان=١٤١١–١٤١٦|pmid=١٦٦٦٩٥٦٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111127054457/http://www.aafp.org/afp/2006/0415/p1411.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> بژاردەیەک بۆ چارەسەرکردنی هاوبەشە سێکسییەکانی ئەوانەی کە تووشی کلامیدیا یان [[سووزەنەک|سۆزی بوون]] بریتییە لە چارەسەری هاوبەشی منداڵ کە لەلایەن نەخۆشەوە پێشکەش دەکرێت (PDT یان PDPT)، کە بریتییە لە پراکتیکی چارەسەرکردنی هاوبەشە سێکسییەکانی حاڵەتەکانی ئیندێکس بە دابینکردنی ڕەچەتە یان دەرمان بۆ نەخۆشەکە بۆ ئەوەی بیباتە هاوبەشەکەی بەبێ ئەوەی دابینکەری چاوەدێری تەندروستی سەرەتا پشکنینی هاوبەشەکەی بکات. دوای چارەسەرکردن پێویستە کەسەکان دوای سێ مانگ جارێکی تر پشکنینیان بۆ بکرێتەوە بۆ ئەوەی بزانرێت دووبارە تووشبوونیان بە نەخۆشییەکە.<ref name=":1" /> تاقیکردنەوەی چارەسەرکردن لەوانەیە پۆزەتیڤی درۆ بێت بەهۆی سنوورداربوونی NAAT لە چوارچێوەی بەکتریا (نەک ڤایرۆسی)دا، لەبەرئەوەی ماددە بۆماوەییە ئامانجدارەکان لەوانەیە لە غیابی زیندەوەرە زیندووەکاندا بەردەوام بن. == پەتازانیی == [[پەڕگە:Chlamydia_world_map_-_DALY_-_WHO2004.svg|وێنۆک|ساڵی ژیانی ڕێکخراو بە کەمئەندامی (DALY) بۆ کلامیدیا بۆ هەر 100,000 کەس&nbsp;دانیشتووانی ساڵی ٢٠٠٤ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٤|ناونیشان=https://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/estimates_country/en/index.html|سەردێڕ=WHO {{!}} Disease and injury country estimates |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091111101009/http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/estimates_country/en/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=World Health Organization}}</ref> ]] لە ئاستی جیهانیدا، تا ساڵی ٢٠١٥، کلامیدیای گواستراوەی سێکسی نزیکەی ٦١ ملیۆن کەس تووشی دەبێت.<ref name="GBD2015Pre">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coggeshall M, Cornaby L, Dandona L, Dicker DJ, Dilegge T, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Fleming T, Forouzanfar MH, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kawashima T, Kemmer L, etal |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |سەردێڕ=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 |journal=Lancet |بەرگ=٣٨٨ |issue=10053 |پەڕەکان=١٥٤٥–١٦٠٢ |doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6 |pmc=٥٠٥٥٥٧٧ |pmid=٢٧٧٣٣٢٨٢}}</ref> لە ئافرەتان (3.8%) زیاترە لە پیاوان (2.5%).<ref name=":5" /> لە ساڵی ٢٠١٥دا بووە هۆی مردنی نزیکەی ٢٠٠ کەس.<ref name=":4" /> لە ئەمریکا نزیکەی 1.6 ملیۆن حاڵەت لە ساڵی 2023دا تۆمارکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/sti-statistics/annual/index.html|سەردێڕ=Sexually Transmitted Infections Surveillance, 2024 (Provisional) |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |زمان=en-us}}</ref> CDC مەزەندە دەکات کە ئەگەر یەکێک حاڵەتە ڕاپۆرتنەکراوەکان بگرێتەوە ساڵانە نزیکەی 2.9 ملیۆن حاڵەت هەیە.<ref name="CDC2016Stat">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.cdc.gov/std/chlamydia/stdfact-chlamydia-detailed.htm|سەردێڕ=Detailed STD Facts - Chlamydia |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |زمان=en-us}}</ref> نزیکەی 3%ی گەورەساڵانی گەنجی تەمەن 18-29 ساڵ تووشی دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Torrone E, Papp J, Weinstock H |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Prevalence of Chlamydia trachomatis genital infection among persons aged 14-39 years--United States, 2007-2012 |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٦٣|issue=38 |پەڕەکان=٨٣٤–٨٣٨|pmc=٤٥٨٤٦٧٣|pmid=٢٥٢٥٤٥٦٠}}</ref> [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان]] ڕێژەی تووشبوونیان بە کلامیدیا بە شێوەیەکی ناڕێژەیی زیاترە بە بەراورد بە گروپە ڕەگەزی و نەتەوەییەکانی دیکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/health-disparities-hiv-std-tb-hepatitis/populations/black-african-american.html|سەردێڕ=Health Disparities in Black or African American People |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention}}</ref> هەوکردنی کلامیدیا باوترین هەوکردنی بەکتریایە کە لە ڕێگەی سێکسییەوە دەگوازرێتەوە لە بەریتانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hpa.org.uk/Publications/InfectiousDiseases/Factsheets/factChlamydia/|سەردێڕ=Chlamydia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120913212016/http://www.hpa.org.uk/Publications/InfectiousDiseases/Factsheets/factChlamydia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> کلامیدیا ساڵانە دەبێتە هۆی زیاتر لە ٢٥٠ هەزار حاڵەتی هەوکردنی ئیپیدیدیمیت لە ئەمریکا. کلامیدیا ساڵانە لە ئەمریکا دەبێتە هۆی ٢٥٠ بۆ ٥٠٠ هەزار حاڵەتی PID. ئەو ژنانەی تووشی کلامیدیا بوون، ئەگەری تووشبوونیان بە ڤایرۆسی ئایدز تا پێنج هێندە زیاترە، ئەگەر بەرکەوتنیان هەبێت.<ref name="CDC" />{{Clear}} == هەروەها سەیری بکە == * توێژینەوەی کلامیدیا == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{پۆلی کۆمنز|Chlamydia infections}} * [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chlamydia لاپەڕەی ڕاستییەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی لەسەر کلامیدیا] * [https://www.cdc.gov/chlamydia/about/ دەربارەی کلامیدیا] لە CDC <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Medical resources}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:CS1:Vancouver names with accept markup]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ic1kz9s3klpsyaj3qxptraxazmf53z4 0 296621 1593225 1591347 2026-06-22T17:32:42Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593225 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''ڤانگارد ١''' (ناونیشانی ھارڤارد: '''١٩٥٨-بێتا ٢'''، ناسنامەی کۆسپار: '''١٩٥٨–٠٠٢بی''') [[مانگی دەستکرد|مانگێکی دەستکردی]] ئەمریکییە کە چوارەمین مانگی دەستکردی دەستکردی [[خولگەی دەوری زەوی|خولگەی زەوی]] بوو کە بە سەرکەوتوویی ھەڵدرا، لە دوای [[سپوتنیک-١]]، [[سپوتنیک-٢]]، و [[ئێکسپلۆرەر ١]]. لە ١٧ی ئازاری ١٩٥٨دا ھەڵدرا. ڤانگارد ١ یەکەم مانگی دەستکرد بوو کە خاوەنی [[توانی خۆری|توانی کارەباییی خۆری]] بێت. ھەرچەندە پەیوەندییەکان لەگەڵ مانگە دەستکردەکە لە ساڵی ١٩٦٤دا پچڕان، بەڵام وەک کۆنترین تەنی دەستکرد کە تا ئێستاش لە خولگەدا مابێت دەمێنێتەوە، لەگەڵ قۆناغی سەرەوەی پێڕاگوێزی ھەڵدانەکەی.<ref name="Display"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/688914-oldest-piece-of-space-junk-still-in-orbit|سەردێڕ=Oldest piece of space junk still in orbit|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250818074234/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/688914-oldest-piece-of-space-junk-still-in-orbit|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Guinness World Records|زمان=en|url-status=live}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Vanguard I}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} c0z5ms7oqxrxft6u48b0e1hk57ed6c5 0 296668 1593098 1592774 2026-06-22T12:06:56Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593098 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Passport stamps 18-19.jpg|وێنۆک|مۆرە جۆراوجۆرەکانی پاسپۆرت لە ناوەوەی پاسپۆرتێکدا.]] '''مۆری پاسپۆرت''' شوێنەوارێکی مەرەکەبییە لە ناو [[پاسپۆرت]]ێکدا کە بە شێوەیەکی ئاسایی لە ڕێگەی [[مۆری لاستیکی]]یەوە لە کاتی چوونەژوورەوە بۆ خاکێک یان چوونەدەرەوە لێی دروست دەکرێت. مۆرەکانی پاسپۆرت ڕەنگە جاروبار شێوەی [[ستیکەر]] وەربگرن، وەک مۆرەکانی چوونەژوورەوەی [[ڕامیاریی ڤیزای ژاپۆن|ژاپۆن]]، [[ڕامیاریی ڤیزای کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]]، و [[ڕامیاریی ڤیزای سریلانکا|سریلانکا]]. بەپێی ڕەگەزنامە، ڕەنگە گەشتیارێک بە ھیچ شێوەیەک مۆر وەرنەگرێت (مەگەر بە تایبەت داوای بکات)، وەک [[ڕامیاریی ڤیزای ئەلبانیا|ئەلبانیا]]، یان [[ڕامیاریی ڤیزای مەقدۆنیای باکوور|مەقدۆنیای باکوور]].<ref name="mvr.gov.mk">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=УКАЗ ЗА ПРОГЛАСУВАЊЕ НА ЗАКОНОТ ЗА ГРАНИЧНА КОНТРОЛА |ناونیشان=http://www.mvr.gov.mk/Upload/Documents/ZAKON%20ZA%20GRANI%5ENA%20KONTROLA.pdf |زمان=mk |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201041040/http://www.mvr.gov.mk/Upload/Documents/ZAKON%20ZA%20GRANI%5ENA%20KONTROLA.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گەشتیارە بیانییەکان بۆ [[ڕامیاریی ڤیزای ئێران|ئێران]] (ئەگەر پاسپۆرتەکەت لە وڵاتێکی بێ ڤیزاوە بێت - مۆرێکی لێ دەدرێت) و [[ڕامیاریی ڤیزای کۆریای باکوور|کۆریای باکوور]]یش مۆر لە پاسپۆرتەکانیاندا وەرناگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/136889/Foreign-tourists-passports-not-to-be-stamped-in-Iran|سەردێڕ=Foreign tourists' passports not to be stamped in Iran|ئیش=Mehr News Agency |ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uritours.com/blog/how-to-get-north-korean-visa/ |سەردێڕ=How to Get a North Korean Visa |وێبگە=Uri Tours |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> زۆربەی وڵاتان جگە لە مۆری چوونەژوورەوە، مۆری چوونەدەرەوەش لێ دەدەن. ژمارەیەکی کەم لە وڵاتان تەنھا مۆری چوونەژوورەوە لێ دەدەن، لەوانە [[ڕامیاریی ڤیزای کەنەدا|کەنەدا]]، [[ڕامیاریی ڤیزای ئێلسالڤادۆر|ئێلسالڤادۆر]]، [[ڕامیاریی ڤیزای ئێرلەندا|ئێرلەندا]]، [[ڕامیاریی ڤیزای نیوزیلاند|نیوزیلاند]]، [[ڕامیاریی ڤیزای مەکسیک|مەکسیک]]، [[ڕامیاریی ڤیزای شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] و [[ڕامیاریی ڤیزای ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/SN06750/SN06750.pdf |سەردێڕ=Reintroducing exit checks on passengers departing the UK |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|یەکەم١=Melanie |دوایین١=Gower |وێبگە=Research briefings - UK Parliament |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190409000621/https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/SN06750/SN06750.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Arrival/Departure Forms: I-94 and I-94W |ناونیشان=https://www.cbp.gov/travel/international-visitors/i-94 |ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=U.S. Customs and Border Protection}}</ref> [[ڕامیاریی ڤیزای ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]]، [[ڕامیاریی ڤیزای ئوسترالیا|ئوسترالیا]]، [[ڕامیاریی ڤیزای کەمبۆدیا|کەمبۆدیا]]، [[ڕامیاریی ڤیزای کووبا|کووبا]]، [[ڕامیاریی ڤیزای ھۆنگ کۆنگ|ھۆنگ کۆنگ]]، [[ڕامیاریی ڤیزای ئیسرائیل|ئیسرائیل]]، [[ڕامیاریی ڤیزای ماکاو|ماکاو]]، [[جامایکا]]، و [[ڕامیاریی ڤیزای سینگاپوور|سینگاپوور]] لە کاتی چوونەژوورەوە یان چوونەدەرەوەدا مۆر لە پاسپۆرت نادەن. ھەندێک لەم وڵات یان ناوچانە لەبری ئەوە وەسڵی نیشتنەوە دەردەکەن. ئوسترالیا بە شێوەیەکی ئاسایی ھیچ جۆرە بەڵگەیەکی فیزیکی بۆ چوونەژوورەوە یان چوونەدەرەوە دەرناکات، بەڵام لەسەر داواکاری بۆ سەرپەرشتیارێک مۆری چوونەژوورەوە و چوونەدەرەوە دابین دەکات. ئەرژەنتین و سینگاپوور وەسڵی چوونەژوورەوەی دیجیتاڵی کە مەرجەکانی چوونەژوورەوەی تێدایە لە ڕێگەی ئیمەیڵەوە دەنێرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2023-10-10/passport-stamps-phased-out-overseas-travel-technology/102933124 |سەردێڕ=Passport stamps being phased out around the world as paper-free travel technology moves closer |یەکەم١=Keira |دوایین١=Proust |ئیش=ABC News |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> [[یەکێتیی ئەورووپا]] ([[ناوچەی شێنگن]]) مۆری پاسپۆرتی گۆڕییەوە بۆ [[سیستمی چوونەژوورەوە/چوونەدەرەوە]]ی خۆی لە ١٠ی نیسانی ٢٠٢٦دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://home-affairs.ec.europa.eu/news/entryexit-system-ees-fully-operational-2026-04-10_en |سەردێڕ=Entry/Exit System (EES) is fully operational |ئیش=European Commission |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەبەر ئەوەی ھیچ دەسەڵاتێکی نیشتمانی نییە، [[ئەنتارکتیکا]] مۆری پاسپۆرتی نییە. بەڵام [[وێستگەکانی توێژینەوە لە ئەنتارکتیکا|وێستگەکانی توێژینەوە]] جۆراوجۆرەکان لەوێدا ڕەنگە لەسەر داواکاری مۆری یادگاری دابین بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Passport stamps: How a novelty passport stamp could see you banned from travelling |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.smh.com.au/traveller/reviews-and-advice/passport-stamps-how-a-novelty-passport-stamp-could-see-you-banned-from-travelling-20200311-h1mgal.html |بڵاوکەرەوە=The Sydney Morning Herald |یەکەم١=Michael |دوایین١=Gebicki |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Passport stamps}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} fyipd2rg31ko6dpp3cz3f7p2ru2o2tz 0 296670 1593286 1592729 2026-06-22T21:22:41Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٣ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1593286 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=کورتەباڵایی|image=Ethan Crough, male dwarf.jpg|caption=پیاوێک لە [[کۆڵومبس، ئیندیانا]]، تووشبوو بە کورتەباڵایی [[ئاکۆندرۆپلاژیا|ئاکۆندرۆپلاژی]]|field=زانستی کوێرەڕژێنەکان (ئێندۆکراینۆلۆژی)، بۆماوەزانیی پزیشکی|pronounce={{IPAc-en|ˈ|d|w|ɔːr|f|ɪ|z|əm|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Dwarfism.wav}}|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=کەم-دەردانی هۆرمۆنی گەشە لە ڕژێنی ژێر مێشککە (کەمیی هۆرمۆنی گەشە)، تێکچوونە بۆماوەییەکان|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=|image_size=250}}'''کورتەباڵایی''' (Dwarfism) حاڵەتێکە لە مرۆڤ و ئاژەڵەکاندا کە بە بچووکیی قەبارە یان کورتیی باڵا بە شێوەیەکی نائاسایی دەناسرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/dwarfism|سەردێڕ=Definition of DWARFISM |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Merriam-webster.com |زمان=en}}</ref> لە مرۆڤدا، ئەم حاڵەتە پێناسە دەکرێت بە هەبوونی باڵایەکی ١٤٧ سانتیمەتر (٤ پێ و ١٠ ئینج) یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، بەبێ گوێدانە ڕەگەزی کەسەکە؛ تێکڕای باڵای پێگەیشتووان لە ناو کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵاییدا نزیکەی ١٢٠ سانتیمەترە. <ref name="NLM2008">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/dwarfism.html|سەردێڕ=Dwarfism |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MedlinePlus}}</ref> <ref name="lpaonline">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.lpaonline.org/faq-#Definition|سەردێڕ=FAQ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Lpaonline.org |زمان=en-us}}</ref> <ref name="mayo-symptoms"/> "کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ - Disproportionate dwarfism" بە کورتیی پەلەکان (قۆڵ و قاچ) یان کورتیی قەدە (ناوچەی سنگ و سک) دەناسرێتەوە. بەڵام لە حاڵەتەکانی "کورتەباڵاییی هاوسەنگ - Proportionate dwarfism"دا، هەردوو پەلەکان و قەدە بە شێوەیەکی نائاسایی بچووک دەبن. بەزۆری ئاستی زیرەکی لەم کەسانەدا ئاساییە، و زۆربەیان تێکڕای تەمەنی چاوەڕوانکراویان (Life expectancy) نزیکە لە کەسانی ئاسایی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx|سەردێڕ=Restricted growth (dwarfism) - NHS Choices|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Nhs.uk|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806130925/http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx|url-status=dead}}</ref> <ref name="Pau2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pauli |یەکەم=RM |دوایین٢=Adam |یەکەم٢=MP |دوایین٣=Ardinger |یەکەم٣=HH |دوایین٤=Pagon |یەکەم٤=RA |دوایین٥=Wallace |یەکەم٥=SE |دوایین٦=Bean |یەکەم٦=LJH |دوایین٧=Mefford |یەکەم٧=HC |دوایین٨=Stephens |یەکەم٨=K |دوایین٩=Amemiya |یەکەم٩=A |دوایین١٠=Ledbetter |یەکەم١٠=N |ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=Achondroplasia |journal=GeneReviews |pmid=٢٠٣٠١٣٣١}}</ref> بەگشتی کەسانی کورتەباڵا دەتوانن منداڵیان ببێت، هەرچەندە مەترسیی زیاتر لەسەر دایکەکە و منداڵەکە هەیە کە پەیوەستە بە جۆری حاڵەتە بنەڕەتییەکەوە. باوترین و ناسراوترین جۆری کورتەباڵایی لە مرۆڤدا (کە ٧٠٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت) بریتییە لە (ئەکۆندرۆپلازیا - Achondroplasia)، کە تێکچوونێکی بۆماوەییە و تێیدا پەلەکان زۆر کورت دەبن. <ref name="Çevik-2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Çevik |یەکەم=Banu |دوایین٢=Çolakoğlu |یەکەم٢=Serhan |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Anesthetic management of achondroplastic dwarf undergoing cesarean section |ناونیشان=http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=M.E.J. Anesth. |بەرگ=٢٠|issue=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713022612/http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> (کەمیی هۆڕمۆنی گەشە - Growth hormone deficiency) بەرپرسیارە لە زۆربەی حاڵەتەکانی تر. <ref name="urlDwarfism">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kidshealth.org/parent/growth/growth/dwarfism.html|سەردێڕ=Dwarfism {{!}} Nemours KidsHealth |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها چەندین هۆکاری تری دەگمەن هەیە. چارەسەرکردنی ئەم حاڵەتە پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. ئەوانەی کە تێکچوونی بۆماوەییی وەکو گەشەی نائاساییی ئێسک و کڕکڕاگەیان (Osteochondrodysplasia) هەیە، هەندێک جار دەکرێت لە ڕێگەی نەشتەرگەری یان چارەسەری فیزیکییەوە (سروشتی) چارەسەر بکرێن. تێکچوونە هۆڕمۆنییەکانیش دەتوانرێت لە ڕێگەی پێدانی هۆڕمۆنی گەشەوە چارەسەر بکرێن، پێش ئەوەی پلێتەکانی گەشەی ئێسکی منداڵەکە (Growth plates) بەیەکەوە بلکێن و دابخرێن. زۆرجار کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵایی پێداویستیی ژینگەییی گونجێندراو بەکاردەهێنن، وەکو کەلوپەلی ناوماڵی تایبەت. <ref name="pmid14671400">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hagenäs L, Hertel T |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Skeletal dysplasia, growth hormone treatment and body proportion: comparison with other syndromic and non-syndromic short children |ناونیشان=http://content.karger.com/produktedb/produkte.asp?typ=fulltext&file=HRE2003060S03065 |journal=Horm. Res. |بەرگ=٦٠ Suppl ٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٥–٧٠|doi=10.1159/000074504 |pmid=١٤٦٧١٤٠٠|s2cid=29174195 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> چەندین گرووپی پاڵپشتی هەن کە خزمەتگوزاری پێشکەش دەکەن بۆ یارمەتیدانی ئەم تاکانە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو جیاکارییە کۆمەڵایەتییەی کە لەوانەیە دووچاری ببن. <ref name="mayo-treatment">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=treatments-and-drugs|سەردێڕ=Dwarfism: Treatments and drugs - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> سەرباری لایەنە پزیشکییەکانی ئەم حاڵەتە، چەندین لایەنی کۆمەڵایەتیش بوونیان هەیە. بۆ کەسێکی تووشبوو، جیاکاری لەسەر بنەمای باڵا دەتوانێت ببێتە هۆی گاڵتەپێکردن لە قۆناغی منداڵیدا و جیاکاری پێکردن لە قۆناغی پێگەیشتوویدا. <ref name="UPenn">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ssc.upenn.edu/~persico/research/Papers/short.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070710052009/http://www.ssc.upenn.edu/~persico/research/Papers/short.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە وڵاتانی ئینگلیزی زماندا، ئەو زاراوانەی کە لەلایەن کەسانی تووشبووەوە پەسەندکراون بریتین لە "کورتەباڵا - Dwarf"، "کەسی بچووک - Little person"، یان "کەسی باڵا کورت - Person of short stature". <ref name="LPA"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.littlepeopleuk.org/|سەردێڕ=Home - Little People UK |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ڕووی مێژووییەوە، زاراوەی (Midget - کورتەبنە) بەکاردەهێنرا بۆ وەسفکردنی کەسانی کورتەباڵا؛ بەڵام، ئێستا هەندێک کەس ئەم زاراوەیە بە سووکایەتیپێکردن دەزانن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.merriam-webster.com/dictionary/midget|سەردێڕ=Definition of MIDGET |وێبگە=Merriam-Webster.com Dictionary}}</ref> == نیشانە و ماکەکانی == [[پەڕگە:Dackelpferd.jpg|وێنۆک|کورتەباڵایی هاوشێوەی مرۆڤ لە ئاژەڵەکانیشدا دەردەکەوێت؛ بۆ نموونە دەکرێت لە ئەسپەکاندا نیشانەکانی (ئەکۆندرۆپلازیا) بوونیان هەبێت، وەک ئەوەی لێرەدا لە تەنیشت کەسێکی تووشبوو بە کورتەباڵاییدا پیشان دراوە. تەواوی ڕەچەڵەکە بچووکەکانی سەگ (Small dog breeds) دیاردەی کورتەباڵاییان تێدایە (قەبارەی ستاندارد و بنەڕەتیی سەگەکان، بەبێ هەبوونی دەستێوەردانی مرۆڤ، هاوتا و هاوشێوەی قەبارەی گورگەکانە).]] کورتەباڵایی پێناسە کراوە بە هەبوونی باڵای ١٤٧ سانتیمەتر یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، <ref name="NLM2008"/> <ref name="lpaonline"/> <ref name="mayo-symptoms"/> یان وەکو پێناسەیەکی جێگرەوە، هەبوونی باڵایەک کە بەلایەنی کەمەوە دوو لادانی پێوانەیی (Standard deviations) کەمتر بێت لە تێکڕای باڵای دانیشتووانی ناوچەکە، بە ڕەچاوکردنی تەمەن، ڕەگەز، و ڕەچەڵەک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Jain |یەکەم=Megha |دوایین٢=Saber |یەکەم٢=Ahmed Y. |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Dwarfism |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563282/ |journal=StatPearls [Internet] |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Grunauer |یەکەم=Michelle |دوایین٢=Jorge |یەکەم٢=Alexander A L |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Genetic short stature |journal=Growth Horm IGF Res. |بەرگ=٣٨|issue=Epub 2017 Dec 6 |پەڕەکان=٢٩–٣٣|doi=10.1016/j.ghir.2017.12.003 |pmid=٢٩٢٤٩٦٢٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cdc.gov/growthcharts/clinical_charts.htm|سەردێڕ=Growth Charts - CDC Growth Charts |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Cdc.gov}}</ref> کۆمەڵێکی بەرفراوان لە تایبەتمەندییە جەستەیییەکان لەم حاڵەتەدا هەن. جیاوازییەکان لە نێوان تاکەکاندا دەستنیشان دەکرێن لە ڕێگەی دیاریکردن و چاودێریکردنی ئەو تێکچوونە بنەڕەتییانەی هۆکاری حاڵەتەکەن. لەوانەیە هیچ ئاڵۆزکارییەکی تەندروستی بوونی نەبێت جگە لە خۆگونجاندنیان لەگەڵ قەبارەی جەستەیاندا. زاراوەی "کورتیی باڵا - Short stature" زاراوەیەکی باوە کە جێگەی "کورتەباڵایی" دەگرێتەوە، بەتایبەتی لە چوارچێوەی پزیشکیدا. بەڵام، ئەو کەسانەی جۆرێکی سووکی گەشەی نائاساییی ئێسکیان (Skeletal dysplasia) هەیە، لەوانەیە کورتەباڵایی نەیانگرێتەوە. لە هەندێک حاڵەتی چارەسەرنەکراوی هایپۆکۆندرۆپلازیادا (Hypochondroplasia)، پیاوان باڵایان دەگاتە ١٦٥ سانتیمەتر. هەرچەندە ئەمە بە بەراورد کورتە، بەڵام ناکەوێتە خانە توندەکانی خشتەکانی گەشەکردنەوە. "کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ" بە کورتیی پەلەکان یان کورتیی قەدە دەناسرێتەوە. لە ئەکۆندرۆپلازیادا، کەسەکە قەدەیەکی قەبارە مامناوەندی هەیە لەگەڵ پەلی کورت و ناوچەوانێکی گەورەتر لە قەبارەی ئاسایی. <ref name="dwarfism-pbshome">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kennedy |یەکەم=Dan |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://www.pbs.org/pov/pov2005/bigenough/special_dwarfism_ety.html|سەردێڕ=P.O.V. - Big Enough . What is Dwarfism? {{!}} PBS |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090313112314/http://www.pbs.org/pov/pov2005/bigenough/special_dwarfism_ety.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=[[POV (TV series)]]}}</ref> زۆرجار تایبەتمەندییەکانی دەموچاویش کاریگەرییان دەکەوێتە سەر. تەسکبوونەوەی کەناڵی دڕکەپەتک، هەوکردنی گوێ، و ئاو کۆبوونەوەی مێشک (Hydrocephalus) تێیاندا باون. "کورتەباڵاییی هاوسەنگ" بە کورتیی قەدە و پەلەکان پێکەوە دەناسرێتەوە، <ref name="mayo-symptoms">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Dwarfism: Symptoms - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=MayoClinic.com}}</ref> کە دەبێتە هۆی ئەوەی باڵای کەسەکە بە شێوەیەکی بەرچاو لە خوار تێکڕای ئاسایییەوە بێت. زۆرجار گەشەی سێکسی لەم جۆرەدا دوادەکەوێت یان تێکدەچێت تا قۆناغی پێگەیشتووییش. ئەم جۆرەی کورتەباڵایی بەهۆی تێکچوونێکی کوێرەڕژێنەکانەوە دروست دەبێت نەک بەهۆی گەشەی نائاساییی ئێسکەوە. کاریگەرییە جەستەیییەکانی شێواویی ئێسکەکان بەپێی جۆری نەخۆشییەکە دەگۆڕێن. زۆرجار ئازاری جومگەیان لەگەڵدایە کە بەهۆی ناڕێکیی ڕیزبوونی ئێسکەکانەوە، یان پەستاوتنی دەمارەکانەوە دروست دەبێت. <ref name="LPA"/> نەخۆشیی داخورانی پێشوەختەی جومگەکان، چەمانەوەی زۆری بڕبڕەی پشتی بەشی خوارەوە، یان خواریی بڕبڕەی پشت، و تەسکبوونەوەی دڕکەپەتک دەکرێت ببنە هۆی ئازار و کەمئەندامی. <ref name="seattle-dysplasia">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://orthopedics.seattlechildrens.org/conditions_treated/dwarfism_and_bone_dysplasias.asp|سەردێڕ=Dwarfism and Bone Dysplasias {{!}} Orthopedics {{!}} Seattle Children's Hospital |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070504091309/http://orthopedics.seattlechildrens.org/conditions_treated/dwarfism_and_bone_dysplasias.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> بچووکیی قەبارەی قەفەزەی سنگ دەکرێت ببێتە هۆی سنووردارکردنی گەشەی سییەکان و کەمبوونەوەی کاراییی هەناسەدان. هەندێک جۆری کورتەباڵایی پەیوەندییان هەیە بە تێکچوونی کاراییی ئەندامەکانی ترەوە وەکو مێشک یان جگەر، کە هەندێک جار هێندە سەختە کە دەبێتە کەمئەندامییەکی گەورەتر لە خودی کێشەی ئێسکەکان. <ref name="mayo-complications">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=complications|سەردێڕ=Dwarfism: Complications - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MayoClinic.com}}</ref> <ref name="pmid5946547">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Escamilla RF, Hutchings JJ, Li CH, Forsham P |ڕێکەوت=ئابی ١٩٦٦|سەردێڕ=Achondroplastic dwarfism. Effects of treatment with human growth hormone |journal=Calif Med |بەرگ=١٠٥|issue=2 |پەڕەکان=١٠٤–١٠|pmc=١٥١٦٣٥٢|pmid=٥٩٤٦٥٤٧}}</ref> لە زۆربەی حاڵەتەکانی گەشەی نائاساییی ئێسکدا، وەک ئەکۆندرۆپلازیا، کاراییی مێشک و ژیری تێکناچێت. <ref name="mayo-symptoms"/> بەڵام کۆنیشانەگەلێک هەن کە دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر پێکهاتەی کەللەسەر و گەشەی مێشک، کە بە توندی کاراییی مێشکی دادەبەزێنن. ئەگەر مێشک بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەهۆی تێکچوونە بنەڕەتییەکەوە زیانی پێنەگەیشتبێت، ئەوا ئەگەری تێکچوونی مێشکی کە بگەڕێتەوە بۆ کورتەباڵایی زۆر کەمە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hormone.org/Growth/overview.cfm|سەردێڕ=Hormone Foundation |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130210025422/http://www.hormone.org/Growth/overview.cfm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref> سنووردارکردنە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگە لەوانەیە لە نیشانە جەستەیییەکان زیاتر پەکخەر بن، بەتایبەتی لە قۆناغەکانی منداڵی و هەرزەکاریدا. بەڵام کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵایی بەپێی کەسەکان زۆر جیاوازن لەو ئاستەی کە تا چەند بەشداریکردنی کۆمەڵایەتی و تەندروستیی سۆزدارییان کاریگەریی تێدەکرێت. * پێشداوەریی کۆمەڵایەتی دژی کورتەباڵاییی توند، دەکرێت دەرفەتە کۆمەڵایەتی و هاوسەرگیرییەکان کەم بکاتەوە. <ref name="{{ISBN|0-8018-8121-8}}">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hall, Judith A.|سەردێڕ=Dwarfism: medical and psychosocial aspects of profound short stature|دوایین٢=Adelson, Betty M.|بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٨٠١٨-٨١٢١-٨|شوێن=Baltimore}}</ref> <ref name="pmid12884421">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gollust SE, Thompson RE, Gooding HC, Biesecker BB |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Living with achondroplasia in an average-sized world: an assessment of quality of life |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajmg.a.20127 |journal=American Journal of Medical Genetics Part A |بەرگ=١٢٠A|issue=4 |پەڕەکان=٤٤٧–٥٨|doi=10.1002/ajmg.a.20127 |pmid=١٢٨٨٤٤٢١|s2cid=38614817 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> * چەندین توێژینەوە دەریانخستووە کە دەرفەتی کارکردن بۆ ئەم کەسانە کەمترە. کورتیی باڵای توند پەیوەندیی هەیە بە کەمیی داهاتەوە. <ref name="pmid12884421" /> * لەوانەیە متمانەبەخۆبوون دابەزێت و کاریگەری بکاتە سەر پەیوەندییە خێزانییەکان. * کورتەباڵاییی زۆر توند (لە مەودای ٦٠ بۆ ٩٠ سانتیمەتر یان ٢ بۆ ٣ پێ)، ئەگەر ژینگەی بۆ نەگونجێنرێت، دەتوانێت ببێتە ڕێگر لە بەردەم چالاکییەکانی ژیانی ڕۆژانەدا، وەکو شۆفێریکردن یان بەکارهێنانی ئەو مێزانەی بۆ کەسانی ئاسایی دروستکراون. تایبەتمەندییە باوەکانی تری کورتەباڵایی وەکو کەوانەییبوونی ئەژنۆکان و کورتیی نائاساییی پەنجەکان دەتوانن ببنە هۆی کێشەکانی پشتی مرۆڤ و سەختی لە ڕۆیشتن و مامەڵەکردن لەگەڵ کەلوپەلەکاندا. * منداڵانی کورتەباڵا بەتایبەتی زیاتر ڕووبەڕووی گاڵتەپێکردن و توانج دەبنەوە لەلایەن هاوپۆلەکانیانەوە. لەبەر ئەوەی کورتەباڵایی تا ڕادەیەک دەگمەنە، منداڵان لەوانەیە هەست بە گۆشەگیری بکەن لە هاوتەمەنەکانیان. <ref name="mayo-complications"/> == هۆکارەکان == [[پەڕگە:Seneb_and_wife_statue.jpg|وێنۆک|''(سێنێب)، بەرپرسی داد و قەشە بۆ فیرعەونەکانی میسری کۆن (خوفو) و (جێدێفرێ)، لەگەڵ (سێنێتیتێس)ی هاوسەری و منداڵەکانیان'' <ref>''Ancient Egypt: Kingdom of the Pharaohs'', R. Hamilton, p. 47, Paragon, 2006, {{ISBN|1-4054-8288-5}}</ref>]] کورتەباڵایی دەکرێت لە دەرەنجامی چەندین حاڵەتی پزیشکییەوە دروست بێت، کە هەریەکەیان نیشانە و هۆکاری جیاوازی خۆیان هەیە. کورتە باڵای توند لە مرۆڤدا بە شێوەیەکی هاوسەنگ، بەزۆری هۆکارێکی هۆڕمۆنی هەیە، وەک کەمیی هۆڕمۆنی گەشە، کە جاران پێی دەوترا کورتەباڵاییی ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن. <ref name="LPA"/> <ref name="dwarfism-pbshome"/> ئەکۆندرۆپلازیا (Achondroplasia) بەرپرسە لە زۆربەی حاڵەتەکانی کورتەباڵایی لە مرۆڤدا، بەدوایدا گەشەی نائاساییی سپۆندیلۆئێپیفیزیال ([[:en:Spondyloepiphyseal_dysplasia|spondyloepiphyseal dysplasia]]) و گەشەی نائاساییی دایاسترۆفیک ([[:en:Diastrophic_dysplasia|diastrophic dysplasia]]) دێن. <ref name="urlDwarfism"/> === ئەکۆندرۆپلازیا === ناسراوترین و باوترین جۆری کورتە باڵایییە لە مرۆڤدا، کە ٧٠٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت و لە هەر ١٠٠,٠٠٠ لەدایکبوونێکی زیندوودا ٤ بۆ ١٥ حاڵەت ڕوودەدەن. <ref name="Çevik-2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Çevik |یەکەم=Banu |دوایین٢=Çolakoğlu |یەکەم٢=Serhan |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Anesthetic management of achondroplastic dwarf undergoing cesarean section |ناونیشان=http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=M.E.J. Anesth. |بەرگ=٢٠|issue=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713022612/http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> ئەم حاڵەتە دەبێتە هۆی دروستبوونی پەل کورتی ڕایزۆمێلیک (Rhizomelic - واتە نزیکترین بەشی پەلەکان لە قەدە کورت دەبن)، زیادبوونی چەمانەوەی بڕبڕەی پشت، و شێواویی لە گەشەی کەللەسەردا. لە ئەکۆندرۆپلازیادا پەلەکانی جەستە بە شێوەیەکی ناهاوسەنگ کورتترن لە قەدە (ناوچەی سک)، لەگەڵ سەری گەورەتر لە قەبارەی مامناوەند و تایبەتمەندیی دیاریکراوی دەموچاو. ئەکۆندرۆپلازیا تێکچوونێکی بۆماوەییی زاڵە (Autosomal dominant) کە بەهۆی بوونی [[ئەلیل|ئەلیلێکی]] (Allele) گۆڕاوەوە لە [[جینۆم|جینۆمدا]] دروست دەبێت. ئەگەر جووتێک ئەلیلی ئەکۆندرۆپلازیا بوونیان هەبێت، دەرەنجامەکەی کوشندەیە، کە زۆرجار لە کاتی لەدایکبووندا دەمرن. ئەکۆندرۆپلازیا بریتییە لە بازدانێک لە وەرگری هۆکاری گەشەی فایبرۆبلاست ٣ (FGFR3). لەم حاڵەتەدا، بازدانەکە وادەکات وەرگری (FGFR3) بە شێوەیەکی بەردەوام چالاک بێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆی سەرکوتکردن و ڕێگریکردن لە گەشەی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://ghr.nlm.nih.gov/condition=achondroplasia|سەردێڕ=Achondroplasia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030607165211/http://ghr.nlm.nih.gov/condition=achondroplasia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Genetics Home Reference}}</ref> === کەمیی هۆڕمۆنی گەشە === حاڵەتێکی پزیشکییە کە تێیدا جەستە بڕی پێویست لە هۆڕمۆنی گەشە بەرهەم ناهێنێت. هۆڕمۆنی گەشە، کە بە (سۆماتۆترۆپین - Somatotropin)یش دەناسرێت، هۆڕمۆنێکی [[پۆلیپێپتاید|پۆلیپێپتایدییە]] کە هاندەری گەشە و زۆربوونی خانەکانە. ئەگەر ئەم هۆڕمۆنە کەم بێت، لەوانەیە دواکەوتن یان وەستانی گەشە بە ڕوونی دەربکەوێت. ئەو منداڵانەی ئەم تێکچوونەیان هەیە لەوانەیە بە خاوی گەشە بکەن و باڵغبوونیان بە چەند ساڵێک یان بۆ کاتێکی نادیار دوابکەوێت. کەمیی هۆڕمۆنی گەشە تاکە هۆکاری دیاریکراوی نییە. دەکرێت بەهۆی بازدان لە جینی دیاریکراودا، زیانگەیشتن بە ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن، کۆنیشانەی تێرنەر ([[:en:Turner's_syndrome|Turner's syndrome]])، خراپیی خۆراک، <ref name="ghdeficiency">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.childgrowthfoundation.org/ghd.htm|سەردێڕ=Child Growth Foundation GHD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090116030454/http://www.childgrowthfoundation.org/ghd.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> یان تەنانەت فشاری دەروونییەوە دروست ببێت (کە دەبێتە هۆی کورتەباڵاییی دەروونی). کۆنیشانەی لارۆن (بێ‌ هەستیاریی هۆڕمۆنی گەشە) یەکێکی ترە لە هۆکارەکان. ئەوانەی کێشەی هۆڕمۆنی گەشەیان هەیە بەزۆری جەستەیەکی هاوسەنگیان (قەبارەی پەلەکان بەراورد بە بەشەکانی تری جەستە) هەیە. === گەشەی نائاساییی مێتاترۆپیک === زاراوەی مێتاترۆپیک بە واتای "گۆڕینی شێوە" دێت و ئاماژەیە بۆ ئەم جۆرە لە گەشەی نائاساییی ئێسک کە تێیدا نائاسایییەک لە پلێتەکانی گەشەدا هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/metatropic-dysplasia#:~:text=What%20is%20metatropic%20dysplasia%3F,flattening%20of%20the%20vertebral%20bodies|سەردێڕ=Metatropic Dysplasia |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> گۆڕانکارییە ئێسکییەکان بەپێی کات بەردەوام دەبن و لەوانەیە پێویست بە نەشتەرگەری بکات بۆ پاراستنی سییەکان. <ref name="NIH Rared Dseases">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/3571/metatropic-dysplasia|سەردێڕ=Metatropic dysplasia {{!}} About the Disease {{!}} GARD |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Rarediseases.info.nih.gov}}</ref> نیشانەکانی کە لە کاتی لەدایکبوونەوە دەست پێدەکەن دەکرێت سووک بن یان کوشندە بن. <ref name="Medlineplus.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/genetics/condition/metatropic-dysplasia/|سەردێڕ=Metatropic dysplasia: MedlinePlus Genetics |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Medlineplus.gov}}</ref> کۆمەڵێک تایبەتمەندیی ناسراو هەن لەو تاکانەی کە ئەم تێکچوونە بۆماوەییەیان هەیە. هەندێکیان بریتین لە کورتیی باڵا، تەسکبوونەوەی سنگ، "تایبەتمەندییەکانی دەموچاو وەکو ناوچەوانی دەرپەڕیو، کەم‌ گەشەکردنی شەویلگەی سەرەوە، کوڵمەکان و کونی چاوەکان (گەشەنەکردنی بەشی ناوەڕاستی دەموچاو)، و شەویلگەیەکی چوارگۆشەیی." <ref name="NIH Rared Dseases" /> ئەم جۆرە بە گەشەیەکی نائاساییی توندتری ئێسک دادەنرێت، بەڵام زۆر دەگمەنە و ژمارەی دروستی تووشبووانی نادیارە. <ref name="Medlineplus.gov" /> پێشبینیی پزیشکی تا ڕادەیەکی زۆر بەپێی قورسیی حاڵەتی هەر کەسێک دەگۆڕێت، و لەوانەیە کاریگەری لەسەر تەمەنی چاوەڕوانکراو نەبێت مەگەر ناڕێکی لە کۆئەندامی هەناسەدان ڕووبدات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=en&Expert=2635|سەردێڕ=Vérification de la connexion... |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Orpha.net}}</ref> === هۆکارەکانی تر === هۆکارەکانی تری کورتەباڵایی بریتین لە گەشەی نائاساییی زگماکیی سپۆندیلۆئێپیفیزیال (Spondyloepiphyseal dysplasia congenita)، گەشەی نائاساییی دایاسترۆفیک (Diastrophic dysplasia)، سوودۆئەکۆندرۆپلازیا (Pseudoachondroplasia)، هایپۆکۆندرۆپلازیا (Hypochondroplasia)، کۆنیشانەی نوونان (Noonan syndrome)، کورتەباڵاییی بنەڕەتی (Primordial dwarfism)، کۆنیشانەی کۆکەین (Cockayne syndrome)، گەشەی نائاساییی کنیست (Kniest dysplasia)، کۆنیشانەی تێرنەر (Turner syndrome)، نەخۆشیی شوشەییی ئێسک (Osteogenesis imperfecta, OI)، و کەم‌کارکردنی تیڕۆید (Hypothyroidism). کورتیی باڵای توند لەگەڵ شێواویی ئێسکەکان هەروەها لە چەندین جۆری میوکۆپۆلیساکاریدۆسس (Mucopolysaccharidoses) و نەخۆشییەکانی تری کەڵەکەبوون (Storage disorders) دەردەکەوێت. هایپۆگۆنادۆترۆپیک هایپۆگۆنادیزم (Hypogonadotropic hypogonadism) دەتوانێت ببێتە هۆی کورتەباڵاییی هاوسەنگ، بەڵام کاتی. کورتەباڵاییی ناهاوسەنگی NPR2 (NPR2 disproportionate dwarfism) لەم دواییانەدا دۆزرایەوە کە بەهۆی [[جینی گۆڕاو|جینێکی گۆڕاو]] (Mutant gene) دروست دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jbc.org/article/S0021-9258(19)60512-0/pdf |وێبگە=Jbc.org |format=PDF}}</ref> == دەستنیشانکردن == کورتەباڵایی زۆرجار لە قۆناغی منداڵیدا دەستنیشان دەکرێت لەسەر بنەمای نیشانە بینراوەکان. پشکنینی جەستەیی بەزۆری بەسە بۆ دەستنیشانکردنی جۆرە دیاریکراوەکانی کورتەباڵایی، بەڵام پشکنینی بۆماوەیی و وێنەگرتنی پزیشکی دەکرێت بەکاربهێنرێن بۆ دیاریکردنی حاڵەتە دروستەکە. لە قۆناغی گەنجێتیی کەسێکدا، خشتەکانی گەشەکردن کە چاودێریی باڵا دەکەن دەکرێت بەکاربهێنرێن بۆ دەستنیشانکردنی جۆرە شاراوەکانی کورتەباڵایی کە هیچ تایبەتمەندییەکی جەستەییی زەقی تریان نییە. <ref name="urlDwarfism"/> کورتیی باڵا یان وەستانی گەشە لە کاتی گەنجێتیدا بەزۆری ئەو هۆکارەیە کە وا دەکات حاڵەتەکە سەرنجی پزیشکی بۆ لای خۆی ڕابکێشێت. زۆرجار گومانی گەشەی نائاساییی ئێسک دەکرێت بەهۆی تایبەتمەندییە جەستەیییە ڕوونەکانەوە (بۆ نموونە، شێوەی نائاساییی دەموچاو یان کەللەسەر)، یان بەهۆی هەبوونی دایک یان باوکێکی تووشبووەوە، یانیش بەهۆی ئەوەی پێوانەکانی جەستە (درێژیی قۆڵەکان، ڕێژەی بەشی سەرەوە بۆ خوارەوەی جەستە) ئاماژە بە ناهاوسەنگی دەکەن. زۆرجار تیشکی ئێکس (X-rays) بۆ ئێسکەکان کلیلە بۆ دەستنیشانکردنی جۆرێکی دیاریکراوی گەشەی نائاساییی ئێسک، بەڵام تاکە ئامرازی دەستنیشانکردن نییە. زۆربەی ئەو منداڵانەی کە گومانیان لێ دەکرێت، ڕەوانەی کلینیکەکانی بۆماوەزانی دەکرێن بۆ پشتڕاستکردنەوە و ڕاوێژی بۆماوەیی. لە دوای ساڵی ٢٠٠٠ەوە، پشکنینی بۆماوەیی بۆ هەندێک لە تێکچوونە دیاریکراوەکان بەردەست بووە. <ref name="mayo-diagnosis">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=tests-and-diagnosis|سەردێڕ=Dwarfism: Tests and diagnosis - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Mayo Clinic}}</ref> لە کاتی هەڵسەنگاندنێکی پزیشکیی سەرەتاییدا بۆ کورتەباڵایی، نەبوونی ناهاوسەنگی لە جەستەدا و نیشانەکانی تری سەرەوە، زۆرجار ئاماژەن بۆ هۆکاری تر جگە لە گەشەی نائاساییی ئێسکەکان. === پۆلێنکردن === [[پەڕگە:Lavinia_Warren_-_Brady-Handy.jpg|وێنۆک|(لاڤینیا وارێن)، ئەکتەرێک کە تووشبووی کورتەباڵاییی ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن بوو (کەمیی هۆرمۆنی گەشە)]] لە پیاوان و ژناندا، تاکە مەرج بۆ ئەوەی کەسێک بە کورتەباڵا هەژمار بکرێت بریتییە لە هەبوونی باڵایەکی ١٤٧ سانتیمەتر (٤ پێ و ١٠ ئینج) یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، و زۆربەی کات لەسەر بنەمای ئەو حاڵەتە بنەڕەتییەی کە هۆکاری کورتیی باڵاکەیە پۆلێن دەکرێت. کورتەباڵایی بەزۆری بەهۆی گۆڕانکارییەکی بۆماوەییەوەیە؛ بۆ نموونە ئەکۆندرۆپلازیا بەهۆی بازدانێکەوەیە لە کرۆمۆسۆمی ٤دا. ئەگەر کورتەباڵایی بەهۆی تێکچوونێکی پزیشکییەوە دروست ببوو، ئەوا کەسەکە بە ناوی ئەو تێکچوونە دەستنیشانکراوە بنەڕەتییەوە ناودەبرێت. زۆرجار ئەو تێکچوونانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لەسەر بنەمای هاوسەنگیی جەستە پۆلێن دەکرێن. کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ ئاماژەیە بۆ ئەو تێکچوونانەی کە دەبنە هۆی قەبارەی نائاسایی لە بەشەکانی جەستەدا، لە کاتێکدا کورتەباڵاییی هاوسەنگ دەبێتە هۆی وەستانێکی یەکسان لە گەشەی تەواوی جەستەدا. ئەو تێکچوونانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لەوانەیە بەپێی یەکێک لە سەدان ناو پۆلێن بکرێن، کە بەزۆری پێکهاتەن لەم ڕەگ و وشە بنەڕەتییانەی خوارەوە: * شوێن ** ڕایزۆمێلیک (rhizomelic) = ڕەگ یان بن، واتە ئێسکەکانی بەشی سەرەوەی قۆڵ یان ڕان. ** میزۆمێلیک (mesomelic) = ناوەڕاست، واتە ئێسکەکانی پێشوو-قۆڵ یان بەشی خوارەوەی قاچ. ** ئەکرۆمێلیک (acromelic) = کۆتایی، واتە ئێسکەکانی دەست و پێ. ** مایکرۆمێلیک (micromelic) = تەواوی پەلەکان کورتن. * سەرچاوە ** کۆندرۆ (chondro) = پەیوەست بە کڕکڕاگە. ** ئۆستیۆ (osteo) = پەیوەست بە ئێسک. ** سپۆندیلۆ (spondylo) = پەیوەست بە بڕبڕەکانی پشت. ** پلازیا (plasia) = پێکهاتن یان دروستبوون. ** ترۆفی (trophy) = گەشەکردن. نموونەکانیان وەک ئەکۆندرۆپلازیا و کۆندرۆدیسترۆفی. == خۆپاراستن و ڕێگریکردن == لە ئێستادا ڕێگریکردن لە زۆربەی جۆرەکانی کورتەباڵایی مەحاڵە چونکە هۆکارەکەیان بۆماوەیییە. دەکرێت ئەو حاڵەتە بۆماوەییانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لە ڕێگەی پشکنینی بۆماوەییەوە دەستنیشان بکرێن، ئەمەش لە ڕێگەی پشکنین بۆ ئەو گۆڕانکارییە دیاریکراوانەی کە دەبنە هۆی حاڵەتەکە. بەڵام بەهۆی زۆریی هۆکارەکانی کورتەباڵاییەوە، لەوانەیە مەحاڵ بێت بە تەواوی دیاری بکرێت ئایا منداڵێک بە کورتەباڵایی لەدایک دەبێت یان نا. ئەو کورتەباڵایییەی لە ئەنجامی بەدخۆراکی یان کێشەی هۆرمۆنییەوە دروست دەبێت، دەکرێت بە سیستەمێکی خۆراکیی گونجاو یان چارەسەری هۆرمۆنی چارەسەر بکرێت. کەمیی هۆرمۆنی گەشە دەکرێت لە ڕێگەی دەرزیی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤەوە لە قۆناغی منداڵیدا چارەسەر بکرێت. <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Jørgensen |یەکەم=Jens O.L. |سەردێڕ=Clinical Aspects of Growth Hormone Deficiency in Adults |ڕێکەوت=٢٠٠٥|ئیش=Growth Hormone Deficiency in Adults |بەرگ=٣٣|پەڕەکان=١–٢٠|ناونیشان=https://www.karger.com/Article/Abstract/88338 |بڵاوکەرەوە=KARGER |doi=10.1159/000088338 |ژپنک=٣-٨٠٥٥-٧٩٩٢-٦|pmid=١٦١٦٦٧٥٢|دوایین٢=Christiansen |یەکەم٢=Jens S. |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> == مامەڵە و چارەسەرکردن == گۆڕانکارییە بۆماوەییەکانی زۆربەی جۆرەکانی کورتەباڵایی کە بەهۆی گەشەی نائاساییی ئێسکەوە دروست دەبن هێشتا ناتوانرێت دەستکاری بکرێن، هەر بۆیە دەستێوەردانە چارەسەرییەکان بەزۆری ئامانجیان ڕێگریکردن یان کەمکردنەوەی ئازار یان کەمئەندامییە جەستەیییەکانە، زیادکردنی باڵای کەسەکە لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، یان کەمکردنەوەی فشارە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان و باشترکردنی خۆگونجاندنی کۆمەڵایەتییە. <ref name="mayo-treatment"/> ئەو جۆرانەی کە پەیوەستن بە کۆئەندامی کوێرەڕژێنەکانەوە دەکرێت لە ڕێگەی چارەسەری هۆرمۆنییەوە چارەسەر بکرێن. ئەگەر هۆکارەکە کەم-دەردانی هۆرمۆنی گەشە بێت لە پێش قۆناغی باڵقبووندا، پێدانی هۆرمۆنی گەشەی زیادە دەتوانێت نائاسایییەکە چارەسەر بکات. بەڵام ئەگەر خودی وەرگری هۆرمۆنی گەشە زیانی بەرکەوتبێت، ئەوا چارەسەرکردنی حاڵەتەکە سەختتر دەبێت. تەمبەڵیی ڕژێنی دەرەقی هۆکارێکی تری ئەگەردارە بۆ کورتەباڵایی کە دەتوانرێت لە ڕێگەی چارەسەری هۆرمۆنییەوە کۆنترۆڵ بکرێت. دەرزییەکانی هۆرمۆنی دەرەقی دەتوانن کاریگەرییەکانی حاڵەتەکە کەم بکەنەوە، بەڵام لەوانەیە ناهاوسەنگیی جەستە بە هەمیشەیی بمێنێتەوە. دەکرێت ئازار و کەمئەندامییەکان لە ڕێگەی چارەسەری فیزیکی، بەستەری پزیشکی (Braces) یان ئامێرە پاڵپشتییەکانی تر، یان لە ڕێگەی نەشتەرگەرییەوە کەم بکرێنەوە. <ref name="mayo-treatment"/> تاکە دەستێوەردانە سادەکان کە وادەکەن باڵای کەسەکە بەرزتر دەربکەوێت، بریتین لە باشترکردنی شێوازی پۆشاک، وەکو بەکارهێنانی پێڵاوی پاژنە بەرز یان شێوازی قژ. هۆرمۆنی گەشە زۆر بە دەگمەن بۆ کورتیی باڵای پەیوەست بە گەشەی نائاساییی ئێسک بەکاردێت، چونکە سوودی بەرزبوونی باڵاکە بەزۆری کەمە (کەمتر لە ٥ سم) و تێچووەکەشی بەرزە. <ref name="pmid14671400">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hagenäs L, Hertel T |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Skeletal dysplasia, growth hormone treatment and body proportion: comparison with other syndromic and non-syndromic short children |ناونیشان=http://content.karger.com/produktedb/produkte.asp?typ=fulltext&file=HRE2003060S03065 |journal=Horm. Res. |بەرگ=٦٠ Suppl ٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٥–٧٠|doi=10.1159/000074504 |pmid=١٤٦٧١٤٠٠|s2cid=29174195 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> کاریگەرترین ڕێگا بۆ زیادکردنی باڵای پێگەیشتووان بە بڕی چەند ئینجێک بریتییە لە پرۆسەی ڕاکێشان و درێژکردنی ئێسک (Distraction osteogenesis)، هەرچەندە بەردەستبوونی سنووردارە و تێچووەکەی زۆر بەرزە، هەم لە ڕووی دارایی و هەم لە ڕووی ناڕەحەتی و تێکدانی شێوازی ژیانەوە. زۆربەی کەسانی کورتەباڵا ئەم بژاردەیە هەڵنابژێرن، و هێشتا جێگەی مشتومڕە. <ref name="LPA"/> بۆ جۆرەکانی تری کورتەباڵایی، چارەسەری نەشتەرگەری گونجاو نییە. == کۆمەڵگە و کولتور == === زاراوەناسی === [[پەڕگە:Dwarfism_and_Gigantism.png|وێنۆک|''وێنەی بەراوردکاری لە تێزی پزیشکیی (تالبۆت)ی ساڵی ١٨٨٩ بە ناوی "پاشەکشە: هۆکارەکان، نیشانەکان و دەرەنجامەکانی"'']] [[پەڕگە:Two_Völuspá_Dwarves_by_Frølich.jpg|وێنۆک|دوو کورتەباڵای نۆرسی وەکو ئەوەی لە چاپی ساڵی ١٨٩٥ی شیعری ئێدای بە ناوی Völuspá لەلایەن لۆرێنز فرۆلیچەوە وێنا کراون]] زاراوەی گونجاو بۆ وەسفکردنی کەسێکی باڵاکورت (یان تووشبوو بە حاڵەتی بۆماوەییی ئەکۆندرۆپلازیا) بە شێوەیەکی نەرم و ڕێزدارانە پەرەی سەندووە. ناوی "dwarf" (کورتەباڵا) لە ئینگلیزیی کۆنەوە (dweorg) سەرچاوەی گرتووە، کە لە بنەڕەتدا ئاماژە بووە بۆ بوونەوەرێک لە ئەفسانەی جێرمانییەوە —کورتەباڵایەک— کە لە چیاکان و ناو زەویدا دەژیا، و پەیوەست بوو بە دانایی، ئاسنگەری، کانزاسازی و پیشەگەرییەوە. وشەناسی ئەم وشەیە جێگەی مشتومڕە، و زانایان چەندین بیردۆزی جیاوازیان سەبارەت بە سەرچاوەی ئەم بوونەوەرە خستووەتەڕوو، لە نێویاندا ئەوەی کە کورتەباڵاکان لەوانەیە وەک ڕۆحی سروشت یان وەک بوونەوەرێک پەیوەست بە مەرگەوە دەرکەوتبێتن، یان وەک تێکەڵەیەک لە چەمکەکان. سەرچاوە وشەناسییە کێبڕکێکارەکان ئەمانە لەخۆدەگرن: بنەڕەتێکی هیندۆ-ئەوروپی *dheur- (بە واتای 'زیان')، بنەڕەتی هیندۆ-ئەوروپی *dhreugh (کە وشەی هۆڵەندیی نوێ droom 'خەون' و bedrog 'فێڵکردن'ی لێوە هاتووە)، هەروەها بەراوردکاری کراوە لەگەڵ وشەی هیندیی کۆن dhvaras (کە جۆرێکە لە بوونەوەری شەیتانی). پێدەچێت ئەم بوونەوەرە تا سەردەمێکی درەنگتر پەیوەست نەکرابێت بە کورتیی باڵاوە. زاراوەکانی "کەسی بچووک"، "LP"، و "کەسی باڵاکورت" زاراوەی دڵخواز و پەسەندکراون لەلایەن زۆرێک لەو کەسانەی ئەم تێکچوونەیان هەیە، و لە کاتێکدا هەندێک کەس بە زاراوەی "Dwarf" (کورتەباڵا) ئاسوودە نین، بەڵام هێشتا زاراوەیەکی باوە لە هەندێک ناوچەدا. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=How are the terms "dwarf," "little person," and "person of short stature" commonly used? |ناونیشان=https://www.washington.edu/doit/how-are-terms-dwarf-little-person-and-person-short-stature-commonly-used}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Preferred Terms |ناونیشان=https://littlepeopleofontario.com/index.php?rt=product/category&path=64_79}}</ref> <ref name="dwarfism-pbshome"/> بەڵام، شێوەی کۆی "dwarfs" بە پێچەوانەی "dwarves" بەگشتی لە چوارچێوەی پزیشکیدا پەسەندترە، لەوانەیە لەبەر ئەوەی شێوەی کۆی "dwarves" لەلایەن نووسەر ([[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین|جەی. ئاڕ. ئاڕ. تۆلکین]])ەوە ناوبانگی پێدرا، کە بۆ وەسفکردنی ڕەگەزێک لە کارەکتەرەکانی پەڕتووکەکانی "شای ئەنگوستیلەکان" بەکاریهێنابوو کە لە کورتەباڵاکانی نۆرس دەچوون. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tolkien|یەکەم=John Ronald Reuel|ناونیشان=http://valarguild.org/varda/Tolkien/encyc/articles/d/dwarves/dwarfpluralof.htm|سەردێڕ=The Return of the King|بڵاوکەرەوە=George Allen & Unwin|ساڵ=١٩٥٥|پەڕەکان=Appendix F}}</ref> زاراوەی "Midget" (کورتەبنە)، کە لە وشەناسیدا بە واتای "مێروویەکی پێوەدەری زۆر بچووک" دێت، <ref name="midget-def">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/midget|سەردێڕ=the definition of midget |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Online Etymology Dictionary}}</ref> لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەمدا ناوبانگی پەیدا کرد پاش ئەوەی (هارییەت بیچەر ستۆو) لە ڕۆمانەکانیدا بەکاریهێنا کە تێیدا منداڵان و پیاوێکی زۆر کورتەباڵای پێ وەسف کردبوو. <ref name="dwarfism-pbshome" /> دواتر هەندێک لە کەسانی باڵاکورت ئەم وشەیەیان بە سووکایەتیپێکردن زانی چونکە ئەو زاراوەیە بوو کە بۆ وەسفکردنی کورتەباڵاکانی (پی. تی. بارنۆم) بەکاردەهێنرا کە بۆ مەبەستی کاتسەربردنی خەڵک لە نمایشی سەیروسەمەرەکاندا (Freak shows) بەکاردەهێنران. <ref name="LPA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.lpaonline.org/resources_faq.html|سەردێڕ=LPA Online |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060516011550/http://www.lpaonline.org/resources_faq.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦}}</ref> <ref name="Adelson2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelson|یەکەم=Betty M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ym5x3mq2p7EC&pg=PA295|سەردێڕ=The Lives Of Dwarfs: Their Journey From Public Curiosity Toward Social Liberation|بڵاوکەرەوە=Rutgers University Press|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨٠٨١٣٥٣٥٤٨٧|پەڕە=٢٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> هەروەها بە زاراوەیەکی دروستیش دانانرێت چونکە نە زاراوەیەکی پزیشکییە و نە ناوی دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەشە، هەرچەندە هەندێک جار وەک زاراوەیەکی بازاڕی (Slang) بەکاردێت بۆ وەسفکردنی ئەو کەسانەی زۆر کورتن، جا کورتەباڵاییان هەبێت یان نا. <ref name="midget-med">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٠٣|ناونیشان=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=22596|سەردێڕ=Midget |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623204524/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=22596 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MedicineNet}}</ref> === بەشداریکردن === تاکەکانی تووشبوو بە کورتەباڵایی توانای ئەوەیان هەیە بە شێوەیەکی چالاکانە لە لایەنە جیاوازەکانی کۆمەڵگەدا بەشداری بکەن. ئەوان دەستڕاگەیشتنیان بە پەروەردە و وەرزش هەیە، و دەتوانن کار و پیشە بگرنە بەر و لە چەندین بواری جیاوازدا کار بکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fred Short |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.lpaonline.org/assets/documents/Occupations%20and%20Professions.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Little People of America |زمان=en}}</ref> === ''قبوڵکردن'' === زۆرجار کەسانی کورتەباڵا ڕووبەڕووی پێشداوەری و چەمکە باوە چەوتەکان (Stereotypes) دەبنەوە. لێکۆڵینەوەیەکی کلاین (٢٠١٩) دەریخستووە کە هۆشیاربوونەوە سەبارەت بە لەکەدارکردنی (Stigmatization) ئەم گرووپە دەتوانێت هاندەری بەشداریکردنی تەواوەتییان بێت لە کۆمەڵگەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Klein |یەکەم=A. |ساڵ=٢٠١٩|سەردێڕ=Stigmatization and Little People. |journal=Journal of Social Issues |زمان=en |بەرگ=٧٥|issue=4 |پەڕەکان=١١٣٣–١١٥٠}}</ref> لێکۆڵینەوەکەی گرین و پینتەر (٢٠١٨) لە بواری کۆمیدیا و دەروونناسیی کۆمەڵایەتیدا دەتوانێت تێگەیشتنی زیاتر دابین بکات بۆ کەمکردنەوەی چەمکە چەوتەکان و هاندانی تێڕوانینێکی بابەتییانەتر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Green; Pinter |یەکەم=C.M.; K |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Humor, comedy, and consumer behavior: A social psychological perspective. |journal=Journal of Applied Social Psychology |زمان=en |بەرگ=٤٨|پەڕەکان=٦٧٧–٦٩٢}}</ref> === گونجاندنی ژینگە === [[پەڕگە:Pedal_extenders_for_short_statured_individuals_(skeletal_dysplasia).jpg|چەپ|وێنۆک|درێژکەرەوەی پایدەرەکان بۆ کەسانی باڵاکورت (ئەوانەی گەشەی نائاساییی ئێسکیان هەیە)]] لە ژیانی ڕۆژانەدا، کەسانی باڵاکورت ڕووبەڕووی چەندین ئاستەنگ دەبنەوە لەبەر ئەوەی ژینگەی دەوروبەر بۆ کەسانی قەبارە-مامناوەند دروست کراوە. هەندێک لە کەسانی باڵاکورت تەنها بە یارمەتیی ئامرازی پاڵپشتی دەتوانن ئامێرەکانی ڕاکێشانی پارە (ATM)، چێشتخانە، دەستشۆر، و مەغسەلەکان بەکاربهێنن. کورسییە نزمەکان و پەیژە بچووکەکان ڕۆڵێکی تایبەت دەبینن، چونکە دەتوانرێت بە شێوازی جیاواز بەکاربهێنرێن بۆ پڕکردنەوەی جیاوازیی باڵا. کورسییەکان هەروەها بەسوودن وەکو جێپێ لە کاتی دانیشتندا، چونکە قاچی کەسانی باڵاکورت بە هەوادا شۆڕ دەبێتەوە کاتێک لەسەر کورسییەکی ئاسایی دادەنیشن، کە ئەمەش لە ماوەی درێژخایەندا دەبێتە هۆی ئازار و ناڕەحەتی و لەوانەیە کارامەیییە جووڵەیییە وردەکان لە کاتی کارکردندا پەکبخات. بۆ هاتوچۆکردن، هەندێک لە تاکەکان سکۆتەر یان پایسکیلی تایبەت بەکاردەهێنن، چونکە دەکرێت بەپێی جۆری کورتیی باڵاکە ڕۆیشتن بۆ مەودای دوور کێشەدار بێت. لە ڕێگەی ئۆتۆمبێلی تایبەت و گونجێندراوەوە، زۆربەی کەسانی باڵاکورت دەتوانن بەبێ هیچ ڕێگرییەکی تر شۆفێری بکەن. بە شێوەیەکی گشتی، درێژکەرەوەی پایدەرەکان و کوشنێکی گونجێندراو بۆ بەرزکردنەوەی ئاستەکەی پێویستن. هەندێک لە کەسانی باڵاکورت هێندە درێژن کە دەتوانن بەبێ درێژکەرەوەی پایدەر شۆفێری بکەن. بەزۆری نەخۆشانی گەشەی نائاساییی ئێسک کە جووڵەیان سنووردارە دەتوانن دەرماڵە یان یارمەتیی دارایی بۆ کڕین یان گونجاندنی ئۆتۆمبێل وەربگرن لە ڕێگەی هاوکارییە حکومییەکان یان دابینکەرانی خزمەتگوزاریی چاکسازییەوە. === وەرزشی کورتەباڵاکان === کورتەباڵاکان لەلایەن چەندین ڕێکخراوی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەوە پشتگیری دەکرێن و بەشداری لە کێبڕکێ وەرزشییەکاندا دەکەن. بۆ نموونە لە هەندێک لە یارییە وەرزشییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی کەمئەندامان (Paralympics)دا بەشدارییان پێ دەکرێت. کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی ئەمریکا و کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی بەریتانیا دەرفەت بۆ کورتەباڵاکان دەڕەخسێنن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی لە ئەمریکای باکوور و ئەوروپادا کێبڕکێ بکەن. یارییە جیهانییەکانی کورتەباڵاکان (WDG) بۆنەیەکی وەرزشیی فرە-یارییە بۆ وەرزشکارە باڵاکورتەکان. لە ساڵی ١٩٩٣ەوە هەر چوار ساڵ جارێک یارییەکانی WDG ئەنجام دەدرێن و گەورەترین بۆنەی وەرزشیین لە جیهاندا کە تایبەت بن بە وەرزشکارە کورتەباڵاکان. کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی بەریتانیا مانگانە لە نێوان ٥ بۆ ٢٠ بۆنە ڕێکدەخات بۆ وەرزشکارانی تووشبوو بە حاڵەتەکانی سنوورداربوونی گەشە لە بەریتانیادا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dsauk.org/events/?daterange=2&region_ID=0|سەردێڕ=Events |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٦|وێبگە=Dsauk.org}}</ref> بۆ نموونە، زۆرجار مەلەکردن و لێخوڕینی پایسکیل پێشنیار دەکرێت بۆ ئەو کەسانەی گەشەی نائاساییی ئێسکیان هەیە، چونکە ئەم چالاکییانە کەمترین فشار دەخەنە سەر بڕبڕەی پشت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Philadelphia |یەکەم=The Children's Hospital of |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.chop.edu/conditions-diseases/skeletal-dysplasias|سەردێڕ=Skeletal Dysplasias {{!}} Children's Hospital of Philadelphia |وێبگە=Chop.edu}}</ref> لە سەرەتاکانییەوە، زۆرانبازیی پیشەگەرانە بەشداریی وەرزشکارە کورتەباڵاکانی لەخۆگرتووە. "زۆرانبازیی کورتەباڵاکان - Midget wrestling" لە ساڵانی ١٩٥٠ەکان بۆ ١٩٧٠ەکاندا لە لوتکەدا بوو، کاتێک زۆرانبازەکانی وەکو (لیتل بیڤەر)، (لۆرد لیتلبڕوک)، و (فەزی کیوپید) گەشتیان بە سەرانسەری ئەمریکای باکووردا دەکرد، و (سکای لۆ لۆ) یەکەم هەڵگری پاڵەوانێتیی جیهانیی کورتەباڵاکانی سەر بە (هاوپەیمانێتیی نیشتمانیی زۆرانبازی) بوو. لە دوو دەیەی دواتردا، زۆرانبازانی تر زیاتر لە ئەمریکای باکوور ناوبانگیان پەیدا کرد لە نێویاندا زۆرانبازی بیانیی وەکو (لیتل تۆکیۆ)ی ژاپۆنی. هەرچەندە زاراوەی "Midget" لەلایەن هەندێکەوە وەک سووکایەتییەک سەیر دەکرێت، بەڵام زۆرێک لە زۆرانبازە کورتەباڵاکانی ڕابردوو و ئێستا، لە نێویاندا (هۆرنسوۆگڵ)، ڕایانگەیاندووە کە شانازی بەم زاراوەیەوە دەکەن بەهۆی مێژووەکەی لەم پیشەسازییەدا و توانا بازرگانییەکەی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2020)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وێناکردنی لە هونەر و میدیادا === [[پەڕگە:Ivory_statuette_of_a_woman_with_dwarfism-IMG_4539-white.jpg|وێنۆک|پەیکەری عاجیی ژنێکی تووشبوو بە کورتەباڵایی، کولتووری گێرزێ (ناقادا II)، لە سەردەمی پێش مێژووی میسردا]] لە هونەر، وێژە، و فیلمەکاندا، کورتەباڵاکان زۆر بە دەگمەن وەکو کەسانی ئاسایی کە تەنها باڵایان کورتە وێنا دەکرێن، بەڵکو زۆرجار وەک جۆرێکی جیاوازی بوونەوەر پیشان دەدرێن. ڕۆماننووسان، هونەرمەندان، و سینەماکاران لەوانەیە گرنگییەکی ئەخلاقی یان جوانی‌ناسیی تایبەت بدەن بەو "جیاوازییە" یان نائاساییبوونەیان. وێناکردنی هونەریی کورتەباڵایی لەسەر گۆزە یۆنانییەکان و ئاسەوارەکانی تری سەردەمی کۆن دەبینرێت، لە نێویاندا هونەری میسری کۆن کە تێیدا پێدەچێت کورتەباڵاکان وەک دەرکەوتەیەکی خودایی سەیر کرابێتن، و تۆمارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەوان لەو سەردەمەدا توانیویانە بگەنە پێگەی بەرز لە کۆمەڵگەدا. <ref name="nunn">''Ancient Egyptian Medicine'', John F. Nunn, University of Oklahoma Press, 2002, pp. 78–79, {{ISBN|0-8061-3504-2}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sciencedaily.com/releases/2005/12/051227102614.htm|سەردێڕ=Dwarfs Commanded Respect In Ancient Egypt |وێبگە=Sciencedaily.com}}</ref> دەقی کۆنی هیندۆسیی "بهاگاڤاتا پورانا" نۆ بەش تەرخان دەکات بۆ ئەفسانەی (ڤامانا)، کە بریتییە لە دەرکەوتەیەکی کورتەباڵای خوداوەند (ڤیشنو). [[پەڕگە:Diego_Velázquez_–_El_bufón_el_Primo_(Museo_del_Prado,_1644).jpg|ڕاست|وێنۆک|کورتەباڵا دۆن سێباستیان دێ مۆرا، نزیکەی ساڵی ١٦٤٤ لەلایەن [[دیێگۆ ڤێلاسکێس|ڤێلاسکێزەوە]] کێشراوە]] وێناکردنی کورتەباڵایی هەروەها لە تابلۆ ئەوروپییەکان و چەندین وێنەی کێشراودا دەبینرێت. چەندین تابلۆی ئەوروپی (بەتایبەتی ئیسپانی) لە سەدەکانی ١٦ بۆ ١٩ کورتەباڵاکان بە تەنیا یان لەگەڵ کەسانی تردا پیشان دەدەن. لە پەڕتووکی تەلموددا (Talmud)، هاتووە کە کوڕی دووەمی فیرعەونی میسریی ناو ئینجیل کورتەباڵا بووە. لێکۆڵینەوەکانی ئەم دواییە پێشنیاری ئەوە دەکەن کە میسرییە کۆنەکان ڕێزێکی زۆریان بۆ کورتەباڵاکان هەبووە. <ref name="dwarfism-egypt">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kozma |یەکەم=Chahira |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Dwarfs in ancient Egypt |ناونیشان=http://www3.interscience.wiley.com/journal/112222883/abstract |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=American Journal of Medical Genetics |بەرگ=١٤٠A|issue=4 |پەڕەکان=٣٠٣–١١|doi=10.1002/ajmg.a.31068 |pmid=١٦٣٨٠٩٦٦|s2cid=797288 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=/http://www3.interscience.wiley.com/journal/112222883/abstract |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> چەندین کەسایەتیی گرنگی ئەفسانەیی لە نەتەوەی (وایدۆت)ی ئەمریکای باکوور وەک کورتەباڵا وێنا کراون. <ref>Trigger, Bruce G., ''The Children of Aataentsic: A History of the Huron People to 1660'' McGill-Queen's University Press, 1987 {{ISBN|0-7735-0627-6}}, p. 529.</ref> لەگەڵ بەربڵاوبوونی میدیای جەماوەریدا، ژمارەی ئەو بەرهەمانەی کورتەباڵاکان پیشان دەدەن بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە. کورتەباڵایی لە چەندین پەڕتووک، فیلم، و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا وێنا کراوە وەک: (Willow)، (The Wild Wild West)، (The Man with the Golden Gun - کە دواتر لە Austin Powers دا گاڵتەی پێکرا)، (گەشتەکانی گۆلیڤەر لەلایەن جۆناثان سویفتەوە)، (The Wizard of Oz)، (Willy Wonka & the Chocolate Factory)، (Bad Santa)، (A Son of the Circus)، (Little People, Big World)، (The Little Couple)، (A Song of Ice and Fire - و وەرگێڕانە تەلەڤیزیۆنییەکەی Game of Thrones)، (Seinfeld)، (The Orator)، (In Bruges)، (The Tin Drum لەلایەن گونتەر گراسەوە)، بەرنامەی ڕاستەقینەی کورتخایەنی (The Littlest Groom)، و فیلمەکانی (The Station Agent) و (Zero). زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی (Pit Boss) لە کەناڵی (Animal Planet) باس لە ئەکتەری کورتەباڵا (شۆرتی ڕۆسی) و ئاژانسی بەهرەمەندەکانی "Shortywood Productions" دەکات، کە ڕۆسی بەکاریدەهێنێت بۆ دابینکردنی پارە بۆ پرۆسەی ڕزگارکردنی سەگەکانی جۆری پیت بوڵ بە ناوی "Shorty's Rescue". سێ کارمەندە هەمیشەیییەکەی ڕۆسی، کە لە زنجیرەکەدا دەردەکەون، کەسانی باڵاکورتن و ئاواتەخوازن ببنە ئەکتەر. لە ئەیلولی ٢٠١٤دا، کۆمپانیای (Creative Business House) بە هاوبەشی لەگەڵ (Donnons Leur Une Chance)، "نمایشی نێودەوڵەتیی جلوبەرگی کورتەباڵاکان"یان دروستکرد بۆ هۆشیارکردنەوە و بەرزکردنەوەی متمانەبەخۆبوونی ئەو کەسانەی بە کورتەباڵاییەوە دەژین. چەندین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ڕاستەقینە لە کەناڵی (Lifetime)، کە بە (Little Women: LA) لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، تیشکیان خستە سەر ژیانی ئەو ژنانەی کە بە کورتەباڵاییەوە لە چەندین شاری جیاوازی سەرانسەری ئەمریکادا دەژین. == سەرچاوەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان||d=Q194101|c=Category:Dwarfism|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=dwarf|species=no}}{{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Sister project links/styles.css"></templatestyles> * [https://www.littlepeopleoftheworld.org/ Little People of the World Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510232841/https://www.littlepeopleoftheworld.org/ |date=١٠ی ئایاری ٢٠٢١ }} Archived 2021-05-10 at the Wayback Machine [Hub for all International Organizations; services/advocacy/know your rights/support] * [http://www.lpaonline.org/ Little People of America] (Includes a list of International support groups) * [http://www.littlepeopleofcanada.com/ Little People of Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210505200836/https://littlepeopleofcanada.com/ |date= ٥ی ئایاری ٢٠٢١ }} (Includes a list of Canadian Provincial support groups) * [https://littlepeopleuk.org/ Little People UK] * [http://www.dsauk.org/ Dwarf Sports Association UK] * [https://rgauk.org/ Restricted Growth Association UK] {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی|کۆمەڵگا}} [[پۆل:باڵای مرۆڤ]] [[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 9dqo3mzm81lrbmk7uar2fqo44pvnikp 0 296820 1593090 1592858 2026-06-22T12:05:36Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593090 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Pietro_Pajetta_-_Der_Hass_-_1896.jpg|وێنۆک|''ڕق''، تابلۆیەک سەبارەت بە نەکرۆفیلیا لەلایەن پیترۆ پاجیتا (لە ١٨٩٦)]] '''نەکرۆفیلیا''' کە بە '''نەکرۆفیلیزم'''، '''نەکرۆلاگنیا'''، '''نەکرۆکۆیتووس'''، '''نەکرۆکلیسیس''' و '''تاناتۆفیلیا''' ناسراوە،{{Sfn|Aggrawal|2016}} یان سێکس و جووتبوون لەگەڵ مردوو. بریتییە لە سەرنجڕاکێشانی سێکسی یان ئەو کردارانەی کە [[لاشەی مردوو|تەرمی مردوو]] دەگرێتەوە، لەوانەش ھەردوو جووتبوونی ڕاستەوخۆ لەگەڵ تەرمی مردووەکان و ورووژاندنی سێکسی لە بیرکردنەوە یان بوونی یەکێکیان. لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|ڕێکخراوی تەندرووستیی جیھانی]] (WHO) لە کتێبی دەستنیشانکردنی ''پۆلێنکردنی نێونەتەوەییی نەخۆشییەکان'' (ICD)، ھەروەھا لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]]<ref name="Goodwin">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Inappropriate Relationships: The Unconventional, the Disapproved, and the Forbidden|ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Psychology Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٥٨-٣٧٤٢-١|editor-last=Goodwin|editor-first=Robin|شوێن=London, England|پەڕەکان=١٧٤–١٧٦|editor-last2=Cranmer|editor-first2=Duncan}}</ref> لە ''کتێبی ڕێنماییی دەستنیشانکردن و ئاماری'' (DSM)دا وەک [[خولیای سێکسیی نائاسایی|پارافیلیا]] (خولیای سێکسیی نائاسایی) پۆلێنکراوە. پاڵنەرە ڕاپۆرتکراوەکان بۆ ئەم کردەوەیە زۆر جیاوازن؛ ھەندێکیان بە ھۆکاری کۆنترۆڵکردنی تەواوەتیی ھاوبەشەکەیانەوەیە، بەو شێوەیەی کە ھاوبەشێکیان دەستکەوتووە کە ناتوانێت بەرەنگاری ببێتەوە، ڕەتی بکاتەوە، یان وەڵام بداتەوە، ھەندێکیشیان بە ھۆی پەیوەستبوون و ئارەزوویانە بۆ مردووەکان کە ئەو شتانەی پەیوەستن بە مردنەوە وەک لاشەی مردوو دەبێتە ھۆی سەرنجڕاکێشان و ورووژاندنی سێکسی بۆیان و ھەندێکی تریشیان خەمبارییانە بۆ تەرمی مردووەکە و بۆ ھاوبەشێکی سێکسیی نزیکیان دوای لەدەستدانی. نەکرۆفیلیا دەتوانێت ھاوکات بێت لەگەڵ ڕۆڵگێڕانێکی سێکسی کە دوو ھاوبەشەکە یەکێکیان وا خۆی نیشان بدات کە تەرمێکی مردووە، وە ھاوبەشەکەی تریش کەسێکە ڕۆڵی نەکرۆفیلەکە (مردووخوازەکە) دەگرێتە ئەستۆ. [[پەڕگە:Salvator merianae - necrophilia.jpg|وێنۆک|ئاژەڵێکی نێرینەی جۆری «تێگوو»ی ڕەشوسپیی ئەرجەنتین، کە ھەوڵی جووتبوون دەدات لەگەڵ مێینەیەک کە دوو ڕۆژە مردووە]] بە پێچەوانەوە کە ئەم کردارە لە مرۆڤدا بە پارافیلیا (کردارێکی سێکسیی نائاسایی) ئەژمێر دەکرێت، زۆرێک لە حاڵەتەکانی نەکرۆفیلیا لە [[ئاژەڵ|ئاژەڵانیشدا]] بەدی کراوە (کە بە '''ڕەفتاری داڤیان''' ناسراوە)، بە پلەی یەکەم ھۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەنجامی نەتوانینی جیاوازیکردن لە نێوان ھاوسەرێکی زیندوو و ھاوسەرێک کە بەم دوایییە مردووە، بەو شێوەیەی کە ئاژەڵەکە ناتوانێت جیاوازیی نێوان ھاوسەرێکی زیندوو کە ئامادەیە بۆ زاوزێ و ھاوسەرێک کە تازە مردووە، بزانێت. ھەندێک جۆری [[جمگەپێیان|جمگەپێ]] و [[بۆق]] دەتوانن بە تەواوی لەگەڵ ھاوسەرێکی بەم دوایییە کوژراو یان مردوو جووت ببن. == لە مرۆڤدا == === مێژوو === لە جیھانی کۆندا زۆرجار ئەو دەریاوانانەی کە تەرمەکانیان دەگەڕاندەوە بۆ وڵاتی خۆیان بە تاوانی نەکرۆفیلیا تۆمەتبار دەکران.{{Sfn|Aggrawal|2016}} باسە تاکەکەسییەکانی نەکرۆفیلیا لە مێژوودا وردە وردەن، ھەرچەندە تۆمارە نووسراوەکان باس لەوە دەکەن کە ئەم کردەوەیە لە ناو [[میسری کۆن|میسری کۆندا]] ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Herodotus (c. 440 BC)|ناونیشان=http://www.gutenberg.org/ebooks/2707|سەردێڕ=The Histories (Book 2)|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|وتەگێڕانەوە=The wives of men of rank when they die are not given at once to be embalmed, nor such women as are gorgeous or of greater regard than others, but on the third or fourth day after their death (and not before) they are delivered to the embalmers. They do so about this matter so that the embalmers may not abuse their women, for they say that one of them was taken once doing so to the corpse of a woman lately dead, and his fellow craftsman gave information.|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191007200155/http://www.gutenberg.org/ebooks/2707|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Brill |یەکەم=Abraham A. |ڕێکەوت=١٩٤١|سەردێڕ=Necrophilia |journal=Journal of Criminal Psychopathology |بەرگ=٢|issue=4 |پەڕەکان=٤٣٣–٤٤٣}}</ref><ref name="klaf">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Klaf |یەکەم=Franklin S. |دوایین٢=Brown |یەکەم٢=William |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=Necrophilia: Brief Review and Case Report |journal=Psychiatric Quarterly |بەرگ=٣٢|issue=4 |پەڕەکان=٦٤٥–٦٥٢|doi=10.1007/bf01563024 |pmid=١٣٦٣٤٢٦٤|s2cid=7331296 |وتەگێڕانەوە=Inhibited forms of necrophilia and necrophiliac fantasies may occur more commonly then is generally realized.}}</ref> یاسای [[ھیتییەکان]] لە سەدەی ١٦ی پێش زایین تا سەدەی ١٣ی پێش زایین بەڕوونی ڕێگەی دەدا بە سێکسکردن لەگەڵ مردووەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Boer, Roland|سەردێڕ=Sex in Antiquity: Exploring Gender and Sexuality in the Ancient World|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٦٠٢٧٧-٤|editor-last=Masterson, Mark|پەڕە=٦٩|chapter=From Horse Kissing to Beastly Emissions: Paraphilias in the Ancient Near East|chapter-url=https://books.google.com/books?id=k1G2BQAAQBAJ&pg=PA69}}</ref> === پاڵنەرەکان === باوترین پاڵنەر بۆ کەسانی نەکرۆفیلیا، خاوەنداریەتیی ھاوبەشێکە کە ناتوانێت بەرەنگاریان ببێتەوە یان سێکسەکە ڕەت بکاتەوە. بەڵام لە ڕابردوودا کەسانی نەکرۆفیلیا پاڵنەری دیکەشیان ھەبووە بۆ ئەم کردارە بێجگە لەم پاڵنەرە.<ref name="Resnick 412–417">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Resnick |یەکەم=Phillip J. |دوایین٢=Soliman |یەکەم٢=Sherif |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Planning, writing, and editing forensic psychiatric reports |journal=[[International Journal of Law and Psychiatry]] |شوێن=Montreal, Quebec, Canada |بڵاوکەرەوە=[[Elsevier]] |بەرگ=٣٥|issue=5–6 |پەڕەکان=٤١٢–٤١٧|doi=10.1016/j.ijlp.2012.09.019 |issn=0160-2527 |pmid=٢٣٠٤٠٧٠٨}}</ref> نووسەران لە نموونەکەیاندا ٣٤ نەخۆشیی نەکرۆفیلیای ڕاستەقینەیان ڕاپۆرتداوە:<ref name="rosman">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosman |یەکەم=J. P. |دوایین٢=Resnick |یەکەم٢=P. J. |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ١٩٨٩|سەردێڕ=Sexual attraction to corpses: A psychiatric review of necrophilia |ناونیشان=http://www.jaapl.org/content/17/2/153.full.pdf+html?sid=94a1e953-67b0-44c0-95a6-75ee304d916e |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |format=PDF/HTML |journal=[[Bulletin of the American Academy of Psychiatry and the Law]] |شوێن=Bloomfield, Connecticut |بڵاوکەرەوە=[[American Academy of Psychiatry and the Law]] |بەرگ=١٧|issue=2 |پەڕەکان=١٥٣–١٦٣|pmid=٢٦٦٧٦٥٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191216120942/http://www.jaapl.org/content/17/2/153.full.pdf+html?sid=94a1e953-67b0-44c0-95a6-75ee304d916e |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> * ٪٦٨یان پاڵنەرەکەیان بۆ ئەم کارە خواستی ھاوبەشێک بووە کە سێکسیان لەگەڵ بکەن بێ ئەوەی بەرەنگار ببنەوە یان ڕەتی بکەنەوە * ٪٢١یان پاڵنەرەکەیان بە ھۆی خواستی یەکگرتنەوەیان بووە لەگەڵ ھاوبەشێکی پێشوویان کە لەدەستیان داوە و مردووە * ٪١٥یان پاڵنەرەکەیان بە ھۆی سەرنجڕاکێشانی سێکسییەوە بووە بۆ مرۆڤە مردووەکان * ٪١٥یان پاڵنەرەکەیان بە ھۆی ئارەزووی ئاسوودەیی یان زاڵبوون بەسەر ھەستی گۆشەگیرییاندا بووە * ٪١٢یان پاڵنەرەکەیان بە ھۆی خواستی چارەسەرکردنی خۆبەگەورەزانینی نزمەوە بووە بە دەربڕینی دەسەڵات بەسەر تەرمی مردووێکدا؛ بۆ ھەستکردن بە باڵادەستی کە وایکردووە کەسەکە کەمتر ھەست بە بێدەسەڵاتی بکات [[پەڕگە:Martin van Maele 05.jpg|وێنۆک|نەکرۆفیلیا لەلایەن وێنەکێش مارتن ڤان مەیل]] پاڵنەرە کەمتر باوەکان بریتی بوونە لە: * نەبوونی ھاوبەشێکی زیندوو * قەرەبووکردنەوەی ترسان لە ئافرەتان * باوەڕبوون بەوەی کە سێکسکردن لەگەڵ ژنێکی زیندوو گوناھێکی گەورەیە * پێویستی بە بەدەستھێنانی ھەستکردن بە کۆنترۆڵکردنی تەواو بەسەر ھاوبەشێکی سێکسیدا * پابەندبوون بە وەسوەسەی فەرمانێک؛ کەسێکی خەیاڵاوی فەرمانی پێداون بۆ ئەوەی ئەو کارە بکات * ئەنجامدانی زنجیرەیەک کردەوەی تێکدەرانە * ویستن و خواستن بۆ ئەنجامدانی چاڵاکیی سێکسیی بێ سنوور<ref name="Resnick 412–417">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Resnick |یەکەم=Phillip J. |دوایین٢=Soliman |یەکەم٢=Sherif |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Planning, writing, and editing forensic psychiatric reports |journal=[[International Journal of Law and Psychiatry]] |شوێن=Montreal, Quebec, Canada |بڵاوکەرەوە=[[Elsevier]] |بەرگ=٣٥|issue=5–6 |پەڕەکان=٤١٢–٤١٧|doi=10.1016/j.ijlp.2012.09.019 |issn=0160-2527 |pmid=٢٣٠٤٠٧٠٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFResnickSoliman2012">Resnick, Phillip J.; Soliman, Sherif (September 2012). "Planning, writing, and editing forensic psychiatric reports". ''[[International Journal of Law and Psychiatry]]''. '''35''' (<span class="nowrap">5–</span>6). Montreal, Quebec, Canada: [[ئێلزڤییر|Elsevier]]: <span class="nowrap">412–</span>417. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.ijlp.2012.09.019|10.1016/j.ijlp.2012.09.019]]. [[ژمارەی زنجیرەی پێوانەی نیودەوڵەتی|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0160-2527 0160-2527]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23040708 23040708].</cite></ref> داتاکانی ئای کیوو سنووردار بوون، بەڵام بە شێوەیەکی نائاسایی نزم نەبوون. نزیکەی نیوەی نموونەکە [[ناڕێکیی كەسایەتی|ناڕێکیی کەسایەتییان]] ھەبووە، و ٪١١ی کەسانی ڕاستەقینەی نەکرۆفیلیا [[سایکۆسز|دەروونی]] (سایکۆسز) بوون. ڕۆسمان و ڕێسنیک گەیشتنە ئەو ئەنجامەی کە داتاکانیان تەحەددای تێڕوانینی ئاساییی کەسانی نەکرۆفیلیا دەکەن کە بەگشتی دەروونین، کەمیی دەروونییان ھەیە، یان ناتوانن ھاوبەشێکی ڕەزامەند بەدەستبھێنن.<ref name="rosman">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosman |یەکەم=J. P. |دوایین٢=Resnick |یەکەم٢=P. J. |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ١٩٨٩|سەردێڕ=Sexual attraction to corpses: A psychiatric review of necrophilia |ناونیشان=http://www.jaapl.org/content/17/2/153.full.pdf+html?sid=94a1e953-67b0-44c0-95a6-75ee304d916e |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |format=PDF/HTML |journal=[[Bulletin of the American Academy of Psychiatry and the Law]] |شوێن=Bloomfield, Connecticut |بڵاوکەرەوە=[[American Academy of Psychiatry and the Law]] |بەرگ=١٧|issue=2 |پەڕەکان=١٥٣–١٦٣|pmid=٢٦٦٧٦٥٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191216120942/http://www.jaapl.org/content/17/2/153.full.pdf+html?sid=94a1e953-67b0-44c0-95a6-75ee304d916e |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRosmanResnick1989">Rosman, J. P.; Resnick, P. J. (1 June 1989). [http://www.jaapl.org/content/17/2/153.full.pdf+html?sid=94a1e953-67b0-44c0-95a6-75ee304d916e "Sexual attraction to corpses: A psychiatric review of necrophilia"] <span class="cs1-format">(PDF/HTML)</span>. ''[[Bulletin of the American Academy of Psychiatry and the Law]]''. '''17''' (2). Bloomfield, Connecticut: [[American Academy of Psychiatry and the Law]]: <span class="nowrap">153–</span>163. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2667656 2667656]. [https://web.archive.org/web/20191216120942/http://www.jaapl.org/content/17/2/153.full.pdf+html?sid=94a1e953-67b0-44c0-95a6-75ee304d916e Archived] from the original on 16 December 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 December</span> 2013</span>.</cite></ref> حاڵەتێک بەڵگەدارکراوە کە کەسێک سێکسی لەگەڵ تەرمی مردووێکدا کردووە و پاڵنەرەکەی خواستی مردووەکە بووە؛ ژنێک لە [[زیمبابوی|زیمبابوێ]] لەژێر کاریگەریی ئارەزووی مردووەکە (کە لە وەسیەتنامەکەیدا بەڵگەی لەسەرە) و کاریگەریی ئەندامانی خێزانەکەی کە زۆریان لێکردووە بۆ ئەوەی ئەم کارە بکات بۆ بەجێھێنانی تەواوەتیی وەسیەتەکەی، سێکسی لەگەڵ جەستەی مێردە مردووەکەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.indiatoday.in/world/mad-mad-world/story/woman-has-sex-with-dead-husband-in-public-as-per-his-will-223277-2014-10-15|سەردێڕ=Woman has sex with dead husband in public as per his last will |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=India Today |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Necrophilia}} {{تووڵی دەروازە|سێکسناسی|دەروونناسی}} [[پۆل:تاوانی سێکسی]] [[پۆل:لاشەی مردوو]] rm4zvb5qhgshuodkvhxqjchgdb4cdbu 0 296827 1593082 1592939 2026-06-22T12:04:16Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593082 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=پاو کوبارسی|وێنە=Pau Cubarsí (cropped).jpg|ناوی یاریزان=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ (١٩ ساڵ)|شوێنی لەدایکبوون=[[بارسێلۆنا]]، [[کەتەلۆنیا]]، [[ئیسپانیا]]|وڵاتی لەدایکبوون=|باڵا=١.٨٣م (١٨٣ سم) (٦ پێ)|جێگای یاریکردن=[[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|ژمارەی یانە=٥|youthclubs1=[[پەڕگە:Girona FC Logo.svg.png|20px]] [[یانەی جیرۆنا|جیرۆنا]]|youthyears1=٢٠١٤–٢٠١٨|youthclubs2=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|youthyears2=٢٠١٨–ئێستا|nationalteam=[[File:Escudo selección española.png|Escudo_selección_española|30px]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]}} '''پاو کوبارسی پارێدێس''' ({{بە ئیسپانی|Pau Cubarsí}} لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] ئیسپانییە و وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنای]] [[لا لیگا|لالیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] یاری دەکات. لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٥، ڕۆژنامەی سپۆرت ئیلۆسترەیت و ئی ئێس پی ئێن کوبارسییان وەک شەشەم باشترین بەرگریکاری ناوەڕاست لە تۆپی پێی جیھانیدا ڕیزبەندی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.si.com/soccer/the-best-centre-backs-in-world-soccer-ranked|سەردێڕ=The 25 Best Centre Backs in World Soccer—Ranked |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45165487/2025-fc-100-virgil-van-dijk-best-center-backs-mens-soccer |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=ESPN}}</ref> == ژیانی کەسی و سەرەتایی == پاو کوبارسی پارێدێس لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە شاری بێسکانۆ لە [[پارێزگای جیرۆنا]] لە [[کەتەلۆنیا]] لەدایکبووە،<ref name="md2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> لە دایک و باوکی بە ناوەکانی گلۆریا پارێدێس (دایک) و ڕۆبەرت کوبارسی (باوک). خوشکێکی گەورەی ھەیە بە ناوی ئیرێن کە پزیشکی چارەسەری سرووشتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Chauhan |یەکەم=Saransh |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.essentiallysports.com/soccer-football-news-introducing-pau-cubarsi-family-all-about-barcelona-stars-parents-girlfriend-sister-more/|سەردێڕ=Introducing Pau Cubarsi’s Family- All About Barcelona Star’s Parents, Girlfriend, Sister & More |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=EssentiallySports |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨ پەیوەندیی بە لا ماسیا کردووە، کە نزیکەی کاتژمێر و نیوێک لە ماڵەکەی خۆیەوە دوورە لە بێسکانۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Herrero|یەکەم=Laia Cervelló|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Pau Cubarsi's Barcelona story and the tiny Catalan village that shaped him|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5726282/2024/09/05/pau-cubarsi-barcelona-la-liga-la-masia/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref> زمانی یەکەمی کوبارسی زمانی [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنییە]]. لە کاتی یاریکردن بۆ ئیسپانیا لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ٢٠٢٤، وتی کە بە دەگمەن بەشداری لە چاوپێکەوتنەکاندا کردووە، چوونکە بە [[زمانی ئیسپانی]] بە باشی قسە ناکات، تەنھا لە کەتەلۆنیا ژیاوە و زمانی زگماکیی خۆی بەکارھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/cribeo/viral/20240726/9830973/pau-cubarsi-reconoce-problemas-hablar-castellano-hablado-vida-catalan-mmn.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí reconoce tener problemas para hablar en castellano: "He hablado toda la vida en catalán" |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=La Vanguardia |زمان=es}}</ref> == ژیانی وەرزشیی لە یانەکان == [[پەڕگە:2025 04 26 Final de la Copa del Rey - 54482387776 - Pau Cubarsí.jpg|وێنۆک|پاو کوبارسی لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ بە درێسی بارسێلۆناوە لە جامی شا]] کوبارسی پیشەکەی لەگەڵ [[یانەی جیرۆنا]] دەست پێکرد، پێش ئەوەی بچێتە [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] لە ساڵی ٢٠١٨.<ref name="md3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> دوای ئەوەی لە ئەکادیمیادا پێشکەوت، بوو بە سێیەم گەنجترین یاریزانی بارسێلۆنا کە لە جامی لاوانی یەکێتیی ئەورووپا دەرکەوت، لەدوای [[لامین یەمال|لامین یامال]] و [[ئیلاکس مۆریبا]] کاتێک بە ١-١ لەگەڵ تیمی چیکی [[ڤیکتۆریا پلزن]] دەستی پێکرد.<ref name="md" /> لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ بۆ یەکەمجار لەگەڵ تیپی یەکەم مەشقی کرد، دوای ئەوەی لەلایەن [[چاڤی ھێرناندێز|چاڤی ھێرناندێزی]] ڕاھێنەرەوە بانگھێشتکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|trans-title=Who is Pau Cubarsí? |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-quien-es-86251194|سەردێڕ=¿Quién es Pau Cubarsí? |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> یەکەم گرێبەستی پیشەگەرانەی لەگەڵ یانەکەدا واژۆ کرد دوای سێ مانگ، واتە لە ٨ی تەممووز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|trans-title=Pau Cubarsí signs his continuity in the Juvenil of FC Barcelona |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-firma-continuidad-barcelona-juvenil-89646238|سەردێڕ=Pau Cubarsí firma su continuidad en el Juvenil del FC Barcelona |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> پێش وەرزی ٢٠٢٣-٢٠٢٤ لە پێکھاتەی پێش-وەرزی بەرشەلۆنەدا جێگیرکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/deportes/fc-barcelona/20230710/9100517/asi-transcurrio-primer-entrenamiento-barca-xavi-23-24.html|سەردێڕ=Así transcurrió el primer entrenamiento del Barça de Xavi 23-24|trans-title=This is how Xavi's first Barça training session went 23-24|یەکەم=Anaïs|دوایین=Martí|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=La Vanguardia|زمان=es}}</ref> لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، کوبارسی یەکەم یاریی خۆی بۆ تیپی یەکەم لە بەرامبەر یونیۆنیستاس دی سەلامانکا لە جامی شا ئەنجامدا، کە لە خولەکی ٤٦دا وەک یاریزانی جێگر ھاتە ناو یاریگا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3861192/unionistas-de-salamanca-1-3-fc-barcelona-one-step-closer |سەردێڕ=Unionistas de Salamanca 1–3 FC Barcelona: One step closer |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> یەکەم یاریی وەک سەرەکی لە یاریی دواتردا لە بەرامبەر [[ڕیال بێتیس]] لە لالیگا بوو، ڕۆژێک پێش یادی ١٧ ساڵەی لەدایکبوونی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3864060/record-breaking-xi-against-betis |سەردێڕ=Record breaking XI against Betis |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> دوو مانگ دواتر، لە ١٢ی ئازار، لە یەکەم یاریی خۆیدا لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] وەک باشترین یاریزانی یارییەکە دیاریکرا لە سەرکەوتنێکی ٣–١ لە بەرامبەر [[ناپۆلی]] لە یاریی گەڕانەوەی قۆناغی ١٦، کە تێیدا بوو بە گەنجترین یاریزان لە تەمەنی ١٧ ساڵ و ٥٠ ڕۆژیدا لە قۆناغی لادانی پاڵەوانێتییەکەدا یاری بکات، و ڕیکۆردی بەرگریکاری پێشووی [[بایەرن میونشن]] [[دەیڤید ئالابا|دەیڤد ئالابای]] شکاند کە ١٧ ساڵ و ٢٥٨ ڕۆژ بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-club-champions-league-record-20-years-man-of-the-match-napoli/blt70b32f8b2a8d7384#cs19ae1dd447457ea2 |سەردێڕ=Barcelona teenage sensation Pau Cubarsi breaks club Champions League record in place for 20 years with man-of-the-match display in European debut against Napoli |بڵاوکەرەوە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Soccersat |سەردێڕ=FC Barcelona made a New Monster out of Pau Cubarsi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250119021410/https://soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٠ی نیسان، کوبارسی بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە لە قۆناغی چارەکی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکاندا وەک سەرەکی یاری بکات لە تەمەنی تەنھا ١٧ ساڵ و ٧٩ ڕۆژیدا و ڕیکۆردی پێشووی [[سیسکا مۆسکۆ|سێسکا مۆسکۆ]] گیۆرگی شێنیکۆڤی شکاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3959898/pau-cubarsi-a-record-breaking-centre-half/amp |سەردێڕ=Pau Cubarsí, a record breaking centre half |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> لە ٩ی ئایار، [[بارسێلۆنا]] ڕای گەیاند کە لەگەڵ کوبارسی گەیشتوونەتە ڕێککەوتن بۆ درێژکردنەوەی گرێبەستەکەی تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٩، کە مەرجی ھەڵوەشاندنەوەی ٥٠٠ ملیۆن یۆرۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4001116/agreement-to-extend-pau-cubarsi-contract-to-2027/featured |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Agreement to extend Pau Cubarsí contract to 2027}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Colin|دوایین١=Millar|یەکەم٢=Pol|دوایین٢=Ballús|سەردێڕ=Barcelona's Cubarsi signs contract extension through to 2027|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5481844/2024/05/09/pau-cubarsi-barcelona-contract-new/|وێبگە=[[The Athletic]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥، کوبارسی یەکەم گۆڵی خۆی بۆ بارسێلۆنا بە سەر تۆمار کرد، لە یاریی پێش کۆتاییی جامی شا لە بەرامبەر [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] کە بە یەکسانبوون بە ئەنجامی ٤–٤ کۆتاییی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4223961/pau-cubarsi-scores-first-blaugrana-goal |سەردێڕ=Pau Cubarsí scores first blaugrana goal |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> کوبارسی لە سەرکەوتنی ٥–٠ی بارسێلۆنا لە بەرامبەر ئەتلەتیک کڵەب لە یاریی پێش کۆتاییی سوپەری ئیسپانیای ٢٠٢٦ وەک سەرەکی بەشداریی کرد، و ستایشی زۆری لێکرا بۆ ئاستە بەرزەکەی لە بەرگریدا لە یارییەکی گەورەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=read |یەکەم=Gill Clark·1 min |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://sports.yahoo.com/articles/everyone-wants-clasico-pau-cubarsi-120000336.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo Sports |زمان=en-US |سەردێڕ='Everyone wants a Clasico' – Pau Cubarsi hoping to face Real Madrid in Spanish Super Cup final}}</ref> == پیشەی نێونەتەوەیی == [[پەڕگە:Uzbekistan_vs._Spain,_2024_Summer_Olympic_men's_association_football,_2024-07-24_(250)_-_Pau_Cubarsí.jpg|وێنۆک|281x281پیکسڵ|وێنەیەکی کوبارسی کە لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ بۆ تۆپی پێیئیسپانیای ژێر ٢٣ ساڵ یاری دەکات]] کوبارسی لە ئاستی تەمەنی ژێر ١٥ ساڵەوە تا ئاستی پلە یەک نوێنەرایەتیی ئیسپانیای کردووە.<ref name="wf">{{WorldFootball.net|pau-cubarsi}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢٤، بۆ یەکەم جار لەلایەن ڕاھێنەر لویس دی لا فوێنتی بۆ ھەڵبژاردەی نەتەوەییی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] بانگکرا، و یەکەم یاریی خۆی لە دۆڕانێکی دۆستانەی ١–٠ لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2024/03/15/65f4291822601dc23a8b45c9.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí vive en una nube: 17 años, puede hacer historia en la selección, titular con el Barça, MVP en Champions...|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|زمان=es}}</ref> ئەو لە خولەکی ٨٣دا وەک یاریزانی جێگر لە بڕی ئایمێریک لاپۆرت ھاتە ناو یاریگا، کە تێیدا بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە تا ئێستا بۆ ئیسپانیا یاریی کردبێت لە تەمەنی ١٧ ساڵ و یەک مانگ و ٢٨ ڕۆژیدا، و ئەو ڕیکۆردەی شکاند کە پێشتر لەلایەن سێرجیۆ ڕامۆسەوە لە ساڵی ٢٠٠٥دا تۆمارکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-reacts-spain-youngest-ever-defender-defeat-colombia/bltbd9cc91411fbc73e#csd72043ee7faecd23 |وێبگە=[[Goal (website)|Goal]] |سەردێڕ=Barcelona starlet Pau Cubarsi reacts to becoming Spain's youngest-ever defender in defeat to Colombia}}</ref> لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤، ناوی کوبارسی لە پێڕستی سەرەتاییی ٢٩ کەسی بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤|یۆرۆی ٢٠٢٤]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Euro 2024 provisional squad|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/euro-2024-provisional-squad|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> بەڵام لە ٧ی حوزەیراندا، پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە لە پێڕستی کۆتایی دوورخرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Official {{!}} Final Spain squad for the Euro 2024 finals|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/final-spain-squad-for-the-euro-2024-finals|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٤، کوبارسی لە پێڕستی ئیسانیای ژێر ٢٣ ساڵ بۆ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5592546/2024/06/26/spain-soccer-olympics-squad/ |وێبگە=The Athletic |سەردێڕ=Spain name men’s football squad for Paris Olympics: Barcelona’s Pau Cubarsi, Fermin Lopez included |بڵاوکەرەوە=The New York Times}}</ref> ئەو و ئیسپانیا توانییان مەدالیای زێڕیی ئۆڵۆمپیاد لە پێشبڕکێی تۆپی پێی پیاوان لە ئۆڵۆمپیاددا بەدەست بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4079356/fermin-eric-and-cubarsi-win-gold |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Fermín, Eric and Cubarsí win gold}}</ref> لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦، ناوی لە پێڕستی ٢٦ کەسی ئیسپانیا بۆ [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] (مۆندیال) گونجێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|trans-title=The 26 who will seek to reign again in the World Cup |ناونیشان=https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260525152452/https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|زمان=es |سەردێڕ=Los 26 que buscarán volver a reinar en el Mundial |بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ئاماری پیشەیی == === یانە === {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ئاماری یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی یانە، وەرز و پاڵەوانێتی ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |[[جامی شا]] ! colspan="2" |[[یووئێفا#یانە|ئەورووپا]] ! colspan="2" |کانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !خول !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- |[[بارسێلۆنا ئەتلەتیک]] |[[٢٠٢٣–٢٤ پریمێرا فێدێراسیۆن|٢٠٢٣–٢٤]] |[[پریمێرا فێدێراسیۆن]] |٩ |٠ | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |٩ |٠ |- | rowspan="4" |[[بارسێلۆنا]] |[[وەرزی ٢٠٢٣–٢٤ی بارسێلۆنا|٢٠٢٣–٢٤]] |[[لالیگا]] |١٩ |٠ |٢ |٠ |٣ |٠ |٠ |٠ |٢٤ |٠ |- |[[وەرزی ٢٠٢٤–٢٥ی بارسێلۆنا|٢٠٢٤–٢٥]] |لالیگا |٣٥ |٠ |٦ |١ |١٣ |٠ |٢ |٠ |٥٦ |١ |- |[[وەرزی ٢٠٢٥–٢٦ی بارسێلۆنا|٢٠٢٥–٢٦]] |لالیگا |٣١ |١ |٥ |٠ |١٠ |٠ |٢ |٠ |٤٨ |١ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٨٥ !١ !١٣ !١ !٢٦ !٠ !٤ !٠ !١٢٨ !٢ |- ! colspan="3" |کۆی گشتیی ژیانی وەرزشی !٩٤ !١ !١٣ !١ !٢٦ !٠ !٤ !٠ !١٣٧ !٢ |} === نێونەتەوەیی === {{updated|یاریی ئەنجامدراو ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}<ref>{{NFT player}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی ھەڵبژاردەی نەتەوەیی و ساڵ !ھەڵبژاردەی نەتەوەیی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] |٢٠٢٤ |٥ |٠ |- |٢٠٢٥ |٥ |٠ |- |٢٠٢٦ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٤ !٠ |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129400/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی بارسێلۆنا * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی یەکێتیی تۆپی پێی شاھانەی ئیسپانیا {{In lang|es}} * {{ئینستاگرام}} == سەرچاوەکان == [[پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێڕی ئۆڵمپیکی ئیسپانی]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧]] <references responsive="" /> {{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}{{Navboxes}} semonvv80ysi5ri06m9vm0av1pne7wd 1593169 1593082 2026-06-22T16:06:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Pau Cubarsí}} 1593169 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=پاو کوبارسی|وێنە=Pau Cubarsí (cropped).jpg|ناوی یاریزان=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ (١٩ ساڵ)|شوێنی لەدایکبوون=[[بارسێلۆنا]]، [[کەتەلۆنیا]]، [[ئیسپانیا]]|وڵاتی لەدایکبوون=|باڵا=١.٨٣م (١٨٣ سم) (٦ پێ)|جێگای یاریکردن=[[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|ژمارەی یانە=٥|youthclubs1=[[پەڕگە:Girona FC Logo.svg.png|20px]] [[یانەی جیرۆنا|جیرۆنا]]|youthyears1=٢٠١٤–٢٠١٨|youthclubs2=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|youthyears2=٢٠١٨–ئێستا|nationalteam=[[File:Escudo selección española.png|Escudo_selección_española|30px]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]}} '''پاو کوبارسی پارێدێس''' ({{بە ئیسپانی|Pau Cubarsí}} لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] ئیسپانییە و وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنای]] [[لا لیگا|لالیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] یاری دەکات. لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٥، ڕۆژنامەی سپۆرت ئیلۆسترەیت و ئی ئێس پی ئێن کوبارسییان وەک شەشەم باشترین بەرگریکاری ناوەڕاست لە تۆپی پێی جیھانیدا ڕیزبەندی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.si.com/soccer/the-best-centre-backs-in-world-soccer-ranked|سەردێڕ=The 25 Best Centre Backs in World Soccer—Ranked |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45165487/2025-fc-100-virgil-van-dijk-best-center-backs-mens-soccer |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=ESPN}}</ref> == ژیانی کەسی و سەرەتایی == پاو کوبارسی پارێدێس لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە شاری بێسکانۆ لە [[پارێزگای جیرۆنا]] لە [[کەتەلۆنیا]] لەدایکبووە،<ref name="md2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> لە دایک و باوکی بە ناوەکانی گلۆریا پارێدێس (دایک) و ڕۆبەرت کوبارسی (باوک). خوشکێکی گەورەی ھەیە بە ناوی ئیرێن کە پزیشکی چارەسەری سرووشتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Chauhan |یەکەم=Saransh |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.essentiallysports.com/soccer-football-news-introducing-pau-cubarsi-family-all-about-barcelona-stars-parents-girlfriend-sister-more/|سەردێڕ=Introducing Pau Cubarsi’s Family- All About Barcelona Star’s Parents, Girlfriend, Sister & More |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=EssentiallySports |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨ پەیوەندیی بە لا ماسیا کردووە، کە نزیکەی کاتژمێر و نیوێک لە ماڵەکەی خۆیەوە دوورە لە بێسکانۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Herrero|یەکەم=Laia Cervelló|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Pau Cubarsi's Barcelona story and the tiny Catalan village that shaped him|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5726282/2024/09/05/pau-cubarsi-barcelona-la-liga-la-masia/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref> زمانی یەکەمی کوبارسی زمانی [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنییە]]. لە کاتی یاریکردن بۆ ئیسپانیا لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ٢٠٢٤، وتی کە بە دەگمەن بەشداری لە چاوپێکەوتنەکاندا کردووە، چوونکە بە [[زمانی ئیسپانی]] بە باشی قسە ناکات، تەنھا لە کەتەلۆنیا ژیاوە و زمانی زگماکیی خۆی بەکارھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/cribeo/viral/20240726/9830973/pau-cubarsi-reconoce-problemas-hablar-castellano-hablado-vida-catalan-mmn.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí reconoce tener problemas para hablar en castellano: "He hablado toda la vida en catalán" |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=La Vanguardia |زمان=es}}</ref> == ژیانی وەرزشیی لە یانەکان == [[پەڕگە:2025 04 26 Final de la Copa del Rey - 54482387776 - Pau Cubarsí.jpg|وێنۆک|پاو کوبارسی لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ بە درێسی بارسێلۆناوە لە جامی شا]] کوبارسی پیشەکەی لەگەڵ [[یانەی جیرۆنا]] دەست پێکرد، پێش ئەوەی بچێتە [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] لە ساڵی ٢٠١٨.<ref name="md3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> دوای ئەوەی لە ئەکادیمیادا پێشکەوت، بوو بە سێیەم گەنجترین یاریزانی بارسێلۆنا کە لە جامی لاوانی یەکێتیی ئەورووپا دەرکەوت، لەدوای [[لامین یەمال|لامین یامال]] و [[ئیلاکس مۆریبا]] کاتێک بە ١-١ لەگەڵ تیمی چیکی [[ڤیکتۆریا پلزن]] دەستی پێکرد.<ref name="md" /> لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ بۆ یەکەمجار لەگەڵ تیپی یەکەم مەشقی کرد، دوای ئەوەی لەلایەن [[چاڤی ھێرناندێز|چاڤی ھێرناندێزی]] ڕاھێنەرەوە بانگھێشتکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|trans-title=Who is Pau Cubarsí? |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-quien-es-86251194|سەردێڕ=¿Quién es Pau Cubarsí? |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> یەکەم گرێبەستی پیشەگەرانەی لەگەڵ یانەکەدا واژۆ کرد دوای سێ مانگ، واتە لە ٨ی تەممووز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|trans-title=Pau Cubarsí signs his continuity in the Juvenil of FC Barcelona |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-firma-continuidad-barcelona-juvenil-89646238|سەردێڕ=Pau Cubarsí firma su continuidad en el Juvenil del FC Barcelona |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> پێش وەرزی ٢٠٢٣-٢٠٢٤ لە پێکھاتەی پێش-وەرزی بەرشەلۆنەدا جێگیرکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/deportes/fc-barcelona/20230710/9100517/asi-transcurrio-primer-entrenamiento-barca-xavi-23-24.html|سەردێڕ=Así transcurrió el primer entrenamiento del Barça de Xavi 23-24|trans-title=This is how Xavi's first Barça training session went 23-24|یەکەم=Anaïs|دوایین=Martí|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=La Vanguardia|زمان=es}}</ref> لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، کوبارسی یەکەم یاریی خۆی بۆ تیپی یەکەم لە بەرامبەر یونیۆنیستاس دی سەلامانکا لە جامی شا ئەنجامدا، کە لە خولەکی ٤٦دا وەک یاریزانی جێگر ھاتە ناو یاریگا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3861192/unionistas-de-salamanca-1-3-fc-barcelona-one-step-closer |سەردێڕ=Unionistas de Salamanca 1–3 FC Barcelona: One step closer |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> یەکەم یاریی وەک سەرەکی لە یاریی دواتردا لە بەرامبەر [[ڕیال بێتیس]] لە لالیگا بوو، ڕۆژێک پێش یادی ١٧ ساڵەی لەدایکبوونی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3864060/record-breaking-xi-against-betis |سەردێڕ=Record breaking XI against Betis |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> دوو مانگ دواتر، لە ١٢ی ئازار، لە یەکەم یاریی خۆیدا لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] وەک باشترین یاریزانی یارییەکە دیاریکرا لە سەرکەوتنێکی ٣–١ لە بەرامبەر [[ناپۆلی]] لە یاریی گەڕانەوەی قۆناغی ١٦، کە تێیدا بوو بە گەنجترین یاریزان لە تەمەنی ١٧ ساڵ و ٥٠ ڕۆژیدا لە قۆناغی لادانی پاڵەوانێتییەکەدا یاری بکات، و ڕیکۆردی بەرگریکاری پێشووی [[بایەرن میونشن]] [[دەیڤید ئالابا|دەیڤد ئالابای]] شکاند کە ١٧ ساڵ و ٢٥٨ ڕۆژ بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-club-champions-league-record-20-years-man-of-the-match-napoli/blt70b32f8b2a8d7384#cs19ae1dd447457ea2 |سەردێڕ=Barcelona teenage sensation Pau Cubarsi breaks club Champions League record in place for 20 years with man-of-the-match display in European debut against Napoli |بڵاوکەرەوە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Soccersat |سەردێڕ=FC Barcelona made a New Monster out of Pau Cubarsi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250119021410/https://soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٠ی نیسان، کوبارسی بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە لە قۆناغی چارەکی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکاندا وەک سەرەکی یاری بکات لە تەمەنی تەنھا ١٧ ساڵ و ٧٩ ڕۆژیدا و ڕیکۆردی پێشووی [[سیسکا مۆسکۆ|سێسکا مۆسکۆ]] گیۆرگی شێنیکۆڤی شکاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3959898/pau-cubarsi-a-record-breaking-centre-half/amp |سەردێڕ=Pau Cubarsí, a record breaking centre half |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> لە ٩ی ئایار، [[بارسێلۆنا]] ڕای گەیاند کە لەگەڵ کوبارسی گەیشتوونەتە ڕێککەوتن بۆ درێژکردنەوەی گرێبەستەکەی تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٩، کە مەرجی ھەڵوەشاندنەوەی ٥٠٠ ملیۆن یۆرۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4001116/agreement-to-extend-pau-cubarsi-contract-to-2027/featured |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Agreement to extend Pau Cubarsí contract to 2027}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Colin|دوایین١=Millar|یەکەم٢=Pol|دوایین٢=Ballús|سەردێڕ=Barcelona's Cubarsi signs contract extension through to 2027|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5481844/2024/05/09/pau-cubarsi-barcelona-contract-new/|وێبگە=[[The Athletic]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥، کوبارسی یەکەم گۆڵی خۆی بۆ بارسێلۆنا بە سەر تۆمار کرد، لە یاریی پێش کۆتاییی جامی شا لە بەرامبەر [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] کە بە یەکسانبوون بە ئەنجامی ٤–٤ کۆتاییی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4223961/pau-cubarsi-scores-first-blaugrana-goal |سەردێڕ=Pau Cubarsí scores first blaugrana goal |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> کوبارسی لە سەرکەوتنی ٥–٠ی بارسێلۆنا لە بەرامبەر ئەتلەتیک کڵەب لە یاریی پێش کۆتاییی سوپەری ئیسپانیای ٢٠٢٦ وەک سەرەکی بەشداریی کرد، و ستایشی زۆری لێکرا بۆ ئاستە بەرزەکەی لە بەرگریدا لە یارییەکی گەورەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=read |یەکەم=Gill Clark·1 min |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://sports.yahoo.com/articles/everyone-wants-clasico-pau-cubarsi-120000336.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo Sports |زمان=en-US |سەردێڕ='Everyone wants a Clasico' – Pau Cubarsi hoping to face Real Madrid in Spanish Super Cup final}}</ref> == پیشەی نێونەتەوەیی == [[پەڕگە:Uzbekistan_vs._Spain,_2024_Summer_Olympic_men's_association_football,_2024-07-24_(250)_-_Pau_Cubarsí.jpg|وێنۆک|281x281پیکسڵ|وێنەیەکی کوبارسی کە لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ بۆ تۆپی پێیئیسپانیای ژێر ٢٣ ساڵ یاری دەکات]] کوبارسی لە ئاستی تەمەنی ژێر ١٥ ساڵەوە تا ئاستی پلە یەک نوێنەرایەتیی ئیسپانیای کردووە.<ref name="wf">{{WorldFootball.net|pau-cubarsi}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢٤، بۆ یەکەم جار لەلایەن ڕاھێنەر لویس دی لا فوێنتی بۆ ھەڵبژاردەی نەتەوەییی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] بانگکرا، و یەکەم یاریی خۆی لە دۆڕانێکی دۆستانەی ١–٠ لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2024/03/15/65f4291822601dc23a8b45c9.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí vive en una nube: 17 años, puede hacer historia en la selección, titular con el Barça, MVP en Champions...|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|زمان=es}}</ref> ئەو لە خولەکی ٨٣دا وەک یاریزانی جێگر لە بڕی ئایمێریک لاپۆرت ھاتە ناو یاریگا، کە تێیدا بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە تا ئێستا بۆ ئیسپانیا یاریی کردبێت لە تەمەنی ١٧ ساڵ و یەک مانگ و ٢٨ ڕۆژیدا، و ئەو ڕیکۆردەی شکاند کە پێشتر لەلایەن سێرجیۆ ڕامۆسەوە لە ساڵی ٢٠٠٥دا تۆمارکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-reacts-spain-youngest-ever-defender-defeat-colombia/bltbd9cc91411fbc73e#csd72043ee7faecd23 |وێبگە=[[Goal (website)|Goal]] |سەردێڕ=Barcelona starlet Pau Cubarsi reacts to becoming Spain's youngest-ever defender in defeat to Colombia}}</ref> لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤، ناوی کوبارسی لە پێڕستی سەرەتاییی ٢٩ کەسی بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤|یۆرۆی ٢٠٢٤]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Euro 2024 provisional squad|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/euro-2024-provisional-squad|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> بەڵام لە ٧ی حوزەیراندا، پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە لە پێڕستی کۆتایی دوورخرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Official {{!}} Final Spain squad for the Euro 2024 finals|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/final-spain-squad-for-the-euro-2024-finals|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٤، کوبارسی لە پێڕستی ئیسانیای ژێر ٢٣ ساڵ بۆ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5592546/2024/06/26/spain-soccer-olympics-squad/ |وێبگە=The Athletic |سەردێڕ=Spain name men’s football squad for Paris Olympics: Barcelona’s Pau Cubarsi, Fermin Lopez included |بڵاوکەرەوە=The New York Times}}</ref> ئەو و ئیسپانیا توانییان مەدالیای زێڕیی ئۆڵۆمپیاد لە پێشبڕکێی تۆپی پێی پیاوان لە ئۆڵۆمپیاددا بەدەست بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4079356/fermin-eric-and-cubarsi-win-gold |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Fermín, Eric and Cubarsí win gold}}</ref> لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦، ناوی لە پێڕستی ٢٦ کەسی ئیسپانیا بۆ [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] (مۆندیال) گونجێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|trans-title=The 26 who will seek to reign again in the World Cup |ناونیشان=https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260525152452/https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|زمان=es |سەردێڕ=Los 26 que buscarán volver a reinar en el Mundial |بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ئاماری پیشەیی == === یانە === {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ئاماری یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی یانە، وەرز و پاڵەوانێتی ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |[[جامی شا]] ! colspan="2" |[[یووئێفا#یانە|ئەورووپا]] ! colspan="2" |کانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !خول !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- |[[بارسێلۆنا ئەتلەتیک]] |[[٢٠٢٣–٢٤ پریمێرا فێدێراسیۆن|٢٠٢٣–٢٤]] |[[پریمێرا فێدێراسیۆن]] |٩ |٠ | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |٩ |٠ |- | rowspan="4" |[[بارسێلۆنا]] |[[وەرزی ٢٠٢٣–٢٤ی بارسێلۆنا|٢٠٢٣–٢٤]] |[[لالیگا]] |١٩ |٠ |٢ |٠ |٣ |٠ |٠ |٠ |٢٤ |٠ |- |[[وەرزی ٢٠٢٤–٢٥ی بارسێلۆنا|٢٠٢٤–٢٥]] |لالیگا |٣٥ |٠ |٦ |١ |١٣ |٠ |٢ |٠ |٥٦ |١ |- |[[وەرزی ٢٠٢٥–٢٦ی بارسێلۆنا|٢٠٢٥–٢٦]] |لالیگا |٣١ |١ |٥ |٠ |١٠ |٠ |٢ |٠ |٤٨ |١ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٨٥ !١ !١٣ !١ !٢٦ !٠ !٤ !٠ !١٢٨ !٢ |- ! colspan="3" |کۆی گشتیی ژیانی وەرزشی !٩٤ !١ !١٣ !١ !٢٦ !٠ !٤ !٠ !١٣٧ !٢ |} === نێونەتەوەیی === {{updated|یاریی ئەنجامدراو ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}<ref>{{NFT player}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی ھەڵبژاردەی نەتەوەیی و ساڵ !ھەڵبژاردەی نەتەوەیی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] |٢٠٢٤ |٥ |٠ |- |٢٠٢٥ |٥ |٠ |- |٢٠٢٦ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٤ !٠ |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129400/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی بارسێلۆنا * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی یەکێتیی تۆپی پێی شاھانەی ئیسپانیا {{In lang|es}} * {{ئینستاگرام}} == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> {{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}{{Navboxes}} {{پۆلی کۆمنز|Pau Cubarsí}} [[پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێڕی ئۆڵمپیکی ئیسپانی]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧]] 7mo2y06anejgqpoxcyaeq2hfk71jemg 1593208 1593169 2026-06-22T17:04:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئیسپانیا|ئیسپانیا]] و [[دەروازە:تۆپی پێ|تۆپی پێ]] 1593208 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=پاو کوبارسی|وێنە=Pau Cubarsí (cropped).jpg|ناوی یاریزان=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ (١٩ ساڵ)|شوێنی لەدایکبوون=[[بارسێلۆنا]]، [[کەتەلۆنیا]]، [[ئیسپانیا]]|وڵاتی لەدایکبوون=|باڵا=١.٨٣م (١٨٣ سم) (٦ پێ)|جێگای یاریکردن=[[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|ژمارەی یانە=٥|youthclubs1=[[پەڕگە:Girona FC Logo.svg.png|20px]] [[یانەی جیرۆنا|جیرۆنا]]|youthyears1=٢٠١٤–٢٠١٨|youthclubs2=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|youthyears2=٢٠١٨–ئێستا|nationalteam=[[File:Escudo selección española.png|Escudo_selección_española|30px]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]}} '''پاو کوبارسی پارێدێس''' ({{بە ئیسپانی|Pau Cubarsí}} لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] ئیسپانییە و وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنای]] [[لا لیگا|لالیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] یاری دەکات. لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٥، ڕۆژنامەی سپۆرت ئیلۆسترەیت و ئی ئێس پی ئێن کوبارسییان وەک شەشەم باشترین بەرگریکاری ناوەڕاست لە تۆپی پێی جیھانیدا ڕیزبەندی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.si.com/soccer/the-best-centre-backs-in-world-soccer-ranked|سەردێڕ=The 25 Best Centre Backs in World Soccer—Ranked |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45165487/2025-fc-100-virgil-van-dijk-best-center-backs-mens-soccer |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=ESPN}}</ref> == ژیانی کەسی و سەرەتایی == پاو کوبارسی پارێدێس لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە شاری بێسکانۆ لە [[پارێزگای جیرۆنا]] لە [[کەتەلۆنیا]] لەدایکبووە،<ref name="md2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> لە دایک و باوکی بە ناوەکانی گلۆریا پارێدێس (دایک) و ڕۆبەرت کوبارسی (باوک). خوشکێکی گەورەی ھەیە بە ناوی ئیرێن کە پزیشکی چارەسەری سرووشتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Chauhan |یەکەم=Saransh |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.essentiallysports.com/soccer-football-news-introducing-pau-cubarsi-family-all-about-barcelona-stars-parents-girlfriend-sister-more/|سەردێڕ=Introducing Pau Cubarsi’s Family- All About Barcelona Star’s Parents, Girlfriend, Sister & More |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=EssentiallySports |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨ پەیوەندیی بە لا ماسیا کردووە، کە نزیکەی کاتژمێر و نیوێک لە ماڵەکەی خۆیەوە دوورە لە بێسکانۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Herrero|یەکەم=Laia Cervelló|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Pau Cubarsi's Barcelona story and the tiny Catalan village that shaped him|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5726282/2024/09/05/pau-cubarsi-barcelona-la-liga-la-masia/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref> زمانی یەکەمی کوبارسی زمانی [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنییە]]. لە کاتی یاریکردن بۆ ئیسپانیا لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ٢٠٢٤، وتی کە بە دەگمەن بەشداری لە چاوپێکەوتنەکاندا کردووە، چوونکە بە [[زمانی ئیسپانی]] بە باشی قسە ناکات، تەنھا لە کەتەلۆنیا ژیاوە و زمانی زگماکیی خۆی بەکارھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/cribeo/viral/20240726/9830973/pau-cubarsi-reconoce-problemas-hablar-castellano-hablado-vida-catalan-mmn.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí reconoce tener problemas para hablar en castellano: "He hablado toda la vida en catalán" |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=La Vanguardia |زمان=es}}</ref> == ژیانی وەرزشیی لە یانەکان == [[پەڕگە:2025 04 26 Final de la Copa del Rey - 54482387776 - Pau Cubarsí.jpg|وێنۆک|پاو کوبارسی لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ بە درێسی بارسێلۆناوە لە جامی شا]] کوبارسی پیشەکەی لەگەڵ [[یانەی جیرۆنا]] دەست پێکرد، پێش ئەوەی بچێتە [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] لە ساڵی ٢٠١٨.<ref name="md3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> دوای ئەوەی لە ئەکادیمیادا پێشکەوت، بوو بە سێیەم گەنجترین یاریزانی بارسێلۆنا کە لە جامی لاوانی یەکێتیی ئەورووپا دەرکەوت، لەدوای [[لامین یەمال|لامین یامال]] و [[ئیلاکس مۆریبا]] کاتێک بە ١-١ لەگەڵ تیمی چیکی [[ڤیکتۆریا پلزن]] دەستی پێکرد.<ref name="md" /> لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ بۆ یەکەمجار لەگەڵ تیپی یەکەم مەشقی کرد، دوای ئەوەی لەلایەن [[چاڤی ھێرناندێز|چاڤی ھێرناندێزی]] ڕاھێنەرەوە بانگھێشتکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|trans-title=Who is Pau Cubarsí? |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-quien-es-86251194|سەردێڕ=¿Quién es Pau Cubarsí? |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> یەکەم گرێبەستی پیشەگەرانەی لەگەڵ یانەکەدا واژۆ کرد دوای سێ مانگ، واتە لە ٨ی تەممووز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|trans-title=Pau Cubarsí signs his continuity in the Juvenil of FC Barcelona |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-firma-continuidad-barcelona-juvenil-89646238|سەردێڕ=Pau Cubarsí firma su continuidad en el Juvenil del FC Barcelona |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> پێش وەرزی ٢٠٢٣-٢٠٢٤ لە پێکھاتەی پێش-وەرزی بەرشەلۆنەدا جێگیرکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/deportes/fc-barcelona/20230710/9100517/asi-transcurrio-primer-entrenamiento-barca-xavi-23-24.html|سەردێڕ=Así transcurrió el primer entrenamiento del Barça de Xavi 23-24|trans-title=This is how Xavi's first Barça training session went 23-24|یەکەم=Anaïs|دوایین=Martí|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=La Vanguardia|زمان=es}}</ref> لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، کوبارسی یەکەم یاریی خۆی بۆ تیپی یەکەم لە بەرامبەر یونیۆنیستاس دی سەلامانکا لە جامی شا ئەنجامدا، کە لە خولەکی ٤٦دا وەک یاریزانی جێگر ھاتە ناو یاریگا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3861192/unionistas-de-salamanca-1-3-fc-barcelona-one-step-closer |سەردێڕ=Unionistas de Salamanca 1–3 FC Barcelona: One step closer |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> یەکەم یاریی وەک سەرەکی لە یاریی دواتردا لە بەرامبەر [[ڕیال بێتیس]] لە لالیگا بوو، ڕۆژێک پێش یادی ١٧ ساڵەی لەدایکبوونی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3864060/record-breaking-xi-against-betis |سەردێڕ=Record breaking XI against Betis |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> دوو مانگ دواتر، لە ١٢ی ئازار، لە یەکەم یاریی خۆیدا لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] وەک باشترین یاریزانی یارییەکە دیاریکرا لە سەرکەوتنێکی ٣–١ لە بەرامبەر [[ناپۆلی]] لە یاریی گەڕانەوەی قۆناغی ١٦، کە تێیدا بوو بە گەنجترین یاریزان لە تەمەنی ١٧ ساڵ و ٥٠ ڕۆژیدا لە قۆناغی لادانی پاڵەوانێتییەکەدا یاری بکات، و ڕیکۆردی بەرگریکاری پێشووی [[بایەرن میونشن]] [[دەیڤید ئالابا|دەیڤد ئالابای]] شکاند کە ١٧ ساڵ و ٢٥٨ ڕۆژ بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-club-champions-league-record-20-years-man-of-the-match-napoli/blt70b32f8b2a8d7384#cs19ae1dd447457ea2 |سەردێڕ=Barcelona teenage sensation Pau Cubarsi breaks club Champions League record in place for 20 years with man-of-the-match display in European debut against Napoli |بڵاوکەرەوە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Soccersat |سەردێڕ=FC Barcelona made a New Monster out of Pau Cubarsi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250119021410/https://soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٠ی نیسان، کوبارسی بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە لە قۆناغی چارەکی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکاندا وەک سەرەکی یاری بکات لە تەمەنی تەنھا ١٧ ساڵ و ٧٩ ڕۆژیدا و ڕیکۆردی پێشووی [[سیسکا مۆسکۆ|سێسکا مۆسکۆ]] گیۆرگی شێنیکۆڤی شکاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3959898/pau-cubarsi-a-record-breaking-centre-half/amp |سەردێڕ=Pau Cubarsí, a record breaking centre half |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> لە ٩ی ئایار، [[بارسێلۆنا]] ڕای گەیاند کە لەگەڵ کوبارسی گەیشتوونەتە ڕێککەوتن بۆ درێژکردنەوەی گرێبەستەکەی تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٩، کە مەرجی ھەڵوەشاندنەوەی ٥٠٠ ملیۆن یۆرۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4001116/agreement-to-extend-pau-cubarsi-contract-to-2027/featured |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Agreement to extend Pau Cubarsí contract to 2027}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Colin|دوایین١=Millar|یەکەم٢=Pol|دوایین٢=Ballús|سەردێڕ=Barcelona's Cubarsi signs contract extension through to 2027|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5481844/2024/05/09/pau-cubarsi-barcelona-contract-new/|وێبگە=[[The Athletic]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥، کوبارسی یەکەم گۆڵی خۆی بۆ بارسێلۆنا بە سەر تۆمار کرد، لە یاریی پێش کۆتاییی جامی شا لە بەرامبەر [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] کە بە یەکسانبوون بە ئەنجامی ٤–٤ کۆتاییی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4223961/pau-cubarsi-scores-first-blaugrana-goal |سەردێڕ=Pau Cubarsí scores first blaugrana goal |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> کوبارسی لە سەرکەوتنی ٥–٠ی بارسێلۆنا لە بەرامبەر ئەتلەتیک کڵەب لە یاریی پێش کۆتاییی سوپەری ئیسپانیای ٢٠٢٦ وەک سەرەکی بەشداریی کرد، و ستایشی زۆری لێکرا بۆ ئاستە بەرزەکەی لە بەرگریدا لە یارییەکی گەورەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=read |یەکەم=Gill Clark·1 min |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://sports.yahoo.com/articles/everyone-wants-clasico-pau-cubarsi-120000336.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo Sports |زمان=en-US |سەردێڕ='Everyone wants a Clasico' – Pau Cubarsi hoping to face Real Madrid in Spanish Super Cup final}}</ref> == پیشەی نێونەتەوەیی == [[پەڕگە:Uzbekistan_vs._Spain,_2024_Summer_Olympic_men's_association_football,_2024-07-24_(250)_-_Pau_Cubarsí.jpg|وێنۆک|281x281پیکسڵ|وێنەیەکی کوبارسی کە لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ بۆ تۆپی پێیئیسپانیای ژێر ٢٣ ساڵ یاری دەکات]] کوبارسی لە ئاستی تەمەنی ژێر ١٥ ساڵەوە تا ئاستی پلە یەک نوێنەرایەتیی ئیسپانیای کردووە.<ref name="wf">{{WorldFootball.net|pau-cubarsi}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢٤، بۆ یەکەم جار لەلایەن ڕاھێنەر لویس دی لا فوێنتی بۆ ھەڵبژاردەی نەتەوەییی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] بانگکرا، و یەکەم یاریی خۆی لە دۆڕانێکی دۆستانەی ١–٠ لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2024/03/15/65f4291822601dc23a8b45c9.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí vive en una nube: 17 años, puede hacer historia en la selección, titular con el Barça, MVP en Champions...|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|زمان=es}}</ref> ئەو لە خولەکی ٨٣دا وەک یاریزانی جێگر لە بڕی ئایمێریک لاپۆرت ھاتە ناو یاریگا، کە تێیدا بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە تا ئێستا بۆ ئیسپانیا یاریی کردبێت لە تەمەنی ١٧ ساڵ و یەک مانگ و ٢٨ ڕۆژیدا، و ئەو ڕیکۆردەی شکاند کە پێشتر لەلایەن سێرجیۆ ڕامۆسەوە لە ساڵی ٢٠٠٥دا تۆمارکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-reacts-spain-youngest-ever-defender-defeat-colombia/bltbd9cc91411fbc73e#csd72043ee7faecd23 |وێبگە=[[Goal (website)|Goal]] |سەردێڕ=Barcelona starlet Pau Cubarsi reacts to becoming Spain's youngest-ever defender in defeat to Colombia}}</ref> لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤، ناوی کوبارسی لە پێڕستی سەرەتاییی ٢٩ کەسی بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤|یۆرۆی ٢٠٢٤]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Euro 2024 provisional squad|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/euro-2024-provisional-squad|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> بەڵام لە ٧ی حوزەیراندا، پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە لە پێڕستی کۆتایی دوورخرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Official {{!}} Final Spain squad for the Euro 2024 finals|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/final-spain-squad-for-the-euro-2024-finals|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٤، کوبارسی لە پێڕستی ئیسانیای ژێر ٢٣ ساڵ بۆ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5592546/2024/06/26/spain-soccer-olympics-squad/ |وێبگە=The Athletic |سەردێڕ=Spain name men’s football squad for Paris Olympics: Barcelona’s Pau Cubarsi, Fermin Lopez included |بڵاوکەرەوە=The New York Times}}</ref> ئەو و ئیسپانیا توانییان مەدالیای زێڕیی ئۆڵۆمپیاد لە پێشبڕکێی تۆپی پێی پیاوان لە ئۆڵۆمپیاددا بەدەست بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4079356/fermin-eric-and-cubarsi-win-gold |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Fermín, Eric and Cubarsí win gold}}</ref> لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦، ناوی لە پێڕستی ٢٦ کەسی ئیسپانیا بۆ [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] (مۆندیال) گونجێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|trans-title=The 26 who will seek to reign again in the World Cup |ناونیشان=https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260525152452/https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|زمان=es |سەردێڕ=Los 26 que buscarán volver a reinar en el Mundial |بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ئاماری پیشەیی == === یانە === {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ئاماری یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی یانە، وەرز و پاڵەوانێتی ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |[[جامی شا]] ! colspan="2" |[[یووئێفا#یانە|ئەورووپا]] ! colspan="2" |کانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !خول !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- |[[بارسێلۆنا ئەتلەتیک]] |[[٢٠٢٣–٢٤ پریمێرا فێدێراسیۆن|٢٠٢٣–٢٤]] |[[پریمێرا فێدێراسیۆن]] |٩ |٠ | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |٩ |٠ |- | rowspan="4" |[[بارسێلۆنا]] |[[وەرزی ٢٠٢٣–٢٤ی بارسێلۆنا|٢٠٢٣–٢٤]] |[[لالیگا]] |١٩ |٠ |٢ |٠ |٣ |٠ |٠ |٠ |٢٤ |٠ |- |[[وەرزی ٢٠٢٤–٢٥ی بارسێلۆنا|٢٠٢٤–٢٥]] |لالیگا |٣٥ |٠ |٦ |١ |١٣ |٠ |٢ |٠ |٥٦ |١ |- |[[وەرزی ٢٠٢٥–٢٦ی بارسێلۆنا|٢٠٢٥–٢٦]] |لالیگا |٣١ |١ |٥ |٠ |١٠ |٠ |٢ |٠ |٤٨ |١ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٨٥ !١ !١٣ !١ !٢٦ !٠ !٤ !٠ !١٢٨ !٢ |- ! colspan="3" |کۆی گشتیی ژیانی وەرزشی !٩٤ !١ !١٣ !١ !٢٦ !٠ !٤ !٠ !١٣٧ !٢ |} === نێونەتەوەیی === {{updated|یاریی ئەنجامدراو ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}<ref>{{NFT player}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی ھەڵبژاردەی نەتەوەیی و ساڵ !ھەڵبژاردەی نەتەوەیی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] |٢٠٢٤ |٥ |٠ |- |٢٠٢٥ |٥ |٠ |- |٢٠٢٦ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٤ !٠ |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129400/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی بارسێلۆنا * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی یەکێتیی تۆپی پێی شاھانەی ئیسپانیا {{In lang|es}} * {{ئینستاگرام}} == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> {{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}{{Navboxes}} {{پۆلی کۆمنز|Pau Cubarsí}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|تۆپی پێ}} [[پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێڕی ئۆڵمپیکی ئیسپانی]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧]] 4dqbtokfdk7bzhoq0mdp2y1dgwmfzxw 0 296829 1593083 1592925 2026-06-22T12:04:26Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593083 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:An eye with viral conjunctivitis.jpg|وێنۆک|سووربوونێکی چاوی ڤایرۆسی]] '''ھەوکردنی پێڵووی چاو''' کە بە '''چاوی پەمەیی''' ناسراوە یان '''سووربوونی چاو'''<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> بریتییە لە [[ھەوکردن|ھەوکردنی]] پێڵووی چاو، ئەو چینە تەنک و ڕوونەی کە ڕووی سپی چاو و پێڵوی ناوەوەی [[پێڵوو|چاو]] دەگرێتەوە.<ref name="Peads10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Richards A, Guzman-Cottrill JA |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Conjunctivitis |journal=Pediatrics in Review |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=١٩٦–٢٠٨|doi=10.1542/pir.31-5-196 |pmid=٢٠٤٣٥٧١١|s2cid=245084568}}</ref> وا دەکات چاو پەمەیی یان سوور دەربکەوێت.<ref name="NIH2015" /> ئازار، سووتانەوە، خراپبوون، یان خوران لەوانەیە ڕووبدات.<ref name="NIH2015" /> لەوانەیە چاوی تووشبوو فرمێسکی زیاد بووبێت یان بەیانیان بە داخراوی گیر بووبێت.<ref name="NIH2015" /> ئاوسانی ڕەقە (Sclera)ش لەوانەیە ڕووبدات.<ref name="NIH2015" /> خوران لەو حاڵەتانەدا زیاترە کە بە ھۆی حەساسیەتەوەیە.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}</ref> ھەوکردنی پێڵووی چاو دەتوانێت تووشی یەک یان ھەردوو چاو ببێت.<ref name="NIH2015" /> باوترین ھۆکاری تووشبوون لە گەورەکاندا ڤایرۆسین، لەکاتێکدا لە منداڵاندا ھۆکاری بەکتریا زاڵن.<ref name="Durand 2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Durand ML, Barshak MB, Sobrin L |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Eye Infections |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٩|issue=25 |پەڕەکان=٢٣٦٣–٢٣٧٥|doi=10.1056/NEJMra2216081 |pmid=٣٨١١٨٠٢٤|s2cid=266433325}}</ref><ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> ڕەنگە ھەوکردنی ڤایرۆسی لەگەڵ نیشانەکانی تری [[سەرمابوون]] ڕووبدات.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref> ھەردوو حاڵەتی ڤایرۆسی و بەکتریایی بەئاسانی لەناو مرۆڤەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name="NIH2015" /> ھەروەھا حەساسیەت بە ڕەگ یان مووی ئاژەڵان ھۆکارێکی باون.<ref name="Az2013" /> زۆرجار دەستنیشانکردن لەسەر بنەمای نیشانەکانە.<ref name="NIH2015" /><ref name="NIH2015" /> خۆپاراستن بەشێکی بە [[دەستشۆردن|دەستشۆردنە]].<ref name="NIH2015" /> چارەسەرکردن بەندە بە ھۆکاری بنەڕەتی.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref> لە زۆربەی حاڵەتە ڤایرۆسییەکاندا، ھیچ چارەسەرێکی تایبەت نییە.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> زۆربەی ئەو حاڵەتانەی کە بە ھۆی ھەوکردنی بەکتریایییەوەیە، بە بێ چارەسەریش چارەسەر دەبن؛ بەڵام [[دژەزیندەیی|دژەزیندەیییەکان]] دەتوانن ماوەی نەخۆشییەکە کورت بکەنەوە.<ref name="NIH2015" /><ref name="Az2013" /> پێویستە چارەسەری ئەو کەسانە بکرێت کە عەدەسەی چاو لەبەر دەکەن و ئەوانەی ھەوکردنیان بە ھۆی [[سووزەنەک]] یان [[کلامیدیا|کلامیدیایە]].<ref name="Az2013" /> دەتوانرێت حاڵەتەکانی حەساسیەت بە [[دژە ھستامین]] یان قەترەی جێگیرکەری خانەکانی ماست چارەسەر بکرێن.<ref name="Az2013" /> لە ئەمریکا ساڵانە لە نێوان سێ بۆ شەش ملیۆن کەس تووشی ھەوکردنی تووندی پێڵووی چاو دەبن.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref><ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> بە شێوەیەکی ئاسایی لە ھەفتەیەک یان دوو ھەفتەدا باشتر دەبن.<ref name="NIH2015" /><ref name="Az2013" /> ئەگەر لەدەستدانی بینین، ئازارێکی بەرچاو، ھەستیاری بە ڕووناکی یان نیشانەکانی [[ھێرپس]] ڕوویدا، یان ئەگەر نیشانەکانی دوای ھەفتەیەک باشتر نەبوون، لەوانەیە پێویست بە دەستنیشانکردن و چارەسەری زیاتر بکرێت.<ref name="Az2013" /> ھەوکردنی پێڵووی چاو لە منداڵی تازە لەدایکبوودا، کە بە ھەوکردنی پێڵووی تازەلەدایکبووان ناسراوە، ڕەنگە پێویستی بە چارەسەری تایبەت ھەبێت.<ref name="NIH2015" /> == نیشانەکان == سووربوونەوەی چاو، ئاوسانی پێڵووی چاو، و ئاوکردنی چاو نیشانەکانی باون بۆ ھەموو جۆرەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=StatPearls|vauthors=Hashmi MF, Gurnani B, Benson S|ڕێکەوت=٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|شوێن=Treasure Island (FL)|chapter=Conjunctivitis|pmid=٣١٠٨٢٠٧٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541034/}}</ref> ئەم تووشبوونەی چاو بە ھەوکردنی پێڵووی چاو دەناسرێتەوە، کە بە خوران و سووربوونەوە دەردەکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/|سەردێڕ=Conjunctivitis |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}</ref> === ڤایرۆسی === نزیکەی ٨٠٪ی حاڵەتەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو لە گەورەکان و کەمتر لە ٢٠٪ لە منداڵان بە ھۆی ڤایرۆسەوەیە، کە ٦٥٪ بۆ ٩٠٪ی ئەم حاڵەتانە دەگەڕێتەوە بۆ ڤایرۆسی adenoviruses.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref><ref name="Durand 2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Durand ML, Barshak MB, Sobrin L |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Eye Infections |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٩|issue=25 |پەڕەکان=٢٣٦٣–٢٣٧٥|doi=10.1056/NEJMra2216081 |pmid=٣٨١١٨٠٢٤|s2cid=266433325}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDurandBarshakSobrin2023">Durand ML, Barshak MB, Sobrin L (December 2023). "Eye Infections". ''The New England Journal of Medicine''. '''389''' (25): <span class="nowrap">2363–</span>2375. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1056/NEJMra2216081|10.1056/NEJMra2216081]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38118024 38118024]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:266433325 266433325].</cite></ref>[[پەڕگە:Conjunctivitis_disease.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی ڤایرۆسەوە|ناوەڕاست]] === حەساسیەت (ھەستیاری) === [[پەڕگە:Allergicconjunctivitis.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|چاوێک کە ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەتی ھەیە و ئاوسانی پێڵووی چاوی نیشان دەدات]] === بەکتریایی === [[پەڕگە:Swollen_eye_with_conjunctivitis.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|چاوێک کە ھەوکردنی پێڵووی چاوی بەکتریاییی ھەیە]] == ھۆکارەکان == ڤایرۆسەکان باوترین ھۆکارن بۆ تووشبوون بە ھەوکردنی پێڵووی چاو.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> ھەوکردنی بەکتریا و حەساسیەت و وشکبوونەوەی تر ھۆکاری باون. ھەردوو ھەوکردن (بەکتریا و ڤایرۆسی) درمین (دەگوازرێنەوە)، لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگوازرێتەوە یان لە ڕێگەی شتە پیسبووەکان یان ئاوەوە بڵاودەبێتەوە. بەرکەوتن لەگەڵ پەنجە پیسبووەکان ھۆکارێکی باوی ھەوکردنی پێڵووی چاوە. ھەروەھا ڕەنگە بەکتریا لە لێوارەکانی پێڵووی چاو و پێستی دەوروبەرەوە بگاتە پێڵووی چاو، لە لووت و قوڕگەوە، لە قەترەی چاو یان عەدەسەی چاوی تووشبوو، لە ئەندامی زاوزێ، یان لە خوێنەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Høvding G |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Acute bacterial conjunctivitis |journal=Acta Ophthalmologica |بەرگ=٨٦|issue=1 |پەڕەکان=٥–١٧|doi=10.1111/j.1600-0420.2007.01006.x |pmid=١٧٩٧٠٨٢٣|s2cid=20629824 |doi-access=free}}</ref> تووشبوون بە ڤایرۆسی human adenovirus لە ٦٥٪ بۆ ٩٠٪ی حاڵەتەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاوی ڤایرۆسی پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Singh MP, Ram J, Kumar A, Rungta T, Gupta A, Khurana J, Ratho RK |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Molecular epidemiology of circulating human adenovirus types in acute conjunctivitis cases in Chandigarh, North India |journal=Indian Journal of Medical Microbiology |بەرگ=٣٦|issue=1 |پەڕەکان=١١٣–١١٥|doi=10.4103/ijmm.ijmm_17_258 |pmid=٢٩٧٣٥٨٣٨|doi-access=free}}</ref> === حەساسیەت (ھەستیاری) === ھەروەھا ڕەنگە ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی ماددە ھەستیارییەکانی وەک گوڵەتۆزە، بۆن، جوانکاری، دووکەڵ،<ref name="FD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/allergic-conjunctivitis/causes-risk-factors.html|سەردێڕ=Allergic Conjunctivitis {{!}} Causes & Risk Factors |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906031026/http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/allergic-conjunctivitis/causes-risk-factors.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> بێت. یان دڵۆپی چاو.<ref name="MedNews">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicalnewstoday.com/articles/157692.php|سەردێڕ=Allergic conjunctivitis: Treatment, symptoms, and causes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100316174827/http://www.medicalnewstoday.com/articles/157692.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> زۆرترین ھۆکاری بەم دوایییەی ھەوکردنی پێڵووی چاو بریتییە لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەت، و لە ١٥٪ بۆ ٤٠٪ی دانیشتووان تووشی دەبن.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mourad MS, Rihan RA |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Prevalence of Different Eye Diseases excluding Refractive Errors Presented at the Outpatient Clinic in Beheira Eye Hospital |journal=The Egyptian Journal of Hospital Medicine |زمان=en |بەرگ=٧١|issue=2 |پەڕەکان=٢٤٨٤–٢٤٨٩|doi=10.12816/0045645 |s2cid=80882721 |doi-access=free}}</ref> ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەت ١٥٪ی ھۆکارەکانی ڕاوێژکارییەکانی چاودێریی سەرەتاییی پەیوەست بە چاو پێکدەھێنن؛ زۆربەیان بریتین لە بەرکەوتنی وەرزی لە بەھار و ھاویندا یان بارودۆخی ھەمیشەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Perkin MR, Bader T, Rudnicka AR, Strachan DP, Owen CG |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Inter-Relationship between Rhinitis and Conjunctivitis in Allergic Rhinoconjunctivitis and Associated Risk Factors in Rural UK Children |journal=PLOS ONE |بەرگ=١٠|issue=11 |bibcode=2015PLoSO..1043651P |doi=10.1371/journal.pone.0143651 |pmc=٤٦٥٨٠٤٤|pmid=٢٦٦٠٠٤٦٥|doi-access=free |article-number=e0143651}}</ref> === پۆلێنکردن === ھەوکردنی پێڵووی چاو لەوانەیە بە ھۆکار یان بە ڕاددەی شوێنی ھەوکردنەکە پۆلبەندی بکرێت. ==== ھۆکارەکان ==== * حەساسیەت (ھەستیاری) * بەکتریا * ڤایرۆسەکان * ماددە کیمیایییەکان * بەرگریی خۆکار زۆرجار ھەوکردنی پێڵووی تازەلەدایکبووان بە جیا لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی بەکتریا گرووپ دەکرێت چوونکە بە ھۆی بەکتریا جیاوازەکانەوە دروست دەبێت لە چاو حاڵەتە باوەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی بەکتریا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Makker |یەکەم=Kartikeya |سەردێڕ=Neonatal Conjunctivitis |ڕێکەوت=٢٠٢٥|ئیش=StatPearls |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441840/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|شوێن=Treasure Island (FL) |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |pmid=٢٨٧٢٢٨٧٠|دوایین٢=Nassar |یەکەم٢=George N. |دوایین٣=Kaufman |یەکەم٣=Evan J.}}</ref> == خۆپاراستن == کاریگەرترین خۆپاراستن بریتییە لە پاکوخاوێنیی باش، بەتایبەت دوورکەوتنەوە لە دەستلێدانی چاو بە دەستی تووشبوو. ھەروەھا کوتان دژی ھەندێک لە ماددە نەخۆشخوازە ھۆکارەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Protect Yourself From Pink Eye|ناونیشان=https://www.cdc.gov/conjunctivitis/about/prevention.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=Centers for Disease Control and Prevention|زمان=en-us}}</ref> گیراوەی چاوی پۆڤیدۆن-یۆد ([[:en:Povidone-iodine|Povidone-iodine]]) دەرکەوتووە کە ڕێگری دەکات لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی تازەلەدایکبووان.<ref name="Is2003" /> بە ھۆی کەمیی تێچوونەکەیەوە زیاتر لە ئاستی جیھانیدا بەکاردەھێنرێت.<ref name="Is2003">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Isenberg SJ |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=The ocular application of povidone-iodine |journal=Community Eye Health |بەرگ=١٦|issue=46 |پەڕەکان=٣٠–٣١|pmc=١٧٠٥٨٥٧|pmid=١٧٤٩١٨٥٧}}</ref> == بەڕێوەبردن == ھەوکردنی پێڵووی چاو لە ٦٥٪ی حاڵەتەکاندا بەبێ چارەسەروەرگرتن چارەسەر دەبێت، لە ماوەی ٢-٥ ڕۆژدا. ڕەچەتەی دژە زیندەییی لە زۆربەی حاڵەتەکاندا پێویست نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rose P |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Management strategies for acute infective conjunctivitis in primary care: a systematic review |journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy |بەرگ=٨|issue=12 |پەڕەکان=١٩٠٣–١٩٢١|doi=10.1517/14656566.8.12.1903 |pmid=١٧٦٩٦٧٩٢|s2cid=45899988}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/pinkeye.html|سەردێڕ=Pink Eye |وێبگە=MedlinePlus}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=PuG1hvcdZBQ|سەردێڕ=Metabolomics for Ocular Surface Disease}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی چاو]] g1wctil1ijs1hi75qu70ubnt54tioib 1593168 1593083 2026-06-22T16:06:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Conjunctivitis}} 1593168 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:An eye with viral conjunctivitis.jpg|وێنۆک|سووربوونێکی چاوی ڤایرۆسی]] '''ھەوکردنی پێڵووی چاو''' کە بە '''چاوی پەمەیی''' ناسراوە یان '''سووربوونی چاو'''<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> بریتییە لە [[ھەوکردن|ھەوکردنی]] پێڵووی چاو، ئەو چینە تەنک و ڕوونەی کە ڕووی سپی چاو و پێڵوی ناوەوەی [[پێڵوو|چاو]] دەگرێتەوە.<ref name="Peads10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Richards A, Guzman-Cottrill JA |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Conjunctivitis |journal=Pediatrics in Review |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=١٩٦–٢٠٨|doi=10.1542/pir.31-5-196 |pmid=٢٠٤٣٥٧١١|s2cid=245084568}}</ref> وا دەکات چاو پەمەیی یان سوور دەربکەوێت.<ref name="NIH2015" /> ئازار، سووتانەوە، خراپبوون، یان خوران لەوانەیە ڕووبدات.<ref name="NIH2015" /> لەوانەیە چاوی تووشبوو فرمێسکی زیاد بووبێت یان بەیانیان بە داخراوی گیر بووبێت.<ref name="NIH2015" /> ئاوسانی ڕەقە (Sclera)ش لەوانەیە ڕووبدات.<ref name="NIH2015" /> خوران لەو حاڵەتانەدا زیاترە کە بە ھۆی حەساسیەتەوەیە.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}</ref> ھەوکردنی پێڵووی چاو دەتوانێت تووشی یەک یان ھەردوو چاو ببێت.<ref name="NIH2015" /> باوترین ھۆکاری تووشبوون لە گەورەکاندا ڤایرۆسین، لەکاتێکدا لە منداڵاندا ھۆکاری بەکتریا زاڵن.<ref name="Durand 2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Durand ML, Barshak MB, Sobrin L |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Eye Infections |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٩|issue=25 |پەڕەکان=٢٣٦٣–٢٣٧٥|doi=10.1056/NEJMra2216081 |pmid=٣٨١١٨٠٢٤|s2cid=266433325}}</ref><ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> ڕەنگە ھەوکردنی ڤایرۆسی لەگەڵ نیشانەکانی تری [[سەرمابوون]] ڕووبدات.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref> ھەردوو حاڵەتی ڤایرۆسی و بەکتریایی بەئاسانی لەناو مرۆڤەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name="NIH2015" /> ھەروەھا حەساسیەت بە ڕەگ یان مووی ئاژەڵان ھۆکارێکی باون.<ref name="Az2013" /> زۆرجار دەستنیشانکردن لەسەر بنەمای نیشانەکانە.<ref name="NIH2015" /><ref name="NIH2015" /> خۆپاراستن بەشێکی بە [[دەستشۆردن|دەستشۆردنە]].<ref name="NIH2015" /> چارەسەرکردن بەندە بە ھۆکاری بنەڕەتی.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref> لە زۆربەی حاڵەتە ڤایرۆسییەکاندا، ھیچ چارەسەرێکی تایبەت نییە.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> زۆربەی ئەو حاڵەتانەی کە بە ھۆی ھەوکردنی بەکتریایییەوەیە، بە بێ چارەسەریش چارەسەر دەبن؛ بەڵام [[دژەزیندەیی|دژەزیندەیییەکان]] دەتوانن ماوەی نەخۆشییەکە کورت بکەنەوە.<ref name="NIH2015" /><ref name="Az2013" /> پێویستە چارەسەری ئەو کەسانە بکرێت کە عەدەسەی چاو لەبەر دەکەن و ئەوانەی ھەوکردنیان بە ھۆی [[سووزەنەک]] یان [[کلامیدیا|کلامیدیایە]].<ref name="Az2013" /> دەتوانرێت حاڵەتەکانی حەساسیەت بە [[دژە ھستامین]] یان قەترەی جێگیرکەری خانەکانی ماست چارەسەر بکرێن.<ref name="Az2013" /> لە ئەمریکا ساڵانە لە نێوان سێ بۆ شەش ملیۆن کەس تووشی ھەوکردنی تووندی پێڵووی چاو دەبن.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref><ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> بە شێوەیەکی ئاسایی لە ھەفتەیەک یان دوو ھەفتەدا باشتر دەبن.<ref name="NIH2015" /><ref name="Az2013" /> ئەگەر لەدەستدانی بینین، ئازارێکی بەرچاو، ھەستیاری بە ڕووناکی یان نیشانەکانی [[ھێرپس]] ڕوویدا، یان ئەگەر نیشانەکانی دوای ھەفتەیەک باشتر نەبوون، لەوانەیە پێویست بە دەستنیشانکردن و چارەسەری زیاتر بکرێت.<ref name="Az2013" /> ھەوکردنی پێڵووی چاو لە منداڵی تازە لەدایکبوودا، کە بە ھەوکردنی پێڵووی تازەلەدایکبووان ناسراوە، ڕەنگە پێویستی بە چارەسەری تایبەت ھەبێت.<ref name="NIH2015" /> == نیشانەکان == سووربوونەوەی چاو، ئاوسانی پێڵووی چاو، و ئاوکردنی چاو نیشانەکانی باون بۆ ھەموو جۆرەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=StatPearls|vauthors=Hashmi MF, Gurnani B, Benson S|ڕێکەوت=٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|شوێن=Treasure Island (FL)|chapter=Conjunctivitis|pmid=٣١٠٨٢٠٧٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541034/}}</ref> ئەم تووشبوونەی چاو بە ھەوکردنی پێڵووی چاو دەناسرێتەوە، کە بە خوران و سووربوونەوە دەردەکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/|سەردێڕ=Conjunctivitis |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}</ref> === ڤایرۆسی === نزیکەی ٨٠٪ی حاڵەتەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو لە گەورەکان و کەمتر لە ٢٠٪ لە منداڵان بە ھۆی ڤایرۆسەوەیە، کە ٦٥٪ بۆ ٩٠٪ی ئەم حاڵەتانە دەگەڕێتەوە بۆ ڤایرۆسی adenoviruses.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref><ref name="Durand 2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Durand ML, Barshak MB, Sobrin L |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Eye Infections |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٩|issue=25 |پەڕەکان=٢٣٦٣–٢٣٧٥|doi=10.1056/NEJMra2216081 |pmid=٣٨١١٨٠٢٤|s2cid=266433325}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDurandBarshakSobrin2023">Durand ML, Barshak MB, Sobrin L (December 2023). "Eye Infections". ''The New England Journal of Medicine''. '''389''' (25): <span class="nowrap">2363–</span>2375. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1056/NEJMra2216081|10.1056/NEJMra2216081]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38118024 38118024]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:266433325 266433325].</cite></ref>[[پەڕگە:Conjunctivitis_disease.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی ڤایرۆسەوە|ناوەڕاست]] === حەساسیەت (ھەستیاری) === [[پەڕگە:Allergicconjunctivitis.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|چاوێک کە ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەتی ھەیە و ئاوسانی پێڵووی چاوی نیشان دەدات]] === بەکتریایی === [[پەڕگە:Swollen_eye_with_conjunctivitis.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|چاوێک کە ھەوکردنی پێڵووی چاوی بەکتریاییی ھەیە]] == ھۆکارەکان == ڤایرۆسەکان باوترین ھۆکارن بۆ تووشبوون بە ھەوکردنی پێڵووی چاو.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> ھەوکردنی بەکتریا و حەساسیەت و وشکبوونەوەی تر ھۆکاری باون. ھەردوو ھەوکردن (بەکتریا و ڤایرۆسی) درمین (دەگوازرێنەوە)، لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگوازرێتەوە یان لە ڕێگەی شتە پیسبووەکان یان ئاوەوە بڵاودەبێتەوە. بەرکەوتن لەگەڵ پەنجە پیسبووەکان ھۆکارێکی باوی ھەوکردنی پێڵووی چاوە. ھەروەھا ڕەنگە بەکتریا لە لێوارەکانی پێڵووی چاو و پێستی دەوروبەرەوە بگاتە پێڵووی چاو، لە لووت و قوڕگەوە، لە قەترەی چاو یان عەدەسەی چاوی تووشبوو، لە ئەندامی زاوزێ، یان لە خوێنەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Høvding G |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Acute bacterial conjunctivitis |journal=Acta Ophthalmologica |بەرگ=٨٦|issue=1 |پەڕەکان=٥–١٧|doi=10.1111/j.1600-0420.2007.01006.x |pmid=١٧٩٧٠٨٢٣|s2cid=20629824 |doi-access=free}}</ref> تووشبوون بە ڤایرۆسی human adenovirus لە ٦٥٪ بۆ ٩٠٪ی حاڵەتەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاوی ڤایرۆسی پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Singh MP, Ram J, Kumar A, Rungta T, Gupta A, Khurana J, Ratho RK |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Molecular epidemiology of circulating human adenovirus types in acute conjunctivitis cases in Chandigarh, North India |journal=Indian Journal of Medical Microbiology |بەرگ=٣٦|issue=1 |پەڕەکان=١١٣–١١٥|doi=10.4103/ijmm.ijmm_17_258 |pmid=٢٩٧٣٥٨٣٨|doi-access=free}}</ref> === حەساسیەت (ھەستیاری) === ھەروەھا ڕەنگە ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی ماددە ھەستیارییەکانی وەک گوڵەتۆزە، بۆن، جوانکاری، دووکەڵ،<ref name="FD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/allergic-conjunctivitis/causes-risk-factors.html|سەردێڕ=Allergic Conjunctivitis {{!}} Causes & Risk Factors |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906031026/http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/allergic-conjunctivitis/causes-risk-factors.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> بێت. یان دڵۆپی چاو.<ref name="MedNews">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicalnewstoday.com/articles/157692.php|سەردێڕ=Allergic conjunctivitis: Treatment, symptoms, and causes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100316174827/http://www.medicalnewstoday.com/articles/157692.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> زۆرترین ھۆکاری بەم دوایییەی ھەوکردنی پێڵووی چاو بریتییە لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەت، و لە ١٥٪ بۆ ٤٠٪ی دانیشتووان تووشی دەبن.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mourad MS, Rihan RA |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Prevalence of Different Eye Diseases excluding Refractive Errors Presented at the Outpatient Clinic in Beheira Eye Hospital |journal=The Egyptian Journal of Hospital Medicine |زمان=en |بەرگ=٧١|issue=2 |پەڕەکان=٢٤٨٤–٢٤٨٩|doi=10.12816/0045645 |s2cid=80882721 |doi-access=free}}</ref> ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەت ١٥٪ی ھۆکارەکانی ڕاوێژکارییەکانی چاودێریی سەرەتاییی پەیوەست بە چاو پێکدەھێنن؛ زۆربەیان بریتین لە بەرکەوتنی وەرزی لە بەھار و ھاویندا یان بارودۆخی ھەمیشەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Perkin MR, Bader T, Rudnicka AR, Strachan DP, Owen CG |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Inter-Relationship between Rhinitis and Conjunctivitis in Allergic Rhinoconjunctivitis and Associated Risk Factors in Rural UK Children |journal=PLOS ONE |بەرگ=١٠|issue=11 |bibcode=2015PLoSO..1043651P |doi=10.1371/journal.pone.0143651 |pmc=٤٦٥٨٠٤٤|pmid=٢٦٦٠٠٤٦٥|doi-access=free |article-number=e0143651}}</ref> === پۆلێنکردن === ھەوکردنی پێڵووی چاو لەوانەیە بە ھۆکار یان بە ڕاددەی شوێنی ھەوکردنەکە پۆلبەندی بکرێت. ==== ھۆکارەکان ==== * حەساسیەت (ھەستیاری) * بەکتریا * ڤایرۆسەکان * ماددە کیمیایییەکان * بەرگریی خۆکار زۆرجار ھەوکردنی پێڵووی تازەلەدایکبووان بە جیا لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی بەکتریا گرووپ دەکرێت چوونکە بە ھۆی بەکتریا جیاوازەکانەوە دروست دەبێت لە چاو حاڵەتە باوەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی بەکتریا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Makker |یەکەم=Kartikeya |سەردێڕ=Neonatal Conjunctivitis |ڕێکەوت=٢٠٢٥|ئیش=StatPearls |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441840/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|شوێن=Treasure Island (FL) |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |pmid=٢٨٧٢٢٨٧٠|دوایین٢=Nassar |یەکەم٢=George N. |دوایین٣=Kaufman |یەکەم٣=Evan J.}}</ref> == خۆپاراستن == کاریگەرترین خۆپاراستن بریتییە لە پاکوخاوێنیی باش، بەتایبەت دوورکەوتنەوە لە دەستلێدانی چاو بە دەستی تووشبوو. ھەروەھا کوتان دژی ھەندێک لە ماددە نەخۆشخوازە ھۆکارەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Protect Yourself From Pink Eye|ناونیشان=https://www.cdc.gov/conjunctivitis/about/prevention.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=Centers for Disease Control and Prevention|زمان=en-us}}</ref> گیراوەی چاوی پۆڤیدۆن-یۆد ([[:en:Povidone-iodine|Povidone-iodine]]) دەرکەوتووە کە ڕێگری دەکات لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی تازەلەدایکبووان.<ref name="Is2003" /> بە ھۆی کەمیی تێچوونەکەیەوە زیاتر لە ئاستی جیھانیدا بەکاردەھێنرێت.<ref name="Is2003">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Isenberg SJ |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=The ocular application of povidone-iodine |journal=Community Eye Health |بەرگ=١٦|issue=46 |پەڕەکان=٣٠–٣١|pmc=١٧٠٥٨٥٧|pmid=١٧٤٩١٨٥٧}}</ref> == بەڕێوەبردن == ھەوکردنی پێڵووی چاو لە ٦٥٪ی حاڵەتەکاندا بەبێ چارەسەروەرگرتن چارەسەر دەبێت، لە ماوەی ٢-٥ ڕۆژدا. ڕەچەتەی دژە زیندەییی لە زۆربەی حاڵەتەکاندا پێویست نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rose P |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Management strategies for acute infective conjunctivitis in primary care: a systematic review |journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy |بەرگ=٨|issue=12 |پەڕەکان=١٩٠٣–١٩٢١|doi=10.1517/14656566.8.12.1903 |pmid=١٧٦٩٦٧٩٢|s2cid=45899988}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/pinkeye.html|سەردێڕ=Pink Eye |وێبگە=MedlinePlus}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=PuG1hvcdZBQ|سەردێڕ=Metabolomics for Ocular Surface Disease}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Conjunctivitis}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی چاو]] 4t89nr6m0yhpa6z52q8sbja17amn9nx 1593209 1593168 2026-06-22T17:04:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]] 1593209 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:An eye with viral conjunctivitis.jpg|وێنۆک|سووربوونێکی چاوی ڤایرۆسی]] '''ھەوکردنی پێڵووی چاو''' کە بە '''چاوی پەمەیی''' ناسراوە یان '''سووربوونی چاو'''<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> بریتییە لە [[ھەوکردن|ھەوکردنی]] پێڵووی چاو، ئەو چینە تەنک و ڕوونەی کە ڕووی سپی چاو و پێڵوی ناوەوەی [[پێڵوو|چاو]] دەگرێتەوە.<ref name="Peads10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Richards A, Guzman-Cottrill JA |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Conjunctivitis |journal=Pediatrics in Review |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=١٩٦–٢٠٨|doi=10.1542/pir.31-5-196 |pmid=٢٠٤٣٥٧١١|s2cid=245084568}}</ref> وا دەکات چاو پەمەیی یان سوور دەربکەوێت.<ref name="NIH2015" /> ئازار، سووتانەوە، خراپبوون، یان خوران لەوانەیە ڕووبدات.<ref name="NIH2015" /> لەوانەیە چاوی تووشبوو فرمێسکی زیاد بووبێت یان بەیانیان بە داخراوی گیر بووبێت.<ref name="NIH2015" /> ئاوسانی ڕەقە (Sclera)ش لەوانەیە ڕووبدات.<ref name="NIH2015" /> خوران لەو حاڵەتانەدا زیاترە کە بە ھۆی حەساسیەتەوەیە.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}</ref> ھەوکردنی پێڵووی چاو دەتوانێت تووشی یەک یان ھەردوو چاو ببێت.<ref name="NIH2015" /> باوترین ھۆکاری تووشبوون لە گەورەکاندا ڤایرۆسین، لەکاتێکدا لە منداڵاندا ھۆکاری بەکتریا زاڵن.<ref name="Durand 2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Durand ML, Barshak MB, Sobrin L |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Eye Infections |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٩|issue=25 |پەڕەکان=٢٣٦٣–٢٣٧٥|doi=10.1056/NEJMra2216081 |pmid=٣٨١١٨٠٢٤|s2cid=266433325}}</ref><ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> ڕەنگە ھەوکردنی ڤایرۆسی لەگەڵ نیشانەکانی تری [[سەرمابوون]] ڕووبدات.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref> ھەردوو حاڵەتی ڤایرۆسی و بەکتریایی بەئاسانی لەناو مرۆڤەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name="NIH2015" /> ھەروەھا حەساسیەت بە ڕەگ یان مووی ئاژەڵان ھۆکارێکی باون.<ref name="Az2013" /> زۆرجار دەستنیشانکردن لەسەر بنەمای نیشانەکانە.<ref name="NIH2015" /><ref name="NIH2015" /> خۆپاراستن بەشێکی بە [[دەستشۆردن|دەستشۆردنە]].<ref name="NIH2015" /> چارەسەرکردن بەندە بە ھۆکاری بنەڕەتی.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref> لە زۆربەی حاڵەتە ڤایرۆسییەکاندا، ھیچ چارەسەرێکی تایبەت نییە.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> زۆربەی ئەو حاڵەتانەی کە بە ھۆی ھەوکردنی بەکتریایییەوەیە، بە بێ چارەسەریش چارەسەر دەبن؛ بەڵام [[دژەزیندەیی|دژەزیندەیییەکان]] دەتوانن ماوەی نەخۆشییەکە کورت بکەنەوە.<ref name="NIH2015" /><ref name="Az2013" /> پێویستە چارەسەری ئەو کەسانە بکرێت کە عەدەسەی چاو لەبەر دەکەن و ئەوانەی ھەوکردنیان بە ھۆی [[سووزەنەک]] یان [[کلامیدیا|کلامیدیایە]].<ref name="Az2013" /> دەتوانرێت حاڵەتەکانی حەساسیەت بە [[دژە ھستامین]] یان قەترەی جێگیرکەری خانەکانی ماست چارەسەر بکرێن.<ref name="Az2013" /> لە ئەمریکا ساڵانە لە نێوان سێ بۆ شەش ملیۆن کەس تووشی ھەوکردنی تووندی پێڵووی چاو دەبن.<ref name="NIH2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye|سەردێڕ=Pink Eye {{!}} National Eye Institute |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/pink-eye "Pink eye"]. US National Eye Institute. November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 January</span> 2026</span>.</cite></ref><ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> بە شێوەیەکی ئاسایی لە ھەفتەیەک یان دوو ھەفتەدا باشتر دەبن.<ref name="NIH2015" /><ref name="Az2013" /> ئەگەر لەدەستدانی بینین، ئازارێکی بەرچاو، ھەستیاری بە ڕووناکی یان نیشانەکانی [[ھێرپس]] ڕوویدا، یان ئەگەر نیشانەکانی دوای ھەفتەیەک باشتر نەبوون، لەوانەیە پێویست بە دەستنیشانکردن و چارەسەری زیاتر بکرێت.<ref name="Az2013" /> ھەوکردنی پێڵووی چاو لە منداڵی تازە لەدایکبوودا، کە بە ھەوکردنی پێڵووی تازەلەدایکبووان ناسراوە، ڕەنگە پێویستی بە چارەسەری تایبەت ھەبێت.<ref name="NIH2015" /> == نیشانەکان == سووربوونەوەی چاو، ئاوسانی پێڵووی چاو، و ئاوکردنی چاو نیشانەکانی باون بۆ ھەموو جۆرەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=StatPearls|vauthors=Hashmi MF, Gurnani B, Benson S|ڕێکەوت=٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|شوێن=Treasure Island (FL)|chapter=Conjunctivitis|pmid=٣١٠٨٢٠٧٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541034/}}</ref> ئەم تووشبوونەی چاو بە ھەوکردنی پێڵووی چاو دەناسرێتەوە، کە بە خوران و سووربوونەوە دەردەکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/|سەردێڕ=Conjunctivitis |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}</ref> === ڤایرۆسی === نزیکەی ٨٠٪ی حاڵەتەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو لە گەورەکان و کەمتر لە ٢٠٪ لە منداڵان بە ھۆی ڤایرۆسەوەیە، کە ٦٥٪ بۆ ٩٠٪ی ئەم حاڵەتانە دەگەڕێتەوە بۆ ڤایرۆسی adenoviruses.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref><ref name="Durand 2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Durand ML, Barshak MB, Sobrin L |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Eye Infections |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٩|issue=25 |پەڕەکان=٢٣٦٣–٢٣٧٥|doi=10.1056/NEJMra2216081 |pmid=٣٨١١٨٠٢٤|s2cid=266433325}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDurandBarshakSobrin2023">Durand ML, Barshak MB, Sobrin L (December 2023). "Eye Infections". ''The New England Journal of Medicine''. '''389''' (25): <span class="nowrap">2363–</span>2375. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1056/NEJMra2216081|10.1056/NEJMra2216081]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38118024 38118024]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:266433325 266433325].</cite></ref>[[پەڕگە:Conjunctivitis_disease.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی ڤایرۆسەوە|ناوەڕاست]] === حەساسیەت (ھەستیاری) === [[پەڕگە:Allergicconjunctivitis.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|چاوێک کە ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەتی ھەیە و ئاوسانی پێڵووی چاوی نیشان دەدات]] === بەکتریایی === [[پەڕگە:Swollen_eye_with_conjunctivitis.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|چاوێک کە ھەوکردنی پێڵووی چاوی بەکتریاییی ھەیە]] == ھۆکارەکان == ڤایرۆسەکان باوترین ھۆکارن بۆ تووشبوون بە ھەوکردنی پێڵووی چاو.<ref name="Az2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Azari AA, Barney NP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment |journal=JAMA |بەرگ=٣١٠|issue=16 |پەڕەکان=١٧٢١–١٧٢٩|doi=10.1001/jama.2013.280318 |pmc=٤٠٤٩٥٣١|pmid=٢٤١٥٠٤٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAzariBarney2013">Azari AA, Barney NP (October 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 "Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment"]. ''JAMA''. '''310''' (16): <span class="nowrap">1721–</span>1729. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1001/jama.2013.280318|10.1001/jama.2013.280318]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4049531 4049531]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24150468 24150468].</cite></ref> ھەوکردنی بەکتریا و حەساسیەت و وشکبوونەوەی تر ھۆکاری باون. ھەردوو ھەوکردن (بەکتریا و ڤایرۆسی) درمین (دەگوازرێنەوە)، لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگوازرێتەوە یان لە ڕێگەی شتە پیسبووەکان یان ئاوەوە بڵاودەبێتەوە. بەرکەوتن لەگەڵ پەنجە پیسبووەکان ھۆکارێکی باوی ھەوکردنی پێڵووی چاوە. ھەروەھا ڕەنگە بەکتریا لە لێوارەکانی پێڵووی چاو و پێستی دەوروبەرەوە بگاتە پێڵووی چاو، لە لووت و قوڕگەوە، لە قەترەی چاو یان عەدەسەی چاوی تووشبوو، لە ئەندامی زاوزێ، یان لە خوێنەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Høvding G |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Acute bacterial conjunctivitis |journal=Acta Ophthalmologica |بەرگ=٨٦|issue=1 |پەڕەکان=٥–١٧|doi=10.1111/j.1600-0420.2007.01006.x |pmid=١٧٩٧٠٨٢٣|s2cid=20629824 |doi-access=free}}</ref> تووشبوون بە ڤایرۆسی human adenovirus لە ٦٥٪ بۆ ٩٠٪ی حاڵەتەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاوی ڤایرۆسی پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Singh MP, Ram J, Kumar A, Rungta T, Gupta A, Khurana J, Ratho RK |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Molecular epidemiology of circulating human adenovirus types in acute conjunctivitis cases in Chandigarh, North India |journal=Indian Journal of Medical Microbiology |بەرگ=٣٦|issue=1 |پەڕەکان=١١٣–١١٥|doi=10.4103/ijmm.ijmm_17_258 |pmid=٢٩٧٣٥٨٣٨|doi-access=free}}</ref> === حەساسیەت (ھەستیاری) === ھەروەھا ڕەنگە ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی ماددە ھەستیارییەکانی وەک گوڵەتۆزە، بۆن، جوانکاری، دووکەڵ،<ref name="FD">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/allergic-conjunctivitis/causes-risk-factors.html|سەردێڕ=Allergic Conjunctivitis {{!}} Causes & Risk Factors |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906031026/http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/allergic-conjunctivitis/causes-risk-factors.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> بێت. یان دڵۆپی چاو.<ref name="MedNews">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicalnewstoday.com/articles/157692.php|سەردێڕ=Allergic conjunctivitis: Treatment, symptoms, and causes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100316174827/http://www.medicalnewstoday.com/articles/157692.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> زۆرترین ھۆکاری بەم دوایییەی ھەوکردنی پێڵووی چاو بریتییە لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەت، و لە ١٥٪ بۆ ٤٠٪ی دانیشتووان تووشی دەبن.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mourad MS, Rihan RA |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Prevalence of Different Eye Diseases excluding Refractive Errors Presented at the Outpatient Clinic in Beheira Eye Hospital |journal=The Egyptian Journal of Hospital Medicine |زمان=en |بەرگ=٧١|issue=2 |پەڕەکان=٢٤٨٤–٢٤٨٩|doi=10.12816/0045645 |s2cid=80882721 |doi-access=free}}</ref> ھەوکردنی پێڵووی چاوی حەساسیەت ١٥٪ی ھۆکارەکانی ڕاوێژکارییەکانی چاودێریی سەرەتاییی پەیوەست بە چاو پێکدەھێنن؛ زۆربەیان بریتین لە بەرکەوتنی وەرزی لە بەھار و ھاویندا یان بارودۆخی ھەمیشەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Perkin MR, Bader T, Rudnicka AR, Strachan DP, Owen CG |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Inter-Relationship between Rhinitis and Conjunctivitis in Allergic Rhinoconjunctivitis and Associated Risk Factors in Rural UK Children |journal=PLOS ONE |بەرگ=١٠|issue=11 |bibcode=2015PLoSO..1043651P |doi=10.1371/journal.pone.0143651 |pmc=٤٦٥٨٠٤٤|pmid=٢٦٦٠٠٤٦٥|doi-access=free |article-number=e0143651}}</ref> === پۆلێنکردن === ھەوکردنی پێڵووی چاو لەوانەیە بە ھۆکار یان بە ڕاددەی شوێنی ھەوکردنەکە پۆلبەندی بکرێت. ==== ھۆکارەکان ==== * حەساسیەت (ھەستیاری) * بەکتریا * ڤایرۆسەکان * ماددە کیمیایییەکان * بەرگریی خۆکار زۆرجار ھەوکردنی پێڵووی تازەلەدایکبووان بە جیا لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی بەکتریا گرووپ دەکرێت چوونکە بە ھۆی بەکتریا جیاوازەکانەوە دروست دەبێت لە چاو حاڵەتە باوەکانی ھەوکردنی پێڵووی چاو بە ھۆی بەکتریا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Makker |یەکەم=Kartikeya |سەردێڕ=Neonatal Conjunctivitis |ڕێکەوت=٢٠٢٥|ئیش=StatPearls |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441840/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|شوێن=Treasure Island (FL) |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |pmid=٢٨٧٢٢٨٧٠|دوایین٢=Nassar |یەکەم٢=George N. |دوایین٣=Kaufman |یەکەم٣=Evan J.}}</ref> == خۆپاراستن == کاریگەرترین خۆپاراستن بریتییە لە پاکوخاوێنیی باش، بەتایبەت دوورکەوتنەوە لە دەستلێدانی چاو بە دەستی تووشبوو. ھەروەھا کوتان دژی ھەندێک لە ماددە نەخۆشخوازە ھۆکارەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Protect Yourself From Pink Eye|ناونیشان=https://www.cdc.gov/conjunctivitis/about/prevention.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=Centers for Disease Control and Prevention|زمان=en-us}}</ref> گیراوەی چاوی پۆڤیدۆن-یۆد ([[:en:Povidone-iodine|Povidone-iodine]]) دەرکەوتووە کە ڕێگری دەکات لە ھەوکردنی پێڵووی چاوی تازەلەدایکبووان.<ref name="Is2003" /> بە ھۆی کەمیی تێچوونەکەیەوە زیاتر لە ئاستی جیھانیدا بەکاردەھێنرێت.<ref name="Is2003">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Isenberg SJ |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=The ocular application of povidone-iodine |journal=Community Eye Health |بەرگ=١٦|issue=46 |پەڕەکان=٣٠–٣١|pmc=١٧٠٥٨٥٧|pmid=١٧٤٩١٨٥٧}}</ref> == بەڕێوەبردن == ھەوکردنی پێڵووی چاو لە ٦٥٪ی حاڵەتەکاندا بەبێ چارەسەروەرگرتن چارەسەر دەبێت، لە ماوەی ٢-٥ ڕۆژدا. ڕەچەتەی دژە زیندەییی لە زۆربەی حاڵەتەکاندا پێویست نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rose P |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Management strategies for acute infective conjunctivitis in primary care: a systematic review |journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy |بەرگ=٨|issue=12 |پەڕەکان=١٩٠٣–١٩٢١|doi=10.1517/14656566.8.12.1903 |pmid=١٧٦٩٦٧٩٢|s2cid=45899988}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/pinkeye.html|سەردێڕ=Pink Eye |وێبگە=MedlinePlus}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=PuG1hvcdZBQ|سەردێڕ=Metabolomics for Ocular Surface Disease}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Conjunctivitis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی چاو]] ar5k6uy9vex2ymtmxj1zj7tet07qqym 0 296835 1593171 1593007 2026-06-22T16:08:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|David Hockney}} 1593171 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:David Hockney in Washington Square Park (1977).jpg|مینی|چەپ|250px|دەیڤید ھاکنی، یەکێک لە پێشەنگە ناودارەکانی ھونەری پاپ]] '''دەیڤید ھاکنی''' (بە ئینگلیزی: David Hockney؛ ٩ی تەممووزی ١٩٣٧ – ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) شێوەکار، دیزاینەری شانۆ و فۆتۆگرافەرێکی ئینگلیزی بوو. ئەو وەک یەکێک لە کەسایەتییە ھەرە گرنگەکانی بزووتنەوەی ھونەری [[مۆسیقای پۆپ|پاپ]] (Pop art) لە دەیەی ١٩٦٠دا دەناسرا و بە یەکێک لە کارتێکەرترین ھونەرمەندانی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیای]] سەدەی بیستەم و بیست و یەکەم دادەنرا. == ئەمانەش ببینە == * [[شێوەکاری]] * [[ھونەری ھاوچەرخ]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|David Hockney}} [[پۆل:شێوەکارانی بەریتانیا]] [[پۆل:فۆتۆگرافەرانی بەریتانیا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە فەڕەنسا]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] lr3u3dzsv0vx2wbzk4ngduja52y6ca7 1593206 1593171 2026-06-22T17:03:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] و [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] 1593206 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:David Hockney in Washington Square Park (1977).jpg|مینی|چەپ|250px|دەیڤید ھاکنی، یەکێک لە پێشەنگە ناودارەکانی ھونەری پاپ]] '''دەیڤید ھاکنی''' (بە ئینگلیزی: David Hockney؛ ٩ی تەممووزی ١٩٣٧ – ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) شێوەکار، دیزاینەری شانۆ و فۆتۆگرافەرێکی ئینگلیزی بوو. ئەو وەک یەکێک لە کەسایەتییە ھەرە گرنگەکانی بزووتنەوەی ھونەری [[مۆسیقای پۆپ|پاپ]] (Pop art) لە دەیەی ١٩٦٠دا دەناسرا و بە یەکێک لە کارتێکەرترین ھونەرمەندانی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیای]] سەدەی بیستەم و بیست و یەکەم دادەنرا. == ئەمانەش ببینە == * [[شێوەکاری]] * [[ھونەری ھاوچەرخ]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|David Hockney}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:شێوەکارانی بەریتانیا]] [[پۆل:فۆتۆگرافەرانی بەریتانیا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە فەڕەنسا]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] if44kdyt6lt70b22vuk0yi311ggsoaj 1593249 1593206 2026-06-22T20:01:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593249 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:David Hockney in Washington Square Park (1977).jpg|مینی|چەپ|250px|دەیڤید ھاکنی، یەکێک لە پێشەنگە ناودارەکانی ھونەری پاپ]] '''دەیڤید ھاکنی''' (بە ئینگلیزی: David Hockney؛ ٩ی تەممووزی ١٩٣٧ – ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) شێوەکار، دیزاینەری شانۆ و فۆتۆگرافەرێکی ئینگلیزی بوو. ئەو وەک یەکێک لە کەسایەتییە ھەرە گرنگەکانی بزووتنەوەی ھونەری [[مۆسیقای پۆپ|پاپ]] (Pop art) لە دەیەی ١٩٦٠دا دەناسرا و بە یەکێک لە کارتێکەرترین ھونەرمەندانی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیای]] سەدەی بیستەم و بیست و یەکەم دادەنرا. == ئەمانەش ببینە == * [[شێوەکاری]] * [[ھونەری ھاوچەرخ]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|David Hockney}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:شێوەکارانی بەریتانیا]] [[پۆل:فۆتۆگرافەرانی بەریتانیا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە فەڕەنسا]] [[پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] koa0t0z6roos8gikrqr9g2dl434vxqr 0 296836 1593269 1592946 2026-06-22T20:05:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1593269 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''پەیمانی مەدەنی''' (بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]: Քաղաքացիական պایմանագիր) حیزبێکی سیاسیی ناوڕاستڕەو و میانڕەوە لە وڵاتی [[ئەرمەنستان]]. ئەم حیزبە لە ساڵی ٢٠١٨ەوە و دوای شۆڕشی ئەرمەنستان (شۆڕشی مەخمەڵی)، کاتێک دامەزرێنەری حیزبەکە «[[نیکۆڵ پاشینیان|نیکۆل پاشینیان]]» وەک سەرۆک وەزیران دەسەڵاتی گرتە دەست، بووە بە حیزبی دەسەڵاتدار و فەرمانڕەوای وڵات. == مێژوو و پێگە == حیزبەکە لە ساڵی ٢٠١٣ وەک ڕێکخراوێکی ناحکوومی دامەزرا و لە ساڵی ٢٠١٥دا بە فەرمی بوو بە حیزبێکی سیاسی. ئامانجی سەرەکیی ئەم حیزبە پەرەپێدانی [[دیموکراسی]]، دژایەتیکردنی گەندەڵی، و نزیکبوونەوەی زیاتری ئەرمەنستانە لە [[یەکێتیی ئەورووپا]]، لە ھەمان کاتدا پاراستنی پەیوەندییە ھاوسەنگەکان لە ناوچەکەدا. == ئەمانەش ببینە == * [[نیکۆڵ پاشینیان]] * [[ئەرمەنستان]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. [[پۆل:حیزبە سیاسییەکانی ئەرمەنستان]] [[پۆل:حیزبە دەرکەوتووەکان لە ٢٠١٥]] [[پۆل:نیکۆڵ پاشینیان]] 5th3dcutbfukfadrtmh6gbcbzwh155r 0 296839 1593268 1592951 2026-06-22T20:04:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1593268 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەرمەنستان (٢٠٢٦)''' نۆیەمین خولی ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نیشتمانیی وڵاتی [[ئەرمەنستان]] بوو کە لە ڕێکەوتی ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ بەڕێوەچوو. == ئەنجامەکان و کێبڕکێکان == کێبڕکێی سەرەکی لەم ھەڵبژاردنەدا لە نێوان ھێزەکانی دەسەڵاتدار، واتە حیزبی [[پەیمانی مەدەنی]] (بە سەرۆکایەتی [[نیکۆڵ پاشینیان]])، ھاوپەیمانیی «ئەرمەنستانی بەھێز» و «ھاوپەیمانیی ئەرمەنستان» دا بوو. بەپێی ئەنجامە فەرمییە ڕاگەیەندراوەکان، حیزبی دەسەڵاتدار (پەیمانی مەدەنی) سەرڕای ئەوەی توانی ٤٩٫٧٤٥٪ی دەنگەکان بەدەست بھێنێت، بەڵام بەھۆی سیستمی ھەڵبژاردنی وڵاتەکەوە توانی زۆرینەی کورسییەکانی خۆی لە ناو پەرلەماندا بپارێزێت و وەک ھێزی سەرەکیی فەرمانڕەوا بمێنێتەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[ئەرمەنستان]] * [[پەیمانی مەدەنی]] * [[نیکۆڵ پاشینیان]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. [[پۆل:ھەڵبژاردنەکان لە ٢٠٢٦]] [[پۆل:ھەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی ئەرمەنستان]] [[پۆل:ئەرمەنستان لە ٢٠٢٦]] 4rybavzkfkcsqybcf2ih5ltqbb61c3f 0 296840 1593221 1592952 2026-06-22T17:08:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:تەکنۆلۆژیا|تەکنۆلۆژیا]] 1593221 wikitext text/x-wiki '''مرۆڤایەتی شکۆمەند''' یان '''ماگنیفیکا ھومانیتاس''' (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: Magnifica Humanitas، بە واتای: «مرۆڤایەتیی شکۆدار»)یەکەمین بڕیارنامەی کەنیسەیی [[پاپا لیۆی چواردەیەم|پاپا لیۆی چواردەیەمە]] کە تایبەت کراوە بە «پاراستنی کەسایەتیی مرۆڤ لە سەردەمی [[ژیریی دەستکرد]]دا». ئەم بڕیارنامەیە لە ڕێکەوتی ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦دا بڵاوکرایەوە. == پێشکەشکردن و گرنگی == پاپا لیۆنی چواردەھەم بڕیاری دا کە بە پێچەوانەی زۆربەی پاپاکانی پێش خۆی کە ئەم ئەرکەیان دەسپاردە دەستی کاردیناڵەکان، خۆی بە شێوەیەکی کەسی ئەم بڕیارنامەیە پێشکەش بکات. لە کاتی پێشکەشکردنی ئەم دەقەدا، ژمارەیەک لە پسپۆڕانی باڵای بواری ژیریی دەستکرد ئامادە بوون، لەوانە «کریس ئۆلا» (یەکێک لە دامەزرێنەرانی [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای ئەنترۆپیک]]). ناوەڕۆکی بڕیارنامەکە جەخت لەسەر لایەنە ڕەوشتییەکان، پاراستنی کەرامەتی مرۆڤ و مەترسییەکانی پەرەسەندنی بێسەروبەری تەکنەلۆژیا دەکاتەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پاپ]] * [[ژیریی دەستکرد]] * [[کەنیسەی کاتۆلیک]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا}} [[پۆل:بڕیارنامەکانی پاپ]] [[پۆل:ژیریی دەستکرد لە کولتووردا]] [[پۆل:کەنیسەی کاسۆلیک لە ٢٠٢٦]] 8vnbe1aaaj20weg1xu5yfss0sk75xxm 1593242 1593221 2026-06-22T20:00:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593242 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''مرۆڤایەتی شکۆمەند''' یان '''ماگنیفیکا ھومانیتاس''' (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: Magnifica Humanitas، بە واتای: «مرۆڤایەتیی شکۆدار»)یەکەمین بڕیارنامەی کەنیسەیی [[پاپا لیۆی چواردەیەم|پاپا لیۆی چواردەیەمە]] کە تایبەت کراوە بە «پاراستنی کەسایەتیی مرۆڤ لە سەردەمی [[ژیریی دەستکرد]]دا». ئەم بڕیارنامەیە لە ڕێکەوتی ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦دا بڵاوکرایەوە. == پێشکەشکردن و گرنگی == پاپا لیۆنی چواردەھەم بڕیاری دا کە بە پێچەوانەی زۆربەی پاپاکانی پێش خۆی کە ئەم ئەرکەیان دەسپاردە دەستی کاردیناڵەکان، خۆی بە شێوەیەکی کەسی ئەم بڕیارنامەیە پێشکەش بکات. لە کاتی پێشکەشکردنی ئەم دەقەدا، ژمارەیەک لە پسپۆڕانی باڵای بواری ژیریی دەستکرد ئامادە بوون، لەوانە «کریس ئۆلا» (یەکێک لە دامەزرێنەرانی [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای ئەنترۆپیک]]). ناوەڕۆکی بڕیارنامەکە جەخت لەسەر لایەنە ڕەوشتییەکان، پاراستنی کەرامەتی مرۆڤ و مەترسییەکانی پەرەسەندنی بێسەروبەری تەکنەلۆژیا دەکاتەوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پاپ]] * [[ژیریی دەستکرد]] * [[کەنیسەی کاتۆلیک]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا}} [[پۆل:بڕیارنامەکانی پاپ]] [[پۆل:ژیریی دەستکرد لە کولتووردا]] [[پۆل:کەنیسەی کاسۆلیک لە ٢٠٢٦]] nafyv5x0kq9plagple2jdy6rebta331 0 296841 1593176 1592953 2026-06-22T16:11:05Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Islamic Development Organization}} 1593176 wikitext text/x-wiki '''ڕێکخراوی پروپاگندەی ئیسلامی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سازمان تبلیغات اسلامی) ڕێکخراوێکی حکومییە لە [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێراندا]] کە بە فەرمانی [[ ڕووحوڵڵا خومەینی|سەید ڕووحوڵڵا خومەینی]] لە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٨١ (١ی تیری ١٣٦٠) دامەزرا. ئەم ڕێکخراوە لە ئێستادا ڕاستەوخۆ لەژێر چاودێریی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێراندایە. == ئامانج و چالاکییەکان == ئەم دامەزراوەیە یەکێکە لە ئۆرگانە سەرەکییەکانی پڕوپاگندە و بانگەشەی سیستمی کۆماری ئیسلامی، کە ئەرکی بڵاوکردنەوە و ڕیکلامکردنی ئایدۆلۆژیای فەرمیی دەسەڵاتی لەڕێگەی لقە پارێزگایییەکان، ڕێکخراوە سەر بەخۆکان و ئەنجامدانی چالاکییە جۆراوجۆرە کولتووری و ئایینییەکانەوە لەئەستۆیە. ھەروەھا چەندین دامەزراوەی میدیایی و بڵاوکراوەی گرنگ (وەک ئاژانسی ھەواڵی مێھر و حەوزەی ھۆنەری) سەر بەم ڕێکخراوەن. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] * [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] * [[عەلی خامنەیی]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Islamic Development Organization}} [[پۆل:ڕێکخراوە حکومییەکانی ئێران]] [[پۆل:دامەزراوە ئایینییەکان لە ئێران]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ژێر چاودێریی ڕێبەری لە ئێران]] r3be4c1pdz80692k8uu2cqd33txk1a9 1593201 1593176 2026-06-22T17:01:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] و [[دەروازە:ئیسلام|ئیسلام]] 1593201 wikitext text/x-wiki '''ڕێکخراوی پروپاگندەی ئیسلامی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سازمان تبلیغات اسلامی) ڕێکخراوێکی حکومییە لە [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێراندا]] کە بە فەرمانی [[ ڕووحوڵڵا خومەینی|سەید ڕووحوڵڵا خومەینی]] لە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٨١ (١ی تیری ١٣٦٠) دامەزرا. ئەم ڕێکخراوە لە ئێستادا ڕاستەوخۆ لەژێر چاودێریی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێراندایە. == ئامانج و چالاکییەکان == ئەم دامەزراوەیە یەکێکە لە ئۆرگانە سەرەکییەکانی پڕوپاگندە و بانگەشەی سیستمی کۆماری ئیسلامی، کە ئەرکی بڵاوکردنەوە و ڕیکلامکردنی ئایدۆلۆژیای فەرمیی دەسەڵاتی لەڕێگەی لقە پارێزگایییەکان، ڕێکخراوە سەر بەخۆکان و ئەنجامدانی چالاکییە جۆراوجۆرە کولتووری و ئایینییەکانەوە لەئەستۆیە. ھەروەھا چەندین دامەزراوەی میدیایی و بڵاوکراوەی گرنگ (وەک ئاژانسی ھەواڵی مێھر و حەوزەی ھۆنەری) سەر بەم ڕێکخراوەن. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] * [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] * [[عەلی خامنەیی]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Islamic Development Organization}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئیسلام}} [[پۆل:ڕێکخراوە حکومییەکانی ئێران]] [[پۆل:دامەزراوە ئایینییەکان لە ئێران]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ژێر چاودێریی ڕێبەری لە ئێران]] mcwkwrykpizpxk71875eebnptqoioz1 1593254 1593201 2026-06-22T20:02:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593254 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''ڕێکخراوی پروپاگندەی ئیسلامی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: سازمان تبلیغات اسلامی) ڕێکخراوێکی حکومییە لە [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێراندا]] کە بە فەرمانی [[ ڕووحوڵڵا خومەینی|سەید ڕووحوڵڵا خومەینی]] لە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٨١ (١ی تیری ١٣٦٠) دامەزرا. ئەم ڕێکخراوە لە ئێستادا ڕاستەوخۆ لەژێر چاودێریی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێراندایە. == ئامانج و چالاکییەکان == ئەم دامەزراوەیە یەکێکە لە ئۆرگانە سەرەکییەکانی پڕوپاگندە و بانگەشەی سیستمی کۆماری ئیسلامی، کە ئەرکی بڵاوکردنەوە و ڕیکلامکردنی ئایدۆلۆژیای فەرمیی دەسەڵاتی لەڕێگەی لقە پارێزگایییەکان، ڕێکخراوە سەر بەخۆکان و ئەنجامدانی چالاکییە جۆراوجۆرە کولتووری و ئایینییەکانەوە لەئەستۆیە. ھەروەھا چەندین دامەزراوەی میدیایی و بڵاوکراوەی گرنگ (وەک ئاژانسی ھەواڵی مێھر و حەوزەی ھۆنەری) سەر بەم ڕێکخراوەن. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] * [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] * [[عەلی خامنەیی]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Islamic Development Organization}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئیسلام}} [[پۆل:ڕێکخراوە حکومییەکانی ئێران]] [[پۆل:دامەزراوە ئایینییەکان لە ئێران]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ژێر چاودێریی ڕێبەری لە ئێران]] exyy73c59wps40elxi8915it4ws5cap 0 296842 1593172 1593006 2026-06-22T16:08:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Wilhelm von Humboldt}} 1593172 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wilhelm von Humboldt.jpg|مینی|چەپ|250px|ویلھێلم فۆن ھومبۆڵت، زمانناس و فیلۆسۆفی ئەڵمانی]] '''ویلھێلم فۆن ھۆمبۆڵت''' (بە ئەڵمانی: Wilhelm von Humboldt؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٧٦٧ – ٨ی نیسانی ١٨٣٥) زمانناس، دیپلۆمات، فەیلەسوفی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و دامەزرێنەری زانکۆی ھومبۆڵتی بەرلین بوو. == ژیان و کاریگەری == ھومبۆڵت بە یەکێک لە بیرمەندانی بواری پەروەردە و زمانەوانی؛ ئەو مۆدێلێکی نوێی بۆ خوێندنی باڵا داڕشت (ناسراو بە مۆدێلی ھومبۆڵتی) کە تێیدا توێژینەوەی زانستی و وانەوتنەوە لێک جیا ناکرێنەوە، کە دواتر ئەم مۆدێلە بووە بنەمای زانکۆ ھاوچەرخەکانی جیھان. لە بواری زمانەوانیشدا، ئەو پێشەنگی توێژینەوەی بەراوردکاریی زمانەکان بوو و پێی وابوو کە زمان ئاوێنەی بیرکردنەوە و ڕوانینی نەتەوەکانە بۆ جیھان. ئەو برای گەورەی زانا و سروشتناس «ئەلێکساندەر فۆن ھومبۆڵت» بوو. == ئەمانەش ببینە == * [[زمانەوانی]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Wilhelm von Humboldt}} [[پۆل:زمانناسانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسوفانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:دیپلۆماتەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٧]] [[پۆل:مردووانی ١٨٣٥]] [[پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی زمان]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] 67har1k7dg9e51omyqp5qe1uhmaw0rf 1593205 1593172 2026-06-22T17:03:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[دەروازە:فەلسەفە|فەلسەفە]] 1593205 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wilhelm von Humboldt.jpg|مینی|چەپ|250px|ویلھێلم فۆن ھومبۆڵت، زمانناس و فیلۆسۆفی ئەڵمانی]] '''ویلھێلم فۆن ھۆمبۆڵت''' (بە ئەڵمانی: Wilhelm von Humboldt؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٧٦٧ – ٨ی نیسانی ١٨٣٥) زمانناس، دیپلۆمات، فەیلەسوفی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و دامەزرێنەری زانکۆی ھومبۆڵتی بەرلین بوو. == ژیان و کاریگەری == ھومبۆڵت بە یەکێک لە بیرمەندانی بواری پەروەردە و زمانەوانی؛ ئەو مۆدێلێکی نوێی بۆ خوێندنی باڵا داڕشت (ناسراو بە مۆدێلی ھومبۆڵتی) کە تێیدا توێژینەوەی زانستی و وانەوتنەوە لێک جیا ناکرێنەوە، کە دواتر ئەم مۆدێلە بووە بنەمای زانکۆ ھاوچەرخەکانی جیھان. لە بواری زمانەوانیشدا، ئەو پێشەنگی توێژینەوەی بەراوردکاریی زمانەکان بوو و پێی وابوو کە زمان ئاوێنەی بیرکردنەوە و ڕوانینی نەتەوەکانە بۆ جیھان. ئەو برای گەورەی زانا و سروشتناس «ئەلێکساندەر فۆن ھومبۆڵت» بوو. == ئەمانەش ببینە == * [[زمانەوانی]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Wilhelm von Humboldt}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فەلسەفە}} [[پۆل:زمانناسانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسوفانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:دیپلۆماتەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٧]] [[پۆل:مردووانی ١٨٣٥]] [[پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی زمان]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] sar1ghvdxl79564z8ws8iwli7zpbcm3 1593250 1593205 2026-06-22T20:01:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593250 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Wilhelm von Humboldt.jpg|مینی|چەپ|250px|ویلھێلم فۆن ھومبۆڵت، زمانناس و فیلۆسۆفی ئەڵمانی]] '''ویلھێلم فۆن ھۆمبۆڵت''' (بە ئەڵمانی: Wilhelm von Humboldt؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٧٦٧ – ٨ی نیسانی ١٨٣٥) زمانناس، دیپلۆمات، فەیلەسوفی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و دامەزرێنەری زانکۆی ھومبۆڵتی بەرلین بوو. == ژیان و کاریگەری == ھومبۆڵت بە یەکێک لە بیرمەندانی بواری پەروەردە و زمانەوانی؛ ئەو مۆدێلێکی نوێی بۆ خوێندنی باڵا داڕشت (ناسراو بە مۆدێلی ھومبۆڵتی) کە تێیدا توێژینەوەی زانستی و وانەوتنەوە لێک جیا ناکرێنەوە، کە دواتر ئەم مۆدێلە بووە بنەمای زانکۆ ھاوچەرخەکانی جیھان. لە بواری زمانەوانیشدا، ئەو پێشەنگی توێژینەوەی بەراوردکاریی زمانەکان بوو و پێی وابوو کە زمان ئاوێنەی بیرکردنەوە و ڕوانینی نەتەوەکانە بۆ جیھان. ئەو برای گەورەی زانا و سروشتناس «ئەلێکساندەر فۆن ھومبۆڵت» بوو. == ئەمانەش ببینە == * [[زمانەوانی]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Wilhelm von Humboldt}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فەلسەفە}} [[پۆل:زمانناسانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسوفانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:دیپلۆماتەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٧]] [[پۆل:مردووانی ١٨٣٥]] [[پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی زمان]] [[پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان]] 3qrqx4t90v7kay0ztp0akkvxiojgd0n 0 296843 1593173 1593005 2026-06-22T16:08:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Julian Huxley}} 1593173 wikitext text/x-wiki '''جوولیان سوورێڵ ھاکسلی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Sir Julian Sorell Huxley؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٨٨٧ – ١٤ی شوباتی ١٩٧٥) زانا و [[ژینناسی|زیندەوەرناس]]، مرۆڤدۆست، نێودەوڵەتخواز و فەیلەسوفێکی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانی]] بوو کە ڕۆڵێکی زۆر کاریگەری گێڕا لە پەرەپێدانی زانستی کۆرپەلەناسیی ھاوچەرخدا (Embryology). == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Julian Huxley}} [[پۆل:زیندەوەرناسانی بەریتانیا]] [[پۆل:فەیلەسوفانی بەریتانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە]] f02f49fzbckb9kfuodi3xnl09jelltz 1593204 1593173 2026-06-22T17:02:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]]، [[دەروازە:فیلم|فیلم]]، [[دەروازە:ژینناسی|ژینناسی]]، [[دەروازە:گیانلەبەران|گیانلەبەران]] و [[دەروازە:فەلسەفە|فەلسەفە]] 1593204 wikitext text/x-wiki '''جوولیان سوورێڵ ھاکسلی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Sir Julian Sorell Huxley؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٨٨٧ – ١٤ی شوباتی ١٩٧٥) زانا و [[ژینناسی|زیندەوەرناس]]، مرۆڤدۆست، نێودەوڵەتخواز و فەیلەسوفێکی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانی]] بوو کە ڕۆڵێکی زۆر کاریگەری گێڕا لە پەرەپێدانی زانستی کۆرپەلەناسیی ھاوچەرخدا (Embryology). == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Julian Huxley}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|فیلم|ژینناسی|گیانلەبەران|فەلسەفە}} [[پۆل:زیندەوەرناسانی بەریتانیا]] [[پۆل:فەیلەسوفانی بەریتانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە]] mof2i1jh40vtklm1wzmhuqwyiikbkzn 1593251 1593204 2026-06-22T20:02:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1593251 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''جوولیان سوورێڵ ھاکسلی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Sir Julian Sorell Huxley؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٨٨٧ – ١٤ی شوباتی ١٩٧٥) زانا و [[ژینناسی|زیندەوەرناس]]، مرۆڤدۆست، نێودەوڵەتخواز و فەیلەسوفێکی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانی]] بوو کە ڕۆڵێکی زۆر کاریگەری گێڕا لە پەرەپێدانی زانستی کۆرپەلەناسیی ھاوچەرخدا (Embryology). == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Julian Huxley}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|فیلم|ژینناسی|گیانلەبەران|فەلسەفە}} [[پۆل:زیندەوەرناسانی بەریتانیا]] [[پۆل:فەیلەسوفانی بەریتانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە]] 1jiwgd0354xzd390gxk343ka9crjy7v 0 296844 1593174 1593004 2026-06-22T16:08:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Erich Maria Remarque}} 1593174 wikitext text/x-wiki '''ئێریش ماریا ڕێمارک''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Erich Maria Remarque؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٨٩٨ – ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠) نووسەرێکی ناوداری [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] بوو، کە زۆربەی ناوبانگەکەی بەھۆی نووسینی ڕۆمانی دژە جەنگی «لە بەرەی ڕۆژاوا ھیچ ھەواڵێک نییە» (All Quiet on the Western Front) بەدەست ھێناوە. == ئەمانەش ببینە == * [[نازیسم]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Erich Maria Remarque}} [[پۆل:نووسەرانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەڵمانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] j4eyw69vf0wzbf4w1bgng5up8zlnpo3 1593203 1593174 2026-06-22T17:02:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:وێژە|وێژە]]، [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، [[دەروازە:جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەم]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[دەروازە:شانۆ|شانۆ]] 1593203 wikitext text/x-wiki '''ئێریش ماریا ڕێمارک''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Erich Maria Remarque؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٨٩٨ – ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠) نووسەرێکی ناوداری [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] بوو، کە زۆربەی ناوبانگەکەی بەھۆی نووسینی ڕۆمانی دژە جەنگی «لە بەرەی ڕۆژاوا ھیچ ھەواڵێک نییە» (All Quiet on the Western Front) بەدەست ھێناوە. == ئەمانەش ببینە == * [[نازیسم]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Erich Maria Remarque}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|جەنگی جیھانیی یەکەم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانۆ}} [[پۆل:نووسەرانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەڵمانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] s8amohopag5iw3ywpof2mq6hbopj77z 1593252 1593203 2026-06-22T20:02:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593252 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} '''ئێریش ماریا ڕێمارک''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Erich Maria Remarque؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٨٩٨ – ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠) نووسەرێکی ناوداری [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] بوو، کە زۆربەی ناوبانگەکەی بەھۆی نووسینی ڕۆمانی دژە جەنگی «لە بەرەی ڕۆژاوا ھیچ ھەواڵێک نییە» (All Quiet on the Western Front) بەدەست ھێناوە. == ئەمانەش ببینە == * [[نازیسم]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Erich Maria Remarque}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|جەنگی جیھانیی یەکەم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانۆ}} [[پۆل:نووسەرانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەڵمانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] kjsyz1kkj33z9uxx95vo2eg3f491fg3 0 296845 1593175 1592957 2026-06-22T16:10:55Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Konrad Zuse}} 1593175 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Konrad Zuse (1992).jpg|مینی|چەپ|250px|کۆنراد زووزە لە ساڵی ١٩٩٢، یەکێک لە باوکانی کۆمپیوتەری ھاوچەرخ]] '''کۆنراد زووزە''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Konrad Zuse؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٩١٠ – ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥) [[ئەندازیاریی شارستانی|ئەندازیارێکی شارستانیی]] [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و یەکێک لە پێشەنگە گەورەکانی زانستی کۆمپیوتەر بوو. گرنگترین دەستکەوت و سەرکەوتنی ئەو، دروستکردنی یەکەم کۆمپیوتەری تەواو ئۆتۆماتیکی و شیاوی پرۆگرامکردن بوو لە جیھاندا بە ناوی "Z3" لە ساڵی ١٩٤١دا. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆمپیوتەر]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Konrad Zuse}} [[پۆل:داھێنەرانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:زانایانی کۆمپیوتەری ئەڵمانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٥]] hn3q2264z17fqby3kuaj2ejwqza1syl 1593202 1593175 2026-06-22T17:02:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، [[دەروازە:کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەر]] و [[دەروازە:زانستی کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر]] 1593202 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Konrad Zuse (1992).jpg|مینی|چەپ|250px|کۆنراد زووزە لە ساڵی ١٩٩٢، یەکێک لە باوکانی کۆمپیوتەری ھاوچەرخ]] '''کۆنراد زووزە''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Konrad Zuse؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٩١٠ – ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥) [[ئەندازیاریی شارستانی|ئەندازیارێکی شارستانیی]] [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و یەکێک لە پێشەنگە گەورەکانی زانستی کۆمپیوتەر بوو. گرنگترین دەستکەوت و سەرکەوتنی ئەو، دروستکردنی یەکەم کۆمپیوتەری تەواو ئۆتۆماتیکی و شیاوی پرۆگرامکردن بوو لە جیھاندا بە ناوی "Z3" لە ساڵی ١٩٤١دا. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆمپیوتەر]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Konrad Zuse}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:داھێنەرانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:زانایانی کۆمپیوتەری ئەڵمانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٥]] ieq82tzzntij5ron9sgzgeab6uzzqtx 1593253 1593202 2026-06-22T20:02:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593253 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Konrad Zuse (1992).jpg|مینی|چەپ|250px|کۆنراد زووزە لە ساڵی ١٩٩٢، یەکێک لە باوکانی کۆمپیوتەری ھاوچەرخ]] '''کۆنراد زووزە''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Konrad Zuse؛ ٢٢ی حوزەیرانی ١٩١٠ – ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥) [[ئەندازیاریی شارستانی|ئەندازیارێکی شارستانیی]] [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و یەکێک لە پێشەنگە گەورەکانی زانستی کۆمپیوتەر بوو. گرنگترین دەستکەوت و سەرکەوتنی ئەو، دروستکردنی یەکەم کۆمپیوتەری تەواو ئۆتۆماتیکی و شیاوی پرۆگرامکردن بوو لە جیھاندا بە ناوی "Z3" لە ساڵی ١٩٤١دا. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆمپیوتەر]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. {{پۆلی کۆمنز|Konrad Zuse}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:داھێنەرانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:زانایانی کۆمپیوتەری ئەڵمانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٥]] mzm4nsliqx6kdvzuolwg4oz17lopcf6 0 296847 1593073 1592990 2026-06-22T12:02:46Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ پارامەترە دووبارەکان کە ھەمان نرخیان ھەیە لابران (بێجگە لە کۆتا دانە) (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593073 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''چەھریق ژۆرین''' ({{Langx|fa|چهريق عليا}}){{تێبینی|Also [[romanize]]d as '''Chahrīq-e ‘Olyā'''; also known as '''Chahrīq''', '''Chahriq Qal‘eh''', '''Chara''', and '''Qal‘eh-e Chahrīq''';<ref>{{GEOnet3|-3057636|Chahriq-e Olya}}</ref> ([[Kurdish language|Kurdish]]: چەھریق), romanized as '''Çehirîq'''; {{langx|hy|Ճարա or Ճառիկ}}}} <ref name="Salmas County Rural Districts"> {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mousavi |یەکەم=Mir-Hossein |بەستەری نووسەر=Mir-Hossein Mousavi |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ١٩٨٧|orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1366/02/02 (Iranian Jalali calendar) |script-title=fa:ایجاد و تشکیل تعداد 7 دهستان شامل روستاها، مزارع و مکانها واقع در شهرستان سلماس تابع استان آذربایجان غربی |trans-title=‌Creation and formation of seven rural districts including villages, farms and places in Salmas County under West Azerbaijan province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110092|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251021234952/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110092 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] 9B86F5C0-8C16-4F6C-8154-9247C8CA80E8. {{lang|شماره دوره}} [Course number] 66, {{lang|شماره جلد}} [Volume number] 2. |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers]}}</ref> ناوچەی گوندنشینی چھریق و پایتەختی [[ناوچەی کۆسار]] لە [[شارستانی سەڵماس]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. == مێژوو == لە سەرەتای سەردەمی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]]دا، ھەندێک لە [[کورد|ھۆزی]] [[شکاک|شکاک]] لە چەھریق نیشتەجێ بوون دوای ئەوەی لەلایەن [[ئەفشارەکانی ورمێ|تورکە ئەفشارەکان]]ەوە لە [[ورمێ]] دەرکران.{{sfn|Kia|2023|p=61}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] کە ھاوسنووری گوندەکە بوو،{{sfn|Kia|2023|p=60}} چەندین جار داوای کردبوو.{{sfn|Kia|2023|p=59}} لە کاتی [[شەڕی ڕووسیا و فارس (١٨٢٦-١٨٢٨)|جەنگی ڕووسیا و ئێرانی ١٨٢٦–١٨٢٨]]دا، چەھریق بۆ ماوەیەکی کورت لە ساڵی ١٨٢٨ لەلایەن ڕووسەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا. دانیشتووانی گوندەکە لەو کاتەدا لە [[ئاشوورییەکان]]، [[ئەرمەنییەکان]]، و کوردە [[سوننە|سوننەکان]] پێکھاتبوون.{{sfn|Kia|2023|p=59}} لە ساڵی ١٨٤٤دا، [[محەممەد شا|محەممەد شای قاجاڕ]] (نزیکەی: ١٨٣٤–١٨٤٨) پێشنیازێکی ھاوسەرگیری لەلایەن سەرۆک ھۆزی شکاک، یەحیا خان بۆ خوشکەکەی پێ گەیشت. محەممەد شا بە پێدانی پارێزگاریی [[خۆی]]، [[سەڵماس]]، و ورمێ بە یەحیا خان وەڵامی دایەوە، کە ئەمەی دوایین ھەموو سنوورەکانی باکووری ڕۆژاوای ئێرانی دەگرتەوە، لەنێویاندا چەھریق. یەحیا خان تەنانەت دوای خانەنشینبوونیشی وەک تاقە خاوەن زەوی چەھریق مایەوە. لە ئایاری ١٨٤٨دا، کاتێک ھێشتا پارێزگار بوو، دامەزرێنەری [[بابییەکان]]، [[دینی بابی|باب]]، لە زیندانێکی چەھریقدا بەند کرا.{{sfn|Kia|2023|p=62}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|ئێران|جوگرافیا}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەرمەنی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] a0ljnq4a5ocrt7new9qq7ecvf1ryrw9 1593266 1593073 2026-06-22T20:04:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593266 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''چەھریق ژۆرین''' ({{Langx|fa|چهريق عليا}}){{تێبینی|Also [[romanize]]d as '''Chahrīq-e ‘Olyā'''; also known as '''Chahrīq''', '''Chahriq Qal‘eh''', '''Chara''', and '''Qal‘eh-e Chahrīq''';<ref>{{GEOnet3|-3057636|Chahriq-e Olya}}</ref> ([[Kurdish language|Kurdish]]: چەھریق), romanized as '''Çehirîq'''; {{langx|hy|Ճարա or Ճառիկ}}}} <ref name="Salmas County Rural Districts"> {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mousavi |یەکەم=Mir-Hossein |بەستەری نووسەر=Mir-Hossein Mousavi |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ١٩٨٧|orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1366/02/02 (Iranian Jalali calendar) |script-title=fa:ایجاد و تشکیل تعداد 7 دهستان شامل روستاها، مزارع و مکانها واقع در شهرستان سلماس تابع استان آذربایجان غربی |trans-title=‌Creation and formation of seven rural districts including villages, farms and places in Salmas County under West Azerbaijan province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110092|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251021234952/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110092 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] 9B86F5C0-8C16-4F6C-8154-9247C8CA80E8. {{lang|شماره دوره}} [Course number] 66, {{lang|شماره جلد}} [Volume number] 2. |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers]}}</ref> ناوچەی گوندنشینی چھریق و پایتەختی [[ناوچەی کۆسار]] لە [[شارستانی سەڵماس]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. == مێژوو == لە سەرەتای سەردەمی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]]دا، ھەندێک لە [[کورد|ھۆزی]] [[شکاک|شکاک]] لە چەھریق نیشتەجێ بوون دوای ئەوەی لەلایەن [[ئەفشارەکانی ورمێ|تورکە ئەفشارەکان]]ەوە لە [[ورمێ]] دەرکران.{{sfn|Kia|2023|p=61}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] کە ھاوسنووری گوندەکە بوو،{{sfn|Kia|2023|p=60}} چەندین جار داوای کردبوو.{{sfn|Kia|2023|p=59}} لە کاتی [[شەڕی ڕووسیا و فارس (١٨٢٦-١٨٢٨)|جەنگی ڕووسیا و ئێرانی ١٨٢٦–١٨٢٨]]دا، چەھریق بۆ ماوەیەکی کورت لە ساڵی ١٨٢٨ لەلایەن ڕووسەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا. دانیشتووانی گوندەکە لەو کاتەدا لە [[ئاشوورییەکان]]، [[ئەرمەنییەکان]]، و کوردە [[سوننە|سوننەکان]] پێکھاتبوون.{{sfn|Kia|2023|p=59}} لە ساڵی ١٨٤٤دا، [[محەممەد شا|محەممەد شای قاجاڕ]] (نزیکەی: ١٨٣٤–١٨٤٨) پێشنیازێکی ھاوسەرگیری لەلایەن سەرۆک ھۆزی شکاک، یەحیا خان بۆ خوشکەکەی پێ گەیشت. محەممەد شا بە پێدانی پارێزگاریی [[خۆی]]، [[سەڵماس]]، و ورمێ بە یەحیا خان وەڵامی دایەوە، کە ئەمەی دوایین ھەموو سنوورەکانی باکووری ڕۆژاوای ئێرانی دەگرتەوە، لەنێویاندا چەھریق. یەحیا خان تەنانەت دوای خانەنشینبوونیشی وەک تاقە خاوەن زەوی چەھریق مایەوە. لە ئایاری ١٨٤٨دا، کاتێک ھێشتا پارێزگار بوو، دامەزرێنەری [[بابییەکان]]، [[دینی بابی|باب]]، لە زیندانێکی چەھریقدا بەند کرا.{{sfn|Kia|2023|p=62}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|ئێران|جوگرافیا}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەرمەنی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} lcgrclix7dcoegd33xvbw8j9daiwg9q 0 296848 1593075 1592985 2026-06-22T12:03:06Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593075 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = کودەتای ١٩٢١ی ئێران | partof = | image = YaranKudeta3Esfand1299.jpg | caption = لە وێنەکەدا: [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]، مەسعوود کەیھان، عەقید گلێرووپ (فەرماندەی ژەندرمەری)، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، [[حوسێن دادگەر]]، حەسەن موشار، عەلی ڕیازی، کازم خان سەیاح. (١٩٢١) | date = ٢٢ی شوباتی ١٩٢١<ref name="GhaniGhanī2001"/> | place = [[تاران]]، [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] | result = سەرکەوتنی [[لیوای کازاکی فارس]] * دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن [[زیاولەدین تەباتەبایی|سەید زیاودین تەباتەبایی]] * ھەڵوەشاندنەوەی [[حکوومەتی خۆسەری خۆراسان]] و [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] * بەردەوامیی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک]] تا ١٩٢٢ * لاوازبوونی کۆنترۆڵی ئێران بەسەر [[میرنشینی موحەممەرە]] تا [[ڕاپەڕینی شێخ خەزعەل|١٩٢٥]] | combatant2 = [[لیوای کازاکی فارس]]<br />''پشتیوانیکراو لەلایەن:''<br />{{flag|United Kingdom|شانشینی یەکگرتوو}} | combatants_header = حکوومەت–یاخیبووان | combatant1 = {{flagcountry|Qajar Iran|ئێرانی قاجاڕ}}<br/>{{bulletedlist|[[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]]}} | commander2 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[زیاولەدین تەباتەبایی|زیاودین تەباتەبایی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[ئەحمەد ئەمیر-ئەحمەدی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[مەحموود میر-جەلالی]]<br>{{flagicon|United Kingdom}} [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]]<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref><ref>[English amongst Persians by Denis Wright]</ref> | commander1 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[فەتحوڵڵا خان ئەکبەر]] | strength2 = ١،٥٠٠ کازاکی فارس<br>١٠٠ ژەندرمەی <ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref> | strength1 = | casualties2 = | casualties1 = چەند پۆلیسێک لە تاران لە کاتی کودەتایەکەدا کوژران یان بریندار بوون }} '''کودەتای ١٩٢١ی ئێران''' کە لە [[ئێران]] بە '''کودەتای ٣ی ئەسفەندی ١٢٩٩''' ({{langx|fa|کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹}} بە مێژووی [[کۆچی ھەتاوی|ھەتاویی فارسی]]) ناسراوە، ئاماژەیە بۆ چەندین ڕووداوی گەورە لە [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] لە ساڵی ١٩٢١دا، کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی لادانی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]] و دامەزراندنی [[شانشینی پەھلەوی|خانەدانی پەھلەوی]] وەک ماڵی فەرمانڕەوای ئێران لە ساڵی ١٩٢٥دا. ڕووداوەکان بە [[کودەتا]]یەکی [[لیوای کازاکی فارس]] بە سەرۆکایەتیی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] لە ٢٢ی شوباتی ١٩٢١ دەستی پێ کرد.<ref name="GhaniGhanī2001"/> ئاستی وردی تێوەگلانی [[شانشینی یەکگرتوو]] لە کودەتایەکەدا وەک بابەتێکی مشتومڕی مێژوویی ماوەتەوە، بەڵام نزیکەی دڵنیایی ھەیە کە [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]] ڕاوێژی بە پیلانگێڕان داوە.<ref>''The Cambridge History of Iran'', vol. 7 (1991); pp. 210, 219–220</ref><ref>p. 313 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi= 10.1080/00210867808701547|سەردێڕ= Class Structure and Political Power in Iran since 1796 |دوایین=Keddie|یەکەم=Nikki R.|journal=Iranian Studies|بەرگ=١١|issue=1/4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٣٠٥–٣٣٠| jstor = 4310304}}</ref><ref>p. 538 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Nationalist Trends in Iran, 1921–1926|دوایین=Katouzian|یەکەم=Homayoun|journal=International Journal of Middle East Studies|بەرگ=١٠|issue=4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٥٣٣–٥٥١| jstor = 162216|doi=10.1017/s0020743800051321|s2cid=163139538}}</ref> بەم کودەتایە [[زیاولەدین تەباتەبایی]] دەسەڵاتی گرتە دەست و بوو بە سەرۆک وەزیران. کودەتایەکە تا ڕادەیەکی زۆر بێ خوێنڕشتن بوو و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بووەوە. ڕەزا خان بە ھێزە فراوانکراوەکانی و لیوای کازاکەوە، ھەڵمەتی سەربازیی سەرکەوتووی بۆ لەناوبردنی بزووتنەوە جوداخواز و ناڕازییەکان لە [[تەورێز]]، [[مەشھەد]] و [[بزووتنەوەی جەنگەڵی گێڵان|جەنگەڵییەکان]] لە [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] دەست پێ کرد. [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ھەڵمەتەکە]] دژی [[سمکۆی شکاک]] و [[کورد|کوردەکان]] کەمتر سەرکەوتوو بوو و تا ساڵی ١٩٢٢ بەردەوام بوو، ھەرچەندە لە کۆتاییدا بە سەرکەوتنی ئێران کۆتایی ھات. == پێشینە == لە کۆتاییی ساڵی ١٩٢٠دا، [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] لە [[ڕەشت]] خەریکی ئامادەکاری بوو بۆ ڕێپێوان بەرەو تاران بە «ھێزێکی گەریلای ١،٥٠٠ کەسی لە جەنگەڵی، کورد، ئەرمەنی و ئازەربایجانییەکان»، کە لەلایەن [[سوپای سوور]]ی [[بۆلشێڤیک|بۆلشێڤیکەکان]]ەوە پشتیوانی دەکران. ئەم ڕاستییە، لەگەڵ تێکچوون، یاخیبوون و نائارامییە جۆراوجۆرەکانی دیکەی وڵاتەکە «قەیرانێکی ڕامیاریی توندی لە پایتەختدا» دروست کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abrahamian |یەکەم=Ervand |سەردێڕ=Iran Between Two Revolutions |ساڵ=١٩٨٢|پەڕەکان=١١٦–١١٧|ژپنک=٠٦٩١٠٥٣٤٢١|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press}}</ref> تا ساڵی ١٩٢١، [[ئێرانی قاجاڕ]] گەندەڵ و بێکارامە بوو.<ref name="fouman.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |سەردێڕ=The Iranian History 1921 AD<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101103070537/http://fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەتەوە دەوڵەمەندەکە بە نەوت تا ڕادەیەک پشتی بە [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیای قەیسەری]] دەبەست بۆ پشتیوانیی سەربازی و ئابووری. جەنگە ناوخۆیییەکان لە سەرەتای ئەو دەیەدا ھەڕەشەیان لە حکوومەت کردبوو، و تاقە ھێزی سەربازیی ڕێکخراو لەو کاتەدا [[لیوای کازاکی فارس|لیوای کازاک]] بوو.<ref name="iranchamber.com">[https://www.iranchamber.com/history/pahlavi/pahlavi.php History of Iran: Pahlavi Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> [[ئەحمەد شا|ئەحمەد شای قاجاڕ]]، شای ئەو کاتی ئێران، تەنھا لە ساڵی ١٩٠٩ لە تەمەنی یازدە ساڵیدا تاجی لەسەر نرابوو و وەک فەرمانڕەوایەکی بێھێز و بێکارامە دادەنرا،<ref name="ReferenceA">[https://www.iranchamber.com/history/qajar/qajar.php History of Iran: Qajar Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> بەتایبەتی دوای داگیرکارییەکانی بەریتانیا، ڕووسیا و عوسمانی لە ئێران لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا. لە ساڵی ١٩١١دا، کاتێک شاری پایتەخت، تاران، لەلایەن ڕووسەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، ھۆزە چەکدارەکانی [[بەختیاری]]، لە جیاتی سەربازە ڕێکخراوەکانی ئێران، داگیرکەرانیان دەرکرد.<ref name="ReferenceA"/> ئەمەش ناوبانگی حکوومەتی زیاتر کەم کردەوە، و لە کاتی جەنگدا نزیکەی بێدەسەڵاتی کرد.{{citation needed|date = February 2013}} بەریتانیا، کە ڕۆڵێکی سەرەکیی لە ئێراندا دەگێڕا، بەھۆی بێتواناییی حکوومەتی قاجاڕ لە فەرمانڕەواییکردن بە شێوەیەکی کارامە، نیگەران بوو.<ref name="fouman.com"/> ئەم بێکارامەیییە پێشینەی ململانێی دەسەڵات بوو لە نێوان بەریتانیا و ڕووسیای سۆڤیەت، کە ھەر نەتەوەیەک ھیوای دەخواست کۆنترۆڵی ئێران بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Great War Episode: Persian Coup D'Ètat February 1921 |ناونیشان=https://realtimehistory.net/blogs/news/new-great-war-episode-persian-coup-detat-february-1921 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=RTH - Real Time History GmbH |زمان=en}}</ref> لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢١دا، ژەنەڕاڵی بەریتانی [[ئێدمۆند ئایرۆنساید]] بڕیاری دا پلەی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] بەرز بکاتەوە، کە سەرکردایەتیی بەتالیۆنی تەورێزی دەکرد، بۆ سەرکردایەتیکردنی تەواوی لیواکە.<ref name="GhaniGhanī2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Cyrus Ghani|نووسەر٢=Sīrūs Ghanī|سەردێڕ=Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VGZItY9kL0AC&pg=PA147|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٦٢٩-٤|پەڕەکان=١٤٧–}}</ref> نزیکەی مانگێک دواتر، لەژێر ڕێنماییی بەریتانیادا، مەفرەزە بەھێزەکەی ڕەزا خان کە ٣،٠٠٠–٤،٠٠٠ کەس بوون لە لیوای کازاک گەیشتنە [[تاران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 10 Amazing Facts about Rezā Shāh |ناونیشان=https://www.discoverwalks.com/blog/iran/top-10-amazing-facts-about-reza-shah/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Discover Walks Blog |زمان=en-US}}</ref> == کودەتا و ڕووداوەکانی دواتر == === ڕەزا خان دەست بەسەر تاراندا دەگرێت === لە ١٨ی شوباتی ١٩٢١دا، کازاکەکان گەیشتنە تاران و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بوونەوە.<ref name="iranchamber.com"/> لە بەرەبەیانی ٢١ی شوباتدا، چوونە ناو شارەکە.<ref name=katouzian/> باس لەوە دەکرێت تەنھا چەند پۆلیسێک، کە غافڵگیر کرابوون، لە ناوەندی تاران کوژراون یان بریندار بوون.<ref name=katouzian>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Katouzian |یەکەم=Homa |ساڵ=٢٠٠٦|chapter=The 1921 Coup |سەردێڕ=State and Society in Iran: The Eclipse of the Qajars and the Emergence of the Pahlavis |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=Tauris |پەڕەکان=٢٤٢–٢٦٧|ژپنک=١٨٤٥١١٢٧٢٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FzVANM0p29kC&pg=PA242}}</ref> ڕەزا خان بە پاڵپشتیی ھێزەکانی، کابینەکەی ناچار کرد ھەڵوەشێتەوە و سەرپەرشتیی دەستنیشانکردنی خۆی وەک وەزیری جەنگ کرد. ھەروەھا ڕەزا خان دڵنیای کردەوە کە ئەحمەد، کە ھێشتا وەک شا فەرمانڕەوایی دەکرد، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]<ref name="fouman.com"/> وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشان بکات. === پەیماننامە لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەت === لە ٢٦ی شوباتدا، حکوومەتە نوێیەکە [[پەیمانی دۆستایەتیی ڕووس و فارس (١٩٢١)|پەیماننامەیەکی دۆستایەتی]] لەگەڵ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] واژوو کرد، کە پێشتر ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا بوو. وەک ئەنجامێکی پەیماننامەکە، یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەندێک لە دامەزراوە ڕووسییەکانی پێشووی لە ئێران ھەڵگرت، ھەرچەندە دیپلۆماتە سۆڤیەتییەکان دڵنیایان کردەوە کە ڕێگە بە نەتەوەکەیان بدرێت بە سەربازەکانیان لە ئێران دەستوەردان بکەن، تا ئەو کاتەی دەستوەردانەکە «بەرگری لە خۆکردن» بێت.<ref name="fouman.com"/> ھەروەھا یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەر ھێڵێکی ئاسن و بەندەرێکی خاوەندارێتیی ڕووسیا لە ئێران ھەڵگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Foundation |یەکەم=Encyclopaedia Iranica |سەردێڕ=Welcome to Encyclopaedia Iranica |ناونیشان=https://iranicaonline.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=iranicaonline.org |زمان=en-US}}</ref> === گۆڕینی سەرۆک وەزیرانەکان === پێش کودەتایەکە، [[ئەحمەد قەوام]]، پارێزگاری [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]]، دڵسۆزیی خۆی بۆ خانەدانی قاجاڕ دووپات کردبووەوە. کاتێک ڕەتی کردەوە دان بەو حکوومەتەدا بنێت کە لەلایەن ڕەزا خانەوە دامەزرابوو،<ref name="fouman.com"/> لە تاران زیندانی کرا. لە ماوەی زیندانیکردنیدا، قەوام ڕقێکی زۆری لەو پیاوە دروست کرد کە دەستگیری کردبوو، واتە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]]، کە ئێستا سەرۆکی ژەندرمه بوو.{{citation needed|date = February 2013}} [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، کە وەک سەرۆک وەزیران دامەزرابوو، لە ٢٥ی ئایاردا بە فەرمانی ئەحمەد شا لە پایەکەی لادرا. ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، قەوام لە زیندان ئازاد کرا و پایەکەی پێشووی تەباتەبایی پێ درا.{{citation needed|date = February 2013}} عەقید پسیان ڕەتی کردەوە ئەم ناپاکی لە ئامانجەکانی کودەتایەکەی ئێرانی دیموکرات قبووڵ بکات و دەستی کرد بە کۆکردنەوەی پشتیوانیی جەماوەری و زۆرێک لە ھۆزەکان بۆ پێکھێنانی ھێزەکەی ڕوویان تێ کرد. === کپکردنەوەی ڕاپەڕینە ناوخۆیییەکان === ==== ڕاپەڕینی پسیان ==== دوای ئەوەی قەوام کرا بە سەرۆک وەزیران، یەکێک لە سەرکردەکانی کودەتایەکە و سەرۆکی ئەوکاتی ژەندرمە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]] دژی سیستمە نوێیەکە و لەناوچوونی بنەما دیموکراتییەکان وەستایەوە کە خۆی و زۆرێک لە ھۆزە ئێرانییەکانی ھاوڕێی لەپێناویدا جەنگابوون، و بەو ھۆیەشەوە تارانی جێھێشت. زۆری پێ نەچوو لە سەرووی سوپایەکی یاخیبووەوە، پسیان چوو بۆ شەڕ لەگەڵ سوپای چەند پارێزگارێکی ناوچەکە. بەڵام لە کۆتاییدا یاخیبووەکان شکستیان ھێنا و ڕەزا خان فەرمانی دا کە پسیان سەرببڕدرێت و سەرەکەی بگەڕێندرێتەوە بۆ تاران و نمایش بکرێت بۆ ئەوەی بسەلمێنرێت کە پسیان، کە ئێستا پاڵەوانێکی نەتەوەیییە، مردووە تا ڕاپەڕینەکانی دیکە کپ بکرێنەوە.<ref name="fouman.com"/> [[کوردەکانی خۆراسان|کوردەکانی خۆراسان]]یش لە ھەمان ساڵدا ڕاپەڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cottam |یەکەم=Richard W. |ساڵ=١٩٧٩|سەردێڕ=Nationalism in Iran |شوێن=Pittsburgh |بڵاوکەرەوە=University of Pittsburgh Press |ژپنک=٠٨٢٢٩٥٢٩٩٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Piscatori |یەکەم١=James |سەردێڕ=Law, Personalities, and Politics of the Middle East: Essays in Honor of Majid Khadduri |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٢٩-٧٢٨٦٨-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=55mfDwAAQBAJ&dq=1921+Kurds+of+Khorasan+revolt&pg=PT160 |زمان=en}}</ref> ==== ھەڵمەتی گێڵان ==== ھەڵمەتی سەر [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران|کۆماری گێڵان]] لە سەرەتای تەممووزی ١٩٢١دا، لەلایەن ھێزی سەرەکیی کازاکەوە، بە سەرۆکایەتیی ڤسیڤۆلۆد ستارۆسێلسکی ئەنجام درا.<ref name=katouzian/> دوای ئۆپەراسیۆنێکی ژەندرمە، بە سەرۆکایەتیی حەبیبوڵڵا خان (شیبانی)، ئەوان [[پارێزگای مازەندەران|پارێزگای مازەندەران]]یان پاک کردەوە و چوونە ناو [[پارێزگای گێڵان|پارێزگای گێڵان]].<ref name=katouzian/> لە ٢٠ی ئابدا، پێش گەیشتنی کازاکەکان، یاخیبووەکان لە [[ڕەشت]] کشانەوە و بەرەو [[بەندەر ئەنزەلی|ئەنزەلی]] پاشەکشەیان کرد.<ref name=katouzian/> کازاکەکان لە ٢٤ی ئابدا چوونە ناو ڕەشت.<ref name=katouzian/> ھەرچەندە ڕاوەدوونانی زیاتری شۆڕشگێڕەکان لە خومام و پیربازاڕ سەرکەوتوو بوو، بەڵام کەوتنە ژێر بۆردومانی قورسی تۆپخانەکانی کەشتیگەلی سۆڤیەت لە [[دەریای قەزوین]].<ref name=katouzian/> سەرەتا وابڕوا دەکرا کە تەواوی ھێزە ٧٠٠ کەسییەکە، بە سەرۆکایەتیی ڕەزا خان، لەم ڕووداوەدا لەناوچووبن، ھەرچەندە دواتر ڕێژەی ڕاستەقینەی قوربانییەکان بە نزیکەی ١٠٪ دیاری کرا، و ئەوانی تریش لە کاتی بۆردومانەکەدا بڵاوەیان لێ کرد.<ref name=katouzian/> لە ئەنجامدا ستارۆسێلسکی فەرمانی چۆڵکردنی ڕەشتی دا.<ref name=katouzian/> کۆماری سۆڤیەتی گێڵان بە فەرمی لە ئەیلوولی ١٩٢١دا کۆتایی پێ ھات. [[میرزا کووچەک خان|میرزا]] و ھاوڕێ ئەڵمانییەکەی گاوۆک (ھۆشەنگ) لە چیاکانی خاڵخاڵ بە تەنیا مانەوە و بەھۆی سەرمابردووییەوە مردن.{{citation needed|date = February 2013}} ==== ڕاپەڕینی کورد ==== {{سەرەکی|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)}} == سەرچاوەکان == [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٢١]] sffb1fmf4aknit43tgae8okcgklcnvs 1593154 1593075 2026-06-22T15:00:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1593154 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = کودەتای ١٩٢١ی ئێران | partof = | image = YaranKudeta3Esfand1299.jpg | caption = لە وێنەکەدا: [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]، مەسعوود کەیھان، عەقید گلێرووپ (فەرماندەی ژەندرمەری)، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، [[حوسێن دادگەر]]، حەسەن موشار، عەلی ڕیازی، کازم خان سەیاح. (١٩٢١) | date = ٢٢ی شوباتی ١٩٢١<ref name="GhaniGhanī2001"/> | place = [[تاران]]، [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] | result = سەرکەوتنی [[لیوای کازاکی فارس]] * دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن [[زیاولەدین تەباتەبایی|سەید زیاودین تەباتەبایی]] * ھەڵوەشاندنەوەی [[حکوومەتی خۆسەری خۆراسان]] و [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] * بەردەوامیی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک]] تا ١٩٢٢ * لاوازبوونی کۆنترۆڵی ئێران بەسەر [[میرنشینی موحەممەرە]] تا [[ڕاپەڕینی شێخ خەزعەل|١٩٢٥]] | combatant2 = [[لیوای کازاکی فارس]]<br />''پشتیوانیکراو لەلایەن:''<br />{{flag|United Kingdom|شانشینی یەکگرتوو}} | combatants_header = حکوومەت–یاخیبووان | combatant1 = {{flagcountry|Qajar Iran|ئێرانی قاجاڕ}}<br/>{{bulletedlist|[[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]]}} | commander2 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[زیاولەدین تەباتەبایی|زیاودین تەباتەبایی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[ئەحمەد ئەمیر-ئەحمەدی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[مەحموود میر-جەلالی]]<br>{{flagicon|United Kingdom}} [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]]<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref><ref>[English amongst Persians by Denis Wright]</ref> | commander1 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[فەتحوڵڵا خان ئەکبەر]] | strength2 = ١،٥٠٠ کازاکی فارس<br>١٠٠ ژەندرمەی <ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref> | strength1 = | casualties2 = | casualties1 = چەند پۆلیسێک لە تاران لە کاتی کودەتایەکەدا کوژران یان بریندار بوون }} '''کودەتای ١٩٢١ی ئێران''' کە لە [[ئێران]] بە '''کودەتای ٣ی ئەسفەندی ١٢٩٩''' ({{langx|fa|کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹}} بە مێژووی [[کۆچی ھەتاوی|ھەتاویی فارسی]]) ناسراوە، ئاماژەیە بۆ چەندین ڕووداوی گەورە لە [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] لە ساڵی ١٩٢١دا، کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی لادانی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]] و دامەزراندنی [[شانشینی پەھلەوی|خانەدانی پەھلەوی]] وەک ماڵی فەرمانڕەوای ئێران لە ساڵی ١٩٢٥دا. ڕووداوەکان بە [[کودەتا]]یەکی [[لیوای کازاکی فارس]] بە سەرۆکایەتیی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] لە ٢٢ی شوباتی ١٩٢١ دەستی پێ کرد.<ref name="GhaniGhanī2001"/> ئاستی وردی تێوەگلانی [[شانشینی یەکگرتوو]] لە کودەتایەکەدا وەک بابەتێکی مشتومڕی مێژوویی ماوەتەوە، بەڵام نزیکەی دڵنیایی ھەیە کە [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]] ڕاوێژی بە پیلانگێڕان داوە.<ref>''The Cambridge History of Iran'', vol. 7 (1991); pp. 210, 219–220</ref><ref>p. 313 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi= 10.1080/00210867808701547|سەردێڕ= Class Structure and Political Power in Iran since 1796 |دوایین=Keddie|یەکەم=Nikki R.|journal=Iranian Studies|بەرگ=١١|issue=1/4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٣٠٥–٣٣٠| jstor = 4310304}}</ref><ref>p. 538 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Nationalist Trends in Iran, 1921–1926|دوایین=Katouzian|یەکەم=Homayoun|journal=International Journal of Middle East Studies|بەرگ=١٠|issue=4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٥٣٣–٥٥١| jstor = 162216|doi=10.1017/s0020743800051321|s2cid=163139538}}</ref> بەم کودەتایە [[زیاولەدین تەباتەبایی]] دەسەڵاتی گرتە دەست و بوو بە سەرۆک وەزیران. کودەتایەکە تا ڕادەیەکی زۆر بێ خوێنڕشتن بوو و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بووەوە. ڕەزا خان بە ھێزە فراوانکراوەکانی و لیوای کازاکەوە، ھەڵمەتی سەربازیی سەرکەوتووی بۆ لەناوبردنی بزووتنەوە جوداخواز و ناڕازییەکان لە [[تەورێز]]، [[مەشھەد]] و [[بزووتنەوەی جەنگەڵی گێڵان|جەنگەڵییەکان]] لە [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] دەست پێ کرد. [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ھەڵمەتەکە]] دژی [[سمکۆی شکاک]] و [[کورد|کوردەکان]] کەمتر سەرکەوتوو بوو و تا ساڵی ١٩٢٢ بەردەوام بوو، ھەرچەندە لە کۆتاییدا بە سەرکەوتنی ئێران کۆتایی ھات. == پێشینە == لە کۆتاییی ساڵی ١٩٢٠دا، [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] لە [[ڕەشت]] خەریکی ئامادەکاری بوو بۆ ڕێپێوان بەرەو تاران بە «ھێزێکی گەریلای ١،٥٠٠ کەسی لە جەنگەڵی، کورد، ئەرمەنی و ئازەربایجانییەکان»، کە لەلایەن [[سوپای سوور]]ی [[بۆلشێڤیک|بۆلشێڤیکەکان]]ەوە پشتیوانی دەکران. ئەم ڕاستییە، لەگەڵ تێکچوون، یاخیبوون و نائارامییە جۆراوجۆرەکانی دیکەی وڵاتەکە «قەیرانێکی ڕامیاریی توندی لە پایتەختدا» دروست کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abrahamian |یەکەم=Ervand |سەردێڕ=Iran Between Two Revolutions |ساڵ=١٩٨٢|پەڕەکان=١١٦–١١٧|ژپنک=٠٦٩١٠٥٣٤٢١|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press}}</ref> تا ساڵی ١٩٢١، [[ئێرانی قاجاڕ]] گەندەڵ و بێکارامە بوو.<ref name="fouman.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |سەردێڕ=The Iranian History 1921 AD<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101103070537/http://fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەتەوە دەوڵەمەندەکە بە نەوت تا ڕادەیەک پشتی بە [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیای قەیسەری]] دەبەست بۆ پشتیوانیی سەربازی و ئابووری. جەنگە ناوخۆیییەکان لە سەرەتای ئەو دەیەدا ھەڕەشەیان لە حکوومەت کردبوو، و تاقە ھێزی سەربازیی ڕێکخراو لەو کاتەدا [[لیوای کازاکی فارس|لیوای کازاک]] بوو.<ref name="iranchamber.com">[https://www.iranchamber.com/history/pahlavi/pahlavi.php History of Iran: Pahlavi Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> [[ئەحمەد شا|ئەحمەد شای قاجاڕ]]، شای ئەو کاتی ئێران، تەنھا لە ساڵی ١٩٠٩ لە تەمەنی یازدە ساڵیدا تاجی لەسەر نرابوو و وەک فەرمانڕەوایەکی بێھێز و بێکارامە دادەنرا،<ref name="ReferenceA">[https://www.iranchamber.com/history/qajar/qajar.php History of Iran: Qajar Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> بەتایبەتی دوای داگیرکارییەکانی بەریتانیا، ڕووسیا و عوسمانی لە ئێران لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا. لە ساڵی ١٩١١دا، کاتێک شاری پایتەخت، تاران، لەلایەن ڕووسەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، ھۆزە چەکدارەکانی [[بەختیاری]]، لە جیاتی سەربازە ڕێکخراوەکانی ئێران، داگیرکەرانیان دەرکرد.<ref name="ReferenceA"/> ئەمەش ناوبانگی حکوومەتی زیاتر کەم کردەوە، و لە کاتی جەنگدا نزیکەی بێدەسەڵاتی کرد.{{citation needed|date = February 2013}} بەریتانیا، کە ڕۆڵێکی سەرەکیی لە ئێراندا دەگێڕا، بەھۆی بێتواناییی حکوومەتی قاجاڕ لە فەرمانڕەواییکردن بە شێوەیەکی کارامە، نیگەران بوو.<ref name="fouman.com"/> ئەم بێکارامەیییە پێشینەی ململانێی دەسەڵات بوو لە نێوان بەریتانیا و ڕووسیای سۆڤیەت، کە ھەر نەتەوەیەک ھیوای دەخواست کۆنترۆڵی ئێران بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Great War Episode: Persian Coup D'Ètat February 1921 |ناونیشان=https://realtimehistory.net/blogs/news/new-great-war-episode-persian-coup-detat-february-1921 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=RTH - Real Time History GmbH |زمان=en}}</ref> لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢١دا، ژەنەڕاڵی بەریتانی [[ئێدمۆند ئایرۆنساید]] بڕیاری دا پلەی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] بەرز بکاتەوە، کە سەرکردایەتیی بەتالیۆنی تەورێزی دەکرد، بۆ سەرکردایەتیکردنی تەواوی لیواکە.<ref name="GhaniGhanī2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Cyrus Ghani|نووسەر٢=Sīrūs Ghanī|سەردێڕ=Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VGZItY9kL0AC&pg=PA147|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٦٢٩-٤|پەڕەکان=١٤٧–}}</ref> نزیکەی مانگێک دواتر، لەژێر ڕێنماییی بەریتانیادا، مەفرەزە بەھێزەکەی ڕەزا خان کە ٣،٠٠٠–٤،٠٠٠ کەس بوون لە لیوای کازاک گەیشتنە [[تاران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 10 Amazing Facts about Rezā Shāh |ناونیشان=https://www.discoverwalks.com/blog/iran/top-10-amazing-facts-about-reza-shah/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Discover Walks Blog |زمان=en-US}}</ref> == کودەتا و ڕووداوەکانی دواتر == === ڕەزا خان دەست بەسەر تاراندا دەگرێت === لە ١٨ی شوباتی ١٩٢١دا، کازاکەکان گەیشتنە تاران و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بوونەوە.<ref name="iranchamber.com"/> لە بەرەبەیانی ٢١ی شوباتدا، چوونە ناو شارەکە.<ref name=katouzian/> باس لەوە دەکرێت تەنھا چەند پۆلیسێک، کە غافڵگیر کرابوون، لە ناوەندی تاران کوژراون یان بریندار بوون.<ref name=katouzian>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Katouzian |یەکەم=Homa |ساڵ=٢٠٠٦|chapter=The 1921 Coup |سەردێڕ=State and Society in Iran: The Eclipse of the Qajars and the Emergence of the Pahlavis |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=Tauris |پەڕەکان=٢٤٢–٢٦٧|ژپنک=١٨٤٥١١٢٧٢٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FzVANM0p29kC&pg=PA242}}</ref> ڕەزا خان بە پاڵپشتیی ھێزەکانی، کابینەکەی ناچار کرد ھەڵوەشێتەوە و سەرپەرشتیی دەستنیشانکردنی خۆی وەک وەزیری جەنگ کرد. ھەروەھا ڕەزا خان دڵنیای کردەوە کە ئەحمەد، کە ھێشتا وەک شا فەرمانڕەوایی دەکرد، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]<ref name="fouman.com"/> وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشان بکات. === پەیماننامە لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەت === لە ٢٦ی شوباتدا، حکوومەتە نوێیەکە [[پەیمانی دۆستایەتیی ڕووس و فارس (١٩٢١)|پەیماننامەیەکی دۆستایەتی]] لەگەڵ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] واژوو کرد، کە پێشتر ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا بوو. وەک ئەنجامێکی پەیماننامەکە، یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەندێک لە دامەزراوە ڕووسییەکانی پێشووی لە ئێران ھەڵگرت، ھەرچەندە دیپلۆماتە سۆڤیەتییەکان دڵنیایان کردەوە کە ڕێگە بە نەتەوەکەیان بدرێت بە سەربازەکانیان لە ئێران دەستوەردان بکەن، تا ئەو کاتەی دەستوەردانەکە «بەرگری لە خۆکردن» بێت.<ref name="fouman.com"/> ھەروەھا یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەر ھێڵێکی ئاسن و بەندەرێکی خاوەندارێتیی ڕووسیا لە ئێران ھەڵگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Foundation |یەکەم=Encyclopaedia Iranica |سەردێڕ=Welcome to Encyclopaedia Iranica |ناونیشان=https://iranicaonline.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=iranicaonline.org |زمان=en-US}}</ref> === گۆڕینی سەرۆک وەزیرانەکان === پێش کودەتایەکە، [[ئەحمەد قەوام]]، پارێزگاری [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]]، دڵسۆزیی خۆی بۆ خانەدانی قاجاڕ دووپات کردبووەوە. کاتێک ڕەتی کردەوە دان بەو حکوومەتەدا بنێت کە لەلایەن ڕەزا خانەوە دامەزرابوو،<ref name="fouman.com"/> لە تاران زیندانی کرا. لە ماوەی زیندانیکردنیدا، قەوام ڕقێکی زۆری لەو پیاوە دروست کرد کە دەستگیری کردبوو، واتە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]]، کە ئێستا سەرۆکی ژەندرمه بوو.{{citation needed|date = February 2013}} [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، کە وەک سەرۆک وەزیران دامەزرابوو، لە ٢٥ی ئایاردا بە فەرمانی ئەحمەد شا لە پایەکەی لادرا. ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، قەوام لە زیندان ئازاد کرا و پایەکەی پێشووی تەباتەبایی پێ درا.{{citation needed|date = February 2013}} عەقید پسیان ڕەتی کردەوە ئەم ناپاکی لە ئامانجەکانی کودەتایەکەی ئێرانی دیموکرات قبووڵ بکات و دەستی کرد بە کۆکردنەوەی پشتیوانیی جەماوەری و زۆرێک لە ھۆزەکان بۆ پێکھێنانی ھێزەکەی ڕوویان تێ کرد. === کپکردنەوەی ڕاپەڕینە ناوخۆیییەکان === ==== ڕاپەڕینی پسیان ==== دوای ئەوەی قەوام کرا بە سەرۆک وەزیران، یەکێک لە سەرکردەکانی کودەتایەکە و سەرۆکی ئەوکاتی ژەندرمە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]] دژی سیستمە نوێیەکە و لەناوچوونی بنەما دیموکراتییەکان وەستایەوە کە خۆی و زۆرێک لە ھۆزە ئێرانییەکانی ھاوڕێی لەپێناویدا جەنگابوون، و بەو ھۆیەشەوە تارانی جێھێشت. زۆری پێ نەچوو لە سەرووی سوپایەکی یاخیبووەوە، پسیان چوو بۆ شەڕ لەگەڵ سوپای چەند پارێزگارێکی ناوچەکە. بەڵام لە کۆتاییدا یاخیبووەکان شکستیان ھێنا و ڕەزا خان فەرمانی دا کە پسیان سەرببڕدرێت و سەرەکەی بگەڕێندرێتەوە بۆ تاران و نمایش بکرێت بۆ ئەوەی بسەلمێنرێت کە پسیان، کە ئێستا پاڵەوانێکی نەتەوەیییە، مردووە تا ڕاپەڕینەکانی دیکە کپ بکرێنەوە.<ref name="fouman.com"/> [[کوردەکانی خۆراسان|کوردەکانی خۆراسان]]یش لە ھەمان ساڵدا ڕاپەڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cottam |یەکەم=Richard W. |ساڵ=١٩٧٩|سەردێڕ=Nationalism in Iran |شوێن=Pittsburgh |بڵاوکەرەوە=University of Pittsburgh Press |ژپنک=٠٨٢٢٩٥٢٩٩٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Piscatori |یەکەم١=James |سەردێڕ=Law, Personalities, and Politics of the Middle East: Essays in Honor of Majid Khadduri |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٢٩-٧٢٨٦٨-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=55mfDwAAQBAJ&dq=1921+Kurds+of+Khorasan+revolt&pg=PT160 |زمان=en}}</ref> ==== ھەڵمەتی گێڵان ==== ھەڵمەتی سەر [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران|کۆماری گێڵان]] لە سەرەتای تەممووزی ١٩٢١دا، لەلایەن ھێزی سەرەکیی کازاکەوە، بە سەرۆکایەتیی ڤسیڤۆلۆد ستارۆسێلسکی ئەنجام درا.<ref name=katouzian/> دوای ئۆپەراسیۆنێکی ژەندرمە، بە سەرۆکایەتیی حەبیبوڵڵا خان (شیبانی)، ئەوان [[پارێزگای مازەندەران|پارێزگای مازەندەران]]یان پاک کردەوە و چوونە ناو [[پارێزگای گێڵان|پارێزگای گێڵان]].<ref name=katouzian/> لە ٢٠ی ئابدا، پێش گەیشتنی کازاکەکان، یاخیبووەکان لە [[ڕەشت]] کشانەوە و بەرەو [[بەندەر ئەنزەلی|ئەنزەلی]] پاشەکشەیان کرد.<ref name=katouzian/> کازاکەکان لە ٢٤ی ئابدا چوونە ناو ڕەشت.<ref name=katouzian/> ھەرچەندە ڕاوەدوونانی زیاتری شۆڕشگێڕەکان لە خومام و پیربازاڕ سەرکەوتوو بوو، بەڵام کەوتنە ژێر بۆردومانی قورسی تۆپخانەکانی کەشتیگەلی سۆڤیەت لە [[دەریای قەزوین]].<ref name=katouzian/> سەرەتا وابڕوا دەکرا کە تەواوی ھێزە ٧٠٠ کەسییەکە، بە سەرۆکایەتیی ڕەزا خان، لەم ڕووداوەدا لەناوچووبن، ھەرچەندە دواتر ڕێژەی ڕاستەقینەی قوربانییەکان بە نزیکەی ١٠٪ دیاری کرا، و ئەوانی تریش لە کاتی بۆردومانەکەدا بڵاوەیان لێ کرد.<ref name=katouzian/> لە ئەنجامدا ستارۆسێلسکی فەرمانی چۆڵکردنی ڕەشتی دا.<ref name=katouzian/> کۆماری سۆڤیەتی گێڵان بە فەرمی لە ئەیلوولی ١٩٢١دا کۆتایی پێ ھات. [[میرزا کووچەک خان|میرزا]] و ھاوڕێ ئەڵمانییەکەی گاوۆک (ھۆشەنگ) لە چیاکانی خاڵخاڵ بە تەنیا مانەوە و بەھۆی سەرمابردووییەوە مردن.{{citation needed|date = February 2013}} ==== ڕاپەڕینی کورد ==== {{سەرەکی|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٢١]] nabi8htpp32u9n6ihe8z7xjkcfkc8l6 1593160 1593154 2026-06-22T16:00:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|1921 Persian coup d'état}} 1593160 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = کودەتای ١٩٢١ی ئێران | partof = | image = YaranKudeta3Esfand1299.jpg | caption = لە وێنەکەدا: [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]، مەسعوود کەیھان، عەقید گلێرووپ (فەرماندەی ژەندرمەری)، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، [[حوسێن دادگەر]]، حەسەن موشار، عەلی ڕیازی، کازم خان سەیاح. (١٩٢١) | date = ٢٢ی شوباتی ١٩٢١<ref name="GhaniGhanī2001"/> | place = [[تاران]]، [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] | result = سەرکەوتنی [[لیوای کازاکی فارس]] * دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن [[زیاولەدین تەباتەبایی|سەید زیاودین تەباتەبایی]] * ھەڵوەشاندنەوەی [[حکوومەتی خۆسەری خۆراسان]] و [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] * بەردەوامیی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک]] تا ١٩٢٢ * لاوازبوونی کۆنترۆڵی ئێران بەسەر [[میرنشینی موحەممەرە]] تا [[ڕاپەڕینی شێخ خەزعەل|١٩٢٥]] | combatant2 = [[لیوای کازاکی فارس]]<br />''پشتیوانیکراو لەلایەن:''<br />{{flag|United Kingdom|شانشینی یەکگرتوو}} | combatants_header = حکوومەت–یاخیبووان | combatant1 = {{flagcountry|Qajar Iran|ئێرانی قاجاڕ}}<br/>{{bulletedlist|[[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]]}} | commander2 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[زیاولەدین تەباتەبایی|زیاودین تەباتەبایی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[ئەحمەد ئەمیر-ئەحمەدی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[مەحموود میر-جەلالی]]<br>{{flagicon|United Kingdom}} [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]]<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref><ref>[English amongst Persians by Denis Wright]</ref> | commander1 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[فەتحوڵڵا خان ئەکبەر]] | strength2 = ١،٥٠٠ کازاکی فارس<br>١٠٠ ژەندرمەی <ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref> | strength1 = | casualties2 = | casualties1 = چەند پۆلیسێک لە تاران لە کاتی کودەتایەکەدا کوژران یان بریندار بوون }} '''کودەتای ١٩٢١ی ئێران''' کە لە [[ئێران]] بە '''کودەتای ٣ی ئەسفەندی ١٢٩٩''' ({{langx|fa|کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹}} بە مێژووی [[کۆچی ھەتاوی|ھەتاویی فارسی]]) ناسراوە، ئاماژەیە بۆ چەندین ڕووداوی گەورە لە [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] لە ساڵی ١٩٢١دا، کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی لادانی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]] و دامەزراندنی [[شانشینی پەھلەوی|خانەدانی پەھلەوی]] وەک ماڵی فەرمانڕەوای ئێران لە ساڵی ١٩٢٥دا. ڕووداوەکان بە [[کودەتا]]یەکی [[لیوای کازاکی فارس]] بە سەرۆکایەتیی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] لە ٢٢ی شوباتی ١٩٢١ دەستی پێ کرد.<ref name="GhaniGhanī2001"/> ئاستی وردی تێوەگلانی [[شانشینی یەکگرتوو]] لە کودەتایەکەدا وەک بابەتێکی مشتومڕی مێژوویی ماوەتەوە، بەڵام نزیکەی دڵنیایی ھەیە کە [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]] ڕاوێژی بە پیلانگێڕان داوە.<ref>''The Cambridge History of Iran'', vol. 7 (1991); pp. 210, 219–220</ref><ref>p. 313 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi= 10.1080/00210867808701547|سەردێڕ= Class Structure and Political Power in Iran since 1796 |دوایین=Keddie|یەکەم=Nikki R.|journal=Iranian Studies|بەرگ=١١|issue=1/4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٣٠٥–٣٣٠| jstor = 4310304}}</ref><ref>p. 538 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Nationalist Trends in Iran, 1921–1926|دوایین=Katouzian|یەکەم=Homayoun|journal=International Journal of Middle East Studies|بەرگ=١٠|issue=4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٥٣٣–٥٥١| jstor = 162216|doi=10.1017/s0020743800051321|s2cid=163139538}}</ref> بەم کودەتایە [[زیاولەدین تەباتەبایی]] دەسەڵاتی گرتە دەست و بوو بە سەرۆک وەزیران. کودەتایەکە تا ڕادەیەکی زۆر بێ خوێنڕشتن بوو و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بووەوە. ڕەزا خان بە ھێزە فراوانکراوەکانی و لیوای کازاکەوە، ھەڵمەتی سەربازیی سەرکەوتووی بۆ لەناوبردنی بزووتنەوە جوداخواز و ناڕازییەکان لە [[تەورێز]]، [[مەشھەد]] و [[بزووتنەوەی جەنگەڵی گێڵان|جەنگەڵییەکان]] لە [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] دەست پێ کرد. [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ھەڵمەتەکە]] دژی [[سمکۆی شکاک]] و [[کورد|کوردەکان]] کەمتر سەرکەوتوو بوو و تا ساڵی ١٩٢٢ بەردەوام بوو، ھەرچەندە لە کۆتاییدا بە سەرکەوتنی ئێران کۆتایی ھات. == پێشینە == لە کۆتاییی ساڵی ١٩٢٠دا، [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] لە [[ڕەشت]] خەریکی ئامادەکاری بوو بۆ ڕێپێوان بەرەو تاران بە «ھێزێکی گەریلای ١،٥٠٠ کەسی لە جەنگەڵی، کورد، ئەرمەنی و ئازەربایجانییەکان»، کە لەلایەن [[سوپای سوور]]ی [[بۆلشێڤیک|بۆلشێڤیکەکان]]ەوە پشتیوانی دەکران. ئەم ڕاستییە، لەگەڵ تێکچوون، یاخیبوون و نائارامییە جۆراوجۆرەکانی دیکەی وڵاتەکە «قەیرانێکی ڕامیاریی توندی لە پایتەختدا» دروست کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abrahamian |یەکەم=Ervand |سەردێڕ=Iran Between Two Revolutions |ساڵ=١٩٨٢|پەڕەکان=١١٦–١١٧|ژپنک=٠٦٩١٠٥٣٤٢١|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press}}</ref> تا ساڵی ١٩٢١، [[ئێرانی قاجاڕ]] گەندەڵ و بێکارامە بوو.<ref name="fouman.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |سەردێڕ=The Iranian History 1921 AD<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101103070537/http://fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەتەوە دەوڵەمەندەکە بە نەوت تا ڕادەیەک پشتی بە [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیای قەیسەری]] دەبەست بۆ پشتیوانیی سەربازی و ئابووری. جەنگە ناوخۆیییەکان لە سەرەتای ئەو دەیەدا ھەڕەشەیان لە حکوومەت کردبوو، و تاقە ھێزی سەربازیی ڕێکخراو لەو کاتەدا [[لیوای کازاکی فارس|لیوای کازاک]] بوو.<ref name="iranchamber.com">[https://www.iranchamber.com/history/pahlavi/pahlavi.php History of Iran: Pahlavi Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> [[ئەحمەد شا|ئەحمەد شای قاجاڕ]]، شای ئەو کاتی ئێران، تەنھا لە ساڵی ١٩٠٩ لە تەمەنی یازدە ساڵیدا تاجی لەسەر نرابوو و وەک فەرمانڕەوایەکی بێھێز و بێکارامە دادەنرا،<ref name="ReferenceA">[https://www.iranchamber.com/history/qajar/qajar.php History of Iran: Qajar Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> بەتایبەتی دوای داگیرکارییەکانی بەریتانیا، ڕووسیا و عوسمانی لە ئێران لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا. لە ساڵی ١٩١١دا، کاتێک شاری پایتەخت، تاران، لەلایەن ڕووسەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، ھۆزە چەکدارەکانی [[بەختیاری]]، لە جیاتی سەربازە ڕێکخراوەکانی ئێران، داگیرکەرانیان دەرکرد.<ref name="ReferenceA"/> ئەمەش ناوبانگی حکوومەتی زیاتر کەم کردەوە، و لە کاتی جەنگدا نزیکەی بێدەسەڵاتی کرد.{{citation needed|date = February 2013}} بەریتانیا، کە ڕۆڵێکی سەرەکیی لە ئێراندا دەگێڕا، بەھۆی بێتواناییی حکوومەتی قاجاڕ لە فەرمانڕەواییکردن بە شێوەیەکی کارامە، نیگەران بوو.<ref name="fouman.com"/> ئەم بێکارامەیییە پێشینەی ململانێی دەسەڵات بوو لە نێوان بەریتانیا و ڕووسیای سۆڤیەت، کە ھەر نەتەوەیەک ھیوای دەخواست کۆنترۆڵی ئێران بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Great War Episode: Persian Coup D'Ètat February 1921 |ناونیشان=https://realtimehistory.net/blogs/news/new-great-war-episode-persian-coup-detat-february-1921 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=RTH - Real Time History GmbH |زمان=en}}</ref> لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢١دا، ژەنەڕاڵی بەریتانی [[ئێدمۆند ئایرۆنساید]] بڕیاری دا پلەی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] بەرز بکاتەوە، کە سەرکردایەتیی بەتالیۆنی تەورێزی دەکرد، بۆ سەرکردایەتیکردنی تەواوی لیواکە.<ref name="GhaniGhanī2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Cyrus Ghani|نووسەر٢=Sīrūs Ghanī|سەردێڕ=Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VGZItY9kL0AC&pg=PA147|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٦٢٩-٤|پەڕەکان=١٤٧–}}</ref> نزیکەی مانگێک دواتر، لەژێر ڕێنماییی بەریتانیادا، مەفرەزە بەھێزەکەی ڕەزا خان کە ٣،٠٠٠–٤،٠٠٠ کەس بوون لە لیوای کازاک گەیشتنە [[تاران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 10 Amazing Facts about Rezā Shāh |ناونیشان=https://www.discoverwalks.com/blog/iran/top-10-amazing-facts-about-reza-shah/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Discover Walks Blog |زمان=en-US}}</ref> == کودەتا و ڕووداوەکانی دواتر == === ڕەزا خان دەست بەسەر تاراندا دەگرێت === لە ١٨ی شوباتی ١٩٢١دا، کازاکەکان گەیشتنە تاران و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بوونەوە.<ref name="iranchamber.com"/> لە بەرەبەیانی ٢١ی شوباتدا، چوونە ناو شارەکە.<ref name=katouzian/> باس لەوە دەکرێت تەنھا چەند پۆلیسێک، کە غافڵگیر کرابوون، لە ناوەندی تاران کوژراون یان بریندار بوون.<ref name=katouzian>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Katouzian |یەکەم=Homa |ساڵ=٢٠٠٦|chapter=The 1921 Coup |سەردێڕ=State and Society in Iran: The Eclipse of the Qajars and the Emergence of the Pahlavis |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=Tauris |پەڕەکان=٢٤٢–٢٦٧|ژپنک=١٨٤٥١١٢٧٢٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FzVANM0p29kC&pg=PA242}}</ref> ڕەزا خان بە پاڵپشتیی ھێزەکانی، کابینەکەی ناچار کرد ھەڵوەشێتەوە و سەرپەرشتیی دەستنیشانکردنی خۆی وەک وەزیری جەنگ کرد. ھەروەھا ڕەزا خان دڵنیای کردەوە کە ئەحمەد، کە ھێشتا وەک شا فەرمانڕەوایی دەکرد، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]<ref name="fouman.com"/> وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشان بکات. === پەیماننامە لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەت === لە ٢٦ی شوباتدا، حکوومەتە نوێیەکە [[پەیمانی دۆستایەتیی ڕووس و فارس (١٩٢١)|پەیماننامەیەکی دۆستایەتی]] لەگەڵ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] واژوو کرد، کە پێشتر ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا بوو. وەک ئەنجامێکی پەیماننامەکە، یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەندێک لە دامەزراوە ڕووسییەکانی پێشووی لە ئێران ھەڵگرت، ھەرچەندە دیپلۆماتە سۆڤیەتییەکان دڵنیایان کردەوە کە ڕێگە بە نەتەوەکەیان بدرێت بە سەربازەکانیان لە ئێران دەستوەردان بکەن، تا ئەو کاتەی دەستوەردانەکە «بەرگری لە خۆکردن» بێت.<ref name="fouman.com"/> ھەروەھا یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەر ھێڵێکی ئاسن و بەندەرێکی خاوەندارێتیی ڕووسیا لە ئێران ھەڵگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Foundation |یەکەم=Encyclopaedia Iranica |سەردێڕ=Welcome to Encyclopaedia Iranica |ناونیشان=https://iranicaonline.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=iranicaonline.org |زمان=en-US}}</ref> === گۆڕینی سەرۆک وەزیرانەکان === پێش کودەتایەکە، [[ئەحمەد قەوام]]، پارێزگاری [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]]، دڵسۆزیی خۆی بۆ خانەدانی قاجاڕ دووپات کردبووەوە. کاتێک ڕەتی کردەوە دان بەو حکوومەتەدا بنێت کە لەلایەن ڕەزا خانەوە دامەزرابوو،<ref name="fouman.com"/> لە تاران زیندانی کرا. لە ماوەی زیندانیکردنیدا، قەوام ڕقێکی زۆری لەو پیاوە دروست کرد کە دەستگیری کردبوو، واتە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]]، کە ئێستا سەرۆکی ژەندرمه بوو.{{citation needed|date = February 2013}} [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، کە وەک سەرۆک وەزیران دامەزرابوو، لە ٢٥ی ئایاردا بە فەرمانی ئەحمەد شا لە پایەکەی لادرا. ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، قەوام لە زیندان ئازاد کرا و پایەکەی پێشووی تەباتەبایی پێ درا.{{citation needed|date = February 2013}} عەقید پسیان ڕەتی کردەوە ئەم ناپاکی لە ئامانجەکانی کودەتایەکەی ئێرانی دیموکرات قبووڵ بکات و دەستی کرد بە کۆکردنەوەی پشتیوانیی جەماوەری و زۆرێک لە ھۆزەکان بۆ پێکھێنانی ھێزەکەی ڕوویان تێ کرد. === کپکردنەوەی ڕاپەڕینە ناوخۆیییەکان === ==== ڕاپەڕینی پسیان ==== دوای ئەوەی قەوام کرا بە سەرۆک وەزیران، یەکێک لە سەرکردەکانی کودەتایەکە و سەرۆکی ئەوکاتی ژەندرمە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]] دژی سیستمە نوێیەکە و لەناوچوونی بنەما دیموکراتییەکان وەستایەوە کە خۆی و زۆرێک لە ھۆزە ئێرانییەکانی ھاوڕێی لەپێناویدا جەنگابوون، و بەو ھۆیەشەوە تارانی جێھێشت. زۆری پێ نەچوو لە سەرووی سوپایەکی یاخیبووەوە، پسیان چوو بۆ شەڕ لەگەڵ سوپای چەند پارێزگارێکی ناوچەکە. بەڵام لە کۆتاییدا یاخیبووەکان شکستیان ھێنا و ڕەزا خان فەرمانی دا کە پسیان سەرببڕدرێت و سەرەکەی بگەڕێندرێتەوە بۆ تاران و نمایش بکرێت بۆ ئەوەی بسەلمێنرێت کە پسیان، کە ئێستا پاڵەوانێکی نەتەوەیییە، مردووە تا ڕاپەڕینەکانی دیکە کپ بکرێنەوە.<ref name="fouman.com"/> [[کوردەکانی خۆراسان|کوردەکانی خۆراسان]]یش لە ھەمان ساڵدا ڕاپەڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cottam |یەکەم=Richard W. |ساڵ=١٩٧٩|سەردێڕ=Nationalism in Iran |شوێن=Pittsburgh |بڵاوکەرەوە=University of Pittsburgh Press |ژپنک=٠٨٢٢٩٥٢٩٩٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Piscatori |یەکەم١=James |سەردێڕ=Law, Personalities, and Politics of the Middle East: Essays in Honor of Majid Khadduri |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٢٩-٧٢٨٦٨-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=55mfDwAAQBAJ&dq=1921+Kurds+of+Khorasan+revolt&pg=PT160 |زمان=en}}</ref> ==== ھەڵمەتی گێڵان ==== ھەڵمەتی سەر [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران|کۆماری گێڵان]] لە سەرەتای تەممووزی ١٩٢١دا، لەلایەن ھێزی سەرەکیی کازاکەوە، بە سەرۆکایەتیی ڤسیڤۆلۆد ستارۆسێلسکی ئەنجام درا.<ref name=katouzian/> دوای ئۆپەراسیۆنێکی ژەندرمە، بە سەرۆکایەتیی حەبیبوڵڵا خان (شیبانی)، ئەوان [[پارێزگای مازەندەران|پارێزگای مازەندەران]]یان پاک کردەوە و چوونە ناو [[پارێزگای گێڵان|پارێزگای گێڵان]].<ref name=katouzian/> لە ٢٠ی ئابدا، پێش گەیشتنی کازاکەکان، یاخیبووەکان لە [[ڕەشت]] کشانەوە و بەرەو [[بەندەر ئەنزەلی|ئەنزەلی]] پاشەکشەیان کرد.<ref name=katouzian/> کازاکەکان لە ٢٤ی ئابدا چوونە ناو ڕەشت.<ref name=katouzian/> ھەرچەندە ڕاوەدوونانی زیاتری شۆڕشگێڕەکان لە خومام و پیربازاڕ سەرکەوتوو بوو، بەڵام کەوتنە ژێر بۆردومانی قورسی تۆپخانەکانی کەشتیگەلی سۆڤیەت لە [[دەریای قەزوین]].<ref name=katouzian/> سەرەتا وابڕوا دەکرا کە تەواوی ھێزە ٧٠٠ کەسییەکە، بە سەرۆکایەتیی ڕەزا خان، لەم ڕووداوەدا لەناوچووبن، ھەرچەندە دواتر ڕێژەی ڕاستەقینەی قوربانییەکان بە نزیکەی ١٠٪ دیاری کرا، و ئەوانی تریش لە کاتی بۆردومانەکەدا بڵاوەیان لێ کرد.<ref name=katouzian/> لە ئەنجامدا ستارۆسێلسکی فەرمانی چۆڵکردنی ڕەشتی دا.<ref name=katouzian/> کۆماری سۆڤیەتی گێڵان بە فەرمی لە ئەیلوولی ١٩٢١دا کۆتایی پێ ھات. [[میرزا کووچەک خان|میرزا]] و ھاوڕێ ئەڵمانییەکەی گاوۆک (ھۆشەنگ) لە چیاکانی خاڵخاڵ بە تەنیا مانەوە و بەھۆی سەرمابردووییەوە مردن.{{citation needed|date = February 2013}} ==== ڕاپەڕینی کورد ==== {{سەرەکی|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|1921 Persian coup d'état}} [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٢١]] kve8doco4463ylo2e2ozll2b7u3fvy6 1593214 1593160 2026-06-22T17:06:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئێران|ئێران]]، [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]]، [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]، [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] و [[دەروازە:ڕووسیا|ڕووسیا]] 1593214 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = کودەتای ١٩٢١ی ئێران | partof = | image = YaranKudeta3Esfand1299.jpg | caption = لە وێنەکەدا: [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]، مەسعوود کەیھان، عەقید گلێرووپ (فەرماندەی ژەندرمەری)، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، [[حوسێن دادگەر]]، حەسەن موشار، عەلی ڕیازی، کازم خان سەیاح. (١٩٢١) | date = ٢٢ی شوباتی ١٩٢١<ref name="GhaniGhanī2001"/> | place = [[تاران]]، [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] | result = سەرکەوتنی [[لیوای کازاکی فارس]] * دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن [[زیاولەدین تەباتەبایی|سەید زیاودین تەباتەبایی]] * ھەڵوەشاندنەوەی [[حکوومەتی خۆسەری خۆراسان]] و [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] * بەردەوامیی [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک]] تا ١٩٢٢ * لاوازبوونی کۆنترۆڵی ئێران بەسەر [[میرنشینی موحەممەرە]] تا [[ڕاپەڕینی شێخ خەزعەل|١٩٢٥]] | combatant2 = [[لیوای کازاکی فارس]]<br />''پشتیوانیکراو لەلایەن:''<br />{{flag|United Kingdom|شانشینی یەکگرتوو}} | combatants_header = حکوومەت–یاخیبووان | combatant1 = {{flagcountry|Qajar Iran|ئێرانی قاجاڕ}}<br/>{{bulletedlist|[[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]]}} | commander2 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[زیاولەدین تەباتەبایی|زیاودین تەباتەبایی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[ئەحمەد ئەمیر-ئەحمەدی]]<br>{{flagicon|Qajar Iran}} [[مەحموود میر-جەلالی]]<br>{{flagicon|United Kingdom}} [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]]<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref><ref>[English amongst Persians by Denis Wright]</ref> | commander1 = {{flagicon|Qajar Iran}} [[فەتحوڵڵا خان ئەکبەر]] | strength2 = ١،٥٠٠ کازاکی فارس<br>١٠٠ ژەندرمەی <ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-of-1299-1921 ... as a result of his forcefulness and military achievements, had been chosen by Major General Edmund Ironside, head of Norperforce ...] ''COUP D’ETAT OF 1299/1921 ''</ref> | strength1 = | casualties2 = | casualties1 = چەند پۆلیسێک لە تاران لە کاتی کودەتایەکەدا کوژران یان بریندار بوون }} '''کودەتای ١٩٢١ی ئێران''' کە لە [[ئێران]] بە '''کودەتای ٣ی ئەسفەندی ١٢٩٩''' ({{langx|fa|کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹}} بە مێژووی [[کۆچی ھەتاوی|ھەتاویی فارسی]]) ناسراوە، ئاماژەیە بۆ چەندین ڕووداوی گەورە لە [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕ]] لە ساڵی ١٩٢١دا، کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی لادانی [[قاجاڕەکان|خانەدانی قاجاڕ]] و دامەزراندنی [[شانشینی پەھلەوی|خانەدانی پەھلەوی]] وەک ماڵی فەرمانڕەوای ئێران لە ساڵی ١٩٢٥دا. ڕووداوەکان بە [[کودەتا]]یەکی [[لیوای کازاکی فارس]] بە سەرۆکایەتیی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] لە ٢٢ی شوباتی ١٩٢١ دەستی پێ کرد.<ref name="GhaniGhanī2001"/> ئاستی وردی تێوەگلانی [[شانشینی یەکگرتوو]] لە کودەتایەکەدا وەک بابەتێکی مشتومڕی مێژوویی ماوەتەوە، بەڵام نزیکەی دڵنیایی ھەیە کە [[ئێدمۆند ئایرۆنساید، یەکەم بارۆن ئایرۆنساید|ئێدمۆند ئایرۆنساید]] ڕاوێژی بە پیلانگێڕان داوە.<ref>''The Cambridge History of Iran'', vol. 7 (1991); pp. 210, 219–220</ref><ref>p. 313 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi= 10.1080/00210867808701547|سەردێڕ= Class Structure and Political Power in Iran since 1796 |دوایین=Keddie|یەکەم=Nikki R.|journal=Iranian Studies|بەرگ=١١|issue=1/4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٣٠٥–٣٣٠| jstor = 4310304}}</ref><ref>p. 538 of {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Nationalist Trends in Iran, 1921–1926|دوایین=Katouzian|یەکەم=Homayoun|journal=International Journal of Middle East Studies|بەرگ=١٠|issue=4|ساڵ=١٩٧٨|پەڕەکان=٥٣٣–٥٥١| jstor = 162216|doi=10.1017/s0020743800051321|s2cid=163139538}}</ref> بەم کودەتایە [[زیاولەدین تەباتەبایی]] دەسەڵاتی گرتە دەست و بوو بە سەرۆک وەزیران. کودەتایەکە تا ڕادەیەکی زۆر بێ خوێنڕشتن بوو و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بووەوە. ڕەزا خان بە ھێزە فراوانکراوەکانی و لیوای کازاکەوە، ھەڵمەتی سەربازیی سەرکەوتووی بۆ لەناوبردنی بزووتنەوە جوداخواز و ناڕازییەکان لە [[تەورێز]]، [[مەشھەد]] و [[بزووتنەوەی جەنگەڵی گێڵان|جەنگەڵییەکان]] لە [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] دەست پێ کرد. [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ھەڵمەتەکە]] دژی [[سمکۆی شکاک]] و [[کورد|کوردەکان]] کەمتر سەرکەوتوو بوو و تا ساڵی ١٩٢٢ بەردەوام بوو، ھەرچەندە لە کۆتاییدا بە سەرکەوتنی ئێران کۆتایی ھات. == پێشینە == لە کۆتاییی ساڵی ١٩٢٠دا، [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران]] لە [[ڕەشت]] خەریکی ئامادەکاری بوو بۆ ڕێپێوان بەرەو تاران بە «ھێزێکی گەریلای ١،٥٠٠ کەسی لە جەنگەڵی، کورد، ئەرمەنی و ئازەربایجانییەکان»، کە لەلایەن [[سوپای سوور]]ی [[بۆلشێڤیک|بۆلشێڤیکەکان]]ەوە پشتیوانی دەکران. ئەم ڕاستییە، لەگەڵ تێکچوون، یاخیبوون و نائارامییە جۆراوجۆرەکانی دیکەی وڵاتەکە «قەیرانێکی ڕامیاریی توندی لە پایتەختدا» دروست کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abrahamian |یەکەم=Ervand |سەردێڕ=Iran Between Two Revolutions |ساڵ=١٩٨٢|پەڕەکان=١١٦–١١٧|ژپنک=٠٦٩١٠٥٣٤٢١|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press}}</ref> تا ساڵی ١٩٢١، [[ئێرانی قاجاڕ]] گەندەڵ و بێکارامە بوو.<ref name="fouman.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |سەردێڕ=The Iranian History 1921 AD<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101103070537/http://fouman.com/history/Iranian_History_1921.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەتەوە دەوڵەمەندەکە بە نەوت تا ڕادەیەک پشتی بە [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیای قەیسەری]] دەبەست بۆ پشتیوانیی سەربازی و ئابووری. جەنگە ناوخۆیییەکان لە سەرەتای ئەو دەیەدا ھەڕەشەیان لە حکوومەت کردبوو، و تاقە ھێزی سەربازیی ڕێکخراو لەو کاتەدا [[لیوای کازاکی فارس|لیوای کازاک]] بوو.<ref name="iranchamber.com">[https://www.iranchamber.com/history/pahlavi/pahlavi.php History of Iran: Pahlavi Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> [[ئەحمەد شا|ئەحمەد شای قاجاڕ]]، شای ئەو کاتی ئێران، تەنھا لە ساڵی ١٩٠٩ لە تەمەنی یازدە ساڵیدا تاجی لەسەر نرابوو و وەک فەرمانڕەوایەکی بێھێز و بێکارامە دادەنرا،<ref name="ReferenceA">[https://www.iranchamber.com/history/qajar/qajar.php History of Iran: Qajar Dynasty<!-- Bot generated title -->]</ref> بەتایبەتی دوای داگیرکارییەکانی بەریتانیا، ڕووسیا و عوسمانی لە ئێران لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا. لە ساڵی ١٩١١دا، کاتێک شاری پایتەخت، تاران، لەلایەن ڕووسەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، ھۆزە چەکدارەکانی [[بەختیاری]]، لە جیاتی سەربازە ڕێکخراوەکانی ئێران، داگیرکەرانیان دەرکرد.<ref name="ReferenceA"/> ئەمەش ناوبانگی حکوومەتی زیاتر کەم کردەوە، و لە کاتی جەنگدا نزیکەی بێدەسەڵاتی کرد.{{citation needed|date = February 2013}} بەریتانیا، کە ڕۆڵێکی سەرەکیی لە ئێراندا دەگێڕا، بەھۆی بێتواناییی حکوومەتی قاجاڕ لە فەرمانڕەواییکردن بە شێوەیەکی کارامە، نیگەران بوو.<ref name="fouman.com"/> ئەم بێکارامەیییە پێشینەی ململانێی دەسەڵات بوو لە نێوان بەریتانیا و ڕووسیای سۆڤیەت، کە ھەر نەتەوەیەک ھیوای دەخواست کۆنترۆڵی ئێران بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Great War Episode: Persian Coup D'Ètat February 1921 |ناونیشان=https://realtimehistory.net/blogs/news/new-great-war-episode-persian-coup-detat-february-1921 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=RTH - Real Time History GmbH |زمان=en}}</ref> لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢١دا، ژەنەڕاڵی بەریتانی [[ئێدمۆند ئایرۆنساید]] بڕیاری دا پلەی [[ڕەزا شا|ڕەزا خان]] بەرز بکاتەوە، کە سەرکردایەتیی بەتالیۆنی تەورێزی دەکرد، بۆ سەرکردایەتیکردنی تەواوی لیواکە.<ref name="GhaniGhanī2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Cyrus Ghani|نووسەر٢=Sīrūs Ghanī|سەردێڕ=Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VGZItY9kL0AC&pg=PA147|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=I.B.Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٦٢٩-٤|پەڕەکان=١٤٧–}}</ref> نزیکەی مانگێک دواتر، لەژێر ڕێنماییی بەریتانیادا، مەفرەزە بەھێزەکەی ڕەزا خان کە ٣،٠٠٠–٤،٠٠٠ کەس بوون لە لیوای کازاک گەیشتنە [[تاران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 10 Amazing Facts about Rezā Shāh |ناونیشان=https://www.discoverwalks.com/blog/iran/top-10-amazing-facts-about-reza-shah/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Discover Walks Blog |زمان=en-US}}</ref> == کودەتا و ڕووداوەکانی دواتر == === ڕەزا خان دەست بەسەر تاراندا دەگرێت === لە ١٨ی شوباتی ١٩٢١دا، کازاکەکان گەیشتنە تاران و ڕووبەڕووی بەرگرییەکی کەم بوونەوە.<ref name="iranchamber.com"/> لە بەرەبەیانی ٢١ی شوباتدا، چوونە ناو شارەکە.<ref name=katouzian/> باس لەوە دەکرێت تەنھا چەند پۆلیسێک، کە غافڵگیر کرابوون، لە ناوەندی تاران کوژراون یان بریندار بوون.<ref name=katouzian>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Katouzian |یەکەم=Homa |ساڵ=٢٠٠٦|chapter=The 1921 Coup |سەردێڕ=State and Society in Iran: The Eclipse of the Qajars and the Emergence of the Pahlavis |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=Tauris |پەڕەکان=٢٤٢–٢٦٧|ژپنک=١٨٤٥١١٢٧٢٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FzVANM0p29kC&pg=PA242}}</ref> ڕەزا خان بە پاڵپشتیی ھێزەکانی، کابینەکەی ناچار کرد ھەڵوەشێتەوە و سەرپەرشتیی دەستنیشانکردنی خۆی وەک وەزیری جەنگ کرد. ھەروەھا ڕەزا خان دڵنیای کردەوە کە ئەحمەد، کە ھێشتا وەک شا فەرمانڕەوایی دەکرد، [[زیاولەدین تەباتەبایی]]<ref name="fouman.com"/> وەک سەرۆک وەزیران دەستنیشان بکات. === پەیماننامە لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەت === لە ٢٦ی شوباتدا، حکوومەتە نوێیەکە [[پەیمانی دۆستایەتیی ڕووس و فارس (١٩٢١)|پەیماننامەیەکی دۆستایەتی]] لەگەڵ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] واژوو کرد، کە پێشتر ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا بوو. وەک ئەنجامێکی پەیماننامەکە، یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەندێک لە دامەزراوە ڕووسییەکانی پێشووی لە ئێران ھەڵگرت، ھەرچەندە دیپلۆماتە سۆڤیەتییەکان دڵنیایان کردەوە کە ڕێگە بە نەتەوەکەیان بدرێت بە سەربازەکانیان لە ئێران دەستوەردان بکەن، تا ئەو کاتەی دەستوەردانەکە «بەرگری لە خۆکردن» بێت.<ref name="fouman.com"/> ھەروەھا یەکێتیی سۆڤیەت دەستی لە ھەر ھێڵێکی ئاسن و بەندەرێکی خاوەندارێتیی ڕووسیا لە ئێران ھەڵگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Foundation |یەکەم=Encyclopaedia Iranica |سەردێڕ=Welcome to Encyclopaedia Iranica |ناونیشان=https://iranicaonline.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=iranicaonline.org |زمان=en-US}}</ref> === گۆڕینی سەرۆک وەزیرانەکان === پێش کودەتایەکە، [[ئەحمەد قەوام]]، پارێزگاری [[پارێزگای خۆراسان|خۆراسان]]، دڵسۆزیی خۆی بۆ خانەدانی قاجاڕ دووپات کردبووەوە. کاتێک ڕەتی کردەوە دان بەو حکوومەتەدا بنێت کە لەلایەن ڕەزا خانەوە دامەزرابوو،<ref name="fouman.com"/> لە تاران زیندانی کرا. لە ماوەی زیندانیکردنیدا، قەوام ڕقێکی زۆری لەو پیاوە دروست کرد کە دەستگیری کردبوو، واتە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]]، کە ئێستا سەرۆکی ژەندرمه بوو.{{citation needed|date = February 2013}} [[زیاولەدین تەباتەبایی]]، کە وەک سەرۆک وەزیران دامەزرابوو، لە ٢٥ی ئایاردا بە فەرمانی ئەحمەد شا لە پایەکەی لادرا. ماوەیەکی کەم دوای ئەوە، قەوام لە زیندان ئازاد کرا و پایەکەی پێشووی تەباتەبایی پێ درا.{{citation needed|date = February 2013}} عەقید پسیان ڕەتی کردەوە ئەم ناپاکی لە ئامانجەکانی کودەتایەکەی ئێرانی دیموکرات قبووڵ بکات و دەستی کرد بە کۆکردنەوەی پشتیوانیی جەماوەری و زۆرێک لە ھۆزەکان بۆ پێکھێنانی ھێزەکەی ڕوویان تێ کرد. === کپکردنەوەی ڕاپەڕینە ناوخۆیییەکان === ==== ڕاپەڕینی پسیان ==== دوای ئەوەی قەوام کرا بە سەرۆک وەزیران، یەکێک لە سەرکردەکانی کودەتایەکە و سەرۆکی ئەوکاتی ژەندرمە عەقید [[محەممەد تەقی پسیان]] دژی سیستمە نوێیەکە و لەناوچوونی بنەما دیموکراتییەکان وەستایەوە کە خۆی و زۆرێک لە ھۆزە ئێرانییەکانی ھاوڕێی لەپێناویدا جەنگابوون، و بەو ھۆیەشەوە تارانی جێھێشت. زۆری پێ نەچوو لە سەرووی سوپایەکی یاخیبووەوە، پسیان چوو بۆ شەڕ لەگەڵ سوپای چەند پارێزگارێکی ناوچەکە. بەڵام لە کۆتاییدا یاخیبووەکان شکستیان ھێنا و ڕەزا خان فەرمانی دا کە پسیان سەرببڕدرێت و سەرەکەی بگەڕێندرێتەوە بۆ تاران و نمایش بکرێت بۆ ئەوەی بسەلمێنرێت کە پسیان، کە ئێستا پاڵەوانێکی نەتەوەیییە، مردووە تا ڕاپەڕینەکانی دیکە کپ بکرێنەوە.<ref name="fouman.com"/> [[کوردەکانی خۆراسان|کوردەکانی خۆراسان]]یش لە ھەمان ساڵدا ڕاپەڕین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cottam |یەکەم=Richard W. |ساڵ=١٩٧٩|سەردێڕ=Nationalism in Iran |شوێن=Pittsburgh |بڵاوکەرەوە=University of Pittsburgh Press |ژپنک=٠٨٢٢٩٥٢٩٩٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Piscatori |یەکەم١=James |سەردێڕ=Law, Personalities, and Politics of the Middle East: Essays in Honor of Majid Khadduri |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٢٩-٧٢٨٦٨-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=55mfDwAAQBAJ&dq=1921+Kurds+of+Khorasan+revolt&pg=PT160 |زمان=en}}</ref> ==== ھەڵمەتی گێڵان ==== ھەڵمەتی سەر [[کۆماری سۆسیالیستیی سۆڤیەتی ئێران|کۆماری گێڵان]] لە سەرەتای تەممووزی ١٩٢١دا، لەلایەن ھێزی سەرەکیی کازاکەوە، بە سەرۆکایەتیی ڤسیڤۆلۆد ستارۆسێلسکی ئەنجام درا.<ref name=katouzian/> دوای ئۆپەراسیۆنێکی ژەندرمە، بە سەرۆکایەتیی حەبیبوڵڵا خان (شیبانی)، ئەوان [[پارێزگای مازەندەران|پارێزگای مازەندەران]]یان پاک کردەوە و چوونە ناو [[پارێزگای گێڵان|پارێزگای گێڵان]].<ref name=katouzian/> لە ٢٠ی ئابدا، پێش گەیشتنی کازاکەکان، یاخیبووەکان لە [[ڕەشت]] کشانەوە و بەرەو [[بەندەر ئەنزەلی|ئەنزەلی]] پاشەکشەیان کرد.<ref name=katouzian/> کازاکەکان لە ٢٤ی ئابدا چوونە ناو ڕەشت.<ref name=katouzian/> ھەرچەندە ڕاوەدوونانی زیاتری شۆڕشگێڕەکان لە خومام و پیربازاڕ سەرکەوتوو بوو، بەڵام کەوتنە ژێر بۆردومانی قورسی تۆپخانەکانی کەشتیگەلی سۆڤیەت لە [[دەریای قەزوین]].<ref name=katouzian/> سەرەتا وابڕوا دەکرا کە تەواوی ھێزە ٧٠٠ کەسییەکە، بە سەرۆکایەتیی ڕەزا خان، لەم ڕووداوەدا لەناوچووبن، ھەرچەندە دواتر ڕێژەی ڕاستەقینەی قوربانییەکان بە نزیکەی ١٠٪ دیاری کرا، و ئەوانی تریش لە کاتی بۆردومانەکەدا بڵاوەیان لێ کرد.<ref name=katouzian/> لە ئەنجامدا ستارۆسێلسکی فەرمانی چۆڵکردنی ڕەشتی دا.<ref name=katouzian/> کۆماری سۆڤیەتی گێڵان بە فەرمی لە ئەیلوولی ١٩٢١دا کۆتایی پێ ھات. [[میرزا کووچەک خان|میرزا]] و ھاوڕێ ئەڵمانییەکەی گاوۆک (ھۆشەنگ) لە چیاکانی خاڵخاڵ بە تەنیا مانەوە و بەھۆی سەرمابردووییەوە مردن.{{citation needed|date = February 2013}} ==== ڕاپەڕینی کورد ==== {{سەرەکی|ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|1921 Persian coup d'état}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|شەڕ|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو|ڕووسیا}} [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٢١]] 20r5lt4s6iy47zc6qyqbyf09odlt0ze 0 296851 1593072 1592991 2026-06-22T12:02:36Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593072 wikitext text/x-wiki {{Location map+ | Iran | caption = شوێنی [[ورمێ]] لە [[ئێران]]ی ئەمڕۆدا | places = {{Location map~ | Iran | label = ئێران | lat_deg = -33.86 | lon_deg = 151.21 }} {{Location map~ | Iran | label = ورمێ | coordinates = {{coord|37|32|55|N|45|04|03|E|region:IR|display=inline,title}} }} }} '''ئەفشارەکانی ورمێ''' ({{langx|fa|افشارهای ارومیه}}) لقێکی [[ئەفشارییەکان|ھۆزی ئەفشار]]ن کە ناوەندەکەیان لە شاری [[ورمێ]]ی [[ئێران]]ە. لە ١٦٢٤/٢٥ تا ١٨٢٠/٢١، [[پارێزگاریی ورمێ]] بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەستی ئەفشارەکانی ورمێدا بووە. دوای ئەوە، تەنھا کەمیان وەک پارێزگار خزمەتیان کردووە، دوایینیان [[ئیمام قولی خان]] بووە، کە لە ١٨٧٩/٨٠ بووەتە پارێزگار.{{sfn|Kondo|1999|pp=550–553}} زۆرێک لە پارێزگارە ئەفشارەکانی ورمێ نازناوی دیاری «[[بێگلەربێگی]]»یان ھەڵگرتبوو،{{sfn|Oberling|1984|pp=582–586}} واتا پارێزگاری گشتی.{{sfn|Bournoutian|2021|p=4}} == مێژوو == [[فەتح عەلی خانی ئەفشار]] لە ساڵی ١٧٤٧ تا ١٧٤٨، و دیسانەوە لە ١٧٥٧ تا ١٧٦٢ لە دەسەڵاتدا بوو. ماوەیەکی کەم دوای ھاتنە سەر دەسەڵات، لەلایەن مەھدی خان ئەفشارەوە دەرکرا، کە دواتر لەلایەن [[ئیبراھیم ئەفشار|ئیبراھیم شا]] وەک پارێزگار دەستنیشان کرا.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} بەڵام دواتر مەھدی خان ئەفشار لەلایەن ئازاد خان ئەفغانەوە لادرا، و فەتح عەلی خان بوو بە جێگری ئەو. لە دوای مردنی نادر شا، خانەکانی ورمێ توانییان گەشە بکەن بۆ کۆنترۆڵکردنی کردەییی ھەموو زەوییەکانی [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]].{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} دوای ڕووخانی ئازاد خان ئەفغان، خەڵکی [[تەورێز]] داوایان لە فەتح عەلی خان کرد ببێتە فەرمانڕەوای نوێ. لە ساڵی ١٧٥٩دا، فەتح عەلی خان بەرەو [[خاننشینی قەرەباغ]] بەڕێ کەوت، کە بووە ھۆی گەمارۆیەکی ٦ مانگی و لە کۆتاییدا، [[پەنا عەلی خان]]، خانی [[خاننشینی قەرەباغ]]، قبووڵی کرد کە ببێتە ژێردەستەی فەتح عەلی. [[ئیبراھیم خەلیل خان]]ی کوڕی [[پەنا عەلی خان]] دوای گەمارۆکە بە بارمتە گیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوت= ١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_eaEDwAAQBAJ&q=when+did+Fath-Ali+Afshar+capture+Tabriz&pg=PA87 |بڵاوکەرەوە=John R. Perry |پەڕە=٨٦|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٦٦١٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ھێزە ھاوبەشەکانی [[کەریم خانی زەند]] و [[پەنا عەلی خان]] بەرەو ورمێ بەڕێ کەوتن، کە بووە ھۆی پاشەکشەی فەتح عەلی بۆ ناو شاری [[ورمێ]]. لە ئایاری ١٧٦٢دا، [[کەریم خانی زەند]] دووبارە ھێرشی کردەوە بە گرتنی شاری [[مەراغە]] و دواتر گەمارۆدانی شاری [[ورمێ]] بۆ ماوەی ٩ مانگ، کە بووە ھۆی گرتنی شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوت= ١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_eaEDwAAQBAJ&q=when+did+Fath-Ali+Afshar+capture+Tabriz&pg=PA87 |بڵاوکەرەوە=John R. Perry |پەڕە=٨٩|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٦٦١٠٢٥}}</ref> فەتح عەلی لە ساڵی ١٧٦٣ لە [[شیراز]] لە سێدارە درا. دوای مردنی [[فەتح عەلی خان]]، [[ڕوستەم خانی ئەفشار]] جێگەی گرتەوە.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} لە ساڵی ١٧٦٨دا، ڕەزا قولی خان ئەفشار جێگەی گرتەوە. لە ساڵی ١٧٧٢دا ئیمام قولی خان ئەفشار جێگەی گرتەوە. دوای مردنی کەریم خان زەند لە ساڵی ١٧٧٩، ئیمام قولی خان ئەفشار جارێکی دیکە ورمێی فراوان کردەوە. دەوترێت کە ئەو باجی لە [[موکریان|مەھاباد]]، [[ئەردەڵان|سنە]]، [[مەراغە]]، [[خاننشینی تەورێز|تەورێز]]، و [[خاننشینی خۆی|خۆی]] وەردەگرت.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} بەڵام لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٧٨٣دا سەرکردەی زەند [[عەلی موراد خانی زەند]] سوپایەکی نارد بۆ شکستپێھێنانی ئیمام قولی خان ئەفشار. ئەو توانی خانەکە بکوژێت و ئەمیر ئەسڵام خان ئەفشار وەک بووکەڵەیەکی زەند بخاتە سەر تەخت، بەڵام چەند مانگێک دواتر محەممەد قولی خان ئەفشار بە پاڵپشتیی سەرۆکە ئەفشارەکان ڕوخاندی.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٨٢٤دا پایەی پارێزگاری ورمێ نەما بەھۆی ئەوەی ئەفشارەکان کۆنترۆڵی پارێزگارییەکەیان لەدەست دا، بەڵام ئەفشارەکان بەردەوام بوون لە گێڕانی ڕۆڵێکی گرینگ لە ڕامیاریی ورمێدا.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} == سەرچاوەکان == [[پۆل:ورمێ]] 6twemafw9bzzvwosh1owtjhpwbllobc 1593155 1593072 2026-06-22T15:00:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1593155 wikitext text/x-wiki {{Location map+ | Iran | caption = شوێنی [[ورمێ]] لە [[ئێران]]ی ئەمڕۆدا | places = {{Location map~ | Iran | label = ئێران | lat_deg = -33.86 | lon_deg = 151.21 }} {{Location map~ | Iran | label = ورمێ | coordinates = {{coord|37|32|55|N|45|04|03|E|region:IR|display=inline,title}} }} }} '''ئەفشارەکانی ورمێ''' ({{langx|fa|افشارهای ارومیه}}) لقێکی [[ئەفشارییەکان|ھۆزی ئەفشار]]ن کە ناوەندەکەیان لە شاری [[ورمێ]]ی [[ئێران]]ە. لە ١٦٢٤/٢٥ تا ١٨٢٠/٢١، [[پارێزگاریی ورمێ]] بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەستی ئەفشارەکانی ورمێدا بووە. دوای ئەوە، تەنھا کەمیان وەک پارێزگار خزمەتیان کردووە، دوایینیان [[ئیمام قولی خان]] بووە، کە لە ١٨٧٩/٨٠ بووەتە پارێزگار.{{sfn|Kondo|1999|pp=550–553}} زۆرێک لە پارێزگارە ئەفشارەکانی ورمێ نازناوی دیاری «[[بێگلەربێگی]]»یان ھەڵگرتبوو،{{sfn|Oberling|1984|pp=582–586}} واتا پارێزگاری گشتی.{{sfn|Bournoutian|2021|p=4}} == مێژوو == [[فەتح عەلی خانی ئەفشار]] لە ساڵی ١٧٤٧ تا ١٧٤٨، و دیسانەوە لە ١٧٥٧ تا ١٧٦٢ لە دەسەڵاتدا بوو. ماوەیەکی کەم دوای ھاتنە سەر دەسەڵات، لەلایەن مەھدی خان ئەفشارەوە دەرکرا، کە دواتر لەلایەن [[ئیبراھیم ئەفشار|ئیبراھیم شا]] وەک پارێزگار دەستنیشان کرا.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} بەڵام دواتر مەھدی خان ئەفشار لەلایەن ئازاد خان ئەفغانەوە لادرا، و فەتح عەلی خان بوو بە جێگری ئەو. لە دوای مردنی نادر شا، خانەکانی ورمێ توانییان گەشە بکەن بۆ کۆنترۆڵکردنی کردەییی ھەموو زەوییەکانی [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]].{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} دوای ڕووخانی ئازاد خان ئەفغان، خەڵکی [[تەورێز]] داوایان لە فەتح عەلی خان کرد ببێتە فەرمانڕەوای نوێ. لە ساڵی ١٧٥٩دا، فەتح عەلی خان بەرەو [[خاننشینی قەرەباغ]] بەڕێ کەوت، کە بووە ھۆی گەمارۆیەکی ٦ مانگی و لە کۆتاییدا، [[پەنا عەلی خان]]، خانی [[خاننشینی قەرەباغ]]، قبووڵی کرد کە ببێتە ژێردەستەی فەتح عەلی. [[ئیبراھیم خەلیل خان]]ی کوڕی [[پەنا عەلی خان]] دوای گەمارۆکە بە بارمتە گیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوت= ١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_eaEDwAAQBAJ&q=when+did+Fath-Ali+Afshar+capture+Tabriz&pg=PA87 |بڵاوکەرەوە=John R. Perry |پەڕە=٨٦|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٦٦١٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ھێزە ھاوبەشەکانی [[کەریم خانی زەند]] و [[پەنا عەلی خان]] بەرەو ورمێ بەڕێ کەوتن، کە بووە ھۆی پاشەکشەی فەتح عەلی بۆ ناو شاری [[ورمێ]]. لە ئایاری ١٧٦٢دا، [[کەریم خانی زەند]] دووبارە ھێرشی کردەوە بە گرتنی شاری [[مەراغە]] و دواتر گەمارۆدانی شاری [[ورمێ]] بۆ ماوەی ٩ مانگ، کە بووە ھۆی گرتنی شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوت= ١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_eaEDwAAQBAJ&q=when+did+Fath-Ali+Afshar+capture+Tabriz&pg=PA87 |بڵاوکەرەوە=John R. Perry |پەڕە=٨٩|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٦٦١٠٢٥}}</ref> فەتح عەلی لە ساڵی ١٧٦٣ لە [[شیراز]] لە سێدارە درا. دوای مردنی [[فەتح عەلی خان]]، [[ڕوستەم خانی ئەفشار]] جێگەی گرتەوە.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} لە ساڵی ١٧٦٨دا، ڕەزا قولی خان ئەفشار جێگەی گرتەوە. لە ساڵی ١٧٧٢دا ئیمام قولی خان ئەفشار جێگەی گرتەوە. دوای مردنی کەریم خان زەند لە ساڵی ١٧٧٩، ئیمام قولی خان ئەفشار جارێکی دیکە ورمێی فراوان کردەوە. دەوترێت کە ئەو باجی لە [[موکریان|مەھاباد]]، [[ئەردەڵان|سنە]]، [[مەراغە]]، [[خاننشینی تەورێز|تەورێز]]، و [[خاننشینی خۆی|خۆی]] وەردەگرت.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} بەڵام لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٧٨٣دا سەرکردەی زەند [[عەلی موراد خانی زەند]] سوپایەکی نارد بۆ شکستپێھێنانی ئیمام قولی خان ئەفشار. ئەو توانی خانەکە بکوژێت و ئەمیر ئەسڵام خان ئەفشار وەک بووکەڵەیەکی زەند بخاتە سەر تەخت، بەڵام چەند مانگێک دواتر محەممەد قولی خان ئەفشار بە پاڵپشتیی سەرۆکە ئەفشارەکان ڕوخاندی.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٨٢٤دا پایەی پارێزگاری ورمێ نەما بەھۆی ئەوەی ئەفشارەکان کۆنترۆڵی پارێزگارییەکەیان لەدەست دا، بەڵام ئەفشارەکان بەردەوام بوون لە گێڕانی ڕۆڵێکی گرینگ لە ڕامیاریی ورمێدا.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ورمێ]] acmc8kghh8909be5ypws4rzas0skw4l 1593215 1593155 2026-06-22T17:06:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] 1593215 wikitext text/x-wiki {{Location map+ | Iran | caption = شوێنی [[ورمێ]] لە [[ئێران]]ی ئەمڕۆدا | places = {{Location map~ | Iran | label = ئێران | lat_deg = -33.86 | lon_deg = 151.21 }} {{Location map~ | Iran | label = ورمێ | coordinates = {{coord|37|32|55|N|45|04|03|E|region:IR|display=inline,title}} }} }} '''ئەفشارەکانی ورمێ''' ({{langx|fa|افشارهای ارومیه}}) لقێکی [[ئەفشارییەکان|ھۆزی ئەفشار]]ن کە ناوەندەکەیان لە شاری [[ورمێ]]ی [[ئێران]]ە. لە ١٦٢٤/٢٥ تا ١٨٢٠/٢١، [[پارێزگاریی ورمێ]] بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەستی ئەفشارەکانی ورمێدا بووە. دوای ئەوە، تەنھا کەمیان وەک پارێزگار خزمەتیان کردووە، دوایینیان [[ئیمام قولی خان]] بووە، کە لە ١٨٧٩/٨٠ بووەتە پارێزگار.{{sfn|Kondo|1999|pp=550–553}} زۆرێک لە پارێزگارە ئەفشارەکانی ورمێ نازناوی دیاری «[[بێگلەربێگی]]»یان ھەڵگرتبوو،{{sfn|Oberling|1984|pp=582–586}} واتا پارێزگاری گشتی.{{sfn|Bournoutian|2021|p=4}} == مێژوو == [[فەتح عەلی خانی ئەفشار]] لە ساڵی ١٧٤٧ تا ١٧٤٨، و دیسانەوە لە ١٧٥٧ تا ١٧٦٢ لە دەسەڵاتدا بوو. ماوەیەکی کەم دوای ھاتنە سەر دەسەڵات، لەلایەن مەھدی خان ئەفشارەوە دەرکرا، کە دواتر لەلایەن [[ئیبراھیم ئەفشار|ئیبراھیم شا]] وەک پارێزگار دەستنیشان کرا.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} بەڵام دواتر مەھدی خان ئەفشار لەلایەن ئازاد خان ئەفغانەوە لادرا، و فەتح عەلی خان بوو بە جێگری ئەو. لە دوای مردنی نادر شا، خانەکانی ورمێ توانییان گەشە بکەن بۆ کۆنترۆڵکردنی کردەییی ھەموو زەوییەکانی [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]].{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} دوای ڕووخانی ئازاد خان ئەفغان، خەڵکی [[تەورێز]] داوایان لە فەتح عەلی خان کرد ببێتە فەرمانڕەوای نوێ. لە ساڵی ١٧٥٩دا، فەتح عەلی خان بەرەو [[خاننشینی قەرەباغ]] بەڕێ کەوت، کە بووە ھۆی گەمارۆیەکی ٦ مانگی و لە کۆتاییدا، [[پەنا عەلی خان]]، خانی [[خاننشینی قەرەباغ]]، قبووڵی کرد کە ببێتە ژێردەستەی فەتح عەلی. [[ئیبراھیم خەلیل خان]]ی کوڕی [[پەنا عەلی خان]] دوای گەمارۆکە بە بارمتە گیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوت= ١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_eaEDwAAQBAJ&q=when+did+Fath-Ali+Afshar+capture+Tabriz&pg=PA87 |بڵاوکەرەوە=John R. Perry |پەڕە=٨٦|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٦٦١٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ھێزە ھاوبەشەکانی [[کەریم خانی زەند]] و [[پەنا عەلی خان]] بەرەو ورمێ بەڕێ کەوتن، کە بووە ھۆی پاشەکشەی فەتح عەلی بۆ ناو شاری [[ورمێ]]. لە ئایاری ١٧٦٢دا، [[کەریم خانی زەند]] دووبارە ھێرشی کردەوە بە گرتنی شاری [[مەراغە]] و دواتر گەمارۆدانی شاری [[ورمێ]] بۆ ماوەی ٩ مانگ، کە بووە ھۆی گرتنی شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ڕێکەوت= ١٤ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_eaEDwAAQBAJ&q=when+did+Fath-Ali+Afshar+capture+Tabriz&pg=PA87 |بڵاوکەرەوە=John R. Perry |پەڕە=٨٩|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٦٦١٠٢٥}}</ref> فەتح عەلی لە ساڵی ١٧٦٣ لە [[شیراز]] لە سێدارە درا. دوای مردنی [[فەتح عەلی خان]]، [[ڕوستەم خانی ئەفشار]] جێگەی گرتەوە.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} لە ساڵی ١٧٦٨دا، ڕەزا قولی خان ئەفشار جێگەی گرتەوە. لە ساڵی ١٧٧٢دا ئیمام قولی خان ئەفشار جێگەی گرتەوە. دوای مردنی کەریم خان زەند لە ساڵی ١٧٧٩، ئیمام قولی خان ئەفشار جارێکی دیکە ورمێی فراوان کردەوە. دەوترێت کە ئەو باجی لە [[موکریان|مەھاباد]]، [[ئەردەڵان|سنە]]، [[مەراغە]]، [[خاننشینی تەورێز|تەورێز]]، و [[خاننشینی خۆی|خۆی]] وەردەگرت.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} بەڵام لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٧٨٣دا سەرکردەی زەند [[عەلی موراد خانی زەند]] سوپایەکی نارد بۆ شکستپێھێنانی ئیمام قولی خان ئەفشار. ئەو توانی خانەکە بکوژێت و ئەمیر ئەسڵام خان ئەفشار وەک بووکەڵەیەکی زەند بخاتە سەر تەخت، بەڵام چەند مانگێک دواتر محەممەد قولی خان ئەفشار بە پاڵپشتیی سەرۆکە ئەفشارەکان ڕوخاندی.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٨٢٤دا پایەی پارێزگاری ورمێ نەما بەھۆی ئەوەی ئەفشارەکان کۆنترۆڵی پارێزگارییەکەیان لەدەست دا، بەڵام ئەفشارەکان بەردەوام بوون لە گێڕانی ڕۆڵێکی گرینگ لە ڕامیاریی ورمێدا.{{sfn|Kondo|1999|pp=537–556}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} [[پۆل:ورمێ]] nxwes66xi3r66ftlnlt0n38859jbuqm 0 296863 1593063 1593054 2026-06-22T12:01:01Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1593063 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=هەوکردنی لووت (Rhinitis)|synonyms=کۆرایزا (Coryza)|image=Misc pollen.jpg|caption=دەنکە هەڵاڵەی کۆمەڵێک ڕووەکی باو دەتوانن ببنە هۆی تای کادان - Hay fever.|pronounce={{Plainlist| * rhinitis {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= rhinitis {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> * coryza /kəˈraɪzə/<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= coryza {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> }}|field=نەخۆشییە گوازراوەکان، هەستیاری (ئەلێرژی) و بەرگریزانی (Immunology)|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=-١٤٧٥—١٥٢٥٪ (تێبینی: ئەم ژمارەیە لە سەرچاوە ئینگلیزییەکەدا وەک هەڵەیەکی چاپ دەردەکەوێت، بەڵام وەک خۆی گواستراوەتەوە).|deaths=}}'''هەوکردنی لووت''' (Rhinitis)، کە بە کۆرایزا (Coryza)ش دەناسرێت، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pfaltz|یەکەم=Carl Rudolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HlrHjWQsRGEC&pg=PA150|سەردێڕ=Ear, nose, and throat diseases: with head and neck surgery|دوایین٢=Becker|یەکەم٢=Walter|دوایین٣=Naumann|یەکەم٣=Hans Heinz|بڵاوکەرەوە=Thieme|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٣-١٣-٦٧١٢٠٣-٠|edition=3rd|شوێن=Stuttgart|پەڕە=١٥٠}}</ref> بریتییە لە ورووژان و [[ھەوکردن|هەوکردنی]] [[پەردەی لینج|پەردەی لینجی]] (Mucous membrane) ناوەوەی [[لووت (ئەندام)|لووت]]. نیشانە باوەکان بریتین لە [[گیرانی لووت]]، [[ئاوکردنی لووت]]، [[پژمین]]، و [[قەترەکردنی پشت-لووت]] (Post-nasal drip). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Nonallergic rhinitis: Symptoms - MayoClinic.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080924131752/http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> هەوکردنەکە بەهۆی [[ڤایرۆس]]، [[بەکتریا]]، [[ورووژێنەرەکان]] (Irritants) یان ماددە هەستیارکارەکان (Allergens)ەوە دروست دەبێت. باوترین جۆری هەوکردنی لووت بریتییە لە هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری (Allergic rhinitis)، <ref name="epid">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Settipane RA |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=Rhinitis: a dose of epidemiological reality |journal=Allergy Asthma Proc |بەرگ=٢٤|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–٥٤|pmid=١٢٨٦٦٣١٦}}</ref> کە بەزۆری بەهۆی ئەو ماددە هەستیارکارانەی ناو هەواوە دروست دەبێت وەک [[هەڵاڵە]] (Pollen) و [[کڕێش|کڕێشی]] ئاژەڵ (Dander). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sullivan|یەکەم=John B.|سەردێڕ=Clinical environmental health and toxic exposures|دوایین٢=Krieger|یەکەم٢=Gary R.|ساڵ=٢٠٠١|پەڕە=٣٤١}}</ref> هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری لەوانەیە ببێتە هۆی نیشانەی زیاتر، وەک [[پژمین]] و خورووی لووت، [[کۆخە|کۆکە]]، [[سەرئێشە]]، <ref name="umm">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.umm.edu/altmed/articles/allergic-rhinitis-000003.htm|سەردێڕ=Page Is No Longer Available}}</ref> شەکەتی، هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی (Malaise)، و تێکچوونی توانای مەعریفی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quillen DM, Feller DB |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Diagnosing rhinitis: allergic vs. nonallergic |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٣|issue=9 |پەڕەکان=١٥٨٣–٩٠|pmid=١٦٧١٩٢٥١}}</ref> <ref name="pmid10795648">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Marshall PS, O'Hara C, Steinberg P |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Effects of seasonal allergic rhinitis on selected cognitive abilities |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٨٤|issue=4 |پەڕەکان=٤٠٣–١٠|doi=10.1016/S1081-1206(10)62273-9 |pmid=١٠٧٩٥٦٤٨}}</ref> ماددە هەستیارکارەکان هەروەها دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر چاوەکان، و ببنە هۆی ئاوکردن، سووربوونەوە، یان خورووی چاوەکان و ئاوسانی دەوروبەری چاوەکان. <ref name="umm" /> هەوکردنەکە دەبێتە هۆی دروستبوونی بڕێکی زۆر لە [[لینجە ماددە]] (Mucus)، کە بەزۆری دەبێتە هۆی ئاوکردنی لووت، هەروەها گیرانی لووت و قەترەکردنی پشت-لووت. لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە هەستیاریدا، هەوکردنەکە بەهۆی دابەشبوونی (Degranulation) خانەکانی ماست (Mast cells) لە لووتدا دروست دەبێت. کاتێک خانەکانی ماست دابەش دەبن، [[ھیستامین|هیستامین]] (Histamine) و ماددەی کیمیایی تر دەردەدەن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.org/viewarticle/532192_2|سەردێڕ=Inflammatory Nature of Allergic Rhinitis}}</ref> کە ئەمەش دەستپێکی پرۆسەیەکی هەوکردنە کە دەتوانێت ببێتە هۆی دروستبوونی نیشانە لە دەرەوەی لووتیشدا، وەک شەکەتی و هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170809121155/http://espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە درم (Infectious rhinitis)دا، لەوانەیە هەندێک جار ببێتە هۆی [[هەوکردنی سییەکان]] (Zature - Pneumonia)، چ بەهۆی ڤایرۆسەوە بێت یان بەکتریا. پژمینیش لە هەوکردنی لووت بە درمدا ڕوودەدات بۆ دەرکردنی بەکتریا و ڤایرۆسەکان لە کۆئەندامی هەناسە. هەوکردنی لووت زۆر باوە. هەوکردنی لووت بە هەستیاری لە هەندێک وڵاتدا باوترە لە وڵاتانی تر؛ لە ئەمریکا، ساڵانە نزیکەی ١٠-٣٠٪ی پێگەیشتووان تووشی دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.com/viewarticle/472667_2|سەردێڕ=Economic Impact and Quality-of-Life Burden of Allergic Rhinitis - Page 2}}</ref> هەوکردنی تێکەڵاوی لووت (MR) ئاماژەیە بۆ ئەو نەخۆشانەی کە هەم هەوکردنی لووتی ناهەستیاری (Nonallergic) و هەم هەوکردنی لووت بە هەستیارییان هەیە. MR ژێر-جۆرێکی دیاریکراوی هەوکردنی لووتە. لەوانەیە لە نێوان ٥٠ بۆ ٧٠٪ی کۆی نەخۆشانی هەوکردنی لووت بە هەستیاری پێکبهێنێت. بەڵام، ڕێژەی بڵاوبوونەوەی ڕاستەقینەی MR هێشتا پشتڕاست نەکراوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bernstein |یەکەم=Jonathan A. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Allergic and mixed rhinitis: Epidemiology and natural history |journal=Allergy and Asthma Proceedings |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٥–٣٦٩|doi=10.2500/aap.2010.31.3380 |issn=1539-6304 |pmid=٢٠٩٢٩٦٠١}}</ref> == جۆرەکان == هەوکردنی لووت دابەش دەکرێت بۆ سێ جۆر (هەرچەندە هەوکردنی لووت بە درم بە شێوەیەکی ئاسایی وەک حاڵەتێکی کلینیکیی جیاواز مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت بەهۆی سروشتە کاتییەکەیەوە): (یەکەم) هەوکردنی لووت بە درم کە هەوکردنە بەکتریاییە کتوپڕ و درێژخایەنەکان لەخۆ دەگرێت؛ (دووەم) هەوکردنی لووتی ناهەستیاری <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kaliner |یەکەم=Michael A |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Classification of Nonallergic Rhinitis Syndromes With a Focus on Vasomotor Rhinitis, Proposed to be Known henceforth as Nonallergic Rhinopathy |journal=The World Allergy Organization Journal |بەرگ=٢|issue=6 |پەڕەکان=٩٨–١٠١|doi=10.1097/WOX.0b013e3181a9d55b |issn=1939-4551 |pmc=٣٦٥٠٩٨٥|pmid=٢٤٢٢٩٣٧٢}}</ref> کە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر (Vasomotor - دەمارە-لوولەیی)، ئیدیۆپاسیک (بەبێ هۆکاری زانراو)، هۆرمۆنی، ئاترۆفیک (پووکاوە)، پیشەیی، و تامی (Gustatory)، هەروەها هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە (Rhinitis medicamentosa) لەخۆ دەگرێت؛ (سێیەم) هەوکردنی لووت بە هەستیاری، کە بەهۆی هەڵاڵە، کەڕوو (Mold)، کڕێشی ئاژەڵ، تۆز، بەلسەمی پیرۆ (Balsam of Peru)، و ماددە هەستیارکارەکانی تری ناو هەواوە دروست دەبێت. <ref name="meds">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://emedicine.medscape.com/article/134825-overview|سەردێڕ=Allergic Rhinitis: Practice Essentials, Background, Pathophysiology}}</ref> === درم === هەوکردنی لووت بەزۆری بەهۆی تووشبوونێکی ڤایرۆسی یان بەکتریاییەوە دروست دەبێت، لە نێویاندا پەتای ئاسایی (سەرمابوون)، کە بەهۆی [[ڤایرۆسی ڕاینۆ|ڤایرۆسەکانی ڕاینۆ]] (Rhinoviruses)، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|ڤایرۆسەکانی کۆرۆنا]] (Coronaviruses)، و [[ئەنفلۆنزا|ڤایرۆسەکانی ئەنفلۆنزا]] (Influenza viruses)ەوە دروست دەبێت، و جۆرەکانی تریش کە بەهۆی ئەدینۆڤایرۆسەکان (Adenoviruses)، ڤایرۆسەکانی پارائەنفلۆنزای مرۆیی، ڤایرۆسی هەناسەیی سینسیشیاڵی مرۆیی (HRSV)، ئینتێرۆڤایرۆسەکانی (Enteroviruses) بێجگە لە ڕاینۆڤایرۆسەکان، مێتاپنیومۆڤایرۆس (Metapneumovirus)، و [[سوورێژە|ڤایرۆسی سورێژە]] (Measles virus)ەوە دروست دەبن، یان هەوکردنی بەکتریایی گیرفانەکانی لووت، کە بەزۆری بەهۆی [[ستریپتۆکۆکەس نیومۆنیا]] (Streptococcus pneumoniae)، [[هیمۆفیلەس ئەنفلۆنزا]] (Haemophilus influenzae)، و [[مۆراکسێلا کەتارالیس]] (Moraxella catarrhalis)ەوە دروست دەبێت. نیشانەکانی پەتای ئاسایی بریتین لە ئاوکردنی لووت (Rhinorrhea)، پژمین، ئازاری قوڕگ (Pharyngitis)، کۆکە، گیرانی لووت، و سەرئێشەی سووک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Troullos E, Baird L, Jayawardena S |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Common cold symptoms in children: results of an Internet-based surveillance program |journal=Journal of Medical Internet Research |بەرگ=١٦|issue=6 |پەڕەکان=e١٤٤|doi=10.2196/jmir.2868 |pmc=٤٠٩٠٣٧٣|pmid=٢٤٩٤٥٠٩٠|doi-access=free}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ئاماژەیە بۆ ئەو هەوکردنەی کە بەهۆی هەستیارییەوە نییە. ئەم پۆلێنە پێشتر پێی دەوترا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر، چونکە یەکەم هۆکار کە دۆزرایەوە بریتی بوو لە فراوانبوونی لوولەکانی خوێن (Vasodilation) بەهۆی کاردانەوەیەکی لەڕادەبەدەری دەمارەکانی پاراسمپاسێتیک (Parasympathetic). لەگەڵ دەستنیشانکردنی هۆکارەکانی تردا، جۆرەکانی تری هەوکردنی لووتی ناهەستیاریش ناسێنران. ئێستا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر لە نێو ئەمانەدا لەژێر پۆلێنە گشتییەکەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا جێگیر کراوە. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> دەستنیشانکردنەکە پاش ڕەتکردنەوەی هۆکارە هەستیارییەکان (Allergic causes) دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brown KR, Bernstein JA |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Clinically relevant outcome measures of novel pharmacotherapy for nonallergic rhinitis |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٥|issue=3 |پەڕەکان=٢٠٤–١٢|doi=10.1097/ACI.0000000000000166 |pmid=٢٥٨٩٩٦٩٢|s2cid=22343815}}</ref> ئەمە زاراوەیەکی گشتگیرە بۆ هەوکردنی لووت بە چەندین هۆکاری جیاوازەوە، وەکو پێشەیی (کیمیایی)، جگەرەکێشان، تامی، هۆرمۆنی، پیری (هەوکردنی لووت لە کەسانی بەتەمەندا)، ئاترۆفیک، بەهۆی دەرمانەوە (لە نێویاندا Rhinitis medicamentosa)، هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی (Local allergic rhinitis)، کۆنیشانەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری لەگەڵ ئیۆزینۆفیلیا (NARES) و ئیدیۆپاسیک (ڤازۆمۆتۆر یان ناهەستیاری، هەوکردنی لووتی هەستیاریی هەمیشەیی نادرم (NANIPER)، یان هەوکردنی لووتی ناهەستیاریی نادرم (NINAR). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Van Gerven L, Boeckxstaens G, Hellings P |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Up-date on neuro-immune mechanisms involved in allergic and non-allergic rhinitis |journal=Rhinology |بەرگ=٥٠|issue=3 |پەڕەکان=٢٢٧–٣٥|doi=10.4193/Rhino11.152 |pmid=٢٢٨٨٨٤٧٨|doi-access=free}}</ref> لە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆردا، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wheeler |یەکەم=P. W. |دوایین٢=Wheeler |یەکەم٢=S. F. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2005/0915/p1057.html |journal=Am Fam Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/001648.htm|سەردێڕ=Nonallergic rhinopathy: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> هەندێک هاندەری نادیار، لە نێویاندا گۆڕانکارییەکانی ژینگە (پلەی گەرمی، شێ، پەستانی کەشوهەوا، یان کەشوهەوا بەگشتی)، ورووژێنەرەکانی ناو هەوا (بۆن، دووکەڵ)، هۆکارە خۆراکییەکان (خواردنی تیژ، کحول)، ورووژانی سێکسی، وەرزشکردن، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Silvers WS, Poole JA |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Exercise-induced rhinitis: a common disorder that adversely affects allergic and nonallergic athletes |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٩٦|issue=2 |پەڕەکان=٣٣٤–٤٠|doi=10.1016/s1081-1206(10)61244-6 |pmid=١٦٤٩٨٨٥٦}}</ref> و هۆکارە سۆزدارییەکان دەبنە هاندەر بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelman|یەکەم=Daniel|سەردێڕ=Manual of Allergy and Immunology: Diagnosis and Therapy|بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨١٧-٣٠٥٢-٥|پەڕە=٦٦}}</ref> هێشتا زۆر شت ماوە لەم بارەیەوە بزانرێت، بەڵام پێدەچێت ئەم هاندەرە ناهەستیارییانە ببنە هۆی فراوانبوونی لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا، کە دەبێتە هۆی ئاوسان و ئاوکردنی. هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەتوانێت لەگەڵ هەوکردنی لووتی هەستیاریدا بەیەکەوە هەبن، و پێی دەوترێت "هەوکردنی تێکەڵاوی لووت". پێدەچێت نەخۆشیزانیی (Pathology) هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر هەوکردنی دەمارەکی (Neurogenic inflammation) لەخۆ بگرێت <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Knipping S, Holzhausen HJ, Riederer A, Schrom T |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=[Ultrastructural changes in allergic rhinitis vs. idiopathic rhinitis] |journal=Hno |بەرگ=٥٦|issue=8 |پەڕەکان=٧٩٩–٨٠٧|doi=10.1007/s00106-008-1764-4 |pmid=١٨٦٥١١١٦|s2cid=24135943}}</ref> و تا ئێستاش زۆر بە باشی لێی تێناگەین. ڕۆڵی کەناڵە ئایۆنییەکانی (TRP) لەسەر خانە ڕووکەشییەکانی ناوپۆشی لووت (Epithelial cells) کە دەمارەکی نین هەروەها پێشنیار کراوە. دەربڕینی لەڕادەبەدەری ئەم وەرگرانە کاریگەریی هەیە لەسەر وەڵامدانەوەی خێرای بۆرییەکانی هەناسەدانی لووت بۆ ئەو هاندەرە ژینگەیییە ورووژێنەرانەی کە هەستیاری نین (بۆ نموونە، گەرمی و ساردیی لەڕادەبەدەر، گۆڕانکاری لە پەستانی ئۆسمۆزی یان کەشوهەوادا). <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}</ref> پێدەچێت هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر بە شێوەیەکی بەرچاو لە ژناندا باوتر بێت وەک لە پیاواندا، کە وای لە هەندێک توێژەر کردووە بڕوا بکەن کە ناهاوسەنگیی هۆرمۆن ڕۆڵی هەیە لەمەدا. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/non-allergic-rhinitis/|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=NHS}}</ref> <ref name="pmid28474799">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellings PW, Klimek L, Cingi C, Agache I, Akdis C, Bachert C, Bousquet J, Demoly P, Gevaert P, Hox V, Hupin C, Kalogjera L, Manole F, Mösges R, Mullol J, Muluk NB, Muraro A, Papadopoulos N, Pawankar R, Rondon C, Rundenko M, Seys SF, Toskala E, Van Gerven L, Zhang L, Zhang N, Fokkens WJ |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis: Position paper of the European Academy of Allergy and Clinical Immunology |journal=Allergy |بەرگ=٧٢|issue=11 |پەڕەکان=١٦٥٧–١٦٦٥|doi=10.1111/all.13200 |pmid=٢٨٤٧٤٧٩٩|doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> بەگشتی، تەمەنی سەرهەڵدانی ئەم حاڵەتە لە دوای تەمەنی ٢٠ ساڵییەوە دەست پێدەکات، بە پێچەوانەی هەوکردنی لووتی هەستیارییەوە کە دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا سەرهەڵبدات. ئەو کەسانەی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە بەزۆری بە درێژایی ساڵ نیشانەکانیان هەیە، هەرچەندە لەوانەیە نیشانەکان لە بەهار و پایزدا سەختتر ببن کاتێک گۆڕانکارییە خێراکانی کەشوهەوا باوترن. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWheelerWheeler2005">Wheeler PW, Wheeler SF (September 2005). </cite></ref> بە مەزەندە ١٧ ملیۆن هاوڵاتی ئەمریکی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە. <ref name="Vasomotor rhinitis" /> خواردنەوەی کحول دەکرێت ببێتە هۆی هەوکردنی لووت هەروەها سەختترکردنی ڕەبۆ (بڕوانە کاردانەوە هەناسەیییەکانی پەیوەست بە کحولەوە). لە هەندێک کۆمەڵگەدا، بەتایبەتی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا وەک ژاپۆن، ئەم کاردانەوانە بنەمایەکی ناهەستیارییان هەیە. <ref name="AA2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Adams KE, Rans TS |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Adverse reactions to alcohol and alcoholic beverages |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=١١١|issue=6 |پەڕەکان=٤٣٩–٤٥|doi=10.1016/j.anai.2013.09.016 |pmid=٢٤٢٦٧٣٥٥}}</ref> لە کۆمەڵگەکانی تردا، بەتایبەتی ئەوانەی بە ڕەچەڵەک ئەوروپین، گۆڕاوێکی بۆماوەیی (Genetic variant) لەو جینەدا کە ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید (ADH1B)، پەیوەندی هەیە بە هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحولەوە. پێشنیار دەکرێت کە ئەم گۆڕاوە زۆر بە خێرایی ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید پێش ئەوەی بتوانرێت لەلایەن ALDH2ەوە پرۆسەی زیاتری بۆ بکرێت و بەمجۆرە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی ئەسیتەڵدیهاید و نیشانەکانی هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Macgregor S, Lind PA, Bucholz KK, Hansell NK, Madden PA, Richter MM, Montgomery GW, Martin NG, Heath AC, Whitfield JB |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Associations of ADH and ALDH2 gene variation with self report alcohol reactions, consumption and dependence: an integrated analysis |journal=Human Molecular Genetics |بەرگ=١٨|issue=3 |پەڕەکان=٥٨٠–٩٣|doi=10.1093/hmg/ddn372 |pmc=٢٧٢٢١٩١|pmid=١٨٩٩٦٩٢٣}}</ref> لەم حاڵەتانەدا، هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لەوانەیە لە جۆری هەوکردنی تێکەڵاوی لووت بێت و، پێدەچێت، زۆربەی حاڵەتەکانی هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لە کۆمەڵگە نائاسیاییەکاندا ڕەنگدانەوەی وەڵامدانەوەیەکی هەستیاریی ڕاستەقینە بن بۆ ماددە نا-ئیثانۆڵییەکان و/یان پیسکەرەکانی ناو خواردنەوە کحولییەکان، بەتایبەتی کاتێک ئەم خواردنەوانە شەراب یان بیرە بن. <ref name="AA2013" /> هەوکردنی لووت کە بەهۆی کحولەوە سەختتر دەبێت زۆرترە لەو کەسانەی کە مێژوویان هەیە لە سەختتربوونی هەوکردنی لووت بەهۆی ئەسپرینەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cardet JC, White AA, Barrett NA, Feldweg AM, Wickner PG, Savage J, Bhattacharyya N, Laidlaw TM |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Alcohol-induced respiratory symptoms are common in patients with aspirin exacerbated respiratory disease |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology. In Practice |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٨–١٣|doi=10.1016/j.jaip.2013.12.003 |pmc=٤٠١٨١٩٠|pmid=٢٤٦٠٧٠٥٠}}</ref> ئەسپرین و دەرمانە دژە-هەوکردنە نائسترۆیدییەکانی تر (NSAIDs)، بەتایبەتی ئەوانەی کە سایکلۆئۆکسیجینەیز ١ (COX1) سەرکوت دەکەن، دەتوانن نیشانەکانی هەوکردنی لووت و ڕەبۆ سەختتر بکەن لەو کەسانەی کە مێژووی یەکێک لەم نەخۆشییانەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rajan JP, Wineinger NE, Stevenson DD, White AA |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Prevalence of aspirin-exacerbated respiratory disease among asthmatic patients: A meta-analysis of the literature |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٣٥|issue=3 |پەڕەکان=٦٧٦–٨١.e١|doi=10.1016/j.jaci.2014.08.020 |pmid=٢٥٢٨٢٠١٥}}</ref> ئەم سەختتربوونانە زۆرجار بەهۆی کاردانەوەی هەستیاریی لەڕادەبەدەری NSAID (NSAID hypersensitivity reactions)ەوە دەردەکەون نەک بەهۆی کاردانەوە هەستیارییەکانی کە بەهۆی NSAIDەوە دروست دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Choi JH, Kim MA, Park HS |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=An update on the pathogenesis of the upper airways in aspirin-exacerbated respiratory disease |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٤|issue=1 |پەڕەکان=١–٦|doi=10.1097/aci.0000000000000021 |pmid=٢٤٣٠٠٤٢٠|s2cid=205433452}}</ref> دژە-هیستامینی ئەزێلاستین (Azelastine)، کە وەک سپڕای لووت بەکاردەهێنرێت، دەکرێت کاریگەر بێت بۆ هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Azelastine hydrochloride: a review of pharmacology, pharmacokinetics, clinical efficacy and tolerability |journal=Current Medical Research and Opinion |بەرگ=٢٣|issue=10 |پەڕەکان=٢٤٤١–٥٢|doi=10.1185/030079907X226302 |pmid=١٧٧٢٣١٦٠|s2cid=25827650}}</ref> فلۆتیکاسۆن پرۆپیۆنەیت (Fluticasone propionate) یان بودێسۆناید (Budesonide) (کە هەردووکیان ستیرۆیدن) بە شێوەی سپڕای لووت دەتوانرێت بۆ چارەسەری نیشانەیی بەکاربهێنرێن. دژە-هیستامینی سایپرۆهێپتادین (Cyproheptadine) هەروەها کاریگەرە، پێدەچێت بەهۆی کاریگەرییە دژە-سیرۆتۆنێرژیکەکانییەوە (Antiserotonergic effects) بێت. پێداچوونەوەیەکی سیستەماتیک سەبارەت بە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ڕاپۆرتی باشتربوونی کارایی گشتی دەکات دوای چارەسەرکردن بە کابسایسین (Capsaicin - پێکهاتەی چالاکی ناو بیبەری تیژ). بەڵام کوالێتی بەڵگەکان لاوازە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gevorgyan A, Segboer C, Gorissen R, van Drunen CM, Fokkens W |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Capsaicin for non-allergic rhinitis |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٥|issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD010591.pub2 |pmc=١٠٦٦٩٧٨٢|pmid=٢٦١٧١٩٠٧|article-number=CD010591}}</ref> === هەستیاری === هەوکردنی لووتی هەستیاری یان تای کادان (Hay fever) لەوانەیە دروست ببێت کاتێک ماددەیەکی هەستیارکاری وەکو هەڵاڵە، تۆز، یان بەلسەمی پیرۆ <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brooks|یەکەم=Pamela|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eReGG6UtxbcC&q=%22balsam+of+peru%22+allergy&pg=PT413|سەردێڕ=The Daily Telegraph: Complete Guide to Allergies|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Little, Brown Book|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٢١-٠٣٩٤-٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> لەلایەن کەسێکەوە هەڵدەمژرێت کە سیستەمی بەرگرییەکەی هەستیارە (Sensitized)، کە ئەمەش دەبێتە هۆی دروستکردنی دژەتەنەکان (Antibodies). ئەم دژەتەنانە بەزۆری بە خانەکانی ماست (Mast cells)ەوە دەبەسترێنەوە، کە هیستامینیان تێدایە. کاتێک خانەکانی ماست لەلایەن ماددەیەکی هەستیارکارەوە هاندەدرێن، هیستامین (و ماددە کیمیاییەکانی تر) دەردەدرێن. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی خوروو، ئاوسان، و دروستبوونی لینجە ماددە. نیشانەکان لە ڕووی سەختییەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێن. کەسانی زۆر هەستیار دەکرێت تووشی لیرک (Hives) یان پەڵەی تری پێست ببن. تەنۆلکەکانی ناو هەوای پیس و ماددە کیمیاییەکانی وەکو کلۆر و پاککەرەوەکان، کە بە شێوەیەکی ئاسایی دەکرێت بەرگەیان بگیرێت، دەتوانن حاڵەتەکە زۆر سەختتر بکەن. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> دەرکەوتە جەستەیییە تایبەتمەندەکان لەو کەسانەی کە هەوکردنی لووتی هەستیارییان هەیە بریتین لە ئاوسانی پەردەی چاو (Conjunctival swelling) و سووربوونەوە (Erythema)، ئاوسانی پێڵووی چاو، وەستانی خوێنی دەماریی پێڵووی خوارەوە (Venous stasis)، چرچبوونی لایەکانی لووت (Lateral crease)، ئاوسانی پێچەکانی لووت (Nasal turbinates)، و ئاوکۆبوونەوە لە گوێی ناوەڕاستدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Valet RS, Fahrenholz JM |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=Allergic rhinitis: update on diagnosis |ناونیشان=http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |journal=Consultant |بەرگ=٤٩|پەڕەکان=٦١٠–٦١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100114135815/http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref> تەنانەت ئەگەر کەسێک ئەنجامی پشکنینەکانی پێستی (Skin-prick)، ژێر-پێستی و خوێنی بۆ هەستیاری نەرێنی (نێگەتیڤ) بێت، هێشتا دەکرێت هەوکردنی لووتی هەستیاری هەبێت، کە سەرچاوەکەی هەستیارییەکی ناوخۆیییە لە لووتدا. ئەمە پێی دەوترێت هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Canto G, Blanca M |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: a new entity, characterization and further studies |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕەکان=١–٧|doi=10.1097/ACI.0b013e328334f5fb |pmid=٢٠٠١٠٠٩٤|s2cid=3472235}}</ref> زۆرێک لەو کەسانەی پێشتر وەک هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەستنیشان کرابوون لەوانەیە لە ڕاستیدا هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیییان هەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Fernandez J, Canto G, Blanca M |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: concept, clinical manifestations, and diagnostic approach |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=٢٠|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٤–٧١; quiz ٢ p following ٣٧١|pmid=٢٠٩٤٥٦٠١}}</ref> دەکرێت پشکنینی لەزگە (Patch test) بەکاربهێنرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا ماددەیەکی دیاریکراو هۆکاری هەوکردنی لووتەکەیە یان نا. === هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە === ئەم حاڵەتە جۆرێکە لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری کە بەهۆی دەرمانەوە دروست دەبێت و پەیوەندی هەیە بە گیرانی لووتەوە کە لە ئەنجامی بەکارهێنانی هەندێک دەرمانی دەمەکی (بە شێوەیەکی سەرەکی ئەمینە سمپاتۆمایمێتیکەکان و داتاشراوەکانی ٢-ئیمیدازۆلین) و کراوەکەرەکانی لووتی سەروپێستی (وەک سپڕاکانی لووتی ئۆکسیمێتازۆلین، فینایلیفرین، زایلۆمێتازۆلین، و نافازۆلین) دروست دەبێت کە لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا تەسک دەکەنەوە. <ref name="rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ramey JT, Bailen E, Lockey RF |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Rhinitis medicamentosa |ناونیشان=http://www.jiaci.org/issues/vol16issue03/1.pdf |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=١٦|issue=3 |پەڕەکان=١٤٨–٥٥|pmid=١٦٧٨٤٠٠٧}}</ref> === هەوکردنی لووتی ئاترۆفیکی درێژخایەن === هەوکردنی درێژخایەنی لووت جۆرێکە لە پووکانەوەی (Atrophy) پەردەی لینجی و ڕژێنەکانی لووت. === هەوکردنی وشکی لووت === جۆری درێژخایەنی وشکبوونەوەی پەردە لینجییەکانە. === هەوکردنی پۆلیپیی لووت === هەوکردنی درێژخایەنی لووت کە پەیوەندی بە پۆلیپەکانەوە (گۆشتی زیادەی لووت) هەیە لە کەلێنی لووتدا. == نەخۆشیزانی == [[پەڕگە:Neural_abnormalities.tif|وێنۆک|گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] [[پەڕگە:Non-allergic_rhinitis_mechanism.tif|وێنۆک|میکانیزمی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری: ناهاوسەنگی لە نێوان پێکهاتەکانی [[سمپاسێتیک]] و [[پاراسمپاسێتیک]] لە پەردەی لینجیی لووتدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] بەرچاوترین گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان (Pathological changes) کە تێبینی دەکرێن بریتین لە گۆڕانی ڕووکەشی بۆریی هەناسەدانی لووت (Epithelial metaplasia) کە تێیدا خانەکانی گۆبلێت (Goblet cells) جێگەی خانە ڕووکەشییە کۆڵەکەیییە موودارەکان دەگرنەوە لە پەردەی لینجیی لووتدا. <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref> ئەمە دەبێتە هۆی دەردانی لەڕادەبەدەری میوسین (Mucin) لەلایەن خانەکانی گۆبلێتەوە و کەمبوونەوەی چالاکیی مووەکانی لینجەپەردە (Mucociliary activity). دەردراوەکانی لووت بە باشی پاک نابنەوە و بە دەرکەوتەی کلینیکیی وەکو گیرانی لووت، پەستانی گیرفانەکانی لووت (Sinus pressure)، قەترەکردنی پشت-لووت، و سەرئێشە دەردەکەون. دەربڕینی لەڕادەبەدەر (Over-expression)ی کەناڵە ئایۆنییەکانی TRP، وەکو TRPA1 و TRPV1، لەوانەیە بەشدار بن لە دروستبوونی نەخۆشیزانیی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Millqvist E |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=TRP channels and temperature in airway disease-clinical significance |journal=Temperature |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=١٧٢–٧|doi=10.1080/23328940.2015.1012979 |pmc=٤٨٤٣٨٦٨|pmid=٢٧٢٢٧٠٢١}}</ref> === پەیوەندیی نێوان هەوکردنی لووت و ڕەبۆ (ئەزما) === هەوکردنی دەمارەکی کە بەهۆی ئەو نیورۆپێپتایدانەوە (Neuropeptides) دروست دەبێت کە لە کۆتاییە دەمارییە هەستەوەرەکانەوە بۆ ناو بۆرییەکانی هەناسەدان دەردەدرێن، میکانیزمێکی هاوبەشی پێشنیارکراوە بۆ پەیوەندیی نێوان هەردوو هەوکردنی لووتی هەستیاری و ناهەستیاری لەگەڵ ڕەبۆدا. ئەمە لەوانەیە ڕوونکردنەوە بێت بۆ پەیوەندییە بەرزەکەی هەوکردنی لووت بەو ڕەبۆیەی کە لە تەمەنێکی گەورەتردا سەرهەڵدەدات. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Eriksson J, Bjerg A, Lötvall J, Wennergren G, Rönmark E, Torén K, Lundbäck B |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Rhinitis phenotypes correlate with different symptom presentation and risk factor patterns of asthma |journal=Respiratory Medicine |بەرگ=١٠٥|issue=11 |پەڕەکان=١٦١١–٢١|doi=10.1016/j.rmed.2011.06.004 |pmid=٢١٧٦٤٥٧٣|doi-access=free}}</ref> ورووژێنەرە ژینگەیییەکان وەکو ڕێکخەرێک بۆ هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسەدان لەم بۆرییە بەیەکەوەبەستراوانەدا کاردەکەن. دروستبوونی ڕەبۆی پیشەیی زۆرجار پێشتر بە هەوکردنی لووتی پیشەیی دەست پێدەکات. لە نێو ئەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی ئەمە بریتین لە ئارد، ئەو ئەنزیمانەی لە پرۆسێسکردنی خۆراکدا بەکاردێن، لاتێکس، ئایسۆسایەنەیتەکان، دووکەڵی لەحیمکردن، ڕەزینە ئیپۆکسییەکان (Epoxy resins)، و فۆرماڵدیهاید. بەم پێیە، پێشبینیی پزیشکیی (Prognosis) ڕەبۆی پیشەیی پەیوەستە بە دەستنیشانکردنی زووەخت و گرتنەبەری ڕێوشوێنەکانی خۆپارێزی بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Scherer Hofmeier K, Bircher A, Tamm M, Miedinger D |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=[Occupational rhinitis and asthma] |journal=Therapeutische Umschau |بەرگ=٦٩|issue=4 |پەڕەکان=٢٦١–٧|doi=10.1024/0040-5930/a000283 |pmid=٢٢٤٧٧٦٦٦}}</ref> == دەستنیشانکردن == جۆرە جیاوازەکانی هەوکردنی لووت لە بنەڕەتدا لە ڕووی کلینیکییەوە دەستنیشان دەکرێن. <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[:en:Wikipedia:Please_clarify|<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (October 2022)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر جیادەکرێتەوە لە تووشبوونە ڤایرۆسی و بەکتریاییەکان بەهۆی نەبوونی دەردراوی کێمدار (Purulent exudate) و قەتماغەبەستن (Crusting). دەتوانرێت جیابکرێتەوە لە هەوکردنی لووتی هەستیاری بەهۆی نەبوونی ماددەیەکی هەستیارکاری ناسراوەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.msdmanuals.com/en-pt/professional/ear,-nose,-and-throat-disorders/nose-and-paranasal-sinus-disorders/nonallergic-rhinitis?query=rhinitis|سەردێڕ=Nonallergic Rhinitis - Otolaryngology |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=MSD Manual Professional Edition |زمان=en-PT}}</ref> بەڵگە بڵاوکراوەتەوە لە چەند بەرنامەیەکی (ئەپڵیکەیشنێکی) تەندروستیی مۆبایلە زیرەکەکانەوە کە توانای یارمەتیدانیان هەیە لە دەستنیشانکردنی هەوکردنی لووت و گیرفانەکانی لووت و هەڵسەنگاندنی پابەندبوون بە بەڕێوەبردن و چارەسەرەکەوە. لە کاتێکدا ئەمە هیوایەک بۆ بەڕێوەبردنی کلینیکی پیشان دەدات، تا ساڵی ٢٠٢٢ تەنها چەند دانەیەکیان لە ئەدەبیاتی زانستیدا پشتڕاست کرابوونەوە، و تەنانەت کەمتر لەوەش ڕەچاوی نەخۆشییە هاوەڵەکانیان (Multimorbidity) کردبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Sousa-Pinto |یەکەم=Bernardo |دوایین٢=Anto |یەکەم٢=Aram |دوایین٣=Berger |یەکەم٣=Markus |دوایین٤=Dramburg |یەکەم٤=Stephanie |دوایین٥=Pfaar |یەکەم٥=Oliver |دوایین٦=Klimek |یەکەم٦=Ludger |دوایین٧=Jutel |یەکەم٧=Marek |دوایین٨=Czarlewski |یەکەم٨=Wienczyslawa |دوایین٩=Bedbrook |یەکەم٩=Anna |دوایین١٠=Valiulis |یەکەم١٠=Arunas |دوایین١١=Agache |یەکەم١١=Ioana |دوایین١٢=Amaral |یەکەم١٢=Rita |دوایین١٣=Ansotegui |یەکەم١٣=Ignacio J. |دوایین١٤=Bastl |یەکەم١٤=Katharina |دوایین١٥=Berger |یەکەم١٥=Uwe |display-authors=٥|ساڵ=٢٠٢٢|سەردێڕ=Real-world data using mHealth apps in rhinitis, rhinosinusitis and their multimorbidities |journal=Clinical and Translational Allergy |بڵاوکەرەوە=Wiley |بەرگ=١٢|issue=11 |doi=10.1002/clt2.12208 |issn=2045-7022 |pmc=٩٦٧٣١٧٥|pmid=٣٦٤٣٤٧٤٢|doi-access=free |article-number=e12208}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=May |یەکەم=Brandon |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.medscape.com/viewarticle/985131|سەردێڕ=Study Finds 7 Apps for Rhinitis and Rhinosinusitis With Evidence |وێبگە=Medscape}}</ref> == مامەڵەکردن == بەڕێوەبردن و چارەسەرکردنی هەوکردنی لووت پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. بۆ هەوکردنی لووتی هەستیاری، ستیرۆیدەکانی ناو لووت (Intranasal corticosteroids) پێشنیار دەکرێن. <ref name="Wal2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wallace DV, Dykewicz MS, Oppenheimer J, Portnoy JM, Lang DM |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Pharmacologic Treatment of Seasonal Allergic Rhinitis: Synopsis of Guidance From the 2017 Joint Task Force on Practice Parameters |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٦٧|issue=12 |پەڕەکان=٨٧٦–٨٨١|doi=10.7326/M17-2203 |pmid=٢٩١٨١٥٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆ نیشانە سەختەکان دەکرێت دژە-هیستامینەکانی ناو لووتیش بۆ چارەسەرەکە زیاد بکرێن. <ref name="Wal2017" /> == گۆکردن و وشەناسی == هەوکردنی لووت بە {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}} ، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis|سەردێڕ=RHINITIS definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> دەخوێندرێتەوە لە کاتێکدا coryza {{IPAc-en|k|ə|ˈ|r|aɪ|z|ə}} دەخوێندرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza|سەردێڕ=CORYZA definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> وشەی (Rhinitis) لە یۆنانیی کۆنەوە (ῥίς rhis)، باری بۆزیەی (gen.): (ῥινός rhinos) هاتووە، کە بە واتای "لووت" دێت. وشەی (Coryza) لە ڕێگەی لاتینییەوە لە یۆنانیی کۆن (κόρυζα)ەوە هاتووە. بەپێی وتەی پزیشک 'ئاندرو وایڵی'، "ئێمە زاراوەی [کۆرایزا] بۆ سەرمابوونێکی ناو سەر بەکاردەهێنین، بەڵام هەردووکیان لە ڕاستیدا هاوواتان. ڕۆمانییە کۆنەکان ئامۆژگاری نەخۆشەکانیان دەکرد کە کونەلووتەکانیان پاک بکەنەوە و بەمجۆرە هۆشیارییان (مێشکیان) تیژتر بکەن." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wylie A |ساڵ=١٩٢٧|سەردێڕ=Rhinology and laryngology in literature and Folk-Lore. |journal=The Journal of Laryngology & Otology |بەرگ=٤٢|issue=2 |پەڕەکان=٨١–٨٧|doi=10.1017/S0022215100029959 |s2cid=71281077}}</ref> == سەرچاوەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:ھەستۆکی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] mciwn90z5wyoghppk1fvmgdte29eaa9 1593170 1593063 2026-06-22T16:06:52Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Rhinitis}} 1593170 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=هەوکردنی لووت (Rhinitis)|synonyms=کۆرایزا (Coryza)|image=Misc pollen.jpg|caption=دەنکە هەڵاڵەی کۆمەڵێک ڕووەکی باو دەتوانن ببنە هۆی تای کادان - Hay fever.|pronounce={{Plainlist| * rhinitis {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= rhinitis {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> * coryza /kəˈraɪzə/<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= coryza {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> }}|field=نەخۆشییە گوازراوەکان، هەستیاری (ئەلێرژی) و بەرگریزانی (Immunology)|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=-١٤٧٥—١٥٢٥٪ (تێبینی: ئەم ژمارەیە لە سەرچاوە ئینگلیزییەکەدا وەک هەڵەیەکی چاپ دەردەکەوێت، بەڵام وەک خۆی گواستراوەتەوە).|deaths=}}'''هەوکردنی لووت''' (Rhinitis)، کە بە کۆرایزا (Coryza)ش دەناسرێت، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pfaltz|یەکەم=Carl Rudolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HlrHjWQsRGEC&pg=PA150|سەردێڕ=Ear, nose, and throat diseases: with head and neck surgery|دوایین٢=Becker|یەکەم٢=Walter|دوایین٣=Naumann|یەکەم٣=Hans Heinz|بڵاوکەرەوە=Thieme|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٣-١٣-٦٧١٢٠٣-٠|edition=3rd|شوێن=Stuttgart|پەڕە=١٥٠}}</ref> بریتییە لە ورووژان و [[ھەوکردن|هەوکردنی]] [[پەردەی لینج|پەردەی لینجی]] (Mucous membrane) ناوەوەی [[لووت (ئەندام)|لووت]]. نیشانە باوەکان بریتین لە [[گیرانی لووت]]، [[ئاوکردنی لووت]]، [[پژمین]]، و [[قەترەکردنی پشت-لووت]] (Post-nasal drip). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Nonallergic rhinitis: Symptoms - MayoClinic.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080924131752/http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> هەوکردنەکە بەهۆی [[ڤایرۆس]]، [[بەکتریا]]، [[ورووژێنەرەکان]] (Irritants) یان ماددە هەستیارکارەکان (Allergens)ەوە دروست دەبێت. باوترین جۆری هەوکردنی لووت بریتییە لە هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری (Allergic rhinitis)، <ref name="epid">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Settipane RA |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=Rhinitis: a dose of epidemiological reality |journal=Allergy Asthma Proc |بەرگ=٢٤|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–٥٤|pmid=١٢٨٦٦٣١٦}}</ref> کە بەزۆری بەهۆی ئەو ماددە هەستیارکارانەی ناو هەواوە دروست دەبێت وەک [[هەڵاڵە]] (Pollen) و [[کڕێش|کڕێشی]] ئاژەڵ (Dander). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sullivan|یەکەم=John B.|سەردێڕ=Clinical environmental health and toxic exposures|دوایین٢=Krieger|یەکەم٢=Gary R.|ساڵ=٢٠٠١|پەڕە=٣٤١}}</ref> هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری لەوانەیە ببێتە هۆی نیشانەی زیاتر، وەک [[پژمین]] و خورووی لووت، [[کۆخە|کۆکە]]، [[سەرئێشە]]، <ref name="umm">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.umm.edu/altmed/articles/allergic-rhinitis-000003.htm|سەردێڕ=Page Is No Longer Available}}</ref> شەکەتی، هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی (Malaise)، و تێکچوونی توانای مەعریفی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quillen DM, Feller DB |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Diagnosing rhinitis: allergic vs. nonallergic |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٣|issue=9 |پەڕەکان=١٥٨٣–٩٠|pmid=١٦٧١٩٢٥١}}</ref> <ref name="pmid10795648">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Marshall PS, O'Hara C, Steinberg P |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Effects of seasonal allergic rhinitis on selected cognitive abilities |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٨٤|issue=4 |پەڕەکان=٤٠٣–١٠|doi=10.1016/S1081-1206(10)62273-9 |pmid=١٠٧٩٥٦٤٨}}</ref> ماددە هەستیارکارەکان هەروەها دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر چاوەکان، و ببنە هۆی ئاوکردن، سووربوونەوە، یان خورووی چاوەکان و ئاوسانی دەوروبەری چاوەکان. <ref name="umm" /> هەوکردنەکە دەبێتە هۆی دروستبوونی بڕێکی زۆر لە [[لینجە ماددە]] (Mucus)، کە بەزۆری دەبێتە هۆی ئاوکردنی لووت، هەروەها گیرانی لووت و قەترەکردنی پشت-لووت. لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە هەستیاریدا، هەوکردنەکە بەهۆی دابەشبوونی (Degranulation) خانەکانی ماست (Mast cells) لە لووتدا دروست دەبێت. کاتێک خانەکانی ماست دابەش دەبن، [[ھیستامین|هیستامین]] (Histamine) و ماددەی کیمیایی تر دەردەدەن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.org/viewarticle/532192_2|سەردێڕ=Inflammatory Nature of Allergic Rhinitis}}</ref> کە ئەمەش دەستپێکی پرۆسەیەکی هەوکردنە کە دەتوانێت ببێتە هۆی دروستبوونی نیشانە لە دەرەوەی لووتیشدا، وەک شەکەتی و هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170809121155/http://espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە درم (Infectious rhinitis)دا، لەوانەیە هەندێک جار ببێتە هۆی [[هەوکردنی سییەکان]] (Zature - Pneumonia)، چ بەهۆی ڤایرۆسەوە بێت یان بەکتریا. پژمینیش لە هەوکردنی لووت بە درمدا ڕوودەدات بۆ دەرکردنی بەکتریا و ڤایرۆسەکان لە کۆئەندامی هەناسە. هەوکردنی لووت زۆر باوە. هەوکردنی لووت بە هەستیاری لە هەندێک وڵاتدا باوترە لە وڵاتانی تر؛ لە ئەمریکا، ساڵانە نزیکەی ١٠-٣٠٪ی پێگەیشتووان تووشی دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.com/viewarticle/472667_2|سەردێڕ=Economic Impact and Quality-of-Life Burden of Allergic Rhinitis - Page 2}}</ref> هەوکردنی تێکەڵاوی لووت (MR) ئاماژەیە بۆ ئەو نەخۆشانەی کە هەم هەوکردنی لووتی ناهەستیاری (Nonallergic) و هەم هەوکردنی لووت بە هەستیارییان هەیە. MR ژێر-جۆرێکی دیاریکراوی هەوکردنی لووتە. لەوانەیە لە نێوان ٥٠ بۆ ٧٠٪ی کۆی نەخۆشانی هەوکردنی لووت بە هەستیاری پێکبهێنێت. بەڵام، ڕێژەی بڵاوبوونەوەی ڕاستەقینەی MR هێشتا پشتڕاست نەکراوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bernstein |یەکەم=Jonathan A. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Allergic and mixed rhinitis: Epidemiology and natural history |journal=Allergy and Asthma Proceedings |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٥–٣٦٩|doi=10.2500/aap.2010.31.3380 |issn=1539-6304 |pmid=٢٠٩٢٩٦٠١}}</ref> == جۆرەکان == هەوکردنی لووت دابەش دەکرێت بۆ سێ جۆر (هەرچەندە هەوکردنی لووت بە درم بە شێوەیەکی ئاسایی وەک حاڵەتێکی کلینیکیی جیاواز مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت بەهۆی سروشتە کاتییەکەیەوە): (یەکەم) هەوکردنی لووت بە درم کە هەوکردنە بەکتریاییە کتوپڕ و درێژخایەنەکان لەخۆ دەگرێت؛ (دووەم) هەوکردنی لووتی ناهەستیاری <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kaliner |یەکەم=Michael A |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Classification of Nonallergic Rhinitis Syndromes With a Focus on Vasomotor Rhinitis, Proposed to be Known henceforth as Nonallergic Rhinopathy |journal=The World Allergy Organization Journal |بەرگ=٢|issue=6 |پەڕەکان=٩٨–١٠١|doi=10.1097/WOX.0b013e3181a9d55b |issn=1939-4551 |pmc=٣٦٥٠٩٨٥|pmid=٢٤٢٢٩٣٧٢}}</ref> کە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر (Vasomotor - دەمارە-لوولەیی)، ئیدیۆپاسیک (بەبێ هۆکاری زانراو)، هۆرمۆنی، ئاترۆفیک (پووکاوە)، پیشەیی، و تامی (Gustatory)، هەروەها هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە (Rhinitis medicamentosa) لەخۆ دەگرێت؛ (سێیەم) هەوکردنی لووت بە هەستیاری، کە بەهۆی هەڵاڵە، کەڕوو (Mold)، کڕێشی ئاژەڵ، تۆز، بەلسەمی پیرۆ (Balsam of Peru)، و ماددە هەستیارکارەکانی تری ناو هەواوە دروست دەبێت. <ref name="meds">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://emedicine.medscape.com/article/134825-overview|سەردێڕ=Allergic Rhinitis: Practice Essentials, Background, Pathophysiology}}</ref> === درم === هەوکردنی لووت بەزۆری بەهۆی تووشبوونێکی ڤایرۆسی یان بەکتریاییەوە دروست دەبێت، لە نێویاندا پەتای ئاسایی (سەرمابوون)، کە بەهۆی [[ڤایرۆسی ڕاینۆ|ڤایرۆسەکانی ڕاینۆ]] (Rhinoviruses)، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|ڤایرۆسەکانی کۆرۆنا]] (Coronaviruses)، و [[ئەنفلۆنزا|ڤایرۆسەکانی ئەنفلۆنزا]] (Influenza viruses)ەوە دروست دەبێت، و جۆرەکانی تریش کە بەهۆی ئەدینۆڤایرۆسەکان (Adenoviruses)، ڤایرۆسەکانی پارائەنفلۆنزای مرۆیی، ڤایرۆسی هەناسەیی سینسیشیاڵی مرۆیی (HRSV)، ئینتێرۆڤایرۆسەکانی (Enteroviruses) بێجگە لە ڕاینۆڤایرۆسەکان، مێتاپنیومۆڤایرۆس (Metapneumovirus)، و [[سوورێژە|ڤایرۆسی سورێژە]] (Measles virus)ەوە دروست دەبن، یان هەوکردنی بەکتریایی گیرفانەکانی لووت، کە بەزۆری بەهۆی [[ستریپتۆکۆکەس نیومۆنیا]] (Streptococcus pneumoniae)، [[هیمۆفیلەس ئەنفلۆنزا]] (Haemophilus influenzae)، و [[مۆراکسێلا کەتارالیس]] (Moraxella catarrhalis)ەوە دروست دەبێت. نیشانەکانی پەتای ئاسایی بریتین لە ئاوکردنی لووت (Rhinorrhea)، پژمین، ئازاری قوڕگ (Pharyngitis)، کۆکە، گیرانی لووت، و سەرئێشەی سووک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Troullos E, Baird L, Jayawardena S |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Common cold symptoms in children: results of an Internet-based surveillance program |journal=Journal of Medical Internet Research |بەرگ=١٦|issue=6 |پەڕەکان=e١٤٤|doi=10.2196/jmir.2868 |pmc=٤٠٩٠٣٧٣|pmid=٢٤٩٤٥٠٩٠|doi-access=free}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ئاماژەیە بۆ ئەو هەوکردنەی کە بەهۆی هەستیارییەوە نییە. ئەم پۆلێنە پێشتر پێی دەوترا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر، چونکە یەکەم هۆکار کە دۆزرایەوە بریتی بوو لە فراوانبوونی لوولەکانی خوێن (Vasodilation) بەهۆی کاردانەوەیەکی لەڕادەبەدەری دەمارەکانی پاراسمپاسێتیک (Parasympathetic). لەگەڵ دەستنیشانکردنی هۆکارەکانی تردا، جۆرەکانی تری هەوکردنی لووتی ناهەستیاریش ناسێنران. ئێستا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر لە نێو ئەمانەدا لەژێر پۆلێنە گشتییەکەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا جێگیر کراوە. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> دەستنیشانکردنەکە پاش ڕەتکردنەوەی هۆکارە هەستیارییەکان (Allergic causes) دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brown KR, Bernstein JA |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Clinically relevant outcome measures of novel pharmacotherapy for nonallergic rhinitis |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٥|issue=3 |پەڕەکان=٢٠٤–١٢|doi=10.1097/ACI.0000000000000166 |pmid=٢٥٨٩٩٦٩٢|s2cid=22343815}}</ref> ئەمە زاراوەیەکی گشتگیرە بۆ هەوکردنی لووت بە چەندین هۆکاری جیاوازەوە، وەکو پێشەیی (کیمیایی)، جگەرەکێشان، تامی، هۆرمۆنی، پیری (هەوکردنی لووت لە کەسانی بەتەمەندا)، ئاترۆفیک، بەهۆی دەرمانەوە (لە نێویاندا Rhinitis medicamentosa)، هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی (Local allergic rhinitis)، کۆنیشانەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری لەگەڵ ئیۆزینۆفیلیا (NARES) و ئیدیۆپاسیک (ڤازۆمۆتۆر یان ناهەستیاری، هەوکردنی لووتی هەستیاریی هەمیشەیی نادرم (NANIPER)، یان هەوکردنی لووتی ناهەستیاریی نادرم (NINAR). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Van Gerven L, Boeckxstaens G, Hellings P |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Up-date on neuro-immune mechanisms involved in allergic and non-allergic rhinitis |journal=Rhinology |بەرگ=٥٠|issue=3 |پەڕەکان=٢٢٧–٣٥|doi=10.4193/Rhino11.152 |pmid=٢٢٨٨٨٤٧٨|doi-access=free}}</ref> لە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆردا، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wheeler |یەکەم=P. W. |دوایین٢=Wheeler |یەکەم٢=S. F. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2005/0915/p1057.html |journal=Am Fam Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/001648.htm|سەردێڕ=Nonallergic rhinopathy: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> هەندێک هاندەری نادیار، لە نێویاندا گۆڕانکارییەکانی ژینگە (پلەی گەرمی، شێ، پەستانی کەشوهەوا، یان کەشوهەوا بەگشتی)، ورووژێنەرەکانی ناو هەوا (بۆن، دووکەڵ)، هۆکارە خۆراکییەکان (خواردنی تیژ، کحول)، ورووژانی سێکسی، وەرزشکردن، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Silvers WS, Poole JA |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Exercise-induced rhinitis: a common disorder that adversely affects allergic and nonallergic athletes |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٩٦|issue=2 |پەڕەکان=٣٣٤–٤٠|doi=10.1016/s1081-1206(10)61244-6 |pmid=١٦٤٩٨٨٥٦}}</ref> و هۆکارە سۆزدارییەکان دەبنە هاندەر بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelman|یەکەم=Daniel|سەردێڕ=Manual of Allergy and Immunology: Diagnosis and Therapy|بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨١٧-٣٠٥٢-٥|پەڕە=٦٦}}</ref> هێشتا زۆر شت ماوە لەم بارەیەوە بزانرێت، بەڵام پێدەچێت ئەم هاندەرە ناهەستیارییانە ببنە هۆی فراوانبوونی لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا، کە دەبێتە هۆی ئاوسان و ئاوکردنی. هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەتوانێت لەگەڵ هەوکردنی لووتی هەستیاریدا بەیەکەوە هەبن، و پێی دەوترێت "هەوکردنی تێکەڵاوی لووت". پێدەچێت نەخۆشیزانیی (Pathology) هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر هەوکردنی دەمارەکی (Neurogenic inflammation) لەخۆ بگرێت <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Knipping S, Holzhausen HJ, Riederer A, Schrom T |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=[Ultrastructural changes in allergic rhinitis vs. idiopathic rhinitis] |journal=Hno |بەرگ=٥٦|issue=8 |پەڕەکان=٧٩٩–٨٠٧|doi=10.1007/s00106-008-1764-4 |pmid=١٨٦٥١١١٦|s2cid=24135943}}</ref> و تا ئێستاش زۆر بە باشی لێی تێناگەین. ڕۆڵی کەناڵە ئایۆنییەکانی (TRP) لەسەر خانە ڕووکەشییەکانی ناوپۆشی لووت (Epithelial cells) کە دەمارەکی نین هەروەها پێشنیار کراوە. دەربڕینی لەڕادەبەدەری ئەم وەرگرانە کاریگەریی هەیە لەسەر وەڵامدانەوەی خێرای بۆرییەکانی هەناسەدانی لووت بۆ ئەو هاندەرە ژینگەیییە ورووژێنەرانەی کە هەستیاری نین (بۆ نموونە، گەرمی و ساردیی لەڕادەبەدەر، گۆڕانکاری لە پەستانی ئۆسمۆزی یان کەشوهەوادا). <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}</ref> پێدەچێت هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر بە شێوەیەکی بەرچاو لە ژناندا باوتر بێت وەک لە پیاواندا، کە وای لە هەندێک توێژەر کردووە بڕوا بکەن کە ناهاوسەنگیی هۆرمۆن ڕۆڵی هەیە لەمەدا. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/non-allergic-rhinitis/|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=NHS}}</ref> <ref name="pmid28474799">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellings PW, Klimek L, Cingi C, Agache I, Akdis C, Bachert C, Bousquet J, Demoly P, Gevaert P, Hox V, Hupin C, Kalogjera L, Manole F, Mösges R, Mullol J, Muluk NB, Muraro A, Papadopoulos N, Pawankar R, Rondon C, Rundenko M, Seys SF, Toskala E, Van Gerven L, Zhang L, Zhang N, Fokkens WJ |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis: Position paper of the European Academy of Allergy and Clinical Immunology |journal=Allergy |بەرگ=٧٢|issue=11 |پەڕەکان=١٦٥٧–١٦٦٥|doi=10.1111/all.13200 |pmid=٢٨٤٧٤٧٩٩|doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> بەگشتی، تەمەنی سەرهەڵدانی ئەم حاڵەتە لە دوای تەمەنی ٢٠ ساڵییەوە دەست پێدەکات، بە پێچەوانەی هەوکردنی لووتی هەستیارییەوە کە دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا سەرهەڵبدات. ئەو کەسانەی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە بەزۆری بە درێژایی ساڵ نیشانەکانیان هەیە، هەرچەندە لەوانەیە نیشانەکان لە بەهار و پایزدا سەختتر ببن کاتێک گۆڕانکارییە خێراکانی کەشوهەوا باوترن. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWheelerWheeler2005">Wheeler PW, Wheeler SF (September 2005). </cite></ref> بە مەزەندە ١٧ ملیۆن هاوڵاتی ئەمریکی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە. <ref name="Vasomotor rhinitis" /> خواردنەوەی کحول دەکرێت ببێتە هۆی هەوکردنی لووت هەروەها سەختترکردنی ڕەبۆ (بڕوانە کاردانەوە هەناسەیییەکانی پەیوەست بە کحولەوە). لە هەندێک کۆمەڵگەدا، بەتایبەتی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا وەک ژاپۆن، ئەم کاردانەوانە بنەمایەکی ناهەستیارییان هەیە. <ref name="AA2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Adams KE, Rans TS |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Adverse reactions to alcohol and alcoholic beverages |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=١١١|issue=6 |پەڕەکان=٤٣٩–٤٥|doi=10.1016/j.anai.2013.09.016 |pmid=٢٤٢٦٧٣٥٥}}</ref> لە کۆمەڵگەکانی تردا، بەتایبەتی ئەوانەی بە ڕەچەڵەک ئەوروپین، گۆڕاوێکی بۆماوەیی (Genetic variant) لەو جینەدا کە ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید (ADH1B)، پەیوەندی هەیە بە هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحولەوە. پێشنیار دەکرێت کە ئەم گۆڕاوە زۆر بە خێرایی ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید پێش ئەوەی بتوانرێت لەلایەن ALDH2ەوە پرۆسەی زیاتری بۆ بکرێت و بەمجۆرە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی ئەسیتەڵدیهاید و نیشانەکانی هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Macgregor S, Lind PA, Bucholz KK, Hansell NK, Madden PA, Richter MM, Montgomery GW, Martin NG, Heath AC, Whitfield JB |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Associations of ADH and ALDH2 gene variation with self report alcohol reactions, consumption and dependence: an integrated analysis |journal=Human Molecular Genetics |بەرگ=١٨|issue=3 |پەڕەکان=٥٨٠–٩٣|doi=10.1093/hmg/ddn372 |pmc=٢٧٢٢١٩١|pmid=١٨٩٩٦٩٢٣}}</ref> لەم حاڵەتانەدا، هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لەوانەیە لە جۆری هەوکردنی تێکەڵاوی لووت بێت و، پێدەچێت، زۆربەی حاڵەتەکانی هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لە کۆمەڵگە نائاسیاییەکاندا ڕەنگدانەوەی وەڵامدانەوەیەکی هەستیاریی ڕاستەقینە بن بۆ ماددە نا-ئیثانۆڵییەکان و/یان پیسکەرەکانی ناو خواردنەوە کحولییەکان، بەتایبەتی کاتێک ئەم خواردنەوانە شەراب یان بیرە بن. <ref name="AA2013" /> هەوکردنی لووت کە بەهۆی کحولەوە سەختتر دەبێت زۆرترە لەو کەسانەی کە مێژوویان هەیە لە سەختتربوونی هەوکردنی لووت بەهۆی ئەسپرینەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cardet JC, White AA, Barrett NA, Feldweg AM, Wickner PG, Savage J, Bhattacharyya N, Laidlaw TM |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Alcohol-induced respiratory symptoms are common in patients with aspirin exacerbated respiratory disease |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology. In Practice |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٨–١٣|doi=10.1016/j.jaip.2013.12.003 |pmc=٤٠١٨١٩٠|pmid=٢٤٦٠٧٠٥٠}}</ref> ئەسپرین و دەرمانە دژە-هەوکردنە نائسترۆیدییەکانی تر (NSAIDs)، بەتایبەتی ئەوانەی کە سایکلۆئۆکسیجینەیز ١ (COX1) سەرکوت دەکەن، دەتوانن نیشانەکانی هەوکردنی لووت و ڕەبۆ سەختتر بکەن لەو کەسانەی کە مێژووی یەکێک لەم نەخۆشییانەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rajan JP, Wineinger NE, Stevenson DD, White AA |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Prevalence of aspirin-exacerbated respiratory disease among asthmatic patients: A meta-analysis of the literature |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٣٥|issue=3 |پەڕەکان=٦٧٦–٨١.e١|doi=10.1016/j.jaci.2014.08.020 |pmid=٢٥٢٨٢٠١٥}}</ref> ئەم سەختتربوونانە زۆرجار بەهۆی کاردانەوەی هەستیاریی لەڕادەبەدەری NSAID (NSAID hypersensitivity reactions)ەوە دەردەکەون نەک بەهۆی کاردانەوە هەستیارییەکانی کە بەهۆی NSAIDەوە دروست دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Choi JH, Kim MA, Park HS |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=An update on the pathogenesis of the upper airways in aspirin-exacerbated respiratory disease |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٤|issue=1 |پەڕەکان=١–٦|doi=10.1097/aci.0000000000000021 |pmid=٢٤٣٠٠٤٢٠|s2cid=205433452}}</ref> دژە-هیستامینی ئەزێلاستین (Azelastine)، کە وەک سپڕای لووت بەکاردەهێنرێت، دەکرێت کاریگەر بێت بۆ هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Azelastine hydrochloride: a review of pharmacology, pharmacokinetics, clinical efficacy and tolerability |journal=Current Medical Research and Opinion |بەرگ=٢٣|issue=10 |پەڕەکان=٢٤٤١–٥٢|doi=10.1185/030079907X226302 |pmid=١٧٧٢٣١٦٠|s2cid=25827650}}</ref> فلۆتیکاسۆن پرۆپیۆنەیت (Fluticasone propionate) یان بودێسۆناید (Budesonide) (کە هەردووکیان ستیرۆیدن) بە شێوەی سپڕای لووت دەتوانرێت بۆ چارەسەری نیشانەیی بەکاربهێنرێن. دژە-هیستامینی سایپرۆهێپتادین (Cyproheptadine) هەروەها کاریگەرە، پێدەچێت بەهۆی کاریگەرییە دژە-سیرۆتۆنێرژیکەکانییەوە (Antiserotonergic effects) بێت. پێداچوونەوەیەکی سیستەماتیک سەبارەت بە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ڕاپۆرتی باشتربوونی کارایی گشتی دەکات دوای چارەسەرکردن بە کابسایسین (Capsaicin - پێکهاتەی چالاکی ناو بیبەری تیژ). بەڵام کوالێتی بەڵگەکان لاوازە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gevorgyan A, Segboer C, Gorissen R, van Drunen CM, Fokkens W |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Capsaicin for non-allergic rhinitis |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٥|issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD010591.pub2 |pmc=١٠٦٦٩٧٨٢|pmid=٢٦١٧١٩٠٧|article-number=CD010591}}</ref> === هەستیاری === هەوکردنی لووتی هەستیاری یان تای کادان (Hay fever) لەوانەیە دروست ببێت کاتێک ماددەیەکی هەستیارکاری وەکو هەڵاڵە، تۆز، یان بەلسەمی پیرۆ <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brooks|یەکەم=Pamela|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eReGG6UtxbcC&q=%22balsam+of+peru%22+allergy&pg=PT413|سەردێڕ=The Daily Telegraph: Complete Guide to Allergies|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Little, Brown Book|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٢١-٠٣٩٤-٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> لەلایەن کەسێکەوە هەڵدەمژرێت کە سیستەمی بەرگرییەکەی هەستیارە (Sensitized)، کە ئەمەش دەبێتە هۆی دروستکردنی دژەتەنەکان (Antibodies). ئەم دژەتەنانە بەزۆری بە خانەکانی ماست (Mast cells)ەوە دەبەسترێنەوە، کە هیستامینیان تێدایە. کاتێک خانەکانی ماست لەلایەن ماددەیەکی هەستیارکارەوە هاندەدرێن، هیستامین (و ماددە کیمیاییەکانی تر) دەردەدرێن. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی خوروو، ئاوسان، و دروستبوونی لینجە ماددە. نیشانەکان لە ڕووی سەختییەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێن. کەسانی زۆر هەستیار دەکرێت تووشی لیرک (Hives) یان پەڵەی تری پێست ببن. تەنۆلکەکانی ناو هەوای پیس و ماددە کیمیاییەکانی وەکو کلۆر و پاککەرەوەکان، کە بە شێوەیەکی ئاسایی دەکرێت بەرگەیان بگیرێت، دەتوانن حاڵەتەکە زۆر سەختتر بکەن. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> دەرکەوتە جەستەیییە تایبەتمەندەکان لەو کەسانەی کە هەوکردنی لووتی هەستیارییان هەیە بریتین لە ئاوسانی پەردەی چاو (Conjunctival swelling) و سووربوونەوە (Erythema)، ئاوسانی پێڵووی چاو، وەستانی خوێنی دەماریی پێڵووی خوارەوە (Venous stasis)، چرچبوونی لایەکانی لووت (Lateral crease)، ئاوسانی پێچەکانی لووت (Nasal turbinates)، و ئاوکۆبوونەوە لە گوێی ناوەڕاستدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Valet RS, Fahrenholz JM |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=Allergic rhinitis: update on diagnosis |ناونیشان=http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |journal=Consultant |بەرگ=٤٩|پەڕەکان=٦١٠–٦١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100114135815/http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref> تەنانەت ئەگەر کەسێک ئەنجامی پشکنینەکانی پێستی (Skin-prick)، ژێر-پێستی و خوێنی بۆ هەستیاری نەرێنی (نێگەتیڤ) بێت، هێشتا دەکرێت هەوکردنی لووتی هەستیاری هەبێت، کە سەرچاوەکەی هەستیارییەکی ناوخۆیییە لە لووتدا. ئەمە پێی دەوترێت هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Canto G, Blanca M |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: a new entity, characterization and further studies |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕەکان=١–٧|doi=10.1097/ACI.0b013e328334f5fb |pmid=٢٠٠١٠٠٩٤|s2cid=3472235}}</ref> زۆرێک لەو کەسانەی پێشتر وەک هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەستنیشان کرابوون لەوانەیە لە ڕاستیدا هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیییان هەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Fernandez J, Canto G, Blanca M |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: concept, clinical manifestations, and diagnostic approach |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=٢٠|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٤–٧١; quiz ٢ p following ٣٧١|pmid=٢٠٩٤٥٦٠١}}</ref> دەکرێت پشکنینی لەزگە (Patch test) بەکاربهێنرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا ماددەیەکی دیاریکراو هۆکاری هەوکردنی لووتەکەیە یان نا. === هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە === ئەم حاڵەتە جۆرێکە لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری کە بەهۆی دەرمانەوە دروست دەبێت و پەیوەندی هەیە بە گیرانی لووتەوە کە لە ئەنجامی بەکارهێنانی هەندێک دەرمانی دەمەکی (بە شێوەیەکی سەرەکی ئەمینە سمپاتۆمایمێتیکەکان و داتاشراوەکانی ٢-ئیمیدازۆلین) و کراوەکەرەکانی لووتی سەروپێستی (وەک سپڕاکانی لووتی ئۆکسیمێتازۆلین، فینایلیفرین، زایلۆمێتازۆلین، و نافازۆلین) دروست دەبێت کە لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا تەسک دەکەنەوە. <ref name="rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ramey JT, Bailen E, Lockey RF |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Rhinitis medicamentosa |ناونیشان=http://www.jiaci.org/issues/vol16issue03/1.pdf |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=١٦|issue=3 |پەڕەکان=١٤٨–٥٥|pmid=١٦٧٨٤٠٠٧}}</ref> === هەوکردنی لووتی ئاترۆفیکی درێژخایەن === هەوکردنی درێژخایەنی لووت جۆرێکە لە پووکانەوەی (Atrophy) پەردەی لینجی و ڕژێنەکانی لووت. === هەوکردنی وشکی لووت === جۆری درێژخایەنی وشکبوونەوەی پەردە لینجییەکانە. === هەوکردنی پۆلیپیی لووت === هەوکردنی درێژخایەنی لووت کە پەیوەندی بە پۆلیپەکانەوە (گۆشتی زیادەی لووت) هەیە لە کەلێنی لووتدا. == نەخۆشیزانی == [[پەڕگە:Neural_abnormalities.tif|وێنۆک|گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] [[پەڕگە:Non-allergic_rhinitis_mechanism.tif|وێنۆک|میکانیزمی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری: ناهاوسەنگی لە نێوان پێکهاتەکانی [[سمپاسێتیک]] و [[پاراسمپاسێتیک]] لە پەردەی لینجیی لووتدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] بەرچاوترین گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان (Pathological changes) کە تێبینی دەکرێن بریتین لە گۆڕانی ڕووکەشی بۆریی هەناسەدانی لووت (Epithelial metaplasia) کە تێیدا خانەکانی گۆبلێت (Goblet cells) جێگەی خانە ڕووکەشییە کۆڵەکەیییە موودارەکان دەگرنەوە لە پەردەی لینجیی لووتدا. <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref> ئەمە دەبێتە هۆی دەردانی لەڕادەبەدەری میوسین (Mucin) لەلایەن خانەکانی گۆبلێتەوە و کەمبوونەوەی چالاکیی مووەکانی لینجەپەردە (Mucociliary activity). دەردراوەکانی لووت بە باشی پاک نابنەوە و بە دەرکەوتەی کلینیکیی وەکو گیرانی لووت، پەستانی گیرفانەکانی لووت (Sinus pressure)، قەترەکردنی پشت-لووت، و سەرئێشە دەردەکەون. دەربڕینی لەڕادەبەدەر (Over-expression)ی کەناڵە ئایۆنییەکانی TRP، وەکو TRPA1 و TRPV1، لەوانەیە بەشدار بن لە دروستبوونی نەخۆشیزانیی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Millqvist E |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=TRP channels and temperature in airway disease-clinical significance |journal=Temperature |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=١٧٢–٧|doi=10.1080/23328940.2015.1012979 |pmc=٤٨٤٣٨٦٨|pmid=٢٧٢٢٧٠٢١}}</ref> === پەیوەندیی نێوان هەوکردنی لووت و ڕەبۆ (ئەزما) === هەوکردنی دەمارەکی کە بەهۆی ئەو نیورۆپێپتایدانەوە (Neuropeptides) دروست دەبێت کە لە کۆتاییە دەمارییە هەستەوەرەکانەوە بۆ ناو بۆرییەکانی هەناسەدان دەردەدرێن، میکانیزمێکی هاوبەشی پێشنیارکراوە بۆ پەیوەندیی نێوان هەردوو هەوکردنی لووتی هەستیاری و ناهەستیاری لەگەڵ ڕەبۆدا. ئەمە لەوانەیە ڕوونکردنەوە بێت بۆ پەیوەندییە بەرزەکەی هەوکردنی لووت بەو ڕەبۆیەی کە لە تەمەنێکی گەورەتردا سەرهەڵدەدات. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Eriksson J, Bjerg A, Lötvall J, Wennergren G, Rönmark E, Torén K, Lundbäck B |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Rhinitis phenotypes correlate with different symptom presentation and risk factor patterns of asthma |journal=Respiratory Medicine |بەرگ=١٠٥|issue=11 |پەڕەکان=١٦١١–٢١|doi=10.1016/j.rmed.2011.06.004 |pmid=٢١٧٦٤٥٧٣|doi-access=free}}</ref> ورووژێنەرە ژینگەیییەکان وەکو ڕێکخەرێک بۆ هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسەدان لەم بۆرییە بەیەکەوەبەستراوانەدا کاردەکەن. دروستبوونی ڕەبۆی پیشەیی زۆرجار پێشتر بە هەوکردنی لووتی پیشەیی دەست پێدەکات. لە نێو ئەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی ئەمە بریتین لە ئارد، ئەو ئەنزیمانەی لە پرۆسێسکردنی خۆراکدا بەکاردێن، لاتێکس، ئایسۆسایەنەیتەکان، دووکەڵی لەحیمکردن، ڕەزینە ئیپۆکسییەکان (Epoxy resins)، و فۆرماڵدیهاید. بەم پێیە، پێشبینیی پزیشکیی (Prognosis) ڕەبۆی پیشەیی پەیوەستە بە دەستنیشانکردنی زووەخت و گرتنەبەری ڕێوشوێنەکانی خۆپارێزی بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Scherer Hofmeier K, Bircher A, Tamm M, Miedinger D |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=[Occupational rhinitis and asthma] |journal=Therapeutische Umschau |بەرگ=٦٩|issue=4 |پەڕەکان=٢٦١–٧|doi=10.1024/0040-5930/a000283 |pmid=٢٢٤٧٧٦٦٦}}</ref> == دەستنیشانکردن == جۆرە جیاوازەکانی هەوکردنی لووت لە بنەڕەتدا لە ڕووی کلینیکییەوە دەستنیشان دەکرێن. <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[:en:Wikipedia:Please_clarify|<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (October 2022)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر جیادەکرێتەوە لە تووشبوونە ڤایرۆسی و بەکتریاییەکان بەهۆی نەبوونی دەردراوی کێمدار (Purulent exudate) و قەتماغەبەستن (Crusting). دەتوانرێت جیابکرێتەوە لە هەوکردنی لووتی هەستیاری بەهۆی نەبوونی ماددەیەکی هەستیارکاری ناسراوەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.msdmanuals.com/en-pt/professional/ear,-nose,-and-throat-disorders/nose-and-paranasal-sinus-disorders/nonallergic-rhinitis?query=rhinitis|سەردێڕ=Nonallergic Rhinitis - Otolaryngology |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=MSD Manual Professional Edition |زمان=en-PT}}</ref> بەڵگە بڵاوکراوەتەوە لە چەند بەرنامەیەکی (ئەپڵیکەیشنێکی) تەندروستیی مۆبایلە زیرەکەکانەوە کە توانای یارمەتیدانیان هەیە لە دەستنیشانکردنی هەوکردنی لووت و گیرفانەکانی لووت و هەڵسەنگاندنی پابەندبوون بە بەڕێوەبردن و چارەسەرەکەوە. لە کاتێکدا ئەمە هیوایەک بۆ بەڕێوەبردنی کلینیکی پیشان دەدات، تا ساڵی ٢٠٢٢ تەنها چەند دانەیەکیان لە ئەدەبیاتی زانستیدا پشتڕاست کرابوونەوە، و تەنانەت کەمتر لەوەش ڕەچاوی نەخۆشییە هاوەڵەکانیان (Multimorbidity) کردبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Sousa-Pinto |یەکەم=Bernardo |دوایین٢=Anto |یەکەم٢=Aram |دوایین٣=Berger |یەکەم٣=Markus |دوایین٤=Dramburg |یەکەم٤=Stephanie |دوایین٥=Pfaar |یەکەم٥=Oliver |دوایین٦=Klimek |یەکەم٦=Ludger |دوایین٧=Jutel |یەکەم٧=Marek |دوایین٨=Czarlewski |یەکەم٨=Wienczyslawa |دوایین٩=Bedbrook |یەکەم٩=Anna |دوایین١٠=Valiulis |یەکەم١٠=Arunas |دوایین١١=Agache |یەکەم١١=Ioana |دوایین١٢=Amaral |یەکەم١٢=Rita |دوایین١٣=Ansotegui |یەکەم١٣=Ignacio J. |دوایین١٤=Bastl |یەکەم١٤=Katharina |دوایین١٥=Berger |یەکەم١٥=Uwe |display-authors=٥|ساڵ=٢٠٢٢|سەردێڕ=Real-world data using mHealth apps in rhinitis, rhinosinusitis and their multimorbidities |journal=Clinical and Translational Allergy |بڵاوکەرەوە=Wiley |بەرگ=١٢|issue=11 |doi=10.1002/clt2.12208 |issn=2045-7022 |pmc=٩٦٧٣١٧٥|pmid=٣٦٤٣٤٧٤٢|doi-access=free |article-number=e12208}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=May |یەکەم=Brandon |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.medscape.com/viewarticle/985131|سەردێڕ=Study Finds 7 Apps for Rhinitis and Rhinosinusitis With Evidence |وێبگە=Medscape}}</ref> == مامەڵەکردن == بەڕێوەبردن و چارەسەرکردنی هەوکردنی لووت پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. بۆ هەوکردنی لووتی هەستیاری، ستیرۆیدەکانی ناو لووت (Intranasal corticosteroids) پێشنیار دەکرێن. <ref name="Wal2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wallace DV, Dykewicz MS, Oppenheimer J, Portnoy JM, Lang DM |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Pharmacologic Treatment of Seasonal Allergic Rhinitis: Synopsis of Guidance From the 2017 Joint Task Force on Practice Parameters |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٦٧|issue=12 |پەڕەکان=٨٧٦–٨٨١|doi=10.7326/M17-2203 |pmid=٢٩١٨١٥٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆ نیشانە سەختەکان دەکرێت دژە-هیستامینەکانی ناو لووتیش بۆ چارەسەرەکە زیاد بکرێن. <ref name="Wal2017" /> == گۆکردن و وشەناسی == هەوکردنی لووت بە {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}} ، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis|سەردێڕ=RHINITIS definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> دەخوێندرێتەوە لە کاتێکدا coryza {{IPAc-en|k|ə|ˈ|r|aɪ|z|ə}} دەخوێندرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza|سەردێڕ=CORYZA definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> وشەی (Rhinitis) لە یۆنانیی کۆنەوە (ῥίς rhis)، باری بۆزیەی (gen.): (ῥινός rhinos) هاتووە، کە بە واتای "لووت" دێت. وشەی (Coryza) لە ڕێگەی لاتینییەوە لە یۆنانیی کۆن (κόρυζα)ەوە هاتووە. بەپێی وتەی پزیشک 'ئاندرو وایڵی'، "ئێمە زاراوەی [کۆرایزا] بۆ سەرمابوونێکی ناو سەر بەکاردەهێنین، بەڵام هەردووکیان لە ڕاستیدا هاوواتان. ڕۆمانییە کۆنەکان ئامۆژگاری نەخۆشەکانیان دەکرد کە کونەلووتەکانیان پاک بکەنەوە و بەمجۆرە هۆشیارییان (مێشکیان) تیژتر بکەن." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wylie A |ساڵ=١٩٢٧|سەردێڕ=Rhinology and laryngology in literature and Folk-Lore. |journal=The Journal of Laryngology & Otology |بەرگ=٤٢|issue=2 |پەڕەکان=٨١–٨٧|doi=10.1017/S0022215100029959 |s2cid=71281077}}</ref> == سەرچاوەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rhinitis}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:ھەستۆکی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] bdh58560y16l7bgdwcllay22tod18i1 1593207 1593170 2026-06-22T17:03:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]] 1593207 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=هەوکردنی لووت (Rhinitis)|synonyms=کۆرایزا (Coryza)|image=Misc pollen.jpg|caption=دەنکە هەڵاڵەی کۆمەڵێک ڕووەکی باو دەتوانن ببنە هۆی تای کادان - Hay fever.|pronounce={{Plainlist| * rhinitis {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= rhinitis {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> * coryza /kəˈraɪzə/<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= coryza {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> }}|field=نەخۆشییە گوازراوەکان، هەستیاری (ئەلێرژی) و بەرگریزانی (Immunology)|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=-١٤٧٥—١٥٢٥٪ (تێبینی: ئەم ژمارەیە لە سەرچاوە ئینگلیزییەکەدا وەک هەڵەیەکی چاپ دەردەکەوێت، بەڵام وەک خۆی گواستراوەتەوە).|deaths=}}'''هەوکردنی لووت''' (Rhinitis)، کە بە کۆرایزا (Coryza)ش دەناسرێت، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pfaltz|یەکەم=Carl Rudolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HlrHjWQsRGEC&pg=PA150|سەردێڕ=Ear, nose, and throat diseases: with head and neck surgery|دوایین٢=Becker|یەکەم٢=Walter|دوایین٣=Naumann|یەکەم٣=Hans Heinz|بڵاوکەرەوە=Thieme|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٣-١٣-٦٧١٢٠٣-٠|edition=3rd|شوێن=Stuttgart|پەڕە=١٥٠}}</ref> بریتییە لە ورووژان و [[ھەوکردن|هەوکردنی]] [[پەردەی لینج|پەردەی لینجی]] (Mucous membrane) ناوەوەی [[لووت (ئەندام)|لووت]]. نیشانە باوەکان بریتین لە [[گیرانی لووت]]، [[ئاوکردنی لووت]]، [[پژمین]]، و [[قەترەکردنی پشت-لووت]] (Post-nasal drip). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Nonallergic rhinitis: Symptoms - MayoClinic.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080924131752/http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> هەوکردنەکە بەهۆی [[ڤایرۆس]]، [[بەکتریا]]، [[ورووژێنەرەکان]] (Irritants) یان ماددە هەستیارکارەکان (Allergens)ەوە دروست دەبێت. باوترین جۆری هەوکردنی لووت بریتییە لە هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری (Allergic rhinitis)، <ref name="epid">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Settipane RA |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=Rhinitis: a dose of epidemiological reality |journal=Allergy Asthma Proc |بەرگ=٢٤|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–٥٤|pmid=١٢٨٦٦٣١٦}}</ref> کە بەزۆری بەهۆی ئەو ماددە هەستیارکارانەی ناو هەواوە دروست دەبێت وەک [[هەڵاڵە]] (Pollen) و [[کڕێش|کڕێشی]] ئاژەڵ (Dander). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sullivan|یەکەم=John B.|سەردێڕ=Clinical environmental health and toxic exposures|دوایین٢=Krieger|یەکەم٢=Gary R.|ساڵ=٢٠٠١|پەڕە=٣٤١}}</ref> هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری لەوانەیە ببێتە هۆی نیشانەی زیاتر، وەک [[پژمین]] و خورووی لووت، [[کۆخە|کۆکە]]، [[سەرئێشە]]، <ref name="umm">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.umm.edu/altmed/articles/allergic-rhinitis-000003.htm|سەردێڕ=Page Is No Longer Available}}</ref> شەکەتی، هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی (Malaise)، و تێکچوونی توانای مەعریفی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quillen DM, Feller DB |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Diagnosing rhinitis: allergic vs. nonallergic |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٣|issue=9 |پەڕەکان=١٥٨٣–٩٠|pmid=١٦٧١٩٢٥١}}</ref> <ref name="pmid10795648">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Marshall PS, O'Hara C, Steinberg P |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Effects of seasonal allergic rhinitis on selected cognitive abilities |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٨٤|issue=4 |پەڕەکان=٤٠٣–١٠|doi=10.1016/S1081-1206(10)62273-9 |pmid=١٠٧٩٥٦٤٨}}</ref> ماددە هەستیارکارەکان هەروەها دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر چاوەکان، و ببنە هۆی ئاوکردن، سووربوونەوە، یان خورووی چاوەکان و ئاوسانی دەوروبەری چاوەکان. <ref name="umm" /> هەوکردنەکە دەبێتە هۆی دروستبوونی بڕێکی زۆر لە [[لینجە ماددە]] (Mucus)، کە بەزۆری دەبێتە هۆی ئاوکردنی لووت، هەروەها گیرانی لووت و قەترەکردنی پشت-لووت. لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە هەستیاریدا، هەوکردنەکە بەهۆی دابەشبوونی (Degranulation) خانەکانی ماست (Mast cells) لە لووتدا دروست دەبێت. کاتێک خانەکانی ماست دابەش دەبن، [[ھیستامین|هیستامین]] (Histamine) و ماددەی کیمیایی تر دەردەدەن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.org/viewarticle/532192_2|سەردێڕ=Inflammatory Nature of Allergic Rhinitis}}</ref> کە ئەمەش دەستپێکی پرۆسەیەکی هەوکردنە کە دەتوانێت ببێتە هۆی دروستبوونی نیشانە لە دەرەوەی لووتیشدا، وەک شەکەتی و هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170809121155/http://espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە درم (Infectious rhinitis)دا، لەوانەیە هەندێک جار ببێتە هۆی [[هەوکردنی سییەکان]] (Zature - Pneumonia)، چ بەهۆی ڤایرۆسەوە بێت یان بەکتریا. پژمینیش لە هەوکردنی لووت بە درمدا ڕوودەدات بۆ دەرکردنی بەکتریا و ڤایرۆسەکان لە کۆئەندامی هەناسە. هەوکردنی لووت زۆر باوە. هەوکردنی لووت بە هەستیاری لە هەندێک وڵاتدا باوترە لە وڵاتانی تر؛ لە ئەمریکا، ساڵانە نزیکەی ١٠-٣٠٪ی پێگەیشتووان تووشی دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.com/viewarticle/472667_2|سەردێڕ=Economic Impact and Quality-of-Life Burden of Allergic Rhinitis - Page 2}}</ref> هەوکردنی تێکەڵاوی لووت (MR) ئاماژەیە بۆ ئەو نەخۆشانەی کە هەم هەوکردنی لووتی ناهەستیاری (Nonallergic) و هەم هەوکردنی لووت بە هەستیارییان هەیە. MR ژێر-جۆرێکی دیاریکراوی هەوکردنی لووتە. لەوانەیە لە نێوان ٥٠ بۆ ٧٠٪ی کۆی نەخۆشانی هەوکردنی لووت بە هەستیاری پێکبهێنێت. بەڵام، ڕێژەی بڵاوبوونەوەی ڕاستەقینەی MR هێشتا پشتڕاست نەکراوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bernstein |یەکەم=Jonathan A. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Allergic and mixed rhinitis: Epidemiology and natural history |journal=Allergy and Asthma Proceedings |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٥–٣٦٩|doi=10.2500/aap.2010.31.3380 |issn=1539-6304 |pmid=٢٠٩٢٩٦٠١}}</ref> == جۆرەکان == هەوکردنی لووت دابەش دەکرێت بۆ سێ جۆر (هەرچەندە هەوکردنی لووت بە درم بە شێوەیەکی ئاسایی وەک حاڵەتێکی کلینیکیی جیاواز مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت بەهۆی سروشتە کاتییەکەیەوە): (یەکەم) هەوکردنی لووت بە درم کە هەوکردنە بەکتریاییە کتوپڕ و درێژخایەنەکان لەخۆ دەگرێت؛ (دووەم) هەوکردنی لووتی ناهەستیاری <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kaliner |یەکەم=Michael A |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Classification of Nonallergic Rhinitis Syndromes With a Focus on Vasomotor Rhinitis, Proposed to be Known henceforth as Nonallergic Rhinopathy |journal=The World Allergy Organization Journal |بەرگ=٢|issue=6 |پەڕەکان=٩٨–١٠١|doi=10.1097/WOX.0b013e3181a9d55b |issn=1939-4551 |pmc=٣٦٥٠٩٨٥|pmid=٢٤٢٢٩٣٧٢}}</ref> کە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر (Vasomotor - دەمارە-لوولەیی)، ئیدیۆپاسیک (بەبێ هۆکاری زانراو)، هۆرمۆنی، ئاترۆفیک (پووکاوە)، پیشەیی، و تامی (Gustatory)، هەروەها هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە (Rhinitis medicamentosa) لەخۆ دەگرێت؛ (سێیەم) هەوکردنی لووت بە هەستیاری، کە بەهۆی هەڵاڵە، کەڕوو (Mold)، کڕێشی ئاژەڵ، تۆز، بەلسەمی پیرۆ (Balsam of Peru)، و ماددە هەستیارکارەکانی تری ناو هەواوە دروست دەبێت. <ref name="meds">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://emedicine.medscape.com/article/134825-overview|سەردێڕ=Allergic Rhinitis: Practice Essentials, Background, Pathophysiology}}</ref> === درم === هەوکردنی لووت بەزۆری بەهۆی تووشبوونێکی ڤایرۆسی یان بەکتریاییەوە دروست دەبێت، لە نێویاندا پەتای ئاسایی (سەرمابوون)، کە بەهۆی [[ڤایرۆسی ڕاینۆ|ڤایرۆسەکانی ڕاینۆ]] (Rhinoviruses)، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|ڤایرۆسەکانی کۆرۆنا]] (Coronaviruses)، و [[ئەنفلۆنزا|ڤایرۆسەکانی ئەنفلۆنزا]] (Influenza viruses)ەوە دروست دەبێت، و جۆرەکانی تریش کە بەهۆی ئەدینۆڤایرۆسەکان (Adenoviruses)، ڤایرۆسەکانی پارائەنفلۆنزای مرۆیی، ڤایرۆسی هەناسەیی سینسیشیاڵی مرۆیی (HRSV)، ئینتێرۆڤایرۆسەکانی (Enteroviruses) بێجگە لە ڕاینۆڤایرۆسەکان، مێتاپنیومۆڤایرۆس (Metapneumovirus)، و [[سوورێژە|ڤایرۆسی سورێژە]] (Measles virus)ەوە دروست دەبن، یان هەوکردنی بەکتریایی گیرفانەکانی لووت، کە بەزۆری بەهۆی [[ستریپتۆکۆکەس نیومۆنیا]] (Streptococcus pneumoniae)، [[هیمۆفیلەس ئەنفلۆنزا]] (Haemophilus influenzae)، و [[مۆراکسێلا کەتارالیس]] (Moraxella catarrhalis)ەوە دروست دەبێت. نیشانەکانی پەتای ئاسایی بریتین لە ئاوکردنی لووت (Rhinorrhea)، پژمین، ئازاری قوڕگ (Pharyngitis)، کۆکە، گیرانی لووت، و سەرئێشەی سووک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Troullos E, Baird L, Jayawardena S |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Common cold symptoms in children: results of an Internet-based surveillance program |journal=Journal of Medical Internet Research |بەرگ=١٦|issue=6 |پەڕەکان=e١٤٤|doi=10.2196/jmir.2868 |pmc=٤٠٩٠٣٧٣|pmid=٢٤٩٤٥٠٩٠|doi-access=free}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ئاماژەیە بۆ ئەو هەوکردنەی کە بەهۆی هەستیارییەوە نییە. ئەم پۆلێنە پێشتر پێی دەوترا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر، چونکە یەکەم هۆکار کە دۆزرایەوە بریتی بوو لە فراوانبوونی لوولەکانی خوێن (Vasodilation) بەهۆی کاردانەوەیەکی لەڕادەبەدەری دەمارەکانی پاراسمپاسێتیک (Parasympathetic). لەگەڵ دەستنیشانکردنی هۆکارەکانی تردا، جۆرەکانی تری هەوکردنی لووتی ناهەستیاریش ناسێنران. ئێستا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر لە نێو ئەمانەدا لەژێر پۆلێنە گشتییەکەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا جێگیر کراوە. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> دەستنیشانکردنەکە پاش ڕەتکردنەوەی هۆکارە هەستیارییەکان (Allergic causes) دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brown KR, Bernstein JA |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Clinically relevant outcome measures of novel pharmacotherapy for nonallergic rhinitis |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٥|issue=3 |پەڕەکان=٢٠٤–١٢|doi=10.1097/ACI.0000000000000166 |pmid=٢٥٨٩٩٦٩٢|s2cid=22343815}}</ref> ئەمە زاراوەیەکی گشتگیرە بۆ هەوکردنی لووت بە چەندین هۆکاری جیاوازەوە، وەکو پێشەیی (کیمیایی)، جگەرەکێشان، تامی، هۆرمۆنی، پیری (هەوکردنی لووت لە کەسانی بەتەمەندا)، ئاترۆفیک، بەهۆی دەرمانەوە (لە نێویاندا Rhinitis medicamentosa)، هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی (Local allergic rhinitis)، کۆنیشانەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری لەگەڵ ئیۆزینۆفیلیا (NARES) و ئیدیۆپاسیک (ڤازۆمۆتۆر یان ناهەستیاری، هەوکردنی لووتی هەستیاریی هەمیشەیی نادرم (NANIPER)، یان هەوکردنی لووتی ناهەستیاریی نادرم (NINAR). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Van Gerven L, Boeckxstaens G, Hellings P |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Up-date on neuro-immune mechanisms involved in allergic and non-allergic rhinitis |journal=Rhinology |بەرگ=٥٠|issue=3 |پەڕەکان=٢٢٧–٣٥|doi=10.4193/Rhino11.152 |pmid=٢٢٨٨٨٤٧٨|doi-access=free}}</ref> لە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆردا، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wheeler |یەکەم=P. W. |دوایین٢=Wheeler |یەکەم٢=S. F. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2005/0915/p1057.html |journal=Am Fam Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/001648.htm|سەردێڕ=Nonallergic rhinopathy: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> هەندێک هاندەری نادیار، لە نێویاندا گۆڕانکارییەکانی ژینگە (پلەی گەرمی، شێ، پەستانی کەشوهەوا، یان کەشوهەوا بەگشتی)، ورووژێنەرەکانی ناو هەوا (بۆن، دووکەڵ)، هۆکارە خۆراکییەکان (خواردنی تیژ، کحول)، ورووژانی سێکسی، وەرزشکردن، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Silvers WS, Poole JA |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Exercise-induced rhinitis: a common disorder that adversely affects allergic and nonallergic athletes |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٩٦|issue=2 |پەڕەکان=٣٣٤–٤٠|doi=10.1016/s1081-1206(10)61244-6 |pmid=١٦٤٩٨٨٥٦}}</ref> و هۆکارە سۆزدارییەکان دەبنە هاندەر بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelman|یەکەم=Daniel|سەردێڕ=Manual of Allergy and Immunology: Diagnosis and Therapy|بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨١٧-٣٠٥٢-٥|پەڕە=٦٦}}</ref> هێشتا زۆر شت ماوە لەم بارەیەوە بزانرێت، بەڵام پێدەچێت ئەم هاندەرە ناهەستیارییانە ببنە هۆی فراوانبوونی لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا، کە دەبێتە هۆی ئاوسان و ئاوکردنی. هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەتوانێت لەگەڵ هەوکردنی لووتی هەستیاریدا بەیەکەوە هەبن، و پێی دەوترێت "هەوکردنی تێکەڵاوی لووت". پێدەچێت نەخۆشیزانیی (Pathology) هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر هەوکردنی دەمارەکی (Neurogenic inflammation) لەخۆ بگرێت <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Knipping S, Holzhausen HJ, Riederer A, Schrom T |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=[Ultrastructural changes in allergic rhinitis vs. idiopathic rhinitis] |journal=Hno |بەرگ=٥٦|issue=8 |پەڕەکان=٧٩٩–٨٠٧|doi=10.1007/s00106-008-1764-4 |pmid=١٨٦٥١١١٦|s2cid=24135943}}</ref> و تا ئێستاش زۆر بە باشی لێی تێناگەین. ڕۆڵی کەناڵە ئایۆنییەکانی (TRP) لەسەر خانە ڕووکەشییەکانی ناوپۆشی لووت (Epithelial cells) کە دەمارەکی نین هەروەها پێشنیار کراوە. دەربڕینی لەڕادەبەدەری ئەم وەرگرانە کاریگەریی هەیە لەسەر وەڵامدانەوەی خێرای بۆرییەکانی هەناسەدانی لووت بۆ ئەو هاندەرە ژینگەیییە ورووژێنەرانەی کە هەستیاری نین (بۆ نموونە، گەرمی و ساردیی لەڕادەبەدەر، گۆڕانکاری لە پەستانی ئۆسمۆزی یان کەشوهەوادا). <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}</ref> پێدەچێت هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر بە شێوەیەکی بەرچاو لە ژناندا باوتر بێت وەک لە پیاواندا، کە وای لە هەندێک توێژەر کردووە بڕوا بکەن کە ناهاوسەنگیی هۆرمۆن ڕۆڵی هەیە لەمەدا. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/non-allergic-rhinitis/|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=NHS}}</ref> <ref name="pmid28474799">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellings PW, Klimek L, Cingi C, Agache I, Akdis C, Bachert C, Bousquet J, Demoly P, Gevaert P, Hox V, Hupin C, Kalogjera L, Manole F, Mösges R, Mullol J, Muluk NB, Muraro A, Papadopoulos N, Pawankar R, Rondon C, Rundenko M, Seys SF, Toskala E, Van Gerven L, Zhang L, Zhang N, Fokkens WJ |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis: Position paper of the European Academy of Allergy and Clinical Immunology |journal=Allergy |بەرگ=٧٢|issue=11 |پەڕەکان=١٦٥٧–١٦٦٥|doi=10.1111/all.13200 |pmid=٢٨٤٧٤٧٩٩|doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> بەگشتی، تەمەنی سەرهەڵدانی ئەم حاڵەتە لە دوای تەمەنی ٢٠ ساڵییەوە دەست پێدەکات، بە پێچەوانەی هەوکردنی لووتی هەستیارییەوە کە دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا سەرهەڵبدات. ئەو کەسانەی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە بەزۆری بە درێژایی ساڵ نیشانەکانیان هەیە، هەرچەندە لەوانەیە نیشانەکان لە بەهار و پایزدا سەختتر ببن کاتێک گۆڕانکارییە خێراکانی کەشوهەوا باوترن. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWheelerWheeler2005">Wheeler PW, Wheeler SF (September 2005). </cite></ref> بە مەزەندە ١٧ ملیۆن هاوڵاتی ئەمریکی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە. <ref name="Vasomotor rhinitis" /> خواردنەوەی کحول دەکرێت ببێتە هۆی هەوکردنی لووت هەروەها سەختترکردنی ڕەبۆ (بڕوانە کاردانەوە هەناسەیییەکانی پەیوەست بە کحولەوە). لە هەندێک کۆمەڵگەدا، بەتایبەتی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا وەک ژاپۆن، ئەم کاردانەوانە بنەمایەکی ناهەستیارییان هەیە. <ref name="AA2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Adams KE, Rans TS |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Adverse reactions to alcohol and alcoholic beverages |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=١١١|issue=6 |پەڕەکان=٤٣٩–٤٥|doi=10.1016/j.anai.2013.09.016 |pmid=٢٤٢٦٧٣٥٥}}</ref> لە کۆمەڵگەکانی تردا، بەتایبەتی ئەوانەی بە ڕەچەڵەک ئەوروپین، گۆڕاوێکی بۆماوەیی (Genetic variant) لەو جینەدا کە ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید (ADH1B)، پەیوەندی هەیە بە هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحولەوە. پێشنیار دەکرێت کە ئەم گۆڕاوە زۆر بە خێرایی ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید پێش ئەوەی بتوانرێت لەلایەن ALDH2ەوە پرۆسەی زیاتری بۆ بکرێت و بەمجۆرە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی ئەسیتەڵدیهاید و نیشانەکانی هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Macgregor S, Lind PA, Bucholz KK, Hansell NK, Madden PA, Richter MM, Montgomery GW, Martin NG, Heath AC, Whitfield JB |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Associations of ADH and ALDH2 gene variation with self report alcohol reactions, consumption and dependence: an integrated analysis |journal=Human Molecular Genetics |بەرگ=١٨|issue=3 |پەڕەکان=٥٨٠–٩٣|doi=10.1093/hmg/ddn372 |pmc=٢٧٢٢١٩١|pmid=١٨٩٩٦٩٢٣}}</ref> لەم حاڵەتانەدا، هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لەوانەیە لە جۆری هەوکردنی تێکەڵاوی لووت بێت و، پێدەچێت، زۆربەی حاڵەتەکانی هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لە کۆمەڵگە نائاسیاییەکاندا ڕەنگدانەوەی وەڵامدانەوەیەکی هەستیاریی ڕاستەقینە بن بۆ ماددە نا-ئیثانۆڵییەکان و/یان پیسکەرەکانی ناو خواردنەوە کحولییەکان، بەتایبەتی کاتێک ئەم خواردنەوانە شەراب یان بیرە بن. <ref name="AA2013" /> هەوکردنی لووت کە بەهۆی کحولەوە سەختتر دەبێت زۆرترە لەو کەسانەی کە مێژوویان هەیە لە سەختتربوونی هەوکردنی لووت بەهۆی ئەسپرینەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cardet JC, White AA, Barrett NA, Feldweg AM, Wickner PG, Savage J, Bhattacharyya N, Laidlaw TM |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Alcohol-induced respiratory symptoms are common in patients with aspirin exacerbated respiratory disease |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology. In Practice |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٨–١٣|doi=10.1016/j.jaip.2013.12.003 |pmc=٤٠١٨١٩٠|pmid=٢٤٦٠٧٠٥٠}}</ref> ئەسپرین و دەرمانە دژە-هەوکردنە نائسترۆیدییەکانی تر (NSAIDs)، بەتایبەتی ئەوانەی کە سایکلۆئۆکسیجینەیز ١ (COX1) سەرکوت دەکەن، دەتوانن نیشانەکانی هەوکردنی لووت و ڕەبۆ سەختتر بکەن لەو کەسانەی کە مێژووی یەکێک لەم نەخۆشییانەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rajan JP, Wineinger NE, Stevenson DD, White AA |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Prevalence of aspirin-exacerbated respiratory disease among asthmatic patients: A meta-analysis of the literature |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٣٥|issue=3 |پەڕەکان=٦٧٦–٨١.e١|doi=10.1016/j.jaci.2014.08.020 |pmid=٢٥٢٨٢٠١٥}}</ref> ئەم سەختتربوونانە زۆرجار بەهۆی کاردانەوەی هەستیاریی لەڕادەبەدەری NSAID (NSAID hypersensitivity reactions)ەوە دەردەکەون نەک بەهۆی کاردانەوە هەستیارییەکانی کە بەهۆی NSAIDەوە دروست دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Choi JH, Kim MA, Park HS |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=An update on the pathogenesis of the upper airways in aspirin-exacerbated respiratory disease |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٤|issue=1 |پەڕەکان=١–٦|doi=10.1097/aci.0000000000000021 |pmid=٢٤٣٠٠٤٢٠|s2cid=205433452}}</ref> دژە-هیستامینی ئەزێلاستین (Azelastine)، کە وەک سپڕای لووت بەکاردەهێنرێت، دەکرێت کاریگەر بێت بۆ هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Azelastine hydrochloride: a review of pharmacology, pharmacokinetics, clinical efficacy and tolerability |journal=Current Medical Research and Opinion |بەرگ=٢٣|issue=10 |پەڕەکان=٢٤٤١–٥٢|doi=10.1185/030079907X226302 |pmid=١٧٧٢٣١٦٠|s2cid=25827650}}</ref> فلۆتیکاسۆن پرۆپیۆنەیت (Fluticasone propionate) یان بودێسۆناید (Budesonide) (کە هەردووکیان ستیرۆیدن) بە شێوەی سپڕای لووت دەتوانرێت بۆ چارەسەری نیشانەیی بەکاربهێنرێن. دژە-هیستامینی سایپرۆهێپتادین (Cyproheptadine) هەروەها کاریگەرە، پێدەچێت بەهۆی کاریگەرییە دژە-سیرۆتۆنێرژیکەکانییەوە (Antiserotonergic effects) بێت. پێداچوونەوەیەکی سیستەماتیک سەبارەت بە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ڕاپۆرتی باشتربوونی کارایی گشتی دەکات دوای چارەسەرکردن بە کابسایسین (Capsaicin - پێکهاتەی چالاکی ناو بیبەری تیژ). بەڵام کوالێتی بەڵگەکان لاوازە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gevorgyan A, Segboer C, Gorissen R, van Drunen CM, Fokkens W |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Capsaicin for non-allergic rhinitis |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٥|issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD010591.pub2 |pmc=١٠٦٦٩٧٨٢|pmid=٢٦١٧١٩٠٧|article-number=CD010591}}</ref> === هەستیاری === هەوکردنی لووتی هەستیاری یان تای کادان (Hay fever) لەوانەیە دروست ببێت کاتێک ماددەیەکی هەستیارکاری وەکو هەڵاڵە، تۆز، یان بەلسەمی پیرۆ <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brooks|یەکەم=Pamela|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eReGG6UtxbcC&q=%22balsam+of+peru%22+allergy&pg=PT413|سەردێڕ=The Daily Telegraph: Complete Guide to Allergies|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Little, Brown Book|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٢١-٠٣٩٤-٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> لەلایەن کەسێکەوە هەڵدەمژرێت کە سیستەمی بەرگرییەکەی هەستیارە (Sensitized)، کە ئەمەش دەبێتە هۆی دروستکردنی دژەتەنەکان (Antibodies). ئەم دژەتەنانە بەزۆری بە خانەکانی ماست (Mast cells)ەوە دەبەسترێنەوە، کە هیستامینیان تێدایە. کاتێک خانەکانی ماست لەلایەن ماددەیەکی هەستیارکارەوە هاندەدرێن، هیستامین (و ماددە کیمیاییەکانی تر) دەردەدرێن. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی خوروو، ئاوسان، و دروستبوونی لینجە ماددە. نیشانەکان لە ڕووی سەختییەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێن. کەسانی زۆر هەستیار دەکرێت تووشی لیرک (Hives) یان پەڵەی تری پێست ببن. تەنۆلکەکانی ناو هەوای پیس و ماددە کیمیاییەکانی وەکو کلۆر و پاککەرەوەکان، کە بە شێوەیەکی ئاسایی دەکرێت بەرگەیان بگیرێت، دەتوانن حاڵەتەکە زۆر سەختتر بکەن. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> دەرکەوتە جەستەیییە تایبەتمەندەکان لەو کەسانەی کە هەوکردنی لووتی هەستیارییان هەیە بریتین لە ئاوسانی پەردەی چاو (Conjunctival swelling) و سووربوونەوە (Erythema)، ئاوسانی پێڵووی چاو، وەستانی خوێنی دەماریی پێڵووی خوارەوە (Venous stasis)، چرچبوونی لایەکانی لووت (Lateral crease)، ئاوسانی پێچەکانی لووت (Nasal turbinates)، و ئاوکۆبوونەوە لە گوێی ناوەڕاستدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Valet RS, Fahrenholz JM |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=Allergic rhinitis: update on diagnosis |ناونیشان=http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |journal=Consultant |بەرگ=٤٩|پەڕەکان=٦١٠–٦١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100114135815/http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref> تەنانەت ئەگەر کەسێک ئەنجامی پشکنینەکانی پێستی (Skin-prick)، ژێر-پێستی و خوێنی بۆ هەستیاری نەرێنی (نێگەتیڤ) بێت، هێشتا دەکرێت هەوکردنی لووتی هەستیاری هەبێت، کە سەرچاوەکەی هەستیارییەکی ناوخۆیییە لە لووتدا. ئەمە پێی دەوترێت هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Canto G, Blanca M |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: a new entity, characterization and further studies |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕەکان=١–٧|doi=10.1097/ACI.0b013e328334f5fb |pmid=٢٠٠١٠٠٩٤|s2cid=3472235}}</ref> زۆرێک لەو کەسانەی پێشتر وەک هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەستنیشان کرابوون لەوانەیە لە ڕاستیدا هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیییان هەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Fernandez J, Canto G, Blanca M |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: concept, clinical manifestations, and diagnostic approach |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=٢٠|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٤–٧١; quiz ٢ p following ٣٧١|pmid=٢٠٩٤٥٦٠١}}</ref> دەکرێت پشکنینی لەزگە (Patch test) بەکاربهێنرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا ماددەیەکی دیاریکراو هۆکاری هەوکردنی لووتەکەیە یان نا. === هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە === ئەم حاڵەتە جۆرێکە لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری کە بەهۆی دەرمانەوە دروست دەبێت و پەیوەندی هەیە بە گیرانی لووتەوە کە لە ئەنجامی بەکارهێنانی هەندێک دەرمانی دەمەکی (بە شێوەیەکی سەرەکی ئەمینە سمپاتۆمایمێتیکەکان و داتاشراوەکانی ٢-ئیمیدازۆلین) و کراوەکەرەکانی لووتی سەروپێستی (وەک سپڕاکانی لووتی ئۆکسیمێتازۆلین، فینایلیفرین، زایلۆمێتازۆلین، و نافازۆلین) دروست دەبێت کە لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا تەسک دەکەنەوە. <ref name="rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ramey JT, Bailen E, Lockey RF |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Rhinitis medicamentosa |ناونیشان=http://www.jiaci.org/issues/vol16issue03/1.pdf |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=١٦|issue=3 |پەڕەکان=١٤٨–٥٥|pmid=١٦٧٨٤٠٠٧}}</ref> === هەوکردنی لووتی ئاترۆفیکی درێژخایەن === هەوکردنی درێژخایەنی لووت جۆرێکە لە پووکانەوەی (Atrophy) پەردەی لینجی و ڕژێنەکانی لووت. === هەوکردنی وشکی لووت === جۆری درێژخایەنی وشکبوونەوەی پەردە لینجییەکانە. === هەوکردنی پۆلیپیی لووت === هەوکردنی درێژخایەنی لووت کە پەیوەندی بە پۆلیپەکانەوە (گۆشتی زیادەی لووت) هەیە لە کەلێنی لووتدا. == نەخۆشیزانی == [[پەڕگە:Neural_abnormalities.tif|وێنۆک|گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] [[پەڕگە:Non-allergic_rhinitis_mechanism.tif|وێنۆک|میکانیزمی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری: ناهاوسەنگی لە نێوان پێکهاتەکانی [[سمپاسێتیک]] و [[پاراسمپاسێتیک]] لە پەردەی لینجیی لووتدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] بەرچاوترین گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان (Pathological changes) کە تێبینی دەکرێن بریتین لە گۆڕانی ڕووکەشی بۆریی هەناسەدانی لووت (Epithelial metaplasia) کە تێیدا خانەکانی گۆبلێت (Goblet cells) جێگەی خانە ڕووکەشییە کۆڵەکەیییە موودارەکان دەگرنەوە لە پەردەی لینجیی لووتدا. <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref> ئەمە دەبێتە هۆی دەردانی لەڕادەبەدەری میوسین (Mucin) لەلایەن خانەکانی گۆبلێتەوە و کەمبوونەوەی چالاکیی مووەکانی لینجەپەردە (Mucociliary activity). دەردراوەکانی لووت بە باشی پاک نابنەوە و بە دەرکەوتەی کلینیکیی وەکو گیرانی لووت، پەستانی گیرفانەکانی لووت (Sinus pressure)، قەترەکردنی پشت-لووت، و سەرئێشە دەردەکەون. دەربڕینی لەڕادەبەدەر (Over-expression)ی کەناڵە ئایۆنییەکانی TRP، وەکو TRPA1 و TRPV1، لەوانەیە بەشدار بن لە دروستبوونی نەخۆشیزانیی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Millqvist E |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=TRP channels and temperature in airway disease-clinical significance |journal=Temperature |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=١٧٢–٧|doi=10.1080/23328940.2015.1012979 |pmc=٤٨٤٣٨٦٨|pmid=٢٧٢٢٧٠٢١}}</ref> === پەیوەندیی نێوان هەوکردنی لووت و ڕەبۆ (ئەزما) === هەوکردنی دەمارەکی کە بەهۆی ئەو نیورۆپێپتایدانەوە (Neuropeptides) دروست دەبێت کە لە کۆتاییە دەمارییە هەستەوەرەکانەوە بۆ ناو بۆرییەکانی هەناسەدان دەردەدرێن، میکانیزمێکی هاوبەشی پێشنیارکراوە بۆ پەیوەندیی نێوان هەردوو هەوکردنی لووتی هەستیاری و ناهەستیاری لەگەڵ ڕەبۆدا. ئەمە لەوانەیە ڕوونکردنەوە بێت بۆ پەیوەندییە بەرزەکەی هەوکردنی لووت بەو ڕەبۆیەی کە لە تەمەنێکی گەورەتردا سەرهەڵدەدات. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Eriksson J, Bjerg A, Lötvall J, Wennergren G, Rönmark E, Torén K, Lundbäck B |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Rhinitis phenotypes correlate with different symptom presentation and risk factor patterns of asthma |journal=Respiratory Medicine |بەرگ=١٠٥|issue=11 |پەڕەکان=١٦١١–٢١|doi=10.1016/j.rmed.2011.06.004 |pmid=٢١٧٦٤٥٧٣|doi-access=free}}</ref> ورووژێنەرە ژینگەیییەکان وەکو ڕێکخەرێک بۆ هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسەدان لەم بۆرییە بەیەکەوەبەستراوانەدا کاردەکەن. دروستبوونی ڕەبۆی پیشەیی زۆرجار پێشتر بە هەوکردنی لووتی پیشەیی دەست پێدەکات. لە نێو ئەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی ئەمە بریتین لە ئارد، ئەو ئەنزیمانەی لە پرۆسێسکردنی خۆراکدا بەکاردێن، لاتێکس، ئایسۆسایەنەیتەکان، دووکەڵی لەحیمکردن، ڕەزینە ئیپۆکسییەکان (Epoxy resins)، و فۆرماڵدیهاید. بەم پێیە، پێشبینیی پزیشکیی (Prognosis) ڕەبۆی پیشەیی پەیوەستە بە دەستنیشانکردنی زووەخت و گرتنەبەری ڕێوشوێنەکانی خۆپارێزی بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Scherer Hofmeier K, Bircher A, Tamm M, Miedinger D |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=[Occupational rhinitis and asthma] |journal=Therapeutische Umschau |بەرگ=٦٩|issue=4 |پەڕەکان=٢٦١–٧|doi=10.1024/0040-5930/a000283 |pmid=٢٢٤٧٧٦٦٦}}</ref> == دەستنیشانکردن == جۆرە جیاوازەکانی هەوکردنی لووت لە بنەڕەتدا لە ڕووی کلینیکییەوە دەستنیشان دەکرێن. <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[:en:Wikipedia:Please_clarify|<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (October 2022)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر جیادەکرێتەوە لە تووشبوونە ڤایرۆسی و بەکتریاییەکان بەهۆی نەبوونی دەردراوی کێمدار (Purulent exudate) و قەتماغەبەستن (Crusting). دەتوانرێت جیابکرێتەوە لە هەوکردنی لووتی هەستیاری بەهۆی نەبوونی ماددەیەکی هەستیارکاری ناسراوەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.msdmanuals.com/en-pt/professional/ear,-nose,-and-throat-disorders/nose-and-paranasal-sinus-disorders/nonallergic-rhinitis?query=rhinitis|سەردێڕ=Nonallergic Rhinitis - Otolaryngology |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=MSD Manual Professional Edition |زمان=en-PT}}</ref> بەڵگە بڵاوکراوەتەوە لە چەند بەرنامەیەکی (ئەپڵیکەیشنێکی) تەندروستیی مۆبایلە زیرەکەکانەوە کە توانای یارمەتیدانیان هەیە لە دەستنیشانکردنی هەوکردنی لووت و گیرفانەکانی لووت و هەڵسەنگاندنی پابەندبوون بە بەڕێوەبردن و چارەسەرەکەوە. لە کاتێکدا ئەمە هیوایەک بۆ بەڕێوەبردنی کلینیکی پیشان دەدات، تا ساڵی ٢٠٢٢ تەنها چەند دانەیەکیان لە ئەدەبیاتی زانستیدا پشتڕاست کرابوونەوە، و تەنانەت کەمتر لەوەش ڕەچاوی نەخۆشییە هاوەڵەکانیان (Multimorbidity) کردبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Sousa-Pinto |یەکەم=Bernardo |دوایین٢=Anto |یەکەم٢=Aram |دوایین٣=Berger |یەکەم٣=Markus |دوایین٤=Dramburg |یەکەم٤=Stephanie |دوایین٥=Pfaar |یەکەم٥=Oliver |دوایین٦=Klimek |یەکەم٦=Ludger |دوایین٧=Jutel |یەکەم٧=Marek |دوایین٨=Czarlewski |یەکەم٨=Wienczyslawa |دوایین٩=Bedbrook |یەکەم٩=Anna |دوایین١٠=Valiulis |یەکەم١٠=Arunas |دوایین١١=Agache |یەکەم١١=Ioana |دوایین١٢=Amaral |یەکەم١٢=Rita |دوایین١٣=Ansotegui |یەکەم١٣=Ignacio J. |دوایین١٤=Bastl |یەکەم١٤=Katharina |دوایین١٥=Berger |یەکەم١٥=Uwe |display-authors=٥|ساڵ=٢٠٢٢|سەردێڕ=Real-world data using mHealth apps in rhinitis, rhinosinusitis and their multimorbidities |journal=Clinical and Translational Allergy |بڵاوکەرەوە=Wiley |بەرگ=١٢|issue=11 |doi=10.1002/clt2.12208 |issn=2045-7022 |pmc=٩٦٧٣١٧٥|pmid=٣٦٤٣٤٧٤٢|doi-access=free |article-number=e12208}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=May |یەکەم=Brandon |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.medscape.com/viewarticle/985131|سەردێڕ=Study Finds 7 Apps for Rhinitis and Rhinosinusitis With Evidence |وێبگە=Medscape}}</ref> == مامەڵەکردن == بەڕێوەبردن و چارەسەرکردنی هەوکردنی لووت پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. بۆ هەوکردنی لووتی هەستیاری، ستیرۆیدەکانی ناو لووت (Intranasal corticosteroids) پێشنیار دەکرێن. <ref name="Wal2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wallace DV, Dykewicz MS, Oppenheimer J, Portnoy JM, Lang DM |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Pharmacologic Treatment of Seasonal Allergic Rhinitis: Synopsis of Guidance From the 2017 Joint Task Force on Practice Parameters |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٦٧|issue=12 |پەڕەکان=٨٧٦–٨٨١|doi=10.7326/M17-2203 |pmid=٢٩١٨١٥٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆ نیشانە سەختەکان دەکرێت دژە-هیستامینەکانی ناو لووتیش بۆ چارەسەرەکە زیاد بکرێن. <ref name="Wal2017" /> == گۆکردن و وشەناسی == هەوکردنی لووت بە {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}} ، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis|سەردێڕ=RHINITIS definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> دەخوێندرێتەوە لە کاتێکدا coryza {{IPAc-en|k|ə|ˈ|r|aɪ|z|ə}} دەخوێندرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza|سەردێڕ=CORYZA definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> وشەی (Rhinitis) لە یۆنانیی کۆنەوە (ῥίς rhis)، باری بۆزیەی (gen.): (ῥινός rhinos) هاتووە، کە بە واتای "لووت" دێت. وشەی (Coryza) لە ڕێگەی لاتینییەوە لە یۆنانیی کۆن (κόρυζα)ەوە هاتووە. بەپێی وتەی پزیشک 'ئاندرو وایڵی'، "ئێمە زاراوەی [کۆرایزا] بۆ سەرمابوونێکی ناو سەر بەکاردەهێنین، بەڵام هەردووکیان لە ڕاستیدا هاوواتان. ڕۆمانییە کۆنەکان ئامۆژگاری نەخۆشەکانیان دەکرد کە کونەلووتەکانیان پاک بکەنەوە و بەمجۆرە هۆشیارییان (مێشکیان) تیژتر بکەن." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wylie A |ساڵ=١٩٢٧|سەردێڕ=Rhinology and laryngology in literature and Folk-Lore. |journal=The Journal of Laryngology & Otology |بەرگ=٤٢|issue=2 |پەڕەکان=٨١–٨٧|doi=10.1017/S0022215100029959 |s2cid=71281077}}</ref> == سەرچاوەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rhinitis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:ھەستۆکی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] bwghzarrvtba3b3dsrw6wivila0hv8v 1593248 1593207 2026-06-22T20:01:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593248 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=هەوکردنی لووت (Rhinitis)|synonyms=کۆرایزا (Coryza)|image=Misc pollen.jpg|caption=دەنکە هەڵاڵەی کۆمەڵێک ڕووەکی باو دەتوانن ببنە هۆی تای کادان - Hay fever.|pronounce={{Plainlist| * rhinitis {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= rhinitis {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> * coryza /kəˈraɪzə/<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= coryza {{!}} Definition, meaning & more {{!}} Collins Dictionary |بڵاوکەرەوە= www.collinsdictionary.com |ناونیشان= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> }}|field=نەخۆشییە گوازراوەکان، هەستیاری (ئەلێرژی) و بەرگریزانی (Immunology)|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=-١٤٧٥—١٥٢٥٪ (تێبینی: ئەم ژمارەیە لە سەرچاوە ئینگلیزییەکەدا وەک هەڵەیەکی چاپ دەردەکەوێت، بەڵام وەک خۆی گواستراوەتەوە).|deaths=}}'''هەوکردنی لووت''' (Rhinitis)، کە بە کۆرایزا (Coryza)ش دەناسرێت، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pfaltz|یەکەم=Carl Rudolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HlrHjWQsRGEC&pg=PA150|سەردێڕ=Ear, nose, and throat diseases: with head and neck surgery|دوایین٢=Becker|یەکەم٢=Walter|دوایین٣=Naumann|یەکەم٣=Hans Heinz|بڵاوکەرەوە=Thieme|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٣-١٣-٦٧١٢٠٣-٠|edition=3rd|شوێن=Stuttgart|پەڕە=١٥٠}}</ref> بریتییە لە ورووژان و [[ھەوکردن|هەوکردنی]] [[پەردەی لینج|پەردەی لینجی]] (Mucous membrane) ناوەوەی [[لووت (ئەندام)|لووت]]. نیشانە باوەکان بریتین لە [[گیرانی لووت]]، [[ئاوکردنی لووت]]، [[پژمین]]، و [[قەترەکردنی پشت-لووت]] (Post-nasal drip). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Nonallergic rhinitis: Symptoms - MayoClinic.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080924131752/http://www.mayoclinic.com/health/nonallergic-rhinitis/DS00809/DSECTION=symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> هەوکردنەکە بەهۆی [[ڤایرۆس]]، [[بەکتریا]]، [[ورووژێنەرەکان]] (Irritants) یان ماددە هەستیارکارەکان (Allergens)ەوە دروست دەبێت. باوترین جۆری هەوکردنی لووت بریتییە لە هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری (Allergic rhinitis)، <ref name="epid">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Settipane RA |ڕێکەوت=٢٠٠٣|سەردێڕ=Rhinitis: a dose of epidemiological reality |journal=Allergy Asthma Proc |بەرگ=٢٤|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–٥٤|pmid=١٢٨٦٦٣١٦}}</ref> کە بەزۆری بەهۆی ئەو ماددە هەستیارکارانەی ناو هەواوە دروست دەبێت وەک [[هەڵاڵە]] (Pollen) و [[کڕێش|کڕێشی]] ئاژەڵ (Dander). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sullivan|یەکەم=John B.|سەردێڕ=Clinical environmental health and toxic exposures|دوایین٢=Krieger|یەکەم٢=Gary R.|ساڵ=٢٠٠١|پەڕە=٣٤١}}</ref> هەوکردنی لووت بەهۆی هەستیاری لەوانەیە ببێتە هۆی نیشانەی زیاتر، وەک [[پژمین]] و خورووی لووت، [[کۆخە|کۆکە]]، [[سەرئێشە]]، <ref name="umm">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.umm.edu/altmed/articles/allergic-rhinitis-000003.htm|سەردێڕ=Page Is No Longer Available}}</ref> شەکەتی، هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی (Malaise)، و تێکچوونی توانای مەعریفی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quillen DM, Feller DB |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Diagnosing rhinitis: allergic vs. nonallergic |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٣|issue=9 |پەڕەکان=١٥٨٣–٩٠|pmid=١٦٧١٩٢٥١}}</ref> <ref name="pmid10795648">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Marshall PS, O'Hara C, Steinberg P |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Effects of seasonal allergic rhinitis on selected cognitive abilities |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٨٤|issue=4 |پەڕەکان=٤٠٣–١٠|doi=10.1016/S1081-1206(10)62273-9 |pmid=١٠٧٩٥٦٤٨}}</ref> ماددە هەستیارکارەکان هەروەها دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر چاوەکان، و ببنە هۆی ئاوکردن، سووربوونەوە، یان خورووی چاوەکان و ئاوسانی دەوروبەری چاوەکان. <ref name="umm" /> هەوکردنەکە دەبێتە هۆی دروستبوونی بڕێکی زۆر لە [[لینجە ماددە]] (Mucus)، کە بەزۆری دەبێتە هۆی ئاوکردنی لووت، هەروەها گیرانی لووت و قەترەکردنی پشت-لووت. لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە هەستیاریدا، هەوکردنەکە بەهۆی دابەشبوونی (Degranulation) خانەکانی ماست (Mast cells) لە لووتدا دروست دەبێت. کاتێک خانەکانی ماست دابەش دەبن، [[ھیستامین|هیستامین]] (Histamine) و ماددەی کیمیایی تر دەردەدەن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.org/viewarticle/532192_2|سەردێڕ=Inflammatory Nature of Allergic Rhinitis}}</ref> کە ئەمەش دەستپێکی پرۆسەیەکی هەوکردنە کە دەتوانێت ببێتە هۆی دروستبوونی نیشانە لە دەرەوەی لووتیشدا، وەک شەکەتی و هەستکردن بە نەخۆشیی گشتی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170809121155/http://espai-eg.org/Journal/8-1/Deraz.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> لە حاڵەتی هەوکردنی لووت بە درم (Infectious rhinitis)دا، لەوانەیە هەندێک جار ببێتە هۆی [[هەوکردنی سییەکان]] (Zature - Pneumonia)، چ بەهۆی ڤایرۆسەوە بێت یان بەکتریا. پژمینیش لە هەوکردنی لووت بە درمدا ڕوودەدات بۆ دەرکردنی بەکتریا و ڤایرۆسەکان لە کۆئەندامی هەناسە. هەوکردنی لووت زۆر باوە. هەوکردنی لووت بە هەستیاری لە هەندێک وڵاتدا باوترە لە وڵاتانی تر؛ لە ئەمریکا، ساڵانە نزیکەی ١٠-٣٠٪ی پێگەیشتووان تووشی دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medscape.com/viewarticle/472667_2|سەردێڕ=Economic Impact and Quality-of-Life Burden of Allergic Rhinitis - Page 2}}</ref> هەوکردنی تێکەڵاوی لووت (MR) ئاماژەیە بۆ ئەو نەخۆشانەی کە هەم هەوکردنی لووتی ناهەستیاری (Nonallergic) و هەم هەوکردنی لووت بە هەستیارییان هەیە. MR ژێر-جۆرێکی دیاریکراوی هەوکردنی لووتە. لەوانەیە لە نێوان ٥٠ بۆ ٧٠٪ی کۆی نەخۆشانی هەوکردنی لووت بە هەستیاری پێکبهێنێت. بەڵام، ڕێژەی بڵاوبوونەوەی ڕاستەقینەی MR هێشتا پشتڕاست نەکراوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bernstein |یەکەم=Jonathan A. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Allergic and mixed rhinitis: Epidemiology and natural history |journal=Allergy and Asthma Proceedings |بەرگ=٣١|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٥–٣٦٩|doi=10.2500/aap.2010.31.3380 |issn=1539-6304 |pmid=٢٠٩٢٩٦٠١}}</ref> == جۆرەکان == هەوکردنی لووت دابەش دەکرێت بۆ سێ جۆر (هەرچەندە هەوکردنی لووت بە درم بە شێوەیەکی ئاسایی وەک حاڵەتێکی کلینیکیی جیاواز مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت بەهۆی سروشتە کاتییەکەیەوە): (یەکەم) هەوکردنی لووت بە درم کە هەوکردنە بەکتریاییە کتوپڕ و درێژخایەنەکان لەخۆ دەگرێت؛ (دووەم) هەوکردنی لووتی ناهەستیاری <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kaliner |یەکەم=Michael A |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Classification of Nonallergic Rhinitis Syndromes With a Focus on Vasomotor Rhinitis, Proposed to be Known henceforth as Nonallergic Rhinopathy |journal=The World Allergy Organization Journal |بەرگ=٢|issue=6 |پەڕەکان=٩٨–١٠١|doi=10.1097/WOX.0b013e3181a9d55b |issn=1939-4551 |pmc=٣٦٥٠٩٨٥|pmid=٢٤٢٢٩٣٧٢}}</ref> کە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر (Vasomotor - دەمارە-لوولەیی)، ئیدیۆپاسیک (بەبێ هۆکاری زانراو)، هۆرمۆنی، ئاترۆفیک (پووکاوە)، پیشەیی، و تامی (Gustatory)، هەروەها هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە (Rhinitis medicamentosa) لەخۆ دەگرێت؛ (سێیەم) هەوکردنی لووت بە هەستیاری، کە بەهۆی هەڵاڵە، کەڕوو (Mold)، کڕێشی ئاژەڵ، تۆز، بەلسەمی پیرۆ (Balsam of Peru)، و ماددە هەستیارکارەکانی تری ناو هەواوە دروست دەبێت. <ref name="meds">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://emedicine.medscape.com/article/134825-overview|سەردێڕ=Allergic Rhinitis: Practice Essentials, Background, Pathophysiology}}</ref> === درم === هەوکردنی لووت بەزۆری بەهۆی تووشبوونێکی ڤایرۆسی یان بەکتریاییەوە دروست دەبێت، لە نێویاندا پەتای ئاسایی (سەرمابوون)، کە بەهۆی [[ڤایرۆسی ڕاینۆ|ڤایرۆسەکانی ڕاینۆ]] (Rhinoviruses)، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|ڤایرۆسەکانی کۆرۆنا]] (Coronaviruses)، و [[ئەنفلۆنزا|ڤایرۆسەکانی ئەنفلۆنزا]] (Influenza viruses)ەوە دروست دەبێت، و جۆرەکانی تریش کە بەهۆی ئەدینۆڤایرۆسەکان (Adenoviruses)، ڤایرۆسەکانی پارائەنفلۆنزای مرۆیی، ڤایرۆسی هەناسەیی سینسیشیاڵی مرۆیی (HRSV)، ئینتێرۆڤایرۆسەکانی (Enteroviruses) بێجگە لە ڕاینۆڤایرۆسەکان، مێتاپنیومۆڤایرۆس (Metapneumovirus)، و [[سوورێژە|ڤایرۆسی سورێژە]] (Measles virus)ەوە دروست دەبن، یان هەوکردنی بەکتریایی گیرفانەکانی لووت، کە بەزۆری بەهۆی [[ستریپتۆکۆکەس نیومۆنیا]] (Streptococcus pneumoniae)، [[هیمۆفیلەس ئەنفلۆنزا]] (Haemophilus influenzae)، و [[مۆراکسێلا کەتارالیس]] (Moraxella catarrhalis)ەوە دروست دەبێت. نیشانەکانی پەتای ئاسایی بریتین لە ئاوکردنی لووت (Rhinorrhea)، پژمین، ئازاری قوڕگ (Pharyngitis)، کۆکە، گیرانی لووت، و سەرئێشەی سووک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Troullos E, Baird L, Jayawardena S |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Common cold symptoms in children: results of an Internet-based surveillance program |journal=Journal of Medical Internet Research |بەرگ=١٦|issue=6 |پەڕەکان=e١٤٤|doi=10.2196/jmir.2868 |pmc=٤٠٩٠٣٧٣|pmid=٢٤٩٤٥٠٩٠|doi-access=free}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری === هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ئاماژەیە بۆ ئەو هەوکردنەی کە بەهۆی هەستیارییەوە نییە. ئەم پۆلێنە پێشتر پێی دەوترا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر، چونکە یەکەم هۆکار کە دۆزرایەوە بریتی بوو لە فراوانبوونی لوولەکانی خوێن (Vasodilation) بەهۆی کاردانەوەیەکی لەڕادەبەدەری دەمارەکانی پاراسمپاسێتیک (Parasympathetic). لەگەڵ دەستنیشانکردنی هۆکارەکانی تردا، جۆرەکانی تری هەوکردنی لووتی ناهەستیاریش ناسێنران. ئێستا هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر لە نێو ئەمانەدا لەژێر پۆلێنە گشتییەکەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا جێگیر کراوە. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> دەستنیشانکردنەکە پاش ڕەتکردنەوەی هۆکارە هەستیارییەکان (Allergic causes) دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brown KR, Bernstein JA |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Clinically relevant outcome measures of novel pharmacotherapy for nonallergic rhinitis |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٥|issue=3 |پەڕەکان=٢٠٤–١٢|doi=10.1097/ACI.0000000000000166 |pmid=٢٥٨٩٩٦٩٢|s2cid=22343815}}</ref> ئەمە زاراوەیەکی گشتگیرە بۆ هەوکردنی لووت بە چەندین هۆکاری جیاوازەوە، وەکو پێشەیی (کیمیایی)، جگەرەکێشان، تامی، هۆرمۆنی، پیری (هەوکردنی لووت لە کەسانی بەتەمەندا)، ئاترۆفیک، بەهۆی دەرمانەوە (لە نێویاندا Rhinitis medicamentosa)، هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی (Local allergic rhinitis)، کۆنیشانەی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری لەگەڵ ئیۆزینۆفیلیا (NARES) و ئیدیۆپاسیک (ڤازۆمۆتۆر یان ناهەستیاری، هەوکردنی لووتی هەستیاریی هەمیشەیی نادرم (NANIPER)، یان هەوکردنی لووتی ناهەستیاریی نادرم (NINAR). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Van Gerven L, Boeckxstaens G, Hellings P |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٢|سەردێڕ=Up-date on neuro-immune mechanisms involved in allergic and non-allergic rhinitis |journal=Rhinology |بەرگ=٥٠|issue=3 |پەڕەکان=٢٢٧–٣٥|doi=10.4193/Rhino11.152 |pmid=٢٢٨٨٨٤٧٨|doi-access=free}}</ref> لە هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆردا، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wheeler |یەکەم=P. W. |دوایین٢=Wheeler |یەکەم٢=S. F. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2005/0915/p1057.html |journal=Am Fam Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/001648.htm|سەردێڕ=Nonallergic rhinopathy: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> هەندێک هاندەری نادیار، لە نێویاندا گۆڕانکارییەکانی ژینگە (پلەی گەرمی، شێ، پەستانی کەشوهەوا، یان کەشوهەوا بەگشتی)، ورووژێنەرەکانی ناو هەوا (بۆن، دووکەڵ)، هۆکارە خۆراکییەکان (خواردنی تیژ، کحول)، ورووژانی سێکسی، وەرزشکردن، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Silvers WS, Poole JA |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Exercise-induced rhinitis: a common disorder that adversely affects allergic and nonallergic athletes |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=٩٦|issue=2 |پەڕەکان=٣٣٤–٤٠|doi=10.1016/s1081-1206(10)61244-6 |pmid=١٦٤٩٨٨٥٦}}</ref> و هۆکارە سۆزدارییەکان دەبنە هاندەر بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelman|یەکەم=Daniel|سەردێڕ=Manual of Allergy and Immunology: Diagnosis and Therapy|بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨١٧-٣٠٥٢-٥|پەڕە=٦٦}}</ref> هێشتا زۆر شت ماوە لەم بارەیەوە بزانرێت، بەڵام پێدەچێت ئەم هاندەرە ناهەستیارییانە ببنە هۆی فراوانبوونی لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا، کە دەبێتە هۆی ئاوسان و ئاوکردنی. هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەتوانێت لەگەڵ هەوکردنی لووتی هەستیاریدا بەیەکەوە هەبن، و پێی دەوترێت "هەوکردنی تێکەڵاوی لووت". پێدەچێت نەخۆشیزانیی (Pathology) هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر هەوکردنی دەمارەکی (Neurogenic inflammation) لەخۆ بگرێت <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Knipping S, Holzhausen HJ, Riederer A, Schrom T |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=[Ultrastructural changes in allergic rhinitis vs. idiopathic rhinitis] |journal=Hno |بەرگ=٥٦|issue=8 |پەڕەکان=٧٩٩–٨٠٧|doi=10.1007/s00106-008-1764-4 |pmid=١٨٦٥١١١٦|s2cid=24135943}}</ref> و تا ئێستاش زۆر بە باشی لێی تێناگەین. ڕۆڵی کەناڵە ئایۆنییەکانی (TRP) لەسەر خانە ڕووکەشییەکانی ناوپۆشی لووت (Epithelial cells) کە دەمارەکی نین هەروەها پێشنیار کراوە. دەربڕینی لەڕادەبەدەری ئەم وەرگرانە کاریگەریی هەیە لەسەر وەڵامدانەوەی خێرای بۆرییەکانی هەناسەدانی لووت بۆ ئەو هاندەرە ژینگەیییە ورووژێنەرانەی کە هەستیاری نین (بۆ نموونە، گەرمی و ساردیی لەڕادەبەدەر، گۆڕانکاری لە پەستانی ئۆسمۆزی یان کەشوهەوادا). <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}</ref> پێدەچێت هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر بە شێوەیەکی بەرچاو لە ژناندا باوتر بێت وەک لە پیاواندا، کە وای لە هەندێک توێژەر کردووە بڕوا بکەن کە ناهاوسەنگیی هۆرمۆن ڕۆڵی هەیە لەمەدا. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/non-allergic-rhinitis/|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=NHS}}</ref> <ref name="pmid28474799">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellings PW, Klimek L, Cingi C, Agache I, Akdis C, Bachert C, Bousquet J, Demoly P, Gevaert P, Hox V, Hupin C, Kalogjera L, Manole F, Mösges R, Mullol J, Muluk NB, Muraro A, Papadopoulos N, Pawankar R, Rondon C, Rundenko M, Seys SF, Toskala E, Van Gerven L, Zhang L, Zhang N, Fokkens WJ |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Non-allergic rhinitis: Position paper of the European Academy of Allergy and Clinical Immunology |journal=Allergy |بەرگ=٧٢|issue=11 |پەڕەکان=١٦٥٧–١٦٦٥|doi=10.1111/all.13200 |pmid=٢٨٤٧٤٧٩٩|doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> بەگشتی، تەمەنی سەرهەڵدانی ئەم حاڵەتە لە دوای تەمەنی ٢٠ ساڵییەوە دەست پێدەکات، بە پێچەوانەی هەوکردنی لووتی هەستیارییەوە کە دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا سەرهەڵبدات. ئەو کەسانەی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە بەزۆری بە درێژایی ساڵ نیشانەکانیان هەیە، هەرچەندە لەوانەیە نیشانەکان لە بەهار و پایزدا سەختتر ببن کاتێک گۆڕانکارییە خێراکانی کەشوهەوا باوترن. <ref name="Vasomotor rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wheeler PW, Wheeler SF |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Vasomotor rhinitis |journal=American Family Physician |بەرگ=٧٢|issue=6 |پەڕەکان=١٠٥٧–٦٢|pmid=١٦١٩٠٥٠٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWheelerWheeler2005">Wheeler PW, Wheeler SF (September 2005). </cite></ref> بە مەزەندە ١٧ ملیۆن هاوڵاتی ئەمریکی هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆریان هەیە. <ref name="Vasomotor rhinitis" /> خواردنەوەی کحول دەکرێت ببێتە هۆی هەوکردنی لووت هەروەها سەختترکردنی ڕەبۆ (بڕوانە کاردانەوە هەناسەیییەکانی پەیوەست بە کحولەوە). لە هەندێک کۆمەڵگەدا، بەتایبەتی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا وەک ژاپۆن، ئەم کاردانەوانە بنەمایەکی ناهەستیارییان هەیە. <ref name="AA2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Adams KE, Rans TS |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Adverse reactions to alcohol and alcoholic beverages |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |بەرگ=١١١|issue=6 |پەڕەکان=٤٣٩–٤٥|doi=10.1016/j.anai.2013.09.016 |pmid=٢٤٢٦٧٣٥٥}}</ref> لە کۆمەڵگەکانی تردا، بەتایبەتی ئەوانەی بە ڕەچەڵەک ئەوروپین، گۆڕاوێکی بۆماوەیی (Genetic variant) لەو جینەدا کە ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید (ADH1B)، پەیوەندی هەیە بە هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحولەوە. پێشنیار دەکرێت کە ئەم گۆڕاوە زۆر بە خێرایی ئیثانۆڵ دەگۆڕێت بۆ ئەسیتەڵدیهاید پێش ئەوەی بتوانرێت لەلایەن ALDH2ەوە پرۆسەی زیاتری بۆ بکرێت و بەمجۆرە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی ئەسیتەڵدیهاید و نیشانەکانی هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Macgregor S, Lind PA, Bucholz KK, Hansell NK, Madden PA, Richter MM, Montgomery GW, Martin NG, Heath AC, Whitfield JB |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Associations of ADH and ALDH2 gene variation with self report alcohol reactions, consumption and dependence: an integrated analysis |journal=Human Molecular Genetics |بەرگ=١٨|issue=3 |پەڕەکان=٥٨٠–٩٣|doi=10.1093/hmg/ddn372 |pmc=٢٧٢٢١٩١|pmid=١٨٩٩٦٩٢٣}}</ref> لەم حاڵەتانەدا، هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لەوانەیە لە جۆری هەوکردنی تێکەڵاوی لووت بێت و، پێدەچێت، زۆربەی حاڵەتەکانی هەوکردنی لووتی پەیوەست بە کحول لە کۆمەڵگە نائاسیاییەکاندا ڕەنگدانەوەی وەڵامدانەوەیەکی هەستیاریی ڕاستەقینە بن بۆ ماددە نا-ئیثانۆڵییەکان و/یان پیسکەرەکانی ناو خواردنەوە کحولییەکان، بەتایبەتی کاتێک ئەم خواردنەوانە شەراب یان بیرە بن. <ref name="AA2013" /> هەوکردنی لووت کە بەهۆی کحولەوە سەختتر دەبێت زۆرترە لەو کەسانەی کە مێژوویان هەیە لە سەختتربوونی هەوکردنی لووت بەهۆی ئەسپرینەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cardet JC, White AA, Barrett NA, Feldweg AM, Wickner PG, Savage J, Bhattacharyya N, Laidlaw TM |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Alcohol-induced respiratory symptoms are common in patients with aspirin exacerbated respiratory disease |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology. In Practice |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٨–١٣|doi=10.1016/j.jaip.2013.12.003 |pmc=٤٠١٨١٩٠|pmid=٢٤٦٠٧٠٥٠}}</ref> ئەسپرین و دەرمانە دژە-هەوکردنە نائسترۆیدییەکانی تر (NSAIDs)، بەتایبەتی ئەوانەی کە سایکلۆئۆکسیجینەیز ١ (COX1) سەرکوت دەکەن، دەتوانن نیشانەکانی هەوکردنی لووت و ڕەبۆ سەختتر بکەن لەو کەسانەی کە مێژووی یەکێک لەم نەخۆشییانەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rajan JP, Wineinger NE, Stevenson DD, White AA |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Prevalence of aspirin-exacerbated respiratory disease among asthmatic patients: A meta-analysis of the literature |journal=The Journal of Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٣٥|issue=3 |پەڕەکان=٦٧٦–٨١.e١|doi=10.1016/j.jaci.2014.08.020 |pmid=٢٥٢٨٢٠١٥}}</ref> ئەم سەختتربوونانە زۆرجار بەهۆی کاردانەوەی هەستیاریی لەڕادەبەدەری NSAID (NSAID hypersensitivity reactions)ەوە دەردەکەون نەک بەهۆی کاردانەوە هەستیارییەکانی کە بەهۆی NSAIDەوە دروست دەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Choi JH, Kim MA, Park HS |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=An update on the pathogenesis of the upper airways in aspirin-exacerbated respiratory disease |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٤|issue=1 |پەڕەکان=١–٦|doi=10.1097/aci.0000000000000021 |pmid=٢٤٣٠٠٤٢٠|s2cid=205433452}}</ref> دژە-هیستامینی ئەزێلاستین (Azelastine)، کە وەک سپڕای لووت بەکاردەهێنرێت، دەکرێت کاریگەر بێت بۆ هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Azelastine hydrochloride: a review of pharmacology, pharmacokinetics, clinical efficacy and tolerability |journal=Current Medical Research and Opinion |بەرگ=٢٣|issue=10 |پەڕەکان=٢٤٤١–٥٢|doi=10.1185/030079907X226302 |pmid=١٧٧٢٣١٦٠|s2cid=25827650}}</ref> فلۆتیکاسۆن پرۆپیۆنەیت (Fluticasone propionate) یان بودێسۆناید (Budesonide) (کە هەردووکیان ستیرۆیدن) بە شێوەی سپڕای لووت دەتوانرێت بۆ چارەسەری نیشانەیی بەکاربهێنرێن. دژە-هیستامینی سایپرۆهێپتادین (Cyproheptadine) هەروەها کاریگەرە، پێدەچێت بەهۆی کاریگەرییە دژە-سیرۆتۆنێرژیکەکانییەوە (Antiserotonergic effects) بێت. پێداچوونەوەیەکی سیستەماتیک سەبارەت بە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری ڕاپۆرتی باشتربوونی کارایی گشتی دەکات دوای چارەسەرکردن بە کابسایسین (Capsaicin - پێکهاتەی چالاکی ناو بیبەری تیژ). بەڵام کوالێتی بەڵگەکان لاوازە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gevorgyan A, Segboer C, Gorissen R, van Drunen CM, Fokkens W |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Capsaicin for non-allergic rhinitis |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٥|issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD010591.pub2 |pmc=١٠٦٦٩٧٨٢|pmid=٢٦١٧١٩٠٧|article-number=CD010591}}</ref> === هەستیاری === هەوکردنی لووتی هەستیاری یان تای کادان (Hay fever) لەوانەیە دروست ببێت کاتێک ماددەیەکی هەستیارکاری وەکو هەڵاڵە، تۆز، یان بەلسەمی پیرۆ <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brooks|یەکەم=Pamela|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eReGG6UtxbcC&q=%22balsam+of+peru%22+allergy&pg=PT413|سەردێڕ=The Daily Telegraph: Complete Guide to Allergies|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Little, Brown Book|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٢١-٠٣٩٤-٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> لەلایەن کەسێکەوە هەڵدەمژرێت کە سیستەمی بەرگرییەکەی هەستیارە (Sensitized)، کە ئەمەش دەبێتە هۆی دروستکردنی دژەتەنەکان (Antibodies). ئەم دژەتەنانە بەزۆری بە خانەکانی ماست (Mast cells)ەوە دەبەسترێنەوە، کە هیستامینیان تێدایە. کاتێک خانەکانی ماست لەلایەن ماددەیەکی هەستیارکارەوە هاندەدرێن، هیستامین (و ماددە کیمیاییەکانی تر) دەردەدرێن. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی خوروو، ئاوسان، و دروستبوونی لینجە ماددە. نیشانەکان لە ڕووی سەختییەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێن. کەسانی زۆر هەستیار دەکرێت تووشی لیرک (Hives) یان پەڵەی تری پێست ببن. تەنۆلکەکانی ناو هەوای پیس و ماددە کیمیاییەکانی وەکو کلۆر و پاککەرەوەکان، کە بە شێوەیەکی ئاسایی دەکرێت بەرگەیان بگیرێت، دەتوانن حاڵەتەکە زۆر سەختتر بکەن. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2012)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> دەرکەوتە جەستەیییە تایبەتمەندەکان لەو کەسانەی کە هەوکردنی لووتی هەستیارییان هەیە بریتین لە ئاوسانی پەردەی چاو (Conjunctival swelling) و سووربوونەوە (Erythema)، ئاوسانی پێڵووی چاو، وەستانی خوێنی دەماریی پێڵووی خوارەوە (Venous stasis)، چرچبوونی لایەکانی لووت (Lateral crease)، ئاوسانی پێچەکانی لووت (Nasal turbinates)، و ئاوکۆبوونەوە لە گوێی ناوەڕاستدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Valet RS, Fahrenholz JM |ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=Allergic rhinitis: update on diagnosis |ناونیشان=http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |journal=Consultant |بەرگ=٤٩|پەڕەکان=٦١٠–٦١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100114135815/http://www.consultantlive.com/display/article/10162/1465701 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref> تەنانەت ئەگەر کەسێک ئەنجامی پشکنینەکانی پێستی (Skin-prick)، ژێر-پێستی و خوێنی بۆ هەستیاری نەرێنی (نێگەتیڤ) بێت، هێشتا دەکرێت هەوکردنی لووتی هەستیاری هەبێت، کە سەرچاوەکەی هەستیارییەکی ناوخۆیییە لە لووتدا. ئەمە پێی دەوترێت هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Canto G, Blanca M |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: a new entity, characterization and further studies |journal=Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕەکان=١–٧|doi=10.1097/ACI.0b013e328334f5fb |pmid=٢٠٠١٠٠٩٤|s2cid=3472235}}</ref> زۆرێک لەو کەسانەی پێشتر وەک هەوکردنی لووتی ناهەستیاری دەستنیشان کرابوون لەوانەیە لە ڕاستیدا هەوکردنی لووتی هەستیاریی ناوخۆیییان هەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rondón C, Fernandez J, Canto G, Blanca M |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Local allergic rhinitis: concept, clinical manifestations, and diagnostic approach |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=٢٠|issue=5 |پەڕەکان=٣٦٤–٧١; quiz ٢ p following ٣٧١|pmid=٢٠٩٤٥٦٠١}}</ref> دەکرێت پشکنینی لەزگە (Patch test) بەکاربهێنرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا ماددەیەکی دیاریکراو هۆکاری هەوکردنی لووتەکەیە یان نا. === هەوکردنی لووت بەهۆی دەرمانەوە === ئەم حاڵەتە جۆرێکە لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاری کە بەهۆی دەرمانەوە دروست دەبێت و پەیوەندی هەیە بە گیرانی لووتەوە کە لە ئەنجامی بەکارهێنانی هەندێک دەرمانی دەمەکی (بە شێوەیەکی سەرەکی ئەمینە سمپاتۆمایمێتیکەکان و داتاشراوەکانی ٢-ئیمیدازۆلین) و کراوەکەرەکانی لووتی سەروپێستی (وەک سپڕاکانی لووتی ئۆکسیمێتازۆلین، فینایلیفرین، زایلۆمێتازۆلین، و نافازۆلین) دروست دەبێت کە لوولەکانی خوێن لە ناوپۆشی لووتدا تەسک دەکەنەوە. <ref name="rhinitis">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ramey JT, Bailen E, Lockey RF |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Rhinitis medicamentosa |ناونیشان=http://www.jiaci.org/issues/vol16issue03/1.pdf |journal=Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology |بەرگ=١٦|issue=3 |پەڕەکان=١٤٨–٥٥|pmid=١٦٧٨٤٠٠٧}}</ref> === هەوکردنی لووتی ئاترۆفیکی درێژخایەن === هەوکردنی درێژخایەنی لووت جۆرێکە لە پووکانەوەی (Atrophy) پەردەی لینجی و ڕژێنەکانی لووت. === هەوکردنی وشکی لووت === جۆری درێژخایەنی وشکبوونەوەی پەردە لینجییەکانە. === هەوکردنی پۆلیپیی لووت === هەوکردنی درێژخایەنی لووت کە پەیوەندی بە پۆلیپەکانەوە (گۆشتی زیادەی لووت) هەیە لە کەلێنی لووتدا. == نەخۆشیزانی == [[پەڕگە:Neural_abnormalities.tif|وێنۆک|گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان لە هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] [[پەڕگە:Non-allergic_rhinitis_mechanism.tif|وێنۆک|میکانیزمی هەوکردنی لووتی ناهەستیاری: ناهاوسەنگی لە نێوان پێکهاتەکانی [[سمپاسێتیک]] و [[پاراسمپاسێتیک]] لە پەردەی لینجیی لووتدا <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref>]] بەرچاوترین گۆڕانکارییە نەخۆشییەکان (Pathological changes) کە تێبینی دەکرێن بریتین لە گۆڕانی ڕووکەشی بۆریی هەناسەدانی لووت (Epithelial metaplasia) کە تێیدا خانەکانی گۆبلێت (Goblet cells) جێگەی خانە ڕووکەشییە کۆڵەکەیییە موودارەکان دەگرنەوە لە پەردەی لینجیی لووتدا. <ref name="Bernstein_2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bernstein JA, Singh U |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Neural Abnormalities in Nonallergic Rhinitis |journal=Current Allergy and Asthma Reports |بەرگ=١٥|issue=4 |doi=10.1007/s11882-015-0511-7 |pmid=٢٦١٣٠٤٦٩|s2cid=22195726 |article-number=18}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBernsteinSingh2015">Bernstein JA, Singh U (April 2015). </cite></ref> ئەمە دەبێتە هۆی دەردانی لەڕادەبەدەری میوسین (Mucin) لەلایەن خانەکانی گۆبلێتەوە و کەمبوونەوەی چالاکیی مووەکانی لینجەپەردە (Mucociliary activity). دەردراوەکانی لووت بە باشی پاک نابنەوە و بە دەرکەوتەی کلینیکیی وەکو گیرانی لووت، پەستانی گیرفانەکانی لووت (Sinus pressure)، قەترەکردنی پشت-لووت، و سەرئێشە دەردەکەون. دەربڕینی لەڕادەبەدەر (Over-expression)ی کەناڵە ئایۆنییەکانی TRP، وەکو TRPA1 و TRPV1، لەوانەیە بەشدار بن لە دروستبوونی نەخۆشیزانیی هەوکردنی لووتی ناهەستیاریدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Millqvist E |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=TRP channels and temperature in airway disease-clinical significance |journal=Temperature |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=١٧٢–٧|doi=10.1080/23328940.2015.1012979 |pmc=٤٨٤٣٨٦٨|pmid=٢٧٢٢٧٠٢١}}</ref> === پەیوەندیی نێوان هەوکردنی لووت و ڕەبۆ (ئەزما) === هەوکردنی دەمارەکی کە بەهۆی ئەو نیورۆپێپتایدانەوە (Neuropeptides) دروست دەبێت کە لە کۆتاییە دەمارییە هەستەوەرەکانەوە بۆ ناو بۆرییەکانی هەناسەدان دەردەدرێن، میکانیزمێکی هاوبەشی پێشنیارکراوە بۆ پەیوەندیی نێوان هەردوو هەوکردنی لووتی هەستیاری و ناهەستیاری لەگەڵ ڕەبۆدا. ئەمە لەوانەیە ڕوونکردنەوە بێت بۆ پەیوەندییە بەرزەکەی هەوکردنی لووت بەو ڕەبۆیەی کە لە تەمەنێکی گەورەتردا سەرهەڵدەدات. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Eriksson J, Bjerg A, Lötvall J, Wennergren G, Rönmark E, Torén K, Lundbäck B |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Rhinitis phenotypes correlate with different symptom presentation and risk factor patterns of asthma |journal=Respiratory Medicine |بەرگ=١٠٥|issue=11 |پەڕەکان=١٦١١–٢١|doi=10.1016/j.rmed.2011.06.004 |pmid=٢١٧٦٤٥٧٣|doi-access=free}}</ref> ورووژێنەرە ژینگەیییەکان وەکو ڕێکخەرێک بۆ هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسەدان لەم بۆرییە بەیەکەوەبەستراوانەدا کاردەکەن. دروستبوونی ڕەبۆی پیشەیی زۆرجار پێشتر بە هەوکردنی لووتی پیشەیی دەست پێدەکات. لە نێو ئەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی ئەمە بریتین لە ئارد، ئەو ئەنزیمانەی لە پرۆسێسکردنی خۆراکدا بەکاردێن، لاتێکس، ئایسۆسایەنەیتەکان، دووکەڵی لەحیمکردن، ڕەزینە ئیپۆکسییەکان (Epoxy resins)، و فۆرماڵدیهاید. بەم پێیە، پێشبینیی پزیشکیی (Prognosis) ڕەبۆی پیشەیی پەیوەستە بە دەستنیشانکردنی زووەخت و گرتنەبەری ڕێوشوێنەکانی خۆپارێزی بۆ هەوکردنی لووت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Scherer Hofmeier K, Bircher A, Tamm M, Miedinger D |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=[Occupational rhinitis and asthma] |journal=Therapeutische Umschau |بەرگ=٦٩|issue=4 |پەڕەکان=٢٦١–٧|doi=10.1024/0040-5930/a000283 |pmid=٢٢٤٧٧٦٦٦}}</ref> == دەستنیشانکردن == جۆرە جیاوازەکانی هەوکردنی لووت لە بنەڕەتدا لە ڕووی کلینیکییەوە دەستنیشان دەکرێن. <sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''[[:en:Wikipedia:Please_clarify|<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (October 2022)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> هەوکردنی لووتی ڤازۆمۆتۆر جیادەکرێتەوە لە تووشبوونە ڤایرۆسی و بەکتریاییەکان بەهۆی نەبوونی دەردراوی کێمدار (Purulent exudate) و قەتماغەبەستن (Crusting). دەتوانرێت جیابکرێتەوە لە هەوکردنی لووتی هەستیاری بەهۆی نەبوونی ماددەیەکی هەستیارکاری ناسراوەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.msdmanuals.com/en-pt/professional/ear,-nose,-and-throat-disorders/nose-and-paranasal-sinus-disorders/nonallergic-rhinitis?query=rhinitis|سەردێڕ=Nonallergic Rhinitis - Otolaryngology |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=MSD Manual Professional Edition |زمان=en-PT}}</ref> بەڵگە بڵاوکراوەتەوە لە چەند بەرنامەیەکی (ئەپڵیکەیشنێکی) تەندروستیی مۆبایلە زیرەکەکانەوە کە توانای یارمەتیدانیان هەیە لە دەستنیشانکردنی هەوکردنی لووت و گیرفانەکانی لووت و هەڵسەنگاندنی پابەندبوون بە بەڕێوەبردن و چارەسەرەکەوە. لە کاتێکدا ئەمە هیوایەک بۆ بەڕێوەبردنی کلینیکی پیشان دەدات، تا ساڵی ٢٠٢٢ تەنها چەند دانەیەکیان لە ئەدەبیاتی زانستیدا پشتڕاست کرابوونەوە، و تەنانەت کەمتر لەوەش ڕەچاوی نەخۆشییە هاوەڵەکانیان (Multimorbidity) کردبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Sousa-Pinto |یەکەم=Bernardo |دوایین٢=Anto |یەکەم٢=Aram |دوایین٣=Berger |یەکەم٣=Markus |دوایین٤=Dramburg |یەکەم٤=Stephanie |دوایین٥=Pfaar |یەکەم٥=Oliver |دوایین٦=Klimek |یەکەم٦=Ludger |دوایین٧=Jutel |یەکەم٧=Marek |دوایین٨=Czarlewski |یەکەم٨=Wienczyslawa |دوایین٩=Bedbrook |یەکەم٩=Anna |دوایین١٠=Valiulis |یەکەم١٠=Arunas |دوایین١١=Agache |یەکەم١١=Ioana |دوایین١٢=Amaral |یەکەم١٢=Rita |دوایین١٣=Ansotegui |یەکەم١٣=Ignacio J. |دوایین١٤=Bastl |یەکەم١٤=Katharina |دوایین١٥=Berger |یەکەم١٥=Uwe |display-authors=٥|ساڵ=٢٠٢٢|سەردێڕ=Real-world data using mHealth apps in rhinitis, rhinosinusitis and their multimorbidities |journal=Clinical and Translational Allergy |بڵاوکەرەوە=Wiley |بەرگ=١٢|issue=11 |doi=10.1002/clt2.12208 |issn=2045-7022 |pmc=٩٦٧٣١٧٥|pmid=٣٦٤٣٤٧٤٢|doi-access=free |article-number=e12208}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=May |یەکەم=Brandon |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.medscape.com/viewarticle/985131|سەردێڕ=Study Finds 7 Apps for Rhinitis and Rhinosinusitis With Evidence |وێبگە=Medscape}}</ref> == مامەڵەکردن == بەڕێوەبردن و چارەسەرکردنی هەوکردنی لووت پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. بۆ هەوکردنی لووتی هەستیاری، ستیرۆیدەکانی ناو لووت (Intranasal corticosteroids) پێشنیار دەکرێن. <ref name="Wal2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wallace DV, Dykewicz MS, Oppenheimer J, Portnoy JM, Lang DM |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Pharmacologic Treatment of Seasonal Allergic Rhinitis: Synopsis of Guidance From the 2017 Joint Task Force on Practice Parameters |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٦٧|issue=12 |پەڕەکان=٨٧٦–٨٨١|doi=10.7326/M17-2203 |pmid=٢٩١٨١٥٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆ نیشانە سەختەکان دەکرێت دژە-هیستامینەکانی ناو لووتیش بۆ چارەسەرەکە زیاد بکرێن. <ref name="Wal2017" /> == گۆکردن و وشەناسی == هەوکردنی لووت بە {{IPAc-en|r|aɪ|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}} ، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rhinitis|سەردێڕ=RHINITIS definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> دەخوێندرێتەوە لە کاتێکدا coryza {{IPAc-en|k|ə|ˈ|r|aɪ|z|ə}} دەخوێندرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/coryza|سەردێڕ=CORYZA definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> وشەی (Rhinitis) لە یۆنانیی کۆنەوە (ῥίς rhis)، باری بۆزیەی (gen.): (ῥινός rhinos) هاتووە، کە بە واتای "لووت" دێت. وشەی (Coryza) لە ڕێگەی لاتینییەوە لە یۆنانیی کۆن (κόρυζα)ەوە هاتووە. بەپێی وتەی پزیشک 'ئاندرو وایڵی'، "ئێمە زاراوەی [کۆرایزا] بۆ سەرمابوونێکی ناو سەر بەکاردەهێنین، بەڵام هەردووکیان لە ڕاستیدا هاوواتان. ڕۆمانییە کۆنەکان ئامۆژگاری نەخۆشەکانیان دەکرد کە کونەلووتەکانیان پاک بکەنەوە و بەمجۆرە هۆشیارییان (مێشکیان) تیژتر بکەن." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wylie A |ساڵ=١٩٢٧|سەردێڕ=Rhinology and laryngology in literature and Folk-Lore. |journal=The Journal of Laryngology & Otology |بەرگ=٤٢|issue=2 |پەڕەکان=٨١–٨٧|doi=10.1017/S0022215100029959 |s2cid=71281077}}</ref> == سەرچاوەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rhinitis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:ھەوکردنەکان]] [[پۆل:ھەستۆکی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] krtjy1t0ucticnwfhrlj88rna7z6z4q 1 296864 1593105 2026-06-22T12:31:51Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593105 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[چەرکەس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593104 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20130107212236/http://www.circassianmuseum.co.il/history.php گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20130813100107/http://circassianmuseum.co.il/history.php لە http://www.circassianmuseum.co.il/history.php تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:٣١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) qnf3c41w98o7iw6123cod3dd5m4rwei 0 296865 1593107 2026-06-22T12:34:37Z Shaween 18477 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:ar:Special:Redirect/revision/75429731|مر (نبات)]]» 1593107 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Commiphora_myrrha_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-019.jpg|وێنۆک|323x323پیکسڵ|'''دارى مڕ''']] [[پەڕگە:Myrrh.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|'''تاڵ''']] '''مڕ'''<ref>{{Cite Q|Q113440369}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref> یان '''بخورد'''<ref>{{Cite Q|Q125946799}}</ref> ({{Langx|en|myrrh}})<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|title=The visitor or monthly instructor|publisher=Religious Tract Society|year=1837|pages=35–|access-date=9 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102170043/https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|archive-date=2 يناير 2017}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://apps.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930043102/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-09-30 |ڕێکەوتی سەردان=2009-01-15}}</ref> مادەیەکی ڕزینییە کە لەلایەن لقەکانی دارەکانی جۆرەکانی Commiphora myrrha و Commiphora molmol دەردرێت. تێکەڵەیەکی یەکسانە لە ماددە ڕزینییەکان و پووک [[ڕۆنی بۆندار|و ڕۆنی هەڵاوساوی]] کە دەریدەدات. ڕزینی مڕ لە جیهانی کۆندا بازرگانی پێدەکرا، و بە درێژایی مێژوو لە پزیشکی، لە ڕێوڕەسمە ئاینییەکاندا، و بۆ دروستکردنی بۆن و بخور بەکارهاتووە. بەکارهێنانی لە کتێبی پیرۆزی عیبری، ئەنجیل، و دەقە ئیسلامییەکاندا هاتووە، هەروەها لەلایەن مێژوونووسانی کۆنیش باس کراوە. تا ئێستاش لەلایەن هەندێک لە دەستە ئاینییە مەسیحییەکان بۆ مەبەستی ڕێوڕەسمی ئاینی بەکاردێت. == وەسفکردنی ڕووەکی == درەختی مڕ بە تێکڕا بەرزی سێ مەتر گەشە دەکات و لقەکانی دڕکاوی هەیە. مڕ لە دارەکە دەردەهێنرێت بە بڕین لە چەقۆکەیدا، کە شەربەتەکەی کە بە مڕ ناسراوە لێیەوە دەڕژێت. == دابەشبوونی جوگرافی == لە [[یەمەن]] و عومان و سۆماڵ و [[باکووری ئەفریقا]] و باشووری ڕۆژئاوای [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە گەشە دەکات.]] == جۆرەکانی مڕ == جۆرەکانی: مڕی حیجازی، مڕی ئەفریقی. جۆری باش ئەوەیە کە شەفاف و پاک و خاوێنی دەردەکەوێت بە ڕەنگێکی قاوەیی سووک، لە کاتێکدا جۆری خراپ ئەوەیە کە ڕەنگی قاوەیی یان ڕەشی هەیە و وا دەردەکەوێت کە خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خاشاکی تێدابێت. == بنەچەی ناوەکە == وشەی ئینگلیزی "myrrh" لە ڕەگێکی باوی [[زمانە سامییەکان|سامییەوە]] هاتووە کە بە واتای "تاڵ" دێت، وەک لە [[زمانی ئارامی|زمانی ئارامیی]] '''ܡܪܝܪܐ''' [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] '''مر'''. == بەکارهێنانی لە پزیشکیدا == * [[ئیبن سینا]] دەربارەی ئەو دەفەرموێت:{{وتە١|ملینە و یارمەتیدەری دەرچوونی گازە لەشەییەکانە، و لە دەرمانە گەورەکاندا بەکاردێت بەهۆی زۆری سوودەکانی. هەروەها ڕێگری لە گەندەڵبوون دەکات، تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت لاشەش دەپارێزێت لە گۆڕان و بۆگەنبوون.}} * [[ئیبن بەیتار|ئیبن ئەلبەیتەر]] دەفەرموێت:{{وتە١|تێکەڵ بەو دەرمانانە دەکرێت کە دەخورێنرێن بۆ کەسانێک کە سعوڵی کۆن یان هەناسەتەنگیی کۆنیان هەیە. هەروەها وا ناکات ناو بۆڕی سییەکان زبر ببێت، وەک ئەو شتانەی تر دەکەن. هەندێک کەس دەستیان کردووە بە تێکەڵکردنی لەگەڵ دەرمانە تایبەتەکان بۆ زبری بۆڕی سییەکان.}} * ئەلرازی وتی؛{{وتە١|بۆ ئازاری گورچیلە و میزدان بەسوودە، پفکردنی معدە، قولنج و ئازاری مناڵدانیش دەباتەوە. بۆ ئازاری جومگەکانیش باشە. لە دژە ژەهرەکاندا سوودی هەیە و کرمەکان لە جەستە دەردەهێنێت. وەرمی طحالیش کەم دەکاتەوە و وەرمەکانیش شل دەکات.}} == ڕێوڕەسمە ئاینییەکان == === لە ئیسلامدا === بەگوێرەی ئەو فەرموودەیەی ئەبو نوعەیم بە وتەی عەبانی کوڕی ساڵحی کوڕی ئەنەس، پێغەمبەری خودا محمد (صلی الله علیه وسلم) دەفەرموێت: "ماڵەکانتان بە کرم و میر و زەنجەفیل بازنە بکەن" (کانز العممال).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184633/https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=tibbenabawi.org}}</ref> ئینسایکلۆپیدیای پزیشکی گیایی ئیسلامی باس لە هەمان فەرموودە دەکات: "پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: ماڵەکانتان بە کرم و مڕ و زەنجەفیل خۆراک بدەن" نووسەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم بەکارهێنانەی وشەی "مۆر" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ کۆمیفۆرای مڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184749/https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> دووەکەی تر بریتین لە کرم (ڕەنگە فڵچەی زەنجەفیل) و زەنجەفیل. === لە ڕووسیای کۆن === سەرەتا میر لە یۆنانیەکانەوە هاتە ناو ڕوسەکان، لە ڕێگەی کۆلۆنی یۆنانی تانایس (ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنی ئەمڕۆ)، کە مێژوونووس سترابۆ باسی کرد، کە لەلایەن هۆزەکانی ڕوسی سلاڤیەوە چالاکانە بازرگانی پێوە دەکرا. میر لە سەردەمی کۆندا پێی دەگوترا "ڕووسی ئاشتیخواز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=yavitrina.ru}}</ref> زۆرجار لە زۆرێک لە ڕێوڕەسم و ڕێوڕەسم و داب و نەریتی سلاڤیدا باسی سمیرنا دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220927164108/https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-09-27 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=omolitvah.ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230606101850/https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=pravoslavyy.ru}}</ref> === لە میسری کۆن و پونت (هۆرنی ئەفریقا) === سەرەتاییترین گەشتی بەڵگەدار بۆ خاکی پونت، قۆڕنی مۆدێرن لە ئەفریقا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231204154841/https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-12-04 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=www.crystalinks.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=landioustravel.com}}</ref> (بەتایبەت سۆماڵ)، لەلایەن فەرمانڕەوای شانشینی پێنجەمی میسر، پاشا ساهورەوە تۆمارکراوە. ئەو گەشتە بڕێکی زۆر لە میر، لادانۆم، مالاکیت و ئێلیکترۆمی هێنایەوە، هەروەها ئاژەڵە کێوییەکان (بەتایبەت هیپاردەکان)، زێمێنۆزا-شۆتەرەکان، زەڕافە، بابون (کە بۆ میسرییە کۆنەکان پیرۆز بوون)، دارە ڕەشەکان، عاج و پێستی ئاژەڵەکان. لەسەر ڕەیلیفی پەرستگای ناشتنەکەی کە تایبەتە بە سەرکەوتنی ئەم گەشتە، ساهورێ وێنا کراوە کە لە باخچەی کۆشکەکەیدا لەگەڵ دارێکی میردا پەیوەندی خۆشەویستی دەکات. ئەو ڕیلیفە کە ناوی "شکۆمەندی بڵێسەی سەهورە تا بەهەشت"ە، تاکە ڕیلیفە لە هونەری میسردا کە پاشایەک نیشان دەدات کە سەرقاڵی باخدارییە. میر لەلایەن میسرییە کۆنەکانەوە لەگەڵ ناترۆن بۆ مۆمیاکردن بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216150721/https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-02-16 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> == پێداچوونەوەکارەکە == {{سەرچاوەکان}}{{منتجات حرجية غير خشبية}}{{شريط سفلي ميلاد يسوع}}{{Medical resources}}{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}} * <span class="bandeau-portail-icone">[[ملف:Flag_of_India.svg|class=noviewer|32x32پیکسڵ]]</span> <span class="bandeau-portail-texte">[[بوابة:الهند|دەروازەی هیندستان]]</span> * <span class="bandeau-portail-icone">[[ملف:Botany_P_icon.png|class=noviewer|31x31پیکسڵ]]</span><span class="bandeau-portail-texte">[[بوابة:علم النبات|پۆرتاڵی ڕووەکناسی]]</span> * <span class="bandeau-portail-icone">[[ملف:Foodlogo.svg|class=noviewer|32x32پیکسڵ]]</span><span class="bandeau-portail-texte">[[بوابة:مطاعم وطعام|چێشتخانە و پۆرتاڵی خواردن]]</span> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]] [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:بەھارات]] 6l0n9noztpam6xz6qcn8cs4uf08dfex 1593109 1593107 2026-06-22T12:41:01Z Shaween 18477 /* پێداچوونەوەکارەکە */ 1593109 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Commiphora_myrrha_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-019.jpg|وێنۆک|323x323پیکسڵ|'''دارى مڕ''']] [[پەڕگە:Myrrh.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|'''تاڵ''']] '''مڕ'''<ref>{{Cite Q|Q113440369}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref> یان '''بخورد'''<ref>{{Cite Q|Q125946799}}</ref> ({{Langx|en|myrrh}})<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|title=The visitor or monthly instructor|publisher=Religious Tract Society|year=1837|pages=35–|access-date=9 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102170043/https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|archive-date=2 يناير 2017}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://apps.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930043102/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-09-30 |ڕێکەوتی سەردان=2009-01-15}}</ref> مادەیەکی ڕزینییە کە لەلایەن لقەکانی دارەکانی جۆرەکانی Commiphora myrrha و Commiphora molmol دەردرێت. تێکەڵەیەکی یەکسانە لە ماددە ڕزینییەکان و پووک [[ڕۆنی بۆندار|و ڕۆنی هەڵاوساوی]] کە دەریدەدات. ڕزینی مڕ لە جیهانی کۆندا بازرگانی پێدەکرا، و بە درێژایی مێژوو لە پزیشکی، لە ڕێوڕەسمە ئاینییەکاندا، و بۆ دروستکردنی بۆن و بخور بەکارهاتووە. بەکارهێنانی لە کتێبی پیرۆزی عیبری، ئەنجیل، و دەقە ئیسلامییەکاندا هاتووە، هەروەها لەلایەن مێژوونووسانی کۆنیش باس کراوە. تا ئێستاش لەلایەن هەندێک لە دەستە ئاینییە مەسیحییەکان بۆ مەبەستی ڕێوڕەسمی ئاینی بەکاردێت. == وەسفکردنی ڕووەکی == درەختی مڕ بە تێکڕا بەرزی سێ مەتر گەشە دەکات و لقەکانی دڕکاوی هەیە. مڕ لە دارەکە دەردەهێنرێت بە بڕین لە چەقۆکەیدا، کە شەربەتەکەی کە بە مڕ ناسراوە لێیەوە دەڕژێت. == دابەشبوونی جوگرافی == لە [[یەمەن]] و عومان و سۆماڵ و [[باکووری ئەفریقا]] و باشووری ڕۆژئاوای [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە گەشە دەکات.]] == جۆرەکانی مڕ == جۆرەکانی: مڕی حیجازی، مڕی ئەفریقی. جۆری باش ئەوەیە کە شەفاف و پاک و خاوێنی دەردەکەوێت بە ڕەنگێکی قاوەیی سووک، لە کاتێکدا جۆری خراپ ئەوەیە کە ڕەنگی قاوەیی یان ڕەشی هەیە و وا دەردەکەوێت کە خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خاشاکی تێدابێت. == بنەچەی ناوەکە == وشەی ئینگلیزی "myrrh" لە ڕەگێکی باوی [[زمانە سامییەکان|سامییەوە]] هاتووە کە بە واتای "تاڵ" دێت، وەک لە [[زمانی ئارامی|زمانی ئارامیی]] '''ܡܪܝܪܐ''' [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] '''مر'''. == بەکارهێنانی لە پزیشکیدا == * [[ئیبن سینا]] دەربارەی ئەو دەفەرموێت:{{وتە١|ملینە و یارمەتیدەری دەرچوونی گازە لەشەییەکانە، و لە دەرمانە گەورەکاندا بەکاردێت بەهۆی زۆری سوودەکانی. هەروەها ڕێگری لە گەندەڵبوون دەکات، تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت لاشەش دەپارێزێت لە گۆڕان و بۆگەنبوون.}} * [[ئیبن بەیتار|ئیبن ئەلبەیتەر]] دەفەرموێت:{{وتە١|تێکەڵ بەو دەرمانانە دەکرێت کە دەخورێنرێن بۆ کەسانێک کە سعوڵی کۆن یان هەناسەتەنگیی کۆنیان هەیە. هەروەها وا ناکات ناو بۆڕی سییەکان زبر ببێت، وەک ئەو شتانەی تر دەکەن. هەندێک کەس دەستیان کردووە بە تێکەڵکردنی لەگەڵ دەرمانە تایبەتەکان بۆ زبری بۆڕی سییەکان.}} * ئەلرازی وتی؛{{وتە١|بۆ ئازاری گورچیلە و میزدان بەسوودە، پفکردنی معدە، قولنج و ئازاری مناڵدانیش دەباتەوە. بۆ ئازاری جومگەکانیش باشە. لە دژە ژەهرەکاندا سوودی هەیە و کرمەکان لە جەستە دەردەهێنێت. وەرمی طحالیش کەم دەکاتەوە و وەرمەکانیش شل دەکات.}} == ڕێوڕەسمە ئاینییەکان == === لە ئیسلامدا === بەگوێرەی ئەو فەرموودەیەی ئەبو نوعەیم بە وتەی عەبانی کوڕی ساڵحی کوڕی ئەنەس، پێغەمبەری خودا محمد (صلی الله علیه وسلم) دەفەرموێت: "ماڵەکانتان بە کرم و میر و زەنجەفیل بازنە بکەن" (کانز العممال).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184633/https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=tibbenabawi.org}}</ref> ئینسایکلۆپیدیای پزیشکی گیایی ئیسلامی باس لە هەمان فەرموودە دەکات: "پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: ماڵەکانتان بە کرم و مڕ و زەنجەفیل خۆراک بدەن" نووسەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم بەکارهێنانەی وشەی "مۆر" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ کۆمیفۆرای مڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184749/https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> دووەکەی تر بریتین لە کرم (ڕەنگە فڵچەی زەنجەفیل) و زەنجەفیل. === لە ڕووسیای کۆن === سەرەتا میر لە یۆنانیەکانەوە هاتە ناو ڕوسەکان، لە ڕێگەی کۆلۆنی یۆنانی تانایس (ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنی ئەمڕۆ)، کە مێژوونووس سترابۆ باسی کرد، کە لەلایەن هۆزەکانی ڕوسی سلاڤیەوە چالاکانە بازرگانی پێوە دەکرا. میر لە سەردەمی کۆندا پێی دەگوترا "ڕووسی ئاشتیخواز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=yavitrina.ru}}</ref> زۆرجار لە زۆرێک لە ڕێوڕەسم و ڕێوڕەسم و داب و نەریتی سلاڤیدا باسی سمیرنا دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220927164108/https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-09-27 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=omolitvah.ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230606101850/https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=pravoslavyy.ru}}</ref> === لە میسری کۆن و پونت (هۆرنی ئەفریقا) === سەرەتاییترین گەشتی بەڵگەدار بۆ خاکی پونت، قۆڕنی مۆدێرن لە ئەفریقا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231204154841/https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-12-04 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=www.crystalinks.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=landioustravel.com}}</ref> (بەتایبەت سۆماڵ)، لەلایەن فەرمانڕەوای شانشینی پێنجەمی میسر، پاشا ساهورەوە تۆمارکراوە. ئەو گەشتە بڕێکی زۆر لە میر، لادانۆم، مالاکیت و ئێلیکترۆمی هێنایەوە، هەروەها ئاژەڵە کێوییەکان (بەتایبەت هیپاردەکان)، زێمێنۆزا-شۆتەرەکان، زەڕافە، بابون (کە بۆ میسرییە کۆنەکان پیرۆز بوون)، دارە ڕەشەکان، عاج و پێستی ئاژەڵەکان. لەسەر ڕەیلیفی پەرستگای ناشتنەکەی کە تایبەتە بە سەرکەوتنی ئەم گەشتە، ساهورێ وێنا کراوە کە لە باخچەی کۆشکەکەیدا لەگەڵ دارێکی میردا پەیوەندی خۆشەویستی دەکات. ئەو ڕیلیفە کە ناوی "شکۆمەندی بڵێسەی سەهورە تا بەهەشت"ە، تاکە ڕیلیفە لە هونەری میسردا کە پاشایەک نیشان دەدات کە سەرقاڵی باخدارییە. میر لەلایەن میسرییە کۆنەکانەوە لەگەڵ ناترۆن بۆ مۆمیاکردن بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216150721/https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-02-16 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> == پێداچوونەوەکارەکە == {{سەرچاوەکان}}{{Medical resources}}{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]] [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:بەھارات]] n0krfr0rn8tgk1tdur61qzqdh6z5wvs 1593110 1593109 2026-06-22T12:43:45Z Sakura emad 42467 /* پێداچوونەوەکارەکە */ سەرچاوەکان نەک پێداچوونەوەکار 1593110 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Commiphora_myrrha_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-019.jpg|وێنۆک|323x323پیکسڵ|'''دارى مڕ''']] [[پەڕگە:Myrrh.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|'''تاڵ''']] '''مڕ'''<ref>{{Cite Q|Q113440369}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref> یان '''بخورد'''<ref>{{Cite Q|Q125946799}}</ref> ({{Langx|en|myrrh}})<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|title=The visitor or monthly instructor|publisher=Religious Tract Society|year=1837|pages=35–|access-date=9 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102170043/https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|archive-date=2 يناير 2017}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://apps.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930043102/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-09-30 |ڕێکەوتی سەردان=2009-01-15}}</ref> مادەیەکی ڕزینییە کە لەلایەن لقەکانی دارەکانی جۆرەکانی Commiphora myrrha و Commiphora molmol دەردرێت. تێکەڵەیەکی یەکسانە لە ماددە ڕزینییەکان و پووک [[ڕۆنی بۆندار|و ڕۆنی هەڵاوساوی]] کە دەریدەدات. ڕزینی مڕ لە جیهانی کۆندا بازرگانی پێدەکرا، و بە درێژایی مێژوو لە پزیشکی، لە ڕێوڕەسمە ئاینییەکاندا، و بۆ دروستکردنی بۆن و بخور بەکارهاتووە. بەکارهێنانی لە کتێبی پیرۆزی عیبری، ئەنجیل، و دەقە ئیسلامییەکاندا هاتووە، هەروەها لەلایەن مێژوونووسانی کۆنیش باس کراوە. تا ئێستاش لەلایەن هەندێک لە دەستە ئاینییە مەسیحییەکان بۆ مەبەستی ڕێوڕەسمی ئاینی بەکاردێت. == وەسفکردنی ڕووەکی == درەختی مڕ بە تێکڕا بەرزی سێ مەتر گەشە دەکات و لقەکانی دڕکاوی هەیە. مڕ لە دارەکە دەردەهێنرێت بە بڕین لە چەقۆکەیدا، کە شەربەتەکەی کە بە مڕ ناسراوە لێیەوە دەڕژێت. == دابەشبوونی جوگرافی == لە [[یەمەن]] و عومان و سۆماڵ و [[باکووری ئەفریقا]] و باشووری ڕۆژئاوای [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە گەشە دەکات.]] == جۆرەکانی مڕ == جۆرەکانی: مڕی حیجازی، مڕی ئەفریقی. جۆری باش ئەوەیە کە شەفاف و پاک و خاوێنی دەردەکەوێت بە ڕەنگێکی قاوەیی سووک، لە کاتێکدا جۆری خراپ ئەوەیە کە ڕەنگی قاوەیی یان ڕەشی هەیە و وا دەردەکەوێت کە خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خاشاکی تێدابێت. == بنەچەی ناوەکە == وشەی ئینگلیزی "myrrh" لە ڕەگێکی باوی [[زمانە سامییەکان|سامییەوە]] هاتووە کە بە واتای "تاڵ" دێت، وەک لە [[زمانی ئارامی|زمانی ئارامیی]] '''ܡܪܝܪܐ''' [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] '''مر'''. == بەکارهێنانی لە پزیشکیدا == * [[ئیبن سینا]] دەربارەی ئەو دەفەرموێت:{{وتە١|ملینە و یارمەتیدەری دەرچوونی گازە لەشەییەکانە، و لە دەرمانە گەورەکاندا بەکاردێت بەهۆی زۆری سوودەکانی. هەروەها ڕێگری لە گەندەڵبوون دەکات، تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت لاشەش دەپارێزێت لە گۆڕان و بۆگەنبوون.}} * [[ئیبن بەیتار|ئیبن ئەلبەیتەر]] دەفەرموێت:{{وتە١|تێکەڵ بەو دەرمانانە دەکرێت کە دەخورێنرێن بۆ کەسانێک کە سعوڵی کۆن یان هەناسەتەنگیی کۆنیان هەیە. هەروەها وا ناکات ناو بۆڕی سییەکان زبر ببێت، وەک ئەو شتانەی تر دەکەن. هەندێک کەس دەستیان کردووە بە تێکەڵکردنی لەگەڵ دەرمانە تایبەتەکان بۆ زبری بۆڕی سییەکان.}} * ئەلرازی وتی؛{{وتە١|بۆ ئازاری گورچیلە و میزدان بەسوودە، پفکردنی معدە، قولنج و ئازاری مناڵدانیش دەباتەوە. بۆ ئازاری جومگەکانیش باشە. لە دژە ژەهرەکاندا سوودی هەیە و کرمەکان لە جەستە دەردەهێنێت. وەرمی طحالیش کەم دەکاتەوە و وەرمەکانیش شل دەکات.}} == ڕێوڕەسمە ئاینییەکان == === لە ئیسلامدا === بەگوێرەی ئەو فەرموودەیەی ئەبو نوعەیم بە وتەی عەبانی کوڕی ساڵحی کوڕی ئەنەس، پێغەمبەری خودا محمد (صلی الله علیه وسلم) دەفەرموێت: "ماڵەکانتان بە کرم و میر و زەنجەفیل بازنە بکەن" (کانز العممال).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184633/https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=tibbenabawi.org}}</ref> ئینسایکلۆپیدیای پزیشکی گیایی ئیسلامی باس لە هەمان فەرموودە دەکات: "پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: ماڵەکانتان بە کرم و مڕ و زەنجەفیل خۆراک بدەن" نووسەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم بەکارهێنانەی وشەی "مۆر" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ کۆمیفۆرای مڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184749/https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> دووەکەی تر بریتین لە کرم (ڕەنگە فڵچەی زەنجەفیل) و زەنجەفیل. === لە ڕووسیای کۆن === سەرەتا میر لە یۆنانیەکانەوە هاتە ناو ڕوسەکان، لە ڕێگەی کۆلۆنی یۆنانی تانایس (ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنی ئەمڕۆ)، کە مێژوونووس سترابۆ باسی کرد، کە لەلایەن هۆزەکانی ڕوسی سلاڤیەوە چالاکانە بازرگانی پێوە دەکرا. میر لە سەردەمی کۆندا پێی دەگوترا "ڕووسی ئاشتیخواز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=yavitrina.ru}}</ref> زۆرجار لە زۆرێک لە ڕێوڕەسم و ڕێوڕەسم و داب و نەریتی سلاڤیدا باسی سمیرنا دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220927164108/https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-09-27 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=omolitvah.ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230606101850/https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=pravoslavyy.ru}}</ref> === لە میسری کۆن و پونت (هۆرنی ئەفریقا) === سەرەتاییترین گەشتی بەڵگەدار بۆ خاکی پونت، قۆڕنی مۆدێرن لە ئەفریقا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231204154841/https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-12-04 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=www.crystalinks.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=landioustravel.com}}</ref> (بەتایبەت سۆماڵ)، لەلایەن فەرمانڕەوای شانشینی پێنجەمی میسر، پاشا ساهورەوە تۆمارکراوە. ئەو گەشتە بڕێکی زۆر لە میر، لادانۆم، مالاکیت و ئێلیکترۆمی هێنایەوە، هەروەها ئاژەڵە کێوییەکان (بەتایبەت هیپاردەکان)، زێمێنۆزا-شۆتەرەکان، زەڕافە، بابون (کە بۆ میسرییە کۆنەکان پیرۆز بوون)، دارە ڕەشەکان، عاج و پێستی ئاژەڵەکان. لەسەر ڕەیلیفی پەرستگای ناشتنەکەی کە تایبەتە بە سەرکەوتنی ئەم گەشتە، ساهورێ وێنا کراوە کە لە باخچەی کۆشکەکەیدا لەگەڵ دارێکی میردا پەیوەندی خۆشەویستی دەکات. ئەو ڕیلیفە کە ناوی "شکۆمەندی بڵێسەی سەهورە تا بەهەشت"ە، تاکە ڕیلیفە لە هونەری میسردا کە پاشایەک نیشان دەدات کە سەرقاڵی باخدارییە. میر لەلایەن میسرییە کۆنەکانەوە لەگەڵ ناترۆن بۆ مۆمیاکردن بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216150721/https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-02-16 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{Medical resources}}{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]] [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:بەھارات]] 48fzrbkop354x16xgwfqsliq9dfp3v3 1593218 1593110 2026-06-22T17:07:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ھیندستان|ھیندستان]]، [[دەروازە:ڕوەک|ڕوەک]] و [[دەروازە:خۆراک|خۆراک]] 1593218 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Commiphora_myrrha_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-019.jpg|وێنۆک|323x323پیکسڵ|'''دارى مڕ''']] [[پەڕگە:Myrrh.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|'''تاڵ''']] '''مڕ'''<ref>{{Cite Q|Q113440369}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref> یان '''بخورد'''<ref>{{Cite Q|Q125946799}}</ref> ({{Langx|en|myrrh}})<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|title=The visitor or monthly instructor|publisher=Religious Tract Society|year=1837|pages=35–|access-date=9 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102170043/https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|archive-date=2 يناير 2017}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://apps.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930043102/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-09-30 |ڕێکەوتی سەردان=2009-01-15}}</ref> مادەیەکی ڕزینییە کە لەلایەن لقەکانی دارەکانی جۆرەکانی Commiphora myrrha و Commiphora molmol دەردرێت. تێکەڵەیەکی یەکسانە لە ماددە ڕزینییەکان و پووک [[ڕۆنی بۆندار|و ڕۆنی هەڵاوساوی]] کە دەریدەدات. ڕزینی مڕ لە جیهانی کۆندا بازرگانی پێدەکرا، و بە درێژایی مێژوو لە پزیشکی، لە ڕێوڕەسمە ئاینییەکاندا، و بۆ دروستکردنی بۆن و بخور بەکارهاتووە. بەکارهێنانی لە کتێبی پیرۆزی عیبری، ئەنجیل، و دەقە ئیسلامییەکاندا هاتووە، هەروەها لەلایەن مێژوونووسانی کۆنیش باس کراوە. تا ئێستاش لەلایەن هەندێک لە دەستە ئاینییە مەسیحییەکان بۆ مەبەستی ڕێوڕەسمی ئاینی بەکاردێت. == وەسفکردنی ڕووەکی == درەختی مڕ بە تێکڕا بەرزی سێ مەتر گەشە دەکات و لقەکانی دڕکاوی هەیە. مڕ لە دارەکە دەردەهێنرێت بە بڕین لە چەقۆکەیدا، کە شەربەتەکەی کە بە مڕ ناسراوە لێیەوە دەڕژێت. == دابەشبوونی جوگرافی == لە [[یەمەن]] و عومان و سۆماڵ و [[باکووری ئەفریقا]] و باشووری ڕۆژئاوای [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە گەشە دەکات.]] == جۆرەکانی مڕ == جۆرەکانی: مڕی حیجازی، مڕی ئەفریقی. جۆری باش ئەوەیە کە شەفاف و پاک و خاوێنی دەردەکەوێت بە ڕەنگێکی قاوەیی سووک، لە کاتێکدا جۆری خراپ ئەوەیە کە ڕەنگی قاوەیی یان ڕەشی هەیە و وا دەردەکەوێت کە خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خاشاکی تێدابێت. == بنەچەی ناوەکە == وشەی ئینگلیزی "myrrh" لە ڕەگێکی باوی [[زمانە سامییەکان|سامییەوە]] هاتووە کە بە واتای "تاڵ" دێت، وەک لە [[زمانی ئارامی|زمانی ئارامیی]] '''ܡܪܝܪܐ''' [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] '''مر'''. == بەکارهێنانی لە پزیشکیدا == * [[ئیبن سینا]] دەربارەی ئەو دەفەرموێت:{{وتە١|ملینە و یارمەتیدەری دەرچوونی گازە لەشەییەکانە، و لە دەرمانە گەورەکاندا بەکاردێت بەهۆی زۆری سوودەکانی. هەروەها ڕێگری لە گەندەڵبوون دەکات، تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت لاشەش دەپارێزێت لە گۆڕان و بۆگەنبوون.}} * [[ئیبن بەیتار|ئیبن ئەلبەیتەر]] دەفەرموێت:{{وتە١|تێکەڵ بەو دەرمانانە دەکرێت کە دەخورێنرێن بۆ کەسانێک کە سعوڵی کۆن یان هەناسەتەنگیی کۆنیان هەیە. هەروەها وا ناکات ناو بۆڕی سییەکان زبر ببێت، وەک ئەو شتانەی تر دەکەن. هەندێک کەس دەستیان کردووە بە تێکەڵکردنی لەگەڵ دەرمانە تایبەتەکان بۆ زبری بۆڕی سییەکان.}} * ئەلرازی وتی؛{{وتە١|بۆ ئازاری گورچیلە و میزدان بەسوودە، پفکردنی معدە، قولنج و ئازاری مناڵدانیش دەباتەوە. بۆ ئازاری جومگەکانیش باشە. لە دژە ژەهرەکاندا سوودی هەیە و کرمەکان لە جەستە دەردەهێنێت. وەرمی طحالیش کەم دەکاتەوە و وەرمەکانیش شل دەکات.}} == ڕێوڕەسمە ئاینییەکان == === لە ئیسلامدا === بەگوێرەی ئەو فەرموودەیەی ئەبو نوعەیم بە وتەی عەبانی کوڕی ساڵحی کوڕی ئەنەس، پێغەمبەری خودا محمد (صلی الله علیه وسلم) دەفەرموێت: "ماڵەکانتان بە کرم و میر و زەنجەفیل بازنە بکەن" (کانز العممال).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184633/https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=tibbenabawi.org}}</ref> ئینسایکلۆپیدیای پزیشکی گیایی ئیسلامی باس لە هەمان فەرموودە دەکات: "پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: ماڵەکانتان بە کرم و مڕ و زەنجەفیل خۆراک بدەن" نووسەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم بەکارهێنانەی وشەی "مۆر" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ کۆمیفۆرای مڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184749/https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> دووەکەی تر بریتین لە کرم (ڕەنگە فڵچەی زەنجەفیل) و زەنجەفیل. === لە ڕووسیای کۆن === سەرەتا میر لە یۆنانیەکانەوە هاتە ناو ڕوسەکان، لە ڕێگەی کۆلۆنی یۆنانی تانایس (ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنی ئەمڕۆ)، کە مێژوونووس سترابۆ باسی کرد، کە لەلایەن هۆزەکانی ڕوسی سلاڤیەوە چالاکانە بازرگانی پێوە دەکرا. میر لە سەردەمی کۆندا پێی دەگوترا "ڕووسی ئاشتیخواز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=yavitrina.ru}}</ref> زۆرجار لە زۆرێک لە ڕێوڕەسم و ڕێوڕەسم و داب و نەریتی سلاڤیدا باسی سمیرنا دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220927164108/https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-09-27 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=omolitvah.ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230606101850/https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=pravoslavyy.ru}}</ref> === لە میسری کۆن و پونت (هۆرنی ئەفریقا) === سەرەتاییترین گەشتی بەڵگەدار بۆ خاکی پونت، قۆڕنی مۆدێرن لە ئەفریقا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231204154841/https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-12-04 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=www.crystalinks.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=landioustravel.com}}</ref> (بەتایبەت سۆماڵ)، لەلایەن فەرمانڕەوای شانشینی پێنجەمی میسر، پاشا ساهورەوە تۆمارکراوە. ئەو گەشتە بڕێکی زۆر لە میر، لادانۆم، مالاکیت و ئێلیکترۆمی هێنایەوە، هەروەها ئاژەڵە کێوییەکان (بەتایبەت هیپاردەکان)، زێمێنۆزا-شۆتەرەکان، زەڕافە، بابون (کە بۆ میسرییە کۆنەکان پیرۆز بوون)، دارە ڕەشەکان، عاج و پێستی ئاژەڵەکان. لەسەر ڕەیلیفی پەرستگای ناشتنەکەی کە تایبەتە بە سەرکەوتنی ئەم گەشتە، ساهورێ وێنا کراوە کە لە باخچەی کۆشکەکەیدا لەگەڵ دارێکی میردا پەیوەندی خۆشەویستی دەکات. ئەو ڕیلیفە کە ناوی "شکۆمەندی بڵێسەی سەهورە تا بەهەشت"ە، تاکە ڕیلیفە لە هونەری میسردا کە پاشایەک نیشان دەدات کە سەرقاڵی باخدارییە. میر لەلایەن میسرییە کۆنەکانەوە لەگەڵ ناترۆن بۆ مۆمیاکردن بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216150721/https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-02-16 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{Medical resources}}{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ڕوەک|خۆراک}} [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]] [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:بەھارات]] tkje0am8l25mbolzw1dm8wwhl62mpyz 1593243 1593218 2026-06-22T20:00:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593243 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Commiphora_myrrha_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-019.jpg|وێنۆک|323x323پیکسڵ|'''دارى مڕ''']] [[پەڕگە:Myrrh.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|'''تاڵ''']] '''مڕ'''<ref>{{Cite Q|Q113440369}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref> یان '''بخورد'''<ref>{{Cite Q|Q125946799}}</ref> ({{Langx|en|myrrh}})<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|title=The visitor or monthly instructor|publisher=Religious Tract Society|year=1837|pages=35–|access-date=9 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102170043/https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|archive-date=2 يناير 2017}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://apps.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930043102/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-09-30 |ڕێکەوتی سەردان=2009-01-15}}</ref> مادەیەکی ڕزینییە کە لەلایەن لقەکانی دارەکانی جۆرەکانی Commiphora myrrha و Commiphora molmol دەردرێت. تێکەڵەیەکی یەکسانە لە ماددە ڕزینییەکان و پووک [[ڕۆنی بۆندار|و ڕۆنی هەڵاوساوی]] کە دەریدەدات. ڕزینی مڕ لە جیهانی کۆندا بازرگانی پێدەکرا، و بە درێژایی مێژوو لە پزیشکی، لە ڕێوڕەسمە ئاینییەکاندا، و بۆ دروستکردنی بۆن و بخور بەکارهاتووە. بەکارهێنانی لە کتێبی پیرۆزی عیبری، ئەنجیل، و دەقە ئیسلامییەکاندا هاتووە، هەروەها لەلایەن مێژوونووسانی کۆنیش باس کراوە. تا ئێستاش لەلایەن هەندێک لە دەستە ئاینییە مەسیحییەکان بۆ مەبەستی ڕێوڕەسمی ئاینی بەکاردێت. == وەسفکردنی ڕووەکی == درەختی مڕ بە تێکڕا بەرزی سێ مەتر گەشە دەکات و لقەکانی دڕکاوی هەیە. مڕ لە دارەکە دەردەهێنرێت بە بڕین لە چەقۆکەیدا، کە شەربەتەکەی کە بە مڕ ناسراوە لێیەوە دەڕژێت. == دابەشبوونی جوگرافی == لە [[یەمەن]] و عومان و سۆماڵ و [[باکووری ئەفریقا]] و باشووری ڕۆژئاوای [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە گەشە دەکات.]] == جۆرەکانی مڕ == جۆرەکانی: مڕی حیجازی، مڕی ئەفریقی. جۆری باش ئەوەیە کە شەفاف و پاک و خاوێنی دەردەکەوێت بە ڕەنگێکی قاوەیی سووک، لە کاتێکدا جۆری خراپ ئەوەیە کە ڕەنگی قاوەیی یان ڕەشی هەیە و وا دەردەکەوێت کە خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خاشاکی تێدابێت. == بنەچەی ناوەکە == وشەی ئینگلیزی "myrrh" لە ڕەگێکی باوی [[زمانە سامییەکان|سامییەوە]] هاتووە کە بە واتای "تاڵ" دێت، وەک لە [[زمانی ئارامی|زمانی ئارامیی]] '''ܡܪܝܪܐ''' [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] '''مر'''. == بەکارهێنانی لە پزیشکیدا == * [[ئیبن سینا]] دەربارەی ئەو دەفەرموێت:{{وتە١|ملینە و یارمەتیدەری دەرچوونی گازە لەشەییەکانە، و لە دەرمانە گەورەکاندا بەکاردێت بەهۆی زۆری سوودەکانی. هەروەها ڕێگری لە گەندەڵبوون دەکات، تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت لاشەش دەپارێزێت لە گۆڕان و بۆگەنبوون.}} * [[ئیبن بەیتار|ئیبن ئەلبەیتەر]] دەفەرموێت:{{وتە١|تێکەڵ بەو دەرمانانە دەکرێت کە دەخورێنرێن بۆ کەسانێک کە سعوڵی کۆن یان هەناسەتەنگیی کۆنیان هەیە. هەروەها وا ناکات ناو بۆڕی سییەکان زبر ببێت، وەک ئەو شتانەی تر دەکەن. هەندێک کەس دەستیان کردووە بە تێکەڵکردنی لەگەڵ دەرمانە تایبەتەکان بۆ زبری بۆڕی سییەکان.}} * ئەلرازی وتی؛{{وتە١|بۆ ئازاری گورچیلە و میزدان بەسوودە، پفکردنی معدە، قولنج و ئازاری مناڵدانیش دەباتەوە. بۆ ئازاری جومگەکانیش باشە. لە دژە ژەهرەکاندا سوودی هەیە و کرمەکان لە جەستە دەردەهێنێت. وەرمی طحالیش کەم دەکاتەوە و وەرمەکانیش شل دەکات.}} == ڕێوڕەسمە ئاینییەکان == === لە ئیسلامدا === بەگوێرەی ئەو فەرموودەیەی ئەبو نوعەیم بە وتەی عەبانی کوڕی ساڵحی کوڕی ئەنەس، پێغەمبەری خودا محمد (صلی الله علیه وسلم) دەفەرموێت: "ماڵەکانتان بە کرم و میر و زەنجەفیل بازنە بکەن" (کانز العممال).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184633/https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=tibbenabawi.org}}</ref> ئینسایکلۆپیدیای پزیشکی گیایی ئیسلامی باس لە هەمان فەرموودە دەکات: "پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: ماڵەکانتان بە کرم و مڕ و زەنجەفیل خۆراک بدەن" نووسەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم بەکارهێنانەی وشەی "مۆر" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ کۆمیفۆرای مڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184749/https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> دووەکەی تر بریتین لە کرم (ڕەنگە فڵچەی زەنجەفیل) و زەنجەفیل. === لە ڕووسیای کۆن === سەرەتا میر لە یۆنانیەکانەوە هاتە ناو ڕوسەکان، لە ڕێگەی کۆلۆنی یۆنانی تانایس (ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنی ئەمڕۆ)، کە مێژوونووس سترابۆ باسی کرد، کە لەلایەن هۆزەکانی ڕوسی سلاڤیەوە چالاکانە بازرگانی پێوە دەکرا. میر لە سەردەمی کۆندا پێی دەگوترا "ڕووسی ئاشتیخواز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=yavitrina.ru}}</ref> زۆرجار لە زۆرێک لە ڕێوڕەسم و ڕێوڕەسم و داب و نەریتی سلاڤیدا باسی سمیرنا دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220927164108/https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-09-27 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=omolitvah.ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230606101850/https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-06-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=pravoslavyy.ru}}</ref> === لە میسری کۆن و پونت (هۆرنی ئەفریقا) === سەرەتاییترین گەشتی بەڵگەدار بۆ خاکی پونت، قۆڕنی مۆدێرن لە ئەفریقا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231204154841/https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-12-04 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=www.crystalinks.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-11-06 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=landioustravel.com}}</ref> (بەتایبەت سۆماڵ)، لەلایەن فەرمانڕەوای شانشینی پێنجەمی میسر، پاشا ساهورەوە تۆمارکراوە. ئەو گەشتە بڕێکی زۆر لە میر، لادانۆم، مالاکیت و ئێلیکترۆمی هێنایەوە، هەروەها ئاژەڵە کێوییەکان (بەتایبەت هیپاردەکان)، زێمێنۆزا-شۆتەرەکان، زەڕافە، بابون (کە بۆ میسرییە کۆنەکان پیرۆز بوون)، دارە ڕەشەکان، عاج و پێستی ئاژەڵەکان. لەسەر ڕەیلیفی پەرستگای ناشتنەکەی کە تایبەتە بە سەرکەوتنی ئەم گەشتە، ساهورێ وێنا کراوە کە لە باخچەی کۆشکەکەیدا لەگەڵ دارێکی میردا پەیوەندی خۆشەویستی دەکات. ئەو ڕیلیفە کە ناوی "شکۆمەندی بڵێسەی سەهورە تا بەهەشت"ە، تاکە ڕیلیفە لە هونەری میسردا کە پاشایەک نیشان دەدات کە سەرقاڵی باخدارییە. میر لەلایەن میسرییە کۆنەکانەوە لەگەڵ ناترۆن بۆ مۆمیاکردن بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216150721/https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-02-16 |ڕێکەوتی سەردان=2024-02-16 |وێبگە=books.google.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{Medical resources}}{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ڕوەک|خۆراک}} [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]] [[پۆل:ڕوەکەکان]] [[پۆل:بەھارات]] csk5qzrjyfk4jvsmi3299j9rsxhwbdq 3 296866 1593119 2026-06-22T13:22:49Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1593119 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٢٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ann9rgf6qgh7vzuosnoswfymxovk8im 0 296867 1593120 2026-06-22T13:34:36Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1359998588|John Wayne Airport]]» 1593120 wikitext text/x-wiki '''John Wayne Airport''' (IATA: SNA[4], ICAO: KSNA, FAA LID: SNA)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ocair.com/AboutJWA/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130102022644/http://www.ocair.com/aboutjwa/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 2, 2013 |ڕێکەوتی سەردان=December 27, 2012 |وێبگە=OCair.com}}</ref> is an international commercial and general aviation [[فڕۆکەخانە|airport]] that serves [[ناوچەی ئۆرەنج، کالیفۆڕنیا|Orange County]] and [[لۆس ئانجلەسی گەورە|Greater Los Angeles]], in the U.S. state of [[کالیفۆڕنیا|California]]. The airport is located in an [[ناوچەی تۆمارنەکراو|unincorporated area]] of Orange County,<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230701140349/https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 1, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=July 1, 2023 |پەڕە=35 (PDF p. 36/86) |quote=John Wayne Airport-Orange County Arprt}}</ref> and it is owned and operated by Orange County. John Wayne Airport is surrounded by the cities of [[ئایروین|Irvine]], Newport Beach, and [[کۆستا مێسا|Costa Mesa]]; however, its IATA airport code is registered to [[سانتا ئانا|Santa Ana]], the [[ناوەندی شارستان|county seat]]. Originally named '''Orange County Airport''', the Orange County Board of Supervisors renamed the airport in 1979 in honor of actor [[جۆن وەین|John Wayne]], who lived in neighboring Newport Beach and died that year. A statue of John Wayne was installed at the airline terminal in 1982.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 2009 |ناونیشان=http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080512023812/http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=May 12, 2008 |وێبگە=OCair.com}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 08l8c50q4jm8r5qkx1v99w7dfm0f5pv 1593122 1593120 2026-06-22T13:37:32Z Tessla 41338 شائەمراز 1593122 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''فڕۆکەخانەی جۆن وەین''' فڕۆکەخانەیەکی بازرگانیی نێودەوڵەتی و فڕۆکەوانیی گشتییە کە خزمەت بە [[ناوچەی ئۆرەنج، کالیفۆڕنیا|ناوچەی ئۆرەنج]] و [[لۆس ئانجلەسی گەورە]] دەکات، لە ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا]]ی ئەمریکا. فڕۆکەخانەکە لە [[ناوچەی تۆمارنەکراو|ناوچەیەکی تۆمارنەکراوی]] ناوچەی ئۆرەنج ھەڵکەوتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230701140349/https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 1, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=July 1, 2023 |پەڕە=35 (PDF p. 36/86) |quote=John Wayne Airport-Orange County Arprt}}</ref> و خاوەندارێتی و کارپێکردنی لەلایەن ناوچەی ئۆرەنجەوەیە. فڕۆکەخانەی جۆن وەین بە شارەکانی [[ئایروین]]، نیوپۆرت بیچ، و [[کۆستا مێسا]] دەورەدراوە؛ بەڵام کۆدی فڕۆکەخانەی ئای ئەی تی ئەی بۆ [[سانتا ئانا]] تۆمار کراوە، کە [[ناوەندی شارستان|ناوەندی شارستانەکەیە]]. لە بنەڕەتدا ناوی فڕۆکەخانەی ناوچەی ئۆرەنج بووە، ئەنجومەنی سەرپەرشتیارانی ناوچەی ئۆرەنج لە ساڵی ١٩٧٩دا ناوی فڕۆکەخانەکەیان گۆڕی بۆ ڕێزلێنان لە ئەکتەر [[جۆن وەین]]، کە لە نیوپۆرت بیچی دراوسێ دەژیا و لە ئەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد. پەیکەرێکی جۆن وەین لە ساڵی ١٩٨٢ لە تێرمی ناڵی فڕۆکەوانی جێگیر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 2009 |ناونیشان=http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080512023812/http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=May 12, 2008 |وێبگە=OCair.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] psxlk364dtk0rxusnriixbmbunylx2g 1593167 1593122 2026-06-22T16:03:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|John Wayne Airport}} 1593167 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''فڕۆکەخانەی جۆن وەین''' فڕۆکەخانەیەکی بازرگانیی نێودەوڵەتی و فڕۆکەوانیی گشتییە کە خزمەت بە [[ناوچەی ئۆرەنج، کالیفۆڕنیا|ناوچەی ئۆرەنج]] و [[لۆس ئانجلەسی گەورە]] دەکات، لە ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا]]ی ئەمریکا. فڕۆکەخانەکە لە [[ناوچەی تۆمارنەکراو|ناوچەیەکی تۆمارنەکراوی]] ناوچەی ئۆرەنج ھەڵکەوتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230701140349/https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 1, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=July 1, 2023 |پەڕە=35 (PDF p. 36/86) |quote=John Wayne Airport-Orange County Arprt}}</ref> و خاوەندارێتی و کارپێکردنی لەلایەن ناوچەی ئۆرەنجەوەیە. فڕۆکەخانەی جۆن وەین بە شارەکانی [[ئایروین]]، نیوپۆرت بیچ، و [[کۆستا مێسا]] دەورەدراوە؛ بەڵام کۆدی فڕۆکەخانەی ئای ئەی تی ئەی بۆ [[سانتا ئانا]] تۆمار کراوە، کە [[ناوەندی شارستان|ناوەندی شارستانەکەیە]]. لە بنەڕەتدا ناوی فڕۆکەخانەی ناوچەی ئۆرەنج بووە، ئەنجومەنی سەرپەرشتیارانی ناوچەی ئۆرەنج لە ساڵی ١٩٧٩دا ناوی فڕۆکەخانەکەیان گۆڕی بۆ ڕێزلێنان لە ئەکتەر [[جۆن وەین]]، کە لە نیوپۆرت بیچی دراوسێ دەژیا و لە ئەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد. پەیکەرێکی جۆن وەین لە ساڵی ١٩٨٢ لە تێرمی ناڵی فڕۆکەوانی جێگیر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 2009 |ناونیشان=http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080512023812/http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=May 12, 2008 |وێبگە=OCair.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|John Wayne Airport}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 82sgbr0ukjszc38sf43eo6v94i0idjj 1593262 1593167 2026-06-22T20:03:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593262 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''فڕۆکەخانەی جۆن وەین''' فڕۆکەخانەیەکی بازرگانیی نێودەوڵەتی و فڕۆکەوانیی گشتییە کە خزمەت بە [[ناوچەی ئۆرەنج، کالیفۆڕنیا|ناوچەی ئۆرەنج]] و [[لۆس ئانجلەسی گەورە]] دەکات، لە ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا]]ی ئەمریکا. فڕۆکەخانەکە لە [[ناوچەی تۆمارنەکراو|ناوچەیەکی تۆمارنەکراوی]] ناوچەی ئۆرەنج ھەڵکەوتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230701140349/https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=July 1, 2023 |ڕێکەوتی سەردان=July 1, 2023 |پەڕە=35 (PDF p. 36/86) |quote=John Wayne Airport-Orange County Arprt}}</ref> و خاوەندارێتی و کارپێکردنی لەلایەن ناوچەی ئۆرەنجەوەیە. فڕۆکەخانەی جۆن وەین بە شارەکانی [[ئایروین]]، نیوپۆرت بیچ، و [[کۆستا مێسا]] دەورەدراوە؛ بەڵام کۆدی فڕۆکەخانەی ئای ئەی تی ئەی بۆ [[سانتا ئانا]] تۆمار کراوە، کە [[ناوەندی شارستان|ناوەندی شارستانەکەیە]]. لە بنەڕەتدا ناوی فڕۆکەخانەی ناوچەی ئۆرەنج بووە، ئەنجومەنی سەرپەرشتیارانی ناوچەی ئۆرەنج لە ساڵی ١٩٧٩دا ناوی فڕۆکەخانەکەیان گۆڕی بۆ ڕێزلێنان لە ئەکتەر [[جۆن وەین]]، کە لە نیوپۆرت بیچی دراوسێ دەژیا و لە ئەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد. پەیکەرێکی جۆن وەین لە ساڵی ١٩٨٢ لە تێرمی ناڵی فڕۆکەوانی جێگیر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=June 2009 |ناونیشان=http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080512023812/http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=May 12, 2008 |وێبگە=OCair.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|John Wayne Airport}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] hbgxufcwevb99mnlv7s9k2b3qfh6hks 0 296868 1593121 2026-06-22T13:36:38Z Ari Qasm 57423 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1357439326|Hypochondriasis]]» 1593121 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Le Malade imaginaire.jpg|وێنۆک]] '''ھایپۆکۆندریاسیس''' یان '''ھیپۆکۆندریایی''' یان '''ترس لە نەخۆشی''' ({{بە ئینگلیزی|Hypochondriasis}}) حاڵەتێکە کە مرۆڤ لە ڕاددەبەدەر زۆر نیگەران دەبێت لە تووشبوون بە نەخۆشییەکی سەخت. ھایپۆکۆندریاسی چەمکێکی کۆنە کە بە درێژاییی تەمەنی چەندین جار ماناکەی گۆڕاوە.<ref>Berrios GE (2001) Hypochondriasis. History of the Concept. In Starcevic V & Lipsitt DR (eds). ''Hypochondriasis''. Oxford, Oxford University Press, pp3-20.</ref> ئیدیعا کراوە کە ئەم حاڵەتە لاوازکەرە لە ئەنجامی تێگەیشتنێکی نادرووستە بۆ بارودۆخی جەستە یان دەروون.<ref name="amz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Avia MD, Ruiz MA |year=2005 |title=Recommendations for the Treatment of Hypochondriac Patients |journal=Journal of Contemporary Psychotherapy |volume=35 |issue=3 |pages=301–313 |doi=10.1007/s10879-005-4322-3 |s2cid=28529570}}</ref> تاکێک کە تووشی ھیپۆکۆندریا بووە بە ھیپۆکۆندریاک (Hypochondriac) ناسراوە. تووشبووانی ھیپۆکۆندریا بە شێوەیەکی ناڕەوا لە ھەر نیشانەیەکی جەستەیی یان دەروونی کە دەستنیشان دەکرێ، کە گرنگیش نییە نیشانەکە چەندە بچووکە، قەناعەتیان وایە کە نەخۆشییەکی سەختیان ھەیە.<ref>{{Cite book|last=Kring|first=Ann M.|title=Abnormal Psychology with Cases|last2=Davison|first2=Gerald C.|last3=Neale|first3=John M.|last4=Johnson|first4=Sheri L.|publisher=Wiley|year=2007|isbn=978-0-471-71260-2|edition=10th}}{{پەڕە پێویستە|date=March 2016}}</ref> زۆرجار، ھیپۆکۆندریا و ترس ھەر بەردەوام دەبێت تەنانەت دوای ئەوەی پزیشکەکە ھەڵسەنگاندنیشی بۆ کەسەکە کردووە و دڵنیای کردووەتەوە کە نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە نیشانەکان بنەمایەکی پزیشکیی بنەڕەتییان نییە یان خۆ ئەگەر نەخۆشییەکیشی ھەبێت، نیگەرانییەکانیان زۆر زیاترە لەوەی کە گونجاوە بۆ ئاستی نەخۆشییەکە.<ref>{{cite book|last1=Goldberg|first1=Richard J.|title=Practical Guide to the Care of the Psychiatric Patient|publisher=Mosby/Elsevier|year=2007|isbn=978-0-323-03683-2}}{{page needed|date=March 2016}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی ھیپۆکۆندریا بوون تەمەنیان پێنج ساڵ کورتترە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mataix-Cols |first=David |last2=Isomura |first2=Kayoko |last3=Sidorchuk |first3=Anna |date=2024 |title=All-Cause and Cause-Specific Mortality Among Individuals With Hypochondriasis |journal=[[JAMA Psychiatry]] |volume=81 |issue=3 |pages=284–291 |doi=10.1001/jamapsychiatry.2023.4744 |pmc=10719832 |pmid=38091000}}</ref>   == سەرچاوەکان == <references /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:حاڵەتە سایکۆپاسۆلۆژییەکان]] [[پۆل:Articles with hAudio microformats]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] qdk2bk3hdlwdrht82abtdrommlrzuqu 1593216 1593121 2026-06-22T17:06:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]] و [[دەروازە:دەروونناسی|دەروونناسی]] 1593216 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Le Malade imaginaire.jpg|وێنۆک]] '''ھایپۆکۆندریاسیس''' یان '''ھیپۆکۆندریایی''' یان '''ترس لە نەخۆشی''' ({{بە ئینگلیزی|Hypochondriasis}}) حاڵەتێکە کە مرۆڤ لە ڕاددەبەدەر زۆر نیگەران دەبێت لە تووشبوون بە نەخۆشییەکی سەخت. ھایپۆکۆندریاسی چەمکێکی کۆنە کە بە درێژاییی تەمەنی چەندین جار ماناکەی گۆڕاوە.<ref>Berrios GE (2001) Hypochondriasis. History of the Concept. In Starcevic V & Lipsitt DR (eds). ''Hypochondriasis''. Oxford, Oxford University Press, pp3-20.</ref> ئیدیعا کراوە کە ئەم حاڵەتە لاوازکەرە لە ئەنجامی تێگەیشتنێکی نادرووستە بۆ بارودۆخی جەستە یان دەروون.<ref name="amz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Avia MD, Ruiz MA |year=2005 |title=Recommendations for the Treatment of Hypochondriac Patients |journal=Journal of Contemporary Psychotherapy |volume=35 |issue=3 |pages=301–313 |doi=10.1007/s10879-005-4322-3 |s2cid=28529570}}</ref> تاکێک کە تووشی ھیپۆکۆندریا بووە بە ھیپۆکۆندریاک (Hypochondriac) ناسراوە. تووشبووانی ھیپۆکۆندریا بە شێوەیەکی ناڕەوا لە ھەر نیشانەیەکی جەستەیی یان دەروونی کە دەستنیشان دەکرێ، کە گرنگیش نییە نیشانەکە چەندە بچووکە، قەناعەتیان وایە کە نەخۆشییەکی سەختیان ھەیە.<ref>{{Cite book|last=Kring|first=Ann M.|title=Abnormal Psychology with Cases|last2=Davison|first2=Gerald C.|last3=Neale|first3=John M.|last4=Johnson|first4=Sheri L.|publisher=Wiley|year=2007|isbn=978-0-471-71260-2|edition=10th}}{{پەڕە پێویستە|date=March 2016}}</ref> زۆرجار، ھیپۆکۆندریا و ترس ھەر بەردەوام دەبێت تەنانەت دوای ئەوەی پزیشکەکە ھەڵسەنگاندنیشی بۆ کەسەکە کردووە و دڵنیای کردووەتەوە کە نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە نیشانەکان بنەمایەکی پزیشکیی بنەڕەتییان نییە یان خۆ ئەگەر نەخۆشییەکیشی ھەبێت، نیگەرانییەکانیان زۆر زیاترە لەوەی کە گونجاوە بۆ ئاستی نەخۆشییەکە.<ref>{{cite book|last1=Goldberg|first1=Richard J.|title=Practical Guide to the Care of the Psychiatric Patient|publisher=Mosby/Elsevier|year=2007|isbn=978-0-323-03683-2}}{{page needed|date=March 2016}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی ھیپۆکۆندریا بوون تەمەنیان پێنج ساڵ کورتترە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mataix-Cols |first=David |last2=Isomura |first2=Kayoko |last3=Sidorchuk |first3=Anna |date=2024 |title=All-Cause and Cause-Specific Mortality Among Individuals With Hypochondriasis |journal=[[JAMA Psychiatry]] |volume=81 |issue=3 |pages=284–291 |doi=10.1001/jamapsychiatry.2023.4744 |pmc=10719832 |pmid=38091000}}</ref>   == سەرچاوەکان == <references /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} [[پۆل:حاڵەتە سایکۆپاسۆلۆژییەکان]] [[پۆل:Articles with hAudio microformats]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 2ywyo6xh9zkr24dyctsz3lpz74o6vf5 1593244 1593216 2026-06-22T20:00:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593244 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Le Malade imaginaire.jpg|وێنۆک]] '''ھایپۆکۆندریاسیس''' یان '''ھیپۆکۆندریایی''' یان '''ترس لە نەخۆشی''' ({{بە ئینگلیزی|Hypochondriasis}}) حاڵەتێکە کە مرۆڤ لە ڕاددەبەدەر زۆر نیگەران دەبێت لە تووشبوون بە نەخۆشییەکی سەخت. ھایپۆکۆندریاسی چەمکێکی کۆنە کە بە درێژاییی تەمەنی چەندین جار ماناکەی گۆڕاوە.<ref>Berrios GE (2001) Hypochondriasis. History of the Concept. In Starcevic V & Lipsitt DR (eds). ''Hypochondriasis''. Oxford, Oxford University Press, pp3-20.</ref> ئیدیعا کراوە کە ئەم حاڵەتە لاوازکەرە لە ئەنجامی تێگەیشتنێکی نادرووستە بۆ بارودۆخی جەستە یان دەروون.<ref name="amz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Avia MD, Ruiz MA |year=2005 |title=Recommendations for the Treatment of Hypochondriac Patients |journal=Journal of Contemporary Psychotherapy |volume=35 |issue=3 |pages=301–313 |doi=10.1007/s10879-005-4322-3 |s2cid=28529570}}</ref> تاکێک کە تووشی ھیپۆکۆندریا بووە بە ھیپۆکۆندریاک (Hypochondriac) ناسراوە. تووشبووانی ھیپۆکۆندریا بە شێوەیەکی ناڕەوا لە ھەر نیشانەیەکی جەستەیی یان دەروونی کە دەستنیشان دەکرێ، کە گرنگیش نییە نیشانەکە چەندە بچووکە، قەناعەتیان وایە کە نەخۆشییەکی سەختیان ھەیە.<ref>{{Cite book|last=Kring|first=Ann M.|title=Abnormal Psychology with Cases|last2=Davison|first2=Gerald C.|last3=Neale|first3=John M.|last4=Johnson|first4=Sheri L.|publisher=Wiley|year=2007|isbn=978-0-471-71260-2|edition=10th}}{{پەڕە پێویستە|date=March 2016}}</ref> زۆرجار، ھیپۆکۆندریا و ترس ھەر بەردەوام دەبێت تەنانەت دوای ئەوەی پزیشکەکە ھەڵسەنگاندنیشی بۆ کەسەکە کردووە و دڵنیای کردووەتەوە کە نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە نیشانەکان بنەمایەکی پزیشکیی بنەڕەتییان نییە یان خۆ ئەگەر نەخۆشییەکیشی ھەبێت، نیگەرانییەکانیان زۆر زیاترە لەوەی کە گونجاوە بۆ ئاستی نەخۆشییەکە.<ref>{{cite book|last1=Goldberg|first1=Richard J.|title=Practical Guide to the Care of the Psychiatric Patient|publisher=Mosby/Elsevier|year=2007|isbn=978-0-323-03683-2}}{{page needed|date=March 2016}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی ھیپۆکۆندریا بوون تەمەنیان پێنج ساڵ کورتترە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Mataix-Cols |first=David |last2=Isomura |first2=Kayoko |last3=Sidorchuk |first3=Anna |date=2024 |title=All-Cause and Cause-Specific Mortality Among Individuals With Hypochondriasis |journal=[[JAMA Psychiatry]] |volume=81 |issue=3 |pages=284–291 |doi=10.1001/jamapsychiatry.2023.4744 |pmc=10719832 |pmid=38091000}}</ref>   == سەرچاوەکان == <references /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} [[پۆل:حاڵەتە سایکۆپاسۆلۆژییەکان]] [[پۆل:Articles with hAudio microformats]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 7rgf9twwa4s0by1o4dobx6ae34xhzzb 0 296869 1593124 2026-06-22T13:40:28Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1360102086|Delta Air Lines]]» 1593124 wikitext text/x-wiki '''Delta Air Lines, Inc.''' is a major airline in the United States headquartered in [[ئەتڵانتا|Atlanta]], Georgia, operating nine hubs, with Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport being its largest in terms of total passengers and number of departures. With its regional subsidiaries and contractors operating under the brand name Delta Connection, Delta has over 5,400 flights daily and serves 325 destinations in 52 countries on six continents. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە Delta is a founding member of the SkyTeam airline alliance.<ref name="2024annual">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 11, 2025 |ناونیشان=https://s2.q4cdn.com/181345880/files/doc_financials/2024/q4/DAL-12-31-2024-10K-2-11-25-Filed.pdf |وێبگە=Delta Air Lines}}</ref> It is the second-oldest operating commercial airline in the U.S. It ranks first in revenue and brand value among the world's largest airlines, and second by number of passengers carried and passenger miles flown.<ref name="statsfacts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150801131900/http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 1, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2015}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 5no2kwwz55ot5bcrl6uwidrnj578ilo 1593125 1593124 2026-06-22T13:41:59Z Tessla 41338 شائەمراز 1593125 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ھێڵە ئاسمانییەکانی دەلتا''' کۆمپانیایەکی سەرەکیی ھێڵی ئاسمانییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە بارەگا سەرەکییەکەی لە [[ئەتڵانتا]]، جۆرجیایە، و نۆ ناوەندی گواستنەوە (Hub) بەڕێوەدەبات، کە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھارتسفیڵد-جاکسۆن ئەتڵانتا گەورەترینیانە لە ڕووی کۆی گشتیی سەرنشینان و ژمارەی گەشتەکانەوە. لەگەڵ کۆمپانیا پاشکۆ ناوچەیییەکان و بەڵێندەرانی کە لەژێر ناوی براندی دەلتا کۆنێکشن کاردەکەن، دەلتا ڕۆژانە زیاتر لە ٥٬٤٠٠ گەشتی ھەیە و خزمەت بە ٣٢٥ مەنزڵگا لە ٥٢ وڵات و شەش کیشوەردا دەکات. دەلتا ئەندامێکی دامەزرێنەری ھاوپەیمانیی ھێڵە ئاسمانییەکانی سکای تیمە.<ref name="2024annual">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 11, 2025 |ناونیشان=https://s2.q4cdn.com/181345880/files/doc_financials/2024/q4/DAL-12-31-2024-10K-2-11-25-Filed.pdf |وێبگە=Delta Air Lines}}</ref> ئەمە دووەم کۆنترین ھێڵی ئاسمانیی بازرگانیی کارایە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا. لە ڕووی داھات و بەھای براندەوە لە ڕیزبەندیی یەکەمدایە لە نێوان گەورەترین ھێڵە ئاسمانییەکانی جیھاندا، و لە ڕووی ژمارەی سەرنشینانی گواستراوە و میلە بڕدراوەکانی سەرنشینەوە لە ڕیزبەندیی دووەمدایە.<ref name="statsfacts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150801131900/http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 1, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] dzcb9wqk39ah1y521axp5lvtwsq1nxo 1593166 1593125 2026-06-22T16:03:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Delta Air Lines}} 1593166 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ھێڵە ئاسمانییەکانی دەلتا''' کۆمپانیایەکی سەرەکیی ھێڵی ئاسمانییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە بارەگا سەرەکییەکەی لە [[ئەتڵانتا]]، جۆرجیایە، و نۆ ناوەندی گواستنەوە (Hub) بەڕێوەدەبات، کە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھارتسفیڵد-جاکسۆن ئەتڵانتا گەورەترینیانە لە ڕووی کۆی گشتیی سەرنشینان و ژمارەی گەشتەکانەوە. لەگەڵ کۆمپانیا پاشکۆ ناوچەیییەکان و بەڵێندەرانی کە لەژێر ناوی براندی دەلتا کۆنێکشن کاردەکەن، دەلتا ڕۆژانە زیاتر لە ٥٬٤٠٠ گەشتی ھەیە و خزمەت بە ٣٢٥ مەنزڵگا لە ٥٢ وڵات و شەش کیشوەردا دەکات. دەلتا ئەندامێکی دامەزرێنەری ھاوپەیمانیی ھێڵە ئاسمانییەکانی سکای تیمە.<ref name="2024annual">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 11, 2025 |ناونیشان=https://s2.q4cdn.com/181345880/files/doc_financials/2024/q4/DAL-12-31-2024-10K-2-11-25-Filed.pdf |وێبگە=Delta Air Lines}}</ref> ئەمە دووەم کۆنترین ھێڵی ئاسمانیی بازرگانیی کارایە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا. لە ڕووی داھات و بەھای براندەوە لە ڕیزبەندیی یەکەمدایە لە نێوان گەورەترین ھێڵە ئاسمانییەکانی جیھاندا، و لە ڕووی ژمارەی سەرنشینانی گواستراوە و میلە بڕدراوەکانی سەرنشینەوە لە ڕیزبەندیی دووەمدایە.<ref name="statsfacts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150801131900/http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 1, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Delta Air Lines}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] g5514zrnpztl11mcx6nqfaecfnr8940 1593210 1593166 2026-06-22T17:04:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[دەروازە:کۆمپانیا|کۆمپانیا]] و [[دەروازە:فڕین|فڕین]] 1593210 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ھێڵە ئاسمانییەکانی دەلتا''' کۆمپانیایەکی سەرەکیی ھێڵی ئاسمانییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە بارەگا سەرەکییەکەی لە [[ئەتڵانتا]]، جۆرجیایە، و نۆ ناوەندی گواستنەوە (Hub) بەڕێوەدەبات، کە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھارتسفیڵد-جاکسۆن ئەتڵانتا گەورەترینیانە لە ڕووی کۆی گشتیی سەرنشینان و ژمارەی گەشتەکانەوە. لەگەڵ کۆمپانیا پاشکۆ ناوچەیییەکان و بەڵێندەرانی کە لەژێر ناوی براندی دەلتا کۆنێکشن کاردەکەن، دەلتا ڕۆژانە زیاتر لە ٥٬٤٠٠ گەشتی ھەیە و خزمەت بە ٣٢٥ مەنزڵگا لە ٥٢ وڵات و شەش کیشوەردا دەکات. دەلتا ئەندامێکی دامەزرێنەری ھاوپەیمانیی ھێڵە ئاسمانییەکانی سکای تیمە.<ref name="2024annual">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 11, 2025 |ناونیشان=https://s2.q4cdn.com/181345880/files/doc_financials/2024/q4/DAL-12-31-2024-10K-2-11-25-Filed.pdf |وێبگە=Delta Air Lines}}</ref> ئەمە دووەم کۆنترین ھێڵی ئاسمانیی بازرگانیی کارایە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا. لە ڕووی داھات و بەھای براندەوە لە ڕیزبەندیی یەکەمدایە لە نێوان گەورەترین ھێڵە ئاسمانییەکانی جیھاندا، و لە ڕووی ژمارەی سەرنشینانی گواستراوە و میلە بڕدراوەکانی سەرنشینەوە لە ڕیزبەندیی دووەمدایە.<ref name="statsfacts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150801131900/http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 1, 2015 |ڕێکەوتی سەردان=August 7, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Delta Air Lines}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|فڕین}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nymw700lqejggafher3xcekpdy67yuu 0 296870 1593126 2026-06-22T13:45:44Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1359706346|SkyTeam]]» 1593126 wikitext text/x-wiki '''SkyTeam''' is one of the world's three major airline alliances. Founded in June 2000, SkyTeam was the last of the three alliances to be formed, after Star Alliance and Oneworld. Its annual passenger count is 624 million customers (2024), the second largest of the three major alliances.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portal.staralliance.com/employees/about/bottom-left/the-star-alliance-network |وێبگە=portal.staralliance.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oneworld.com/news/oneworld-honoured-as-best-airline-alliance-twice-over-aga-1 |ڕێکەوتی سەردان=2019-06-03 |زمان=en-US}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|2025|05}}, SkyTeam consists of 18 active carriers;<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-03 |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/about/our-members |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=www.skyteam.com |زمان=en}}</ref> it also operates a cargo alliance named SkyTeam Cargo, which partners with seven carriers,<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/cargo/about/our-members/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=skyteam.com |زمان=en}}</ref> all SkyTeam members. Its centralised management team, SkyTeam Central, is based in Amstelveen, Netherlands. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] afrpl1zoap2byn719v3i1nfm5pgfgag 1593127 1593126 2026-06-22T13:48:35Z Tessla 41338 شائەمراز 1593127 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سکای تیم''' یەکێکە لە سێ ھاوپەیمانییە ئاسمانییە سەرەکییەکەی جیھان. سکای تیم لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ دامەزرا، و دوایین ھاوپەیمانی بوو لە سێ ھاوپەیمانییەکە کە پێکھێنرا، لە دوای ستار ئەلاینس و وەن وۆرڵد. ژمارەی ساڵانەی گەشتیارانی ٦٢٤ ملیۆن کەسە (٢٠٢٤)، کە دووەم گەورەترینە لە نێوان سێ ھاوپەیمانییە سەرەکییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portal.staralliance.com/employees/about/bottom-left/the-star-alliance-network |وێبگە=portal.staralliance.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oneworld.com/news/oneworld-honoured-as-best-airline-alliance-twice-over-aga-1 |ڕێکەوتی سەردان=2019-06-03 |زمان=en-US}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٠٥}}، سکای تیمی لە ١٨ کۆمپانیای گواستنەوەی چالاک پێکدێت؛<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-03 |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/about/our-members |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=www.skyteam.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھاوپەیمانییەکی بارھەڵگر بە ناوی سکای تیمی کارگۆ بەڕێوەدەبات، کە لەگەڵ حەوت کۆمپانیای گواستنەوە ھاوبەشە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/cargo/about/our-members/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=skyteam.com |زمان=en}}</ref> کە ھەموویان ئەندامی سکای تیمن. تیمی بەڕێوەبردنی ناوەندییەکەی، سکای تیم سێنتراڵ، لە ئەمستلڤین لە ھۆڵەندا جێگیرە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] pnq0v5qmbw6wl66g1x23n0cskg84og4 1593165 1593127 2026-06-22T16:02:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|SkyTeam}} 1593165 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سکای تیم''' یەکێکە لە سێ ھاوپەیمانییە ئاسمانییە سەرەکییەکەی جیھان. سکای تیم لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ دامەزرا، و دوایین ھاوپەیمانی بوو لە سێ ھاوپەیمانییەکە کە پێکھێنرا، لە دوای ستار ئەلاینس و وەن وۆرڵد. ژمارەی ساڵانەی گەشتیارانی ٦٢٤ ملیۆن کەسە (٢٠٢٤)، کە دووەم گەورەترینە لە نێوان سێ ھاوپەیمانییە سەرەکییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portal.staralliance.com/employees/about/bottom-left/the-star-alliance-network |وێبگە=portal.staralliance.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oneworld.com/news/oneworld-honoured-as-best-airline-alliance-twice-over-aga-1 |ڕێکەوتی سەردان=2019-06-03 |زمان=en-US}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٠٥}}، سکای تیمی لە ١٨ کۆمپانیای گواستنەوەی چالاک پێکدێت؛<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-03 |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/about/our-members |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=www.skyteam.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھاوپەیمانییەکی بارھەڵگر بە ناوی سکای تیمی کارگۆ بەڕێوەدەبات، کە لەگەڵ حەوت کۆمپانیای گواستنەوە ھاوبەشە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/cargo/about/our-members/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=skyteam.com |زمان=en}}</ref> کە ھەموویان ئەندامی سکای تیمن. تیمی بەڕێوەبردنی ناوەندییەکەی، سکای تیم سێنتراڵ، لە ئەمستلڤین لە ھۆڵەندا جێگیرە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|SkyTeam}} [[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] fkol6o8vpcum8dgcihrjwf3czjlnota 1593211 1593165 2026-06-22T17:05:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کۆمپانیا|کۆمپانیا]] و [[دەروازە:فڕین|فڕین]] 1593211 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سکای تیم''' یەکێکە لە سێ ھاوپەیمانییە ئاسمانییە سەرەکییەکەی جیھان. سکای تیم لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ دامەزرا، و دوایین ھاوپەیمانی بوو لە سێ ھاوپەیمانییەکە کە پێکھێنرا، لە دوای ستار ئەلاینس و وەن وۆرڵد. ژمارەی ساڵانەی گەشتیارانی ٦٢٤ ملیۆن کەسە (٢٠٢٤)، کە دووەم گەورەترینە لە نێوان سێ ھاوپەیمانییە سەرەکییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portal.staralliance.com/employees/about/bottom-left/the-star-alliance-network |وێبگە=portal.staralliance.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oneworld.com/news/oneworld-honoured-as-best-airline-alliance-twice-over-aga-1 |ڕێکەوتی سەردان=2019-06-03 |زمان=en-US}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٠٥}}، سکای تیمی لە ١٨ کۆمپانیای گواستنەوەی چالاک پێکدێت؛<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-03 |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/about/our-members |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=www.skyteam.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھاوپەیمانییەکی بارھەڵگر بە ناوی سکای تیمی کارگۆ بەڕێوەدەبات، کە لەگەڵ حەوت کۆمپانیای گواستنەوە ھاوبەشە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/cargo/about/our-members/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=skyteam.com |زمان=en}}</ref> کە ھەموویان ئەندامی سکای تیمن. تیمی بەڕێوەبردنی ناوەندییەکەی، سکای تیم سێنتراڵ، لە ئەمستلڤین لە ھۆڵەندا جێگیرە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|SkyTeam}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|فڕین}} [[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] st8cjm8t27r76luftacqnjeiugme7ov 1593247 1593211 2026-06-22T20:01:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593247 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سکای تیم''' یەکێکە لە سێ ھاوپەیمانییە ئاسمانییە سەرەکییەکەی جیھان. سکای تیم لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ دامەزرا، و دوایین ھاوپەیمانی بوو لە سێ ھاوپەیمانییەکە کە پێکھێنرا، لە دوای ستار ئەلاینس و وەن وۆرڵد. ژمارەی ساڵانەی گەشتیارانی ٦٢٤ ملیۆن کەسە (٢٠٢٤)، کە دووەم گەورەترینە لە نێوان سێ ھاوپەیمانییە سەرەکییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portal.staralliance.com/employees/about/bottom-left/the-star-alliance-network |وێبگە=portal.staralliance.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oneworld.com/news/oneworld-honoured-as-best-airline-alliance-twice-over-aga-1 |ڕێکەوتی سەردان=2019-06-03 |زمان=en-US}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٠٥}}، سکای تیمی لە ١٨ کۆمپانیای گواستنەوەی چالاک پێکدێت؛<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-03 |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/about/our-members |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=www.skyteam.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھاوپەیمانییەکی بارھەڵگر بە ناوی سکای تیمی کارگۆ بەڕێوەدەبات، کە لەگەڵ حەوت کۆمپانیای گواستنەوە ھاوبەشە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/cargo/about/our-members/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-05-01 |وێبگە=skyteam.com |زمان=en}}</ref> کە ھەموویان ئەندامی سکای تیمن. تیمی بەڕێوەبردنی ناوەندییەکەی، سکای تیم سێنتراڵ، لە ئەمستلڤین لە ھۆڵەندا جێگیرە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|SkyTeam}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|فڕین}} [[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]] [[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} 3et5dtvy35y5u03uxj3bxh85njnt7t7 0 296871 1593128 2026-06-22T13:50:09Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1358797443|Amstelveen]]» 1593128 wikitext text/x-wiki '''Amstelveen''' ({{IPA|nl|ˌɑmstəlˈveːn|-|Nl-Amstelveen.ogg}}{{IPA|nl|ˌɑmstəlˈveːn|-|Nl-Amstelveen.ogg}}{{IPA|nl|ˌɑmstəlˈveːn|-|Nl-Amstelveen.ogg}}) is a municipality and city in the province of North Holland, [[ھۆڵەندا|Netherlands]], with a population of 95,996 as of 2024.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.amstelveen.nl/in-amstelveen/publicatie/feiten-en-cijfers_amstelveen-in-cijfers |وێبگە=Amstelveen.nl}}</ref> It is a [[قەراغی شار|suburban]] part of the Amsterdam metropolitan area. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:شارەکانی ھۆڵەندا]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] qjn97307gzab4rtvjysdcsc1f9n46yb 1593129 1593128 2026-06-22T13:51:09Z Tessla 41338 شائەمراز 1593129 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەمستەلڤێن''' شارەوانی و شارێکە لە پارێزگای ھۆڵەندای باکوور، [[ھۆڵەندا]]، کە ژمارەی دانیشتووانی ٩٥٬٩٩٦ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.amstelveen.nl/in-amstelveen/publicatie/feiten-en-cijfers_amstelveen-in-cijfers |وێبگە=Amstelveen.nl}}</ref> ئەم شارە بەشێکی [[قەراغی شار]]ی ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ئەمستردامە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:شارەکانی ھۆڵەندا]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] mqxtq39u56328m0hhvbqdyuxqsjq12t 1593164 1593129 2026-06-22T16:02:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Amstelveen}} 1593164 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەمستەلڤێن''' شارەوانی و شارێکە لە پارێزگای ھۆڵەندای باکوور، [[ھۆڵەندا]]، کە ژمارەی دانیشتووانی ٩٥٬٩٩٦ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.amstelveen.nl/in-amstelveen/publicatie/feiten-en-cijfers_amstelveen-in-cijfers |وێبگە=Amstelveen.nl}}</ref> ئەم شارە بەشێکی [[قەراغی شار]]ی ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ئەمستردامە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Amstelveen}} [[پۆل:شارەکانی ھۆڵەندا]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] c2xld92j8755e0hmqhwnr5mh76t6lcj 1593212 1593164 2026-06-22T17:05:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] 1593212 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەمستەلڤێن''' شارەوانی و شارێکە لە پارێزگای ھۆڵەندای باکوور، [[ھۆڵەندا]]، کە ژمارەی دانیشتووانی ٩٥٬٩٩٦ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.amstelveen.nl/in-amstelveen/publicatie/feiten-en-cijfers_amstelveen-in-cijfers |وێبگە=Amstelveen.nl}}</ref> ئەم شارە بەشێکی [[قەراغی شار]]ی ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ئەمستردامە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Amstelveen}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شارەکانی ھۆڵەندا]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 12ks14tuuh6zlfp80gv7l1kc2id4x5x 1593246 1593212 2026-06-22T20:01:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1593246 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''ئەمستەلڤێن''' شارەوانی و شارێکە لە پارێزگای ھۆڵەندای باکوور، [[ھۆڵەندا]]، کە ژمارەی دانیشتووانی ٩٥٬٩٩٦ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.amstelveen.nl/in-amstelveen/publicatie/feiten-en-cijfers_amstelveen-in-cijfers |وێبگە=Amstelveen.nl}}</ref> ئەم شارە بەشێکی [[قەراغی شار]]ی ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ئەمستردامە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Amstelveen}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:شارەکانی ھۆڵەندا]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 79idgabx6hg9dam0a9vj8oid5yq8y82 0 296872 1593130 2026-06-22T13:53:59Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1359534427|UTC+02:00]]» 1593130 wikitext text/x-wiki '''UTC+02:00''' is an identifier for a time offset from UTC of +02:00. In ISO 8601, the associated time would be written as 2020-11-08T23:41:45+02:00.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Wolf |first=Misha |last2=Wicksteed |first2=Charles |ناونیشان=https://www.w3.org/TR/NOTE-datetime.html |ڕێکەوتی سەردان=2019-04-18 |وێبگە=W3C |زمان=en}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] hy5jcws01upe10cuxh7bgsjvlvw90o3 1593131 1593130 2026-06-22T13:54:35Z Tessla 41338 شائەمراز 1593131 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠٢:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ لادانی کاتی لە یوو تی سی بە بڕی +٠٢:٠٠. لە ئای ئێس ئۆ ٨٦٠١دا، کاتی پەیوەندیدار بەم شێوەیە دەنووسرێت ٠٨ی تشرینی دووەمی 2020T23:41:45+02:00.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Wolf |first=Misha |last2=Wicksteed |first2=Charles |ناونیشان=https://www.w3.org/TR/NOTE-datetime.html |ڕێکەوتی سەردان=2019-04-18 |وێبگە=W3C |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] pde7o858t6742de4ufbo73f2j3y38oj 1593132 1593131 2026-06-22T13:55:14Z Tessla 41338 Tessla پەڕەی [[UTC+02:00]]ی گواستەوە بۆ [[یوو تی سی+٠٢:٠٠]] 1593131 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠٢:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ لادانی کاتی لە یوو تی سی بە بڕی +٠٢:٠٠. لە ئای ئێس ئۆ ٨٦٠١دا، کاتی پەیوەندیدار بەم شێوەیە دەنووسرێت ٠٨ی تشرینی دووەمی 2020T23:41:45+02:00.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Wolf |first=Misha |last2=Wicksteed |first2=Charles |ناونیشان=https://www.w3.org/TR/NOTE-datetime.html |ڕێکەوتی سەردان=2019-04-18 |وێبگە=W3C |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] pde7o858t6742de4ufbo73f2j3y38oj 0 296873 1593133 2026-06-22T13:55:14Z Tessla 41338 Tessla پەڕەی [[UTC+02:00]]ی گواستەوە بۆ [[یوو تی سی+٠٢:٠٠]] 1593133 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[یوو تی سی+٠٢:٠٠]] 78xyo3pwp7yjuojw5v9a6a83gxxzapl 0 296874 1593135 2026-06-22T13:56:30Z Tessla 41338 Tessla پەڕەی [[UTC+01:00]]ی گواستەوە بۆ [[یوو تی سی+٠١:٠٠]] 1593135 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[یوو تی سی+٠١:٠٠]] dq4mjwljqpun7n21yilutgvhmupq4nk 0 296875 1593137 2026-06-22T13:59:31Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1357144800|UTC+08:00]]» 1593137 wikitext text/x-wiki '''UTC+08:00''' is an identifier for a time offset from UTC of +08:00. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە It is the most populous [[ناوچەی کاتی|time zone]] in the world, as well as a possible candidate for ASEAN Common Time, mainly due to China's large population, with an estimated population of 1.4 billion people. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nv8hozrbazhqte0e5djrk59cps323o8 1593138 1593137 2026-06-22T14:00:05Z Tessla 41338 شائەمراز 1593138 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠٨:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ لادانی کاتی لە یوو تی سی بە بڕی +٠٨:٠٠. ئەمە پڕدانیشتووترین [[ناوچەی کاتی]]یە لە جیھاندا، ھەروەھا کاندیدێکی ئەگەرییە بۆ کاتی ھاوبەشی ئاسیان، ئەمەش بە پلەی یەکەم بەھۆی ژمارەی زۆری دانیشتووانی چینەوەیە کە ژمارەی دانیشتووانی بە ١٫٤ ملیار کەس دەخەمڵێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] buoi6hlhz702qe57suix97ujx36h1cz 1593162 1593138 2026-06-22T16:02:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|UTC+08:00}} 1593162 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠٨:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ لادانی کاتی لە یوو تی سی بە بڕی +٠٨:٠٠. ئەمە پڕدانیشتووترین [[ناوچەی کاتی]]یە لە جیھاندا، ھەروەھا کاندیدێکی ئەگەرییە بۆ کاتی ھاوبەشی ئاسیان، ئەمەش بە پلەی یەکەم بەھۆی ژمارەی زۆری دانیشتووانی چینەوەیە کە ژمارەی دانیشتووانی بە ١٫٤ ملیار کەس دەخەمڵێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|UTC+08:00}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] myrdb2pagh7q64delygryiqb2na87dn 1593213 1593162 2026-06-22T17:05:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] و [[دەروازە:کات|کات]] 1593213 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠٨:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ لادانی کاتی لە یوو تی سی بە بڕی +٠٨:٠٠. ئەمە پڕدانیشتووترین [[ناوچەی کاتی]]یە لە جیھاندا، ھەروەھا کاندیدێکی ئەگەرییە بۆ کاتی ھاوبەشی ئاسیان، ئەمەش بە پلەی یەکەم بەھۆی ژمارەی زۆری دانیشتووانی چینەوەیە کە ژمارەی دانیشتووانی بە ١٫٤ ملیار کەس دەخەمڵێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|UTC+08:00}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کات}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 9xhx2atnnjpg4mqkhco2gv8untyhya8 1593245 1593213 2026-06-22T20:01:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593245 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''یوو تی سی+٠٨:٠٠''' ناسێنەرێکە بۆ لادانی کاتی لە یوو تی سی بە بڕی +٠٨:٠٠. ئەمە پڕدانیشتووترین [[ناوچەی کاتی]]یە لە جیھاندا، ھەروەھا کاندیدێکی ئەگەرییە بۆ کاتی ھاوبەشی ئاسیان، ئەمەش بە پلەی یەکەم بەھۆی ژمارەی زۆری دانیشتووانی چینەوەیە کە ژمارەی دانیشتووانی بە ١٫٤ ملیار کەس دەخەمڵێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|UTC+08:00}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کات}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} gvrjurwn30xg1ip8t4s7awsp78f6pb4 3 296876 1593139 2026-06-22T14:01:42Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1593139 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) c7euksemqmhl5m3b55wv3qs6lcj6ute 1593142 1593139 2026-06-22T14:05:31Z Chman rashid 77254 /* بەخێربێیت */ وەڵامدانەوە 1593142 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :یارمەتی [[بەکارھێنەر:Chman rashid|Chman rashid]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Chman rashid|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 9q17s0ywcvnyriszfw70ywj6p8u76rv 1 296877 1593146 2026-06-22T14:19:25Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593146 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕۆجەر کامبرلاند]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593145 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20230619060649/https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230619060659/https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ لە https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:١٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) r9lrykakkfile2om4ammol7khikjmia 1 296878 1593149 2026-06-22T14:40:21Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593149 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕۆژ تیڤی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593148 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170919162938/http://roj.tv/ بۆ http://www.roj.tv/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:٤٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) dofmklxlvxxswjwrom0wp5sp63n9kee 0 296879 1593150 2026-06-22T14:43:53Z MeerFarhad97 74793 پەڕەی دروست کرد بە «'''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدە...»ەوە 1593150 wikitext text/x-wiki '''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی. == سەرچاوەکان == *[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30. *García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]] *Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004. *Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora. *Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra. *Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59. *{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}} *Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj. *Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}. *{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}} *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |date=1983 |volume=59 |issue=3 |pages=583–604|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum. *Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |date=1989 |volume=14 |pages=1–7 |doi=10.17161/KWPL.1808.581 |url=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |date=1990 |volume=28 |issue=6 |pages=1291–1330|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum. *Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press. *{{cite book |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Comparative Method of Language Acquisition Research |date=2017 |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |isbn=9780226481289}} *Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge. *Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |date=2021 |volume=48 |issue=3 |pages=454–479 |doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=32500845 |s2cid=219327130 }} * {{cite book |last1=Romero |first1=Sergio |title=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |date=2015 |location=Salt Lake City |isbn=9781607813972}} *[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language). * Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}. 2lt9eubebj0brabhp1pa5gi4vprdgzf 1593151 1593150 2026-06-22T14:49:32Z MeerFarhad97 74793 1593151 wikitext text/x-wiki '''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی. == سەرچاوەکان == *[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30. *García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]] *Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004. *Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora. *Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra. *Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59. *{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}} *Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj. *Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}. *{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}} *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |date=1983 |volume=59 |issue=3 |pages=583–604|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum. *Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |date=1989 |volume=14 |pages=1–7 |doi=10.17161/KWPL.1808.581 |url=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |date=1990 |volume=28 |issue=6 |pages=1291–1330|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum. *Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press. *{{cite book |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Comparative Method of Language Acquisition Research |date=2017 |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |isbn=9780226481289}} *Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge. *Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |date=2021 |volume=48 |issue=3 |pages=454–479 |doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=32500845 |s2cid=219327130 }} * {{cite book |last1=Romero |first1=Sergio |title=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |date=2015 |location=Salt Lake City |isbn=9781607813972}} *[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language). * Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}. {{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|زمان}} {{پۆلی کۆمنز|Kʼicheʼ language}} 7zczk4y5oa320vs7b3mbm0qrmpu32i3 1593161 1593151 2026-06-22T16:00:58Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:Kʼicheʼ language|Kʼicheʼ language]] بۆ [[:Commons:Category:K’iche’ language|K’iche’ language]] 1593161 wikitext text/x-wiki '''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی. == سەرچاوەکان == *[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30. *García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]] *Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004. *Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora. *Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra. *Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59. *{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}} *Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj. *Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}. *{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}} *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |date=1983 |volume=59 |issue=3 |pages=583–604|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum. *Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |date=1989 |volume=14 |pages=1–7 |doi=10.17161/KWPL.1808.581 |url=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |date=1990 |volume=28 |issue=6 |pages=1291–1330|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum. *Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press. *{{cite book |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Comparative Method of Language Acquisition Research |date=2017 |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |isbn=9780226481289}} *Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge. *Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |date=2021 |volume=48 |issue=3 |pages=454–479 |doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=32500845 |s2cid=219327130 }} * {{cite book |last1=Romero |first1=Sergio |title=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |date=2015 |location=Salt Lake City |isbn=9781607813972}} *[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language). * Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}. {{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|زمان}} {{پۆلی کۆمنز|K’iche’ language}} l6xqs33jffwqn8omf5658j1b8lv633f 1593263 1593161 2026-06-22T20:04:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593263 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی. == سەرچاوەکان == *[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30. *García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]] *Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004. *Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora. *Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra. *Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59. *{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}} *Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj. *Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}. *{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}} *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |date=1983 |volume=59 |issue=3 |pages=583–604|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum. *Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |date=1989 |volume=14 |pages=1–7 |doi=10.17161/KWPL.1808.581 |url=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |date=1990 |volume=28 |issue=6 |pages=1291–1330|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum. *Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press. *{{cite book |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Comparative Method of Language Acquisition Research |date=2017 |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |isbn=9780226481289}} *Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge. *Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |date=2021 |volume=48 |issue=3 |pages=454–479 |doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=32500845 |s2cid=219327130 }} * {{cite book |last1=Romero |first1=Sergio |title=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |date=2015 |location=Salt Lake City |isbn=9781607813972}} *[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language). * Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}. {{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|زمان}} {{پۆلی کۆمنز|K’iche’ language}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} ssluq6co8r388sun1ftx1fpuq13al5j 1593277 1593263 2026-06-22T21:01:21Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1593277 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی. == سەرچاوەکان == *[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30. *García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]] *Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004. *Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora. *Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra. *Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59. *{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}} *Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj. *Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}. *{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}} *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |date=1983 |volume=59 |issue=3 |pages=583–604|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum. *Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |date=1989 |volume=14 |pages=1–7 |doi=10.17161/KWPL.1808.581 |url=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |date=1990 |volume=28 |issue=6 |pages=1291–1330|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free }} *Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum. *Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press. *{{cite book |last1=Pye |first1=Clifton |title=The Comparative Method of Language Acquisition Research |date=2017 |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |isbn=9780226481289}} *Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge. *Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442. *{{cite journal |last1=Pye |first1=Clifton |title=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |date=2021 |volume=48 |issue=3 |pages=454–479 |doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=32500845 |s2cid=219327130 }} * {{cite book |last1=Romero |first1=Sergio |title=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |date=2015 |location=Salt Lake City |isbn=9781607813972}} *[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language). * Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}. {{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|زمان}} {{پۆلی کۆمنز|K’iche’ language}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان]] [[پۆل:زمانەکانی گواتیمالا]] [[پۆل:زمانەکانی مەکسیک]] mk56fnxg9klgxy9aqgvt036ukqg1msa 0 296880 1593159 2026-06-22T15:50:59Z MeerFarhad97 74793 پەڕەی دروست کرد بە «گواتیمالا وڵاتێکی زۆرینەی مەسیحییە و ئیسلام ئایینێکی کەمینەی بچووکە. بەهۆی سروشتی عەلمانی دەستووری گواتیمالا، موسڵمانان ئازادن لە پەیڕەوکردنی ئایینەکەیان و دروستکردنی مزگەوت لەو وڵاتەدا. بەپێی ڕاپۆرتێکی ئازادی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٢٣، لە گواتیما...»ەوە 1593159 wikitext text/x-wiki گواتیمالا وڵاتێکی زۆرینەی مەسیحییە و ئیسلام ئایینێکی کەمینەی بچووکە. بەهۆی سروشتی عەلمانی دەستووری گواتیمالا، موسڵمانان ئازادن لە پەیڕەوکردنی ئایینەکەیان و دروستکردنی مزگەوت لەو وڵاتەدا. بەپێی ڕاپۆرتێکی ئازادی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٢٣، لە گواتیمالا نزیکەی ٢٠٠٠ موسڵمان هەن کە زۆربەیان بە ڕەچەڵەک فەڵەستینین، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە شاری گواتیمالا نیشتەجێن. مزگەوتێک لە نزیک شەقامی هێمادار ڕیفۆرما هەیە، کە ناوی مزگەوتی دەعوەی ئیسلامی گواتیمالایە (بە ئیسپانی: Mezquita de Aldawaa Islámica) کە بۆ پێنج نوێژی ڕۆژانە بەردەستە و وانەش لە بواری خوێندنی ئیسلامی پێشکەش دەکات. ==سەرچاوەکان== *"Guatemala". United States Department of State. Retrieved 2025-08-05. *prensalibre.com Deprecated link archived 2007-09-27 at archive.today (in Spanish) *""El islam es paz" – Prensa Libre" (in Spanish). 26 June 2016. Retrieved 9 April 2020. *"Ahmadía, el ala pacífi ca del Islam, atrae a guatemaltecos". Archived from the original on June 2, 2014. Retrieved June 2, 2014. *Mezquita Baitul Awwal: Km. 20.3 Carretera a San Lucas, Guatemala City, Guatemala *"Guatemala Prayer Times, Salah (Salat), Azan Time & Namaz TimeTable". IslamicFinder. Retrieved 2025-04-07. *"Revista D - D fondo". www.prensalibre.com. Archived from the original on 2009-11-01. Retrieved 2025-04-07. *"Mezquita Aldaawa Islámica de Guatemala". ru-ru.facebook.com (in Russian). Archived from the original on 2022-01-13. Retrieved 2025-04-07 {{پۆلی کۆمنز|Islam in Guatemala}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|گواتیمالا}} [[پۆل:ئیسلام بە پێی وڵات]] hqye7wocwsitzc77472y4xg4274tmjr 1593264 1593159 2026-06-22T20:04:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1593264 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{بنبەست|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} گواتیمالا وڵاتێکی زۆرینەی مەسیحییە و ئیسلام ئایینێکی کەمینەی بچووکە. بەهۆی سروشتی عەلمانی دەستووری گواتیمالا، موسڵمانان ئازادن لە پەیڕەوکردنی ئایینەکەیان و دروستکردنی مزگەوت لەو وڵاتەدا. بەپێی ڕاپۆرتێکی ئازادی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٢٣، لە گواتیمالا نزیکەی ٢٠٠٠ موسڵمان هەن کە زۆربەیان بە ڕەچەڵەک فەڵەستینین، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە شاری گواتیمالا نیشتەجێن. مزگەوتێک لە نزیک شەقامی هێمادار ڕیفۆرما هەیە، کە ناوی مزگەوتی دەعوەی ئیسلامی گواتیمالایە (بە ئیسپانی: Mezquita de Aldawaa Islámica) کە بۆ پێنج نوێژی ڕۆژانە بەردەستە و وانەش لە بواری خوێندنی ئیسلامی پێشکەش دەکات. ==سەرچاوەکان== *"Guatemala". United States Department of State. Retrieved 2025-08-05. *prensalibre.com Deprecated link archived 2007-09-27 at archive.today (in Spanish) *""El islam es paz" – Prensa Libre" (in Spanish). 26 June 2016. Retrieved 9 April 2020. *"Ahmadía, el ala pacífi ca del Islam, atrae a guatemaltecos". Archived from the original on June 2, 2014. Retrieved June 2, 2014. *Mezquita Baitul Awwal: Km. 20.3 Carretera a San Lucas, Guatemala City, Guatemala *"Guatemala Prayer Times, Salah (Salat), Azan Time & Namaz TimeTable". IslamicFinder. Retrieved 2025-04-07. *"Revista D - D fondo". www.prensalibre.com. Archived from the original on 2009-11-01. Retrieved 2025-04-07. *"Mezquita Aldaawa Islámica de Guatemala". ru-ru.facebook.com (in Russian). Archived from the original on 2022-01-13. Retrieved 2025-04-07 {{پۆلی کۆمنز|Islam in Guatemala}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|گواتیمالا}} [[پۆل:ئیسلام بە پێی وڵات]] 2aykb2f99uivzcaxvumt900qwrw783x 0 296881 1593180 2026-06-22T16:45:02Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1358536907|IPhone Pro]]» 1593180 wikitext text/x-wiki '''iPhone Pro''' may refer to: تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە * [[ئایفۆن ١١ پرۆ|iPhone 11 Pro]], released in 2019 * [[ئایفۆن ١٢ پرۆ|iPhone 12 Pro]], released in 2020 * [[ئایفۆن ١٣ پرۆ|iPhone 13 Pro]], released in 2021 * [[ئایفۆن ١٤ پرۆ|iPhone 14 Pro]], released in 2022 * [[ئایفۆن ١٥ پرۆ|iPhone 15 Pro]], released in 2023 * [[ئایفۆن ١٦ پرۆ|iPhone 16 Pro]], released in 2024 * [[ئایفۆن ١٧ پرۆ|iPhone 17 Pro]], released in 2025 تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئایفۆن]] i9ph7dut2hm7ypt9wba8coxi3xnyjdi 1593181 1593180 2026-06-22T16:46:01Z Tessla 41338 شائەمراز 1593181 wikitext text/x-wiki '''ئایفۆن پرۆ''' دەکرێت ئاماژە بێت بۆ: * [[ئایفۆن ١١ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٢ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٣ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢١ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٤ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٢ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٥ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٣ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٦ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٤ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٧ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٥ بڵاوکراوەتەوە [[پۆل:ئایفۆن]] 061dgmxiib3qpns1bfijbde7h3n0pp6 1593261 1593181 2026-06-22T20:03:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1593261 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''ئایفۆن پرۆ''' دەکرێت ئاماژە بێت بۆ: * [[ئایفۆن ١١ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٢ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٣ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢١ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٤ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٢ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٥ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٣ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٦ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٤ بڵاوکراوەتەوە * [[ئایفۆن ١٧ پرۆ]]، کە لە ساڵی ٢٠٢٥ بڵاوکراوەتەوە [[پۆل:ئایفۆن]] 8eirhve9m1b7fhsl73dk05gqylbrtnq 0 296882 1593182 2026-06-22T16:46:57Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1358831059|Apple A18]]» 1593182 wikitext text/x-wiki The '''Apple A18''' and '''Apple A18 Pro''' are a pair of 64-bit, ARM-based, systems on a chip (SoC) designed by [[ئەپڵ|Apple Inc.]], part of the Apple silicon series. They are used in the [[ئایفۆن ١٦|iPhone 16]], [[ئایفۆن ١٦ پرۆ|iPhone 16 Pro]], [[ئایفۆن ١٦ ئی|iPhone 16e]] and MacBook Neo, built on a second generation 3 nm process (N3E) by [[تی ئێس ئێم سی|TSMC]]. Announced on September 9, 2024 and February 19, 2025, they are the successors to the Apple A16 Bionic (on standard iPhone models with 5-core GPU) and the [[ئەپڵ ئەی ١٧|Apple A17 Pro]] (on premium iPhone models with 6-core GPU). تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] lm352a92fqkyn1u3uf7fppkil40jn3l 1593195 1593182 2026-06-22T16:57:35Z Tessla 41338 شائەمراز 1593195 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەپڵ ئەی ١٨''' و '''ئەپڵ ئەی ١٨ پڕۆ''' جووتێک سیستەمی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێمن کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراون، و بەشێکن لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن. ئەمانە لە [[ئایفۆن ١٦]]، [[ئایفۆن ١٦ پرۆ|ئایفۆن ١٦ پڕۆ]]، ئایفۆن ١٦ ئی و ماکبووک نیۆدا بەکاردێن، کە لەسەر پڕۆسەیەکی ٣ نانۆمەتریی نەوەی دووەم (ئێن ٣ ئی) لەلایەن [[تی ئێس ئێم سی]] دروست کراون. لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ و ١٩ی شوباتی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندران، و جێگرەوەی ئەپڵ ئەی ١٦ بایۆنیک (لە مۆدێلە ستانداردەکانی ئایفۆن بە یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی ٥-ناوکی) و [[ئەپڵ ئەی ١٧|ئەپڵ ئەی ١٧ پڕۆ]] (لە مۆدێلە نایابەکانی ئایفۆن بە یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی ٦-ناوکی) ن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 1frlx60x8oifb9uqlqgun33ryqphxut 1593259 1593195 2026-06-22T20:03:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593259 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''ئەپڵ ئەی ١٨''' و '''ئەپڵ ئەی ١٨ پڕۆ''' جووتێک سیستەمی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێمن کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراون، و بەشێکن لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن. ئەمانە لە [[ئایفۆن ١٦]]، [[ئایفۆن ١٦ پرۆ|ئایفۆن ١٦ پڕۆ]]، ئایفۆن ١٦ ئی و ماکبووک نیۆدا بەکاردێن، کە لەسەر پڕۆسەیەکی ٣ نانۆمەتریی نەوەی دووەم (ئێن ٣ ئی) لەلایەن [[تی ئێس ئێم سی]] دروست کراون. لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ و ١٩ی شوباتی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندران، و جێگرەوەی ئەپڵ ئەی ١٦ بایۆنیک (لە مۆدێلە ستانداردەکانی ئایفۆن بە یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی ٥-ناوکی) و [[ئەپڵ ئەی ١٧|ئەپڵ ئەی ١٧ پڕۆ]] (لە مۆدێلە نایابەکانی ئایفۆن بە یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی ٦-ناوکی) ن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} 86d6gwjzbypgpef0gwewt5piarc26g2 0 296883 1593183 2026-06-22T16:47:51Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1360337571|MacBook Neo]]» 1593183 wikitext text/x-wiki The '''MacBook Neo''' is a laptop in the MacBook series that is developed by [[ئەپڵ|Apple]]. It is the first Mac to use an A-series chip found in the [[ئایفۆن|iPhone]] and [[ئایپاد|iPad]] rather than the M-series chips found in other Apple silicon Macs. The MacBook Neo is positioned as the entry-level MacBook, situated below the [[مەکبووک ئێر|MacBook Air]] and [[مەکبووک پرۆ|MacBook Pro]]. It was first announced on March 4, 2026, and released on March 11, 2026. As of June 2026, it is the cheapest laptop sold by Apple, with a starting price of US$599 for regular buyers and US$499 for those who qualify for education pricing. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە cl2t4ime8zie3bid8a5sz81gbxrvz4w 1593194 1593183 2026-06-22T16:56:24Z Tessla 41338 شائەمراز 1593194 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماکبووک نیۆ''' لاپتۆپێکە لە زنجیرەی ماکبووک کە لەلایەن [[ئەپڵ]] پەرەی پێدراوە. ئەمە یەکەم ماکە کە چیپێکی زنجیرەی ئەی (A-series) بەکاردەھێنێت کە لە [[ئایفۆن]] و [[ئایپاد]]دا دەبینرێت، لەبری چیپەکانی زنجیرەی ئێم (M-series) کە لە ماکەکانی تری ئەپڵ سیلیکۆندا ھەن. ماکبووک نیۆ وەک ماکبووکێکی ئاستی سەرەتایی دیاریکراوە، کە لە خوار [[مەکبووک ئێر]] و [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] جێگیر کراوە. بۆ یەکەمجار لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٦ ڕاگەیەندرا، و لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ بڵاوکرایەوە. ھەتا حوزەیرانی ٢٠٢٦، ھەرزانترین لاپتۆپە کە لەلایەن ئەپڵەوە بفرۆشرێت، بە نرخی دەستپێکی ٥٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ کڕیارە ئاسایییەکان و ٤٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ ئەو کەسانەی کە مەرجەکانی نرخی پەروەردەیییان تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} b9aya588t36q2cxpnao1i6jz5nu1cxu 1593197 1593194 2026-06-22T17:00:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئەپڵ|ئەپڵ]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[دەروازە:تەکنۆلۆژیا|تەکنۆلۆژیا]]، [[دەروازە:کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەر]] و [[دەروازە:دەیەی ٢٠٢٠|دەیەی ٢٠٢٠]] 1593197 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماکبووک نیۆ''' لاپتۆپێکە لە زنجیرەی ماکبووک کە لەلایەن [[ئەپڵ]] پەرەی پێدراوە. ئەمە یەکەم ماکە کە چیپێکی زنجیرەی ئەی (A-series) بەکاردەھێنێت کە لە [[ئایفۆن]] و [[ئایپاد]]دا دەبینرێت، لەبری چیپەکانی زنجیرەی ئێم (M-series) کە لە ماکەکانی تری ئەپڵ سیلیکۆندا ھەن. ماکبووک نیۆ وەک ماکبووکێکی ئاستی سەرەتایی دیاریکراوە، کە لە خوار [[مەکبووک ئێر]] و [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] جێگیر کراوە. بۆ یەکەمجار لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٦ ڕاگەیەندرا، و لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ بڵاوکرایەوە. ھەتا حوزەیرانی ٢٠٢٦، ھەرزانترین لاپتۆپە کە لەلایەن ئەپڵەوە بفرۆشرێت، بە نرخی دەستپێکی ٥٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ کڕیارە ئاسایییەکان و ٤٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ ئەو کەسانەی کە مەرجەکانی نرخی پەروەردەیییان تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|دەیەی ٢٠٢٠}} kpw0illm8ud0rjdu6upu8zn7al30p74 1593258 1593197 2026-06-22T20:03:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593258 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''ماکبووک نیۆ''' لاپتۆپێکە لە زنجیرەی ماکبووک کە لەلایەن [[ئەپڵ]] پەرەی پێدراوە. ئەمە یەکەم ماکە کە چیپێکی زنجیرەی ئەی (A-series) بەکاردەھێنێت کە لە [[ئایفۆن]] و [[ئایپاد]]دا دەبینرێت، لەبری چیپەکانی زنجیرەی ئێم (M-series) کە لە ماکەکانی تری ئەپڵ سیلیکۆندا ھەن. ماکبووک نیۆ وەک ماکبووکێکی ئاستی سەرەتایی دیاریکراوە، کە لە خوار [[مەکبووک ئێر]] و [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] جێگیر کراوە. بۆ یەکەمجار لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٦ ڕاگەیەندرا، و لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ بڵاوکرایەوە. ھەتا حوزەیرانی ٢٠٢٦، ھەرزانترین لاپتۆپە کە لەلایەن ئەپڵەوە بفرۆشرێت، بە نرخی دەستپێکی ٥٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ کڕیارە ئاسایییەکان و ٤٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ ئەو کەسانەی کە مەرجەکانی نرخی پەروەردەیییان تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|دەیەی ٢٠٢٠}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} r1iohlyeqqg3mwuvq5h4cuon0dcu74j 0 296884 1593184 2026-06-22T16:48:27Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1353983961|MacBook]]» 1593184 wikitext text/x-wiki The '''MacBook''' is a line of [[مەکینتۆش|Mac]]-branded [[لاپتۆپ|laptops]] developed and marketed by [[ئەپڵ|Apple]] since 2006, running on [[مەک ئۆئێس|macOS]]. The MacBook brand replaced the PowerBook and iBook brands during the Mac transition to Intel processors, announced by [[ستیڤ جۆبز|Steve Jobs]] in 2005. The current lineup consists of the [[مەکبووک پرۆ|MacBook Pro]] (2006–present), [[مەکبووک ئێر|MacBook Air]] (2008–present), and the MacBook Neo (2026–present). Two different lines simply named "MacBook" were sold from 2006 to 2012 and 2015 to 2019. The MacBook brand were named as the "world's top-selling line of premium laptops" in 2015. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] g00r6pceel86pzt170v2gam74gxube3 1593193 1593184 2026-06-22T16:55:27Z Tessla 41338 شائەمراز 1593193 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماکبووک''' زنجیرەیەک [[لاپتۆپ]]ی نیشانەی بازرگانی [[مەکینتۆش|ماکە]] کە لەلایەن [[ئەپڵ]]ەوە لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە پەرەی پێدراوە و خراوەتە بازاڕەوە، و لەسەر [[مەک ئۆئێس]] کار دەکات. نیشانەی بازرگانی ماکبووک جێگەی نیشانە بازرگانییەکانی پاوەر بووک و ئای بووکی گرتەوە لە کاتی گواستنەوەی ماک بۆ پڕۆسێسەرەکانی ئینتێل، کە لەلایەن [[ستیڤ جۆبز]] لە ساڵی ٢٠٠٥دا ڕاگەیەندرا. پێکھاتەی ئێستای لە [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] (٢٠٠٦ تا ئێستا)، [[مەکبووک ئێر]] (٢٠٠٨ تا ئێستا)، و مەکبووک نیۆ (٢٠٢٦ تا ئێستا) پێکدێت. دوو زنجیرەی جیاواز کە تەنیا ناوی «ماکبووک»یان لێنرابوو لە ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٢ و ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩ فرۆشران. نیشانەی بازرگانی ماکبووک لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک «پڕفرۆشترین زنجیرەی لاپتۆپە ئاست بەرزەکان لە جیھاندا» دیاریکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] jvykyrjfk7wdk5gey3zrf96rtqkj6sj 1593198 1593193 2026-06-22T17:00:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئەپڵ|ئەپڵ]] و [[دەروازە:زانستی کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر]] 1593198 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ماکبووک''' زنجیرەیەک [[لاپتۆپ]]ی نیشانەی بازرگانی [[مەکینتۆش|ماکە]] کە لەلایەن [[ئەپڵ]]ەوە لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە پەرەی پێدراوە و خراوەتە بازاڕەوە، و لەسەر [[مەک ئۆئێس]] کار دەکات. نیشانەی بازرگانی ماکبووک جێگەی نیشانە بازرگانییەکانی پاوەر بووک و ئای بووکی گرتەوە لە کاتی گواستنەوەی ماک بۆ پڕۆسێسەرەکانی ئینتێل، کە لەلایەن [[ستیڤ جۆبز]] لە ساڵی ٢٠٠٥دا ڕاگەیەندرا. پێکھاتەی ئێستای لە [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] (٢٠٠٦ تا ئێستا)، [[مەکبووک ئێر]] (٢٠٠٨ تا ئێستا)، و مەکبووک نیۆ (٢٠٢٦ تا ئێستا) پێکدێت. دوو زنجیرەی جیاواز کە تەنیا ناوی «ماکبووک»یان لێنرابوو لە ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٢ و ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩ فرۆشران. نیشانەی بازرگانی ماکبووک لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک «پڕفرۆشترین زنجیرەی لاپتۆپە ئاست بەرزەکان لە جیھاندا» دیاریکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ldyspe5uacae0p7ggpd61tx7unfkv15 1593257 1593198 2026-06-22T20:03:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593257 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''ماکبووک''' زنجیرەیەک [[لاپتۆپ]]ی نیشانەی بازرگانی [[مەکینتۆش|ماکە]] کە لەلایەن [[ئەپڵ]]ەوە لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە پەرەی پێدراوە و خراوەتە بازاڕەوە، و لەسەر [[مەک ئۆئێس]] کار دەکات. نیشانەی بازرگانی ماکبووک جێگەی نیشانە بازرگانییەکانی پاوەر بووک و ئای بووکی گرتەوە لە کاتی گواستنەوەی ماک بۆ پڕۆسێسەرەکانی ئینتێل، کە لەلایەن [[ستیڤ جۆبز]] لە ساڵی ٢٠٠٥دا ڕاگەیەندرا. پێکھاتەی ئێستای لە [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] (٢٠٠٦ تا ئێستا)، [[مەکبووک ئێر]] (٢٠٠٨ تا ئێستا)، و مەکبووک نیۆ (٢٠٢٦ تا ئێستا) پێکدێت. دوو زنجیرەی جیاواز کە تەنیا ناوی «ماکبووک»یان لێنرابوو لە ساڵانی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٢ و ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩ فرۆشران. نیشانەی بازرگانی ماکبووک لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک «پڕفرۆشترین زنجیرەی لاپتۆپە ئاست بەرزەکان لە جیھاندا» دیاریکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} d3fgfrwab9naazuqa2qvc1ryck7iuud 0 296885 1593185 2026-06-22T16:49:06Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1358524503|Apple A16]]» 1593185 wikitext text/x-wiki The '''Apple A16 Bionic''' (known as just the '''A16''' for the eleventh-generation iPad) is a 64-bit ARM-based system on a chip (SoC) designed by [[ئەپڵ|Apple Inc.]], part of the Apple silicon series, and manufactured by [[تی ئێس ئێم سی|TSMC]]. It is used in the [[ئایفۆن ١٤ پرۆ|iPhone 14 Pro and 14 Pro Max]], [[ئایفۆن ١٥|15 and 15 Plus]] and iPad (A16).<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Hristov |first=Victor |ڕێکەوت=September 17, 2022 |ناونیشان=https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220911055657/https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 11, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=February 20, 2024 |وێبگە=Phone Arena |زمان=en-US}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە cquzff2l2ansit3ddzutpaha6blhy7f 1593192 1593185 2026-06-22T16:54:25Z Tessla 41338 شائەمراز 1593192 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەپڵ ئەی ١٦ بایۆنیک''' (کە بۆ نەوەی یازدەیەمی ئایپاد تەنیا بە '''ئەی ١٦''' ناسراوە) سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێمە کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە، وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، و لەلایەن [[تی ئێس ئێم سی]] بەرھەم ھێنراوە. ئەم چیپە لە [[ئایفۆن ١٤ پرۆ|ئایفۆن ١٤ پرۆ و ١٤ پرۆ ماکس]]، [[ئایفۆن ١٥|ئایفۆن ١٥ و ١٥ پڵەس]] و ئایپاد (ئەی ١٦) بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Hristov |first=Victor |ڕێکەوت=September 17, 2022 |ناونیشان=https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220911055657/https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 11, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=February 20, 2024 |وێبگە=Phone Arena |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 54rnzxure1ra237e51d9rr2luy73wol 1593260 1593192 2026-06-22T20:03:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593260 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''ئەپڵ ئەی ١٦ بایۆنیک''' (کە بۆ نەوەی یازدەیەمی ئایپاد تەنیا بە '''ئەی ١٦''' ناسراوە) سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێمە کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە، وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، و لەلایەن [[تی ئێس ئێم سی]] بەرھەم ھێنراوە. ئەم چیپە لە [[ئایفۆن ١٤ پرۆ|ئایفۆن ١٤ پرۆ و ١٤ پرۆ ماکس]]، [[ئایفۆن ١٥|ئایفۆن ١٥ و ١٥ پڵەس]] و ئایپاد (ئەی ١٦) بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Hristov |first=Victor |ڕێکەوت=September 17, 2022 |ناونیشان=https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220911055657/https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=September 11, 2022 |ڕێکەوتی سەردان=February 20, 2024 |وێبگە=Phone Arena |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} 44bilolk0rvjl4nv7bfhopd8fdty7en 0 296886 1593186 2026-06-22T16:49:56Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1359915769|Apple A14]]» 1593186 wikitext text/x-wiki The '''Apple A14 Bionic''' is a 64-bit, ARMv8.4-A system on a chip (SoC). It is designed by [[ئەپڵ|Apple Inc.]] as part of the Apple silicon series. It appears in the [[ئایپاد ئێر (نەوەی ٤ەم)|iPad Air (4th generation)]] and [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)|iPad (10th generation)]], as well as [[ئایفۆن ١٢|iPhone 12 Mini]], [[ئایفۆن ١٢|iPhone 12]], [[ئایفۆن ١٢ پرۆ|iPhone 12 Pro]], and [[ئایفۆن ١٢ پرۆ|iPhone 12 Pro Max]]. Apple states that the [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی|central processing unit (CPU)]] performs up to 40% faster than the [[ئەپڵ ئەی ١٢|A12]], while the [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی|graphics processing unit (GPU)]] is up to 30% faster than the Apple A12. It also includes a 16-core neural engine and new machine learning matrix accelerators that perform twice and ten times as fast, respectively. The Apple A14 was discontinued on March 4, 2025, when the [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)|iPad (10th generation)]] was discontinued. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] dd61rlexds1sfjy4n1qqjeck9glt436 1593190 1593186 2026-06-22T16:53:16Z Tessla 41338 شائەمراز 1593190 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەپڵ ئەی ١٤ بایۆنیک''' سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێم ڤی ٨٫٤-ئەی (ARMv8.4-A)یە. لەلایەن [[ئەپڵ]] وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن دیزاین کراوە. ئەم چیپە لە [[ئایپاد ئێر (نەوەی ٤ەم)]] و [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]]، ھەروەھا لە ئایفۆن ١٢ مینی، [[ئایفۆن ١٢]]، [[ئایفۆن ١٢ پرۆ]]، و ئایفۆن ١٢ پرۆ ماکس بەکارھاتووە. ئەپڵ ڕای دەگەیەنێت کە [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) تا ٤٠٪ خێراتر لە [[ئەپڵ ئەی ١٢|ئەی ١٢]] کار دەکات، لەکاتێکدا [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) تا ٣٠٪ خێراترە لە ئەپڵ ئەی ١٢. ھەروەھا مۆتۆڕێکی دەماری ١٦-ناوکی و خێراکەرە نوێیەکانی ماتریکسی فێربوونی ئامێر لەخۆدەگرێت کە بە ڕیزبەندی دوو ھێندە و دە ھێندە خێراتر کار دەکەن. بەرھەمھێنانی ئەپڵ ئەی ١٤ لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ ڕاگیرا، کاتێک بەرھەمھێنانی [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]] کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] bv0thk7gdi6xcq4oc6j2bu7wio155ji 1593191 1593190 2026-06-22T16:53:26Z Tessla 41338 1593191 wikitext text/x-wiki '''ئەپڵ ئەی ١٤ بایۆنیک''' سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێم ڤی ٨٫٤-ئەی (ARMv8.4-A)یە. لەلایەن [[ئەپڵ]] وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن دیزاین کراوە. ئەم چیپە لە [[ئایپاد ئێر (نەوەی ٤ەم)]] و [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]]، ھەروەھا لە ئایفۆن ١٢ مینی، [[ئایفۆن ١٢]]، [[ئایفۆن ١٢ پرۆ]]، و ئایفۆن ١٢ پرۆ ماکس بەکارھاتووە. ئەپڵ ڕای دەگەیەنێت کە [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) تا ٤٠٪ خێراتر لە [[ئەپڵ ئەی ١٢|ئەی ١٢]] کار دەکات، لەکاتێکدا [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) تا ٣٠٪ خێراترە لە ئەپڵ ئەی ١٢. ھەروەھا مۆتۆڕێکی دەماری ١٦-ناوکی و خێراکەرە نوێیەکانی ماتریکسی فێربوونی ئامێر لەخۆدەگرێت کە بە ڕیزبەندی دوو ھێندە و دە ھێندە خێراتر کار دەکەن. بەرھەمھێنانی ئەپڵ ئەی ١٤ لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ ڕاگیرا، کاتێک بەرھەمھێنانی [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]] کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 1hf9p8jiyao03w0gfmma1ty2bsgr8dn 1593199 1593191 2026-06-22T17:01:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئەپڵ|ئەپڵ]]، [[دەروازە:تەکنۆلۆژیا|تەکنۆلۆژیا]]، [[دەروازە:کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەر]] و [[دەروازە:زانستی کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر]] 1593199 wikitext text/x-wiki '''ئەپڵ ئەی ١٤ بایۆنیک''' سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێم ڤی ٨٫٤-ئەی (ARMv8.4-A)یە. لەلایەن [[ئەپڵ]] وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن دیزاین کراوە. ئەم چیپە لە [[ئایپاد ئێر (نەوەی ٤ەم)]] و [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]]، ھەروەھا لە ئایفۆن ١٢ مینی، [[ئایفۆن ١٢]]، [[ئایفۆن ١٢ پرۆ]]، و ئایفۆن ١٢ پرۆ ماکس بەکارھاتووە. ئەپڵ ڕای دەگەیەنێت کە [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) تا ٤٠٪ خێراتر لە [[ئەپڵ ئەی ١٢|ئەی ١٢]] کار دەکات، لەکاتێکدا [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) تا ٣٠٪ خێراترە لە ئەپڵ ئەی ١٢. ھەروەھا مۆتۆڕێکی دەماری ١٦-ناوکی و خێراکەرە نوێیەکانی ماتریکسی فێربوونی ئامێر لەخۆدەگرێت کە بە ڕیزبەندی دوو ھێندە و دە ھێندە خێراتر کار دەکەن. بەرھەمھێنانی ئەپڵ ئەی ١٤ لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ ڕاگیرا، کاتێک بەرھەمھێنانی [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]] کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ha7hsm7itdw8kj8tc9er89uy4npgo79 1593256 1593199 2026-06-22T20:02:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593256 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''ئەپڵ ئەی ١٤ بایۆنیک''' سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێم ڤی ٨٫٤-ئەی (ARMv8.4-A)یە. لەلایەن [[ئەپڵ]] وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن دیزاین کراوە. ئەم چیپە لە [[ئایپاد ئێر (نەوەی ٤ەم)]] و [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]]، ھەروەھا لە ئایفۆن ١٢ مینی، [[ئایفۆن ١٢]]، [[ئایفۆن ١٢ پرۆ]]، و ئایفۆن ١٢ پرۆ ماکس بەکارھاتووە. ئەپڵ ڕای دەگەیەنێت کە [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) تا ٤٠٪ خێراتر لە [[ئەپڵ ئەی ١٢|ئەی ١٢]] کار دەکات، لەکاتێکدا [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) تا ٣٠٪ خێراترە لە ئەپڵ ئەی ١٢. ھەروەھا مۆتۆڕێکی دەماری ١٦-ناوکی و خێراکەرە نوێیەکانی ماتریکسی فێربوونی ئامێر لەخۆدەگرێت کە بە ڕیزبەندی دوو ھێندە و دە ھێندە خێراتر کار دەکەن. بەرھەمھێنانی ئەپڵ ئەی ١٤ لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ ڕاگیرا، کاتێک بەرھەمھێنانی [[ئایپاد (نەوەی دەیەم)]] کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} 8r1m25i0tke441zoe0b3irzoyko14b9 0 296887 1593187 2026-06-22T16:51:16Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1356867993|Apple M1]]» 1593187 wikitext text/x-wiki The '''Apple M1''' is a series of ARM-based system-on-a-chip (SoC) designed by [[ئەپڵ|Apple Inc.]], launched in 2020. It is part of the Apple silicon series, as a [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی|central processing unit]] (CPU) and [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی|graphics processing unit]] (GPU), used for its [[مەکینتۆش|Mac]] [[کۆمپیوتەری سەرمێز|desktops]] and [[لاپتۆپ|notebooks]] and [[ئایپاد پڕۆ|iPad Pro]] and iPad Air [[تابلێت|tablets]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-01-25 |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-11 |وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 7r67fztuoewmhnrtwxxuxg7r7tvw2g1 1593188 1593187 2026-06-22T16:51:59Z Tessla 41338 شائەمراز 1593188 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەپڵ ئێم ١''' زنجیرەیەک سیستەم لەسەر چیپە (ئێس ئۆ سی) لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێم کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکراوەتەوە. ئەمە بەشێکە لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، وەک [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) و [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) لە [[کۆمپیوتەری سەرمێز|کۆمپیوتەرە سەرمێزەکان]] و [[لاپتۆپ|لاپتۆپەکانی]] [[مەکینتۆش|ماک]] و [[تابلێت|تابلێتەکانی]] [[ئایپاد پڕۆ]] و ئایپاد ئێر بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-01-25 |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-11 |وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} m8cc5aqoo7t1l5dootmg31nlbimf5bl 1593189 1593188 2026-06-22T16:52:12Z Tessla 41338 1593189 wikitext text/x-wiki '''ئەپڵ ئێم ١''' زنجیرەیەک سیستەم لەسەر چیپە (ئێس ئۆ سی) لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێم کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکراوەتەوە. ئەمە بەشێکە لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، وەک [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) و [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) لە [[کۆمپیوتەری سەرمێز|کۆمپیوتەرە سەرمێزەکان]] و [[لاپتۆپ|لاپتۆپەکانی]] [[مەکینتۆش|ماک]] و [[تابلێت|تابلێتەکانی]] [[ئایپاد پڕۆ]] و ئایپاد ئێر بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-01-25 |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-11 |وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 3hzebg52p475bfdr1lqgtfrrm13t087 1593200 1593189 2026-06-22T17:01:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئەپڵ|ئەپڵ]]، [[دەروازە:کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەر]] و [[دەروازە:زانستی کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر]] 1593200 wikitext text/x-wiki '''ئەپڵ ئێم ١''' زنجیرەیەک سیستەم لەسەر چیپە (ئێس ئۆ سی) لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێم کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکراوەتەوە. ئەمە بەشێکە لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، وەک [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) و [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) لە [[کۆمپیوتەری سەرمێز|کۆمپیوتەرە سەرمێزەکان]] و [[لاپتۆپ|لاپتۆپەکانی]] [[مەکینتۆش|ماک]] و [[تابلێت|تابلێتەکانی]] [[ئایپاد پڕۆ]] و ئایپاد ئێر بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-01-25 |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-11 |وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} 77zk9q3ymig2dpn5lw7i32cfpdz8ph0 1593255 1593200 2026-06-22T20:02:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1593255 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''ئەپڵ ئێم ١''' زنجیرەیەک سیستەم لەسەر چیپە (ئێس ئۆ سی) لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێم کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکراوەتەوە. ئەمە بەشێکە لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، وەک [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) و [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) لە [[کۆمپیوتەری سەرمێز|کۆمپیوتەرە سەرمێزەکان]] و [[لاپتۆپ|لاپتۆپەکانی]] [[مەکینتۆش|ماک]] و [[تابلێت|تابلێتەکانی]] [[ئایپاد پڕۆ]] و ئایپاد ئێر بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-01-25 |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-11 |وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} cvrm9wywymsja70pvqck38r459fezwa 0 296888 1593232 2026-06-22T18:52:29Z Ari Qasm 57423 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1360252937|Post-traumatic stress disorder]]» 1593232 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Goya-Guerra (09).jpg|وێنۆک|253x253پیکسڵ]] '''نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات''' ({{بە ئینگلیزی|Post-traumatic stress disorder (PTSD)}}) [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونییە]] کە لە ئەزموونکردنی ڕووداوێکی [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبربەخشەوە]] گەشە دەکات، وەک دەستدرێژیی سێکسی، [[توندوتیژیی خێزانی|تووندوتیژیی خێزانی]]، [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنی سەر منداڵان]]، [[شەڕ]] و زەبرەکانی پەیوەست بە شەڕەوە، [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]]، خەمباری، پێکدادانی ھاتوچۆ، یان ھەڕەشەکانی دیکە لەسەر ژیان.<ref name="DSM5">{{Cite book|last=American Psychiatric Association|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|publisher=American Psychiatric Publishing|year=2013|isbn=978-0-89042-555-8|edition=5th|location=Arlington, VA|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271 271–80]|author-link=American Psychiatric Association}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-traumatic-stress-disorder/symptoms-causes/syc-20355967 |ڕێکەوتی سەردان=2019-10-08 |وێبگە=[[Mayo Clinic]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Wild |first=Jennifer |last2=Duffy |first2=Michael |last3=Ehlers |first3=Anke |date=2023 |title=Moving forward with the loss of a loved one: treating PTSD following traumatic bereavement with cognitive therapy |journal=Cognitive Behaviour Therapist |volume=16 |doi=10.1017/S1754470X23000041 |issn=1754-470X |pmc=10160000 |pmid=37159811 |article-number=e12}}</ref> نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە بیرکردنەوە، ھەست، یان [[خەون|خەونە]] تێکدەرەکان کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانەوە ھەیە، ناڕەحەتیی دەروونی یان جەستەیی بۆ ئاماژەکانی پەیوەست بە [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبر]]، ھەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاماژەکانی پەیوەست بە زەبر، گۆڕانکاری لە شێوازی بیرکردنەوە و ھەستکردن.<ref name="DSM5" /><ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 2016 |ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 March 2016 |وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}</ref><ref name="Forman-Hoffman_20182">{{Cite report|title=Psychological and Pharmacological Treatments for Adults With Posttraumatic Stress Disorder: A Systematic Review Update|last1=Forman-Hoffman|first1=Valerie|last2=Cook Middleton|first2=Jennifer|date=2018-05-17|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)|doi=10.23970/ahrqepccer207|language=en|last3=Feltner|first3=Cynthia|last4=Gaynes|first4=Bradley N.|last5=Palmieri Weber|first5=Rachel|last6=Bann|first6=Carla|last7=Viswanathan|first7=Meera|last8=Lohr|first8=Kathleen N.|last9=Baker|first9=Claire|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/sites/default/files/pdf/cer-207-ptsd-update-2018-rev_0.pdf|doi-access=free|pmid=30204376|access-date=25 August 2020}}</ref> ئەم نیشانانە بۆ زیاتر لە مانگێک دوای ڕووداوەکە دەمێننەوە و دەتوانن ھۆکارەکانی وەک [[میسۆفۆنیا]] لە خۆ بگرن.<ref name="DSM5" /> منداڵانی بچووک کەمتر ئەگەری نیشاندانی ناڕەحەتییان ھەیە، بەڵام لەبری ئەوە ڕەنگە لە ڕێگەی یاریکردنەوە یادەوەرییەکانیان دەرببڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ptsd.va.gov/professional/treat/specific/attachment_child.asp#:~:text=Young%20children%20may%20also%20show,irritable,%20aggressive,%20or%20unsafe. |ڕێکەوتی سەردان=2025-07-30 |وێبگە=www.ptsd.va.gov |زمان=en}}</ref><ref name="DSM5" /> [[پەڕگە:PTSD flashback.png|وێنۆک|خەونی ناخۆشی دوای کارەساتێک]] زۆربەی ئەو کەسانەی کە تووشی ڕووداوی زەبربەخش دەبن تووشی PTSD نابن.<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |date=November 2015 |title=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |volume=351 |doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=4663500 |pmid=26611143 |article-number=h6161}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی تووندوتیژیی نێوان کەسەکان دەبن وەک دەستدرێژیی سێکسی، ھەراسانکردنی سێکسیی دیکە، ڕفاندن، داوێنپیسی، دەستدرێژیی جەستەیی لەلایەن ھاوبەشێکی نزیکەوە، و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ، ئەگەری تووشبوونیان بە PTSD زیاترە لە چاو ئەوانەی کە تووشی زەبر و زەنگە نادەستدرێژییەکان دەبن، وەک ڕووداو و [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]].<ref name="Zoladz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Zoladz PR, Diamond DM |date=June 2013 |title=Current status on behavioral and biological markers of PTSD: a search for clarity in a conflicting literature |journal=[[Neuroscience and Biobehavioral Reviews]] |volume=37 |issue=5 |pages=860–895 |doi=10.1016/j.neubiorev.2013.03.024 |pmid=23567521 |s2cid=14440116}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, Degenhardt L, de Girolamo G, Dinolova RV, Ferry F, Florescu S, Gureje O, Haro JM, Huang Y, Karam EG, Kawakami N, Lee S, Lepine JP, Levinson D, Navarro-Mateu F, Pennell BE, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Stein DJ, Ten Have M, Torres Y, Viana MC, Petukhova MV, Sampson NA, Zaslavsky AM, Koenen KC |date=2017-10-27 |title=Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys |journal=[[European Journal of Psychotraumatology]] |volume=8 |issue=sup5 |doi=10.1080/20008198.2017.1353383 |pmc=5632781 |pmid=29075426 |quote=As detailed in another recent WMH report, conditional risk of PTSD after trauma exposure is 4.0%, but varies significantly by trauma type. The highest conditional risk is associated with being raped (19.0%), physical abuse by a romantic partner (11.7%), being kidnapped (11.0%), and being sexually assaulted other than rape (10.5%). In terms of broader categories, the traumas associated with the highest PTSD risk are those involving ''intimate partner or sexual violence'' (11.4%), and ''other traumas'' (9.2%), with aggregate conditional risk much lower in the other broad trauma categories (2.0–5.4%) [citations omitted; emphasis added]. |article-number=1353383}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Darves-Bornoz JM, Alonso J, de Girolamo G, de Graaf R, Haro JM, Kovess-Masfety V, Lepine JP, Nachbaur G, Negre-Pages L, Vilagut G, Gasquet I |date=October 2008 |title=Main traumatic events in Europe: PTSD in the European study of the epidemiology of mental disorders survey |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |volume=21 |issue=5 |pages=455–462 |doi=10.1002/jts.20357 |pmid=18956444 |quote=In univariate analyses adjusted on gender, six events were found to be the most significantly associated with PTSD ( p < .001) among individuals exposed to at least one event. They were being raped (OR = 8.9), being beaten up by spouse or romantic partner (OR = 7.3), experiencing an undisclosed private event (OR = 5.5), having a child with serious illness (OR = 5.1), being beaten up by a caregiver (OR = 4.5), or being stalked (OR = 4.2)" [OR = odds ratio].}}</ref> لە ئەمریکا نزیکەی ٣،٥٪ی گەورەکان لە ساڵێکی دیاریکراودا تووشی PTSD دەبن و ٩٪ی خەڵک لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیاندا تووشی ئەم نەخۆشییە دەبن.<ref name="DSM5">{{Cite book|last=American Psychiatric Association|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|publisher=American Psychiatric Publishing|year=2013|isbn=978-0-89042-555-8|edition=5th|location=Arlington, VA|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271 271–80]|author-link=American Psychiatric Association}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2013">[[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی|American Psychiatric Association]] (2013). [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'']] (5th&nbsp;ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp.&nbsp;[[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|271–80]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-89042-555-8|<bdi>978-0-89042-555-8</bdi>]].</cite></ref> لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، ڕێژەکان لە ماوەی ساڵێکی دیاریکراودا لە نێوان ٠،٥٪ بۆ ١٪ دایە.<ref name="DSM5" /> ڕەنگە ڕێژەی بەرزتر لە ناوچەکانی [[شەڕ|شەڕی چەکداریدا]] ڕووبدات.<ref name="BMJ2015" /> لە ئافرەتانیشدا ئەو حاڵەتە زیاترە لە پیاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-traumatic-stress-disorder |ڕێکەوتی سەردان=2025-07-30 |وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref> خۆپاراستن لەوانەیە کاتێک بتوانرێت کە ڕاوێژکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە نیشانە سەرەتایییەکانیان ھەیە.<ref name="BMJ2015" /> چارەسەرە سەرەکییەکان بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی PTSD بوون بریتین لە ڕاوێژکاری (چارەسەری دەروونی) و دەرمان.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 2016 |ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 March 2016 |وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd "Post-Traumatic Stress Disorder"]. ''[[National Institute of Mental Health]]''. February 2016. [https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml Archived] from the original on 9 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 March</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="Haa2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haagen JF, Smid GE, Knipscheer JW, Kleber RJ |date=August 2015 |title=The efficacy of recommended treatments for veterans with PTSD: A metaregression analysis |journal=[[Clinical Psychology Review]] |volume=40 |pages=184–94 |doi=10.1016/j.cpr.2015.06.008 |pmid=26164548 |hdl-access=free}}</ref> زۆربەی چارەسەرە تێکەڵەکان (چارەسەری دەروونی و چارەسەری دەرمانی) پێناچێت کاریگەرتر بن لە چارەسەری دەروونی بەتەنیا،<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |date=November 2015 |title=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |volume=351 |doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=4663500 |pmid=26611143 |article-number=h6161}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBissonCosgroveLewisRobert2015">Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 "Post-traumatic stress disorder"]. ''[[BMJ]]''. '''351''' h6161. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.h6161|10.1136/bmj.h6161]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 4663500]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26611143 26611143].</cite></ref><ref name="pmid20614457">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hetrick SE, Purcell R, Garner B, Parslow R |date=July 2010 |title=Combined pharmacotherapy and psychological therapies for post traumatic stress disorder (PTSD) |url=https://eprints.qut.edu.au/84458/1/Hetrick-2010-Combined%20pharmacotherapy%20and%20psyc.pdf |journal=[[Cochrane Library|The Cochrane Database of Systematic Reviews]] |issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD007316.pub2 |pmc=12515543 |pmid=20614457 |article-number=CD007316}}</ref> وە سوودەکانی دەرمان کەمترن لەوانەی کە لەگەڵ ڕاوێژکاردا دەبن.<ref name="BMJ2015" /> دەرمانی دژە خەمۆکی لە جۆری SSRI یان SNRI دەرمانی ھێڵی یەکەمن کە بۆ PTSD بەکاردەھێنرێن و سوودی مامناوەندیان ھەیە بۆ نزیکەی نیوەی خەڵک.<ref name="Berger-2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Berger W, Mendlowicz MV, Marques-Portella C, Kinrys G, Fontenelle LF, Marmar CR, Figueira I |date=March 2009 |title=Pharmacologic alternatives to antidepressants in posttraumatic stress disorder: a systematic review |journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]] |volume=33 |issue=2 |pages=169–80 |doi=10.1016/j.pnpbp.2008.12.004 |pmc=2720612 |pmid=19141307}}</ref> [[پەڕگە:PTSD avoidance.png|وێنۆک|297x297پیکسڵ|وەبیرھاتنەوەی ڕووداوەکان دوای کارەساتەکە]] نیشانەکانی تێکچوونی دەروونیی پەیوەست بە زەبر و زەنگ و دوای کارەسات لانیکەم لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن|یۆنانییە کۆنەکانەوە]] بەڵگەدارکراون.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4Tkdm1vRFbUC&pg=PA353|title=Handbook of Integrative Clinical Psychology, Psychiatry, and Behavioral Medicine Perspectives, Practices, and Research.|vauthors=Carlstedt R|date=2009|publisher=Springer Pub. Co.|isbn=978-0-8261-1095-4|location=New York|page=353|via=[[Google Books]]}}</ref> چەند نموونەیەک لە بەڵگەی نەخۆشیی دوای کارەسات لە سەدەی حەڤدە و ھەژدەیەمەوە بوونی ھەیە، وەکوو ڕۆژنامەی ساموێل پێپیس کە نیشانە و فشارە دەروونییەکانی دوای [[ئاگرە مەزنەکەی لەندەن|ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی لەندەنی]] لە ساڵی ١٦٦٦ باسکردووە.<ref>{{Cite book|title=Traumatic Events and Mental Health|vauthors=O'Brien S|date=1998|publisher=[[Cambridge University Press]]|page=7}}</ref> لە کاتی [[شەڕی جیھانی|جەنگە جیھانییەکاندا]]، ئەم حاڵەتە بە زاراوەی جۆراوجۆر ناسرابوون.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ABhpCQAAQBAJ|title=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence – From Domestic Abuse to Political Terror|vauthors=Herman J|date=2015|publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-09873-6|page=9|via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Waters |first=John |ڕێکەوت=4 June 2015 |ناونیشان=http://www.realcleardefense.com/articles/2015/06/05/after_war_an_interview_with_author_nancy_sherman_108023.html |ڕێکەوتی سەردان=2025-12-22 |وێبگە=www.realcleardefense.com}}</ref> زاراوەی «نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات» لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ھاتە ئاراوە، کە بەشێکی زۆری بە ھۆی دەستنیشانکردن و پشکنینەکان بوون بۆ سەربازە دێرینەکانی سوپای ئەمریکا لە [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤیێتنامدا]].<ref>{{Cite book|title=Clinical child psychiatry|vauthors=Klykylo WM|date=2012|publisher=[[John Wiley & Sons]]|isbn=978-1-119-96770-5|edition=3|location=Chichester, West Sussex, UK|chapter=15|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EL8eMEkxzkYC&pg=PT411|via=[[Google Books]]}}</ref> لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]] لە ساڵی ١٩٨٠ لە چاپی سێیەمی ''دەستنووسی دەستنیشانکردن و ئاماری پشێوییە دەروونییەکان'' (DSM-III) بەفەرمی ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Friedman MJ |date=October 2013 |title=Finalizing PTSD in DSM-5: getting here from there and where to go next |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |volume=26 |issue=5 |pages=548–56 |doi=10.1002/jts.21840 |pmid=24151001}}</ref> == سەرچاوەکان == == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.nctsn.org/resources Post traumatic stress disorder information from The National Child Traumatic Stress Network] * [https://web.archive.org/web/20130425020526/http://www.som.uq.edu.au/ptsd Information resources from The University of Queensland School of Medicine] * [https://www.apa.org/ptsd-guideline/ APA practice parameters for assessment and treatment for PTSD (Updated 2025)] * [https://www.ptsd.va.gov/professional/index.asp Resources for professionals from the VA National PTSD Center] {{Medical resources|DiseasesDB=33846|ICD11={{ICD11|6B40}}|ICD10={{ICD10|F|43|1|f|40}}|ICD9={{ICD9|309.81}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=000925|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1900|MeshID=D013313}}{{Mental and behavioral disorders|selected=neurotic}}{{Trauma|state=autocollapse}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]] [[پۆل:ترس]] [[پۆل:زانستی کۆمەڵایەتی سەربازی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] f8wt638v0lu9uwte1i5mdu53bzq94f4 1593233 1593232 2026-06-22T18:55:23Z Ari Qasm 57423 1593233 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Goya-Guerra (09).jpg|وێنۆک|253x253پیکسڵ]] '''نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات''' ({{بە ئینگلیزی|Post-traumatic stress disorder (PTSD)}}) [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونییە]] کە لە ئەزموونکردنی ڕووداوێکی [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبربەخشەوە]] گەشە دەکات، وەک دەستدرێژیی سێکسی، [[توندوتیژیی خێزانی|تووندوتیژیی خێزانی]]، [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنی سەر منداڵان]]، [[شەڕ]] و زەبرەکانی پەیوەست بە شەڕەوە، [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]]، خەمباری، پێکدادانی ھاتوچۆ، یان ھەڕەشەکانی دیکە لەسەر ژیان.<ref name="DSM5">{{Cite book|last=American Psychiatric Association|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|publisher=American Psychiatric Publishing|year=2013|isbn=978-0-89042-555-8|edition=5th|location=Arlington, VA|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271 271–80]|author-link=American Psychiatric Association}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-traumatic-stress-disorder/symptoms-causes/syc-20355967 |ڕێکەوتی سەردان=2019-10-08 |وێبگە=[[Mayo Clinic]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Wild |first=Jennifer |last2=Duffy |first2=Michael |last3=Ehlers |first3=Anke |date=2023 |title=Moving forward with the loss of a loved one: treating PTSD following traumatic bereavement with cognitive therapy |journal=Cognitive Behaviour Therapist |volume=16 |doi=10.1017/S1754470X23000041 |issn=1754-470X |pmc=10160000 |pmid=37159811 |article-number=e12}}</ref> نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە بیرکردنەوە، ھەست، یان [[خەون|خەونە]] تێکدەرەکان کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانەوە ھەیە، ناڕەحەتیی دەروونی یان جەستەیی بۆ ئاماژەکانی پەیوەست بە [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبر]]، ھەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاماژەکانی پەیوەست بە زەبر، گۆڕانکاری لە شێوازی بیرکردنەوە و ھەستکردن.<ref name="DSM5" /><ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 2016 |ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 March 2016 |وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}</ref><ref name="Forman-Hoffman_20182">{{Cite report|title=Psychological and Pharmacological Treatments for Adults With Posttraumatic Stress Disorder: A Systematic Review Update|last1=Forman-Hoffman|first1=Valerie|last2=Cook Middleton|first2=Jennifer|date=2018-05-17|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)|doi=10.23970/ahrqepccer207|language=en|last3=Feltner|first3=Cynthia|last4=Gaynes|first4=Bradley N.|last5=Palmieri Weber|first5=Rachel|last6=Bann|first6=Carla|last7=Viswanathan|first7=Meera|last8=Lohr|first8=Kathleen N.|last9=Baker|first9=Claire|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/sites/default/files/pdf/cer-207-ptsd-update-2018-rev_0.pdf|doi-access=free|pmid=30204376|access-date=25 August 2020}}</ref> ئەم نیشانانە بۆ زیاتر لە مانگێک دوای ڕووداوەکە دەمێننەوە و دەتوانن ھۆکارەکانی وەک [[میسۆفۆنیا]] لە خۆ بگرن.<ref name="DSM5" /> منداڵانی بچووک کەمتر ئەگەری نیشاندانی ناڕەحەتییان ھەیە، بەڵام لەبری ئەوە ڕەنگە لە ڕێگەی یاریکردنەوە یادەوەرییەکانیان دەرببڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ptsd.va.gov/professional/treat/specific/attachment_child.asp#:~:text=Young%20children%20may%20also%20show,irritable,%20aggressive,%20or%20unsafe. |ڕێکەوتی سەردان=2025-07-30 |وێبگە=www.ptsd.va.gov |زمان=en}}</ref><ref name="DSM5" /> [[پەڕگە:PTSD flashback.png|وێنۆک|خەونی ناخۆشی دوای کارەساتێک|295x295پیکسڵ]] زۆربەی ئەو کەسانەی کە تووشی ڕووداوی زەبربەخش دەبن تووشی PTSD نابن.<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |date=November 2015 |title=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |volume=351 |doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=4663500 |pmid=26611143 |article-number=h6161}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی تووندوتیژیی نێوان کەسەکان دەبن وەک دەستدرێژیی سێکسی، ھەراسانکردنی سێکسیی دیکە، ڕفاندن، داوێنپیسی، دەستدرێژیی جەستەیی لەلایەن ھاوبەشێکی نزیکەوە، و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ، ئەگەری تووشبوونیان بە PTSD زیاترە لە چاو ئەوانەی کە تووشی زەبر و زەنگە نادەستدرێژییەکان دەبن، وەک ڕووداو و [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]].<ref name="Zoladz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Zoladz PR, Diamond DM |date=June 2013 |title=Current status on behavioral and biological markers of PTSD: a search for clarity in a conflicting literature |journal=[[Neuroscience and Biobehavioral Reviews]] |volume=37 |issue=5 |pages=860–895 |doi=10.1016/j.neubiorev.2013.03.024 |pmid=23567521 |s2cid=14440116}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, Degenhardt L, de Girolamo G, Dinolova RV, Ferry F, Florescu S, Gureje O, Haro JM, Huang Y, Karam EG, Kawakami N, Lee S, Lepine JP, Levinson D, Navarro-Mateu F, Pennell BE, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Stein DJ, Ten Have M, Torres Y, Viana MC, Petukhova MV, Sampson NA, Zaslavsky AM, Koenen KC |date=2017-10-27 |title=Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys |journal=[[European Journal of Psychotraumatology]] |volume=8 |issue=sup5 |doi=10.1080/20008198.2017.1353383 |pmc=5632781 |pmid=29075426 |quote=As detailed in another recent WMH report, conditional risk of PTSD after trauma exposure is 4.0%, but varies significantly by trauma type. The highest conditional risk is associated with being raped (19.0%), physical abuse by a romantic partner (11.7%), being kidnapped (11.0%), and being sexually assaulted other than rape (10.5%). In terms of broader categories, the traumas associated with the highest PTSD risk are those involving ''intimate partner or sexual violence'' (11.4%), and ''other traumas'' (9.2%), with aggregate conditional risk much lower in the other broad trauma categories (2.0–5.4%) [citations omitted; emphasis added]. |article-number=1353383}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Darves-Bornoz JM, Alonso J, de Girolamo G, de Graaf R, Haro JM, Kovess-Masfety V, Lepine JP, Nachbaur G, Negre-Pages L, Vilagut G, Gasquet I |date=October 2008 |title=Main traumatic events in Europe: PTSD in the European study of the epidemiology of mental disorders survey |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |volume=21 |issue=5 |pages=455–462 |doi=10.1002/jts.20357 |pmid=18956444 |quote=In univariate analyses adjusted on gender, six events were found to be the most significantly associated with PTSD ( p < .001) among individuals exposed to at least one event. They were being raped (OR = 8.9), being beaten up by spouse or romantic partner (OR = 7.3), experiencing an undisclosed private event (OR = 5.5), having a child with serious illness (OR = 5.1), being beaten up by a caregiver (OR = 4.5), or being stalked (OR = 4.2)" [OR = odds ratio].}}</ref> لە ئەمریکا نزیکەی ٣،٥٪ی گەورەکان لە ساڵێکی دیاریکراودا تووشی PTSD دەبن و ٩٪ی خەڵک لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیاندا تووشی ئەم نەخۆشییە دەبن.<ref name="DSM5">{{Cite book|last=American Psychiatric Association|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|publisher=American Psychiatric Publishing|year=2013|isbn=978-0-89042-555-8|edition=5th|location=Arlington, VA|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271 271–80]|author-link=American Psychiatric Association}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2013">[[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی|American Psychiatric Association]] (2013). [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'']] (5th&nbsp;ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp.&nbsp;[[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|271–80]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-89042-555-8|<bdi>978-0-89042-555-8</bdi>]].</cite></ref> لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، ڕێژەکان لە ماوەی ساڵێکی دیاریکراودا لە نێوان ٠،٥٪ بۆ ١٪ دایە.<ref name="DSM5" /> ڕەنگە ڕێژەی بەرزتر لە ناوچەکانی [[شەڕ|شەڕی چەکداریدا]] ڕووبدات.<ref name="BMJ2015" /> لە ئافرەتانیشدا ئەو حاڵەتە زیاترە لە پیاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-traumatic-stress-disorder |ڕێکەوتی سەردان=2025-07-30 |وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref> خۆپاراستن لەوانەیە کاتێک بتوانرێت کە ڕاوێژکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە نیشانە سەرەتایییەکانیان ھەیە.<ref name="BMJ2015" /> چارەسەرە سەرەکییەکان بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی PTSD بوون بریتین لە ڕاوێژکاری (چارەسەری دەروونی) و دەرمان.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=February 2016 |ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 March 2016 |وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd "Post-Traumatic Stress Disorder"]. ''[[National Institute of Mental Health]]''. February 2016. [https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml Archived] from the original on 9 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 March</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="Haa2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haagen JF, Smid GE, Knipscheer JW, Kleber RJ |date=August 2015 |title=The efficacy of recommended treatments for veterans with PTSD: A metaregression analysis |journal=[[Clinical Psychology Review]] |volume=40 |pages=184–94 |doi=10.1016/j.cpr.2015.06.008 |pmid=26164548 |hdl-access=free}}</ref> زۆربەی چارەسەرە تێکەڵەکان (چارەسەری دەروونی و چارەسەری دەرمانی) پێناچێت کاریگەرتر بن لە چارەسەری دەروونی بەتەنیا،<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |date=November 2015 |title=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |volume=351 |doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=4663500 |pmid=26611143 |article-number=h6161}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBissonCosgroveLewisRobert2015">Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 "Post-traumatic stress disorder"]. ''[[BMJ]]''. '''351''' h6161. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.h6161|10.1136/bmj.h6161]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 4663500]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26611143 26611143].</cite></ref><ref name="pmid20614457">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hetrick SE, Purcell R, Garner B, Parslow R |date=July 2010 |title=Combined pharmacotherapy and psychological therapies for post traumatic stress disorder (PTSD) |url=https://eprints.qut.edu.au/84458/1/Hetrick-2010-Combined%20pharmacotherapy%20and%20psyc.pdf |journal=[[Cochrane Library|The Cochrane Database of Systematic Reviews]] |issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD007316.pub2 |pmc=12515543 |pmid=20614457 |article-number=CD007316}}</ref> وە سوودەکانی دەرمان کەمترن لەوانەی کە لەگەڵ ڕاوێژکاردا دەبن.<ref name="BMJ2015" /> دەرمانی دژە خەمۆکی لە جۆری SSRI یان SNRI دەرمانی ھێڵی یەکەمن کە بۆ PTSD بەکاردەھێنرێن و سوودی مامناوەندیان ھەیە بۆ نزیکەی نیوەی خەڵک.<ref name="Berger-2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Berger W, Mendlowicz MV, Marques-Portella C, Kinrys G, Fontenelle LF, Marmar CR, Figueira I |date=March 2009 |title=Pharmacologic alternatives to antidepressants in posttraumatic stress disorder: a systematic review |journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]] |volume=33 |issue=2 |pages=169–80 |doi=10.1016/j.pnpbp.2008.12.004 |pmc=2720612 |pmid=19141307}}</ref> [[پەڕگە:PTSD avoidance.png|وێنۆک|297x297پیکسڵ|وەبیرھاتنەوەی ڕووداوەکان دوای کارەساتەکە]] نیشانەکانی تێکچوونی دەروونیی پەیوەست بە زەبر و زەنگ و دوای کارەسات لانیکەم لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن|یۆنانییە کۆنەکانەوە]] بەڵگەدارکراون.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4Tkdm1vRFbUC&pg=PA353|title=Handbook of Integrative Clinical Psychology, Psychiatry, and Behavioral Medicine Perspectives, Practices, and Research.|vauthors=Carlstedt R|date=2009|publisher=Springer Pub. Co.|isbn=978-0-8261-1095-4|location=New York|page=353|via=[[Google Books]]}}</ref> چەند نموونەیەک لە بەڵگەی نەخۆشیی دوای کارەسات لە سەدەی حەڤدە و ھەژدەیەمەوە بوونی ھەیە، وەکوو ڕۆژنامەی ساموێل پێپیس کە نیشانە و فشارە دەروونییەکانی دوای [[ئاگرە مەزنەکەی لەندەن|ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی لەندەنی]] لە ساڵی ١٦٦٦ باسکردووە.<ref>{{Cite book|title=Traumatic Events and Mental Health|vauthors=O'Brien S|date=1998|publisher=[[Cambridge University Press]]|page=7}}</ref> لە کاتی [[شەڕی جیھانی|جەنگە جیھانییەکاندا]]، ئەم حاڵەتە بە زاراوەی جۆراوجۆر ناسرابوون.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ABhpCQAAQBAJ|title=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence – From Domestic Abuse to Political Terror|vauthors=Herman J|date=2015|publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-09873-6|page=9|via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Waters |first=John |ڕێکەوت=4 June 2015 |ناونیشان=http://www.realcleardefense.com/articles/2015/06/05/after_war_an_interview_with_author_nancy_sherman_108023.html |ڕێکەوتی سەردان=2025-12-22 |وێبگە=www.realcleardefense.com}}</ref> زاراوەی «نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات» لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ھاتە ئاراوە، کە بەشێکی زۆری بە ھۆی دەستنیشانکردن و پشکنینەکان بوون بۆ سەربازە دێرینەکانی سوپای ئەمریکا لە [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤیێتنامدا]].<ref>{{Cite book|title=Clinical child psychiatry|vauthors=Klykylo WM|date=2012|publisher=[[John Wiley & Sons]]|isbn=978-1-119-96770-5|edition=3|location=Chichester, West Sussex, UK|chapter=15|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EL8eMEkxzkYC&pg=PT411|via=[[Google Books]]}}</ref> لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]] لە ساڵی ١٩٨٠ لە چاپی سێیەمی ''دەستنووسی دەستنیشانکردن و ئاماری پشێوییە دەروونییەکان'' (DSM-III) بەفەرمی ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Friedman MJ |date=October 2013 |title=Finalizing PTSD in DSM-5: getting here from there and where to go next |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |volume=26 |issue=5 |pages=548–56 |doi=10.1002/jts.21840 |pmid=24151001}}</ref> == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.nctsn.org/resources Post traumatic stress disorder information from The National Child Traumatic Stress Network] * [https://web.archive.org/web/20130425020526/http://www.som.uq.edu.au/ptsd Information resources from The University of Queensland School of Medicine] * [https://www.apa.org/ptsd-guideline/ APA practice parameters for assessment and treatment for PTSD (Updated 2025)] * [https://www.ptsd.va.gov/professional/index.asp Resources for professionals from the VA National PTSD Center] {{Medical resources|DiseasesDB=33846|ICD11={{ICD11|6B40}}|ICD10={{ICD10|F|43|1|f|40}}|ICD9={{ICD9|309.81}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=000925|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1900|MeshID=D013313}} [[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]] [[پۆل:ترس]] [[پۆل:زانستی کۆمەڵایەتی سەربازی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} bd25ty2re563q5jstgq3ndn9bd214ao 3 296889 1593241 2026-06-22T19:45:07Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1593241 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٤٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 593d7jl0h5inh6897fscaocgs1lxuff 0 296890 1593279 2026-06-22T21:02:00Z Rahel khdhr 75558 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1354023907|Addison's disease]]» 1593279 wikitext text/x-wiki  {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=نەخۆشی ئەدیسۆن|image=Addison'sLegs.jpg|alt=|caption=تاریکبوونی پێست کە لە قاچەکانی نەخۆشێکی ڕەنگپەڕیودا دەبینرێت|field=کوێرەڕژێنناسی|synonyms=ناوەکانی تر: نەخۆشیی ئادیسۆن، سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال، <ref name=NIH2014/> سستبوونی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی ڕژێنی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی توێکڵی ئەدرنال، کەم‌کۆرتیزۆڵیزمی سەرەتایی، کەم‌ کارتێکەریی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، کەم‌کارکردنی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال.|symptoms=ئازاری سک، لاوازی، دابەزینی کێش، تاریکبوونی پێست <ref name=NIH2014/>|complications=قەیرانی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|onset=مێینەی تەمەن مامناوەند <ref name=NIH2014/>|duration=|causes=کێشە لە ڕژێنی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|risks=|diagnosis=پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، وێنەگرتنی پزیشکی <ref name=NIH2014/>|differential=|prevention=|treatment=کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد وەکو هایدرۆکۆرتزۆن و فلودرۆکۆرتزۆن <ref name=NIH2014/><ref name=Nap2014/>|medication=|prognosis=|frequency=٠.٩ – ١.٤ لە هەر ١٠,٠٠٠ کەسێک (لە جیهانی پێشکەوتوودا) <ref name=NIH2014/><ref name=Bran2014/>|deaths=مەترسیی مردن دوو هێندە دەکات}}'''نەخۆشیی ئەدیسۆن'''، کە هەروەها بە '''سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال''' (primary adrenal insufficiency) ناسراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Oelkers W |date=2000 |title=Clinical diagnosis of hyper- and hypocortisolism |journal=Noise & Health |volume=2 |issue=7 |pages=39–48 |pmid=12689470}}</ref> تێکچوونێکی دەگمەن و درێژخایەنی کوێرەڕژێنەکانە کە تایبەتمەندە بە بەرهەمهێنانی ناتەواوی هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی [[کۆرتیزۆڵ]] و [[ئالدۆستیرۆن]] لەلایەن دوو چینی دەرەوەی خانەکانی ڕژێنەکانی ئەدرنال (توێکڵی ئەدرنال)، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-06-15 |ڕێکەوتی سەردان=2020-12-01 |وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}</ref> <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |date=2023-03-01 |title=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |volume=9 |issue=2 |pages=32–34 |doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=10086596 |pmid=37056413 |doi-access=free}}</ref> نیشانەکان بەگشتی بە هێواشی و بە شێوەیەکی شاراوە گەشە دەکەن و لەوانەیە بریتین بن لە ئازاری سک، نائاساییبوونی کۆئەندامی هەرس، لاوازی، و دابەزینی کێش. <ref name="NIH2014" /> هەروەها لەوانەیە تاریکبوونی پێست لە هەندێک ناوچەدا ڕووبدات. <ref name="NIH2014" /> لە ژێر هەندێک بارودۆخی دیاریکراودا، قەیرانێکی ئەدرنال لەوانەیە ڕووبدات لەگەڵ دابەزینی پەستانی خوێن، ڕشانەوە، ئازاری بەشی خوارەوەی پشت، و لەدەستدانی هۆشیاری. <ref name="NIH2014" /> لەوانەیە گۆڕانکاری لە میزاجیشدا ڕووبدات. سەرهەڵدانی خێرای نیشانەکان ئاماژەیە بۆ لەکارکەوتنی کتوپڕی ڕژێنی ئەدرنال، کە حاڵەتێکی لەناکاوی کلینیکییە. <ref name=":1" /> قەیرانی ئەدرنال دەکرێت بەهۆی فشارەوە دروست بێت، وەکو پێکان، نەشتەرگەری، یان هەوکردن. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=May 2014 |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2016}}</ref> نەخۆشیی ئەدیسۆن کاتێک سەرهەڵدەدات کە ڕژێنی ئەدرنال بڕی پێویست لە هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی کۆرتیزۆڵ و (هەندێک جار) ئالدۆستیرۆن بەرهەم ناهێنێت. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=May 2014 |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2016}}</ref> ئەمە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکارە (autoimmune disease) کە کاردەکاتە سەر هەندێک کەس کە ئامادەیی بۆماوەییان هەیە و سیستەمی بەرگریی جەستەیان دەستیکردووە بە هێرشکردنە سەر ڕژێنەکانی ئەدرنال.. <ref name="Hellesen2019" /> لە زۆرێک لە حاڵەتەکانی کەسانی پێگەیشتوودا ڕوون نییە کە چی بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئەم نەخۆشییە، هەرچەندە هەندێک جار دوای نەخۆشیی سیل ڕوودەدات. <ref name="Hellesen2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellesen A, Bratland E |date=January 2019 |title=The potential role for infections in the pathogenesis of autoimmune Addison's disease |journal=Clinical and Experimental Immunology |volume=195 |issue=1 |pages=52–63 |doi=10.1111/cei.13207 |pmc=6300649 |pmid=30144040}}</ref> هۆکارەکانی تر دەکرێت بریتین بن لە هەندێک دەرمان، ژەهراویبوونی خوێن (sepsis)، و خوێنبەربوون بۆ ناو هەردوو ڕژێنی ئەدرنال. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Adam2014">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|title=Grainger & Allison's Diagnostic Radiology|vauthors=Adam A|date=2014|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-7020-6128-8|edition=6|page=1031|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314050303/https://books.google.ca/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|archive-date=14 March 2016|url-status=live}}</ref> نەخۆشیی ئەدیسۆن بەگشتی لە ڕێگەی پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، و وێنەگرتنی پزیشکییەوە دەستنیشان دەکرێت. <ref name="NIH2014" /> چارەسەرکردن بریتییە لە جێگرتنەوەی هۆرمۆنە ونبووەکان یان کەمەکان. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=May 2014 |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2016}}</ref> ئەمەش بەکارهێنانی کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد دەگرێتەوە، وەکو هایدرۆکۆرتزۆن یان فلودرۆکۆرتزۆن. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Nap2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |date=June 2014 |title=Current and emerging therapies for Addison's disease |url=https://zenodo.org/record/3429217 |journal=Current Opinion in Endocrinology, Diabetes, and Obesity |publisher=Lippincott Williams & Wilkins Ltd. |volume=21 |issue=3 |pages=147–153 |doi=10.1097/med.0000000000000067 |pmid=24755997 |s2cid=13732181 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031085253/https://zenodo.org/record/3429217 |archive-date=2019-10-31 |access-date=2019-10-31}}</ref> ئەم دەرمانانە بەگشتی لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگیرێن. <ref name="NIH2014" /> چارەسەری جێگرەوەی ستیرۆیدی بەردەوام و بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، لەگەڵ بەدواداچوونی ڕێکوپێک بۆ چارەسەرەکە و چاودێریکردن بۆ کێشە تەندروستییەکانی تر کە لەوانەیە ڕووبدەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |date=December 2012 |title=Autoimmune Addison's disease |journal=Presse Médicale |publisher=[[Elsevier]] |volume=41 |issue=12 P 2 |pages=e626–e635 |doi=10.1016/j.lpm.2012.09.010 |pmid=23177474}}</ref> هەروەها سیستەمێکی خۆراکیی دەوڵەمەند بە خوێ لەوانەیە بۆ هەندێک کەس بەسوود بێت. <ref name="NIH2014" /> ئەگەر نیشانەکان خراپتر بوون، دەرزیی کۆرتیکۆستیرۆید پێشنیار دەکرێت (پێویستە نەخۆشەکان هەمیشە ژەمێکیان پێ بێت). <ref name="NIH2014" /> زۆرجار، بڕێکی زۆر لە شلەی ناوخوێنبەر لەگەڵ شەکری دێکسترۆزیش پێویستە. <ref name="NIH2014" /> ببە چارەسەری گونجاو، دەرەنجامی گشتی بەگشتی باشە، <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|title=Mini Oxford handbook of clinical medicine|vauthors=Rajagopalan SR, Longmore M, Wilkinson IB|date=2006|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-857071-4|edition=6|location=Oxford|page=312|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314051346/https://books.google.ca/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|archive-date=14 March 2016|url-status=live}}</ref> و زۆربەی خەڵک دەتوانن ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بژین.<ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 October 2016 |ڕێکەوتی سەردان=8 October 2016}}</ref> بەبێ چارەسەر، قەیرانی ئەدرنال دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="NIH2014" /> نەخۆشیی ئەدیسۆن کاردەکاتە سەر نزیکەی ٩ بۆ ١٤ لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک لە جیهانی پێشکەوتوودا. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=May 2014 |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2016}}</ref> <ref name="Bran2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brandão Neto RA, de Carvalho JF |date=2014 |title=Diagnosis and classification of Addison's disease (autoimmune adrenalitis) |journal=Autoimmunity Reviews |volume=13 |issue=4–5 |pages=408–411 |doi=10.1016/j.autrev.2014.01.025 |pmid=24424183}}</ref> زۆرترین جار لە مێینەی تەمەن مامناوەنددا ڕوودەدات. <ref name="NIH2014" /> نەخۆشییەکە بە ناوی تۆماس ئەدیسۆنەوە ناونراوە، کە دەرچووی قوتابخانەی پزیشکیی زانکۆی ئەدینبۆرگ بوو، کە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٥٥دا وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |date=July 2001 |title=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=86 |issue=7 |pages=2909–2922 |doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=11443143 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|title=The autoimmune diseases|vauthors=Rose NR, Mackay IR|date=2014|publisher=Elsevier Science|isbn=978-0-12-384930-4|edition=5|location=San Diego, CA|page=605|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045833/https://books.google.ca/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|archive-date=14 March 2016|url-status=live}}</ref> == نیشانە و کۆنیشانەکان == [[پەڕگە:WomenWithAddison.jpg|وێنۆک|زۆربوونی ڕەنگ (Hyperpigmentation) وەک ئەوەی لە ژنێکی تووشبوو بە نەخۆشیی ئەدیسۆن دەبینرێت]] نیشانەکانی نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت بە درێژایی چەند مانگێک گەشە بکەن و لە حاڵەتە پزیشکییەکانی تر بچن. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |date=July 2023 |title=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |url= |journal=J Clin Endocrinol Metab |volume=109 |issue=1 |pages=269–278 |doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=10735307 |pmid=37450570 |s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref> باوترین نیشانەکان بەهۆی کەمیی ئاستی ئەو هۆرمۆنانەوە دروست دەبن کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن ڕژێنەکانی ئەدرنالوە بەرهەم دەهێنرێن. کەمیی کۆرتیزۆڵی خوێن دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین نیشانەی جیاواز، لەوانە ماندوێتی، هەستکردن بە نەخۆشی، ئازاری ماسولکە و جومگە، کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، دابەزینی کێش، و زیادبوونی هەستیاری بۆ سەرما. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |date=March 2021 |title=Adrenal insufficiency |url= |journal=Nat Rev Dis Primers |volume=7 |issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=33707469 |s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> نیشانەکانی کۆئەندامی هەرس وەکو دڵتێکەڵهاتن، ئازاری سک، و ڕشانەوە زۆر باون. <ref name="Younes2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Younes N, Bourdeau I, Lacroix A |date=2021 |title=Latent Adrenal Insufficiency: From Concept to Diagnosis |url= |journal=Front Endocrinol (Lausanne) |volume=12 |issue= |doi=10.3389/fendo.2021.720769 |pmc=8429826 |pmid=34512551 |doi-access=free |article-number=720769}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> کەمیی ئالدۆستیرۆن دەتوانێت وا لە کەسە تووشبووەکان بکات ئارەزووی خواردنی سوێر بکەن، هەروەها دابەزینی پەستانی خوێنیان تووش ببێت کە دەبێتە هۆی گێژبوون لە کاتی هەستانەوەدا. <ref name="Younes2021" /> لە ژناندا، کەمیی دیهایدرۆئێپیئاندرۆستیرۆن (DHEA) دەتوانێت ببێتە هۆی وشکبوونەوە و خورانی پێست، هەڵوەرینی مووی بنباڵ و بەرگە، و کەمبوونەوەی ئارەزووی سێکسی. <ref name="Hahber2021" /> ئەو منداڵە بچووکانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە کێشیان بەپێی پێویست زیاد نەکات و بەردەوام تووشی هەوکردن ببن. <ref name="Hahber2021" /> کەمیی کۆرتیزۆڵ هەروەها تێکەڵی ڕێکخستنی هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک (ACTH) دەبێت، کە هەندێک جار دەبێتە هۆی تاریکبوونی پێست و پەردە لینجییەکان، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە بەر خۆر دەکەون یان لێکخشانێکی بەردەوامیان هەیە. <ref name="Oksnes2023" /> پشکنینی خوێن لەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زۆرجار کەمیی سۆدیۆمی خوێن پیشان دەدات. زۆرێکیان هەروەها پۆتاسیۆمی خوێنیان بەرزە و/یان هۆرمۆنی هاندەری سایرۆید (TSH)یان بەرزە. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |date=July 2023 |title=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |url= |journal=J Clin Endocrinol Metab |volume=109 |issue=1 |pages=269–278 |doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=10735307 |pmid=37450570 |s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref> زۆربەی ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکاریان تووش دەبێت یان پێشتر هەیانبووە. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |date=March 2021 |title=Adrenal insufficiency |url= |journal=Nat Rev Dis Primers |volume=7 |issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=33707469 |s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> بەتایبەتی حاڵەتە هاوەڵە باوەکان بریتین لە نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید (٤٠٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، لەکارکەوتنی پێشوەختەی هێلکەدان (تا ١٦٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، شەکرەی جۆری یەکەم (١١٪)، کەمخوێنیی پەڕنیشەس (١٠٪)، بەڵەک (٦٪) و نەخۆشیی سیلیاک (٢٪). <ref name="Hahber2021" /> تێکەڵبوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ کەڕووی پێست و پەردە لینجییەکان، کەم‌کارکردنی پاراسایرۆید، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ١. <ref name="nih1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170412062956/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=12 April 2017 |ڕێکەوتی سەردان=26 June 2017 |وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref> بوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید، شەکرەی جۆری یەکەم، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ٢. <ref name="nih2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170413071742/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 April 2017 |ڕێکەوتی سەردان=26 June 2017 |وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref> === قەیرانی ئەدرنال === "قەیرانی ئەدرنال" یان "قەیرانی ئەدیسۆن" کۆمەڵێک نیشانەیە کە ئاماژەیە بۆ سستبوونی سەختی ڕژێنی ئەدرنال. ئەمە لەوانەیە دەرەنجامی نەخۆشیی ئادیسۆن بێت کە پێشتر دەستنیشان نەکراوە، یان پرۆسەیەکی نەخۆشی کە لەپڕ کاردەکاتە سەر فەرمانی ڕژێنی ئەدرنال (وەکو خوێنبەربوونی ئەدرنال)، یان کێشەیەکی هاوکات (وەکو هەوکردن، پێکان) لە کەسێکدا کە زانراوە نەخۆشیی ئەدیسۆن هەیە. ئەمە حاڵەتێکی لەناکاوی پزیشکییە و لەوانەیە مەترسی بۆ سەر ژیان دروست بکات کە پێویستی بە چارەسەری دەستبەجێی فریاگوزاری هەیە.[19] <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=31 March 2022 |ڕێکەوتی سەردان=27 June 2021 |وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref> نیشانە تایبەتمەندەکانی بریتین لە: <ref name="NIH2007">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071028122317/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 October 2007 |ڕێکەوتی سەردان=26 October 2007}}</ref> * ئازارێکی تیژی لەپڕ لە قاچەکان، بەشی خوارەوەی پشت، یان سک * ڕشانەوە و سکچوونی سەخت، کە دەبێتە هۆی وشکبوونەوە (dehydration) * دابەزینی پەستانی خوێن * بێهۆشبوون (لەدەستدانی هۆشیاری و توانای وەستان) * دابەزینی شەکری خوێن (hypoglycemia) * سەرلێشێواوی، سایکۆسیس، قسەکردنی تێکەڵ * بێهێزییەکی زۆر سەخت * کەمیی سۆدیۆم لە خوێندا (hyponatremia) * بەرزیی پۆتاسیۆم لە خوێندا (hyperkalemia) * بەرزیی کالسێوم لە خوێندا (hypercalcemia) * گەشکە (Convulsions) * تا == هۆکارەکان == [[پەڕگە:ACTH_Negative_Feedback.svg|چەپ|وێنۆک|211x211پیکسڵ|سووڕی کاردانەوەی نەرێنی (negative feedback loop) بۆ گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان (glucocorticoids)]] هۆکارەکانی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال دەکرێت پۆلێن بکرێن بەپێی ئەو میکانیزمەی کە لە ڕێگەیەوە وادەکەن ڕژێنەکانی ئەدرنال کۆرتیزۆڵی ناتەواو بەرهەم بهێنن. ئەمە دەکرێت بەهۆی زیانگەیشتن یان وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بێت. ئەم کەموکوڕیانە هۆرمۆنەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید و مینرالۆکۆرتیکۆیدیش دەگرنەوە. ئەمانە بریتین لە تێکچوونی دروستبوونی ڕژێنی ئەدرنال (Adrenal dysgenesis) (ڕژێنەکە لە کاتی گەشەکردندا بە دروستی پێکنەهاتووە)، تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید (Impaired steroidogenesis) (ڕژێنەکە بوونی هەیە بەڵام لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە توانای بەرهەمهێنانی کۆرتیزۆڵی نییە)، یان وێرانبوونی ئەدرنال (پرۆسەکانی نەخۆشی کە دەبنە هۆی زیانگەیشتن بە ڕژێنەکە). <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |date=July 2001 |title=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=86 |issue=7 |pages=2909–2922 |doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=11443143 |doi-access=free}}</ref> تاریکبوونی (زۆربوونی ڕەنگدانەی) پێست، لە نێویاندا ئەو ناوچانەی کە بەر خۆر ناکەون – شوێنە تایبەتمەندەکانی تاریکبوونەکە بریتین لە چرچبوونەکانی پێست (بۆ نموونە، هی دەستەکان)، گۆی مەمک، و دیوی ناوەوەی ڕوومەت (پەردەی لینجیی دەم)؛ هەروەها، جێگەی برینە کۆنەکان لەوانەیە تاریک ببن. ئەمە ڕوودەدات چونکە هۆرمۆنی هاندەری مێلانۆسایت (MSH) و ACTH هەمان گەردیلەی پێشینەیان هەیە، کە پرۆ-ئۆپیۆمێلانۆکۆرتین (POMC)ە. دوای بەرهەمهێنان لە بەشی پێشەوەی ڕژێنی ژێر مێشککە، POMC دابەش دەبێت بۆ گاما-MSH، ACTH، و بێتا-لایپۆترۆپین. یەکەی لاوەکیی ACTH دابەشبوونی زیاتر بەخۆیەوە دەبینێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەلفا-MSH، کە گرنگترین MSHە بۆ ڕەنگپێدانی پێست. لە جۆرەکانی دووەمەکی و سێیەمەکیی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالدا، تاریکبوونی پێست ڕوونادات، چونکە ACTH بە زیادەوە بەرهەم ناهێنرێت. === لەناوچوونی ئەدرنال === هەوکردنی ئەدرنالی بەرگریی خۆکار (Autoimmune adrenalitis) باوترین هۆکاری نەخۆشیی ئادیسۆنە لە جیهانی پیشەسازیدا، چونکە لە نێوان ٦٨٪ بۆ ٩٤٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |date=2023-03-01 |title=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |volume=9 |issue=2 |pages=32–34 |doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=10086596 |pmid=37056413 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bancos I, Hahner S, Tomlinson J, Arlt W |date=March 2015 |title=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |url=http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |url-status=live |journal=The Lancet. Diabetes & Endocrinology |volume=3 |issue=3 |pages=216–226 |doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |pmid=25098712 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520140417/http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |archive-date=2023-05-20 |access-date=2023-05-05}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dineen R, Thompson CJ, Sherlock M |date=2019-06-13 |title=Adrenal crisis: prevention and management in adult patients |journal=Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism |volume=10 |doi=10.1177/2042018819848218 |pmc=6566489 |pmid=31223468 |article-number=2042018819848218}}</ref> وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بەهۆی بەرگریی خۆکارەوە بە هۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دەبێت دژی ئەنزیمی 21-hydroxylase (دیاردەیەک کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ وەسف کرا). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Winqvist O, Karlsson FA, Kämpe O |date=June 1992 |title=21-Hydroxylase, a major autoantigen in idiopathic Addison's disease |journal=Lancet |volume=339 |issue=8809 |pages=1559–1562 |doi=10.1016/0140-6736(92)91829-W |pmid=1351548 |s2cid=19666235}}</ref> ئەمە لەوانەیە تەنیا بێت یان لە چوارچێوەی کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار (APS جۆری ١ یان ٢) بێت، کە تێیدا ئەندامەکانی تری بەرهەمهێنەری هۆرمۆن، وەکو سایرۆید و پەنکریاس، لەوانەیە ئەوانیش تووش ببن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Husebye ES, Perheentupa J, Rautemaa R, Kämpe O |date=May 2009 |title=Clinical manifestations and management of patients with autoimmune polyendocrine syndrome type I |journal=Journal of Internal Medicine |volume=265 |issue=5 |pages=514–529 |doi=10.1111/j.1365-2796.2009.02090.x |pmid=19382991 |s2cid=205339997 |doi-access=free}}</ref> وێرانبوونی ئەدرنال هەروەها تایبەتمەندییەکی ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفییە (adrenoleukodystrophy)، و کاتێک ڕژێنەکانی ئەدرنال تووشی بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە (metastasis) دەبن (گواستنەوەی خانە شێرپەنجەییەکان لە شوێنێکی تری جەستەوە، بەتایبەتی سییەکان)، خوێنبەربوون (بۆ نموونە، لە کۆنیشانەی واتەرهاوس-فریدێریکسن یان کۆنیشانەی دژە-فۆسفۆلیپید)، هەندێک هەوکردنی دیاریکراو (سیل، هیستۆپلازمۆزیس، کۆکسیدیۆیدۆماایکۆزیس)، یان کەڵەکەبوونی پرۆتینی نائاسایی لە ئەمایلۆیدۆزیسدا (amyloidosis). <ref name="medical-library.net">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medical-library.net/content/view/570/41/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130412101933/http://www.medical-library.net/content/view/570/41/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=12 April 2013 |ڕێکەوتی سەردان=10 April 2013}}</ref> === تێکچوونی دروستبوونی ئەدرنال === هەموو هۆکارەکانی ئەم پۆلە بۆماوەیین، و بەگشتی زۆر دەگمەنن. ئەمانە بریتین لە بازدانەکان لە هۆکاری کۆپیکردنی SF1، کەم‌گەشەکردنی زگماکی ئەدرنال بەهۆی بازدانەکانی جینی DAX-1 و بازدانەکان لە جینی وەرگری ACTH (یان جینە پەیوەندیدارەکانی تر، وەکو کۆنیشانەی Triple-A یان Allgrove). بازدانەکانی DAX-1 دەکرێت کۆببنەوە لە کۆنیشانەیەکدا لەگەڵ کەمیی کینەیزی گلیسڕۆڵ (glycerol kinase) لەگەڵ کۆمەڵێک نیشانەی تر کاتێک DAX-1 دەسڕێتەوە لەگەڵ ژمارەیەک جینی تردا. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |date=July 2001 |title=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=86 |issue=7 |pages=2909–2922 |doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=11443143 |doi-access=free}}</ref> === تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید === بۆ پێکهێنانی کۆرتیزۆڵ، ڕژێنی ئەدرنال پێویستی بە کۆلیسترۆڵ هەیە، کە پاشان لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە دەگۆڕدرێت بۆ هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکان. پچڕان لە گەیاندنی کۆلیسترۆڵدا کۆنیشانەی سمیس-لێملی-ئۆپیتز (Smith–Lemli–Opitz syndrome) و ئەبیتالایپۆپرۆتینیمیا (abetalipoproteinemia) دەگرێتەوە. لە کێشەکانی دروستکردندا، گەورەبوونی زگماکی ئەدرنال (congenital adrenal hyperplasia) باوترینە (بە شێوەی جیاواز: 21-hydroxylase، 17α-hydroxylase، 11β-hydroxylase و 3β-hydroxysteroid dehydrogenase)، CAH ی چەوری بەهۆی کەمیی StAR و بازدانەکانی DNA ی مایتۆکۆندریال. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |date=July 2001 |title=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=86 |issue=7 |pages=2909–2922 |doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=11443143 |doi-access=free}}</ref> هەندێک دەرمان ڕێگری دەکەن لە ئەنزیمەکانی دروستکردنی ستیرۆید (بۆ نموونە، کێتۆکۆنازۆڵ)، لە کاتێکدا هەندێکی تر تێکشکاندنی ئاسایی هۆرمۆنەکان لەلایەن جگەرەوە خێراتر دەکەن (بۆ نموونە، ڕیفامپیسین، فینیتۆین). <ref name="Ten" /> == دەستنیشانکردن == === تایبەتمەندییە ئاماژەپێدەرەکان === پشکنینە ڕۆتینییەکانی تاقیگە لەوانەیە ئەمانە پیشان بدەن: <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |date=July 2001 |title=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=86 |issue=7 |pages=2909–2922 |doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=11443143 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTenNewMaclaren2001">Ten S, New M, Maclaren N (July 2001). [[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|"Clinical review 130: Addison's disease 2001"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''86''' (7): <span class="nowrap">2909–</span>2922. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|10.1210/jcem.86.7.7636]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11443143 11443143].</cite></ref> * دابەزینی شەکری خوێن (لە منداڵاندا خراپترە بەهۆی لەدەستدانی کاریگەرییە گلوکۆجینیکەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید). * دابەزینی سۆدیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن، ناتوانایی گورچیلە بۆ دەرکردنی ئاوی ئازاد لە کاتی نەبوونی کۆرتیزۆڵی پێویستدا، و هەروەها کاریگەریی هۆرمۆنی دەردەری کۆرتیکۆترۆپین بۆ هاندانی دەردانی ADH. * بەرزیی پۆتاسیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن. * ئیۆزینۆفیلیا و لیمفۆسایتۆسیس (زیادبوونی ژمارەی ئیۆزینۆفیلەکان یان لیمفۆسایتەکان، کە دوو جۆری خڕۆکە سپییەکانی خوێنن). * ئەسیدۆسیزی زیندەچالاکی (بەرزبوونەوەی ترشێتیی خوێن)، هەروەها بەهۆی لەدەستدانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆنەوەیە چونکە هەڵمژینەوەی سۆدیۆم لە بۆریچکەی دوور (distal tubule) پەیوەستە بە دەردانی ئایۆنی ترش/هایدرۆجین (H+). نەبوونی یان کەمیی ئاستەکانی هاندانی ئالدۆستیرۆن بۆ بۆریچکەی دووری گورچیلە دەبێتە هۆی لەدەستدانی سۆدیۆم لە میزدا و هێشتنەوەی H+ لە سێرومدا. === پشکنین === [[پەڕگە:Cortisol2.svg|وێنۆک|[[کۆرتیزۆڵ]]]] [[پەڕگە:Aldosterone-2D-skeletal.svg|وێنۆک|ئەلدۆستیرۆن]] لەو حاڵەتانەی کە گومانی نەخۆشیی ئەدیسۆنان لێدەکرێت، دەرخستنی کەمیی ئاستی هۆرمۆنی ئەدرنال تەنانەت دوای هاندانی گونجاویش (کە پێی دەوترێت پشکنینی هاندانی ACTH یان پشکنینی سیناکسین - synacthen test) بە بەکارهێنانی هۆرمۆنی دەستکردی ACTH ی ڕژێنی ژێر مێشککە (تێتراکۆساکتاید - tetracosactide) پێویستە بۆ دەستنیشانکردنەکە. دوو پشکنین ئەنجام دەدرێن، پشکنینی کورت و درێژ. دێکسامیسازۆن (Dexamethasone) لەگەڵ پشکنینەکەدا کارلێک ناکات و دەتوانرێت هاوکات لە کاتی پشکنینەکەدا بدرێت بە نەخۆشەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dorin RI, Qualls CR, Crapo LM |date=August 2003 |title=Diagnosis of adrenal insufficiency |journal=Annals of Internal Medicine |volume=139 |issue=3 |pages=194–204 |doi=10.7326/0003-4819-139-3-200308050-00017 |pmid=12899587}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=2008 |ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/003696.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160705060035/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003696.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-07-05 |ڕێکەوتی سەردان=2021-06-27 |وێبگە=MedLine Plus}}</ref> پشکنینی کورت بەراوردی ئاستەکانی کۆرتیزۆڵی خوێن دەکات پێش و پاش پێدانی ٢٥٠ مایکرۆگرام تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە یان لە خوێنبەر). ئەگەر یەک کاتژمێر دواتر، کۆرتیزۆڵی [[پلازمای خوێن|پلازما]] لە ١٧٠ nmol/L زیاتر بوو و لایەنی کەم بە بڕی ٣٣٠ nmol/L بەرزبووەوە بۆ لایەنی کەم ٦٩٠ nmol/L، ئەوا لەکارکەوتنی ئەدرنال ڕەت دەکرێتەوە. ئەگەر پشکنینە کورتەکە نائاسایی بوو، پشکنینی درێژ بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوە لە نێوان سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال و سستبوونی دووەمەکی توێکڵی ئەدرنال. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2021-07-14 |ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=2022-05-27 |وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}</ref> پشکنینی درێژ ١ ملگم تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە) بەکاردەهێنێت. خوێن وەردەگیرێت لە کاتژمێر ١، ٤، ٨، و ٢٤ کاتژمێر دواتر. ئاستی ئاسایی کۆرتیزۆڵی پلازما دەبێت لە ماوەی ٤ کاتژمێردا بگاتە ١,٠٠٠ nmol/L. لە نەخۆشیی ئەدیسۆن سەرەتاییدا، ئاستی کۆرتیزۆڵ لە هەموو قۆناغەکاندا کەم دەبێتەوە، لە کاتێکدا لە سستبوونی دووەمەکی کۆرتیکۆئەدریناڵدا، وەڵامدانەوەیەکی دواکەوتوو بەڵام ئاسایی دەبینرێت. پشکنینی تر لەوانەیە ئەنجام بدرێت بۆ جیاکردنەوەی هۆکارە جیاوازەکانی کەم‌کارکردنی ڕژێنی ئەدرنال، لە نێویاندا ئاستەکانی ڕێنین و هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک، هەروەها وێنەگرتنی پزیشکی – بەگشتی لە شێوەی سۆنار، سی تی سکان یان وێنەگرتنی لەرەلەری موگناتیسی (MRI). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2021-07-14 |ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=2022-05-27 |وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''wasiclinic''. 2021-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-05-27</span></span>.</cite>{{بەستەری مردوو|date=January 2024}} [[Category:Articles with dead external links from January 2024]] [[Category:Articles with permanently dead external links]] <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore=""><span style="white-space: nowrap;">&#x5B;''[[ویکیپیدیا:بەستەری مردوو|<span title=" Dead link tagged January 2024">permanent dead link</span>]]''&#x5D;</span></sup></ref> ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفی (Adrenoleukodystrophy)، و جۆرە سووکەکەی، ئەدرینۆمایلۆنیورۆپاسی، دەبنە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بە هاوبەشی لەگەڵ نیشانە دەمارییەکان. مەزەندە دەکرێت ئەم نەخۆشییانە هۆکاری سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بن لە نزیکەی ٣٥٪ی ئەو نێرینانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆن ئیدیۆپاسیکیان (بەبێ هۆکاری زانراو) تێدا دەستنیشان کراوە و دەبێت لە دەستنیشانکردنی جیاکاری هەر نێرینەیەکدا کە سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالی هەیە ڕەچاو بکرێن. دەستنیشانکردن بە پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دیاریکردنی ترشە چەورییە زنجیرە زۆر درێژەکان (VLCFA). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Laureti S, Casucci G, Santeusanio F, Angeletti G, Aubourg P, Brunetti P |date=February 1996 |title=X-linked adrenoleukodystrophy is a frequent cause of idiopathic Addison's disease in young adult male patients |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=81 |issue=2 |pages=470–474 |doi=10.1210/jcem.81.2.8636252 |pmid=8636252 |doi-access=free}}</ref> == چارەسەر == === هێشتنەوەی باری تەندروستی === چارەسەری نەخۆشیی ئادیسۆن بریتییە لە جێگرتنەوەی کۆرتیزۆڵی ونبوو، هەندێک جار لە شێوەی حەبی هایدرۆکۆرتزۆن، یان حەبی پرێدنیسۆن لە سیستەمێکی ژەمە دەرماندا کە لاسایی خەستییە فیزیۆلۆژییەکانی کۆرتیزۆڵ دەکاتەوە. یان دەکرێت، چارەکی ئەو بڕە لە پرێدنیزۆلۆن بەکاربهێنرێت بۆ هەمان کاریگەریی گلوکۆکۆرتیکۆیدی وەک هایدرۆکۆرتزۆن. چارەسەر بەگشتی بۆ تەواوی تەمەنە. سەرەڕای ئەوەش، زۆر کەس پێویستیان بە فلودرۆکۆرتزۆن هەیە وەک جێگرەوەیەک بۆ ئالدۆستیرۆنی ونبوو. <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=31 March 2022 |ڕێکەوتی سەردان=27 June 2021 |وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. ''The Lecturio Medical Concept Library''. [https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ Archived] from the original on 31 March 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 June</span> 2021</span>.</cite></ref> زۆرجار ئامۆژگاری ئەو کەسانە دەکرێت کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زانیارییان پێ بێت لەسەر خۆیان (بۆ نموونە، لە شێوەی ملوانکەی MedicAlert یان کارتی زانیاری) بۆ ئاگاداریی کارمەندانی فریاگوزاریی پزیشکی کە لەوانەیە پێویست بکات بەدەم پێداویستییەکانیانەوە بچن <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quinkler M, Dahlqvist P, Husebye ES, Kämpe O |date=January 2015 |title=A European Emergency Card for adrenal insufficiency can save lives |journal=European Journal of Internal Medicine |volume=26 |issue=1 |pages=75–76 |doi=10.1016/j.ejim.2014.11.006 |pmid=25498511}}</ref> <ref name="Michels2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Michels A, Michels N |date=April 2014 |title=Addison disease: early detection and treatment principles |url=http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |url-status=live |journal=American Family Physician |volume=89 |issue=7 |pages=563–568 |pmid=24695602 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905194421/http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |archive-date=5 September 2015}}</ref> هەروەها پێشنیار دەکرێت کە دەرزی، سرنج، و فۆرمی دەرزی لێدانی کۆرتیزۆڵ هەڵبگرن بۆ حاڵەتە لەناکاوەکان. <ref name="Michels2014" /> ئامۆژگاری کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت کە بڕی دەرمانەکەیان زیاد بکەن لە ماوەی نەخۆشیدا یان کاتێک نەشتەرگەری یان چارەسەری ددان دەکەن. <ref name="Michels2014" /> پێویستی بە چاودێریی پزیشکیی دەستبەجێ هەیە کاتێک هەوکردنی سەخت، ڕشانەوە، یان سکچوون ڕوودەدات، چونکە ئەم حاڵەتانە دەتوانن ببنە هۆی قەیرانێکی ئەدیسۆن. ئەگەر کەسێک بڕشێتەوە، لەوانەیە لەبری ئەوە پێویستی بە دەرزیی هایدرۆکۆرتزۆن بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 July 2004 |ناونیشان=http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304033716/http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=4 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=28 January 2013}}</ref> ئەوانەی ئاستی ئالدۆستیرۆنیان نزمە لەوانەیە سوود لە سیستەمێکی خۆراکی دەوڵەمەند بە سۆدیۆم ببینن. هەروەها لەوانەیە بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن بەسوود بێت کە بڕی وەرگرتنی کالیسیۆم و ڤیتامین D لە خۆراکدا زیاد بکەن. ژەمە زۆرەکانی کۆرتیکۆستیرۆیدەکان پەیوەندییان هەیە بە فشەڵبوونی ئێسکەوە (osteoporosis) بۆیە لەوانەیە ئەمانە پێویست بن بۆ تەندروستیی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210109222011/https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-01-09 |ڕێکەوتی سەردان=2020-12-03 |وێبگە=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases |زمان=en-US}}</ref> سەرچاوەکانی کالسێوم بریتین لە بەرهەمە سپیاییەکان، سەوزە گەڵادارەکان، و ئاردی دەوڵەمەندکراو لەگەڵ زۆر شتی تردا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180317073525/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-03-17 |ڕێکەوتی سەردان=2024-06-17 |وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref> ڤیتامین D دەتوانرێت لە ڕێگەی خۆر، ماسیی چەور، گۆشتی سوور، و زەردێنەی هێلکەوە بەدەستبهێنرێت لەگەڵ زۆر شتی تردا. هەرچەندە سەرچاوەی زۆر هەن بۆ بەدەستهێنانی ڤیتامین D لە ڕێگەی خۆراکەوە، بەڵام تەواوکەرە خۆراکییەکانیش بژاردەیەکن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210409043137/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-04-09 |ڕێکەوتی سەردان=2024-06-17 |وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref> === قەیران === چارەسەری ستاندارد بریتییە لە دەرزیی ناوخوێنبەری گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان و بڕێکی زۆر لە گیراوەی ناوخوێنبەری خوێیاو (saline) لەگەڵ دێکسترۆز ([[گلووکۆز|گلوکۆز]]). ئەم چارەسەرە بەزۆری باشبوونێکی خێرا دەهێنێت. ئەگەر دەستڕاگەیشتن بە خوێنبەر دەستبەجێ بەردەست نەبێت، دەکرێت دەرزیی گلوکۆکۆرتیکۆید لە ماسولکە بدرێت. کاتێک کەسەکە توانای قوتدانی شلەمەنی و دەرمانی هەبوو لە ڕێگەی دەمەوە، بڕی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان کەم دەکرێتەوە تا دەگاتە ژەمی جێگیر (maintenance dose). ئەگەر ئالدۆستیرۆن کەم بێت، چارەسەری بەردەوامکردن هەروەها ژەمی دەمەکی لە فلودرۆکۆرتزۆن ئەسێتەیت لەخۆ دەگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110426030100/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=26 April 2011 |ڕێکەوتی سەردان=26 November 2010}}</ref> == پێشبینیی پزیشکی == دەرەنجامەکان بەگشتی باشن لە کاتی چارەسەرکردندا. زۆربەی خەڵک دەتوانن چاوەڕوانی ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بکەن. هەر کەسێک کە ئەم نەخۆشییەتی دەبێت چاودێری نیشانەکانی "قەیرانی ئادیسۆن" بکات کاتێک جەستە دەخرێتە ژێر فشارەوە، وەک لە وەرزشی سەختدا یان کاتی نەخۆشکەوتندا، کە ئەمەی دواییان زۆرجار پێویستی بە چارەسەری فریاگوزاری هەیە بە دەرزی ناوخوێنبەر بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکە. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 October 2016 |ڕێکەوتی سەردان=8 October 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx "Addison's disease – Treatment"]. NHS Choices. [https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx Archived] from the original on 9 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 October</span> 2016</span>.</cite></ref> ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زیاتر لە دوو هێندە مەترسیی مردنیان هەیە. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |date=December 2006 |title=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=91 |issue=12 |pages=4849–4853 |doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=16968806 |doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئادیسۆن و شەکرەیان هەیە مەترسی مردنیان نزیکەی چوار هێندە زیاد دەکات بە بەراورد بەو کەسانەی کە تەنها شەکرەیان هەیە. <ref>{{Cite book|url=https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|title=Cushing Syndrome and Primary Adrenal Disorders|vauthors=Chantzichristos D, Persson A, Eliasson B, Miftaraj M, Franzén S, Bergthorsdottir R, Gudbjörnsdottir S, Svensson AM, Johannsson G|date=1 April 2016|publisher=Endocrine Society|series=Meeting Abstracts|chapter=Patients with Diabetes Mellitus Diagnosed with Addison´s Disease Have a Markedly Increased Additional Risk of Death|access-date=9 June 2021|chapter-url=|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609211508/https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|archive-date=9 June 2021}}</ref> ڕێژەی مەترسی بۆ هۆکارەکانی مردن لە نێر و مێدا بە ڕێککەوتی دەکاتە ٢.١٩ و ٢.٨٦. <ref name="Premature mortality in patients wit" /> مردن بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن زۆرجار بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن، نەخۆشییە گوازراوەکان، و وەرەمە پیسەکانەوە (شێرپەنجە) ڕوودەدات، لە نێوان ئەگەرەکانی تردا. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |date=December 2006 |title=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |volume=91 |issue=12 |pages=4849–4853 |doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=16968806 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBergthorsdottirLeonsson-ZachrissonOdénJohannsson2006">Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G (December 2006). [[doi:10.1210/jc.2006-0076|"Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''91''' (12): <span class="nowrap">4849–</span>4853. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jc.2006-0076|10.1210/jc.2006-0076]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16968806 16968806].</cite></ref> لێکۆڵینەوە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە مەترسیی شکان بەهۆی فشەڵبوونی ئێسکیان زیاتر بێت و ڕێژەی لەدەستدانی کارکردنیان بەرزتر بێت، لە نێویاندا مۆڵەتی نەخۆشی و مووچەی خانەنشینی کەمئەندامی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stergianos |first=Stavros |last2=Spelman |first2=Tim |last3=Eriksson |first3=Daniel |last4=Öster |first4=Sara |last5=Björnsdottir |first5=Sigridur |last6=Kämpe |first6=Olle |last7=Skov |first7=Jakob |last8=Bensing |first8=Sophie |date=6 April 2025 |title=Increased risk of osteoporotic fractures and osteoporosis in patients with Addison's disease in Sweden: A nationwide population-based cohort study |journal=Journal of Internal Medicine |volume=297 |issue=5 |pages=518–531 |doi=10.1111/joim.20085 |pmc=12033000 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stergianos |first=Stavros |last2=Everhov |first2=Åsa H |last3=Söderling |first3=Jonas |last4=Bergthorsdottir |first4=Ragnhildur |last5=Wahlberg |first5=Jeanette |last6=Skov |first6=Jakob |last7=Bensing |first7=Sophie |date=3 March 2025 |title=Income and work loss in patients with Addison's disease: a nationwide population-based study |journal=European Journal of Endocrinology |volume=192 |issue=3 |pages=170–179 |doi=10.1093/ejendo/lvaf022 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Stergianos |first=Stavros |last2=Everhov |first2=Åsa H |last3=Söderling |first3=Jonas |last4=Skov |first4=Jakob |last5=Bensing |first5=Sophie |date=30 December 2025 |title=Work Loss and Income Before and After Diagnosis of Addison's Disease: A Population-Based Longitudinal Study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism |doi=10.1210/clinem/dgaf696 |doi-access=free}}</ref> == پەتاناسی == ڕێژەی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی ئادیسۆن لە دانیشتووانی مرۆڤدا هەندێک جار بە یەک لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک دەخەمڵێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070624044454/http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=24 June 2007 |ڕێکەوتی سەردان=25 July 2007}}</ref> هەندێکی تر ژمارەکە لە ٤٠-١٤٤ حاڵەت بۆ هەر ملیۆنێک دانیشتوو دادەنێن (١/٢٥,٠٠٠–١/٧,٠٠٠). <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=May 2014 |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 March 2016 |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. [[National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases]]. May 2014. [https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare Archived] from the original on 13 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref name="emedicinemed42">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.emedicine.com/med/topic42.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070707033739/http://www.emedicine.com/med/topic42.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=7 July 2007 |ڕێکەوتی سەردان=25 July 2007}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-06-22 |ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002152346/https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2020-10-02 |ڕێکەوتی سەردان=2020-10-14 |وێبگە=nhs.uk}}</ref> نەخۆشیی ئادیسۆن دەتوانێت کاربکاتە سەر کەسانی هەر تەمەنێک، ڕەگەزێک، یان نەتەوەیەک، بەڵام بەگشتی لە پێگەیشتووانی نێوان ٣٠ بۆ ٥٠ ساڵاندا دەردەکەوێت. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book|title=Autoimmune Diseases of the Endocrine System|vauthors=Volpé R|publisher=CRC Press|year=1990|isbn=978-0-8493-6849-3|page=299}}</ref> توێژینەوەکان هیچ ئامادەییەکی بەرچاویان لەسەر بنەمای نەتەوەیی نیشان نەداوە. <ref name="emedicinemed42" /> نزیکەی ٧٠٪ی دەستنیشانکردنی نەخۆشیی ئادیسۆن بەهۆی کاردانەوەکانی بەرگریی خۆکارەوە ڕوودەدەن، کە زیان بە توێکڵی ئەدرنال دەگەیەنن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-06-15 |ڕێکەوتی سەردان=2020-12-01 |وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref> == مێژوو == نەخۆشیی ئادیسۆن بە ناوی تۆماس ئادیسۆنەوە ناونراوە، ئەو پزیشکە بەریتانییەی کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٥٥ لە پەڕتووکی (سەبارەت بە کاریگەرییە دەستووری و ناوخۆییەکانی نەخۆشیی کەپسوولەکانی ئەدرنال) وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref>{{Cite book|url=http://www.wehner.org/addison/x1.htm|title=On The Constitutional And Local Effects Of Disease Of The Supra-Renal Capsules|vauthors=Addison T|publisher=Samuel Highley|year=1855|location=London|author-link=Thomas Addison|archive-url=https://web.archive.org/web/20050414034113/http://www.wehner.org/addison/x1.htm|archive-date=14 April 2005|url-status=usurped}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Bancos |first=Irina |last2=Hahner |first2=Stefanie |last3=Tomlinson |first3=Jeremy |last4=Arlt |first4=Wiebke |date=2014-08-03 |title=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |journal=The Lancet Diabetes & Endocrinology |volume=3 |issue=3 |pages=216–226 |doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |issn=2213-8587 |pmid=25098712}}</ref> لە بنەڕەتدا بە "melasma suprarenale" وەسفی کرد، بەڵام دواتر پزیشکان لە پێناو ڕێزلێنان لە دۆزینەوەکەی ئادیسۆن ناوی "نەخۆشیی ئادیسۆن"یان لێنا. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281|title=Physician and Surgeon|date=1885|publisher=Keating & Bryant|access-date=2020-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240701041905/https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281#v=onepage&q&f=false|archive-date=2024-07-01|url-status=live}}</ref> هەرچەندە هەر شەش نەخۆشەکە کە لەلایەن ئادیسۆنەوە پشکنینیان بۆ کرا لە ساڵی ١٨٥٥ هەموویان سیلی ئەدرنالیان هەبوو، <ref name="pmid18591375">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Patnaik MM, Deshpande AK |date=May 2008 |title=Diagnosis--Addison's disease secondary to tuberculosis of the adrenal glands |journal=Clinical Medicine & Research |volume=6 |issue=1 |page=29 |doi=10.3121/cmr.2007.754a |pmc=2442022 |pmid=18591375}}</ref> زاراوەی "نەخۆشیی ئادیسۆن" ئاماژە نییە بۆ پرۆسەی نەخۆشییەکی بنەڕەتی. حاڵەتەکە لە سەرەتادا وەک جۆرێک لە کەمخوێنی کە پەیوەستە بە ڕژێنەکانی ئەدرنالوە دادەنرا. لەبەر ئەوەی لەو کاتەدا زانیارییەکی کەم هەبوو سەبارەت بە ڕژێنەکانی ئەدرنال (کە ئەوکات پێیان دەوترا "کەپسوولەکانی ئەدرنال")، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن کە وەسفی حاڵەتەکەی دەکرد تێگەیشتنێکی دابڕاو بوو. کاتێک ئەرکی ئەدرنال زیاتر ناسرا، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن وەک بەشدارییەکی گرنگی پزیشکی و نموونەیەکی کلاسیکی چاودێریی وردی پزیشکی ناسرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bishop PM |date=January 1950 |title=The history of the discovery of Addison's disease |journal=Proceedings of the Royal Society of Medicine |volume=43 |issue=1 |pages=35–42 |doi=10.1177/003591575004300105 |pmc=2081266 |pmid=15409948}}</ref> سیل لە ڕابردوودا هۆکارێکی سەرەکیی نەخۆشیی ئادیسۆن و لەکارکەوتنی کتوپڕی ئەدرنال بوو لە جیهاندا. ئەمڕۆش وەک هۆکارێکی سەرەکی دەمێنێتەوە لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2022-06-15 |ڕێکەوتی سەردان=2020-12-01 |وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref> سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، جۆن ئێف. کێنەدی (١٩١٧-١٩٦٣) بە درێژایی ژیانی بەدەست ئاڵۆزکارییەکانی نەخۆشیی ئادیسۆنەوە دەیناڵاند، لە نێویاندا لە کاتی سەرۆکایەتییەکەشیدا، <ref>{{Cite book|last=Tapper|first=Jake|title=Original Sin: President Biden's Decline, Its Cover-Up, and His Disastrous Choice to Run Again|last2=Thompson|first2=Alex|date=May 20, 2025|publisher=Penguin Press|isbn=979-8-217-06067-2|edition=1st|location=New York|pages=51|language=en}}</ref> کە بووە هۆی ماندوێتی و تاریکبوونی ڕەنگی پێستی دەموچاوی. لەوانەیە ئەو بەناوبانگترین حاڵەتی ناسراو بێت. هێلین ڕێدیش نەخۆشیی ئەدیسۆن هەبوو. ڕۆماننووس جەین ئۆستین، کە وەسفی خۆی بۆ نەخۆشییەکەی بریتی بوو لەوەی کە "بۆ هەموو ڕەنگێکی هەڵە" دەگۆڕا، لەلایەن مێژوونووسی پزیشکی زاکاری کۆپەوە پێشنیار کرا کە بەدەست نەخۆشیی ئادیسۆنەوە ناڵاندوویەتی. == ئاژەڵەکانی تر == کەم‌ کارکردنی توێکڵی ئەدرنال (Hypoadrenocorticism) لە سەگەکاندا باو نییە، <ref name="Klein 2010">{{cite journal |vauthors=Klein SC, Peterson ME |date=January 2010 |title=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |volume=51 |issue=1 |pages=63–69 |pmc=2797351 |pmid=20357943}}</ref> و لە پشیلەکاندا دەگمەنە، کە کەمتر لە ٤٠ حاڵەتی ناسراوی پشیلە لە سەرانسەری جیهاندا هەیە، لەو کاتەوەی بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٣ دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{cite book|title=Feline Emergency & Critical Care Medicinem|vauthors=Drobatz KJ, Costello MF|date=2010|publisher=Blackwell Publ|location=Ames, Iowa|pages=422–424}}</ref><ref>{{cite book|title=The Feline Patient|vauthors=Tofte KL|date=2018|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-119-26903-8|veditors=Norsworthy GD|page=324|chapter=Chapter 111. Hypoadrenocorticism}}</ref> حاڵەتی تاکەکەسی ڕاپۆرت کراون لە سەگێکی ئاویی خۆڵەمێشی (grey seal)، <ref>{{cite conference|vauthors=Stringfield CE, Garne M, Holshuh HJ|title=Addison's disease in a gray seal (''Halichoerus grypus'')|url=https://www.vin.com/doc/?id=3980844|conference=International Association for Aquatic Animal Medicine Proceedings|year=2000|access-date=2018-08-25|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827205432/https://www.vin.com/apputil/content/defaultadv1.aspx?id=3980844&pid=11125&|url-status=live}}</ref> پاندای سوور، <ref>{{cite news|vauthors=Sohn P|title=Endangered red panda dies at Chattanooga Zoo|url=https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|access-date=25 August 2018|work=Times Free Press|date=10 February 2012|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826005030/https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|url-status=live}}</ref> شەمشەمەکوێرەی فڕیوی ڕێوی (flying fox)، <ref>{{cite journal |vauthors=Brock AP, Hall NH, Cooke KL, Reese DJ, Emerson JA, Wellehan JF |date=June 2013 |title=Diagnosis and management of atypical hypoadrenocorticism in a variable flying fox (Pteropus hypomelanus) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |volume=44 |issue=2 |pages=517–519 |doi=10.1638/2012-0276R2.1 |pmid=23805580 |s2cid=38918707}}</ref> و تەمەڵێک (sloth). <ref>{{cite journal |vauthors=Kline S, Rooker L, Nobrega-Lee M, Guthrie A |date=March 2015 |title=Hypoadrenocorticism (Addison's disease) in a Hoffmann's two-toed sloth (Choloepus hoffmanni) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |volume=46 |issue=1 |pages=171–174 |doi=10.1638/2014-0003R2.1 |pmid=25831596 |s2cid=20775341}}</ref> لە سەگەکاندا، کەم‌کارکردنی توێکڵی ئەدرنال لە چەندین جۆردا دەستنیشان کراوە. <ref name="Klein 20102">{{cite journal |vauthors=Klein SC, Peterson ME |date=January 2010 |title=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |volume=51 |issue=1 |pages=63–69 |pmc=2797351 |pmid=20357943}}</ref> نیشانە ناڕوونەکان، کە دێن و دەچن، دەتوانن ببنە هۆی دواکەوتن لە ناسینەوەی بوونی نەخۆشییەکە. <ref name="Scott-Moncrieff 2015">{{cite book|title=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|date=2015|publisher=Saunders Elsevier|isbn=978-1-4557-4456-5|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|pages=485–520|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> پێدەچێت سەگە مێینەکان زیاتر تووش ببن وەک لە سەگە نێرینەکان، هەرچەندە لەوانەیە ئەمە لە هەموو جۆرەکاندا وابنەبێت. <ref name="Scott-Moncrieff 20152">{{cite book|title=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|date=2015|publisher=Saunders Elsevier|isbn=978-1-4557-4456-5|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|pages=485–520|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Boag AM, Catchpole B |date=December 2014 |title=A review of the genetics of hypoadrenocorticism |url=http://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |url-status=live |journal=Topics in Companion Animal Medicine |volume=29 |issue=4 |pages=96–101 |doi=10.1053/j.tcam.2015.01.001 |pmid=25813849 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928064001/https://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |archive-date=2022-09-28 |access-date=2023-01-03}}</ref> نەخۆشییەکە زۆرتر لەو سەگانەدا دەستنیشان دەکرێت کە گەنجن یان تەمەنیان مامناوەندە، بەڵام دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا لە ٤ مانگییەوە تا ١٤ ساڵی ڕووبدات. <ref name="Scott-Moncrieff 20153">{{cite book|title=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|date=2015|publisher=Saunders Elsevier|isbn=978-1-4557-4456-5|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|pages=485–520|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> چارەسەرکردنی کەم‌کارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەبێت ئەو هۆرمۆنانە جێگرەوە بکات (کۆرتیزۆڵ و ئالدۆستیرۆن) کە سەگەکە ناتوانێت خۆی بەرهەمیان بهێنێت. <ref name="Lathan 2018">{{cite journal |vauthors=Lathan P, Thompson AL |date=2018 |title=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |volume=9 |pages=1–10 |doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=6055912 |pmid=30050862 |doi-access=free}}</ref> ئەمە بەدەست دەهێنرێت یان بە چارەسەری ڕۆژانە بە فلودرۆکۆرتزۆن، یان بە دەرزی مانگانە بە دیسۆکسیکۆرتیکۆستێرۆن پیڤالەیت (DOCP) و چارەسەری ڕۆژانە بە گلوکۆکۆرتیکۆیدێک، وەکو پرێدنیسۆن. <ref name="Lathan 20182">{{cite journal |vauthors=Lathan P, Thompson AL |date=2018 |title=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |volume=9 |pages=1–10 |doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=6055912 |pmid=30050862 |doi-access=free}}</ref> چەندین پشکنینی خوێنی بەدواداچوون پێویستن بۆ ئەوەی ژەمە دەرمانەکە ڕێکبخرێت تا سەگەکە بڕی دروستی چارەسەرەکە وەردەگرێت، چونکە ئەو دەرمانانەی کە لە چارەسەری کەم‌کارکردنی توێکڵی ئەدرنالدا بەکاردەهێنرێن دەتوانن ببنە هۆی تینوویەتی و میزکردنی لەڕادەبەدەر ئەگەر بە کەمترین ژەمی کاریگەر نەنووسرێن. <ref name="Lathan 20184">{{cite journal |vauthors=Lathan P, Thompson AL |date=2018 |title=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |volume=9 |pages=1–10 |doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=6055912 |pmid=30050862 |doi-access=free}}</ref> لە پێشبینیکردنی دۆخە پڕ فشارەکان، وەک مانەوە لە شوێنی بەخێوکردنی سەگ، سەگەکان پێویستیان بە ژەمێکی زیادکراوی پرێدنیسۆن هەیە. <ref name="Lathan 20183">{{cite journal |vauthors=Lathan P, Thompson AL |date=2018 |title=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |volume=9 |pages=1–10 |doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=6055912 |pmid=30050862 |doi-access=free}}</ref> چارەسەری بەردەوام بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، بەڵام پێشبینی پزیشکی بۆ سەگەکانی تووشبوو بە کەم‌کارکردنی توێکڵی ئەدرنال زۆر باشە. <ref name="Scott-Moncrieff 20154">{{cite book|title=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|date=2015|publisher=Saunders Elsevier|isbn=978-1-4557-4456-5|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|pages=485–520|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> زانکۆی ویلایەتی میشیگان لێکۆڵینەوەیەکی ئەنجامداوە کە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەی گەیشتن بە کەمترین ژەمی کاریگەر بە سەلامەتی دەکات. ئەمە دەبێت بە هێواشی بەپێی کات بکرێت، بۆ ئەوەی قەیران ڕوونەدات. نابێت هەرگیز دەرمانەکان لەپڕ بوەستێنرێن، چونکە ئەمە بە خێرایی کێشەی پزیشکیی سەخت دروست دەکات. کەم‌کارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەتوانێت لە پشیلەکانیشدا ڕووبدات بەڵام زۆر دەگمەنە. بەزۆری بەهۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. پشکنینی هاندانی ACTH بەکاردەهێنرێت بۆ دەستنیشانکردنی حاڵەتەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804080508/https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2024-08-04 |ڕێکەوتی سەردان=2024-10-31}}</ref> == سەرچاوەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> [[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 58dhyw7zyc63aq6w4bcn3k7qjc2d2yi 1 296891 1593287 2026-06-22T21:22:53Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593287 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[کورتەباڵایی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593286 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170806130925/http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx بۆ http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210510232841/https://www.littlepeopleoftheworld.org/ بۆ https://www.littlepeopleoftheworld.org/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210505200836/https://littlepeopleofcanada.com/ بۆ http://www.littlepeopleofcanada.com/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٢٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) elt1x5i95bu3depb295dw64fw8c12ke 1 296892 1593294 2026-06-22T22:41:02Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593294 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆزیا سلۆبۆدا (میترۆی کازان)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593293 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20120719230520/http://inkazan.ru/vsyo-taki-kozya/ گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20250922170237/https://inkazan.ru/vsyo-taki-kozya/ لە http://inkazan.ru/vsyo-taki-kozya/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٤١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) r8vm7wrvoisl6cjiggdp4fnrqomiz4r 1 296893 1593296 2026-06-22T23:02:29Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593296 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593295 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20121209061124/http://www.nakhchivan.az/portal-en/index-22.htm گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20120428185344/http://www.nakhchivan.az/portal-en/index-22.htm لە http://www.nakhchivan.az/portal-en/index-22.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٠٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) apzcmga9v2zns5ehrliqvtce16oztfu 3 296895 1593306 2026-06-22T23:36:16Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1593306 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢٣:٣٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) pgeppir95zjqp3kzqyojv3vcm79ngic 0 296896 1593297 2026-06-22T23:03:01Z محمد محسن 90 59391 دروستکردنی وتاری نوێ + سەرچاوە 1593297 wikitext text/x-wiki {{جاڕی لێوردبوونەوە}} '''میللەت محەمەد''' (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە دھۆک) نووسەر و شاعیری کوردە. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە نووسین کردووە.<ref name="hevgirtin">[https://hevgirtin.com/ku/نڤیسەر/میللەت-محەمەد میللەت محەمەد]. ''ھەڤگرتن''.</ref> == ژیان و کار == میللەت محەمەد لە بواری چیرۆک و ڕۆمان و شیعردا دەنووسێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر لە گەڕی ٢٧ەمدا بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان» وەرگرتووە.<ref name="gelawêj">[https://www.pukmedia.com/KS/Details/202657 خەڵاتی گەلاوێژ بەسەر براوەکانی گەڕی ٢٧دا دابەشکرا]. ''PUKMEDIA''. ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤</ref> == بەرھەمەکان == # ''د ماڵبچویکی ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''، ٢٠١٦<ref>«Kovara Peyv 74 Bihara 2017». ''calameo.com''.</ref> # ''ئاخبرینۆس''، ٢٠١٨. ISBN 978-9922-21-622-5<ref name="ISBNiraq1">«ئاخبرینوس». ''ISBNiraq.org''.</ref><ref name="LOC1">Mohammed, Mllat (2018). ''ئاخبرینوس''. Library of Congress.</ref> # ''گەشتا داعشێن فۆراتێ''، ٢٠١٩<ref name="LOC2">Miḧemed, Millet (2019). ''Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman''. Library of Congress.</ref> # ''ئولیڤیا''، ٢٠٢٠<ref name="LOC3">«Ulîvya : r̄oman». ''Library of Congress''.</ref> # ''نامە بۆ بتنێبوونێ''، ٢٠٢١<ref name="WorldCat1">«نامە بۆ بتنێبوونێ». ''WorldCat''.</ref> == خەڵات == * خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر، گەڕی ٢٧، ٢٠٢٤، بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان»<ref name="gelawêj" /> == سەرچاوەکان == {{پێڕستی سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://ku.wikipedia.org/wiki/Milet_Mihemed میللەت محەمەد] لە ویکیپیدیای کورمانجی * [https://www.wikidata.org/wiki/Q123248063 میللەت محەمەد] لە ویکیدراوە [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی دھۆک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی گەلاوێژ]] butoegxpmdcqx3vvx3njtk0m55age3x 1593302 1593297 2026-06-22T23:29:11Z Sakura emad 42467 داواکردنی سڕینەوەی خێرا ([[وپ:پسخ#و٧|پسخ و٧]]). 1593302 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧|ئاگاداری=بەڵێ}} {{جاڕی لێوردبوونەوە}} '''میللەت محەمەد''' (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە دھۆک) نووسەر و شاعیری کوردە. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە نووسین کردووە.<ref name="hevgirtin">[https://hevgirtin.com/ku/نڤیسەر/میللەت-محەمەد میللەت محەمەد]. ''ھەڤگرتن''.</ref> == ژیان و کار == میللەت محەمەد لە بواری چیرۆک و ڕۆمان و شیعردا دەنووسێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر لە گەڕی ٢٧ەمدا بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان» وەرگرتووە.<ref name="gelawêj">[https://www.pukmedia.com/KS/Details/202657 خەڵاتی گەلاوێژ بەسەر براوەکانی گەڕی ٢٧دا دابەشکرا]. ''PUKMEDIA''. ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤</ref> == بەرھەمەکان == # ''د ماڵبچویکی ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''، ٢٠١٦<ref>«Kovara Peyv 74 Bihara 2017». ''calameo.com''.</ref> # ''ئاخبرینۆس''، ٢٠١٨. ISBN 978-9922-21-622-5<ref name="ISBNiraq1">«ئاخبرینوس». ''ISBNiraq.org''.</ref><ref name="LOC1">Mohammed, Mllat (2018). ''ئاخبرینوس''. Library of Congress.</ref> # ''گەشتا داعشێن فۆراتێ''، ٢٠١٩<ref name="LOC2">Miḧemed, Millet (2019). ''Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman''. Library of Congress.</ref> # ''ئولیڤیا''، ٢٠٢٠<ref name="LOC3">«Ulîvya : r̄oman». ''Library of Congress''.</ref> # ''نامە بۆ بتنێبوونێ''، ٢٠٢١<ref name="WorldCat1">«نامە بۆ بتنێبوونێ». ''WorldCat''.</ref> == خەڵات == * خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر، گەڕی ٢٧، ٢٠٢٤، بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان»<ref name="gelawêj" /> == سەرچاوەکان == {{پێڕستی سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://ku.wikipedia.org/wiki/Milet_Mihemed میللەت محەمەد] لە ویکیپیدیای کورمانجی * [https://www.wikidata.org/wiki/Q123248063 میللەت محەمەد] لە ویکیدراوە [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی دھۆک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی گەلاوێژ]] 9ynxc7gzvd4yapg2x4vye5t0zxj1jil 1593308 2026-06-22T23:40:28Z محمد محسن 90 59391 دروستکردنەوەی وتاری سڕاوە + زیادکردنی سەرچاوەی باوەڕپێکراو: خەڵاتی گەلاوێژ، Library of Congress 1593308 wikitext text/x-wiki {{جاڕی لێوردبوونەوە}} '''میللەت محەمەد''' (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە دھۆک) نووسەر و شاعیری کوردە. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە نووسین کردووە.<ref name="hevgirtin">[https://hevgirtin.com/ku/نڤیسەر/میللەت-محەمەد میللەت محەمەد]. ''ھەڤگرتن''.</ref> == ژیان و کار == میللەت محەمەد لە بواری چیرۆک و ڕۆمان و شیعردا دەنووسێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر لە گەڕی ٢٧ەمدا بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان» وەرگرتووە.<ref name="gelawêj">[https://www.pukmedia.com/KS/Details/202657 خەڵاتی گەلاوێژ بەسەر براوەکانی گەڕی ٢٧دا دابەشکرا]. ''PUKMEDIA''. ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤</ref> == بەرھەمەکان == # ''د ماڵبچویکی ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''، ٢٠١٦<ref>«Kovara Peyv 74 Bihara 2017». ''calameo.com''.</ref> # ''ئاخبرینۆس''، ٢٠١٨. ISBN 978-9922-21-622-5<ref name="ISBNiraq1">«ئاخبرینوس». ''ISBNiraq.org''.</ref><ref name="LOC1">Mohammed, Mllat (2018). ''ئاخبرینوس''. Library of Congress.</ref> # ''گەشتا داعشێن فۆراتێ''، ٢٠١٩<ref name="LOC2">Miḧemed, Millet (2019). ''Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman''. Library of Congress.</ref> # ''ئولیڤیا''، ٢٠٢٠<ref name="LOC3">«Ulîvya : r̄oman». ''Library of Congress''.</ref> # ''نامە بۆ بتنێبوونێ''، ٢٠٢١<ref name="WorldCat1">«نامە بۆ بتنێبوونێ». ''WorldCat''.</ref> == خەڵات == * خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر، گەڕی ٢٧، ٢٠٢٤، بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان»<ref name="gelawêj" /> == سەرچاوەکان == {{پێڕستی سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://ku.wikipedia.org/wiki/Milet_Mihemed میللەت محەمەد] لە ویکیپیدیای کورمانجی * [https://www.wikidata.org/wiki/Q123248063 میللەت محەمەد] لە ویکیدراوە [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی دھۆک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی گەلاوێژ]] butoegxpmdcqx3vvx3njtk0m55age3x 1593312 1593308 2026-06-22T23:56:57Z Sakura emad 42467 شائەمراز 1593312 wikitext text/x-wiki '''میللەت محەممەد''' (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە دھۆک) نووسەر و شاعیری کوردە. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە نووسین کردووە.<ref name="hevgirtin">[https://hevgirtin.com/ku/نڤیسەر/میللەت-محەمەد میللەت محەممەد]. ''ھەڤگرتن''.</ref> == ژیان و کار == میللەت محەممەد لە بواری چیرۆک و ڕۆمان و شیعردا دەنووسێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر لە گەڕی ٢٧ەمدا بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان» وەرگرتووە.<ref name="gelawêj">[https://www.pukmedia.com/KS/Details/202657 خەڵاتی گەلاوێژ بەسەر براوەکانی گەڕی ٢٧دا دابەشکرا]. ''PUKMEDIA''. ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤</ref> == بەرھەمەکان == # ''د ماڵبچویکی ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''، ٢٠١٦<ref>«Kovara Peyv 74 Bihara 2017». ''calameo.com''.</ref> # ''ئاخبرینۆس''، ٢٠١٨. ISBN 978-9922-21-622-5<ref name="ISBNiraq1">«ئاخبرینوس». ''ISBNiraq.org''.</ref><ref name="LOC1">Mohammed, Mllat (2018). ''ئاخبرینوس''. Library of Congress.</ref> # ''گەشتا داعشێن فۆراتێ''، ٢٠١٩<ref name="LOC2">Miḧemed, Millet (2019). ''Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman''. Library of Congress.</ref> # ''ئولیڤیا''، ٢٠٢٠<ref name="LOC3">«Ulîvya: r̄oman". ''Library of Congress''.</ref> # ''نامە بۆ بتنێبوونێ''، ٢٠٢١<ref name="WorldCat1">«نامە بۆ بتنێبوونێ». ''WorldCat''.</ref> == خەڵات == * خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر، گەڕی ٢٧، ٢٠٢٤، بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان»<ref name="gelawêj"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [[:ku:Milet Mihemed|میللەت محەممەد]] لە ویکیپیدیای کورمانجی * [//www.wikidata.org/wiki/Q123248063 میللەت محەممەد] لە ویکیدراوە [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی دھۆک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی گەلاوێژ]] 9u4r7ht37zab3rq09vkyn7ab8mdx26b 1 296898 1593319 2026-06-23T00:11:50Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593319 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کۆڕبەندی ئاشتی و ئاسایشی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593318 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231122103239/https://kurdistanchronicle.com/babat/2812 بۆ https://kurdistanchronicle.com/babat/2812 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:١١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) f6ssh6skjst0hnqh295mbcx8d5ftmvl 0 296899 1593335 2026-06-23T06:28:29Z 1silent scientist 51740 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1341211675|Operation Dawn 5]]» 1593335 wikitext text/x-wiki .... == سەرچاوەکان == 1z8ofq2hqi3k1pgwvgj8zt3spythu8s 1593336 1593335 2026-06-23T06:31:14Z 1silent scientist 51740 1593336 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥» |partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]] |image=Shatt al arab.png |image_size=200px |caption= |date=١٦–٢٠ی شوباتی ١٩٨٤<ref>{{cite book |last1=Razoux |first1=Pierre |title=The Iran-Iraq War |date=2015 |publisher=Harvard University Press, 2015 |isbn=978-0674915718 |page=262 |url=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref><br />(٥ ڕۆژ) |place=[[بەسرە]]، باشووری ڕۆژھەڵاتی [[عێراق]] |territory=عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست |result=سەرکەوتنی عێراق * سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران (ئێران لە ئامانجەکەی شکستی ھێنا بەڵام دەستکەوتی بچووکی لە زەوییە بێسوودەکاندا بەدەستھێنا) * سەرکەوتنی بەرگریی عێراق (عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست) |combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}} |combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}} |combatant3= |commander1= |commander2= |commander3= |strength1=٢ فەیلەقی سوپا (نزیکەی؛ ٩٠،٠٠٠–١٠٠،٠٠٠ سەرباز) |strength2=١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]] |strength3= |casualties1=٢٥،٠٠٠ |casualties2=٥٠،٠٠٠ |casualties3= |notes= }} لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی ١٩٨٤، [[ئێران]] گەورەترین ھێرشی تا ئەو کاتە دەست پێ کرد بە ناوی '''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥'''، کە بە '''ئۆپەراسیۆنی وەلفەجر-٥''' ناسراوە. ئامانجی ھێرشەکە جیاکردنەوەی فەیلەقی ٤ی سوپا و فەیلەقی ٦ی سوپای [[عێراق]] بوو لە نێوان [[بەسرە]] و [[قورنە]]، و ئەگەر سەرکەوتوو بوایە، بەرەو دەوروبەر یان تەنانەت خودی شاری بەسرە دەڕۆیشتن. ئەم شەڕە لە نێوان [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]]، [[بەسیج]] و [[سوپای عێراق]] ڕوویدا. لە قۆناغی سەرەتاییدا، ھێزێکی مەزەندەکراو بە ١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ پاسداران و بەسیج، بە بەکارھێنانی بەلەمە بزوێنەردارە بچووکەکان و دواتر بە پێ بەرەو ئامانجەکە ڕۆیشتن، پاشان بە بەکارھێنانی تاکتیکی شەپۆلی مرۆیی ھێرشیان کرد و لە ھەندێک شوێندا گەیشتنە چەند کیلۆمەترێک لە ڕێگای ستراتیژیی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]. بەڵام [[ئێران]]ییەکان کەمیی تۆپخانە، پاڵپشتی ئاسمانی و پاراستنی زرێپۆشیان ھەبوو، لە کاتێکدا عێراقییەکان بە باشی پڕچەک کرابوون و لە پێگەی بەھێزی قایمکراودا بوون.<ref>{{cite web|url=http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|title=iranian.ws -&nbsp;Iranian Resources and Information.|publisher=|access-date=2009-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20141217033826/http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|archive-date=2014-12-17|url-status=dead}}</ref> سوپاکان زیانی گیانی زۆریان لە یەکتری دا و [[ئێران]]ییەکان نەیانتوانی ئامانجەکەیان بپێکن. ئەم ئۆپەراسیۆنە گەورەترینی ئۆپەراسیۆنەکانی بەرەبەیان بوو. == سەرچاوەکان == 03tae2itm6v723p294y34jmuqovi3kv 1593337 1593336 2026-06-23T06:31:52Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1593337 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥» |partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]] |image=Shatt al arab.png |image_size=200px |caption= |date=١٦–٢٠ی شوباتی ١٩٨٤<ref>{{cite book |last1=Razoux |first1=Pierre |title=The Iran-Iraq War |date=2015 |publisher=Harvard University Press, 2015 |isbn=978-0674915718 |page=262 |url=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref><br />(٥ ڕۆژ) |place=[[بەسرە]]، باشووری ڕۆژھەڵاتی [[عێراق]] |territory=عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست |result=سەرکەوتنی عێراق * سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران (ئێران لە ئامانجەکەی شکستی ھێنا بەڵام دەستکەوتی بچووکی لە زەوییە بێسوودەکاندا بەدەستھێنا) * سەرکەوتنی بەرگریی عێراق (عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست) |combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}} |combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}} |combatant3= |commander1= |commander2= |commander3= |strength1=٢ فەیلەقی سوپا (نزیکەی؛ ٩٠،٠٠٠–١٠٠،٠٠٠ سەرباز) |strength2=١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]] |strength3= |casualties1=٢٥،٠٠٠ |casualties2=٥٠،٠٠٠ |casualties3= |notes= }} لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی ١٩٨٤، [[ئێران]] گەورەترین ھێرشی تا ئەو کاتە دەست پێ کرد بە ناوی '''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥'''، کە بە '''ئۆپەراسیۆنی وەلفەجر-٥''' ناسراوە. ئامانجی ھێرشەکە جیاکردنەوەی فەیلەقی ٤ی سوپا و فەیلەقی ٦ی سوپای [[عێراق]] بوو لە نێوان [[بەسرە]] و [[قورنە]]، و ئەگەر سەرکەوتوو بوایە، بەرەو دەوروبەر یان تەنانەت خودی شاری بەسرە دەڕۆیشتن. ئەم شەڕە لە نێوان [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]]، [[بەسیج]] و [[سوپای عێراق]] ڕوویدا. لە قۆناغی سەرەتاییدا، ھێزێکی مەزەندەکراو بە ١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ پاسداران و بەسیج، بە بەکارھێنانی بەلەمە بزوێنەردارە بچووکەکان و دواتر بە پێ بەرەو ئامانجەکە ڕۆیشتن، پاشان بە بەکارھێنانی تاکتیکی شەپۆلی مرۆیی ھێرشیان کرد و لە ھەندێک شوێندا گەیشتنە چەند کیلۆمەترێک لە ڕێگای ستراتیژیی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]. بەڵام [[ئێران]]ییەکان کەمیی تۆپخانە، پاڵپشتی ئاسمانی و پاراستنی زرێپۆشیان ھەبوو، لە کاتێکدا عێراقییەکان بە باشی پڕچەک کرابوون و لە پێگەی بەھێزی قایمکراودا بوون.<ref>{{cite web|url=http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|title=iranian.ws -&nbsp;Iranian Resources and Information.|publisher=|access-date=2009-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20141217033826/http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|archive-date=2014-12-17|url-status=dead}}</ref> سوپاکان زیانی گیانی زۆریان لە یەکتری دا و [[ئێران]]ییەکان نەیانتوانی ئامانجەکەیان بپێکن. ئەم ئۆپەراسیۆنە گەورەترینی ئۆپەراسیۆنەکانی بەرەبەیان بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠}} dqdsux5l2sp3fa321ell9bemj5stbei 0 296900 1593338 2026-06-23T06:33:13Z 1silent scientist 51740 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1351671783|Operation Dawn 6]]» 1593338 wikitext text/x-wiki .... bf6m5c1gqsak25jvlubmdxpc08kj0co 1593339 1593338 2026-06-23T06:37:00Z 1silent scientist 51740 1593339 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦» |partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]] |image= |caption= |date=٢٢–٢٤ی شوباتی ١٩٨٤ |place=ناوچەی ڕۆژھەڵاتی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]] |causus= |territory=زەوییەک بە ڕووبەری ٥ بە ١٠ میل دەستی بەسەردا گیرا، بەڵام نەگەیشتنە ئامانجی ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە |result=سەرکەوتنی [[عێراقی بەعس|عێراق]] *سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران *بەرگریی سەرکەوتووی عێراق |combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}} |combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}} |strength1=~١٤٠،٠٠٠ |strength2=٥٠٠،٠٠٠ |strength3= |casualties1= مامناوەند |casualties2= زۆر |casualties3= |notes= }} '''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦''' ({{بە فارسی|عملیات والفجر ۶}}) ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی بوو کە لەلایەن ھێزەکانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە دژی ھێزە چەکدارەکانی [[عێراق]]ی [[سەددام حوسێن]] ئەنجام درا. لە ٢٢ تا ٢٤ی شوباتی ١٩٨٤ بەردەوام بوو و لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]، بەشێک بوو لە ئۆپەراسیۆنێکی ستراتیژیی گەورەتر بۆ کۆنترۆڵکردنی بەشێک لە [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]، بەمەش دوو گرنگترین شاری عێراقی لە یەکتر بڕی، و ھەڕەشەی لەو تۆڕە دەکرد کە پێداویستیی بۆ سوپای عێراق لە ھێڵی پێشەوە دابین دەکرد. [[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک بەرزایی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێراکە، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ بۆ ئەوە داڕێژرابوو کە سوود لەو دەستبەسەرداگرتنەی ئێرانییەکان وەربگرێت بە پێشڕەویکردن بەرەو ڕێگای خێراکە. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە ڕووبەڕووی بەرگریی عێراق بووەوە کە لە بەرامبەر ھەموو ھێرشەکاندا وەستا، و ئێرانییەکان تەنھا دوای دوو ڕۆژ کۆتایییان بە ھێرشەکە ھێنا. ئەمەش بووە ھۆی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]، کە دووبارە جەختکردنەوەی ھێرشەکانی ئێران بوو بۆ سەر بەسرە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ. ==پێشەکیی ئۆپەراسیۆنەکە== شکستی پێنج ھێرشە بەرفراوانەکەی ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا بۆ دووچارکردنی شکستی یەکلاکەرەوە بە ڕژێمی بەعسی سەددام حوسێن، زۆر کەسی لە حکوومەتی ئێران تووڕە کردبوو. تەنھا ساڵێک پێشتر، سوپای عێراق لە زۆربەی ناوچەکانی ئێران لەلایەن سوپای ڕێکوپێک و میلیشیا ئایینییەکانی کۆماری ئیسلامییەوە وەدەرنرابوو. ئەو ناوچانەی خاکی ئێران کە ھێشتا لەلایەن عێراقەوە داگیر کرابوون، لەسەر فەرمانی سەددام حوسێن چۆڵ کران، و عێراقییەکان بۆ ھێڵێکی بەرگریی بەھێزتر لە درێژایی سنووری کۆنی نێوان ھەردوو وڵات پاشەکشەیان کرد. زۆرێک لە چاودێران چاوەڕوانی ئەوەیان دەکرد کە سوپای [[سەددام]] ھەڵبوەشێتەوە ھەروەک چۆن لە ئێران ڕوویدا. بەڵام عێراقییەکان، کە ئێستا بەرگرییە سنوورییە گرنگەکانیان گرتبوو، و ئێستا بۆ پاراستنی نیشتمان دەجەنگان نەک بۆ ھێرشکردنە سەر وڵاتێکی تر، تووانییان ئاواتەکانی ئێران بۆ سەرکەوتن لە ساڵی ١٩٨٣دا پووچەڵ بکەنەوە. لە ڕاستیدا، لەگەڵ ئەوەی ئێرانییەکان خۆیان لە دۆخی ھێرشبردندا بوون، سەربازە ئێرانییەکان لەوە تێدمان کە بۆچی ئێستا لە وڵاتێکی تر دەجەنگن لە کاتێکدا وڵاتەکەی خۆیان لە داگیرکەری بیانی پاک کردووەتەوە (ئەم ھەستانە لە ساڵی ١٩٨٣دا بە تایبەتی دیار نەبوون، بەڵام لەگەڵ ماندووبوونی شەڕ لە ساڵانی دواتری شەڕەکەدا دەرکەوتن). ھەروەھا، ئێرانییەکان، کە بڕوایان وابوو سەرکەوتن نزیکە، لە شێوازی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنە ھێرشبەرییەکانیاندا بێباک بوون. سەرکەوتنەکانی ساڵی ١٩٨٢ لەسەر ھەماھەنگی و ھاوکارییەکی سادە بەڵام پتەوی نێوان سوپای ڕێکوپێکی ئێران و میلیشیا ئایینییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]] بنیات نرابوون. ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان، کە زۆربەیان لەلایەن شەڕکەرە ئایینییەکانەوە ئەنجام دەدران، لەلایەن تانک، تۆپخانە و فڕۆکەکانەوە پاڵپشتی دەکران کە تووانییان سەرکەوتن بەدەست بھێنن. «جۆش و خرۆش» لەگەڵ پاڵپشتیی پێویستدا تێکەڵ کرابوو. بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣دا، سوپای ڕێکوپێک وەلا نرا، و میلیشیا ئایینییەکان کرانە کۆڵەکەی سەرەکیی سوپای ئێران. ئەمەش لەبەر ئەوە بوو کە سوپا ھەمیشە لەلایەن حکوومەتی ئایینیی ئێرانەوە وەک سەرچاوەی ئۆپۆزسیۆنی ئەگەری دژی ڕژێم دەبینرا، ڕژێمێک کە تەنھا لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرابوو، و ھێشتا دوژمنی زۆری ھەبوو. ئەمەش بەو مانایە بوو کە لە بەرامبەر بەرگرییەکی بەھێزی عێراقدا، کە دەبوو ھاوکاریی زیاتری نێوان سوپا و میلیشیاکان بخوازێت، ھێرشەکە تەنھا لە ھێرشی شەپۆلی مرۆیی لە جۆری [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] پێکھاتبوو؛ لەگەڵ پاڵپشتییەکی کەم و کورتی تۆپخانە، تانک و ئاسمانی. لەو ماوەیەدا، عێراق یەکەمین «شەڕی شارەکان»ی دەست پێ کردبوو، بە ھاویشتنی مووشەک بۆ سەر شارەکانی ئێران. ئێرانییەکانیش بە ھەمان شێوە وەڵامیان دایەوە، و ئەمەش پەستانی بۆ ھێرشێکی ئێرانی لە زووترین کاتدا لە ساڵی ١٩٨٤دا دروست کرد. ==شەڕەکە== [[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستەبەرکردنی ھەندێک بەرزی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێرای نێوان بەسرە و بەغدا. ھێرشەکە لە ١٥ تا ٢٢ی شوبات بەردەوام بوو، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ لە ٢٢ی شوباتدا دەستی پێ کرد. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە، کە مەبەست لێی ئۆپەراسیۆنی پێشڕەوی بوو، بەھۆی بەرگرییەکی باڵای عێراقەوە پەکیکەوت. ئێرانییەکان لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک ھێڵی بەرگریی عێراقدا سەرکەوتوو دەبوون، بەڵام ئێرانییەکان لە ڕووی ماددی و جەستەیییەوە زۆر ماندوو دەبوون پێش ئەوەی بتوانن بجوڵێن پێش ئەوەی عێراقییەکان بتوانن پاڵپشتی ھێڵی دواتری بەرگری بکەن. لە کۆتاییدا، تا ڕۆژی ٢٤، ئێرانییەکان نەیانتوانی زیاتر بەرەو ڕێگای خێراکە پێشڕەوی بکەن، و ھێشتا ١٠ میل لە ڕێگای خێراکەوە دوور بوون. ئۆپەراسیۆنەکە لە ٢٤ی مانگدا کۆتایی پێ ھات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|شەڕ|ئێران|عێراق|دەیەی ١٩٨٠}} pmq1afd126kr8sf660xwnk6u4guo4zf 1593340 1593339 2026-06-23T06:37:37Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1593340 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦» |partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]] |image= |caption= |date=٢٢–٢٤ی شوباتی ١٩٨٤ |place=ناوچەی ڕۆژھەڵاتی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]] |causus= |territory=زەوییەک بە ڕووبەری ٥ بە ١٠ میل دەستی بەسەردا گیرا، بەڵام نەگەیشتنە ئامانجی ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە |result=سەرکەوتنی [[عێراقی بەعس|عێراق]] *سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران *بەرگریی سەرکەوتووی عێراق |combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}} |combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}} |strength1=~١٤٠،٠٠٠ |strength2=٥٠٠،٠٠٠ |strength3= |casualties1= مامناوەند |casualties2= زۆر |casualties3= |notes= }} '''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦''' ({{بە فارسی|عملیات والفجر ۶}}) ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی بوو کە لەلایەن ھێزەکانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە دژی ھێزە چەکدارەکانی [[عێراق]]ی [[سەددام حوسێن]] ئەنجام درا. لە ٢٢ تا ٢٤ی شوباتی ١٩٨٤ بەردەوام بوو و لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]، بەشێک بوو لە ئۆپەراسیۆنێکی ستراتیژیی گەورەتر بۆ کۆنترۆڵکردنی بەشێک لە [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]، بەمەش دوو گرنگترین شاری عێراقی لە یەکتر بڕی، و ھەڕەشەی لەو تۆڕە دەکرد کە پێداویستیی بۆ سوپای عێراق لە ھێڵی پێشەوە دابین دەکرد. [[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک بەرزایی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێراکە، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ بۆ ئەوە داڕێژرابوو کە سوود لەو دەستبەسەرداگرتنەی ئێرانییەکان وەربگرێت بە پێشڕەویکردن بەرەو ڕێگای خێراکە. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە ڕووبەڕووی بەرگریی عێراق بووەوە کە لە بەرامبەر ھەموو ھێرشەکاندا وەستا، و ئێرانییەکان تەنھا دوای دوو ڕۆژ کۆتایییان بە ھێرشەکە ھێنا. ئەمەش بووە ھۆی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]، کە دووبارە جەختکردنەوەی ھێرشەکانی ئێران بوو بۆ سەر بەسرە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ. ==پێشەکیی ئۆپەراسیۆنەکە== شکستی پێنج ھێرشە بەرفراوانەکەی ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا بۆ دووچارکردنی شکستی یەکلاکەرەوە بە ڕژێمی بەعسی سەددام حوسێن، زۆر کەسی لە حکوومەتی ئێران تووڕە کردبوو. تەنھا ساڵێک پێشتر، سوپای عێراق لە زۆربەی ناوچەکانی ئێران لەلایەن سوپای ڕێکوپێک و میلیشیا ئایینییەکانی کۆماری ئیسلامییەوە وەدەرنرابوو. ئەو ناوچانەی خاکی ئێران کە ھێشتا لەلایەن عێراقەوە داگیر کرابوون، لەسەر فەرمانی سەددام حوسێن چۆڵ کران، و عێراقییەکان بۆ ھێڵێکی بەرگریی بەھێزتر لە درێژایی سنووری کۆنی نێوان ھەردوو وڵات پاشەکشەیان کرد. زۆرێک لە چاودێران چاوەڕوانی ئەوەیان دەکرد کە سوپای [[سەددام]] ھەڵبوەشێتەوە ھەروەک چۆن لە ئێران ڕوویدا. بەڵام عێراقییەکان، کە ئێستا بەرگرییە سنوورییە گرنگەکانیان گرتبوو، و ئێستا بۆ پاراستنی نیشتمان دەجەنگان نەک بۆ ھێرشکردنە سەر وڵاتێکی تر، تووانییان ئاواتەکانی ئێران بۆ سەرکەوتن لە ساڵی ١٩٨٣دا پووچەڵ بکەنەوە. لە ڕاستیدا، لەگەڵ ئەوەی ئێرانییەکان خۆیان لە دۆخی ھێرشبردندا بوون، سەربازە ئێرانییەکان لەوە تێدمان کە بۆچی ئێستا لە وڵاتێکی تر دەجەنگن لە کاتێکدا وڵاتەکەی خۆیان لە داگیرکەری بیانی پاک کردووەتەوە (ئەم ھەستانە لە ساڵی ١٩٨٣دا بە تایبەتی دیار نەبوون، بەڵام لەگەڵ ماندووبوونی شەڕ لە ساڵانی دواتری شەڕەکەدا دەرکەوتن). ھەروەھا، ئێرانییەکان، کە بڕوایان وابوو سەرکەوتن نزیکە، لە شێوازی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنە ھێرشبەرییەکانیاندا بێباک بوون. سەرکەوتنەکانی ساڵی ١٩٨٢ لەسەر ھەماھەنگی و ھاوکارییەکی سادە بەڵام پتەوی نێوان سوپای ڕێکوپێکی ئێران و میلیشیا ئایینییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]] بنیات نرابوون. ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان، کە زۆربەیان لەلایەن شەڕکەرە ئایینییەکانەوە ئەنجام دەدران، لەلایەن تانک، تۆپخانە و فڕۆکەکانەوە پاڵپشتی دەکران کە تووانییان سەرکەوتن بەدەست بھێنن. «جۆش و خرۆش» لەگەڵ پاڵپشتیی پێویستدا تێکەڵ کرابوو. بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣دا، سوپای ڕێکوپێک وەلا نرا، و میلیشیا ئایینییەکان کرانە کۆڵەکەی سەرەکیی سوپای ئێران. ئەمەش لەبەر ئەوە بوو کە سوپا ھەمیشە لەلایەن حکوومەتی ئایینیی ئێرانەوە وەک سەرچاوەی ئۆپۆزسیۆنی ئەگەری دژی ڕژێم دەبینرا، ڕژێمێک کە تەنھا لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرابوو، و ھێشتا دوژمنی زۆری ھەبوو. ئەمەش بەو مانایە بوو کە لە بەرامبەر بەرگرییەکی بەھێزی عێراقدا، کە دەبوو ھاوکاریی زیاتری نێوان سوپا و میلیشیاکان بخوازێت، ھێرشەکە تەنھا لە ھێرشی شەپۆلی مرۆیی لە جۆری [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] پێکھاتبوو؛ لەگەڵ پاڵپشتییەکی کەم و کورتی تۆپخانە، تانک و ئاسمانی. لەو ماوەیەدا، عێراق یەکەمین «شەڕی شارەکان»ی دەست پێ کردبوو، بە ھاویشتنی مووشەک بۆ سەر شارەکانی ئێران. ئێرانییەکانیش بە ھەمان شێوە وەڵامیان دایەوە، و ئەمەش پەستانی بۆ ھێرشێکی ئێرانی لە زووترین کاتدا لە ساڵی ١٩٨٤دا دروست کرد. ==شەڕەکە== [[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستەبەرکردنی ھەندێک بەرزی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێرای نێوان بەسرە و بەغدا. ھێرشەکە لە ١٥ تا ٢٢ی شوبات بەردەوام بوو، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ لە ٢٢ی شوباتدا دەستی پێ کرد. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە، کە مەبەست لێی ئۆپەراسیۆنی پێشڕەوی بوو، بەھۆی بەرگرییەکی باڵای عێراقەوە پەکیکەوت. ئێرانییەکان لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک ھێڵی بەرگریی عێراقدا سەرکەوتوو دەبوون، بەڵام ئێرانییەکان لە ڕووی ماددی و جەستەیییەوە زۆر ماندوو دەبوون پێش ئەوەی بتوانن بجوڵێن پێش ئەوەی عێراقییەکان بتوانن پاڵپشتی ھێڵی دواتری بەرگری بکەن. لە کۆتاییدا، تا ڕۆژی ٢٤، ئێرانییەکان نەیانتوانی زیاتر بەرەو ڕێگای خێراکە پێشڕەوی بکەن، و ھێشتا ١٠ میل لە ڕێگای خێراکەوە دوور بوون. ئۆپەراسیۆنەکە لە ٢٤ی مانگدا کۆتایی پێ ھات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * ''The Iran–Iraq War, 1980–1988'' by Professor [[Efraim Karsh]]. Published by Osprey Publishing in 2002. {{تد|شەڕ|ئێران|عێراق|دەیەی ١٩٨٠}} j88ri06kpwfdk09jew855z5gxmwfs4e 0 296901 1593341 2026-06-23T06:45:59Z 1silent scientist 51740 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1357244129|Battle of the Marshes]]» 1593341 wikitext text/x-wiki .... e8rhiz0tks39lthvf9x9y3pdkzx6oa0 1593344 1593341 2026-06-23T06:50:08Z 1silent scientist 51740 1593344 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = شەڕی زۆنگاوەکان | partof = [[شەڕی ئێران و عێراق]] | image = | caption = | date = شوباتی ١٩٨٤ | place = دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە [[عێراق]] | casus = | territory = ئێرانییەکان کشانەوە بەڵام توانییان [[دوورگەی مەجنوون]] و بەشێک لە [[ھۆڕی حەوێزە]] داگیر بکەن | result = سەرکەوتنی [[ئێران]]<ref>{{Cite book |last=Razoux |first=Pierre |url=https://books.google.com/books?id=rp5XCwAAQBAJ&pg=PT358 |title=The Iran-Iraq War |date=2015-11-03 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-08863-4 |language=en}}</ref> *سەرکەوتنی ستراتیژیی [[عێراق]] *ھێرشی پێچەوانەی سەرەتایی عێراق سەرکەوتوو بوو *ھێرشی پێچەوانەی عێراق بۆ سەر دوورگەی مەجنوون ئەنجام نەدرا (پلانەکە ھەڵوەشایەوە) *زیانی زۆری ئێران | combatant1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[عێراقی بەعس|عێراق]] | combatant2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[ئێران]] | commander1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[سەددام حوسێن]] | commander2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[حوسێن خەڕازی]]{{WIA}} | strength1 = نەزانراوە | strength2 = ٢٥٠،٠٠٠–٣٥٠،٠٠٠ سەرباز<ref>{{Cite book |last=Sciolino |first=Elaine |url=https://books.google.com/books?id=iGVtAAAAMAAJ&q=%22battle+of+the+marshes%22+iran |title=The Outlaw State: Saddam Hussein's Quest for Power and the Gulf Crisis |date=1991-05-30 |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-54299-5 |language=en}}</ref> | units1 = | units2 = | casualties1 = ٩،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{cite web |title=Iran-Iraq War (1980–1988) |url=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |website=GlobalSecurity.org |access-date=2021-08-29|quote=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٣،٠٠٠ کوژراو<br />٩،٠٠٠ بریندار<br />٦٠ [[تانک]] لەدەست چوون<ref name=Razeoux>{{cite book |last1=Razoux |first1=Pierre |title=The Iran-Iraq War |date=2015 |publisher=Harvard University Press, 2015 |isbn=978-0674915718 |page=263,268 |url=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref> | casualties2 = ٤٠،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{cite web |title=Iran-Iraq War (1980–1988) |url=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |website=GlobalSecurity.org |access-date=2021-08-29|quote=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٢٠،٠٠٠ کوژراو<br />٣٠،٠٠٠ بریندار<br />١،٠٠٠ بەدیل گیراو<ref name=Razeoux/> | casualties3 = | notes = }} '''شەڕی زۆنگاوەکان''' ({{بە عەرەبی|معركة الأهوار}}) بەشێک بوو لە [[شەڕی ئێران و عێراق]]. دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان لە ساڵی ١٩٨٣، [[ئێران]] ھێرشێکی نوێ و کتوپڕی [[شەڕی ئاویی-وشکانی]] لە دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە ناوچەی [[سیستمی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات]]ی عێراق دەست پێ کرد. دوای زیانی زۆر لە سەرەتادا بەھۆی ھێرشەکانی [[شەپۆلی مرۆیی]]، ١٥،٠٠٠ زیانی گیانی و پێشڕەوییەکی کەم، ئێران دەستی کرد بە پەرەپێدانی تاکتیکی نوێ، کە [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]] لەخۆ دەگرت، و فیرقەیەکی سوپای ڕێکوپێکی نارد کە [[فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش (ئێران)|فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش]] بوو. ھەرچەندە ئێرانییەکان لە بەرامبەر تۆپخانە، تانک، ھێرشە ئاسمانییەکان و بەلەمە جەنگییەکانی عێراقدا زیانی زۆریان بەرکەوت، بەڵام لە کۆتاییدا ئێران توانی لە ڕێگەی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]ەوە دەست بەسەر [[دوورگەکانی مەجنوون]]ی دەوڵەمەند بە نەوتدا بگرێت و خەریک بوو ھێڵەکانی عێراق تێکبشکێنێت پێش ئەوەی بەرەو زۆنگاوەکان و دوورگەی مەجنوون پاشەکشەیان پێ بکرێت. عێراق لە کاتی شەڕەکەدا بە شێوەیەکی بەرفراوان [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] (گازی خەردەل)ی بەکارھێنا. ==پێشەکی و تاکتیکەکانی ئێران== دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان، ئێران ھەوڵی دا تاکتیکەکان بگۆڕێت. ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا چەندین ئۆپەراسیۆنی لە دەوروبەری بەسرە و باشووری عێراق بە بەکارھێنانی [[ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان]] ئەنجام دا، بەڵام لە بەرامبەر [[بەرگریی نەگۆڕ]]ی عێراقدا سەرکەوتنی سنوورداریان بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، عێراقییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرشی پێچەوانە. لە بەرامبەر زیادبوونی پڕچەککردن و ھێزی مرۆیی عێراق و ھەروەھا زیادبوونی کێشەکان لە لایەنەکەی خۆیاندا، ئێران چیتر نەیدەتوانی تەنھا پشت بە زۆریی ژمارەی سەربازانی عێراق ببەستێت. لە کاتێکدا پیادە و ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان وەک کلیلی ھێرشەکانیان بەدرێژایی شەڕەکە مانەوە، بەڵام ئێران دەستی کرد بە پشت بەستنی زیاتر بە ھێرشی فێڵاوی و کتوپڕ، و ھەروەھا شەڕی پیادەی سووک. بە پێچەوانەی بەرگرییە نەگۆڕەکان و زرێپۆشە قورسەکانی عێراق، ئێران دەستی کرد بە مەشقپێکردنی ھێزەکان لەسەر [[تاکتیکەکانی دزەکردن|دزەکردن]]، چاودێری، شەڕی شەوانە، شەڕی زۆنگاوەکان و [[شەڕی چیا]]. ھەروەھا دەستیان کرد بە مەشقپێکردنی ھەزاران لە کۆماندۆکانی پاسداران لە [[شەڕی ئاویی-وشکانی]]، چونکە باشووری عێراق ناوچەیەکی زۆنگاوییە و پڕە لە زەوییە شێدارەکان. ئێران بەلەمە تیژڕۆکانی بۆ بەزاندنی زۆنگاوەکان و ڕووبارەکانی باشووری عێراق بەکارھێنا، و سەربازەکانی لە کەنارەکانی بەرامبەر دابەزاند، لەوێ [[پردی سەرئاوکەوتوو]]یان بەسەر ڕووبارەکان و زەوییە شێدارەکاندا دروست دەکرد بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی ھێزە قورسەکان و پێداویستییەکان بدەن. ھەلیکۆپتەرە گواستنەوەکانیش بەکارھێنران بۆ گواستنەوەی سەربازەکان بۆ گۆڕەپانی جەنگ.<ref>{{cite journal |journal=Infantry |issue=July–August 2007 |pages=28–32 |url=http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |title=The Evolution Of Iranian War Fighting During The Iran-Iraq War: When Dismounted Light Infantry Made the Difference |first=Ben |last=Wilson |year=2007 |accessdate=31 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029201227/http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |archive-date=2013-10-29 |url-status=dead }}</ref> بە پێچەوانەی عێراق، ئێران نەیدەتوانی لەم قۆناغەی شەڕەکەدا [[ھێزی ئاسمانیی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەکاربھێنێت، بۆیە زۆرتر پشتی بە ھەلیکۆپتەر دەبەست بۆ پاڵپشتیی ھێزەکانی. ئێرانییەکان سوودیان لە ھێزە تایبەتەکانی جۆری [[سیلەکانی ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سیل]] لە دوو لیوای دەریایی وەرگرت. چوار کەتیبەی «سیل»ی ئێرانی بە ٢،٤٠٠ کەسەوە جێگیرکران. «سیل»ە ئێرانییەکان بە بەردەوامی سەدان ئەرکی ھەواڵگرییان بە سەرکەوتنێکی گەورەوە ئەنجام دەدا. زۆرجار جلی مەدەنییان دەپۆشی بۆ ئەوەی لەگەڵ دانیشتووانە ناوخۆیییەکە تێکەڵ ببن و زانیاری لە پشتەوەی دوژمن کۆبکەنەوە. زیاتر لە نیوەی ئەم ئەرکانە سەرکەوتوو بوون و زانیاریی وردیان لەسەر بەرگرییەکانی عێراق دابین دەکرد، تەنانەت قەبارەی دەرگای سەنگەرەکانیشیان ڕاپۆرت دەکرد.<ref>*The Iran-Iraq War Volume 2: Iran Strikes back, June 1982 – December 1986 by E.R. Hooton, Tom Cooper, & Farzin Nadimi </ref> تاکتیکەکانی ھێرشی ئاویی-وشکانیی ئێران، بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] وەک [[بەلەمی نیشتنەوە]] لە کاتی ئەم شەڕەدا یەکلاکەرەوە بوون. ==ھێرشە لاوەکییەکان== پێش ھێرشەکە، [[تەکاوەران|کۆماندۆ]] ئێرانییەکان بە ھەلیکۆپتەر لە پشت ھێڵەکانی عێراق دابەزین، و تەنانەت تۆپخانەکانی عێراقیان لەناو برد. ئێران پێش ھێرشە سەرەکییەکە دوو ھێرشی سەرەتاییی بە ناوەکانی «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]» و «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦]]» دەست پێ کرد.<ref name="Abdoleinen 2012">{{cite web|last=Abdoleinen|first=Yousef|title=The Dawn of Victory Campaign|url=http://smallwarsjournal.com/jrnl/art/the-“dawn-of-victory”-campaigns-to-the-“final-push”-part-three-of-three}}</ref> لەوێدا ئێرانییەکان ھەوڵیان دەدا [[عەممارە|عەممارە، عێراق]] بگرن و ئەو ڕێگا خێرایەی کە بەغدا بە بەسرە دەبەستێتەوە ببڕن، ئەمەش ھەماھەنگیی عێراق بۆ پێداویستی و بەرگرییەکان تێکدەدات. ئەو ناوچەیە کە لەسەر ڕێڕەوێکی ئاویی گەورە ھەڵکەوتووە، لەلایەن عێراقییەکانەوە بە نەبەزێنراو دادەنرا، بەڵام سەربازە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] لە ھێرشێکی کتوپڕدا ڕووبارەکەیان بەزاند. بەڵام ھێزە ئێرانییەکان تەنھا گەیشتنە ٢٤ کیلۆمەتریی ڕێگا خێراکە. دوای ئەوە، ئێران دەستی بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» کرد، کە ھێرشە سەرەکییەکە بوو. ==ئۆپەراسیۆنی خەیبەر== {{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی خەیبەر}} تا ساڵی ١٩٨٤، ھێزە زەوینییەکانی ئێران بە ڕادەیەکی باش ڕێکخرابوونەوە بۆ ئەوەی پاسداران دەست بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» بکەن،<ref name=cooper03_205 /> کە لە ٢٤ی شوبات تا ١٩ی ئازار بەردەوام بوو.<ref name=bulloch89>{{cite book|last=Bulloch|first=John|title=The Gulf War: Its Origins, History and Consequences|year=1989|publisher=Methuen|location=London|isbn=9780413613707|edition=1st published|author2=Morris, Harvey|url-access=registration|url=https://archive.org/details/gulfwaritsorigin00bull}}</ref>{{rp|١٧١}} بە دەستپێکردن لە ١٥ی شوباتی ١٩٨٤، ئێرانییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرش دژی بەشی ناوەڕاستی بەرەکە، لەو شوێنەی کە [[فەیلەقی ٢ی عێراق|فەیلەقی ٢ی عێراق]] تێیدا جێگیر کرابوو، کە تێیدا ٢٥٠،٠٠٠ عێراقی ڕووبەڕووی ٢٥٠،٠٠٠ ئێرانی بوونەوە.<ref name=efraimkarsh>{{cite book| title = The Iran–Iraq War: 1980–1988| pages = 1–8, 12–16, 19–82| author=Karsh, Efraim | publisher=Osprey Publishing | date= 25 April 2002 | isbn =978-1841763712}}</ref> ئۆپەراسیۆنی خەیبەر لە ٢٤ی شوباتدا دەستی پێ کرد کاتێک پیادە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی بەلەمە تیژڕۆکان لە ڕێگەی [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]]یەوە بەناو [[ھۆڕی حەوێزە]]دا تێپەڕین. ئەمە عێراقییەکانی تووشی سەرسووڕمان کرد، چونکە زۆنگاوەکان بە نەبەزێنراو دادەنران، و لەوەش خراپتر عێراقییەکان نەدەتوانرا تانکەکانیان بەکاربھێنن. ھەروەھا زۆنگاوەکان کاریگەریی تۆپخانە و بۆمبەکانی عێراقیان مژی. ئێرانییەکان ھێرشیان کردە سەر [[دوورگەی مەجنوون]]ی گرنگی بەرھەمھێنانی نەوت بە دابەزاندنی سەربازەکان لە ڕێگەی ھەلیکۆپتەرەوە بۆ سەر دوورگەکان و ھێڵەکانی پەیوەندیی نێوان [[عەممارە]] و بەسرەیان بڕی.<ref name=cooper03_205>{{cite web|url=http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20040417073430/http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|url-status=usurped|archive-date=April 17, 2004|last1=Cooper|first1=Thomas|last2=Bishop|first2=Farzad|title=Persian Gulf War, 1980–1988: The Mother of All Build-Ups|date=9 September 2003|work=Arabian Peninsula and Persian Gulf Database|publisher=Air Combat Information Group}}</ref> ئێرانییەکان بەرەو [[قورنە|قورنە]] بەردەوام بوون لە ھێرشەکە. بەرگرییەکانی عێراق، کە لە ١٥ی شوباتەوە لە ژێر پەستانێکی بەردەوامدا بوون، وا دیار بوو لە لێواری تێکشکاندابن. بەڵام لە ڕێگەی بەکارھێنانی [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] و «بەرگریی قووڵ»ەوە ڕزگاریان بوو، کە تێیدا چەندین ھێڵی بەرگرییان لەسەر یەک دانا؛ تەنانەت ئەگەر ئێرانییەکان ھێڵی یەکەمیشیان ببڕیایە، زۆرجار بەھۆی ماندووبوون و زیانی زۆرەوە نەدەتوانرا ھێڵی دووەم بشکێنن.<ref name=bulloch89 />{{rp|١٧١}} ئێران ھەروەھا بەدەست کەمیی فڕۆکە و زرێپۆشەوە دەیناڵاند و پیادەکان دەبوو باری قورسی شەڕەکە ھەڵبگرن. پاسداران ھەروەھا تاکتیکی گەریلایان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا و لەگەڵ ناوچەکەدا تێکەڵ دەبوون و عێراقییەکانیان تێدەپەڕاند. «پیادەی سوار»ی ئێرانی بە بەکارھێنانی «مۆتۆڕسکیل» زیاتر چووە ناو قووڵاییی ھێڵەکانی عێراقەوە. عێراقییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان «میل می-٢٥ ھایند»یان بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا، کە بووە ھۆی کوژرانی چەندین سەرباز. لە ٢٧ی شوباتدا، ئێران لە کۆتاییدا دەستی بەسەر دوورگەی مەجنووندا گرت، بەڵام ٤٩ ھەلیکۆپتەری خۆیان لەدەست دا کە لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقەوە خرانە خوارەوە. شەڕەکە ھەندێک جار لەناو ئاوێکدا ڕوویدەدا کە قووڵییەکەی لە ٢ مەتر زیاتر بوو. عێراق لە وەڵامی ھێرشەکاندا تەزووی «کێبڵی کارەبای» بەناو ئاوەکەدا بڵاو کردەوە، کە بووە ھۆی کارەباگرتنی چەندین سەربازی ئێرانی و دواتر تەرمەکانیانی لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتدا نیشان دا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> تا ٢٩ی شوبات، گەیشتنە دەوروبەری قورنە و خەریک بوو بگەنە ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە. بەڵام لەو کاتەدا ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکان دەرچووبوون و گەڕابوونەوە بۆ ناوچە کراوەکان، و ڕووبەڕووی ھێزە ئاسایییەکانی عێراق بوونەوە لەوانە تۆپخانە، تانک و ھێزی ئاسمانی، و ھەروەھا «گازی خەردەل». ١،٢٠٠ سەربازی ئێرانی لە ھێرشی پێچەوانەدا کوژران. ئێرانییەکان ناچار بوون پاشەکشە بکەنەوە بۆ ناو زۆنگاوەکان، بەڵام ھێشتا لەگەڵ دوورگەی مەجنووندا دەستیان بەسەردا گرتبوون. نزیکەی ٤٠،٠٠٠ ئێرانی لە کاتی شەڕەکە لە زۆنگاوەکاندا بوونە قوربانی، لەگەڵ بەکارھێنانی ھەلیکۆپتەرە جەنگییەکانی عێراق بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لەناو زەوییە زۆنگاوییەکاندا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> ئێرانییەکان ھەروەھا ئۆپەراسیۆنی تێکەڵاوی ھەلیکۆپتەر و بەلەمی ڕووبارییان وەک بەشێک لەم ھێرشە بەکارھێنا، کە بە «ئۆپەراسیۆنەکانی فاتیمەی زەھرا» (ناونراوە بە ناوی کچی [[محەممەد]]) ناسراوە، کە تێیدا ھەموو زۆنگاوەکانیان نەخشاند و دیاری کرد.<ref name="Abdoleinen 2012" /> daoyl09ugz3gkjkhmpiv1l5e5lmvvod 1593345 1593344 2026-06-23T06:51:08Z 1silent scientist 51740 /* ئۆپەراسیۆنی خەیبەر */ 1593345 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = شەڕی زۆنگاوەکان | partof = [[شەڕی ئێران و عێراق]] | image = | caption = | date = شوباتی ١٩٨٤ | place = دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە [[عێراق]] | casus = | territory = ئێرانییەکان کشانەوە بەڵام توانییان [[دوورگەی مەجنوون]] و بەشێک لە [[ھۆڕی حەوێزە]] داگیر بکەن | result = سەرکەوتنی [[ئێران]]<ref>{{Cite book |last=Razoux |first=Pierre |url=https://books.google.com/books?id=rp5XCwAAQBAJ&pg=PT358 |title=The Iran-Iraq War |date=2015-11-03 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-08863-4 |language=en}}</ref> *سەرکەوتنی ستراتیژیی [[عێراق]] *ھێرشی پێچەوانەی سەرەتایی عێراق سەرکەوتوو بوو *ھێرشی پێچەوانەی عێراق بۆ سەر دوورگەی مەجنوون ئەنجام نەدرا (پلانەکە ھەڵوەشایەوە) *زیانی زۆری ئێران | combatant1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[عێراقی بەعس|عێراق]] | combatant2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[ئێران]] | commander1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[سەددام حوسێن]] | commander2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[حوسێن خەڕازی]]{{WIA}} | strength1 = نەزانراوە | strength2 = ٢٥٠،٠٠٠–٣٥٠،٠٠٠ سەرباز<ref>{{Cite book |last=Sciolino |first=Elaine |url=https://books.google.com/books?id=iGVtAAAAMAAJ&q=%22battle+of+the+marshes%22+iran |title=The Outlaw State: Saddam Hussein's Quest for Power and the Gulf Crisis |date=1991-05-30 |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-54299-5 |language=en}}</ref> | units1 = | units2 = | casualties1 = ٩،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{cite web |title=Iran-Iraq War (1980–1988) |url=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |website=GlobalSecurity.org |access-date=2021-08-29|quote=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٣،٠٠٠ کوژراو<br />٩،٠٠٠ بریندار<br />٦٠ [[تانک]] لەدەست چوون<ref name=Razeoux>{{cite book |last1=Razoux |first1=Pierre |title=The Iran-Iraq War |date=2015 |publisher=Harvard University Press, 2015 |isbn=978-0674915718 |page=263,268 |url=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref> | casualties2 = ٤٠،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{cite web |title=Iran-Iraq War (1980–1988) |url=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |website=GlobalSecurity.org |access-date=2021-08-29|quote=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٢٠،٠٠٠ کوژراو<br />٣٠،٠٠٠ بریندار<br />١،٠٠٠ بەدیل گیراو<ref name=Razeoux/> | casualties3 = | notes = }} '''شەڕی زۆنگاوەکان''' ({{بە عەرەبی|معركة الأهوار}}) بەشێک بوو لە [[شەڕی ئێران و عێراق]]. دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان لە ساڵی ١٩٨٣، [[ئێران]] ھێرشێکی نوێ و کتوپڕی [[شەڕی ئاویی-وشکانی]] لە دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە ناوچەی [[سیستمی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات]]ی عێراق دەست پێ کرد. دوای زیانی زۆر لە سەرەتادا بەھۆی ھێرشەکانی [[شەپۆلی مرۆیی]]، ١٥،٠٠٠ زیانی گیانی و پێشڕەوییەکی کەم، ئێران دەستی کرد بە پەرەپێدانی تاکتیکی نوێ، کە [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]] لەخۆ دەگرت، و فیرقەیەکی سوپای ڕێکوپێکی نارد کە [[فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش (ئێران)|فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش]] بوو. ھەرچەندە ئێرانییەکان لە بەرامبەر تۆپخانە، تانک، ھێرشە ئاسمانییەکان و بەلەمە جەنگییەکانی عێراقدا زیانی زۆریان بەرکەوت، بەڵام لە کۆتاییدا ئێران توانی لە ڕێگەی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]ەوە دەست بەسەر [[دوورگەکانی مەجنوون]]ی دەوڵەمەند بە نەوتدا بگرێت و خەریک بوو ھێڵەکانی عێراق تێکبشکێنێت پێش ئەوەی بەرەو زۆنگاوەکان و دوورگەی مەجنوون پاشەکشەیان پێ بکرێت. عێراق لە کاتی شەڕەکەدا بە شێوەیەکی بەرفراوان [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] (گازی خەردەل)ی بەکارھێنا. ==پێشەکی و تاکتیکەکانی ئێران== دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان، ئێران ھەوڵی دا تاکتیکەکان بگۆڕێت. ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا چەندین ئۆپەراسیۆنی لە دەوروبەری بەسرە و باشووری عێراق بە بەکارھێنانی [[ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان]] ئەنجام دا، بەڵام لە بەرامبەر [[بەرگریی نەگۆڕ]]ی عێراقدا سەرکەوتنی سنوورداریان بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، عێراقییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرشی پێچەوانە. لە بەرامبەر زیادبوونی پڕچەککردن و ھێزی مرۆیی عێراق و ھەروەھا زیادبوونی کێشەکان لە لایەنەکەی خۆیاندا، ئێران چیتر نەیدەتوانی تەنھا پشت بە زۆریی ژمارەی سەربازانی عێراق ببەستێت. لە کاتێکدا پیادە و ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان وەک کلیلی ھێرشەکانیان بەدرێژایی شەڕەکە مانەوە، بەڵام ئێران دەستی کرد بە پشت بەستنی زیاتر بە ھێرشی فێڵاوی و کتوپڕ، و ھەروەھا شەڕی پیادەی سووک. بە پێچەوانەی بەرگرییە نەگۆڕەکان و زرێپۆشە قورسەکانی عێراق، ئێران دەستی کرد بە مەشقپێکردنی ھێزەکان لەسەر [[تاکتیکەکانی دزەکردن|دزەکردن]]، چاودێری، شەڕی شەوانە، شەڕی زۆنگاوەکان و [[شەڕی چیا]]. ھەروەھا دەستیان کرد بە مەشقپێکردنی ھەزاران لە کۆماندۆکانی پاسداران لە [[شەڕی ئاویی-وشکانی]]، چونکە باشووری عێراق ناوچەیەکی زۆنگاوییە و پڕە لە زەوییە شێدارەکان. ئێران بەلەمە تیژڕۆکانی بۆ بەزاندنی زۆنگاوەکان و ڕووبارەکانی باشووری عێراق بەکارھێنا، و سەربازەکانی لە کەنارەکانی بەرامبەر دابەزاند، لەوێ [[پردی سەرئاوکەوتوو]]یان بەسەر ڕووبارەکان و زەوییە شێدارەکاندا دروست دەکرد بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی ھێزە قورسەکان و پێداویستییەکان بدەن. ھەلیکۆپتەرە گواستنەوەکانیش بەکارھێنران بۆ گواستنەوەی سەربازەکان بۆ گۆڕەپانی جەنگ.<ref>{{cite journal |journal=Infantry |issue=July–August 2007 |pages=28–32 |url=http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |title=The Evolution Of Iranian War Fighting During The Iran-Iraq War: When Dismounted Light Infantry Made the Difference |first=Ben |last=Wilson |year=2007 |accessdate=31 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029201227/http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |archive-date=2013-10-29 |url-status=dead }}</ref> بە پێچەوانەی عێراق، ئێران نەیدەتوانی لەم قۆناغەی شەڕەکەدا [[ھێزی ئاسمانیی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەکاربھێنێت، بۆیە زۆرتر پشتی بە ھەلیکۆپتەر دەبەست بۆ پاڵپشتیی ھێزەکانی. ئێرانییەکان سوودیان لە ھێزە تایبەتەکانی جۆری [[سیلەکانی ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سیل]] لە دوو لیوای دەریایی وەرگرت. چوار کەتیبەی «سیل»ی ئێرانی بە ٢،٤٠٠ کەسەوە جێگیرکران. «سیل»ە ئێرانییەکان بە بەردەوامی سەدان ئەرکی ھەواڵگرییان بە سەرکەوتنێکی گەورەوە ئەنجام دەدا. زۆرجار جلی مەدەنییان دەپۆشی بۆ ئەوەی لەگەڵ دانیشتووانە ناوخۆیییەکە تێکەڵ ببن و زانیاری لە پشتەوەی دوژمن کۆبکەنەوە. زیاتر لە نیوەی ئەم ئەرکانە سەرکەوتوو بوون و زانیاریی وردیان لەسەر بەرگرییەکانی عێراق دابین دەکرد، تەنانەت قەبارەی دەرگای سەنگەرەکانیشیان ڕاپۆرت دەکرد.<ref>*The Iran-Iraq War Volume 2: Iran Strikes back, June 1982 – December 1986 by E.R. Hooton, Tom Cooper, & Farzin Nadimi </ref> تاکتیکەکانی ھێرشی ئاویی-وشکانیی ئێران، بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] وەک [[بەلەمی نیشتنەوە]] لە کاتی ئەم شەڕەدا یەکلاکەرەوە بوون. ==ھێرشە لاوەکییەکان== پێش ھێرشەکە، [[تەکاوەران|کۆماندۆ]] ئێرانییەکان بە ھەلیکۆپتەر لە پشت ھێڵەکانی عێراق دابەزین، و تەنانەت تۆپخانەکانی عێراقیان لەناو برد. ئێران پێش ھێرشە سەرەکییەکە دوو ھێرشی سەرەتاییی بە ناوەکانی «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]» و «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦]]» دەست پێ کرد.<ref name="Abdoleinen 2012">{{cite web|last=Abdoleinen|first=Yousef|title=The Dawn of Victory Campaign|url=http://smallwarsjournal.com/jrnl/art/the-“dawn-of-victory”-campaigns-to-the-“final-push”-part-three-of-three}}</ref> لەوێدا ئێرانییەکان ھەوڵیان دەدا [[عەممارە|عەممارە، عێراق]] بگرن و ئەو ڕێگا خێرایەی کە بەغدا بە بەسرە دەبەستێتەوە ببڕن، ئەمەش ھەماھەنگیی عێراق بۆ پێداویستی و بەرگرییەکان تێکدەدات. ئەو ناوچەیە کە لەسەر ڕێڕەوێکی ئاویی گەورە ھەڵکەوتووە، لەلایەن عێراقییەکانەوە بە نەبەزێنراو دادەنرا، بەڵام سەربازە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] لە ھێرشێکی کتوپڕدا ڕووبارەکەیان بەزاند. بەڵام ھێزە ئێرانییەکان تەنھا گەیشتنە ٢٤ کیلۆمەتریی ڕێگا خێراکە. دوای ئەوە، ئێران دەستی بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» کرد، کە ھێرشە سەرەکییەکە بوو. ==ئۆپەراسیۆنی خەیبەر== {{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی خەیبەر}} تا ساڵی ١٩٨٤، ھێزە زەوینییەکانی ئێران بە ڕادەیەکی باش ڕێکخرابوونەوە بۆ ئەوەی پاسداران دەست بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» بکەن،<ref name=cooper03_205 /> کە لە ٢٤ی شوبات تا ١٩ی ئازار بەردەوام بوو.<ref name=bulloch89>{{cite book|last=Bulloch|first=John|title=The Gulf War: Its Origins, History and Consequences|year=1989|publisher=Methuen|location=London|isbn=9780413613707|edition=1st published|author2=Morris, Harvey|url-access=registration|url=https://archive.org/details/gulfwaritsorigin00bull}}</ref>{{rp|١٧١}} بە دەستپێکردن لە ١٥ی شوباتی ١٩٨٤، ئێرانییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرش دژی بەشی ناوەڕاستی بەرەکە، لەو شوێنەی کە [[فەیلەقی ٢ی عێراق|فەیلەقی ٢ی عێراق]] تێیدا جێگیر کرابوو، کە تێیدا ٢٥٠،٠٠٠ عێراقی ڕووبەڕووی ٢٥٠،٠٠٠ ئێرانی بوونەوە.<ref name=efraimkarsh>{{cite book| title = The Iran–Iraq War: 1980–1988| pages = 1–8, 12–16, 19–82| author=Karsh, Efraim | publisher=Osprey Publishing | date= 25 April 2002 | isbn =978-1841763712}}</ref> ئۆپەراسیۆنی خەیبەر لە ٢٤ی شوباتدا دەستی پێ کرد کاتێک پیادە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی بەلەمە تیژڕۆکان لە ڕێگەی [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]]یەوە بەناو [[ھۆڕی حەوێزە]]دا تێپەڕین. ئەمە عێراقییەکانی تووشی سەرسووڕمان کرد، چونکە زۆنگاوەکان بە نەبەزێنراو دادەنران، و لەوەش خراپتر عێراقییەکان نەدەتوانرا تانکەکانیان بەکاربھێنن. ھەروەھا زۆنگاوەکان کاریگەریی تۆپخانە و بۆمبەکانی عێراقیان مژی. ئێرانییەکان ھێرشیان کردە سەر [[دوورگەی مەجنوون]]ی گرنگی بەرھەمھێنانی نەوت بە دابەزاندنی سەربازەکان لە ڕێگەی ھەلیکۆپتەرەوە بۆ سەر دوورگەکان و ھێڵەکانی پەیوەندیی نێوان [[عەممارە]] و بەسرەیان بڕی.<ref name=cooper03_205>{{cite web|url=http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20040417073430/http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|url-status=usurped|archive-date=April 17, 2004|last1=Cooper|first1=Thomas|last2=Bishop|first2=Farzad|title=Persian Gulf War, 1980–1988: The Mother of All Build-Ups|date=9 September 2003|work=Arabian Peninsula and Persian Gulf Database|publisher=Air Combat Information Group}}</ref> ئێرانییەکان بەرەو [[قورنە|قورنە]] بەردەوام بوون لە ھێرشەکە. بەرگرییەکانی عێراق، کە لە ١٥ی شوباتەوە لە ژێر پەستانێکی بەردەوامدا بوون، وا دیار بوو لە لێواری تێکشکاندابن. بەڵام لە ڕێگەی بەکارھێنانی [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] و «بەرگریی قووڵ»ەوە ڕزگاریان بوو، کە تێیدا چەندین ھێڵی بەرگرییان لەسەر یەک دانا؛ تەنانەت ئەگەر ئێرانییەکان ھێڵی یەکەمیشیان ببڕیایە، زۆرجار بەھۆی ماندووبوون و زیانی زۆرەوە نەدەتوانرا ھێڵی دووەم بشکێنن.<ref name=bulloch89 />{{rp|١٧١}} ئێران ھەروەھا بەدەست کەمیی فڕۆکە و زرێپۆشەوە دەیناڵاند و پیادەکان دەبوو باری قورسی شەڕەکە ھەڵبگرن. پاسداران ھەروەھا تاکتیکی گەریلایان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا و لەگەڵ ناوچەکەدا تێکەڵ دەبوون و عێراقییەکانیان تێدەپەڕاند. «پیادەی سوار»ی ئێرانی بە بەکارھێنانی «مۆتۆڕسکیل» زیاتر چووە ناو قووڵاییی ھێڵەکانی عێراقەوە. عێراقییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان «میل می-٢٥ ھایند»یان بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا، کە بووە ھۆی کوژرانی چەندین سەرباز. لە ٢٧ی شوباتدا، ئێران لە کۆتاییدا دەستی بەسەر دوورگەی مەجنووندا گرت، بەڵام ٤٩ ھەلیکۆپتەری خۆیان لەدەست دا کە لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقەوە خرانە خوارەوە. شەڕەکە ھەندێک جار لەناو ئاوێکدا ڕوویدەدا کە قووڵییەکەی لە ٢ مەتر زیاتر بوو. عێراق لە وەڵامی ھێرشەکاندا تەزووی «کێبڵی کارەبای» بەناو ئاوەکەدا بڵاو کردەوە، کە بووە ھۆی کارەباگرتنی چەندین سەربازی ئێرانی و دواتر تەرمەکانیانی لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتدا نیشان دا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> تا ٢٩ی شوبات، گەیشتنە دەوروبەری قورنە و خەریک بوو بگەنە ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە. بەڵام لەو کاتەدا ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکان دەرچووبوون و گەڕابوونەوە بۆ ناوچە کراوەکان، و ڕووبەڕووی ھێزە ئاسایییەکانی عێراق بوونەوە لەوانە تۆپخانە، تانک و ھێزی ئاسمانی، و ھەروەھا «گازی خەردەل». ١،٢٠٠ سەربازی ئێرانی لە ھێرشی پێچەوانەدا کوژران. ئێرانییەکان ناچار بوون پاشەکشە بکەنەوە بۆ ناو زۆنگاوەکان، بەڵام ھێشتا لەگەڵ دوورگەی مەجنووندا دەستیان بەسەردا گرتبوون. نزیکەی ٤٠،٠٠٠ ئێرانی لە کاتی شەڕەکە لە زۆنگاوەکاندا بوونە قوربانی، لەگەڵ بەکارھێنانی ھەلیکۆپتەرە جەنگییەکانی عێراق بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لەناو زەوییە زۆنگاوییەکاندا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> ئێرانییەکان ھەروەھا ئۆپەراسیۆنی تێکەڵاوی ھەلیکۆپتەر و بەلەمی ڕووبارییان وەک بەشێک لەم ھێرشە بەکارھێنا، کە بە «ئۆپەراسیۆنەکانی فاتیمەی زەھرا» (ناونراوە بە ناوی کچی [[محەممەد]]) ناسراوە، کە تێیدا ھەموو زۆنگاوەکانیان نەخشاند و دیاری کرد.<ref name="Abdoleinen 2012" /> == سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠}} ite7ywi7sft0prg9pcqoxqwy4wrscau 14 296902 1593347 2026-06-23T07:14:32Z محمد محسن 90 59391 دروستکردنی پۆلی نوێ 1593347 wikitext text/x-wiki [[پۆل:کتێبەکان بەپێی نووسەر]] iwplh9za01reifvaadvm9tr4fecl1pv 1593356 1593347 2026-06-23T07:29:03Z محمد محسن 90 59391 1593356 wikitext text/x-wiki [[پۆل:کتێبەکان بەپێی نووسەر]] [[پۆل:میللەت محەمەد]] 7p0kbkvwwprqb2yp6j8xffk3cfwhgzb 14 296903 1593355 2026-06-23T07:26:05Z محمد محسن 90 59391 دروستکردنی پۆلی نوێ 1593355 wikitext text/x-wiki {{وتاری سەرەکیی پۆل}} [[پۆل:نووسەرانی کورد]] 24tt5y9dthhghe8dnedqs3ce2om2zya 10 296904 1593357 2026-06-23T07:47:28Z محمد محسن 90 59391 پەڕەی دروست کرد بە «{{Navbox | name = میللەت محەمەد | title = [[میللەت محەمەد]] | listclass = hlist | above = | image = | group1 = شیعر | list1 = * [[د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت]] <small>(٢٠١٦)</small> * [[نامە بۆ بتنێبوونێ]] <small>(٢٠٢١)</small> * ئەڤینا گولبەڕۆژان <small>(٢٠٢٣)</small> | group2 = ڕ...»ەوە 1593357 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = میللەت محەمەد | title = [[میللەت محەمەد]] | listclass = hlist | above = | image = | group1 = شیعر | list1 = * [[د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت]] <small>(٢٠١٦)</small> * [[نامە بۆ بتنێبوونێ]] <small>(٢٠٢١)</small> * ئەڤینا گولبەڕۆژان <small>(٢٠٢٣)</small> | group2 = ڕۆمان | list2 = * [[ئاخبرینوس]] <small>(٢٠١٨)</small> * [[گەشتا داعشێن فۆراتێ]] <small>(٢٠١٩)</small> * [[ئولیڤیا]] <small>(٢٠٢٠)</small> |below = '''{{Icon|Category}} [[:پۆل:میللەت محەمەد|پۆل]]''' }}<noinclude>{{بەڵگەنامە}} {{Documentation subpage}} <!-- پۆلەکان لەخوارەوەی ئێرە دەبن. --> [[پۆل:میللەت محەمەد]] </noinclude> i40k0xhj6lmq43kuwodpj4uil059nrg 1593365 1593357 2026-06-23T08:48:53Z محمد محسن 90 59391 محمد محسن 90 پەڕەی [[دارێژە: میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:میللەت محەمەد]] 1593357 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = میللەت محەمەد | title = [[میللەت محەمەد]] | listclass = hlist | above = | image = | group1 = شیعر | list1 = * [[د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت]] <small>(٢٠١٦)</small> * [[نامە بۆ بتنێبوونێ]] <small>(٢٠٢١)</small> * ئەڤینا گولبەڕۆژان <small>(٢٠٢٣)</small> | group2 = ڕۆمان | list2 = * [[ئاخبرینوس]] <small>(٢٠١٨)</small> * [[گەشتا داعشێن فۆراتێ]] <small>(٢٠١٩)</small> * [[ئولیڤیا]] <small>(٢٠٢٠)</small> |below = '''{{Icon|Category}} [[:پۆل:میللەت محەمەد|پۆل]]''' }}<noinclude>{{بەڵگەنامە}} {{Documentation subpage}} <!-- پۆلەکان لەخوارەوەی ئێرە دەبن. --> [[پۆل:میللەت محەمەد]] </noinclude> i40k0xhj6lmq43kuwodpj4uil059nrg 1 296905 1593364 2026-06-23T08:29:36Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1593364 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593363 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20120527094032/http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20090902192726/http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 لە http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٢٩، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) orsifuo5z6a5e491pmgtudm9lnbq8ww 10 296907 1593372 2026-06-23T09:01:05Z محمد محسن 90 59391 پەڕەی دروست کرد بە «ئەم داڕێژەیە تایبەتە بە ڕێکخستن و نیشاندانی بەرهەم و پەرتووکەکانی نووسەر و شاعیر [[میللەت محەمەد]]. == چۆنیەتیی بەکارهێنان == بۆ نیشاندانی ئەم سندووقی بەرهەمانە لە ناو هەر وتارێکدا، تەنیا ئەم کۆدەی خوارەوە لە کۆتاییی وتارەکەدا دابنێ: {{میللەت محەمەد}...»ەوە 1593372 wikitext text/x-wiki ئەم داڕێژەیە تایبەتە بە ڕێکخستن و نیشاندانی بەرهەم و پەرتووکەکانی نووسەر و شاعیر [[میللەت محەمەد]]. == چۆنیەتیی بەکارهێنان == بۆ نیشاندانی ئەم سندووقی بەرهەمانە لە ناو هەر وتارێکدا، تەنیا ئەم کۆدەی خوارەوە لە کۆتاییی وتارەکەدا دابنێ: {{میللەت محەمەد}} == پۆل == [[پۆل:داڕێژەکانی میللەت محەمەد]] 26ocj52e3fj8w3vlv94l4l7r61dqwuu