ویکیپیدیا
ckbwiki
https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
میدیا
تایبەت
وتووێژ
بەکارھێنەر
لێدوانی بەکارھێنەر
ویکیپیدیا
لێدوانی ویکیپیدیا
پەڕگە
وتووێژی پەڕگە
میدیاویکی
وتووێژی میدیاویکی
داڕێژە
وتووێژی داڕێژە
یارمەتی
وتووێژی یارمەتی
پۆل
وتووێژی پۆل
دەروازە
لێدوانی دەروازە
ویکیپرۆژە
لێدوانی ویکیپرۆژە
ڕەشنووس
لێدوانی ڕەشنووس
TimedText
TimedText talk
مۆدیوول
لێدوانی مۆدیوول
Event
Event talk
ھەرێمی کوردستان
0
29
1593390
1593375
2026-06-23T12:01:07Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593390
wikitext
text/x-wiki
{{سەبارەت بە|ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەریی کوردی لە باشووری کوردستان|ناوچە جوگرافیییەکە|باشووری کوردستان}}
{{زانیاریدانی_وڵات
|ناو_خۆماڵی = ھەرێمی کوردستان
|ناو_فەرمی = Kurdistan Region
|ناوی_باو =
|ئاڵا_وێنە = Flag of Kurdistan.svg
|ئاڵا_جێگر =ئاڵای ھەرێمی کوردستان
|نیشانی_نەتەوەیی_وێنە = Seal of the President of the Kurdistan Region.svg
|نیشانی_نەتەوەیی_جێگر = [[نیشانی ھەرێمی کوردستان]]
|ھێما_جۆرە =<!--سەر ئاڵا، مۆر . . . -->
|دروژمی_نەتەوەیی = [[ئەی ڕەقیب]]
|سروودی_نیشتمانی = [[پەڕگە:Kurdistan (Instrumental).ogg|Kurdistan song]]
|سروودی_پاشایی =<!--[[ناوی سروود\بەستەر بۆ سروودەکە]]-->
|ھێمای دیکە_جۆرە =<!--ھێمایەکی دیکە-->
|ھێمای دیکە =<!--دەقی ھێمایەکی دیکە-->
|نەخشە_وێنە = Iraqi Kurdistan in Iraq (de-facto and disputed hatched).svg
|نەخشە_جێگر =<!--دەقی ئەڵترناتیڤ بۆ نەخشە-->
|نەخشە_سەردێڕ = سنووری ھەرێمی کوردستان (و ناوچە ناکۆکەکان)
----
{{legend|#c12838|خاکی دەسەڵاتی ئێستای ھەرێمی کوردستان}}
{{legend|#a72835|[[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچەی جێناکۆک]] لە ناو ھەرێمی کوردستان}}
{{legend |#dea5a5|[[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچەی جێناکۆک]] لە ناو [[عێراق]]}}
{{legend |#fefee9|دەوڵەتی [[عێراق]]}}
|نەخشە٢_وێنە =
|نەخشە٢_جێگر =
|نەخشە٢_سەردێڕ =
|پایتەخت = [[ھەولێر]]
|coordinates = {{Coord|37|00|00|N|44|00|00|E|region:IQ|display=inline,title}}
|شار_گەورەترین = [[سلێمانی]] (بە ئیدارەی گەرمیانەوە)
<!--|ژینگە_گەورەترین =ئەگەر شارێک نییە
|گەورەترین_ژینگە_جۆرە =جۆری ژینگە، ئەگەر گەورەترین، شار نییە. -->
|زمانەکان_فەرمی = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و [[کوردیی باکووری|بادینی]])
|زمانەکان_ناوچەیی = شێوەزاری [[ھەورامی]]، [[عەرەبی]]
|جۆری_زمانەکان =<!--جۆرەکانی تری زمانەکان-->
|زمانەکان =<!--لیستی زمانەکانی دیکە-->
|ڕەگەز_گرووپەکان = [[کورد]]، [[عەرەب]]، [[تورکمانی عێراق|تورکمان]]، [[ئاشوورییەکان|کلد و ئاشووری]]، [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]]
|ethnic_groups_year =<!--Year of ethnic data (if provided)-->
|ناوی_ھاووڵاتی =
|جۆری_دەسەڵات = پەرلەمانی [[فێدراڵیزم]]{{ژێدەر پێویستە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٤}}
|پلەی_سەرۆک١ = سەرۆکی ھەرێمی کوردستان
|ناوی_سەرۆک١ = [[نێچیرڤان بارزانی]]
|پلەی_سەرۆک٢ = سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
|ناوی_سەرۆک٢ = [[مەسروور بارزانی]]
|پلەی_سەرۆک٦ = سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان
|ناوی_سەرۆک٦ = [[ڕێواز فایەق]]
|جۆری_وەرگرتنی_دەسەڵات = [[دیموکراسی]]
|زانیاریی_وەرگرتنی_دەسەڵات = [[دەنگدان]]
|ڕووداوی_سەربەخۆیی١ = [[ڕاپەڕین]]
|ڕێکەوتی_سەربەخۆیی١ = ٥ی ئازاری ١٩٩١
|ڕووداوی_سەربەخۆیی٢ =
|ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٢ =
|ڕووداوی_سەربەخۆیی٩ =
|ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٩ =
|پلە_ڕووبەر =
|area_magnitude =
|ڕووبەر_ک. م. ٤گ = ٨٣٦٤٣
|ڕووبەر_م. ٤گ =
|ئاو_ڕێژەی_سەد = ٩٫٥
|area_label =
|area_label2 =
|area_dabodyalign =
|مەزەندەی_ژمارەی_دانیشتووان =
|پلە_مەزەندەی_دانیشتووان =
|ساڵی_مەزەندەی_دانیشتووان =
|سەرژمێریی_دانێشتوان = ٦٫٣٧٠٫٦٦٨
|ساڵی_سەرژمێریی_دانێشتوان = ٢٠٢٤
|چڕیی_دانیشتووان_ک. م. ٤گۆش = ٧٦
|چڕیی_دانیشتووان_م. ٤گۆش =
|پلە_چڕیی_دانیشتووان = ١١٥
|GDP_PPP = مەزەندەکردن
|GDP_PPP_rank = $26.5 billion
|GDP_PPP_year = ٢٠١٥
|GDP_PPP_per_capita = $٧٬٠٠٠
|GDP_PPP_per_capita_rank = $٤٠٠٠
|GDP_nominal = مەزەندەکردن
|GDP_nominal_rank = $26.5 billion
|GDP_nominal_year = ٢٠١٥
|GDP_nominal_per_capita = $٧٬٠٠٠
|GDP_nominal_per_capita_rank = $٤٠٠٠
|Gini = ٣٢
|Gini_rank = ٤
|Gini_year = ٢٠١٢
|Gini_category = <span style="color:#090;">ناوەند</span> |
|HDI = ٠٫٧٥
|HDI_rank = ٧
|HDI_year = ٢٠١٤
|HDI_category = <span style="color:#090;">بەرز</span> |
|دراو =
|کۆدی_دراو = [[دیناری عێراقی]]
|کاتی_ناوچەیی = کاتی کوردستان
|قەرەبووی_کات = +٣:٠٠
|time_zone_DST =
|شێوازی_ڕیکەوت = yyyy.mm.dd [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]]
|DST_note
|utc_offset_DST = <!-- +N, where N is number of hours-->
|لای_لێخوڕین =ڕاست
|جۆری_کارەبا = 220V & AC
|پاشگر_دۆمەین = [[.krd]]
|کۆدی_تەلەفوون = ٠٠٩٦٤
|نەخشە٣_وێنە =
|نەخشە٣_جێگر =
|پەراویزەکان =<!--ژمارە لەخۆ نەگرێت، تەنھا نووسراوە بێت-->
|پەراویز١ =
|پەراوێز٢ =
|پەراوێز٣ =
|پەراوێز٦ =
}}
{{سیاسەتی ھەرێمی کوردستان}}
'''ھەرێمی کوردستان''' ھەرێمێکی [[خۆبەڕێوەبەری|خۆبەڕێوەبەر]]ە، [[ھەولێر]] پایتەختەکەیەتی، ئەم ھەرێمە دەکەوێتە [[باشووری کوردستان]] و بەشێوەیەکی نافەرمی، باکووری عێراق، پێک ھاتووە لە چوار پارێزگا [[دھۆک]]، [[ھەولێر]]، [[ھەڵەبجە]] و [[سلێمانی]]، و ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئێران]] و [[سووریا]] ([[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]]) و [[تورکیا]]. ھەرێمی کوردستان زۆربەی بەشی باشووری کوردستان دەگرێتەوە بەڵام [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکانی]] ئەو بەشە ناگرێتەوە، کە لە ساڵی ١٩٩٢ەوە لە نێوان [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] و [[حکوومەتی ناوەندی]]ی [[عێراق]] لە [[بەغدا]] بە چارەسەرنەکراوی ماوەتەوە. [[پەرلەمانی کوردستان|پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان]] دەکەوێتە شاری ھەولێر، کاتێک [[سوپای عێراق]] لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٤ لە زۆربەی ناوچە کێشە لەسەرەکان کشایەوە بەھۆی ھێرشی [[داعش]] بۆ ناوچەکە، ھێزەکانی [[پێشمەرگە| پێشمەرگە]] چوونە ناوچە جێناکۆکەکان و کۆنترۆڵیان کردەوە، تا عێراق لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ناوچەکانی وەرگرتەوە. بەدرێژایی سەدەی بیستەم، کورد لە عێراق ھەوڵی بەدەستھێنانی خۆبەڕێوەبەری و سەربەخۆیی داوە. حکوومەتەکانی پێشووی [[سەدەی بیستەم]]ی عێراق بەتایبەت لە سەردەمی [[حیزبی بەعس|بەعس]] چەندین ئۆپەراسیۆن و [[سیاسەت]]ی لە دژی کوردەکانی باشووری کوردستان پەیڕەوکرد لەوانە [[عەرەباندن]] و [[جینۆساید]] و [[کیمیابارانی ھەڵەبجە|کیمیابارانکردن]]. بڕیاری [[ناوچەکانی دژەفڕینی عێراق|ناوچە دژەفڕینەکانی عێراق]] بەسەر ئاسمانی باشووری کوردستان لە دوای ئازاری ١٩٩١ دەرفەتی پێکھێنانی حکوومەتێکی [[ئۆتۆنۆمی]] بە کوردەکان بەخشی بەشێوەی دیفاکتۆ ئەمەش یەکەمجار بوو دوای ڕووخانی [[کۆماری کوردستان]] کوردەکان حکوومەتێکی خۆبەڕێوەبەری دابمەزرێنن. ئەم حکوومەتە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس بەپێی دەستووری ٢٠٠٥ دانی پێدانرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq's Constitution of 2005 |ناونیشان=https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005.pdf?lang=en |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=٢٠٠٥}}</ref> ساڵی ٢٠١٧ ھەرێمی کوردستان [[ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|بڕیاری گشتپرسی]] دا بۆ سەربەخۆی لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٧ پەسەند کرا، کە کاردانەوەی نێودەوڵەتی لێکەوتەوە، ھەرێمی کوردستان تا ڕادەیەکی زۆر توانی سنووری دەسەڵاتی لە ئاژاوە و خراپی بارودۆخی ئەمنی ڕزگار بکات کە [[عێراق]] لە دوای ڕوخانی [[ڕژێمی بەعس]] لە ٢٠٠٣دا بەخۆیەوە بینی. ھەرێمی کوردستان لە دوای ساڵی ٢٠١٤ تووشی [[قەیرانی دارایی]] ھاتووە.<ref name="constitution"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Reading for the Law of Protecting Components in Kurdistan |ناونیشان=https://www.iraqicivilsociety.org//wp-content/uploads/2015/08/A-Reading-for-the-Law-of-Protecting-Components-in-Kurdistan-english.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٥}}</ref>
== زاراوەناسی ==
کوردستان بە واتای «نیشتمانی کوردان» دێت. چەمکی «کورد» لە وشەی لاتینی Cordueni داتاشراوە کە بە مانای دانیشتووانی پاشایەتی Corduene دێت، کە بوو بە ناوچەیەکی ئیمپراتۆری ڕۆمان لە ٦٦ پ.ز.
لە دەستووری عێراقیدا، بە «ھەرێمی کوردستان» ئاماژەی پێکراوە. حکوومەتی ھەرێم بە «کوردستان - عێراق»، یان «ھەرێمی کوردستان» ناوی دەبات بەڵام دەستەواژەی «کوردستانی عێراق» بەکارناھێنێت. ناوی حکوومەتەکە «حکوومەتی ھەرێمی کوردستان»ە کە کورتەکەی لە زمانی ئینگلیزیدا KRG یە.<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iraqi Kurds 'withdraw to 2014 lines' |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-41663350 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref>
کوردەکان بە کوردستانی باشووریش ناوی دەبەن ئەوەش بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافییەکەیەوە کە بەشی باشووری کوردستانی گەورەی پێکھێناوە.
لە سەردەمی دەسەڵاتی حزبی بەعسدا لە حەفتاکان و ھەشتاکاندا، ھەرێمەکە بە «ھەرێمی ئۆتۆنۆمی کوردستان» ناودەبرا.
== مێژوو ==
=== ژێرفەرمانیی بەڕیتانیا ===
لە یەکی کانوونی دووەمی ١٩١٨ لە کۆبوونەوەیەکدا لە سلێمانی لەگەڵ کۆڵۆنێڵ ئارنۆڵد وێڵسن، مەندوبی سیڤیلی میسۆپۆتامیا بە وەکالەت، سەرکردە کوردەکان داوای پاڵپشتیی بریتانیایان کرد بۆ دامەزراندنی کوردستانێکی یەکگرتوو سەربەخۆ لەسایەی پاراستنی بریتانیادا. لە نێوان ساڵانی ١٩١٩ و ١٩٢٢، شێخ مەحموود بەرزنجی کە سەرکردەیەکی کوردی کاریگەر بووە لە سلێمانی، حکوومەتێکی کوردیی پێکھێنا و دوو شۆڕشی دژی حوکمی بریتانیا کرد. دوو ساڵی پێچوو تا دەسەڵاتی بریتانی توانی ڕاپەڕینەکانی سەرکوت بکات. یەکەم شۆڕشی لە ٢٢ی مایسی ١٩١٩ دەستی پێکرد و کە تێیدا ئەو کارمەندە بریتانیانەی لە سلێمانی بوون دەستگیرکران و شۆڕشەکە بەخێرایی بە مووسڵ و ھەولێردا بڵاوبووە. بریتانیا بۆ سەرکوت کردنی ڕاپەڕینەکە بۆمبارانی ھەوایی، تۆپباران، شەڕی زەمینی و یەکجاریش گازی کیمیایی بەکارھێنا. بریتانییەکان مەحموودیان دوورخستەوە بۆ ھندستان. لە حوزەیرانی ١٩٢٠، ٦٢ سەرکردەی خێڵەکیی ناوچەکە، داوای سەربەخۆیی کوردستانیان کرد لەژێر سایەی ئینتیدابی بریتانیا. ڕەتکردنەوەی بریتانییەکان بۆ حوکمی سەربەخۆی کوردەکان لەوەوە سەرچاوەی گرت کە سەرکەوتنی حوکمی سەربەخۆی کوردەکان لە ناوچەکەدا وا دەکات عەرەبەکانی تر لە ھەردوو ناوچەی بەغداو بەسرە داوای سەربەخۆیی بکەن و بەمەش کۆنتڕۆڵی ڕاستەوخۆی بریتانییەکان بەسەر میسۆپۆتامیادا لەناودەچێت. لە ساڵی ١٩٢٢، بریتانیا شێخ مەحموودیان گێڕایەوە سەر دەسەڵات، بەو ھیوایەی شێخ مەحموود کوردەکان ڕێکبخاتەوەو دژایەتی تورکەکان بکات کە داوای مووسڵ و کەرکووکیان دەکرد. شێخ مەحموود مەملەکەتی کوردستانی ڕاگەیاند و خۆی وەک مەلیکی کوردستان ناساند، دواتر ڕەزامەندی دەربڕی بە ئۆتۆنۆمییەکی سنووردار لەچوارچێوەی دەوڵەتی عێراقی تازە پێکھێنراودا. لە ساڵی ١٩٣٠ و دوای ڕاگەیاندنی وەرگیرانی عێراق لە «عوسبەتول ئومەم»، [[شێخ]] مەحموود سێیەم ڕاپەڕینی دەستپێکرد کە بە ھێزە زەمینی و ئاسمانییە بریتانییەکان سەرکوتکرا.
بە ھاتنی ١٩٢٧، ھۆزی بارزانی بوونە پشتیوانی مافەکانی کورد لە عێراق. لە ساڵی ١٩٢٩، بارزانییەکان داوای ناوچەیەکی کوردییان کرد لە باکووری عێراق. بە پاڵپشتیی ئەم داوایانە، لە ساڵی ١٩٣١ ناسراوەکانی کورد سکاڵایەکیان دایە «عوسبەتول ئومەم» و داوای دامەزراندنی حکوومەتێکی سەربەخۆی کوردییان لێرد. لەژێر حکوومەتی عێراقی و بریتانییەکان، لە ساڵی ١٩٤٥، سەرکردەی ھەرە کاریگەری ھۆزەکە، مستەفا بارزانی ناچار کرا بڕواتە ئێران. دواتر چووە یەکێتی سۆڤێت، ئەمەش دوای ڕووخانی کۆماری مھاباد لە ساڵی ١٩٤٦.
=== شۆڕشەکانی بارزانی لە ساڵانی ١٩٦٠–١٩٧٥و دواھاتەکانی ===
دوای کودەتایەکی سەربازیی لەلایەن [[عەبدولکەریم قاسم]]ەوە ساڵی ١٩٥٨، بارزانی توانی لە مەنفا بگەڕێتەوە و پارتێکی سیاسیی خۆی دابمەزرێنێت کە پارتی دیموکراتی کوردستانە و لە ساڵی ١٩٦٠ شێوەی فەرمیی وەرگرت. دوای ماوەیەکی کەم، قاسم خێڵی برادۆست و زێباریی دژی بارزانی ھاندا. لە تەممووزی ١٩٦١، بارزانی یەکەم شۆڕشی خۆی دژی حکوومەتی عێراقی دەستپێکرد بەمەبەستی پارێزگاری لە زامنکردنی حوکمڕانیی کوردی. بەھۆی ئەو پەشێوییەی لە سوپای عێراقدا دروست بوو دوای کودەتاکەی ١٩٥٨، حکوومەتەکەی قاسم نەیتوانی شۆڕشەکان سەرکوت بکات. ئەم بنبەستە چەند گرووپێکی بەھێزی سوپای توڕەکرد، ئەمەش لەوانەیە یەکێک بووبێت لە ھۆکارە بەھێزەکانی پشت کودەتاکەی بەعس. عەبدولسەلام عارف لە شوباتی ١٩٦٤ ئاگربەستی ڕاگەیاند و ئەمەش بووە ھۆی دابەشبوونی کوردی شارنشینە ڕادیکاڵەکان لە لایەک و ھێزە تەقلیدییەکانی سەر بە بارزانی لە لایەکی تر. بارزانی ڕازی بوو بە ئاگربەستەکە و ڕادیکاڵەکانی لە پارتەکەی دەرکرد. سەرەڕای ئەمە، حکوومەتی بەغدا ویستی جارێکی تر جووڵانەوەکەی بەرزانی بەھۆی ھێزەوە ببەزێنێت. ئەم ھەڵمەتە لە ساڵی ١٩٦٦ دا سەرکەوتوو نەبوو چونکە ھێزەکانی سوپای عێراق لە نزیک ڕەواندوز لەلایەن ھێزەکانی بارزانییەوە بەزێنران. دوای ئەمە، لە حوزەیرانی ١٩٦٦، عارف بەرنامەیەکی ئاشتی خستەڕوو کە ١٢ خاڵی لەخۆ دەگرت، کە لەبەر لەکار لادانی عارف بە کودەتای بەعسییەکان جێبەجێ نەکرا. حکوومەتی بەعس ھەڵمەتی لەناوبردنی شۆڕشەکانی کوردی دەستپێکرد کە لە ١٩٦٩ ڕاگیرا. ئەمە دەتوانرێ بەشێکی بخرێتە ئەستۆی ئەو ناکۆکییە ناوخۆیییەی بەغدا لەسەر دەسەڵات و ئەو ئاڵۆزییانەی لەگەڵ ئێراندا ھەبوون. سەرەڕای ئەمانە، سۆڤێت فشاری لەسەر عێراق دادەنا بۆ ڕێککەوتن لەگەڵ بارزانی دا. بەرنامەی ئاشتی لە ئازاری ١٩٧٠ خرایە ڕوو کە ئۆتۆنۆمییەکی فراوانتری بۆ کوردەکان لەخۆ دەگرت. پلانەکە کە ڕێگەی بە کوردەکان دەدا لە حکوومەتی بەغداش نوێنەرو بەشداریان ھەبێت، دەبوو لە چوار ساڵدا جێبەجێ بکرێت. لەگەڵ ئەمەشدا، ھەر لەو کاتەدا حکوومەتی عێراقی دەستی کرد بە جێبەجێکردنی بەرنامەی بەعەرەبکردن لە کەرکووک و خانەقین کە بە نەوت دەوڵەمەندن. لە ساڵەکانی دواتردا، حکوومەتی بەغدا بەسەر دووبەرەکییە ناوخۆیییەکانیدا زاڵ بوو و لە نیسانی ١٩٧٢ ڕێکەوتننامەی دۆستایەتی لەگەڵ یەکێتی سۆڤێت مۆر کرد، ھەروەھا کۆتایی بە تەریکگرتنی خۆی لە وڵاتانی عەرەب ھێنا. لەولاشەوە، کوردەکان ھەر پشتیان بە ھاوکاری سوپای ئێران بەستبوو و توانییان کەمێک ھێزەکانیان بەھێزبکەن.
=== ڕێکەوتننامەی جەزائیر ===
{{وتاری سەرەکی|ڕێکەوتننامەی جەزائیر}}
لە ساڵی ١٩٧٤ حکوومەتی عێراقی ھەڵمەتێکی شەڕەنگێزی نوێی دژی کوردەکان دەستپێکرد و بەرەو ناوچە سنوورییەکانی ئێران دای ماڵین. عێراق بە ئێرانی ڕاگەیاند کە خواستەکانی ئێران بەدی دەھێنێت بەمەرجێک یارمەتی کوردەکان ڕاگرێت. بە میانگیریی سەرۆکی جەزائیر، ھۆری بۆمدین، ئێران و عێراق گەیشتنە ڕێکەوتنێکی گشتگیر لە ئازاری ١٩٧٥ دا کە بە ڕێکەوتننامەی جەزائیر بەناوبانگە. ئەم ڕێکەوتننامەیە وای کرد کوردەکان بەبێ یارمەتی بمێننەوە و تاران یارمەتییەکانی بزووتنەوەی کوردی نەدات. بارزانی ئاوارەی ئێران بوو، ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر لە لایەنگرەکانیشی. ژمارەیەکی زۆریش خۆیان بەدەستەوە داو شۆڕشەکە دوای چەند ڕۆژێک کۆتایی ھات. لە ئەنجامی ئەمەدا حکوومەتی عێراقی بووە خاوەنی دەسەڵاتێکی فراوانتر بەسەر ناوچەکانی باکووری عێراقدا لەچاو پازدە ساڵی پێشوویدا و بۆ ئەوەی ئەو کاریگەرییە بپارێزێت، دەستی بە پلانی بە عەرەبکردن کرد ئەویش بە ھێنانی خەڵکی عەرەب بۆ ناوچە نەوتییەکانی کوردستان، بەتایبەتی بۆ ناوچەکانی کەرکووکو دەوروبەری. دوای ڕێکەوتننامەکەی جەزائیر، ڕێوشوێنی سەرکوتکەرانە لەلایەن حکوومەتەوە گیرانە بەر دژی کوردەکان و بووە ھۆی سەرلەنوێ دەستپێکردنەوەی شەڕ لەنێوان سوپای عێراقی و چەکدارە کوردەکان. لە ساڵانی ١٩٧٧، ١٩٧٨و ١٩٧٩، ٦٠٠ دێی کوردی خاپوور کران و نزیکەی ٢٠٠٠٠٠ کورد لە ناوچەکانی خۆیان ڕاگوێزران.
=== شەڕی ئێران – عێراق و ھەڵمەتی ئەنفال ===
{{وتاری سەرەکی|شەڕی ئێران و عێراق|شاڵاوی ئەنفال}}
لە ماوەی جەنگی ئێران - عێراق، حکوومەتی عێراقی سیاسەتی دژە کوردیی گرتەبەر و وەک ئەمرێکی واقیعی شەڕێکی ناوخۆی لێکەوتەوە. عێراق کەوتە بەر ئیدانەکردنێکی بەرفراوان لەلایەن کۆمەڵگەی مەدەنییەوە، بەڵام ھەرگیز بەشێوەیەکی جددی سزا نەدرا بەرامبەر ئەو ڕێوشوێنە سەرکوتکارانەیەی گرتنییە بەر، لەوانە بەکارھێنانی چەکی کیمیاوی دژی کوردەکان کە ھەزاران کوژراوی لێ کەوتەوە.
ھەڵمەتی ئەنفالیش کۆمەڵکوژییەکی بەرنامە بۆ داڕێژراو بوو دژی کوردەکانی عێراق جێبەجێکرا. لە ٢٩ی ئازاری ١٩٨٧ تا ٢٣ی نیسانی ١٩٨٩، سوپای عێراقی بە فەرماندەیی [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]] ھەڵمەتی کۆمەڵکوژیی دژی کوردەکانی گرتەبەر کە لە چەند ڕوویەکەوە دژی مافەکانی مرۆڤ بوو، لەوانە: بەکارھێنانی بەرفراوانی چەکی کیمیاوی، خاپوور کردنی نزیکەی ٢٠٠٠ گوندی و کوشتنی نزیکەی ٥٠٠٠٠ دێنشینی کورد، ئەمە بەپێی محافزکارانەترین خەمڵاندن. قەڵادزێی گەورە شارۆچکەی کوردی (کە ٧٠٠٠٠ کەس دانیشتووانەکەیەتی) بە تەواوی خاپوور کرا لەلایەن سوپای عێراقییەوە. ھەڵمەتەکە تەعریبکردنی کەرکووکیشی لەخۆ گرتبوو، ئەویش دەرکردنی کوردەکان بوو لەو ناوچانەی بە نەوت دەوڵەمەندن و نیشتەجێکردنی عەرەبەکانی باشوور و ناوەڕاستی عێراق لە شوێنیان. سەرچاوە کوردییەکان ژمارەی قوربانییانی ئەم ھەڵمەتە بە زیاتر لە ١٨٢ ھەزار ئەخەمڵێنن.
=== دوای جەنگی کەنداوی فارس ===
ھەرێمی کوردستان لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٩٧٠ دا وەک ھەرێمی ئۆتۆنۆمیی کوردی دامەزرا، ئەمەش دوای ئەو ڕێکەوتنە ئۆتۆنۆمییەی لەنێوان سەرکردەکانی حکوومەتی عێراقی و سەرکردەکانی کوردە جڤاتی کوردەکانی عێراق مۆر کرا. ئەنجومەنی یاسادانان لە ھەولێر دامەزرێنرا و دەسەڵاتێکی تیۆریی ھەبوو بەسەر پارێزگا کوردنشینەکانی ھەولێر و دھۆک و سلێمانی دا. ھەرچەندە لە ڕاستیدا ئەنجومەنەکە لە ساڵی ١٩٧٠ دا دامەزرێنرا بەڵام ھەر لەژێر کۆنتڕۆڵی سەدام حسێنی سەرۆکی عێراقدا بوو تا ساڵی ١٩٩١ کاتێک دوای کۆتاییھاتنی جەنگی کەنداو ڕاپەڕینی جەماوەریی سازکرا دژی دەسەڵاتەکەی. بایەخدان بە ئارامی و ئاسایشی ئاوارە کوردەکان ئەوکاتە ڕەنگی دایەوە کە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بڕیاری ٦٨٨ی دەرکرد بۆ پێکھێنانی «سەیڤ ھەیڤن» بۆ کوردەکان بەوەی کە ھێزە ئاسمانییەکانی ئەمریکاو بریتانیا پارێزگاری ناوچە کوردییەکانی عێراق بکەن. ناوچەی دژە فڕین دھۆک و ھەولێری دەگرتەوە، بەڵام سلێمانی و کەرکووکی بەجێھێشتبوو. دوای چەند شەڕێکی خوێناوی لەنێوان ھێزە عێراقییەکان و کوردەکاندا، نایەکسانی لە ھێزدا دروست بوو، و حکوومەتی عێراقی سوپاکەی و کارمەندەکانی لە ناوچەکە کێشایەوە لە تشرینی یەکەمی ١٩٩١دا. لە ھەمان کاتدا، حکوومەتی عێراق ئابڵوقەی ئابووریی خستە سەر ھەرێمەکە، بە کەمکردنەوەی نەوت و خواردەمەنی. بەمەش ھەرێمەکە سەربەخۆیییەکی دیفاکتۆی ڕاگەیاند و لەلایەن ھەردوو حزبە گەورەکەوە، پارتی دیموکراتی کوردستا و [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] ناوچەکەیان بەڕێوە دەبرد لە دەرەوەی دەسەڵاتی حکوومەتەکەی بەغدا. حکوومەتەکە ئاڵاو سروودی نەتەوەیی خۆی ھەیە.
ھەڵبژاردنەکانی لە تەممووزی ١٩٩٢ ئەنجامێکی یەکلانەکەری ھەبوو، لەبەر ئەوەی ئەنجومەنەکە بە نزیکەیی دابەشبوو بەسەر دوو بەشی یەکسان بەسەر دوو پارتە سەرەکییەکە و ھاوپەیمانەکانیان. لەم ماوەیەدا، کوردەکان دوو ئابڵوقەیان چووە سەر، یەکێکیان ئەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بەسەر عێراقدا سەپاندبووی و ئەوەی تر کە سەدام حسێن بەسەر ھەرێمەکەدا سەپاندی. بەھۆی ئەم ئابڵوقانەوە، سەختییەکی ئابووری گەورە دروست بوو و بووە ھۆی دروستبوونی پێکدادان لەنێوان ھەردوو حزبە گەورەکەدا پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەسەر دەستبەسەرداگرتنی جووڵە و سەرچاوەکانی بازرگانی. ئەمە بووە ھۆی کوشتاری ناوخۆ لەنێوان کوردەکان لەنێوان ساڵانی ١٩٩٤ تا ١٩٩٦. دوای ١٩٩٦، ١٣٪ی داھاتی نەوتی حکوومەتی عێراق تەرخانکرا بۆ کوردستانی عێراق و ئەمە بووە ھۆی گەشەیەکی ئابووری لە ھەرێمەکەدا. میانگیریی ڕاستەوخۆی ئەمریکا ئاگربەستێکی فەرمیی لە نێوان دوو حزبەکەدا لێکەوتەوە کە بە ڕێکەوتننامەی واشنتۆن بەناوبانگە و لە ئەیلوولی ١٩٩٨ دا مۆرکرا. ھەرچەندە بۆچوونی ئەوتۆش ھەیە کە پڕۆگرامی نەوت بە [[خۆراک]] -١٩٩٧ کاریگەریی گەورەی ھەبووە لەسەر ڕاگرتنی ناکۆکییەکە. ھێزی حزبە کوردییەکان ھاوکاری [[ھێزی ھاوپەیمانی]]ان کرد بۆ ڕووخاندنی حکوومەتی عێراق لە پڕۆسەی ئازادی عێراقدا لە بەھاری ٢٠٠٣. ھێزی سوپایی کوردستان کە بە [[پێشمەرگە]] ناودەبرێن ڕۆڵی سەرەکییان زۆر گەورەیان بینی لە ڕووخاندنی حکوومەتی پێشووی عێراق.
پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان یەکیانگرت و لەگەڵ چەند حزبێکی بچووکتردا ھاوپەیمانێتی کوردییان ڕاگەیاند کە ٥٣ نوێنەری ھەیە لە پەرلەمانی بەغدا، ئەمە لە کاتێکدایە یەکگرتووی ئیسلامی کورد ٥ کورسی ھەیە. سەرکردەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، [[جەلال تاڵەبانی]]، بۆ سەرۆککۆماری عێراقی نوێ ھەڵبژێردراوە و مەسعوود بارزانیی سەرکردەی پارتی دیموکراتی کوردستان سەرۆکی ھەرێمی کوردستانە.
== سیاسەت ==
لە ساڵی ١٩٩٢ەوە، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دامەزرێنراوە و پایتەختەکەی ھەولێرە. پەرلەمانی ھەرێم بە لایەنگرێکی زۆرەوە ھەڵبژێردراو ناوی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردستانی عێراقە و کابینەیەکی حکومیی لە پارتی و یەکێتیو ھاوپەیمانەکانیان (حزبی شیوعی عێراقی و حزبی سۆسیالیستی کوردستان و تاد) پێکھێنرا. نێچیرڤان ئیدریس بارزانی لە ١٩٩٩ و سەرۆک وەزیری حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە.
دوای ڕزگاری عێراق لە ٢٠٠٣، سیاسییەکانی کورد بوونە ئەندام لە ئەنجومەنی حوکمی عێراق. لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ سێ ھەڵبژرادن ئەنجام درا ١) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی ئینتیقالی ٢) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستانی عێراق و ٣) بۆ ئەنجومەنی پارێزگاکان. یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەتی عێراق بۆ سەردەمی ئینتیقالی، حکوومەتی ھەرێمی کوردستانی ئۆتۆنۆم-ی سەلماند بە «سەروەریی تەواو» و ڕێزگرتن لە دەستووری ھەمیشەیی.
حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دەسەڵاتی دەستووری ھەیە بەسەر پارێزگاکانی ھەولێر، دھۆک و سلێمانی و چەند ناوچەیەکی دیالە و نەینەوا و کەرکووک.
=== ڕیزبەندیی ڕووداوە سەرەکییەکان بەپێی ساڵەکانی ڕوودانیان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/country_profiles/2893067.stm | سەردێڕ = ڕووداوەکانی کوردستانی عێراق | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢ | نووسەر =BBC News | ڕێکەوت =١٩ی نیسان | ساڵ =٢٠١١ | مانگ =نیسان | بڵاوکەرەوە = BBC News | زمان =ئینگلیزی}}</ref> ===
* ساڵی ١٩١٨ دوای ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی لە پاش جەنگی جیھانی یەکەم، ئینگلیزەکان ئەو ناوچانەیان داگیر کرد کە دەوڵەمەند بوو بە نەوت و ناوچەی ویلایەتی مووسڵی دایە دەست دەوڵەتی عوسمانی، بەمەش کورد دەسەڵاتی فراوانتر بوو لەوکاتەی کەوتە ژێر حوکمی ئینگلیز.
* ساڵی ١٩١٩ ویلایەتی مووسڵ خرایە پاڵ عێراق کە دەوڵەتێک بوو تازە دروست بوو بوو؛ کە ڕاستەوخۆ دوای داگیرکارییەکەی ئینگلیز ھات.
* ساڵی ١٩٢٠پەیمانی سیڤەر، کە لەلایەن دەوڵەتی عوسمانی ڕووخاوەوە واژوو کرا، بە ڕەزامەندی (کۆمەڵەی گەلان) تێیدا ئاماژە بە دەوڵەتی کورد دەدات و بەپێی ماددەی ٦٤ی پەیماننامەکە ھەڵبژاردن دەخاتە بەردەم کوردەکان کە لەگەڵ ویلایەتی مووسڵدا بمێننەوە یان پێکھێنانی دەوڵەتێکی سەربەخۆ لە داھاتوودا.
* ساڵی ١٩٢١ مەلیک فەیسەڵی پاشا ھاتە سەر تەختی عێراق و مووسڵیشی خستە سەر دەسەڵاتی خۆی لە عێراق.
* ساڵی ١٩٢٣ کوردەکان بە سەرکردایەتی (شێخ مەحموود بەرزنجی) کودەتایەکی لە دژی دەسەڵاتی ئینگلیزەکان بەرپا کرد، بانگەشەی کوردستانی سەربەخۆی کرد لە باکووری عێراق
* ساڵی ١٩٢٣ کەمال ئەتاتورک ڕەزامەندی بەدەست ھێنا لە پێکھێنانی دەوڵەتێکی کۆماری لە تورکیا بەپێی پەیماننامەی لۆزان. پەرلەمانی تورکیا پابەندی بەرامبەر پەیماننامەی سیڤەریان نەنواند و پەیماننامەکەی شکاند.
* ساڵی ١٩٢٤ کورد لە دەست ئینگلیزەکان ڕزگاری بوو.
* ساڵی ١٩٣٢ کوردەکان لە ناوچەی بارزانەوە ڕاپەڕینێکیان بەرپا کرد دژ بە دەوڵەتی عێراقی چونکە چوونە پاڵ کۆمەڵەی گەلان؛ کە ئەم ھەنگاوە مافی کوردەکانی پێشێل کرد لە داوای خود موختاری کردنی خۆیان.
* ساڵی ١٩٤٣ مەلا مستەفای بارزان سەرکردایەتی ڕاپەڕینێکی تری نوێی کرد، سەرکەوتنی بەدەست ھێنا لە ئازادکردنی ناوچەکانی ھەولێر و بادینان.
* ساڵی ١٩٤٦ لە مانگی ئابدا، ھێزەکانی ئینگلیز بۆردومانی ڕاپەڕینی کوردەکانی کرد لە ناوچەکانی ڕۆژھەڵات کە بە سەرکردایەتی (قازی محمد) بەرپا کرا، و قازی محمدیش کۆماری مھابادی سەربەخۆی پێکھێنا.
* ساڵی ١٩٤٦ پاش لەناوچوونی کۆماری مھاباد بە دەستی حکوومەتی ئێرانی مەلا مستەفا بارزانی لە ماوەی چەند مانگێکی کەمدا پارتی دیموکراتی کوردستانی پێکھێنا لە کۆنگرەی یەکەمیدا کە لە مەھاباد بەسترا خۆشی سەرکردایەتی ئەو پارتە نوێی گرتە دەست؛ و پاشتر بارزانی بەرەو یەکێتی سۆڤیەت ڕۆیشت.
* ساڵی ١٩٥١ نەوە نوێیەکانی کورد لە بەشی باشووری کوردستان لە عێراق سەر لەنوێ پارتی دیموکراتی کوردستانیان زیندوو کردەوە و مەلا مستەفایان بە سەرکردە ھەڵبژاردەوە کە ئەوکات نەفی کرابوو لە یەکێتی سۆڤیەت، سەرۆکایەتی ئەم پارتە [[ئیبراھیم ئەحمەد]] گرتییە دەست؛ کە پەیوەندییەکی پتەوی لەگەڵ [[حیزبی شیووعیی عێراقی|حیزبی شیوعی عێراقیدا]] ھەبوو.
* ساڵی ١٩٥٨ سیستمی مەلیکایەتی عێراق ڕێگای بە کوردەکان دا کە خۆیان ئاشکرا بنوێنن پاش چەند ساڵ سەرکوت کردنیان و ڕێگای بە بارزانی سەرکردەشدا لە مەنفا بگەڕێتەوە.
* ساڵی ١٩٦٠ پەیوەندی نێوان کوردەکان و حکوومەتی عێراق ئاڵۆزی تێکەوت. کوردەکان ناڕازی بوون بە دەمکوت کردنیان و ماف زەوتکردنیان.
* ساڵی ١٩٦١ کوردەکان لە باکووری عێراق کودەتایەکیان دژ بە دەسەڵاتی حکوومەتی عێراق بەرپاکرد. پێشنیاری مافی خود موختاری پێشکەش بە حکوومەتی عێراقی کرد.
* لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٠ کوردەکان پەیماننامەیەکیان لەگەڵ حکوومەتی عێراقی مۆرکرد؛ کە حکوومەتی عێراقی ڕەزامەندی لەسەر خود موختاری نواند؛ کە لە پەیماننامەکەدا زمانی کوردی بە شێوەیەکی فەرمی دانی پێدانرا؛ و لە دەستووری عێراقیشدا ئاماژە بەوە درا کە عێراق لە دوو نەتەوەی سەرەکی پێکھاتووە کە ئەوانیش (کورد و عەرەب) ن.
* لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٧١ پەیوەندی نێوان حکوومەتی عیراقی و کوردەکان پشێوی تێکەوتەوە، بە مەبەستی یارمەتیدان و ھاوکاری کردن مەلا مستەفای بارزان پەنای بردە بەر [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بۆ بە ھاناوە ھاتن.
* لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٤ حکوومەتی عێراقی ڕێکەوتننامەیەکی فەرز کرد بەسەر کوردەکان کرد سەبارەت بە مافی خودموختاری بوو، ماوەی دوو ھەفتەی دا بە کوردەکان تا وەڵامی ڕەشنووسی ڕێکەوتننامەکە بدەنەوە. بارزانی ناڕازی بوو لەبەر ئەو خاڵەی تێیدا ھاتبوو کە کەرکووک بە کێلگە نەوتییەکانیشییەوە لەژێر دەسەڵاتی عێراقدا بن نەک کوردەکان؛ و بارزانیش ڕاپەڕینێکی نوێی بەرپا کرد.
* لە ساڵی ١٩٧٥ پەیماننامەی جەزائیر کە لە نێوان ئێران و عێراقدا واژوو کرا، تیێیدا ئێران کۆتایی بە ھاوکاریکردنی خۆی بۆ ڕاپەڕینی کوردی ھێنا و پاڵپشتی حکوومەتی عێراقی کرد، مەلا مستەفاش پاشەکشەی لە ژیانی سیاسی کرد.
* لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٧٦ [[جەلال تاڵەبانی]] کە ئەندامێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بوو، پارتێکی سیاسی نوێی دامەزراند بە ناوی (یەکێتی نیشتمانی کوردستان) بە سەرکردایەتی خۆی لە دیمەشق.
* ساڵی ١٩٧٨ ناکۆکی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان ڕێژەیەکی زۆر کوژراوی لێکەوتەوە.
* ساڵی ١٩٧٩ مەلا مستەفا کۆچی دوایی کرد و مەسعوود بارزانی کوڕی سەرکردایەتی پارتەکەی گرتە دەست.
* ساڵی ١٩٨٠ جەنگ لە نێوان عێراق و ئێراندا ھەڵگیرسا، ھێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان پەیوەندی پتەویان لەگەڵ ئێران ھەبوو، بەڵام یەکێتی نیشتمانی کوردستان ھاوکاری تارانی دەکرد.
* ساڵی ١٩٨٣ ھێرشی ئێران بۆ سەر عێراق لە باکوورەوە لە ناوچە کوردییەکانەوە دەستی پێکرد. بە ھاوکاری شۆڕشگێڕەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان؛ و ھێزەکانی ئێران توانیان دەست بەسەر شارۆچکەی حاجی ئۆمەراندا گرت؛ و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ دەڵێن ھێزەکانی عێراق لە سزای ئەمە نزیکەی ٨٠٠٠ ھاووڵاتی لە ناوچەی سەرکردەی پارتی دیموکراتی کوردستان (ناوچەی بارزان) کوشت.
* ساڵی ١٩٨٣ یەکێتی نیشتمانی کوردستان کۆتایی بە ناکۆکی خۆی ھێنا لەگەڵ حکوومەتی عێراقی و دەستیان بە ڕێککەوتن کرد لەسەر حوکمی زاتی بۆ کورد.
* ساڵی ١٩٨٥ فشارێکی زۆر کەوتە سەر عێراق بۆ ڕاگرتنی شەڕ و حکوومەتیش لە ڕووخاندا بوو، بەڵام میلیشیاکانی حکوومەتی عێراقی براکەی جەلال تاڵەبانی و دوو کچەکەشی کوشت.
* ساڵی ١٩٨٦ حکوومەتی ئێران سەرپەرستی دانوستانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستانی کرد. لەبەر ئەوەی ھەردوو پارتە سیاسییەکە لە تارانەوە پشتیوانیان دەکرا.
* ساڵی ١٩٨٧ مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی ڕێککەوتن لەسەر یەکخستنی ھێزەکانیان و یەکگرتنیان لەگەڵ چەند ھێزێکی بچووکی تری ناوچەکە بۆ سەر خستنی شۆڕشی نوێ.
* ساڵی ١٩٨٨ وادەی شەڕی نێوان ئێران عێراق نزیک بووەوە، حکوومەتی عێراقی پرۆسەی ئەنفالی بەسەر کوردەکاندا جێبەجێ کرد؛ و تێیدا ھەزارەھا خەڵکی سڤیل و شۆڕشگێڕ لەناوچوون، سەدان ھەزار کەس نەفی کران ھەموو ئەمانە لەبەر پووکانەوەی شۆڕشی کوردی بەرپاکرا.
* لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ حکوومەتی عێراق بە نامرۆڤانەترین شێوە و بە چەکی کیمیایی شارۆچکەی ھەڵەبجەی کوردستانی خاپوور کرد، دڕندانەترین کۆمەڵکوژی ڕوویدا بەھۆی گازی ژەھراوییەوە کە تێیدا و دەستبەجێ ٥٠٠٠ کوردی بێ گوناە لە مناڵ و پیر و لاو تیاچوون. پاشتریش ھەزارەھا کەم ئەندام بوون بەھۆی تێکچوونی جیناتەکانیان.
* لە ئازاری ساڵی ١٩٩١ پاش دەرکردنی ھێزەکانی عێراق لە کوەیت لە ھەمان ساڵدا، ھەندێ لە کوردەکان (جاشەکان) لە ھەردوو پارتەکە (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان) ھەڵگەڕانەوە و وەک زمانحاڵی حکوومەتی عێراقیکاریان دەکرد، بەڵام گەلی کورد و بە پاڵپشتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ڕاپەڕینێکی گەورەی بەرپا کرد بێ گوێدان بە ھەڵگەڕاوەکان و تێیدا زیاتر لە(١٥٠٠٠٠٠)یەک ملیۆن و نیو کورد ئاوارە و سەرگەردانی وڵاتە دراوسێکان بوون، بەڵام وڵاتی تورکیا لەو کاتەدا سنووری خۆی داخست ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی سەدان ھەزار کەس ئاوارەی کێو و چیاکان بن لە نێو چیا و دۆڵەکاندا بۆ ژیان و سەربەستی و ئازادی بگەڕێن.
ناوچەی ئاسایش سەقامگیر:
* لە بەھاری ساڵی ١٩٩١ ھێزە ھاوپەیمانەکان بانگەشەی ناوچەیەکی ئازاد کراو و ئارام و ئاسایشیان کرد کە سنووری بە سنووری دەسەڵاتی حکوومەتی عێراقییەوە بوو و چەندەھا ڕێکخراو دەزگا پشتیوانی و ھاوکاریان پێشکەش بە ئاوارەکانی ئەو ناوچەیە کرد، سەر لە نوێ مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی کەوتنە گفتوگۆ و دانوستانن لەگەڵ سەدام حسێنی سەرۆککۆماری عێراق لەسەر مافی خود موختاری – ئۆتۆنۆمی.
* لە تەممووزی ساڵی ١٩٩١ دانیشتنەکان لەگەڵ حکوومەتی بەغداد درێژەی کێشا، بەڵام ھێزەکانی پێشمەرگە توانیان ھەردوو پارێزگای سلێمانی و ھەولێر بە تەواوی کۆنترۆڵ بکەن و لە بەغدادی جیا بکەنەوە؛ کە تەحەدایەک بوو بۆ دەسەڵاتی حکوومەتی عێراقی.
* لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩١ شەڕی نێوان شۆڕشی کوردی و حکوومەتی عێراقی ھەڵگیرسا، حکوومەتی عێراقی سنوورەکانی باکووری عێراقی بە تەواوی توند کرد و ئابڵووقەی ئابووری بەسەر کوردەکاندا سەپاند.
* لە ئایاری ساڵی ١٩٩٢ ھەڵبژاردنێکی پەرلەمانی سەرتاسەری لە ناوچەکە کراو، پارتی دیموکراتی کوردستان ڕێژەی ٥٠٫٨٪ ی دەنگەکانی بردەوە و یەکێتی نیشتمانی کوردستان ٤٩٫٢٪ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، و حکوومەتی نوێی کوردیان بە ڕێژەی یەکسان (٥٠٪) پێکھێنا.
* لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٢ کۆنگرێسی نیشتمانیی عێراقیی (INC) پێکھات کە کۆمەڵێکی زۆری لە نەیارەکان لەخۆ گرتبوو. لە ھاوینەھەواری سەڵاحەدین کە لەژێر دەسەڵاتی کوردەکان بوو کۆدەبوونەوە. پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان نوێنەری بەشدار بووان بوون.
* لە ئایاری ساڵی ١٩٩٤ دا ناکۆکییەکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان شەڕی ناوخۆی لێکەوتەوە. یەکێتی نیشتمانی کوردستان ھەردوو شارۆچکەی شەقڵاوە و چەمچەماڵی لە دەسەڵاتی پارتی دیموکراتی کوردستان سەند.
* لە ئایاری ساڵی ١٩٩٦ حکوومەتی عێراقی لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان ڕێککەوت لەسەر پرۆگرامی (نەوت بەرامبەر بە خۆراک)، و ڕێژەی ١٣٪ی بڕی نەوتەکە بۆ باکووری عێراق بوو کە زۆربەی لەژێر دەسەڵاتی ھەردوو پارتە کوردییەکەدا بوو.
* لە ئابی ساڵی ١٩٩٦ مەسعوود بارزانی داوای کۆمەکی لە حکوومەتی عێراقی کرد بۆ سەرکەوتن بەسەر یەکێتی نیشتمانی کوردستاندا.
* لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٦دا پارتی دیموکراتی کوردستان بە یارمەتی حکوومەتی عێراقی توانی ھەولێر لە دەسەڵاتی یەکێتی بسەنێتەوە و کۆنترۆڵی بکات؛ و سلێمانیشی لەژێر دەسەڵاتی یەکێتینیشتمانی کوردستاندا دەرکرد، پارتی دیموکراتی کوردستان حکوومەتێکی نوێی لە پەرلەمانی ھەولێر پێکھێنا.
* لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٩٦ یەکێتی نیشتمانی کوردستان سلێمانی گرتەوە.
* لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٩٧ یەکێتی نیشتمانی کوردستان حکوومەتێکی نوێی پێکھێنا کە بنکەکەی سلێمانی بوو. بەم شێوەیە باکووری عێراق بە تەواوی کەوتە کۆتنرۆڵی ھەردوو پارت (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان)ەوە.
* لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٨ ھەردوو سەرۆک پارتەکە (مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی) ڕێکەوتننامەیەکی ئاشتیانەیان واژوو کرد لە واشینگتۆن. لەگەڵ ئەوەشدا ناوچەکە وەکو خۆی مایەوە لەژێر دەسەڵاتی ھەردوو حکوومەتەکە.
* لە تشرینی دوومی ساڵی ٢٠٠٠ یەکێتی نیشتمانی کوردستان نامەیەکی ئاڕاستەی ئەمینداری گشتی نەتەوە یەکگرتووکان کرد و تێیدا سکاڵای حکوومەتی عێراقی کردبوو لە ڕاگواستن و دەرکردنی کوردەکانی پارێزگای کەرکووک.
* لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠١ شەڕێک بەرپا بوو لە ناوچەکانی سنووری سلێمانی لە نێوان یەکێتی نیشتمانی کوردستان و گرووپێک بە ناوی جنود لئیسلام (جند ڕلاسلام), کە دواتر ناوەکەیان بوو بە ئەنێار و لئیسلام- ڕنێار الاسلام
بەرەو یەکخستنەوەی نیشتمانی
* لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٢ پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەگەڵ ھەموو ئەو گرووپە عێراقیانەدا دانیشتنیان سازدا کە بە نیاز بوون ھاوکاری ھێرشە عەسکەرییەکەی نەتەوە یەکگرتووەکان بکەن لە ڕووخانی حکوومەتی بەعسی عێراقی.
* لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٢ دانیشتنی ھاوبەش لە نێوان دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەستی پێکرد لە پەرلەمانی ھەولێر بۆ پێکھێنانی حکوومەتێکی ھاوبەشی ئینتیقالی تا وادەی ھەڵبژاردنێکی نوێ.
* لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٣ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا (کۆڵن پاوڵ) گرووپی ئەنسارو لئیسلامی بەوە تۆمەتبار کرد کە دەوریان ھەبووە لە پەیوەندی نێوان [[ئوسامە بن لادن]]ی سەرۆکی ڕێکخراوی [[ئەلقاعیدە]] و حکوومەتی عێراقی.
* لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٣ سەرکردایەتی کورد ئەو پێشنیارەیان ڕەتکردەوە کە ھێزی عەسکەری تورکیا لە خاکی کوردستانەوە بێت و شانبەشانی ھێزەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ڕووخانی سەدام حسێن بەشدار بن و بۆ ئەم مەبەستەش ھەموو کوردستانیانی باکووری عێراق گەورەترین ڕێپێوانیان کرد دژ بەم پێشنیازە.
* لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٣ لە پەرلەمانی کوردستان بە پرۆژە یاسایەک ئەو پلانەیان ڕەتکردەوە کە تێیدا ھاتبوو کە ھێزەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە خاکی تورکیاوە ھێرش بکاتە سەر عێراق بۆ کردنەوەی دەروازەی باکوور.
* لە٣/ ئازاری/ ٢٠٠٣ پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان سەرکردایەتییەکی ھاوبەشیان پێکھێنا بۆ سەرۆکایەتی ھەردوو سکرتێری پارتەکە مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی.
* لە٢٠/ ئازاری/ ٢٠٠٣ ھێزە ھاوپەیمانەکان بە سەرکردایەتی نەتەوە یەکگرتووەکان ھێرشیان بۆ سەر عێراق دەستی پێکرد بە [[ھێرشی ئاسمانی]] و ھەردوو پارێزگای (کەرکووک و مووسڵ) کە سنووریان بە ھەرێمی کوردستانەوەیە ڕووبەڕووی بۆردومانێکی چڕ بوونەوە.
* لە٢٢/ ئازاری/ ٢٠٠٣ ھێزی کروزی ھاوپەیمانەکان بە ھێرشی ئاسمانی ساروخ توانیان لە گرووپی بەناو ئەنسارو لئیسلام بدەن کە بارەگایان لە ناوچەی خورماڵ بوو بە سەدان کوژراوی لێکەوتەوە.
* لە٢٧/ ئازاری/ ٢٠٠٣ سەدان مارێنزی ئەمریکی لە باکووری ھەولێر بە پەرەشووت نیشتنەوە و داخڵی خاکی کوردستان بوون. بەم شێوەیە دەروازی باکوور بۆ ھێزە ھاوپەیمانەکان کرایەوە تا بتوانن ھێرش بکەنە سەر حکوومەتی عێراقی.
* لە ٩/ نیسانی/ ٢٠٠٣ ھێرشی ھێزە ھاوپەیمانەکان بۆ سەر خاکی عێراق دەستی پێکرد و دەسەڵاتی حکوومەت شکێنرا لە ناو شاری بەغداد، حکوومەتی ھەرێمی کوردستانیش بە ھاوکاری ھێزە ھاوپەیمانەکان کۆنترۆڵی شاری کەرکووک و مووسڵ بکەن.
* لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٣ ئەنجومەنی حکوومەتی ئینتیقالی بۆ یەکەمجار کۆبوونەوە، ھەردوو کوڕەکەی سەدام حسێن (عودەی و قوسەی) لە ھێرشێکی چەکداریدا کوژران.
* لە ١/ شوبات / ٢٠٠٤ لە دوو ھێرشی خۆ کوژیدا سەدان کەس لە ھەردوو بارەگای لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستان و مەڵبەندی سێی ڕێکخستنەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان کە بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٥٦ کەس و بریندار بوونی زیاتر لە ٢٠٠کەس، کە لەناویاندا چەند کەسایەتیکی ناسراوی تێدا بوو کە خاوەن پلەی بڵند بوون لە ھەردوو پارتەکەدا.
* لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٥ یەکەم ھەڵبژاردنی سەرتاسەری لە دوای ڕووخانی حکوومەتی بەعسی عێراق کراو ھاپەیمانی کوردستانیش پلەی دووەمی لەو ھەڵبژاردنەدا بەدەستھێناو ٧٧ کورسی پەرلەمانی بەدەستھێنا.
* لە مانگی نیسانی ٢٠٠٥ دا جەلال تاڵەبانی سکرتێری یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە [[سەرۆککۆماری عێراق]] ھەڵبژێردرا لەلایەن پەرلەمانی کاتیی عێراقەوە.
* لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠٠٥ لە ھێرشێکی خۆ کوژیدا زیاتر لە ٥٠٠ پۆلیس و ئەفسەر شەھید بوون.
== پەرلەمانی کوردستان ==
{{وتاری سەرەکی|پەرلەمانی کوردستان}}
* لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٥ دا یەکەم خولی پەرلەمانی لە ھەولێر پێکھێنرا و مەسعوود بارزانی بە سەرۆکی ناوچەی ئۆتۆنۆمی ھەڵبژێردرا.
* لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٥ کۆمپانیایەکی بیانی دەستی بە دەرھێنانی نەوت کرد لە باکووری عێراق (لە سنووری دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێم) , ئەم ھەنگاوەش بووە ھۆی دروستبوونی ترس و دڵە ڕاوکێ لە دڵی سەرکردایەتی کوتلەی سوننی لە عێراق. دواتر حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕاپۆرتێکی ئاشکرا کرد لەسەر بوونی بیرێکی گەورەی نەوت لە باکوور.
* لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦ سەرۆک بارزانی داوای گۆڕینی ئاڵای عێراقی کرد بۆ ئاڵایەک کە گوزارشت لە ھەموو پێکھاتەو نەتەوەکانی عێراق بکات و وتیشی بەھیچ جۆرێک ئەو ئاڵایە لە خاکی کوردستان ھەڵنادرێت، بەڵام نوری مالیکی وتی ئەم ئاڵایەی ئێستا ئاڵای عێراقە و دەبێت لە ھەموو گۆشەیەکی عێراق ھەڵبدرێت.
* لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦ لە پێنج کردەوەی خۆکوژی لە کەرکووک ڕوویدا کە یەکێکیان لە ئۆتۆمبێلێکی بار ھەڵگر و ئەوانیتریش ئۆتۆمبێلی بچووک بوون بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٢٣ ھاووڵاتی.
* لە کەناڵی (BBC) دابەزێنرا کە تێیدا ھاتووە ھێزە کوردییەکان لەلایەن ھێزە ئیسرائیلییەکان بە نھێنی مەشقیان پێ کراوە لەسەر چۆنێتی بەرەنگار بوونەوەی تیرۆر و پارێزگاریکردنی فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی.
* لە نیسانی ساڵی ٢٠٠٧ دا سەرۆکی سوپای تورکیا وتی پێویستە تورکیا ھێرش بکاتە سەر ھێزە کوردە ھەڵگەراوەکانی باکووری عێراق – گەریلاکان.
* لە ئایاری ساڵی ٢٠٠٧ دا ھێزە کوردییەکان ئاسایشی ھەرسێ پارێزگای (دھۆک، ھەولێر، سلێمانی) لە ھێزە ھاوپەیمانەکان وەرگرتەوە.
* لە تەممووزی ساڵی ٢٠٠٧ ڕێکخراوی مافی مرۆڤی جیھانی ڕاپۆرتێکی لەسەر خراپی گوزەران و ژیانی بەندیخانەکانی ژێر دەسەڵاتی کوردەکان لە باکووری عێراق بڵاو کردەوە.
* لە ئابی ساڵی ٢٠٠٧ لە چەند کردەوەیەکی خۆکوژی بە نارنجۆکی دەستی بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٣٠٠ کەس لە یەزیدییەکان لە باکووری عێراق.
* لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠٧ ئێران بۆردوومانی ناوچە سنوورییەکانی باکووری عێراقی کرد. ئێران سنوورەکانی لەگەڵ حکوومەتی ھەرێمی کوردیتان داخست بە بیانووی ئەوەی ھاووڵاتییە ئێرانییەکان لەلایەن ھێزە کانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستگیر دەکرێن.
== ھێرشەکانی تورکیا ==
* لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٧ پەرلەمانی تورکیا ئیشارەتی سەوزی بۆ ھێزی سوپا ھەڵکرد بۆ ھێرشکردنە سەر کوردە ھەڵگەڕاوەکانی باکووری عێراق، تورکیا فشاری نێودەوڵەتی خرایەسەر بەوەی ھێرش دەکاتە سەر سنوور.
* لە کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٧ تورکیا بە ھێرشی ئاسمانی بۆردومانی ھێزەکانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]ی کرد لەناو خاکی عێراق.
* لە شوباتی ساڵی ٢٠٠٨ تورکیا ھێرشی سوپایی کردە سەر ھێزەکانی پارتی کرێکارانی کوردستانی کرد لەناو خاکی عێراق.
* لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠٨ پەرلەمانی عێراق پرۆژە یاسای ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی عێراقی پەسەند کرد؛ بەڵام کەرکووکی لەناو پارێزگاکانداجیا کردەوە، چونکە کوردەکان دەیانبردەوە.
* لە نیسانی ساڵی ٢٠٠٩ تورکیا بە فرۆکە جەنگییەکانی ھێرشی کردەوە سەر پارتی کرێکارانی کورستان بە بیانووی ئەوەی پارتی کرێکاری کوردستان لە دوو ھێرشدا بوونەتە ھۆی کوشتنی سەربازانی تورک.
* لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٩ حکوومەتی ھەرێمیکوردستان نەوتی ھەناردەی بازاڕەکانی دەرەوە کرد، بڕی ٩٠٬٠٠٠ بۆ ١٠٠٬٠٠٠ بەرمیل لە ڕۆژێکدا لەکێڵگەکانی کوردستانەوە بەرەو تورکیا دەنێررێت. حکوومەتی ناوەندی بە مەرجی وەرگرتنەوەی ڕێژەی یاسایی لە حکوومەتی ھەرێم مۆڵەتی دەرکردنی نەوتی داوە.
* لە تەممووزی ساڵی ٢٠٠٩ مەسعوود بارزانی بۆ جارێکی تر بە سەرۆکی ھەرێمی کوردستانی فیدراڵ ھەڵبژێردرایەوە، و لیستی ھاوپەیمانی کوردستان کە پێکھاتووە لە (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان) زۆرینەی دەنگەکانیان بەدەست ھێنا و لیستێکی نوێش بە ناوی گۆڕان توانی ڕێژەی ٢٥ کورسی پەرلەمان لە کۆی ١١١ کورسی بەدەست بھێنێت.
* لە شوباتی ساڵی ٢٠١١ خۆپیشاندان دژی ئەو گەندەڵیانە سازدرا کە لەلایەن ھەردوو (پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان) و دەکرێت لە سلێمانی، و گرووپی گۆڕان ڕێکخەری خۆپیشاندانەکەبوو، و تێیدا دوو خۆپیشاندەر کوژران.
== ئابووری ==
ئابووری ھەرێمی کوردستان پشت دەبەستێت بە داھاتی نەوت، کشتوکاڵ و گەشتیاری. بەھۆی ئەو سەقامگیرییە ڕێژەیییەی کوردستان، ھەرێمەکە لە ڕووی ئابوورییەوە لە ناوچەکانی تری عێراق پێشکەوتووترە.
پێش لابردنی [[سەددام حوسێن|سەدام حسێن]]، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان نزیکەی ١٣٪ی داھاتی پڕۆگرامی نەوت بە خۆراکی عێراقی وەردەگرت. بە ھاتنی ٢٠٠٣و ئازادکردنی عێراق لەلایەن ئەمریکاوە، پڕۆگرامەکە ٨٫٣٥ ملیارد دۆلاری لە کوردستاندا خەرج کردبوو. ئاسایشی خۆراکی کوردستانی عێراق وای کرد کە زۆرینەی داھاتەکان لە پڕۆژەی گەشەسەندن دا سەرف بکرێن وەک لە ناوچەکانی تری عێراق. بە کۆتاییھاتنی پڕۆگرامەکە لە کۆتایی ٢٠٠٣ دا، ٤ ملیارد دۆلار لە داھاتی نەوت بە خۆراکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە خەرجنەکراوی مابووەوە.
دوا بەدوای لابردنی حکوومەتەکەی سەدام حسێن و زنجیرە توندوتیژییەکەی بەدوایداھات، سێ پارێزگاکەی ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان تەنھا سێ پارێزگای عێراقیی بوون کە سوپای ئەمریکی بە "ئارام" پۆلینیان کردبوو. ئەو ئارامییە ڕێژەیییەی ھەرێمەکە ڕێی دا حکوومەتی ھەرێمی کوردستان چەند گرێبەستێکی وەبەرھێنان لەگەڵ کۆمپانیا بیانییەکاندا مۆر بکات. لە ٢٠٠٦ دا، یەکەم بیرە نەوت لە دوای ئازادکردنی عێراقەوە لە ھەرێمی کوردستان لێدرا لەلایەن کۆمپانیایەکی وزەی نەرویجییەوە بەناوی "دی. ئێن. ئۆ". لە سەرەتادا وا دەرکەوت کە کێڵگە نەوتییەکە لانی کەم ١٠٠ ملیۆن بەرمیل نەوتی تیا بێتو لە سەرەتای ٢٠٠٧ دا ڕۆژانە ٥٠٠٠ بەرمیل نەوتی لێ دەربھێنرێت. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕێکەوتننامەی گەڕانیان مۆرکردووە لەگەڵ دوو کۆمپانیای تری نەوت دا، "وێسترن ئۆیەڵ ساندس"ی کەنەدیو "ستێرلین ئینرجی" بریتانی.
سەقامگیرییەکەی ھەرێمی کوردستان بووەتە ھۆی ئەوەی لە بەشەکانی تری عێراق پێشکەوتنی زیاتر بەخۆوە ببینێت. لە ٢٠٠٤ داھاتی تاکەکەس لە ھەرێم بە ڕێژەی ٢٥٪ لە ناوچەکانی تری عێراق زیاتر بوو. دوو فڕۆکەخانەی نێودەڵەتی لە ھەولێرو سلێمانی ھەیە کە بە گەشتی ئاسمانیی بەستراونەتەوە بە وڵاتانی خۆرەڵاتی ناوەڕاستو ئەورووپاوە. حکوومەتەکە بەردەوامە لە وەرگرتنی داھاتی ھەناردەکردنی نەوتی عێراق، و بەم زووانەش یاسایەکی یەکخراو بۆ وەبەرھێنانی بیانی دەردەکات. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پلانی بۆ دروستکردنی شارێکی میدیایی لە ھەولێرو چەند ناوچەیەکی بازرگانیی ئازاد لە نزیک ناوچە سنوورییەکان لەگەڵ ئێرانو تورکیادا بنیاد بنێت.
لە ساڵی ٢٠٠٣ و، ھێزە ئابوورییە بەھێزەکەی کوردستان زیاتر لە ٢٠٠٠٠ کرێکاری عەرەبی لە ناوچەکانی تری عێراقەوە ڕاکێشاوە. بە وتەی جەلال تاڵەبانی سەرۆککۆماری عێراق، لە ٢٠٠٣وە ژمارەی ملیۆنێرەکانی شاری سلێمانی لە ١٢ەوە بووە بە ٢٠٠٠، ئەمەش دەرخەری گەشەی [[ئابووری]] ھەرێمەکەیە.
== جوگرافیا ==
{{سەرەکی|جوگرافیای ھەرێمی کوردستان}}
کوردستانی عێراق بە گشتی ناوچەیەکی شاخاوییە کە لە بەرزترین خاڵدا ٣٦١١ مەتر لە [[ئاستی دەریا]] بەرزە، ناوچەکە بە «[[چیکەدار]]» ناودەبرێت. چەندین ڕووبار بەنێو شاخەکاندا تێدەپەڕنو ناوچەکە تایبەتمەند دەکەن بە زەوی بەپیت و ئاوی زۆر و سروشتێک کە لە وێنە بچێت.
سروشتە شاخاوییەکەی [[کوردستان]]، جیاوازیی پلەی گەرما لە ناوچە جیاجیاکانی و دەوڵەمەندییەکەی بە سامانی ئاو وا لە کوردستان دەکەن ببێت بە ناوچەیەکی کشتوکاڵی و گەشتیاری. سەرەڕای ئەمانە، چەند کانزایەک، بەتایبەت [[نەوت]]، کە بۆ ماوەیەکی درێژ لەرێگەی ھێڵی بۆرییەوە لە کوردستان دەردەھێنرا.
گەورەترین دەریاچەی ھەرێم [[دەریاچەی دوکان]]ە و [[زێی بچووک]] لە [[تەقتەق]].
دەستەواژەی «باکووری عێراق» ناڕوونییەکی جوگرافی لە بەکارھێنانیدا ھەیە. «باکوور» بەگشتی بۆ ئاماژەکردن بە ھەرێمی کوردستان بەکاردەھێنرێت. «ناوەڕاست» و «باشوور»یان «ناوەڕاست- باشوور» بە تایبەت بۆ ئەو ناوچانەی عێراق بەکاردێن کە ھەرێمی کوردستانی لێ بەدەر کرابێت. زوربەی سەرچاوەکانی ڕاگەیاندن زۆر جار «باکوور» و «باکووری عێراق» بۆ ھەر ناوچەیەک بەکاردەھێنن کە بکەوێتە باکووری [[بەغدا]]وە.
[[باشووری کوردستان]] بەسەر ٨ پارێزگادا دابەش کراوە کە ئێستا چوار دانەیان لەژێر دەسەڵاتی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ە و چوارەکانی دیکەش لەلای حکوومەتی فیدراڵ داوای بەڕێوەبەریان لێدەکرێت.
ئەو پارێزگایانەی کە بەتەواوی لەژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستاندان ئەمانەن:
* [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
* [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
* [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]
* [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]]
ئەو پارێزگایانەی کە بەپێی [[دەستووری عێراق]] بەشێکی یان تێکڕای سنوورەکانیی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دیاری دەکەن:
* [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]] (تێکڕا)
* [[پارێزگای دیالە|دیالە]] ([[خانەقین]] و [[کفری]])
* [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] ([[ئاکرێ]]، [[شێخان]] و [[شنگال|شەنگال]])
* [[پارێزگای سەلاحەددین|سەلاحەددین]] ([[دووزخورماتوو]])
* [[پارێزگای واسیت|واسیت]] ([[بەدرە (ڕوونکردنەوە)|بەدرە]])
پلان بۆ ڕاپرسییەک دانرا لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بۆ بڕیاردان لەسەر گەڕانەوە یان نەگەڕانەوەی پارێزگاکان یان بەشەکانیان بۆ ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. ئەم ڕیفراندۆمە دەیویست ھەموو ناوچەکانی [[پارێزگای کەرکووک]]، [[خانەقین]] و [[کفری]] لە [[پارێزگای دیالە]]، توزخورماتی لە [[پارێزگای سەلاحەددین]]، [[ئاکرێ]] و [[شێخان]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] بگرێتەوە. ئەم ڕاپرسییە دواخرا بۆ ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧، و دواتر بۆ شەش مانگی تر درێژکرایەوە. کوردەکان پێداگری لە ھەرچی زووتر جێبەجێکردنی ڕاپرسییەکە دەکەن.
'''شارە گەورەکان'''
* [[ھەولێر]]
* [[سلێمانی]]
* [[دھۆک]]
*[[زاخۆ]]
*[[کەلار]]
=== دیمۆگرافیا ===
ژمارەی دانیشتووانی ھەرێم نزیکەی ٦.٥ ملیۆن کەسە کە ٩٥٪ کوردی موسوڵمانن و سەر بە مەزھەبی [[سوننە]]ن. ژمارەیەکی بەرچاوی [[ئێزیدی]] و [[کاکەیی]]، [[جوو]]لەکە و [[مەسیحی]]یش ھەن. لە ڕووی نەتەوەیییەوە کوردەکان زۆرینەی ناوچەکە (نزیکەی ٩٥٪) پێک دێنن و ئەوی تر لە [[تورکمانی عێراق]] و [[ئاشوورییەکان|ئاشووریی]] و [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەن]] و [[عەرەب]]ەکانی پێکھاتووە کە بە گشتی لە نیشتەجێی بەشی خۆراوای ھەرێمەکەن.
[[شێوەزاری سلێمانی|زاراوەی بابانی]] لە [[سلێمانی]] و [[بنزاری ھەولێری|زاراوەی ھەولێری]] لە [[ھەولێر]] قسەی پێ دەکرێت. زاراوەی ھەولێری لێکچوونێکی زۆری لەگەڵ زاراوەی [[موکریانی]] دا ھەیە کە لە مەڵبەندی [[موکریان]] و شارەکانی [[پیرانشار]] و [[مەھاباد]] دا قسەی پێ دەکرێت. ھەروەھا زاراوەی بابانی لێکچونێکی زۆری لەگەڵ زاراوەی [[جافی]] دا ھەیە کە لە مەڵبەندی [[کرماشان]] دا قسەی پێ دەکرێت.
=== ژمارەی دانیشتووان ===
ژمارەی دانیشتووانی ھەرێمی کوردستان ٦٫٥ ملیۆن کەس دەبێت، تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ٣٠٫٧ە کە تەمەنی جیھانی دەبێت ٣٠٫٤ بێت. ژمارەی زیادبوونی ساڵانە ١٦١ ھەزار و ٢٠٠ کەسە، واتا ئەگەر زیادبوونی دانیشتووان ھەر وا بەردەوام بێت لە ٢٠٣٠ ژمارەی دانیشتووان دەبێتە ٧٫٣٥ ملیۆن و لە ٢٠٣٥دا دەبێتە ٨٫٣١ ملیۆن. بەپێی ئاماری فەرمی ئەنجامی بەرایی سەرژمێریی گشتی، ھەرێمی کوردستان ساڵانە ٢٫٤٨٪ لە دانیشتووانەکەی زیاد دەکات و ٨٤٪ی دانیشتووان لە شارەکان دەژین و ١٦٪ لە گوندەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/InfoDetails/73 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250228210419/https://pukmedia.com/KS/InfoDetails/73 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دانیشتووانی ھەرێمی کوردستان ١٤٪ی دانیشتووانی [[عێراق]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdistanchronicle.com/babat/3570 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250717113251/https://kurdistanchronicle.com/babat/3570 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵانی ١٩٢٧–٢٠٢٤ بەمجۆرە بووە:
* لە ساڵی ١٩٢٧ ژمارەی ئەم بەشەی کوردستان ٦١٣٫٣٤٧ کەس بووە
* ساڵی ١٩٣٧ ڕێژەکەی گەیشتووەتە ١٫٠١٠٫٩٠٥کەس.
* لە ساڵی ١٩٤٧ گەیشتووەتە ١٫٢٨٢٫٣٧٨ کەس.
* لە ساڵی ١٩٥٧ ژمارەی دانیشتووانەکەی گەیشتووەتە ١٫٨٢٢٫٣٩٠کەس.
* لە ١٩٦٥ گەیشتووەتە ٢٫٢١٧٫١٠٩کەس.
* بەپێی سەرژمێرییەکەی ساڵی١٩٧٧ ی گەیشتە ٣٫٣٠٣٫٣٠٠ کەس.
* لە ساڵی ١٩٨٧یش گەیشتە٤٫٤٨٦٫٦٩٧ کەس.
* لە ساڵی ٢٠٢٤ گەیشتە ٦٫٣٧٠٫٦٦٨ کەس.
== کەشوھەوا ==
تێکرای گەرمی مانگی کانوونی دووەم کەساردترین مانگی ساڵە لەھەرێمدا لەنێوان (٣٫١) پلەی سەدیدایە لەوێستگەی سەڵاحەدین، (٩٫٩) سەدییە لەخانەقین، بەگشتی چەند بەرەو باکوورو باکووری ڕۆژھەڵاتی ھەرێم بڕۆین پلەی گەرمی دادەبەزێت لەبەرئەوەی چەند بەرەوە باکوورو باکووری ڕۆژھەڵات بچین زەوییەکە بەرزو بڵند دەبێت، لایەکانی باکووری ھەرێم دەکەونە ئەو ناوچانەی کەلەکەمەرەی زەوییەوە دورترن کە دەبێتە ھۆی کورتی ڕۆژ لەنیوەی زستانی ساڵدا و کەمبوونەوەی گۆشەی تیشکی ھەتاو کەوتن.
کەمی لاربوونەوەی گۆشەی کەوتنی تیشکی ھەتاو ھەروەھا ڕۆژ درێژی و ساماڵ و تۆپەڵی ھەوایی کیشوەری وشک کە لەھاویناندا ھەرێم دەگرێتەوە، یاریدەی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما دەدەن لەو وەرزەدا. تێکڕاکانی گەرمای مانگی تەممووز کەگەرمترین مانگی ساڵە لەھەرێمدا لە ٣٠ پلەی سەدی پترە.
جیاوازییەکی زۆر لەبڕی بارانبارین لەھەرێمدا ھەیە ناوەندی بارانی ساڵانە لەھەرێمدا لەنێوان ٣٢٨ ملم دایە لەخانەقین و زیاتر لە ٧٠٢ملم لە زاخۆ و لەرواندز٦٩٦ ملم و لەئاکرێ ١٠٠٨ ملم و لەپێنجوێن ١٢٦٣ ملم، بەگشتی لەبارەی بڕی بارانی داباریو لەھەرێمدا دەتوانین بڵێین کەبارانی ھەرێم تابەرەو باکوورو باکووری ڕۆژھەڵات بڕۆین پتر دەبێت، ئەمەش لەبەر ھۆکاری بەرزی و نزمی لەلایەک گوزەرکردنی ژمارەیەکی زۆرتر لە نەورایییەکانی کەش وھەوا بە ھەرێمدا جگە لەوەی کە جۆری نەورایییەکانیش تا بەرەو باکوور بڕۆین قووڵتر دەبن، لەڕووی بارانەوە دەتوانین ھەرێم بۆ دوو ھەرێمی لاوەکی دابەش بکەین کەبریتییە لە
# ھەرێمی بارانی مسۆگەر
# ھەرێمی بارانی نامسۆگەر
=== ھەرێمی بارانی مسۆگەر ===
ئەم ھەرێمە بەشەکانی باکوور و باکووری ڕۆژھەڵاتی ھەرێمی کوردستانی عیراق دەگرێتەوە و سنوورەکانی باشووری لەگەڵ سنووری باشووری ناوچەی شاخاوی لەھەرێمدا دەڕۆن ئەم ھەرێمە بەزۆری ڕێژەی بارانەکەی جیادەکرێتەوە کەناوەندی ساڵانەی باران ٥٠٠ملم کەمتر نییە، بۆیە کشتوکاڵی زستانە لەم ھەرێمەدا ساڵانە ئەم ھەرێمە دەتوانێت بەتەواوی پشت بەباران ببەستێت.
=== ھەرێمی بارانی نامسۆگەر ===
ئەم ھەرێمە ناوچە نیمچە شاخاوییەکان دەگرێتەوە کەبەرێژە بارانی کەمە (ساڵانە لە ٥٠٠ملم) کەمترە، ئەم ھەرێمە لاوەکییە دیسان بەوە ناسراوە کەبڕی بارانی مانگانە و ساڵانە و وەرزانە ھەڵبەز و دابەزێکی گەورە بەخۆیەوە دەبینێت بەبەراورد کردن لەگەڵ ھەرێمی پێشوودا، بۆیە کشتوکاڵی زستانەی بەتایبەتی لەبەشەکانی باشوورو باشووری ڕۆژاوادا ڕەنگە ڕوبەڕوی ھەڕەشەی وشکی ببێتەوە.
== ئەمانەش ببینە ==
[[.krd]]، دۆمەینی تایبەتی حکوومەتی ھەرێم
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Iraqi Kurdistan}}
* {{وێبگەی فەرمی|https://gov.krd/}}
{{ھەرێمی کوردستان}}
{{ڕۆژھەڵاتی ناوین}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|مێژوو|کوردستان|عێراق|چاند|کۆمەڵگا|ئاسیا|سیاسەت|دەیەی ١٩٩٠}}
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]]
[[پۆل:پەرتبوونی کورد]]
[[پۆل:جوگرافیای عێراق]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
[[پۆل:جیاییخوازی لە عێراق]]
[[پۆل:سیاسەتی عێراق]]
[[پۆل:شام]]
[[پۆل:کوردستان]]
[[پۆل:مانگیلەی بەپیت]]
[[پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]]
[[پۆل:نیشتنگە کوردییەکان]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩١]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٢]]
[[پۆل:ھەرێمە خودموختارەکان]]
trovtdn1yqcbdenhsmpoy3bohfp9zzc
ھەڵەبجە
0
45
1593389
1593382
2026-06-23T12:00:57Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593389
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|شارێک لە هەرێمی کوردستان، عێراق}}
{{Use dmy dates|date=مارس ٢٠٢٦}}
{{Infobox settlement
| name = هەڵەبجە
| native_name = Helebce-هەڵەبجە
| native_name_lang = ckb
| image_skyline =
| subdivision_type = وڵات
| subdivision_name = [[عێراق]]
| subdivision_type1 = هەرێم
| subdivision_name1 = [[هەرێمی کوردستان]]
| subdivision_type2 = پارێزگا
| subdivision_name2 = [[پارێزگای هەڵەبجە]]
| pushpin_map = Iraq
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = شوێنی هەڵەبجە لە عێراق
| coordinates = {{coord|35|10|N|45|59|E|region:IQ_type:city|display=inline,title}}
| elevation_m = 700
| population_total = 140,000
| population_as_of = 2022
| timezone = [[کاتی ستانداردی عەرەبی|AST]]
| utc_offset = +3
}}
'''هەڵەبجە''' شارێکە لە [[هەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]، کە لە دامێنی [[چیاکانی زاگرۆس]] لە نزیک سنووری [[ئێران]] هەڵکەوتووە. شارەکە نزیکەی ٧٠٠ مەتر لە ئاستی دەریاوە بەرزە و ئاوی [[ڕووباری سیروان]] دەیبژێوێت. هەڵەبجە ناوەندی [[پارێزگای هەڵەبجە]]یە، کە لە نیسانی ٢٠٢٥دا لەلایەن [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراقەوە]] بە ڕەسمی وەک پارێزگایەکی تەواو ناسێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|سەردێڕ=Iraqi lawmakers vote to recognize new governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> [[جووەکانی میزراحی]] ناسراو [[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە، لەگەڵ خێزانەکانی گرووپی "سیانزە ماڵ" ([[جاف|هۆزی جاف]])، لە دامەزرێنەرانی شارەکە بوون و سەرەتا لە نزیک کانی [[نەواڵە]] نیشتەجێ بوون.<ref name="jinha">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://jinhaagency.com/so/zhyan/gky-jwwlkan-w-khanww-drynkany-hbj-brw-lnawchwwn-dchn-17600|سەردێڕ=گەڕەکی جوولەکان و خانووە دێرینەکانی هەڵەبجە بەرەو لەناوچوون دەچن|وێبگە=JINHA Agency|زمان=ku|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref>
هەڵەبجە یەکێکە لە پیتۆڵترین ناوچەکانی عێراق، کە ساڵانە ٧٠٠ تا ٩٠٠ ملیمەتر بارانی لێ دەبارێت و لە ناوخۆدا بە ''بواینی'' (بواینى) ناسراوە، کە بە واتای "خاکی پیرۆز" دێت.<ref name="shafaq">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Discover-Iraq-Halabja--Where-land-memory-and-resilience-intertwine|سەردێڕ=Discover Iraq: Halabja — Where land, memory, and resilience intertwine|وێبگە=Shafaq News|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ئێستا شارەکە نزیکەی ١٤٠،٠٠٠ کەسی تێدا نیشتەجێیە، کە زۆرینەی هەرە زۆریان [[کورد]]ن. لە کاتێکدا زۆربەی دانیشتووانەکەی بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] دەدوێن، زۆرێکیشیان دیالێکتی [[هەورامی]] دەپارێزن، کە ئەمەش پردێکی زمانەوانی لەگەڵ [[کوردستانی ڕۆژهەڵات|کوردستانی ئێران]] و [[پارێزگای کرماشان]]ی دراوسێ دروست دەکات لە پاڵ قسەکردن بە دیالێکتی سۆرانی لە شارەکدا بۆ جێبەجێکردنی کار و پیشەی ڕۆژانە.<ref name="shafaq"/>
لە ڕووی مێژووییەوە، هەڵەبجەی ئێستا مەڵبەندی دەسەڵاتی [[جاف|هۆزی جاف]] بووە. شارەکە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەهۆی [[کیمیابارانی هەڵەبجە]] لە ساڵی ١٩٨٨ ناسراوە، کە تێیدا هەزاران هاووڵاتی سڤیلی کورد لە هێرشێکی کیمیاییدا بە فەرمانی حکوومەتی [[عێراقی بەعسی]] لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]] شەهید کران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/16/newsid_4304000/4304853.stm|سەردێڕ=1988: Thousands die in Halabja gas attack|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> هەروەها شارەکە بەوە ناسراوە کە چەندین [[شاعیر]]، [[زانا ئیسلامییەکان|زانای ئایینی]] و [[کەسایەتیی سیاسی]] دیار لە مێژووی خۆیدا پێگەیاندووە.<ref name="nasih2024">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=Halabja: A Chronicle of Endurance and Heritage|نووسەر=Nukhsha Nasih|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ڕەگناسی (ئێتیمۆلۆژی) ==
سەبارەت بە بنچینەی ناوی "هەڵەبجە" چەندین بۆچوونی جیاواز هەن و مشتومڕیان لەسەرە، کە گرنگترینیان ئەمانەن:<ref name="etymology">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=هەڵەبجە مەملەکەتی ژیان|نووسەر=خەبات عەبدوڵڵا|زمان=ku}}</ref><ref name="kurdcollect">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://zamenpress.com/Details.aspx?jimare=80433|سەردێڕ=هەڵەبجە - مێژوو و کولتوور|وێبگە=Zamen Press|زمان=ku}}</ref>
یەکەم بۆچوون ناوی هەڵەبجە بە مێژووی کۆنەوە دەبەستێتەوە. پاشای ئەکەدی [[سارگۆنی ئەکەدی]] (٢٣٣٤–٢٢٧٩ پ.ز) هێرشی کردە سەر ناوچەیەک کە ئەو کات بە ''هەرهەر'' (Har Har) دەناسرا، کە ناوچەکانی هەڵەبجە و [[شارەزوور]]ی دەگرتەوە. دوای داگیرکردنی، سارگۆن ناوەکەی گۆڕی بۆ ''کار شارووکین'' (شاری سارگۆن). مێژوونووسی کورد [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] پێی وایە کە شاری ئێستای هەڵەبجە لەوانەیە هەمان ئەو شوێنە کۆنە بێت.<ref name="etymology"/> لە سەردەمی [[هۆرییەکان|هۆرییەکاندا]]، ئەم ناوچەیە لە دەقە بزمارییەکانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووریدا]] بە ناوی ''کەرداخەر'' (یان ''خار خار'') هاتووە کە دەکەوێتە سەر [[ڕووباری سیروان]]. بەڵام هەندێک توێژەر ئەم پەیوەندییە لە ڕووی فۆنۆلۆژییەوە بە دوور دەزانن.<ref name="kurdcollect"/>
[[پەڕگە:Rainbow Bee-eaters Juffs.JPG|وێنۆک|باڵندەی کەرخۆرە (زەنگوڵەبایە).|alt=Rainbow Bee-eaters Juffs]]بۆچوونی دووەم وایە کە بەهۆی باخ و سەوزایی و ئاوی ناوچەکەوە، خەڵکی پێیان وتووە ''عەجەب جا'' (عەجەب جا) واتە "شوێنێکی سەرسوڕهێنەر"، کە دواتر گۆڕاوە بۆ ''هەڵەبجە''.<ref name="kurdcollect"/> بۆچوونی سێیەم ناوەکە لە وشەی کوردیی ''هەڵوژە'' (هەڵوژە) وەردەگرێت، کە شوێنی هێلانەی باڵندەی کەرخۆرەیە؛ تا ئێستاش گوندەکانی دەوروبەری هەڵەبجە ناوی شارەکە بە ''هەڵەوجە'' گۆڕ دەکەن.<ref name="etymology"/> بۆچوونی چوارەم دەڵێت ناوەکە لە ''هەڵۆجێ'' (هەڵۆجێ) واتە "جێگەی هەڵۆ" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ میرێکی [[میرنشینی ئەردەڵان]] کە لە نێوان ساڵانی ١٦٠٠–١٦١٥ دەسەڵاتی لە ناوچەکەدا هەبووە.<ref name="kurdcollect"/> بۆچوونی پێنجەم، کە لەلایەن زانا [[جەمال بابان]] پاڵپشتی دەکرێت، ناوەکە لە ''ئەڵبجە'' (Albje) وەردەگرێت و ئاماژە بەوە دەکات کە لە [[کوردیی ناوەندی|دیالێکتی جافیدا]] پیتی ''ئەلف'' (ئ) زۆرجار دەگۆڕێت بۆ ''ه'' (ه)، و لە دەستنووسە مێژووییەکانیشدا ناوەکە بە ''ئەڵەبجە'' هاتووە.<ref name="kurdcollect"/>
== مێژوو ==
هەڵەبجە یەکێکە لە کۆنترین ئەو شارانەی کە ژیان تێیاندا بەردەوام بووە لە [[هەرێمی کوردستان]]، کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی گەلی [[لۆلۆیییەکان|لۆلۆیی]] یان [[لۆلۆییەکان]] دەگەڕێتەوە. وا بڕوا دەکرێت شاری دێرینی «[[خار خار]]» کە مێژووەکەی بۆ ٢٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە، هەمان شوێنی هەڵەبجەی ئێستا بێت.<ref name="uoh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://uoh.edu.iq/en/halabja-city/|سەردێڕ=Halabja City|وێبگە=University of Halabja|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230220020149/https://uoh.edu.iq/en/halabja-city/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٦٤١ی زایینی، شارەکە دوای [[فەتحی ئیسلامی]] بۆ سەر [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئیسلام.<ref name="uoh"/> لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی]]دا، ناوچەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی میرنشینی [[حەسەنوەیهییەکان|حەسەنوەیهی]] (٩٥٩-١٠١٥ ز)، پاشان میرنشینی [[عەننازییەکان|عەننازی]] (١٠١٦-١١١٧ ز).<ref name="uoh"/> شێوازی ئێستای نیشتەجێبوون لە هەڵەبجە تەمەنی نزیکەی ٥٠٠ ساڵ دەبێت،<ref name="nasih2024"/> کە سەرچاوەکەی بۆ کۆچبەرانی ناوچەی [[هەورامان]] و [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] (باکووری ڕۆژئاوای [[ئێران]]) دەگەڕێتەوە.<ref name="nasih2024"/>
[[پەڕگە:Battle of Chaldiran.jpg|وێنۆک|جەنگی چاڵدێران.]]
هەڵەبجە لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩ بوو بە قەزا.<ref name="zamen">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=80433|سەردێڕ=History of Halabja|وێبگە=Zamen Press}}</ref> یەکەم قایمقامی شارەکە «[[محەمەد بەگ]]» بوو لە بنەماڵەی [[جاف]]، کە لەلایەن بەرپرسانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]یەوە هەڵبژێردرا.<ref name="zamen"/> گەشەکردنی شارەکە لە سەردەمی عوسمانیدا خێرایی بەخۆوە بینی، بەتایبەت دوای [[جەنگی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤. شارەکە لە دەوروبەری ساڵی ١٦٥٠ لە نزیک شوێنی ئێستای [[مزگەوتی تەکێ]] بنیات نراوەتەوە، پێشتر بەشێک بووە لە ناحیەی جوڵانبار ([[خورماڵ]]) پێش ئەوەی بکرێتە قەزا.<ref name="uoh"/> ڕێككەوتنێکی گشتی هەیە کە شارەکەی ئێستا لە سەردەمی عوسمانیدا دروستکراوە و دوای ساڵی ١٧٠٠ی زایینی گەشەی کردووە.<ref name="kurdcollect"/> بە تێپەڕبوونی کات، شارەکە [[کۆچەرییەکانی هەورامان]]، خانەدانەکانی [[قەڵای جەوانڕۆ]] لە [[جوانڕۆ]]ی ئێستا، و خێزانە دەستڕۆیشتووەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا. هەڵەبجە بوو بە شوێنی تێکەڵبوونی ئایین و نەتەوە جیاوازەکان، کە تێیدا زۆرینەی [[موسڵمانان|موسڵمان]] لەگەڵ پێکهاتەکانی [[کاکەیی]]، [[زەردەشتییەکان|زەردەشتی]] و [[جووەکان|جوو]] پێکەوە دەژیان, ئەم پێکەوە ژیانە هەتا ئەمڕۆش بەردەوامی هەیە.<ref name="nasih2024"/>
یەکەم قوتابخانە لە هەڵەبجە لە ساڵی ١٩١٩ دامەزرا.<ref name="uoh"/> بەپێی ئامارە بەریتانییەکان، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ١٩٢٠دا نزیکەی ٦،٥٠٩ کەس بووە، و ناحیەکانی [[پێنجوێن]]، [[خورماڵ]]، ورماوە و [[دەربەندیخان]] لەژێر کارگێڕی ئەو شارەدا بوون.<ref name="uoh"/> هەڵەبجە مێژوویەکی درێژی هەیە وەک وێستگەیەکی گرنگ بۆ گەشتیاران لە نێوان باشوور و ناوەڕاستی عێراق و ناوچەکانی باکوور، هەروەها لەسەر ڕێڕەوی کاروانە بازرگانییەکان بووە کە بە [[تورکیا]] و [[ئەورووپا]] دەبەسترانەوە. زۆرێک لەو کاروانانە «[[خورما]]»یان دەگواستەوە، کە ئەمەش لە ناوی ناحیەی [[خورماڵ]]دا ڕەنگی داوەتەوە (بە واتای کۆگای خورما)، کە ئاماژەیە بۆ بازرگانیی خورما کە لەو سەردەمەدا باڵادەست بووە.<ref name="uoh"/>
=== دامەزراندن و نیشتەجێبوونی سەرەتایی ===
هۆزی [[جاف]] بە دامەزرێنەری هەڵەبجەی ئێستا دادەنرێن.<ref name="kurdcollect"/> بەپێی نەریتی ناوخۆیی، یەکەم خانوو لەلایەن بەگەکانی تاقمی «[[شێوەکەڵ]]»ەوە دروستکراون؛ لە نەوەکانی دوای ئەوانیشدا نەوەکانیان گەشەیان کرد بۆ «[[سیانزە ماڵ]]» (سێزدە ماڵ)، کە بە هۆزە دامەزرێنەرە ڕەسەنەکانی شارەکە دادەنرێن.<ref name="kurdcollect"/> دواتر [[جووەکانی میزراحی]] کە پاش چەند ساڵێک خۆیان ناو نا [[جووە کوردەکان]] گەیشتنە ناوچەکە و هەندێکیان بازرگانی لێهاتوو بوون، کە بەهۆی بازرگانیی سنوورییەوە ڕاکێشرابوون، لە تەنیشت هۆزەکانی جاف نیشتەجێ بوون و بەشدارییان کرد لە گەشەپێدانی هەڵەبجە وەک ناوەندێکی بازرگانی؛ ئەم خەڵکە بە زمانی [[جوو-ئارامیی نوێ]] (کە زۆرجار بە [[لیشانا دیدان]] یان [[هولاولا]] ناودەبرێت) قسەیان دەکرد.<ref name="kurdcollect"/>
=== مێژووی کارگێڕی و دیمۆگرافیا ===
هەڵەبجە لە ساڵی ١٨٨٩ بە فەرمی وەک «قەزا» (ناوچەی کارگێڕی) دامەزرا، و بوو بە دووەم قەزا کە لە عێراقدا دوای [[نەجەف]] پێکهێنرابێت، ئەمەش هاوکات بوو لەگەڵ دەستنیشانکردنی [[عوسمان پاشای جاف]] وەک یەکەم سەرۆک شارەوانیی شارەکە لەژێر ئیدارەی عوسمانیدا.<ref name="kurdcollect"/><ref name="uoh"/> تا ساڵی ١٩٣٠، شارەکە لە سێ گەڕەکی سەرەکی پێکهاتبوو: پاشا (ناوەندی ئێستای شار)، پیر محەمەد، و کانی ئاشقان.<ref name="kurdcollect"/> دوای دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق لە ساڵی ١٩٢٠، قەزای هەڵەبجە ڕووبەرەکەی نزیکەی ٥،٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە بوو و ٣٧٥ گوندی لەخۆدەگرت، لەوانە ناحیەکانی [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، [[شارەزوور]]، [[پێنجوێن]]، [[خورماڵ]]، و ورماوە.<ref name="kurdcollect"/> بەهۆی سیاسەتەکانی [[تەعریب]] و ڕاگواستنی زۆرەملێی گوندەکان لەلایەن حکوومەتی [[بەعس]]ەوە، تا سەرژمێریی ساڵی ١٩٨٧ تەنها ١٨ گوند مابوونەوە، لە کاتێکدا لە ساڵی ١٩٧٧دا ٢١٦ گوند بوون.<ref name="kurdcollect"/> شارەکە لە ئێستادا لە ٣٧ گەڕەک و ١٣٢ شەقام پێکهاتووە، ژمارەی دانیشتووانە تۆمارکراوەکەی ١١٧،٦٦١ کەسە، و خاوەنی ٤ ناحیە ([[خورماڵ]]، [[ناحیەی بیارە|بیارە]]، [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، و [[بەمۆ]])، ٨٣ کەرتی کارگێڕی، و ١٢٤ گوندە.<ref name="kurdcollect"/>
=== بیستەکانی سەدەی ڕابردوو و شۆڕشەکانی شێخ مەحموود ===
لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا، هەڵەبجە ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕا لە پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی [[شێخ مەحموودی حەفید]] دژی حوکمی بەریتانیا. دانیشتووانی شارەکە بە چالاکیی بەرگرییان لە شارەکە کرد دژی فڕۆکە بەریتانییەکان لەژێر فەرمانی ئەدمۆندز، کە بۆ سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکان ڕەوانە کرابوون. ئەم ڕووداوانە بە [[جەنگی ئەشکۆڵ]] لەسەر [[چیای شنروێ]] کۆتایییان هات.<ref name="uoh"/>
=== بەرگریی چینی کرێکار و ڕاپەڕینی ئایاری ١٩٨٧ ===
لە ساڵانی پێش کۆمەڵکوژییەکەی ١٩٨٨، هەڵەبجە ببووە ناوەندێکی سەرەکیی بەرگریی جەماوەری دژی [[جەنگی ئێران و عێراق]]. تا ساڵی ١٩٨٧، حکوومەتی عێراق ٤٥ گوندی دەوروبەری هەڵەبجەی خاپوور کردبوو، ئەمەش وای کرد ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بگاتە نزیکەی ١١٠،٠٠٠ کەس، کە زۆربەیان هەڵاتووانی سوپا و خێزانەکانیان بوون.<ref name="libcom">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://libcom.org/article/1988-halabja-massacre|سەردێڕ=1988: The Halabja Massacre|وێبگە=Libcom.org|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|note=Published in Wildcat no.13, Summer/Autumn 1989}}</ref> لەنێوان ڕێکخراوە سیاسییەکاندا، [[حیزبی شیوعیی عێراق]] تاکە لایەن بوو کە لای هەڵاتووانی سوپا جێگەی بڕوا بوو، هەروەها تاکە لایەن بوو کە بە ئاشکرا هۆشداریی دا کە حکوومەت مەبەستیەتی هێرش بکاتە سەر هەڵەبجە.<ref name="libcom"/>
[[پەڕگە:Children of Halabja, performing chants about peace, to Iraqi communist officials, written on the board "Bzhî âşti cîhan", meaning "Long live peace in the world".jpg|وێنۆک|منداڵانی هەڵەبجە لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا، سرودی ئاشتی بۆ بەرپرسانی شیوعیی عێراقی دەڵێن، لەسەر تەختەکە نووسراوە «بژی ئاشتی جیهان».]]
تەنها چەند هەفتەیەک پێش ڕاپەڕینەکە، لە ١٦ی نیسانی ١٩٨٧، ڕژێمی بەعس یەکەمین هێرشی [[چەکی کیمیایی|کیمیایی]] کردە سەر هاووڵاتیانی مەدەنیی کورد لە گوندی [[شێخ وەسانان]] لە دۆڵی [[بالیسان]]، کە تێیدا زیاتر لە ٣٠٠ کەس شەهید بوون؛ ئەمە وەک تاقیکردنەوەیەک بۆ هێرشە گەورەترەکان دەبینرا.<ref name="may13rudaw">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=Halabja: A Chronicle of Endurance and Heritage|نووسەر=Nukhsha Nasih|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
لە ١٣ی ئایاری ١٩٨٧، بانگەوازێکی تۆمارکراو لە بڵندگۆی مزگەوتەکانەوە بڵاوکرایەوە و داوای لە هاووڵاتیان کرد بڕژێنە سەر شەقامەکان. دوو گرووپی خۆپیشاندەر یەکیان گرت و بوونە سەدان کەس، کە هەشت ژن لە کۆی ٢٠ ژنی سەرەتایی لەنێوانیاندا بوون.<ref name="may13rudaw"/> [[عەلی حەسەن مەجید]] (عەلی کیمیایی)، سکرتێری ئەوکاتی مەکتەبی باکووری [[حیزبی بەعس]]، فەرمانی دا هەرکەسێک لە خۆپیشاندانەکاندا بریندار بوو بە زیندوویی بخرێتە ژێر خاک، هەروەها «لیستێکی کوشتن»ی بۆ ١٦ ڕێکخەری خۆپیشاندانەکە ئامادە کرد.<ref name="may13rudaw"/> یەکێک لە بەشداربووان بە ناوی چنور قادر کە ئەوکات تەمەنی ٢٠ ساڵ بوو و لە ڕیزەکانی [[حیزبی شیوعی]] چالاک بوو، ناوی خۆی لە لیستەکەدا بینییەوە سەرەڕای ئەوەی بە جلی پیاوانەوە بەشداریی کردبوو؛ ئەو بە گۆڕینی پۆشاکەکەی لە ماڵێکی نزیکدا ڕزگاری بوو. لەو ١٦ کەسەی ناویان لە لیستەکەدا بوو، تەنها ئەو و هاوڕێیەکی ڕزگاریان بوو.<ref name="may13rudaw"/> ڕاپەڕینەکە بە تەقەی موشەکی هێلیکۆپتەر و هێزە [[ئوردن]]ییەکان سەرکوت کرا؛ ٢٠٠ کەس دەستگیر کران و بە زیندوویی نێژران. ڕاپەڕینی هاوشێوە بۆ چوار یان پێنج شاری تری کوردنشین گوازرایەوە.<ref name="libcom"/>
ئەم ڕووداوانە لە فیلمێکی دیکۆمێنتاریدا بە ناوی «١٣ی ئایار» (٢٠١٨) لە دەرهێنانی سینەماکاری کورد [[تاریق تۆفیق]] خراونەتە ڕوو، کە لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی [[سلێمانی]] نمایش کرا.<ref name="may13rudaw"/> نەریتی سیاسیی چالاکیی [[شیوعی]] لە هەڵەبجە، لە ڕووی دامەزراوەییەوە لەلایەن [[حیزبی شیوعیی کوردستان–عێراق]] درێژەی پێدرا کە لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2021/06/mde140011995en.pdf|سەردێڕ=IRAQ Human rights abuses in Iraqi Kurdistan since 1991|بڵاوکەرەوە=Amnesty International|ڕێکەوت=١٩٩٥}}</ref>
=== عادیلە خانم و هۆزی جاف ===
[[پەڕگە:First primary school for boys, during Lady Adela's rule in Halabja, late 1910s.jpg|وێنۆک|یەکەم قوتابخانەی سەرەتایی کوڕان لە هەڵەبجە لە کۆتایییەکانی ١٩١٠کاندا، لە سەردەمی دەسەڵاتی [[عادیلە خانم]].]]
هەڵەبجە وەک ناوەندی سەرەکیی [[عوسمان پاشای جاف]] خزمەتی کردووە، کە پاشایەکی کورد و سەرۆکی [[هۆزی جاف]] بوو، کە گەورەترین کۆنفیدراسیۆنی هۆزە کوردییەکانە لە [[ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter|یەکەم=Michael M.|سەردێڕ=The A to Z of the Kurds|پەڕە=٢١١|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ڕێکەوت=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨٠٨١٠٨٦٣٣٤٧}}</ref>
[[پەڕگە:Lady Adela the mayor of Halabja, and her family, 1920s.webp|وێنۆک|عادیلە خانمی قایمقامی هەڵەبجە و خێزانەکەی لە ١٩٢٠کاندا.]]
هاوسەرەکەی، [[عادیلە خانم]] (عادیلە خانم، نزیکەی ١٨٤٧–١٩٢٤)، کە لە بنەماڵەی ئەریستۆکراتی [[ساحێبقڕان]] لە شاری [[سنە]] لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە، بوو بە یەکێک لە دیارترین سەرکردەکانی مێژووی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Edmonds|یەکەم=Cecil John|سەردێڕ=Kurds, Turks, and Arabs: Politics, Travel, and Research in North-eastern Iraq, 1919–1925|ڕێکەوت=١٩٥٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٠٤-١٨٩٦٠-٠}}</ref> کاتێک [[شێخ مەحموودی حەفید]] لە ساڵی ١٩١٩ ڕاپەڕینی دژی ئەفسەرە سیاسییەکانی بەریتانیا دەستپێکرد، عادیلە خانم پەنای دا بەو ئەفسەرە بەریتانیانەی کە بۆ ناوچەی هۆزی جاف دەستنیشانکرابوون؛
[[پەڕگە:Lady Adela the ruler and mayor of Halabja, meeting with Major General Fraser in 1919.webp|وێنۆک|عادیلە خانم، فەرمانڕەوا و قایمقامی هەڵەبجە، لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ مەیجر جەنەراڵ فرەیزەر لە ساڵی ١٩١٩.]]
بەریتانییەکان نازناوی «خان-بەهادور»یان پێبەخشی و بە «شازادەی ئازاکان» ناویان برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thejiyanarchives.com/obituary/lady-adela-jaff-1847-1924|سەردێڕ=Lady Adela Jaff|وێبگە=The Jiyan Archives|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ئەو دوای مردنی عوسمان پاشای جاف لە ساڵی ١٩٠٩ بەردەوام بوو لە فەرمانڕەواییکردن، و وەک یەکەم فەرمانڕەوای مێژوویی ژن لە هەڵەبجە پێش سەردەمی نوێ دەناسرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|وێبگە=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> نووسەری بەریتانی [[گەتروود بێڵ]] لە ساڵی ١٩٢١ سەردانی هەڵەبجەی کردووە و لە نامەیەکی بەناوبانگدا وەسفی عادیلە خانمی کردووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://avauntmagazine.com/lady-adela-khanum-leader-of-the-kurds-jaff-tribe-kurdistan/|سەردێڕ=Lady Adela|وێبگە=avauntmagazine.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> هەروەها [[ڤلادیمیر مینۆرسکی]] کۆبوونەوەیەکی خۆی لەگەڵ ئەو خانمە لە ساڵی ١٩١٣دا تۆمار کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Minorsky|یەکەم=Vladimir|سەردێڕ=The Tribes of Western Iran|journal=The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|پەڕەکان=٧٣–٨٠|ساڵ=١٩٤٥}}</ref>
=== کۆمەڵگەی جوو لە هەڵەبجە ===
هەڵەبجە لە مێژوودا باوەشی بۆ [[جووە کوردەکان|کۆمەڵگەیەکی جوو]] کردووەتەوە کە لە گەڕەکی جووەکانی شارەکەدا (گەڕەکی [[جوولەکە]]کان) نیشتەجێ ببوون.<ref name="diplo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> دانیشتووانە جووەکان بە بازرگانی لێهاتوو دەناسران؛ خێزانەکانی پاشا و بەگی [[هۆزی جاف]] ڕێز و پاراستنێکی زۆریان لێ دەکردن، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەمە وای کردبوو [[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە ئازادتر بن بەراورد بە زۆرێک لە شارۆچکە کوردنشینەکانی تر.<ref name="diplo"/>
[[پەڕگە:Kurdish Jews of Halabja, Performing for officials of Monarch Iraq.png|وێنۆک|[[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە، خەریکی نمایشی شانۆین بۆ بەرپرسانی [[شانشینی عێراق]]، لە گەڕەکی جوولەکەکان.]]
کۆمەڵگەی جوو [[سینەگۆگ|سینەگۆگێکیان]] لە دووریی نزیکەی ١٠٠–١٥٠ مەتر لە مزگەوتی گەورەی شارەکەوە بنیات نا، کە دواتر لە ساڵی ١٩٥٤ بە ٥٥ [[دیناری عێراقی]] کڕدرا و گۆڕدرا بۆ مزگەوتی ئەحمەدی (بە ناوی [[ئەحمەد کوڕی حەنبەل]] ناونرا).<ref name="diplo"/> دوای دامەزراندنی دەوڵەتی [[ئیسرائیل]] لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو، عێراق ڕەگەزنامەی لە دانیشتووانە جووەکانی وەرگرتەوە و ناچاری کردن کۆچ بکەن، هاوکات دەستی بەسەر زۆربەی موڵک و ماڵەکانیاندا گرت.<ref name="diplo"/>
==== هەوڵەکانی پاراستن ====
تا ساڵی ٢٠٢٠، پاشماوەی خانووە ڕەسەنەکان کە بە تەلارسازییە تایبەتەکەیان دەناسرێنەوە، هێشتا لە گەڕەکی جوولەکاندا ماونەتەوە، بەڵام بەهۆی پشتگوێخستنەوە بەرەو لەناوچوون دەچن.[[پەڕگە:Halabja Jewish Synagogue.jpg|وێنۆک|سینەگۆگی جووەکانی هەڵەبجە.]]<ref name="snn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://snnc.co/en/17396|سەردێڕ=In Halabja, the Jewish Quarter is heading toward disappearance|نووسەر=Ali Hama Saeed|وێبگە=SNN|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> شوێنەوارناس هاوار نەجمەدین ئاماژە بەوە دەکات کە ڕووپێوییە مێژووییەکان دەریدەخەن نزیکەی ٨٥٠ دانیشتووی جوو لە شارەکەدا ژیاون، و جەختیش دەکاتەوە کە گەڕەکەکە دەکەوێتە ژێر یاسای پاراستنی شوێنەوار و کەلەپوور.<ref name="jinha"/> بەڕێوبەرایەتیی کەلەپووری هەڵەبجە داوای ١.٥ ملیار دیناری عێراقی کردووە بۆ کڕینەوە و نۆژەنکردنەوەی حەوت خانووی ماوە؛ هەرچەندە لەلایەن وەزارەتی شارەوانییەوە بە سەرەتایی ڕەزامەندی لەسەر دراوە، بەڵام تا کاتی ئامادەکردنی ڕاپۆرتەکە هیچ بودجەیەکی بۆ تەرخان نەکراوە.<ref name="snn"/> زانایان هۆشدارییان داوە کە ئەگەر هەنگاوی بەپەلە نەنرێت، لە گەڕەکی جوولەکان هیچ نامێنێتەوە تەنها ناوەکەی نەبێت.<ref name="snn"/>
=== کۆمەڵگەی کاکەیی (یارسانی) لە هەڵەبجە ===
لەنێو ئەو پێکهاتە ئایینییانەی کە لە مێژوودا لە هەڵەبجە هەبوون، پێکهاتەی [[کاکەیی]] یەکێکیانە، کە بە [[یارسان|یارسانی]] یان [[ئەهلی حەق]] ناسراون. لە باشووری [[کوردستان]] بە «کاکەیی» ناودەبرێن؛ لە [[ئێران]] و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بە [[یارسان|یارسانی]] ناسراون.[[پەڕگە:Kakayis (Yarisanis) followers of Kakayi, or Yarsani religions, of Halabja, Kurdistan region of Iraq.jpg|وێنۆک|کاکەیییەکان (یارسانییەکان)ی هەڵەبجە.]] توێژەران کاکەیی وەک ڕێبازێکی ئایینیی کاریگەر بە [[تەسەووف|سۆفیگەرایەتی]] وەسف دەکەن کە لە پەیوەندی لەگەڵ ئایینی [[شیعەی دوازدە ئیمام]] گەشەی کردووە. یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاکەرەوەکانی تیۆلۆژیای ئەوان بریتییە لە «[[دۆنادۆن]]» (دۆنادۆن)، کە گەشتی ڕۆحە لە جەستەیەکی یەک لە دوای یەکدا لە ڕێگەی قۆناغە ڕوحانییەکانەوە؛ ئەمە لە [[ڕێناس]] ([[گیانگوێزانەوە]]) جیاوازە، چونکە ئاماژەیە بۆ جووڵەیەکی ئاراستەکراو بەرەو [[سەرچاوەی خودایی]].<ref name="kakei-history">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.historyofkurd.com/2017/12/30/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%95%DB%8C%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%B3/|سەردێڕ=مێژوو و بیروباوەڕی ئایینی کاکەیی (یارسان)|نووسەر=جوتیار نەریمان حسێن|وێبگە=مێژووی کورد|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|زمان=ku}}</ref> سەرچاوەی ئەم باوەڕە بۆ [[سوڵتان سەهاکی بەرزنجەیی]] (کۆچی دوایی نزیکەی ٦١٢ی کۆچی) دەگەڕێتەوە، کە بە ڕێکخەری پرەنسیپەکانی ئەم ئایینە دادەنرێت.<ref name="kakei-history"/>
== هێرشی کیمیاییی ١٩٨٨ ==
{{سەرەکی|کیمیابارانی هەڵەبجە}}
=== پاشخان و ئامادەکارییەکان ===
لە هەفتەکانی پێش هێرشەکەدا، سەرۆک هۆزەکان و ئەفسەرانی سوپا بە نهێنی بۆ شاری [[سلێمانی]] گوازرانەوە. هەڵاتووانی سوپا دەستیان بەسەر شارۆچکەی [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]ی نزیک هەڵەبجەدا گرتبوو؛ دواتر هێزی ئاسمانیی عێراق شارۆچکەکەی بە تەواوی خاپوور کرد.<ref name="libcom"/> ماوەیەکی کەم پێش هێرشە کیمیاییەکە، هەڵەبجە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لەلایەن تۆپخانەکانی ئێرانەوە بۆردومان کرا، پاشان لەلایەن هێزەکانی [[پاسداران|پاسدارانی ئێران]]ەوە داگیرکرا.<ref name="libcom"/>
[[پەڕگە:Photographer Ramazan Öztürk as he arrived in Halabja to document the tragedy.jpg|وێنۆک|وێنەگر ڕەمەزان ئۆزتورک کاتێک گەیشتە هەڵەبجە بۆ بەدۆکۆمێنتکردنی کارەساتەکە.]]
=== هێرشەکە ===
[[کیمیابارانی هەڵەبجە]] لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕوویدا، کاتێک هەزاران هاووڵاتیی مەدەنیی کورد لە هێرشێکی کیمیاییی بەرفراواندا شەهید کران کە لەلایەن [[حکومەتی عێراق]]ەوە وەک بەشێک لە [[ئەنفال|شاڵاوەکانی ئەنفال]] بە سەرکردایەتیی [[عەلی حەسەن مەجید]] ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/16/newsid_4304000/4304853.stm|سەردێڕ=1988: Thousands die in Halabja gas attack|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hiltermann|یەکەم=Joost R.|سەردێڕ=A Poisonous Affair: America, Iraq, and the Gassing of Halabja|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨٠٥٢١٨٧٦٨٦٥|پەڕە=١٩٥}}</ref>
[[پەڕگە:Halabja Chemical Genocide 1988, done by the Baath'ist regime of Iraq.jpg|وێنۆک|کۆمەڵکوژیی کیمیاییی هەڵەبجە ١٩٨٨، لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە ئەنجامدرا.]]
کەناڵی بی-بی-سی بڵاویکردەوە کە تێکەڵەیەک لە [[گازی خەردەل]] و بریکارە دەمارییەکانی وەک [[تابون]]، [[سارین]]، و [[ڤی-ئێکس (بریکاری دەماری)|VX]] بەکارهێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2138447.stm|سەردێڕ=Kurds look back with fear|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> لە نێوان ٣,٢٠٠ بۆ ٥,٠٠٠ کەس شەهید بوون و ٧,٠٠٠ بۆ ١٠,٠٠٠ کەسیش بریندار بوون، ئەمەش وایکرد کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە ببێتە گەورەترین هێرشی [[چەکی کیمیایی]] لە مێژوودا کە دژی ناوچەیەکی مەدەنی نیشتەجێبوو ئەنجامدرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm|سەردێڕ=Chemical Weapons Programs – Iraq Special Weapons Facilities|بڵاوکەرەوە=Federation of American Scientists|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130721033914/http://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== دەرەنجامەکان و کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان ===
لە ساڵی ٢٠١٠دا، [[دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق]] بە فەرمی هێرشەکەی وەک کۆمەڵکوژییەکی [[کۆمەڵکوژی|جینۆساید]] دژی گەلی کورد پێناسە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.upi.com/Top_News/Special/2010/03/08/1988-Kurdish-massacre-labeled-genocide/UPI-93471268062566/|سەردێڕ=1988 Kurdish massacre labeled genocide|بڵاوکەرەوە=United Press International|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171023160235/https://www.upi.com/Top_News/Special/2010/03/08/1988-Kurdish-massacre-labeled-genocide/UPI-93471268062566/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> لە هەمان ساڵدا [[پەرلەمانی کەنەدا]] هێرشەکەی وەک [[تاوان دژی مرۆڤایەتی]] شەرمەزار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://karygiannismp.com/spip/article.php3?id_article=1345|سەردێڕ=House adopts Karygiannis Motion on Halabja Gassing as a Crime Against Humanity|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110713135718/http://karygiannismp.com/spip/article.php3?id_article=1345|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> تا ئێستا کەمتر لە ١٥ کەسی تێوەگلاو ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی بوونەتەوە.<ref name="shafaq"/>
ڕزگاربووانی هێرشەکە تا ئێستاش بەدەست نەخۆشییەکانی [[شێرپەنجە]]، نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کۆئەندامی هەناسە، کەمئەندامیی زگماکی و زەبرە دەروونییەکانەوە دەناڵێنن. توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٢ دەریخستووە کە زیاتر لە ٧٠٪ی خاکی ناوچە زیانلێکەوتووەکان هێشتا شوێنەواری ژەهراویبوونیان تێدا ماوە.<ref name="shafaq"/> هەروەها ڕاپۆرتێکی وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە سەپاندنی سزاکان "زیان بە بەرژەوەندییەکانی بەریتانیا دەگەیەنێت."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.publications.steveplatt.net/halabja.htm|سەردێڕ=Saddam's secret weapon (Channel 4, 1988)|بڵاوکەرەوە=Channel 4|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ١٩٨٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170423093543/http://www.publications.steveplatt.net/halabja.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ساڵانە لە ١٦ی ئازاردا، شەقامەکان بە پانکارت و ئاڵای ڕەش دەڕازێنرێنەوە و قوتابیان بۆ ڕێزگرتن لە قوربانییەکان شیعر دەخوێننەوە.<ref name="shafaq"/>
=== مۆنۆمێنت و مۆزەخانەی ئاشتیی هەڵەبجە ===
لە ناوەندی شارەکەدا مۆنۆمێنتی ئاشتیی هەڵەبجە وەستاوە، کە ساڵانە زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ سەردانکەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت.<ref name="shafaq"/>[[پەڕگە:Inside the Halabja Monument.jpg|وێنۆک|ناو مۆنۆمێنتی هەڵەبجە.]] لە تەنیشتیدا مۆزەخانەی ئاشتیی هەڵەبجە هەڵکەوتووە کە پێشانگای تێدایە بۆ بەدۆکۆمێنتکردنی هێرشەکە؛ گوڵزار ئازاد، بەڕێوەبەری مۆزەخانەکە، وەسفی کردووە بەوەی کە "شوێنێکە جیهان تێیدا فێری شەڕ، خۆڕاگری و هێزی یادەوەری دەبێت."<ref name="shafaq"/>
دەروازەیەکی نوێی یادگاری کە لەسەر فەرمانی سەرۆکوەزیران [[محەممەد شیاع سودانی]] و بە تێچووی نزیکەی ١.٩٣٧ ملیار دیناری عێراقی (~١.٣٤ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی) دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠٢٥دا لە کۆتایییەکانی تەواوبووندابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.964media.com/46258/|سەردێڕ=Halabja gateway project nearing completion|وێبگە=964 Media|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٥}}</ref>[[پەڕگە:Halabja Monument.jpg|وێنۆک|مۆنۆمێنتی ئاشتی لە هەڵەبجە.]]
== پارێزگای هەڵەبجە ==
{{سەرەکی|پارێزگای هەڵەبجە}}
[[پارێزگای هەڵەبجە]] لە ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ بە فەرمی لەلایەن [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]ەوە وەک ١٩یەمین پارێزگای عێراق ناسێنرا، کە بەمەش کۆتایی بە چەندین دەیەی وابەستەیی بە [[پارێزگای سلێمانی]] هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|سەردێڕ=Iraqi lawmakers vote to recognize new governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> پێشتر [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٤دا بە شێوەیەکی یەکلایەنە هەڵەبجەی وەک چوارەمین پارێزگای هەرێم ناساندبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=KRG order turning Halabja into province sets off street celebrations|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref>
[[پەڕگە:Topographic Map of Halabja.jpg|وێنۆک|نەخشەی تۆپۆگرافیی پارێزگای هەڵەبجە.]]
پارێزگاکە ڕووبەری ٨٨٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە دادەپۆشێت و لە پێنج ناحیە پێکدێت: هەڵەبجە (ناوەند)، [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، [[ناحیەی خورماڵ|خورماڵ]]، [[ناحیەی بیارە|بیارە]]، و [[بەمۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.niqash.org/en/articles/politics/5168/|سەردێڕ=A paper province: Halabja, symbol of Iraqi suffering, waits for its new beginning|یەکەم=Zhyar|دوایین=Mohammed|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=Niqash}}</ref>
== بزووتنەوەی ئیسلامی لە کوردستان و هەڵەبجە ==
[[بزووتنەوەی ئیسلامی لە کوردستان]] لە ساڵی ١٩٨٧ لە شاری [[سنە]]ی ئێران لەلایەن [[شێخ عوسمان عەبدولعەزیز]] دامەزرا، کە بنکەی سەرەکیی پشتگیرییەکەی لە هەڵەبجە و ناوچەکانی دەوروبەری بوو؛ لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠١دا زیاتر لە ٥٠٪ی دەنگەکانی هەڵەبجەی بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> دوای ئەوەی نەیتوانی ڕێژەی پێویست لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی ساڵی ١٩٩٢ی هەرێمی کوردستان ببڕێت، بزووتنەوەی ئیسلامی ژێرخانێکی سەربازیی جیاوازی بە پاڵپشتیی [[ئێران]] و [[سووریا]] پەرەپێدا، و هێرشی دەکردە سەر حکوومەتی هاوبەشی یەکێتی و پارتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref>
چەندین گرووپی جیاواز لە ناو بزووتنەوەی ئیسلامی جیابوونەوە، کە دیارترینیان [[ئەنسارولئیسلام]] بوو کە لە ساڵی ٢٠٠١ لەژێر سەرکردایەتیی [[مەلا کرێکار]] دامەزرا، کە «میرنشینێکی ئیسلامی»یان لە دەوروبەری [[ناحیەی بیارە|بیارە]] و [[تەوێڵە]] لە سنووری قەزای هەڵەبجە ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2003/02/05/iraqi-kurdistan-human-rights-abuses-committed-ansar-al-islam|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan: Human Rights Abuses Committed by Ansar al-Islam|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٣}}</ref>
لێکۆڵینەوەیەکی ڕێکخراوی [[هیومان ڕایتس وۆچ]] لە ساڵی ٢٠٠٢دا، چەندین حاڵەتی دەستگیرکردنی سەرەڕۆیانە، دەستبەسەرکردنی درێژخایەن، ئەشکەنجەدان و کوشتنی چەکدارانی دوای خۆبەدەستەودانی لەو ناوچانەدا بەدۆکۆمێنت کرد کە لەژێر کۆنتڕۆڵی ئەنسارولئیسلامدا بوون لە دەوروبەری هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2003/02/05/iraqi-kurdistan-human-rights-abuses-committed-ansar-al-islam|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan: Human Rights Abuses Committed by Ansar al-Islam|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٣}}</ref> مۆڵگەکانی ئەنسارولئیسلام لە ئازاری ٢٠٠٣دا لەلایەن هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و هێزە زەمینییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سەرەتای پرۆسەی ئازادیی عێراقدا تێکشکێنران.
بزووتنەوەی ئیسلامی لە ساڵی ٢٠٠٣دا بە فەرمی لەلایەن حکوومەتی هەرێمی کوردستانەوە چەككرا و لەو کاتەوە تەنها وەک حیزبێکی سیاسی کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref>
== حوكمڕانیی سەردەم ==
[[پەڕگە:First Mayor of Halabja, Nuxsha Nasih.jpg|وێنۆک|نوخشە ناسح، پارێزگاری هەڵەبجە.]]
دوای [[ڕاپەڕین|ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١]]، هەڵەبجە ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە ڕووخانی ڕژێمی [[حیزبی بەعس|بەعس]] و پشتگیریکردنی دامەزراندنی [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]].<ref name="nasih2024"/> لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥، [[نوخشە ناسح]] وەک پارێزگاری بەوەکالەتی هەڵەبجە دەستنیشانکرا، و بوو بە یەکەم ژن کە پۆستێکی جێبەجێکردن لەسەر ئاستی پارێزگا لە مێژووی عێراقدا وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aziz|یەکەم=Kamaran|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan24}}</ref> ئەو پێشتر لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەک قایمقامی هەڵەبجە خزمەتی کردبوو، کە بەوەش بووە دووەم ژن بەرزترین پۆستی سیاسی لە شارەکەدا وەربگرێت دوای [[عادیلە خانم]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|وێبگە=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٢٥دا، چالاکوانانی ژن لە هەڵەبجە بە ئاشکرا پشتگیریی خۆیان بۆ ژنانی شەڕڤانی کورد لە [[ڕۆژاوای کوردستان]] دووپاتکردەوە، ئەمەش دوای هێرشەکانی سەر گەڕەکەکانی [[شێخ مەقسوود]] و ئەشرەفییە لە [[حەلەب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=657943|سەردێڕ=چالاکوانانی ژن لە هەڵەبجە پشتیوانی ژنانی شەڕڤان دووپاتکردەوە|وێبگە=Rojnews|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٥}}</ref>
[[پەڕگە:Protest in Halabja, against digital abuse.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندان لە هەڵەبجە دژی توندوتیژی دیجیتاڵی.]]
=== پێکەوەژیانی ئایینی ===
سەرەڕای مەینەتییە مێژووییە گەورەکان، هەڵەبجە بە پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتە ئایینییە جیاوازەکانی دەناسرێتەوە. گرووپە ئایینییە جیاوازەکان ڕێز لە دابونەریتی یەکتر دەگرن و بەشداری لە مەراسیمەکانی یەکتردا دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/8001132.html|سەردێڕ=پێکەوەژیانی ئاینی سیمایەکی شارستانی هەڵەبجەیە|وێبگە=Voice of America Kurdish|زمان=ku|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> دانیشتووانی شارەکە «پێکەوەژیانی ئایینی» وەک سیمایەکی ناسنامەی شارستانیی هەڵەبجە وەسف دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/8001132.html|سەردێڕ=پێکەوەژیانی ئاینی سیمایەکی شارستانی هەڵەبجەیە|وێبگە=Voice of America Kurdish|زمان=ku|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> پێکهاتەی کاکەیی هێشتا لە سنووری پارێزگای هەڵەبجەدا ماون، بەتایبەتی لە ناحیەی هاوار، هەروەها پەیڕەوانی ئایینی زەردەشتی لە تەنیشت زۆربەی دانیشتووانی موسڵمانی سوننەدا ئەرکە ئایینییەکانی خۆیان جێبەجێ دەکەن.
=== زمان ===
زۆربەی دانیشتووانی هەڵەبجە بە زاراوەی [[سۆرانی]] دەدوێن، کە زاراوەی باڵای [[زمانی کوردی]]یە لە [[هەرێمی کوردستان]]. شارەکە و ناوچەی [[هەورامان]]ی دەوروبەری، هاوکات شوێنی ئاخێوەرانی زمانی [[هەورامی]]یە (کە بە [[گۆرانی]]یش دەناسرێت)، کە یەکێکە لە کۆنترین جۆرە تۆمارکراوەکانی زمانی کوردی؛ ئەمەش پردێکی زمانەوانی لەگەڵ پارێزگای کرماشان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دروست دەکات.<ref name="shafaq"/>
=== پەروەردە و خوێندن ===
هەڵەبجە خاوەنی یەکێک لە بەرزترین ڕێژەکانی [[خوێندەواری]]یە لەسەر ئاستی عێراق، کە لە ٨٥٪ تێدەپەڕێت.<ref name="shafaq"/> [[زانکۆی هەڵەبجە]] لە ساڵی ٢٠١١ دامەزراوە و زیاتر لە ٦،٠٠٠ خوێندکاری تێدایە لە پسپۆڕییە جیاوازەکاندا، لە جۆرەکانی [[ئەندازیاری]]یەوە تاوەکو [[زانستە مرۆیەتییەکان]].<ref name="shafaq"/>
[[پەڕگە:University of Halabja.jpg|وێنۆک|زانکۆی هەڵەبجە.]]
[[پەڕگە:Ahmed Mukhtar Jaff High School.jpg|وێنۆک|ئامادەیی ئەحمەد موختار جاف.]]
دابەشبوونی جوگرافیی خزمەتگوزارییە پەروەردەییەکان لە هەڵەبجەی نوێ لە توێژینەوەیەکی زانستیدا کە لە [[گۆڤاری توێژەر]] لە ساڵی ٢٠٢٥ ([[زانکۆی سلێمانی]]) بڵاوکراوەتەوە، لێکۆڵینەوەی تێدا کراوە و کەم و کورتییەکانی پلاندانانی پەروەردەیی بۆ ساڵانی ٢٠٢٢-٢٠٢٣ دەستنیشان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Hameed Mohamed|یەکەم١=Shad|دوایین٢=Hamad Qadr|یەکەم٢=Didar|دوایین٣=Latif Muhammad|یەکەم٣=Sabah|سەردێڕ=Geographical analysis for the distribution of educational services in new Halabja in (2022–2023)|journal=Twejer Journal|بەرگ=٧|issue=4|پەڕەکان=٥٤٨–٥٨٣|ساڵ=٢٠٢٥|doi=10.31918/twejer.2574.19}}</ref>
== ئابووری و کشتوکاڵ ==
[[کشتوکاڵ]] وەک کۆڵەکەی ئابووریی هەڵەبجە ماوەتەوە، کە زیاتر لە ٦٠٪ی دانیشتووانەکەی تێیدا سەرقاڵن.<ref name="shafaq"/> کاریگەرییەکانی هێرشە کیمیاییەکەی ساڵی ١٩٨٨ هێشتا لەسەر خاکەکە ماون: توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٢ دەریخستووە کە زیاتر لە ٧٠٪ی خاکی ناوچە زیانلێکەوتووەکان شوێنەواری ژەهراویبوونیان تێدا ماوە.<ref name="shafaq"/> ڕێژەی [[بێکاری]] لەنێوان گەنجاندا بە ٣٥٪ دەخەمڵێندرێت. چەقی داهێنانی هەڵەبجە کە لە ساڵی ٢٠٢٢ دامەزراوە و لەلایەن دیاسپۆرا و ڕێکخراوە ناحکومییە نێودەوڵەتییەکانەوە بودجەی بۆ دابین کراوە، پشتگیریی کارساز گەنجەکان دەکات لە بوارەکانی بازرگانیی کشتوکاڵی و تەکنەلۆژیادا.<ref name="shafaq"/>
=== هەنار ===
ناوچەی هەڵەبجە بە چاندنی [[هەنار]] بەناوبانگە. یازدە جۆری جیاواز لەسەر ڕووبەری نزیکەی ٨،٥٠٠ [[دۆنم]] باخ دەچێندرێن، کە ساڵانە نزیکەی ٣٠،٠٠٠ تۆن بەرهەمیان هەیە.[[پەڕگە:Pomegranates of Halabja farmers, in Halabja pomegranate festival.jpg|وێنۆک|هەناری جووتیارانی هەڵەبجە، لە فێستیڤاڵی هەناری هەڵەبجە.]]<ref name="awene">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.awene.com/article?no=13653&auther=1545|سەردێڕ=ڤیستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە|وێبگە=Awene|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٤}}</ref> ساڵانە «فێستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە» لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە بەڕێوەدەچێت، کە تێیدا هەنار لە تەنیشت بەرهەمە ناوخۆییەکانی تری وەک گوێزی هەورامان، ڕۆنی زەیتوونی ڕەسەن، و خواردنە تەقلیدییە کوردییەکان نمایش دەکرێن.<ref name="awene"/>[[پەڕگە:Halabja Pomegranate Festival.jpg|وێنۆک|فێستیڤاڵی هەناری هەڵەبجە.]]
=== ڕۆنی زەیتوون ===
کارگەی ڕۆنی زەیتوونی ڕەسەن (Rasan)، کە لە ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن گرووپی هەڵەبجەوە دامەزراوە، گەورەترین بەرهەمهێنەری [[ڕۆنی زەیتوون]]ە لەسەر ئاستی عێراق لە ڕووی قەبارەوە، کە بەرهەمی ڕۆژانەی دەگاتە ١٢٠ تۆن و توانای ساڵانەی ١٥٠،٠٠٠ لیترە.<ref name="kc">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=From harvest to production|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەرچەندە زیاتر بە ڕۆنەکەی ناسراوە، بەڵام کارگەی ڕەسەن دۆشاوی هەنار و سرکەش بەرهەم دەهێنێت. بەرهەمەکانی ڕەسەن بۆ [[ئەڵمانیا]] و [[بەریتانیا]] هەناردە دەکرێن، و گفتوگۆش بەردەوامە بۆ هەناردەکردن بۆ وڵاتی [[نۆرویژ]].<ref name="kc"/>
== گەشتوگوزار ==
[[پەڕگە:Ahmed Awa Waterfall, Halabja, Tourism.jpg|وێنۆک|تاڤگەی ئەحمەد ئاوا لە هەڵەبجە.]]
هەڵەبجە و ناحیەکانی دەوروبەری چەندین شوێنی سروشتیی بەناوبانگیان تێدایە، لەوانە تاڤگەی [[ئەحمەد ئاوا]] و هاوینەهەواری [[ئاوێسەر]].<ref name="kurdcollect"/>[[پەڕگە:Awesar Resort, Halabja, Kurdistan Region.jpg|وێنۆک|هاوینەهەواری ئاوێسەر لە هەڵەبجە.]]
ناوچە شاخاوییەکانی [[هەورامان]] ناوەندێکی سەرەکیین بۆ گەشتوگوزاری ژینگەیی (Ecotourism) و گەشتوگوزاری کولتووری.<ref name="nasih2024"/>
=== مەراسیمی پیرشالیار ===
[[پەڕگە:Pir Shaliyar Ceremony, Hewraman.jpg|وێنۆک|ڕێوڕەسمی شاخاویی دێرین لە کاتی مەراسیمی پیرشالیاردا لەلایەن دەروێشەکانەوە، بۆ گەیشتن بە عیشقی خودایی.]]
مەراسیمی [[پیرشالیار]]، کە ساڵانە لە گوندی هەورامانی تەخت بەڕێوەدەچێت، یەکێکە لە دیارترین فێستیڤاڵە کولتووری و ئایینییەکانی ناوچەی هەڵەبجە.<ref name="pirsh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/15324|سەردێڕ=پیرشالیار|وێبگە=KNWE|زمان=ku|نووسەر=سەرکەوت فەیروز}}{{بەستەری مردوو|url=https://knwe.org/KU/Details/15324 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> وا بڕوادەکرێت پیرشالیار کەسایەتییەکی ئایینی دێرینی ناوچەی هەورامان بووبێت لەسەر ڕێبازی [[موغەکان]]؛ هەریەکە لە [[ڕەشید یاسمی]] و [[ئایەتوڵڵا مەردۆخ]] وەک پیرێکی زەردەشتی دەیناسێنن کە ناوەکەی بۆ سەردەمی ئایینی میهرپەرستی دەگەڕێتەوە.<ref name="pirsh"/> فێستیڤاڵەکە وەک یادکردنەوەی ئاهەنگی پیرشالیار بەڕێوەدەچێت، کە لەلایەن خەڵکی هەورامانەوە بۆی ڕێکخرا دوای ئەوەی کچی ئەمیری [[بوخارا]]ی چاككردەوە لە نابیستی و لە دەستچوونی توانای قسەکردن.
[[پەڕگە:Pir Shaliyar Festival, Halabja, Kurdistan Region.jpg|وێنۆک|فێستیڤاڵی پیرشالیار، هەڵەبجە.]]
مەراسیمەکە سێ ڕۆژ دەخایەنێت، کە تێیدا قوربانیکردنی ئاژەڵ، دابەشکردنی گوێز، [[زیکر]] (خوێندنەوەی ڕوحانیی سۆفیگەری)، و ئامادەکردنی شۆربایەکی تەقلیدی لەخۆدەگرێت کە دەوترێت هەمان ئەو پێکهاتەیەیە کە لە ژەمی ڕەسەنی ئاهەنگەکەدا پێشکەش کراوە.<ref name="pirsh"/>
== ژینگە ==
ڕێژەی ڕووبەری سەوزایی لە ناوچە شارنشینەکانی هەڵەبجە گەیشتووەتە ٢١٪، لە کاتێکدا ئەم ڕێژەیە لە [[بەغدا]] تەنها ١٠٪ە؛ ئەم دەستکەوتە تا ڕادەیەکی زۆر لە ڕێگەی هەوڵە خۆبەخشییەکان و ڕێکخراوە ناحکوومییەکانەوە (NGO) بەدی هاتووە.<ref name="wadi">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wadi-online.org/2022/01/30/greening-halabja/|سەردێڕ=Greening Halabja|وێبگە=WADI|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لە کۆی ٢٥٥ کانی، ١١٦یان وشک بوون، هەروەها ٤،٨٦١ دار زیانیان بەرکەوتووە.<ref name="wadi"/> ڕێکخراوی ناوخۆیی NWE پڕۆژەی «با کوردستان سەوز بکەین»ی جێبەجێ کردووە، کە لەلایەن ڕێکخراوی ئەڵمانی-عێراقی وادی (WADI) و لە ڕێگەی وەزارەتی فیدراڵیی ئەڵمانیا بۆ پەرەپێدان و هاریکاریی ئابووری (BMZ) بودجەی بۆ دابین کراوە، کە نۆ قوتابخانەی لە سەرتاسەری هەڵەبجە و ناحیەکانی دەوروبەری کردووەتە ئامانج.<ref name="wadi"/>
== کەسایەتییە دیارەکان ==
=== سیاسەت و سەرکردایەتی ===
* [[عادیلە خانم]] (نزیکەی ١٨٤٧–١٩٢٤)، فەرمانڕەوای کوردی هۆزی جاف، کە لەلایەن بەریتانییەکانەوە بە "شازادەی ئازاکان" ناودەبرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thejiyanarchives.com/obituary/lady-adela-jaff-1847-1924|سەردێڕ=Lady Adela Jaff|وێبگە=The Jiyan Archives|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
* [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨–١٩٣٤)، شاعیر و سیاسیی کورد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و قایمقامی هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref>
* [[نوخشە ناسح]] (لەدایكبووی ١٩٧٨)، یاسایی و سیاسیی کورد؛ دووەم ژنە قایمقامی هەڵەبجە و یەکەم ژن کە لە مێژووی عێراقدا پۆستی پارێزگار (بە وەکالەت) وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aziz|یەکەم=Kamaran|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|وێبگە=Kurdistan24}}</ref>
* [[نارین بڕیار]] (لەدایكبووی ساڵی ٢٠٠٠، [[داڵاس]]، [[تێکساس]])، یەکەم کوردی-ئەمریکی و یەکەم ژنە کورد کە بۆ پۆستێکی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان هەڵبژێردرێت، وەک ئەندامی ئەنجومەنی شاری [[بێلڤیو، واشینگتن|بێلڤیو]] لە [[واشینگتن]] لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ هەڵبژێردرا. باوکی خەڵکی هەڵەبجەیە و ڕزگاربوویەکی کیمیابارانی ساڵی ١٩٨٨ ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/4396|سەردێڕ=Kurdish-American Woman Makes History in Bellevue Elections|نووسەر=Wladimir van Wilgenburg|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260414064251/https://www.kurdistanchronicle.com/babat/4396|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== ئایین و زانست ===
* [[عەبدولکەریم مودەریس]] (نزیكەی ١٩٠٢–٢٠٠٥)، زانای ئایینی و فەقیهی ناودار، لە ساڵی ١٩٢٤ەوە لە هەڵەبجە وانەی وتووەتەوە و وەک موفتی عێراق خزمەتی کردووە؛ یەکەم کەس بووە قورئانی وەرگێڕاوەتە سەر [[زمانی کوردی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Al-Ghantousi|دوایین٢=Alhamid|سەردێڕ=The Mystic Scholar Sheikh Abdul Karim Bayara Al-Mudarris and His Efforts in Education|ناونیشان=https://www.jalhss.com/index.php/jalhss/article/view/182|وێبگە=Journal of Arts, Literature, Humanities and Social Sciences|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref>
=== ئەدەب، هونەر و ڕۆشنبیری ===
لە وێژەی کوردیدا شاعیر، نووسەر، ئەکادیمی و ڕۆشنبیرانی هەڵەبجە زۆرن. هەندێک لەوانە:
* [[مەولانا خالیدی نەقشبەندی]]
* [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی یەکەم]]
* [[شێخ عەبدوڵڵای خەرپانی]]
* [[مەولەوی]]
* [[گۆران|عەبدوڵڵا گۆران]] (١٩٠٤–١٩٦٢)، شاعیری پێشەنگی کورد کە شیعری نوێی هێنایە ناو ئەدەبی کوردی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hitchins|یەکەم=Keith|ڕێکەوت=٢٠٠٢|سەردێڕ=GORĀN, ʿABD-ALLĀH SOLAYMĀN|ناونیشان=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-iranica-online/*-COM_2332|journal=Encyclopædia Iranica}}</ref>
* [[شێخ نەجمەدین نەقشبەندی]]
* [[شێخ حسامەدین نەقشبەندی]]
* [[شێخ عەلادین نەقشبەندی]]
* [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨–١٩٣٤)، شاعیر و سیاسیی کورد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و قایمقامی هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref>
* [[تاهیر بەگی جاف]]
* [[عەبدولکەریم مودەریس|مەلا عەبدولکەریم مودەریس]]
* [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی دووەم]]
* [[مەلا حەسەن قازی]]
* [[شێخ حەمە ئەمین کاردۆخی]]
* [[حلمی عەلی شەریف]]
* [[ساڵح هەژار]]
* [[مستەفا زەڵمی|مەلا مستەفای زەڵمی]]
* [[شێخ ئەمین نەقشبەندی]]
* [[حەمە ئەمین هەورامی]]
* [[عوسمان هەورامی]]
* [[مەحموود یاروەیسی]]
* [[بابا ڕەسوڵی عەبابەیلێ]]
* [[شێخ مستەفای موفتی]]
* [[نامیق]]
* [[ع. ع. شەونم]]
* [[ئەژی گۆران]]
* [[جەفایی]]
* [[کاردۆخی]]
* [[عەزیزی فەتاح]]
* [[مامۆستا هیوا]]
* [[تارا جاف]] (لەدایكبووی ١٩٥٨)، گۆرانیبێژ و یاریزانی چەنگی کورد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/radio3/world/onyourstreet/mstara1.shtml|سەردێڕ=Tara Jaff on BBC Radio 3|بڵاوکەرەوە=BBC Radio 3}}</ref>
* [[مەریوان هەڵەبجەیی]] (نووسەر)، نووسەری کتێبی "سێکس و شەرع و ژن لە مێژووی ئیسلامدا".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/04/04/world/middleeast/04mariwan.html|سەردێڕ=Sex and Islam Author Says He Fears for His Life|دوایین=Worth|یەکەم=Robert F.|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٠٦|ئیش=The New York Times}}</ref>
* [[مەریوان هەڵەبجەیی (وەرگێڕ)]]، وەرگێڕ و ڕەخنەگری ئەدەبی.
* [[ئەیوب نووری]]، ڕۆژنامەنووسی کورد-کەنەدی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://reviewcanada.ca/magazine/2017/11/a-long-way-from-home/|سەردێڕ=A Long Way From Home|نووسەر=Ava Homa|وێبگە=Literary Review of Canada|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>
* [[سەرکەوت هادی گۆرانی]] (ئایزێ)، ئەکتەر و فیلمساز لە فەڕەنسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Germian|یەکەم=Roza|سەردێڕ=What motivation is behind daily live videos by Sarkaw Hadi Gorani|ناونیشان=https://www.sbs.com.au/language/kurdish/en/podcast-episode/what-motivation-is-behind-daily-live-videos-by-sarkaw-hadi-gorani/93rshef9w|وێبگە=SBS Kurdish|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>
لە ژنە شاعیر و ناودارەکانیش:
* [https://web.archive.org/web/20171227131626/http://kurdipedia.org/default.aspx?q=20170306224408138649&lng=1 کوردە نەقشبەندی] (کورەزای [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی یەکەم]])
* [[خورشیدە بابان]]
* حەمە ڕەشید هەورامی (ڕەشید بکر محمود)، نووسەر و خەباتگێڕ
* مامۆستا پشکۆ نەجمەدین
== کەشوهەوا ==
هاوینەکانی هەڵەبجە زۆر گەرم و زستانەکانی فێنکە.
{{Weather box
|location = هەڵەبجە
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high C = 9.6
|Feb high C = 11.8
|Mar high C = 16.9
|Apr high C = 22.0
|May high C = 29.5
|Jun high C = 35.8
|Jul high C = 39.6
|Aug high C = 39.2
|Sep high C = 35.0
|Oct high C = 28.4
|Nov high C = 19.7
|Dec high C = 12.5
|year high C = 25.0
|Jan mean C = 4.8
|Feb mean C = 6.6
|Mar mean C = 11.2
|Apr mean C = 15.8
|May mean C = 22.0
|Jun mean C = 27.4
|Jul mean C = 31.2
|Aug mean C = 30.8
|Sep mean C = 26.4
|Oct mean C = 20.5
|Nov mean C = 13.3
|Dec mean C = 7.3
|year mean C = 18.1
|Jan low C = 0.1
|Feb low C = 1.4
|Mar low C = 5.6
|Apr low C = 9.7
|May low C = 14.5
|Jun low C = 19.0
|Jul low C = 22.8
|Aug low C = 22.5
|Sep low C = 17.9
|Oct low C = 12.7
|Nov low C = 7.0
|Dec low C = 2.2
|year low C = 11.3
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 144
|Feb precipitation mm = 146
|Mar precipitation mm = 132
|Apr precipitation mm = 85
|May precipitation mm = 35
|Jun precipitation mm = 0
|Jul precipitation mm = 0
|Aug precipitation mm = 0
|Sep precipitation mm = 0
|Oct precipitation mm = 28
|Nov precipitation mm = 79
|Dec precipitation mm = 124
|source 1 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.climate-data.org/location/47960/|سەردێڕ=Climate statistics for Halabja|بڵاوکەرەوە=Bureau of Meteorology|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>
|date= 2017
}}
== پەیوەندیی نێونەتەوەیی ==
=== دەستەخوشک ===
* [[سەردەشت]]، [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rwmal.net/19424/|سەردێڕ=یادی کیمیابارانکردنی سەردەشت؛ دەستەخوشک و هاوزامی هەڵەبجە|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=ڕووماڵ|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230416155527/https://rwmal.net/19424/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی هەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق|پارێزگای هەڵەبجە}}
{{پۆلی کۆمنز|Halabja}}
[[پۆل:هەڵەبجە| ]]
[[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|هەڵەبجە]]
[[پۆل:پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان|هەڵەبجە]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شارەکانی عێراق]]
[[پۆل:شارەکانی کوردستان]]
[[پۆل:قەزاکانی پارێزگای هەڵەبجە]]
[[پۆل:پەرتبوونی کورد]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:مێژووی کوردستان]]
[[پۆل:چاندی کوردی]]
[[پۆل:وێژەی کوردی]]
[[پۆل:یارسان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەڵەبجە]]
[[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]]
[[پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]
[[پۆل:ھەڵەبجە]]
geyk92ymy1educ62a8asorwaezqd2hk
کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی
0
48
1593674
1574192
2026-06-24T11:05:39Z
~2026-36685-17
77285
/* */
1593674
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ئز}}
}}
{{Infobox President
| name = کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی
| image = Kosrat_Rasul.jpg
| imagesize = 200px
| order1 = سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانی کوردستان]]
| term_start1 = ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧
| term_end1 =۱٨ی شوباتی ۲۰۲۰
| predecessor1 = [[جەلال تاڵەبانی]]
| office2 = [[جێگری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]
| term_start2 = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥
| term_end2 = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧
| president2 = [[مەسعوود بارزانی]]
| office3 = [[سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]
| term_start3 = ٢٦ی نیسانی ١٩٩٣
| term_end3 =٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١
| president3 = [[جەلال تاڵەبانی]]
| birth_date = {{Birth year and age|١٩٥٢}}
|party ={{flagicon image|Flag of PUK.png}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانی کوردستان]]
|office=|succeeded1=[[بافڵ تاڵەبانی]]<br>[[لاھور تاڵەبانی]]|birth_place=[[شیواشۆکی سەرێ]]، [[هەولێر]]}}
'''عەبدوڵڵا''' ناسراو بە '''کۆسرەت ڕەسوڵ عەلی''' لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی [[شیواشۆکی سەرێ]] لە سنووری قەزای [[کۆیە]] لەدایک بووە، لە تیرەی مەرزانیە لە هۆزی ( سورچی ) .جێگری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بووە و لەھەمان کاتیشدا جێگری یەکەمی سکرتێری گشتی (یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان) بووە.
== ژیان ==
ھەر لە سەرەتای لاوێتی کۆسرەت قۆناغەکانی خوێندن تێکەڵ بە کاری سیاسی و خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کوردستان دەکات و سەرەتای کاری سیاسیشی دەچێتە ڕیزی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و لە [[شۆڕشی ئەیلوول]]ی ساڵی ١٩٧٤ دا بەشداری بەرچاوی دەبێت.
لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٥ دا پەیوەندیی بە ڕیزەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]]ەوە دەکات و دەبێت بە سەرپەرشتکاری ڕێکخستن و کاروچالاکییەکانی خوێندکاران.
لە ساڵی ١٩٧٦ دا کۆسرەت ڕەسووڵ یەکێک بووە لەو ھەڤاڵانەی کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستانیان لە شاری [[کەرکووک]] دامەزراندووە. جمووجۆڵ و چالاکییەکانی لەو کاتەدا بووەتە ھۆی ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٧ دا لەلایەن [[ڕژێمی بەعس]]ەوە زیندانی بکرێت، پاش ماوەیەکی زۆریش لە زیندانی و [[ئەشکەنجەدان]] یەکێک بووە لەو پێنج خۆڕاگرە ئازایەی کە ھیچ جۆرە ئیعترافێکی نەکردووە و سەربەرزانە لە زیندان ھاتووەتە دەرەوە.
لە ساڵی ١٩٨١ بووەتە ئەندامی سەرکردایەتی ڕێکخستنەکانی ناوخۆی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و لە ھەمان کاتدا لێپرسراوی ڕێکخستنە نھێنییەکانی ناوشاری [[ھەولێر]] بووە، کە چالاکی و جموجۆڵێکی سیاسی گەورە و بەرفراوانیان لەو شارەدا ئەنجامداوە.
لە کۆنفرانسی ٣ی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان لە ساڵی ١٩٨٣دا بە ئەندامی سەرکردایەتی ھەڵبژێردرا و دواتر بوو بە ئەندامی سەرکردایەتی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]، لە ساڵی ١٩٨٨ەوە تاکو ساڵی ١٩٩١ ئەندامی ناوەندی کۆمەڵە بووە لێپرسراوی ڕێکخستنەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان بووە.
لە ساڵی ١٩٨٤ بووە بە لێپرسراوی مەڵبەندی ٤ی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە ساڵی ١٩٨٥ بە سەختی برینداربووە، دواتر لە ساڵی ١٩٨٦دا کە مەڵبەندەکانی ٣ و ٤ دەکرێن بە یەک مەڵبەند کۆسرەت دەبێتە لێپرسراوی مەڵبەندەکە تاکو ساڵی ١٩٨٨، کە یەکێک بووە لە چالاکترین مەڵبەندەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
لە ساڵی ١٩٩١ کە نەخشەی ڕاپەڕین داڕێژرا لەلایەن بەرەی کوردستانی کە پێکھاتبوون لە ھەموو ھێزە سیاسییەکانی ئەو کاتی کوردستان، کۆسرەت ڕەسووڵ وەک ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی سەرپەرشتیکردنی ئازادکردنی شاری ھەولێری پێ سپێردرا.
لە ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١دا کۆسرەت یەکێک بوو لە دیارترین ئەو سەرکردانەی کە ڕۆڵی بەرچاویان گێڕاوە لە ئازادکردنی شاری کەرکووکدا.
لە ساڵی ١٩٩١ دا بووە بەلێپرسراوی بەرەی کوردستانیی سنوری [[پارێزگای ھەولێر]]، ساڵی ١٩٩٢ بووە بە ئەندامی [[پەرلەمانی کوردستان]] و لە ساڵی ١٩٩٣ تاکو ساڵی ١٩٩٦ دەبێتە سەرۆکی دووەم کابینەی ئەنجومەنی وەزیرانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، دواتریش بووە بە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان-ئیدارەی [[سلێمانی]] تاکوو ساڵی ٢٠٠١.
لە ساڵی ٢٠٠١ بووە بە لێپرسراوی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
لە ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ کۆسرەت وەک جێگری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان دەستنیشان دەکرێت، ھاوکات کۆسرەت جێگری سکرتێری گشتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە.
لە ماوەی دەست بەکار بوونیشی وەک جێگری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان و جێگری سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان، چەندین سەردانی ڕەسمی وڵاتانیشی کردووە کە دواھەمینیان سەردانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و دیداری لەگەڵ [[جۆرج دەبلیوو بوش|بوش]].
کۆسرەت ڕەسووڵ لە ساڵی ١٩٧٧ ھاوسەری گرتووە و دەبێتە خاوەنی شەش کوڕ و یەک کچ، کە دواتر سێ کوڕی شەھید دەبێت.
کۆسرەت ڕەسوول زمانەکانی [[زمانی کوردی|کوردی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] بە باشی دەزانێت و شارەزایی لە زمانی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] ھەیە.
== باری تەندروستی ==
ڕۆژی ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ نووسینگەی [[ڕۆژنامەوانی]] کۆسرەت ڕەسووڵ ڕایگەیاند کە باری تەندروستی تێکچووە و گەیەندراوەتە نەخۆشخانە و چارەسەری پێویستی بۆ ئەنجام دەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆسرەت ڕەسووڵ باری تەندروستی تێکچووە و لەژێر چاودێری پزیشکیدایە|ناونیشان=http://www.nrttv.com/Details.aspx?Jimare=89269|وێبگە=ئێن ئاڕ تی|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171114062153/http://www.nrttv.com/Details.aspx?Jimare=89269|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [http://www.krp.org/kurd/krp/default.aspx?gid=2&sm=53 پرۆفایلی جێگری سەرۆک - ماڵپەڕی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101125011228/http://krp.org/kurd/krp/default.aspx?gid=2&sm=53 |date=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ }}
{{سەرۆک وەزیرەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|عێراق}}
[[پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:خەڵکی کۆیە]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان]]
3cy35pu6mro69acmwh0gg38c17j07uk
نالی
0
173
1593705
1586892
2026-06-24T11:58:12Z
Kawanii
76577
ستانداردکردنی یەکێک لە سەرچاوەکان. هێشتا سەرچاوەکانی تر ستاندارد نین.
1593705
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی نووسەر
| ناو = نالی{{ھن}}Nalî
| وێنە =Statue of Kurdish poet Nali in general garden of Sulaymaniyah, Kurdistan, Iraq.JPG
| قەبارەی وێنە = 220px
| لێدوان =
| سەردێڕ = پەیکەری نالی لە باخی گشتیی شاری [[سلێمانی]]
| نازناو =نالی
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون =١٨٠٠ز
| شوێنی لەدایکبوون = گوندی [[خاک و خۆڵ (ڕوونکردنەوە)|خاک و خۆڵ]]، [[شارەزوور|دەشتی شارەزوور]]
| ڕێکەوتی مردن = ٢٣ی ١١ی ١٨٧٧ز
| شوێنی مردن = [[ئەستەمبوڵ]]، [[تورکیا]]
| شوێنی گۆڕ = [[ئەستەمبوڵ]]، گۆڕستانی قەرەجە ئەحمەد [[تورکیا]]
| پیشە = شاعیر و زمانناس
| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]{{ھن}}[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]{{ھن}}[[زمانی تورکی|تورکی]]{{ھن}}[[زمانی فارسی|فارسی]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| ڕەگەز =
| ڕەگەزنامە =
| خوێندن =
| قوتابخانە =
| ساڵانی چالاکی =
| بوار = [[شیعر]]، [[وەرگێڕان]]، [[بیرکاری]]
| بابەت =
| بزووتنەوە =
| کارە دیارەکان = [[دیوانی نالی]]
| ھاوسەر = زەینەب خان
| یار =
| منداڵەکان =
| خزمەکان =
| کاریگەر بووە بە =
| کاریگەر بووە لەسەر =
| خەڵاتەکان =
| واژوو =
| لێدوانی واژوو =
| ماڵپەڕ =
| پیشاندانی دەروازە =
}}
'''مەلا خدر ئەحمەدی شاوەیسی ئاڵی بەگی میکایلی''' ناسراو بە '''نالی''' (١٨٠٠ – ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٨٧٧) بەردی بناغە و دامەزرێنەری خوێندنگەی شیعریی بابان و لە یەکەمین و بەناوبانگترین [[شاعیر]]انی شێوەزاری کوردیی ناوەندییە.
لە گوندی [[خاک و خۆڵ (ڕوونکردنەوە)|خاک و خۆڵ]]، لە [[شارەزوور|دەشتی شارەزوور]] ھاتووەتە دنیاوە. ھەر لە تەمەنی منداڵی نراوەتە بەر خوێندن لە [[حوجرە]]. لە سەرەتاوە وردەپەرتووکی [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[قورئان]]ی خوێندووە، دواتر زانستەکانی تری [[قورئان]] و فەرموودە و [[وشەناسی|سەرف و نەحو]] و کەلام، بەلاغە و فەلەک و فیقھ و سیرەی خوێندووە. تا خوێندنی ئەمانەی تەواو کردووە و دواتر مۆڵەتی عیلمیی وەرگرتوو، لە چەندەھا شوێن وەک [[سنە]] و [[مەھاباد]] و [[ھەڵەبجە]] و [[سلێمانی]] و لای چەندەھا مامۆستای باشی ئەو سەردەمەی خۆی خوێندوویەتی. دوای تەواوبوونی خوێندنەکەی، ''نالی'' [[مەلا]]یەکی باش و ڕۆشنبیرێکی گەورەی لێ دەردەچێت، بێجگە لە زمانی دایکی کە کوردی بووە [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] و [[زمانی عەرەبی|عەرەبییشی]] بە باشی زانیوە، تەنانەت شیعریشی پێ نووسیون.
== ژیان ==
مشتومڕێکی زۆر ھەیە لەسەر لەدایکبوون و کۆچکردنی نالی لەنێو میژوونووسان و ڕۆشنبیرانی [[کورد]]دا، ئەگەرچی لە لایەن مێژوونووسانەوە چەند ڕایەکی جیاواز خراونەتە ڕوو بەڵام ھیچیان دان بە ڕاستیی لەدایکبوون و کۆچکردنی نالیدا نانێن بە بەڵگەوە، ھەر بۆیە تا ئێستاشی لەسەر بێت نەتوانراوە ڕۆژی لەدایکبوون و کۆچکردنی بە بەڵگەوە دەقیق دیاری بکرێت؛ زۆر قسەیش هەیە کە ئەڵێن نالی هیچکات لە ژیانیدا نەخۆش نەکەوتووە.
ئەمانەی خوارەوە چەند نموونەیەکن لەو ڕاوسەرنجانەی نووسەرانی کورد ھەیانە لەسەر لەدایکبوون و کۆچی نالی:
* [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] دەڵێت: «''نالی'' لە ساڵانی١٨٠٠–١٨٥٦ زایینیدا ژیاوە». و [[مارف خەزنەدار]] و [[کەمال فوئاد]]یش ھەر ھەمان مێژوویان دیاری کردووە. بەڵام لە نوێترین توێژینەوەی هێمن عومەر خۆشناودا ساڵەكە ڕاست كرایەوە، كە دەکاتە ٢٣ی ١١ی ١٨٧٧ز. ئەمەش بە گوێرەی بەڵگەنامەی عوسمانی.
* [[عەلائەدین سەججادی]] دەڵێت: «لە ١٧٩٧ی زایینیدا ھاتووەتە دنیاوە و لە ١٨٥٥دا کۆچی دواییی کردووە».
ئەگەر بەپێی زۆرینەی لێکۆڵەڕەوان کار بکەین بێجگە لە [[عەلائەدین سەججادی]] دەتوانرێت بوترێت نالی ٥٦ ساڵ ژیاوە، ھەر وەک زۆربەی لێکۆڵەرەوان لەسەر ئەم ڕایە کۆکن. تەنھا بەپێی بۆچوونەکەی عەلائەدین سەججادی نالی ٥٨ ساڵ ژیاوە.
ئەم جیاوازییەش وەکوو سەرنجی بۆ دراوە قسەی مامۆستا عەلائەدین سەججادی لەلایەک و دکتۆر [[مارف خەزنەدار]] و دکتۆر کەمال فوئاد لە لایەکی ترەوە دەربارەی تەمەنی و ساڵی لەدایکبوونی نالی ئەو بەراوردکردنەی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[مەریوانی]] و بەدوای ئەوانیشدا مامۆستا [[عەلی موقبیلھ]]، ئەوەی لە پێشەکی دیوانەکەیاندا ساڵی ١٢١٥ی کۆچییان لەگەڵ ساڵی ١٧٩٧ی زایینیدا بەراورد کردووە. جا ئەگەر وەھا بێت، ئەوا وەک کوردی و مەریوانی و موقبیل و سەجادی ئەفەرموون نالی ٥٨ ساڵ ژیاوە؛ بەڵام لە [[ڕۆژنامە]]کانی ڕۆژھەڵاتناسی ئەرمەنیی «وسف ئەبگارەڤێچ ئۆربێلی»دا ساڵی ١٢١٥ی کۆچی لەگەڵ ساڵی ١٨٠٠–١٨٠١ی زایینی بەرامبەر کراوە. بەپێی ئەمە وەک دکتۆر مارف خەزنەدار و دکتۆر کەماڵ فوئاد لەسەری ڕۆیشتوون، ساڵی لەدایکبوونی نالی دەکاتە ١٨٠٠ی زایینی و تەمەنیشی دەبێتە ٥٦ ساڵ.
لەوانەی باس کران ھیچیان ناتوانرێت وەک سەرچاوەیەکی ڕاستەقینە و باوەڕپێکراو ساڵی لەدایکبوون و کۆچی نالی دیاری بکەن؛ بەڵام ھەندێ شت ھەیە دەبنە ھۆکاری ڕوونکردنەوەی سەردەمی نالی و نزیکبوونەوە لە زانینی ساڵی لەدایکبوون و مردنی.
لە دیوانەکەی نالیدا ھاتووە کە تێیدا مامۆستا مەلا عەبدول کەریمی مودەڕڕیس دەڵێت «مەسەلەی دیاریکردنی ساڵی لەدایکبوون و مردنی کەسێک، شتێک نییە بنیادەم بتوانێ بە ئیجتیھاد بڕیاری بدا و بە بەڵگە و نیشانەی مێژووی لەوە زیاترمان پی نەکرا کە تێکڕا ھەندێ لەو ساڵانە دیاری بکەین کە نالییان تیا ژیاوە؛ بەڵام بەڵگەی تریش بە دەستەوە ھەیە پێمان دەسەلمێنێ کەوا نالی نە لە ساڵی ١٨٥٥ و نە لە ساڵی ١٨٥٦ مردووە و نە تەمەنیشی ٥٦ یا ٥٨ ساڵ بووە، جا خواە ئیتر لە ١٧٩٧دا لە دایک بووبێ وەک عەلی موقبیل دەڵێ یا لە ١٨٠٠ وەک ئەوانی تر دەڵێن»
ساڵی ٢٠١٧ د. ھێمن عومەر خۆشناو لە توێژینەوەکەیدا بەناوی «نالی لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا» بە بەڵگە ئەوەی ڕوون کردەوە کە نالی لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٧٧ لە ئەستەنبوڵ کۆچی دواییی کردووە.
گەلێ بەیتی نالی ھەیە وا دەگەیەنن نالی گەیشتووەتە تەمەنی پیرییەکی ڕاستەقینە و بێھێزبوون، کە دیارە ئەوەش لە ٥٨ ساڵیدا پەیدا نابێ، وەک ئەمانە:
* مووی سپی کردم بە شوشتن ئاوی عەینی شۆرە شەت.
* بۆ مەمک نالی چ منداڵانە وەی وەی کردووە.
* گەرچی مووی وەک شیرە، بەو شیرە شکۆفەی کردووە.
* ئەی تازە جوان! پیرم و ئوفتادە و کەوتووم.
* من پیرم و فانی.
ئەوەی کە گوتراوە ئەحمەد پاشای بابان لە ١٨٥٣دا لە پاریس باسی نالی بۆ (خۆدزکۆ)ی شابەندەری [[ڕووسیا]] کردووە وا دەگەیەنێ نالی لەو سەردەمەدا لە شام ژیاوە. چونکە شیعرەکەشی کە پاش تێکچوونی حوکمی بابانییەکان بۆ سالمی ناردووە بۆ سلێمانی، لە شامەوە ناردوویە. لە لایەکی کەشەوە ھەموو ئەوانەی مێژووی ژیانی نالییان خستووەتە سەر کاغەز باسی ئەوەیان کردووە کەوا نالی پاشان چووەتە [[ئەستەمبوڵ]] و لەوێ لەگەڵ ئەحمەد پاشای بابان ماوەیەکی دوورودرێژیان پێکەوە بەسەر بردووە. جا سەرەڕای ئەوە کە لەوانەیە نالی ماوەیەکی زۆریش لە شام مابێتەوە ئەنجا چووبێتە ئەستەمبوڵ، ئەو ماوەی کەمتر لە دوو ساڵەی نێوان یەکتری دیتنی خۆدزکۆ و ئەحمەد پاشا و مردنی نالی لە ئەستەمبوڵ لە ١٨٥٥دا کە دەڵێن لەو ساڵەدا لەوێ مردووە، بەپێی توانای ھاتوچۆی ئەو سەردەمە بە حاڵ بەشی تەنھا ڕۆیشتنێکی لەسەر خۆی ئەو چەرخە ئەکا، چ جێی ئەوەش ماوەیەکی دوورودرێژی لە ئەستەمبوڵ لەگەڵ ئەحمەد پاشا بەسەر بردبێ.
نالی لە شیعرێکیدا لە بەرابەری مەرقەدی [[محەممەد|پێغەمبەر ئیسلام]]<nowiki/>دا دەڵێ: ''موددێکە کە ھەم گەردشی دەورانی سوپێھرم''. واتە: دەمێک ئاوارەی نیشتمانم و دەسووڕێمەوە و ئێستا گەیشتوومەتە ئێرە. دەبێ ئەم دەمە چەند ساڵی خایاندبێ و ئەو ماوەیەی لە کوێ بەسەر بردبێ و کوێ گەڕابێ؟
لە شوێنێکی تردا ھاتووە. حاجی مەلا عەبدوڵڵای جەلی زادە باوکی ([[مەلای گەورە]]ی کۆیە) گێڕاوییەتەوە و بێ گومان قسەیشی جێگای متمانەیە، کە وا لە ساڵی ١٢٨٨ی کۆچی. ١٨٧١–١٨٧٢ی زایینیدا نالی لە [[مەککە]] دیوە و کە دیویشییە زۆر پیر بووە.
== نالی و میرنشینی بابان ==
نالی لەگەڵ ھەردوو میری بابانی ھاوکاتی خۆی واتە [[سلێمان پاشا]] و [[ئەحمەد پاشا]]ی کوڕی سلێمان پاشا پەیوەندییەکی زۆر تایبەتی ھەبووە.
ئەم پەیوەندییەش لە زۆرێک لە شیعرەکانی نالیدا ڕەنگی داوەتەوە، ئەمانە ھەندێ بەڵگەن لەسەر ئەو پەیوەندییەی نالی شاعیر و میری بابان:
{{شیعر}}
{{ب|ھودھودی دڵ حەبسی بەلقیسی سەبای دیوە یەقین|خۆی کە دامێن گیری شاھی ئاسەفی سانی دەکات}}
{{کۆتاییی شیعر}}
[[شاھی ئاسەفی]] یەکەم حەزرەتی [[سولەیمان]] پێغەمبەر بووە کە وەزیرەکەی ناوی ئاسەفی کوڕی بەرخیا بووە و مەبەستی لە شای دووەمی ئاسەفیش، سلێمان پاشای بابانە.
{{شیعر}}
{{ب|ئەم تاقمە مومتازە کەوا خاسەیی شاھن|ئاشووبی دڵی مەملەکەت و قەلبی سوپاھن}}
{{کۆتاییی شیعر}}
ئەوانەش ھەمووی بریتییە لە پیاھەڵدان و باسکردنی تاقمە سوپایەک. دەبێت ئەو سوپایە سوپای کێ بووبێت، ئەگەر ھیی سلێمان پاشای بابان یان ئەحمەد پاشای کوڕی نەبووبێت؛ بەتایبەتی، کە پەڕتووکەکانی مێژوو دەڵێن، ئەم ئەحمەد پاشایە سوپایەکی ڕێکوپێکی و تازەبابەتی پێک ھێناوە. وەکوو مامۆستا [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس|مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس]] دەڵێت: "نازانم 'نالی' لە کاتی دەستەڵاتی ئەحمەد پاشادا لە سولەیمانی ماوەتەوە و ئەو سوپایەی بە چاوی خۆی بینیوە و باسەکەیان بۆ گێڕاوەتەوە و دووربەدوور پێناسەی کردووە، یاخود مەبەستی سوپای سلێمان پاشای باوکییەتی، ئەوەی لە ١٢٣٤ی کۆچییەوە تا ١٢٥٤ حوکمڕانیی سولەیمانی کردووە؟!"
* قەسیدە درێژەکەی، ئەوەی بۆ [[سالم]]ی ھاوڕێی گیانی بە گیانیی خۆی ناردووە و ئەوەش تێکڕا پرسیارە لە وەزعی سولەیمانی پاش نەمانی دەوری [[میرنشینی بابان|بابانەکان]].
* غەزەلەکەی، ئەوەی بەبۆنەی سەفەری حەجی ([[نووری ڕوودباری]])یەوە وتوویەتی کە وەک لە تێکڕای بەیتەکانەوە دەردەکەوێ خاوەنی ڕێبازی [[نەقشبەندی]] و یەکێک بووە لە موریدە ناودارەکانی [[مەولانا خالیدی نەقشبەندی|مەولانا خالید]] (١١٩٧ی. ک-١٧٨٣ی. ز، ١٢٤٢ی. ک-١٨٢٦ی. ز).
== بەجێھێشتنی کوردستان ==
لە دوای بیستوپێنج ساڵی تەمەنی، [[کوردستان]] جێدەھێڵێت و دەچێتە [[حەج]] و دوای تەواوکردنی حەجەکەی ڕووی کردووەتە [[شام]] لە ساڵی [[١٨٥٠]] تا کۆتایی ساڵی ١٨٥٤ نالی لە شام بووە، لەو ماوەیەدا [[میرنشینی بابان]] دەڕووخێت و دەنگوباسی ڕووخانەکەی پێدەگات، ھەست دەکات خۆشییەکەی [[سلێمانی]] نەما، حەبیبە نەما، دۆست و ئەحبابەکانی وەکوو جاران نەمان، سوپاکەی ئەحمەد پاشا تیا چوو، سوپای ڕۆمی جێیانی گرتەوە، ([[سالم]])یش نەک ھەر ھاندەری نابێت کە بگەڕێتەوە سلێمانی بەڵکوو تکای لێدەکات نەشگەڕێتەوە، وەکوو لە قەسیدەکەیدا دەڵێت:
{{شیعر}}
{{ب|توخوا بڵێن بەو حەزرەتی نالی دەخیلی بم|بەو نەوعە نەکا بەسولەیمانییا گوزەر}}
{{کۆتاییی شیعر}}
نالی نائومێد بووە و بە ناعیلاجی ڕووی لە [[ئەستەمبوڵ]] کردووە و لەوێ لە لای ئەحمەد پاشای بابان دەبێ لەگەڵ پیاوە کوردەکانی تر ژیانێکی خۆش و ئەدیبانەیان لە دیوەخانی ئەحمەد پاشادا ڕابواردووە و ھەموویان بە مامۆستا بانگیان کردووە.
== <span lang="ar" dir="rtl">نالی</span> و مەبەستی شیعری ==
ئەو مەبەستانەی لە شیعری '''(نالی)'''دا ڕەچاو کراون ئەمانەن:::
* مەدح و پیاھەڵدانی حەزرەتی پێغەمبەر.
نالی زۆرێک لە شیعرەکانی بۆ حەزرەتی پێغەمبەر نووسیوە و لە دیوانەکەیدا بە باشی باسی لێوە کراوە و دوا ھۆنراوەکانیشی ھەر لەوێ نووسیوە لە تەمەنی پیریدا کە زیارەتێکی حەزرەتی پێغەمبەر دەکات و لە مەدح و سەنای ئەو زاتەیا بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=DDiNu0dwR_E |website=YouTube |title=DDiNu0dwR_E}}</ref>
ئەی تازەجەوان! پیرم و ئوفتادە و کەوتووم
تا ماوە حەیاتم
دەستێ بدەرە دەستی شکستەم، کە بەسەر چووم
قوربانی وەفاتم
تۆ یووسفی نەوحوسنی لەسەر میسری جینانی
من پیرم و فانی
لەم کولبەییی ئەحزانە نە زیندووم و نە مردووم
ھەروا بە تەماتم
یان لە شوێنێکی تر دا:
ئەی ساکینی ڕیازی مەدینەی منەووەرە
لووتفێ بکە، بفەرموو: مەدینەی منە و، وەرە
عەرشی بەرین کە دائیرەیە، ڕەوزە مەرکەزە
فەرشی زەمین بە عەرسەییی تەیبە موجەوھەرە
* سۆفیگەری
بەدەر لە لێکۆڵینەوە ڕووکارییەکان، لە تەفسیر و ڕاڤەی شیعرەکانی نالیدا زۆر بە ڕوونی دیارە کە شوێنکەوتەی ڕێبازی تەسەوفە و لە قەسیدەی (ئەلا ئەی نەفسی بومئاسا)دا زۆر بە جوانی دیارە و ئەو موناجاتانەی کە لە حەج و لە خزمەت ڕەوزەی حەزرەتی پێغەمبەر (د.خ) دەیکات ھەڵقوڵاوی ئەو باسوخواسەیە.
ھەر وەک چۆن لە دەسپێکی ژیانیدا نالی ھەر گۆش و خوێندکاری ناوەندە خوێندنەکانی تەسەوف بووە و لە خانەقا و تەکیەکاندا خوێندنی کردووە و وانەشی وتووەتەوە.
دیارە ئەمە وای کردووە کە نالی بەو جۆرە بە قووڵی و پڕماناوە شیعرەکانی بنووسێت. چونکە زۆر لە زانستەکانی بەلاغە و وشەکاری و مەنتقی تێدا خوێندووە.
مامۆستا عەبدولکەریمی مودەڕیس دەستێکی باڵای ھەبووە لە لێکدانەوە و ڕاڤەکردنی شیعرەکانی نالی و مەحوی و مەولەوی … ھتد)، ئەگەر وا نەبوایە ڕەنگە بەشێکی زۆری ئەدەبیاتی کوردی بفەوتایە یان بێئاگا بووینایە لە ناوەڕۆکی شیعرەکان.
* دڵداری کە بەشی ھەرە زۆری دیوانەکەیەتی.
نموونەیەک <span lang="ar" dir="rtl">لەم</span> لە شیعری دڵداریی "نالی"ی شاعیر:
{{شیعر}}
{{ب|زوڵفت بە قەدتدا کە پەرێشان و بڵاوە،|ئەمڕۆ لە منی شیفتە ئاڵۆز و بە داوە}}
{{ب|ئەم عومرە عەزیزە کە لە بۆت نەقد و دراوە،|سەد حەیف و درێغا کە موسوڵمانی نەماوە!}}
{{ب|عومرێکی درێژە بە خەیاڵی سەری زوڵفت|سەودا و پەرێشانم و، سەودایەکی خاوە}}
{{ب|ھەرچەندە کە ڕووتم، بەخودا مائیلی ڕووتم|بێبەرگییە عیللەت کە ھەتیو مەیلی ھەتاوە…}}
{{ب|مانی نییەتی قووەتی تەسویری برۆی تۆ|ئەم قەوسە بە دەستی موتەنەففیس نەکشاوە}}
{{ب|بۆچی نەگریم، سەد کەڕەتم دڵ دەشکێنی!|بۆ مەی نەڕژێ، شیشە لە سەد لاوە شکاوە!}}
{{ب|بێفائیدەیە مەنعی من ئێستاکە لە گریان|بۆ عاشقی بێچارە زووەم ئاوە ڕژاوە!}}
{{ب|ھەر جۆگە و جێگێکی کەوا سوور و سوێر بێ|جێی جۆششی گریانی منە و خوێنە ڕژاوە}}
{{ب|سۆزی دڵمە باعیسی تاو و کوڵی گریان|مەعلوومە کە ئاگر سەبەبی جۆششی ئاوە}}
{{ب|نالی وەکوو زوڵفت کە موتیعی بەری پێتە|تێکی مەشکێنە، بە جەفا مەیخەرە لاوە}}
{{کۆتاییی شیعر}}
* وەسف، بە تایبەتی وەسفی بەھار و دیمەنی سرووشت و وەسفی حوجرە شەقوشڕەکەی و لێھاتوویی و بوردەباریی (کەر)ەکەی!
* نزاو پاڕاناوە لە خوا.
* بیری وڵات کردنەوە. چامەکەی خۆی و سالم وەک نموونە.
* لاواندنەوە و پیاھەڵدانی پاش مردن.
* مەدح و پیاھەڵدان. مەدحی سوپای بابان بە نموونە.
نالی لە سەرەتای چەرخی نۆزدەھەمدا ژیاوە. لەو سەردەمەدا زمانی باوی ئەدەبی بریتی بووە لە زمانی عەرەبی و فارسی و تورکی، چونکە کوردستان یا سەر بە ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی یان ئێران بووە و زمانی ڕەسمی یان فارسی یان تورکی بووە، بێجگە لەوەش زمانی عەرەبی زمانی ئایینی پیرۆزی ئیسلام بووە و کوردستانیش تێکڕا یەکێک بووە لە وڵاتە ئیسلامییەکان. سەرەڕای ئەوە کە نالی خۆیشی خوێندەوارێکی ئایینی و مەلایەکی موسڵمان بوو. جا بۆیە، نالی ئەگەرچی زۆری شیعری بە کوردی وتووە، شیعرەکانی وشەی زۆری فارسییان بە دەستکارییەوە یا بێ دەستکاری تیایە. ھەروەھا وشەی زۆری عەرەبی و زاراوەی ئایینی و زاراوەی زانیارییە ئایینییەکانی وەک فقە و ئوسسولی دین و مەنتیق و فەلەکییاتیان تیایە کە بە شێوەی ئیقتیباس و تەلمیح بەکاری ھێناون. ئەو شیعرانەی کە لە (موناجات) و نزا و پاڕانەوەدا وتوونی ھەموویان ئەنجامی ئەو کارە کاریگەرەن کە ئایینی ئیسلام لە ناخی دەروونیدا کردوویەتی.
ھەر لە سەرەتای دیوانەکەیەوە ڕوو لە بارەگای خودا ئەکا و دەڵێ:
{{شیعر}}
{{ب|ئەی جیلوەدەری حوسن و جڵەوکێشی تەماشا|سەر ڕشتەیی دین بێ مەدەدی تۆ نییە حاشا}}
{{ب|بەو ڕەحمەتە عامەت کە دەکا سەنگی سییەە زەڕ|لەم قەلبە کە وەک بەردە، ڕەشە، (ڕش شاشا)}}
{{کۆتاییی شیعر}}
== چامەکەی نالی و سالم ==
{{وتاری سەرەکی| نامە گۆڕینەوەکەی سالم و نالی}}
یەکێک لە بەناوبانگترین شیعرەکانی نالی ئەو چامەیەیە کە بۆ [[سالم]]ی ناردووە و ئەویش بە چامەیەک وەڵامی دەداتەوە، ئەو دوو قەسیدەیە بە ناوی «چامەکەی ''نالی و سالم''»ەوە ناوبانگیان دەرکردووە. نالی ئەو قەسیدەیەی وەکوو نامەیەک بۆ سالمی ھاوڕێی ناردووە و باسی دوورەوڵاتیی خۆی لە [[شام]] دەکات و ھەست و تاسەی دووریی نیشتمان و [[شارەزوور، مەھاباد|شارەزوور]] و [[سلێمانی]] کە لە لایەن عوسمانییەکانەوە داگیر کرابوو، دەردەبڕێت. «[[سالم|عەبدولڕەحمان سالم]]»یش لە وەڵامدا شیعرێکی بەرزی بۆ دەنووسێت و ھەردووکیان بە خەیاڵ و بە (با)دا، نامەکانیان دەنێرن.
نالی بەم شێویە چامەکەی دەست پێ دەکات:
{{شیعر}}
{{ب|قوربانی تۆزی ڕێگەتم ئەی بادی خۆش مروور|وەی پەیکی شارەزا بە ھەموو شاری شارەزوور}}
{{ب|ئەی لووتفەکەت خەفییو ھەوا خواە و ھەمدەمە!|وەی سروەکەت بەشارەتی سەر گۆشەیی حوزور!}}
{{کۆتاییی شیعر}}
[[مەلا عەبدولکەریم مودەریس|مەلا عەبدولکەریمی مودەریس]] بەم شێوەیە ئەو دوو بەیتە شیعرەی شی کردووەتەوە و دەڵێ: "نالی لە ڕێگای (با)ی تیژڕەوەوە نامەکەی دەنێرێت و پێی دەڵێت:”خوا بمکا بە قوربانی تۆزی ئەو ڕێگایەی تۆ بەسەریا دەڕۆی، تۆ شارەزای ھەموو کون و کەلەبەرێکی شاری شارەزووری و ڕێت لێ ون نابێ، بڕۆ ئەم نامەیەم بۆ بگەیەنە و ھەواڵم بۆ بپرسە و بزانە…”. نالی بەو شێوەیە تاسەی دووری خۆی و دوورە وڵاتی دەکاتە ھەوێنی ئەو شیعرە بەرزە کە «ھەڵقوڵاوی ئاخ و دەنگدانەوەی ژانی دەروونی خۆیەتی».
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
# [[دیوانی نالی]]، لێکۆڵینەوە و لێکدانەوەی مەلا عبدالکریمی مدرس و فاتح عبدالکریم، چاپخانەی کۆڕی زانیاری کورد – بەغدا ١٩٧٦]
# [https://web.archive.org/web/20180808034057/http://regamedia.com/ ماڵپەڕی ڕێگا - ئەدەبیاتی نالی - نووسینی ڕەنج ھەژار]
# [http://honrawa.org// ماڵپەڕی ھۆنراوە - بابەت: لێکۆڵینەوە لە شیعری نالی ئامادەکردنی ڕەنج ھەژار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207191214/http://honrawa.org/ |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}
# [[دیوانی نالی]] چاپی دووەم / [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس|مەلا عەبدولکەریمی مودەریس]] و فاتح عبدالکریم چاپخانەی کوردستان
# مێژووی ئەدەبی کوردی نووسراوەی [[عەلائەدین سەججادی]]، چاپخانەی مەعارفی بەغداد، ١٩٥١
# نالی لە بەلاغەوە بۆ مۆدێرنیتە، ڕێبوار سیوەیلی، ٢٠١٩، ھەولێر
# نالی لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا، ھێمن عومەر خۆشناو، ٢٠١٧، دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{ڤەژینبوکس | ٨}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|وێژەی کوردی|وێژە|شیعر|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}}
{{شیعری کلاسیکی کوردی}}
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:مردووانی سەدەی ١٩یەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٠]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٧٧]]
[[پۆل:شاعیرانی سەدەی ١٩یەم]]
[[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]]
[[پۆل:زانا کوردەکان]]
[[پۆل:زانایانی کورد]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٨]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٥٥]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:فەیلەسووفانی کورد]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٥٦]]
[[پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:موسڵمانانی کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی سەدەی ١٨یەم]]
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
nktndhtx349kq636bdcayj4susay2gm
باکووری کوردستان
0
3186
1593617
1580705
2026-06-24T03:52:05Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593617
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن}}
{{نامەی ڕوونکردنەوە|باکووری کوردستان|کوردستان (ڕوونکردنەوە)}}
{{کورد}}
'''باکووری کوردستان''' یان '''کوردستانی تورکیا''' ({{بە کوردیی باکووری|Bakurê Kurdistanê}}) پارچەیەکی [[کوردستان]]ە و ڕووبەڕەکەی لە نێوان ١٦٠،٠٠٠–٢٢٥،٠٠٠ کم٢یە. لە دوای ھەڵوەشاندنەوەی [[پەیمانی سێڤر|پەیماننامەی سیڤەر]] و گۆڕینی بە [[پەیمانی لۆزان|پەیماننامەی لۆزان]]، خراوەتە ژێر دەسەڵاتی کۆماری [[تورکیا]] کە پێشتر [[دەوڵەتی عوسمانی]] بوو. ژمارەی دانیشتووانی [[کوردەکان]] لە باکووری کوردستان لە نێوان ١٥–٢٥ ملیۆن کەسن بە ڕێژەی ١٨–٢٣٪ی دانیشتووانی [[تورکیا]].<ref>https://www.institutkurde.org/</ref><ref>https://konda.com.tr/</ref> کوردەکان لە نزیکەی ١٣ بۆ ١٦ پارێزگادا زۆرینەن لەکۆی ٨١ پارێزگادا.
== مێژوو ==
وەک بەشێک لە [[کەوانەی بەپیت]]ی [[ڕۆژھەڵاتی نزیکی کۆن]]، کوردستانی باکوور بە خێرایی کاریگەری شۆڕشی نیۆلیتیکی ([[سەردەمی بەردینی نوێ]]) لەسەر دەرکەوت کە بووە ھۆی بڵاوبوونەوەی کشتوکاڵ. لە [[سەردەمی برۆنز]]یدا، [[ئارامییەکان]] فەرمانڕەوایەتییان دەکرد، دواتر [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری نوێ]] لە [[سەردەمی ئاسن]]دا. سەردەمی کلاسیکی کۆن گەواھیدەری ھاتنی [[ئەرمینیای گەورە]] و پاشان [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمان]]ی بوو. داگیرکارییە سەرەتایییەکانی موسڵمانان ناوچەکەی گرتەوە و [[ئیسلام]]ی تێدا بڵاوکردەوە.
لە [[سەدەکانی ناوەڕاست]]دا، ناوچەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی سەرۆکە ناوخۆیییەکان. لە سەدەکانی ١٠ و ١١دا، لەلایەن خانەوادەی [[مەروانی]] کوردییەوە فەرمانڕەوایەتی دەکرا. لە سەدەی ١٤ بەدواوە، ناوچەکە زۆربەی خرایە سەر [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].
=== میرنشینە کوردییەکان ===
تۆمارێکی [[باج]] کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٥٢٧ ئاماژە بە ناوچەیەک دەکات بە ناوی «[[ویلایەتی کوردستان]]»، کە حەوت میرنشینی گەورە و ١١ میرنشینی بچووکی لەخۆدەگرت. بەڵگەنامەکە ئاماژە بە [[میرنشینە کوردییەکان]] دەکات وەک «[[ئەیالەت]]» (دەوڵەت)، کە ئاماژەیە بۆ ئەو [[ئۆتۆنۆمی]]یەی (سەربەخۆیییەی) ھەیانبووە. لە فەرمانێکی ئیمپراتۆریدا کە لەلایەن [[سلێمان قانونی|سلێمان قانوونی]]یەوە لە دەوروبەری ساڵی ١٥٣٣ دەرچووە، یاساکانی میراتی و جێنشینی لە نێوان [[بەگەکان]] و [[ئەرستۆکراسی]]ی کورددا دیاری دەکات. جێنشینیی بۆماوەیی درایە میرنشینە کوردییە دڵسۆزەکانی ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی، و میرە کوردەکان ئۆتۆنۆمییان لە ناو ئیمپراتۆرییەتەکەدا پێ بەخشرا. ئاستی ئۆتۆنۆمیی ئەم میرنشینانە جیاواز بوو و بەند بوو بە گرنگیی [[جیۆپۆلەتیک|جیۆپۆلیتیکییان]]. ھۆزە کوردییە لاوازەکان ناچار دەکران پەیوەندی بە ھۆزە بەھێزەکانەوە بکەن یان ببنە بەشێک لە [[سەنجەقە عوسمانییەکان]]. بەڵام ھۆزە بەھێز و سەختەکان، بە تایبەتی ئەوانەی نزیک بوون لە سنووری [[ئێران]]، ئاستێکی بەرزی ئۆتۆنۆمییان ھەبوو.
بەپێی «کانووننامە» (کتێبی یاسا) کە لەلایەن [[ئەولیا چەلەبی]]یەوە ئاماژەی پێکراوە، دوو یەکەی ئیداری جیاواز لە سەنجەقە ئاسایییەکان ھەبوون: ١: سەنجەقە کوردییەکان، کە بە حوکمڕانیی بۆماوەیی ئەرستۆکراسیی کورد ([[دەربەگایەتی]]) ناسرابوون و ٢: حکوومەتە کوردییەکان. سەنجەقە کوردییەکان، وەک سەنجەقە ئاسایییەکان، ئەرکی سەربازییان ھەبوو و دەبوایە باج بدەن. لە لایەکی ترەوە، «[[حکوومەت]]»ە کوردییەکان نە باجیان دەدا و نە سەربازیان بۆ سوپای عوسمانی دابین دەکرد، و عوسمانییەکان پێیان باش بوو دەستوەردان لە جێنشینی و کاروباری ناوخۆیان نەکەن. بەپێی چەلەبی، تا ناوەڕاستی سەدەی ١٧، ئۆتۆنۆمیی [[میرنشینە کوردییەکان]] کەم بووبووەوە. لەو کاتەدا، لە کۆی ١٩ سەنجەقی [[ئەیالەتی دیاربەکر]]، ١٢یان سەنجەقی ئاسایی عوسمانی بوون، و ئەوانی تر بە سەنجەقی کوردی ناودەبران. سەنجەقە کوردییەکان بریتی بوون لە ساگمان، کولپ، میھرانییە، تەرجیل، ئاتاک، پێتەک، چاپاکچوور و چێرمیک. چەلەبی حکوومەتە کوردییەکان وەک جزیرە، ئێگیل، گێنج، پالۆ و ھازۆ ڕیزبەندی دەکات. لە کۆتایی سەدەی ١٨ و سەرەتای سەدەی ١٩دا، بەھۆی لاوازبوونی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، میرنشینە کوردییەکان بە کردەیی سەربەخۆ بوون.<ref>Ozoglu, Hakan. State-Tribe Relations: Kurdish Tribalism in the 16th- and 17th- Century Ottoman Empire, pp.15,18–22,26, British Journal of Middle Eastern Studies, 1996</ref>
== مێژووی ھاوچەرخ ==
[[حکوومەتی عوسمانی]] لە سەرەتای سەدەی ١٩دا دەستی کرد بە سەپاندنی دەسەڵاتی خۆی لە ناوچەکەدا. بەھۆی نیگەرانی لە ھزر و مەیلی سەربەخۆیی میرنشینە کوردییەکان، عوسمانییەکان ھەوڵیان دا کاریگەرییان کەم بکەنەوە و بیانخەنە ژێر کۆنترۆڵی حکوومەتی ناوەندی لە [[قوستەنتینیە]] ([[ئیستانبوڵ]]). بەڵام لابردنی ئەم میرنشینە بۆماوەییانە لە دەسەڵات بووە ھۆی ناسەقامگیری زیاتر لە ناوچەکەدا لە ساڵانی ١٨٤٠ بەدواوە. لە شوێنی ئەواندا، شێخە [[سۆفیایەتی|سۆفییەکان]] و تەریقەتە ئایینییەکان دەرکەوتن و کاریگەرییان لە سەرتاسەری ناوچەکەدا بڵاوکردەوە. یەکێک لە سەرکردە سۆفییە دیارەکان [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] بوو، کە لە نێوان دەریاچەکانی [[وان]] و [[ورمێ]] دەستی بە یاخیبوون کرد. ئەو ناوچەیەی لەژێر کۆنترۆڵی دا بوو ھەردوو خاکی عوسمانی و [[قاجاڕ]]ی دەگرتەوە. شێخ عوبەیدوڵڵا بە یەکێک لە سەرکردە سەرەتایییەکان دادەنرێت کە بیرۆکەی [[کوردایەتی]] مۆدێرنی لە نێو کورددا پەیڕەو کردووە. لە نامەیەکدا بۆ جێگری کونسووڵی [[بەریتانیا]] ڕای گەیاند: «نەتەوەی کورد گەلێکی جیاوازە… ئێمە دەمانەوێت کارووباری خۆمان لە دەستی خۆماندا بێت».<ref>Dahlman, Carl. The Political Geography of Kurdistan, Eurasian Geography and Economics, Vol. 43, No. 4, 2002, p.278</ref>
ھەڵوەشاندنەوەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] دوای شکستەکەی لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] بووە ھۆی پارچەپارچەبوونی و دامەزراندنی سنوورە سیاسییەکانی ئێستا، کە ناوچە کوردنشینەکانی لە نێوان چەند دەوڵەتێکی نوێدا دابەش کرد. دامەزراندن و جێبەجێکردنی سنوورە نوێیەکان کاریگەریی قووڵی لەسەر [[کورد]] ھەبوو، کە ناچار بوون دەستبەرداری ژیانی کۆچەریی نەریتی خۆیان ببن بۆ ژیانی گوندنشینی و کشتوکاڵی جێگیر.<ref>"Kurd," Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2007.</ref>
== دیمۆگرافیا ==
لە یەکەمین سەرژمێری [[تورکیا]]دا لە ساڵی ١٩٢٧، [[زمانی کوردی]] گەورەترین زمانی دایک بوو لە پارێزگاکانی [[ئاگری]] (٥٨٪)، [[بەدلیس]] (٧٥٪)، [[ئامەد]] (٦٩٪)، [[خارپێت]] (٥٣٪)، [[جۆلەمێرگ]] (٨٩٪)، [[مێردین]] (٦١٪)، [[سێرت]] (٧٤٪، کە [[ئێلح]]ی ئێستاش دەگرێتەوە) و وان (٧٧٪). ھەروەھا، زمانی کوردی گەورەترین [[زمانی دایک]] بوو لە شاری [[ڕحا]] بە ڕێژەی ٤٢٪. لە سەرژمێری ساڵی ١٩٣٥دا، ٦٩٪ی دانیشتووانی پارێزگای موش زمانی کوردی زمانی دایکیان بوو، ئەمەش یەکەم سەرژمێری بوو لەوێ ئەنجام بدرێت دوای ئەوەی پێشتر پارێزگاکە لە [[بەدلیس]] جیاکرایەوە. پارێزگای [[بینگۆل (پارێزگا)|بینگۆل]] لە ساڵی ١٩٣٥ لە [[مووش]] جیاکرایەوە، لەکاتێکدا پارێزگای [[تونجەلی]] لە ساڵی ١٩٣٦ لە [[خارپێت]] جیاکرایەوە، لە یەکەم سەرژمێری ئەم پارێزگا نوێیانەدا لە ساڵی ١٩٤٥ زمانی کوردی زمانی یەکەم بوو تێیان دا بە ڕێژەی ٥٦٪ و ٥٣٪.<ref>Dündar, Fuat (2000), Türkiye nüfus sayımlarında azınlıklar (in Turkish), pp. 156–157, ISBN 9789758086771</ref><ref>Dündar, Fuat (2000), Türkiye nüfus sayımlarında azınlıklar (in Turkish), p. 164, ISBN 9789758086771</ref><ref>Dündar, Fuat (2000), Türkiye nüfus sayımlarında azınlıklar (in Turkish), pp. 178–179, ISBN 9789758086771</ref>
ھەروەھا، گرووپە نەتەوەیییەکانی دیکەش لە کوردستانی تورکیادا بوونیان ھەیە، لەوانە [[عەرەب]]، [[ئاشووری]]، [[چەرکەس]]، [[ئۆسێتی]] و [[تورک]]. ھەرچەندە ژمارەی دانیشتووانە ناکوردەکان کەمە.<ref>Leonard, Thomas M. (2013). Encyclopedia of the Developing World. Routledge. p. 920. ISBN 9781135205089.</ref><ref>Repetowicz, Witold (2019). KURDS IN TURKEY. COUNTRY OF ORIGIN INFORMATION UNIT and EUROPEAN UNION Asylum, Migration and Integration Fund. p. 12.</ref>
لە ساڵانی نەوەدەکانەوە، کۆچی زۆرەملێ لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە بووەتە ھۆی ئەوەی ملیۆنان کورد لە شارەکانی [[ئەنقەرە]]، [[ئیزمیر]] یان [[ئیستانبوڵ]] نیشتەجێ ببن.<ref>https://www.al-monitor.com/originals/2014/09/turkey-krg-iraq-kurds-anti-kurdish-discourse-hdp.html</ref>
پێشتر ١١ کۆمەڵگەی [[جوولەکە]] لە باکووری کوردستاندا ھەبوون.<ref>https://www.jewishvirtuallibrary.org/kurdistan</ref>
== سەرچاوەکان ==
بەشێکی زۆری ناوچەکە بەپیتە و بە شێوەیەکی نەریتی [[دانەوێڵە]] و ئاژەڵی بۆ شارەکانی دەشتایی ھەناردە کردووە. ئابووریی ناوخۆیی بەسەر [[ئاژەڵداری]] و [[کشتوکاڵ]]ی بچووکدا دابەش بووە، ھەروەھا قاچاخچێتی سنووری بۆ ناو [[ھەرێمی کوردستان]] و بە پێچەوانەشەوە (بە تایبەتی [[نەوت]]) سەرچاوەیەکی سەرەکی داھاتە لە ناوچە سنوورییەکانی [[عێراق]] و [[تورکیا]]. کشتوکاڵی گەورە و چالاکییە پیشەسازییەکان زاڵن بەسەر ژیانی ئابووریی ناوچە نزمەکانی دەوروبەری [[ئامەد]]، کە گەورەترین شاری زۆرینە کوردە لە ناوچەکەدا. لە شوێنەکانی تر، چالاکیی سەربازی و بێکاریی زۆر بووەتە ھۆی کۆچکردنی بەرفراوان لە ناوچەکەوە بۆ بەشەکانی دیکەی تورکیا و دەرەوەی وڵات.
== پەروەردە ==
ململانێیەکی بەرچاو لە تورکیادا لەسەر مافە زمانییەکانی دانیشتووانی کورد ھەبووە. لە قۆناغە جیاوازەکانی مێژوویدا [[تورکیا]] یاسای دەرکردووە کە بەکارھێنانی [[زمانی کوردی]] لە قوتابخانەکاندا قەدەغە دەکات. بۆ بەرەنگاربوونەوەی [[کۆمەڵکوژیی دەرسیم|شۆڕشی دەرسیم]]، پرۆسەی [[تورکاندن|بەتورککردن]] لەلایەن [[حکوومەتی تورکیا]]وە دەستی پێکرد و پەیمانگای کچانی ئەلەزیز (خارپێت) کرایەوە. پەیمانگاکە قوتابخانەیەکی بەشەناوخۆیی بوو بۆ کچانی کورد و ژنانی گەنج کە دەبوایە فێر ببن بە [[تورکی]] لەگەڵ منداڵەکانیان قسە بکەن، کە پێشتر نەیاندەتوانی چونکە زۆربەیان تورکییان نەدەزانی. قوتابخانەی کچان تا ساڵی ١٩٥٩ کراوە بوو.<ref>Hassanpour, Amir (1996). "The Non-Education of Kurds:A Kurdish Perspective". International Review of Education. 42 (4): 367–379. Bibcode:1996IREdu..42..367H. doi:10.1007/bf00601097. ISSN 0020-8566. S2CID 145579854.</ref><ref>https://www.jstor.org/stable/23017343</ref>
لە ساڵی ٢٠١٤دا، چەندین ڕێکخراوی ناحکومیی کوردی و دوو پارتی سیاسیی کوردی پشتیوانییان لە بایکۆتکردنی قوتابخانەکان لە باکووری کوردستان کرد بۆ برەودان بە مافی خوێندن بە زمانی کوردی لە ھەموو بابەتەکاندا. لەکاتێکدا ناسنامەی کوردی لە کۆمەڵگەی تورکیادا زیاتر قبووڵکراو بووە، [[حکوومەتی تورکیا]] تەنھا ڕێگەی داوە [[زمانی کوردی]] وەک وانەیەکی ھەڵبژاردە لە قوتابخانەکاندا پێشکەش بکرێت. حکوومەت ڕەتیکردووەتەوە ڕێز لە داواکارییەکانی تر بگرێت. لە چەندین شاری باشووری ڕۆژھەڵاتدا، کوردەکان قوتابخانەی تایبەتیان بۆ وتنەوەی وانەکان بە زمانی کوردی دامەزراندووە، بەڵام پۆلیس ئەم قوتابخانە تایبەتانەی داخستووە.<ref>Turkyilmaz, Zeynep (2016), p.179</ref><ref>https://www.al-monitor.com/originals/2014/09/turkey-krg-iraq-kurds-anti-kurdish-discourse-hdp.html</ref>
=== ململانێ و مشتومڕ ===
ململانێیەکی جیابوونەوەی درێژخایەن لە [[تورکیا]]دا ھەبووە کە بووەتە ھۆی گیانلەدەستدانی ٣٠٬٠٠٠ کەس لە ھەردوولا. ناوچەکە لە ساڵانی ١٩٢٠ و ١٩٣٠کاندا چەندین یاخیبوونی گەورەی کوردی بەخۆیەوە بینی. ئەمانە بە زەبری ھێز لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکیاوە سەرکوت کران و ناوچەکە وەک ناوچەیەکی سەربازیی داخراو ڕاگەیەندرا کە بیانییەکان لە نێوان ساڵانی ١٩٢٥ و ١٩٦٥دا قەدەغە بوو سەردانی بکەن. ناوی شوێنە کوردییەکان گۆڕدران و تورک کران، بەکارھێنانی زمانی کوردی قەدەغە کرا، وشەکانی «کورد» و «[[کوردستان]]» لە فەرھەنگ و کتێبەکانی مێژوودا سڕانەوە، و کوردەکان تەنھا وەک «تورکی شاخاوی» ئاماژەیان پێ دەکرا. [[سیاسەتوان]]ان زۆرجار دادگایی دەکران و سزای زیندانیان بەسەردا دەسەپێنرا بەھۆی قسەکردن بە کوردی.<ref>https://www.hrw.org/reports/1999/turkey/turkey993-08.htm</ref><ref>G. Chaliand, A.R. Ghassemlou, M. Pallis, A People Without A Country, 256 pp., Zed Books, 1992, ISBN 1-85649-194-3, p.58</ref><ref>"Kurd," Hutchinson Unabridged Encyclopedia including Atlas, 2005.</ref>
لە ساڵی ١٩٨٣دا، ژمارەیەک پارێزگا خرانە ژێر [[حوکمی عورفی]]یەوە وەک وەڵامێک بۆ چالاکییە چەکدارییەکانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (PKK). شەڕێکی [[پارتیزان]]ی لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٠کان و ١٩٩٠کاندا بەردەوام بوو. تا ساڵی ١٩٩٣، کۆی ژمارەی ھێزە ئەمنییەکان کە بەشدار بوون لە ململانێکەدا لە باکووری کوردستان نزیکەی ٢٠٠٬٠٠٠ کەس بوو، و ململانێکە بووە گەورەترین دژە-یاخیبوون لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا، کە تێیدا بەشێکی زۆری گوندەکان چۆڵ کران، ھەزاران گوندی کوردنشین وێران کران، و چەندین کوشتنی مەیدانیی بێ دادگایی ([[سزای مەرگ|لەسێدارەدان]]) لەلایەن ھەردوولاوە ئەنجام دران. زیاتر لە ٣٧٬٠٠٠ کەس لە توندوتیژییەکاندا کوژران و سەدان ھەزار کەسی دیکەش ناچار بوون ماڵەکانیان بەجێھێشت. دۆخی ناوچەکە لەو کاتەوە ھێور بووەتەوە دوای دەستگیرکردنی سەرۆکی پەکەکە [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] لە ساڵی ١٩٩٩ و ناساندنی ئاستێکی زیاتری لێبووردەیی فەرمی بۆ چالاکییە [[چاند]]ە کوردییەکان، کە لەلایەن [[یەکێتیی ئەورووپا]]وە ھاندەدرا. لەگەڵ ئەوەشدا، ھەندێک توندوتیژیی سیاسی ھێشتا بەردەوامە و ناوچەی سنووریی تورکیا و [[عێراق]] بە گرژی ماوەتەوە.<ref>"Turkey," Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2007.</ref><ref>http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/6537751.stm</ref><ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6687631.stm</ref>
=== بەکوردکردن ===
کاتێک پەنابەران لە [[قەوقاز]]ەوە گەیشتنە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، [[قوستەنتینیە]] بڕیاری دا ئەمانە لە [[کوردستان]] نیشتەجێ نەکات بەھۆی ھەژاریی زۆر و نەبوونی سەرچاوەی ماددی بۆ پەنابەران؛ بەڵام دوای ماوەیەک، عوسمانییەکان وەک دەرفەتێک سەیری پەنابەرانیان دەکرد بۆ کەمکردنەوەی داواکاریی کورد بۆ ناوچەکە و ڕێگەیان بە پەنابەران دا لە ناوچەکەدا نیشتەجێ ببن.<ref>Janet Klein (2011). The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone. ISBN 978-0-8047-7775-9.</ref><ref>Yeldar Barış Kalkan (2006). Çerkes halkı ve sorunları: Çerkes tarih, kültür, coğrafya ve siyasetine sınıfsal yaklaşım. p. 175.</ref><ref>Dursun Gümüşoğlu (2008). Anadolu'da bir köy: Eskikonak : antropolojik inceleme.</ref><ref>https://jamestown.org/program/turkish-circassians-reject-proffered-alliance-with-kurds/</ref>
لە قۆناغی سەرەتاوە، ھەندێک لە قەوقازییەکان بە پرۆسەیەکی خۆبەخشانەی بە کوردبووندا تێپەڕین و بەھۆیەوە کوردی بوو بە زمانی دایکیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ozgur-gundem.com/haber/106811/cerkes-gerilla-pkk-kendimle-yuzlesmemi-sagladi |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٨ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085520/http://www.ozgur-gundem.com/haber/106811/cerkes-gerilla-pkk-kendimle-yuzlesmemi-sagladi |url-status=dead }}</ref><ref>Kurdish Politics in Turkey: From the PKK to the KCK. Routledge. 2014. ISBN 978-1-317-27116-1.</ref>
کاتێک پرسی کورد لە تورکیادا سەریھەڵدا، کاریگەریشی لەسەر دراوسێ قەوقازییەکانیان ھەبوو. تەنانەت ئەمڕۆش، دوودڵییەک ھەیە لە پەیوەستبوون بە کوردەکان لە ململانێکانیان دژی دەوڵەتی تورکیا، بەڵام ھەندێک تاک لە ڕەچەڵەکی قەوقازی پەیوەندییان بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]ەوە کردووە. وەک بەشێک لە کەمپینەکەیان، [[پارتی دیموکراتی گەلان]] (HDP) لە زۆربەی گوندە قەوقازییەکانی کوردستانی تورکیادا ھەڵبژاردنەکانی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.bitlisradikal.com/haber/65/bitliste-oturan-cerkes-aileden-hdpye-destek.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241210200447/http://www.bitlisradikal.com/haber/65/bitliste-oturan-cerkes-aileden-hdpye-destek.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://sonuc.ysk.gov.tr/module/GirisEkrani.jsf</ref>
== پارێزگاکان ==
[[تورکیا]] پێکھاتووە لە ٨١ پارێزگا کە لە ١٣ بۆ ١٦ پارێزگای ئەم وڵاتە کورد زۆرینەی دانیشتووان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ= The transformation of Kurdish political identity in Turkey: Impact of| ناونیشان=http://books.google.com/books?id=bqBCosjgRpQC&pg=PA62&dq=kars+turkey+kurdish+people&hl=en&ei=N9p9Ts-eJ-Oj4gSzy7G8Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDQQ6AEwATgK#v=onepage&q=kars%20turkey%20kurdish%20people&f=false |نووسەر: Emrullah Uslu| ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١١ |زمان= ئینگلیزی |نووس}}</ref>
{|
||
* [[پارێزگای کلیس|کلیس]] kilis
* [[پارێزگای دیاربەکر|ائامەد]] Diyarbakır
* [[پارێزگای وان|وان]] Van
* [[بینگۆل (پارێزگا)|بینگۆل]] Bingöl
* [[پارێزگای ئادیەمان|ئادیامان]] Adıyaman
* [[پارێزگای خارپێت|خارپێت]] Elazığ
* [[پارێزگای باتمان|باتمان]] Batman
||
* [[پارێزگای مەرعەش|مەرعەش]] Mereş
* [[پارێزگای دیلۆک|دیلۆک]] Dîlok
* [[پارێزگای مێردین|مێردین]] Mardin
* [[پارێزگای دێرسم|دێرسم]] Dêrsim
* [[پارێزگای حەکاری|جۆلەمێرگ]] Hakkâri
* [[پارێزگای ئاگری|ئاگری]] Ağrı
* [[پارێزگای سێرت|سێرت]] Siirt
* [[پارێزگای سێواس|سێواس]] Sivas
* [[پارێزگای مووش|مووش]] Muş
* [[پارێزگای بدلیس|بدلیس]] Bitlis
* [[پارێزگای ئەرزنگان|ئەرزنگان]] Erzincan
* [[پارێزگای ئەرزیڕۆم|ئەرزڕوم]] Erzurum
* [[پارێزگای قەرس|قەرس]] Kars
||
* [[پارێزگای خەتای|خەتای]] Hatay
* [[پارێزگای مەلەدی|ماڵاتیا]] Malatya
* [[پارێزگای ڕحا|ئورفا]] Şanlıurfa
* [[پارێزگای شرنەخ|شرنەخ]] Şırnak
* [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] Iğdır
* [[پارێزگای ئەردێخان|ئەردێھان]] Ardahan
||
|}
=== ١. دیاربەکر (ئامەد) ===
شارێکی گەورەی دێرینی کوردستانی باکوورە، کەوتووەتە باشووری خۆراوای [[گۆل]]ی [[وان]]ەوە، لەسەرزێی گەورە دانیشتووانی لە نیو ملیۆن کەس زیاترە مەڵبەندێکی ڕۆشنبیری وشارستانێتی و بازرگانی و شۆڕشگێرانەیە، و لەڕووی جوگرافییەوە کەوتووەتە ناوچەیەکی دەشتایی پان و فراوان، و لە بەرزایییەکدایە کە ١١٥٥م لەڕووی [[ئاستی دەریا]]وە بەرزە، و دیوارێکی بەدرێژی پێنج کیلۆمەتر بەدەوریدا کراوە، و ئەم دیوارە لەدوای [[دیواری چین]]، بەناوبانگترین دیواری جیھانە، و شوێنەوارناسان تەمەنی ئەم دیوارەیان بە ٥٥٠٠ ساڵ لەمەوبەر مەزەندە کردووە کە شوورایەکی مێژوویی گەورەیە.{{ژێدەر پێویستە}}
=== ٢. وان ===
گەورەترین شارە لە کوردستانی باکووردا کە کەوتووەتە سەر [[دەریاچەی وان]] دانیشتووانی لە ٣٥٠ ھەزار کەس زیاترە و
کەوتووەتە سەر دەشتایییەکی بەپیتی کشتووکاڵییەوە، گەلێک کارگەی پیشە سازی وەک: ڕستن و چنین و کارگەی [[چیمەنتۆ]] و پێڵاو درووستکردنی ھەیە.{{ژێدەر پێویستە}}
=== ٣. بەدلیس ===
شارێکی کۆنی مێژوویی کووردستانی باکوورە دانیشتووانی نزیکەی ٢٠٠ ھەزار کەس دەبێت و کەوتووەتە نێوان دوو [[چیا]]وە بەسەر گردێکەوە، و لە بەرزایی ١٥٧٢م دایە لەڕووی [[ئاستی دەریا]]وە و ١٥ کم لەخوار [[دەریاچەی وان]]ەوەیە ئاووھەوایەکی خۆشی ھەیە بەھاوینان ھەوایەکی فێنکی ھەیە و و بە زستاندا ھەواکەی ساردە، ئەم شارە مێژوویەکی کۆنی ھەیە نزیکەی ١٨سەدە بنکەی میرنشینی کورد بووە١٨ میر حوکمی تێدا کردووە و چەندین کەسی بەناوبانگی تێدا ھەڵکەوتووە بەناوبانگترینیان [[شەرەفخانی بدلیسی]] یە، کە لە ساڵی ١٥٩٦ز کتێبی ([[شەرەفنامە]])ی لە مێژووی میرنشین و حکوومەتەکانی کورد داناوە، بە [[فارسی]] نوسیوویەتی.{{ژێدەر پێویستە}}
=== ٤. ئەرزەڕۆم ===
ھەرێمێکی گەورەی کوردستانی باکوورە، کەوتووەتە باکووری خۆرھەڵاتی تورکیاوە و ڕووبەڕەکەی ٢٨٩٥٥ کم٢یە و دانیشتووانی ٧٠٠ ھەزار کەس دەبێت، و ناوچەیەکی کشتو کاڵی و بازرگانییە؛ و ھەرێمێکی فراوانە، و ١٢ شار و شارۆچکەی گرتووەتە خۆی، بەرزی لەڕووی [[ئاستی دەریا]]وە ١٩٥٠ مەترە.{{ژێدەر پێویستە}}
=== ٥. ھەکاری (جۆلەمێرگ) ===
ھەرێمێکی گەورەی کوردستانی باکوورە، و سێ، پارچەی [[کوردستان]] (باکوور، باشوور، ڕۆژھەڵات)ی بەیەکەوە بەستووەتەوە دانیشتووانی لە نیو ملیۆن کەس زیاترە و ڕووبەرەکەی ٧١٢١کم٢یە، و ناوچەیەکی شاخاوی سەختە؛ و گەلێک چیای بەرزی تێدایە و بەرزترینیان چیای (جیلۆ)یە کە بەرزی ٤١٣٥ مەترە، و دانیشتووانی زۆربەی کوردن ئەوانیتر [[ئاشووری]] و [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنین]]، و لەناوچیاکاندا ھەندێک دەشتی فراوانی بەپیت ھەیە و شاری [[جۆلەمێرگ|ھەکاری]] ٣ قەزا وەک (شەمدیان، گەڤەر، چەلێ) و٤٠٠ گوندی گرتووەتە خۆی، و مەڵبەندە کەی شاری (جۆلەمێرگ)ەکە دانیشتووانی بەکاری شوانی و کشتوکاڵەوە خەریکن و بەتایبەتی ([[تووتن]])ی زۆری لێ دەکرێت و ناوی ھەکاری لەناوی ھۆزەکانی ھەکارییەوە ھاتوون کە کۆنترین دانیشتووان بوون لەم ناوچەیە.{{ژێدەر پێویستە}}
=== ٦. مێردین ===
ھەرێمێکی کووردستانی باکوورە، ناوچەیەکی شاخاوییە دانیشتووانی لە ٧٥٠ ھەزار کەس زیاترە و ھەموویان کوردن لەگەڵ زۆرێکی لە [[عەرەب]]، و کەمێک [[ئاشووری]] دا دەژین و زۆربەیان [[ئیسلام]] و [[ئێزیدی (دین)|ئێزیدی]]ن و ھەندێکیشیان مەسیحین و دانیشتووانی ئەم ناوچەیە بەکاری مەڕووماڵات بە خێوکردن و کشتوکاڵکردنەوە خەریکن، و ھەموو جۆرە کشتوکاڵێکی لێدەکرێت بەتایبەتی ([[دانەوێڵە]]، [[میوە]]، [[تووتن]] و [[لۆکە]]) وەگەلێک سامانی سروشتی و پیشەسازی لێیە ئەم ھەرێمە چەند قەزا و ناوچەیەکی گرتووەتە خۆی، وەک (دێرک، کەرجەوی، ھەزەخ، کۆسار، شەمرەخ، میدیات، نسێبین، مارسەت، شەور) و شاری [[مێردین]] بنکەی ھەرێمەکەیە، کەخاوەنی مێژوویەکی کۆنە و لەپێش زایینیدا [[گۆتی]] و [[سوورباری]] و نایری و [[میتانییەکان]] و چەندین گەلی تر دەسەڵاتیان تێدا کردووە وەک: [[ماد|میدییەکان]] لە ٦١٢پ. ز دا شاری مێردینیان لە [[ئاشوورییەکان]] ڕزگارکرد، و پاش ئەوان [[فارسەکان]] ھاتنە ناو شاری مێردینەوە، لە ساڵی ٦٤٠ز ئیسلامییەکان و لە ساڵی ٩٩٠ز [[میرنشینی مەڕوانی]] و دۆستەکی کورد و لەو سەردەمەدا چەندین پێشکەوتنی بە خۆوە دیوە و لە ساڵی ١٥١٤ز دا تورکە عوسمانییەکان دەستیان بەسەرداگرت، و لە ساڵی ١٨٢٠–١٨٣٦ لەلایەن [[میرنشینی سۆران]]ەوە حوکمڕانی کراوە و پاشان لە ساڵی ١٨٤٣–١٨٤٧ لەلایەن [[میرنشینی بۆتان]]ەوە فەرمانڕەوایی کراوە بەڵام عووسمانییەکان ئەم میرنشینانەیان ڕووخاند و خۆیان فەرمان ڕەواییان کرد.{{ژێدەر پێویستە}}
== دەریاچە و ڕووبارە گرنگەکان ==
=== دەریاچەی وان ===
[[دەریاچەی وان]] گەورەترین دەریاچەیە لە کووردستانی باکووردا کە ڕووبەرەکەی ٣٧٦٥کم٢ە، و تێکڕای قووڵی دەگاتە ١٠٠م و لەبەرزایی ١٦٤٦م دایە لەڕووی دەریاوە، و لە ھەموولایەکەوە چەموو ڕووبارەکانی تێدەڕژێت، و ھیچ ئاوێکی لەبەر ناڕوات، لەبەر ئەوە ئاوەکەی [[سوێر]]ە.{{ژێدەر پێویستە}}
=== ڕووباری فورات ===
ڕووباری [[فورات]] یەکێکە لە دوو ڕووبارە گرنگەکەی عێراق. درێژی ٢٨٠٠کم؛ و لە سەرەتادا. لە دوو لق پێکدێت، کە فوراتی سوور و مورادی سووری پێدەڵێن، و لە کوردستانی باکوور ھەڵدەقوڵێن و یەکدەگرن و ١١١٠کم بە کوردستاندا دەڕوات، کە لە ([[جەرابلوس]])ەوە دێتە خاکی [[ڕۆژاوای کوردستان]]، لەوێش لقێکی تری تێدەڕژێت پێی دەڵێن (بڵێخ). ئینجا لە نزیک شاری ئەلبووکەمالەوە دێتە ناو خاکی عێراقەوە، تاکو لە باشووری عێراق لەگەڵ ڕووباری [[دیجلە]]دا یەکدەگرن و ڕووبارێکی گەورە پێکدەھێنن بە ناوی (شگل العرب)ەوە کە ئەویش دەڕژێتە ناو ([[کەنداوی فارس]]). ئەم ڕووبارە لە عێراقدا چەندین لقی لێدەبێتەوە، کە بۆ ئاودێری لێی ھەڵگیراوە، و گەلێ بەربەست و پڕۆژەی [[کشتوکاڵ]]ی لەسەر دروست کراوە. ڕووباری فورات لەگەڵ ڕووباری دیجلەدا، بە شا ڕەگی ژیانی وڵاتی عێراق دادەنرێت.{{ژێدەر پێویستە}}
=== دیجلە ===
ڕووبارێکی گەورەی وڵاتی [[عێراق]]ە. درێژی ١٩٠٠کم کە لە خاکی کوردستانی باکووردا ھەڵدەقوڵێت و چەند [[چەم]] و [[ڕووبار]]ێکی بچووکی تێدەڕژێت، و داخڵی خاکی عیراق دەبێت. درێژی لە خاکی [[کوردستان]]دا نزیکی ٨٤٧کم؛ و گەلێ لقی گەورەی تری لەناو خاکی کوردستانی باکوور و باشووردا تێدەڕژێت کە ئەمانەن: ([[زێی گەورە]]، [[زێی بچووک]]، [[ڕووباری سیروان]]، [[عوزێم]]) و چەندەھا ڕووباری تر، و پاشان لەگەڵ ڕووباری [[فورات]]دا لە خوارووی عێراق لە ناوچەی ئەلقورنە یەکدەگرن و [[شەتەلعەرەب]] پێکدێنن، کە ئەویش دەڕژێتە ناو [[کەنداوی فارس]].{{ژێدەر پێویستە}}
== ھەندێک لە ھۆزە کوردییەکان ==
=== مووما ===
ھۆزێکی کوردی کوردستانی باکوورە. نزیکەی ٦٠٠ خێزان دەبن. لە ناوچەی سەروی خۆراوای جەزیرەدا نیشتەجێ بوون.{{ژێدەر پێویستە}}
=== میران ===
ھۆزێکی کوردی کوردستانی باکوورە، لە دەوروبەری قەزای جەزیرەدا دەژین. کۆچەرین. لە ھاویندا ڕودەکەنە بەرزایییەکانی وان؛ و لە چەند تیرەیەک پێکھاتون و، ژمارەیان ١٠ تیرەیە، و نزیکەی ٢٠٠٠ خێزان زیاتر دەبن.{{ژێدەر پێویستە}}
=== میللی ===
ھۆزێکی گەورەی کوردی کوردستانی باکوورە. لە دێر زەمانەوە لە کوردستانی باکووردا نیشتەجێ بوون، بە تایبەتی لە دەوروبەری شاری ئۆرفەو نسیبین و دیاربەکر. ژمارەیان ٢٥ ھەزار خێزان دەبن بە زمانی کرمانجی ژورو قسە دەکەن. یەکێتی ئەم ھۆزە، لە ٤٨ تیرەو خێڵ پێکھاتوە، و بوون بە سێ بەشەوە (١) میللی، (٢) زیلان، (٣) بابا کوردی ئەم سێ بەشە لە کۆن زەمانەوە ناکۆکیان لە بەینا بووە. مە ڵبەندە کەیان شاری (ڤیران)ە؛ و بە ناوبانگترین سەرۆکیان ئیبراھیم پاشای میللییە، کە حکوومەتی عوسمانی زۆر جار ھێرشیان کردووەتە سەریان. ئەم ھۆزانە لە کاتی کوشتاری ئەرمەنە کاندا.. زۆریان یارمەتی ئەرمەنییەکان داوە، وپاراستویانن و لە کوشتن ڕزگاریان کردون.{{ژێدەر پێویستە}}
=== سینا میللی ===
خێڵێکی کوردی کوردستانی باکوورە. نزیکەی ٢٠٠٠ خێزان دەبن. لە سەدەی چواردەھەم لە ناوچەی نزیک خەرپوتەوە دەژیان. ھەواری ئێستایان، کە لە ٤٨ گونددا دەژین، لە ناوچەی بازار چیک لە خۆرھەڵاتی مەر عشەوەیە. ھەمویان مسوڵمانن و مەزھەبی شیعەن. بە کرمانجی ژورو قسە دەکەن. زۆربەیان گەرمیان و کوێستان دەکەن، و ئەوانی تریان بە کشتوکاڵەوە خەریکن.{{ژێدەر پێویستە}}
=== شێخ بزینی ===
یەکێکن لەھۆزەگەورەکانی باکووری کوردستان دەکەونە نێوان ئەنکەرەو دیاربەکرەوە ژمارەیان نزیکەی ٢٥٠٠ خێزان دەبێت.{{ژێدەر پێویستە}}
== کەسایەتییە بەناوبانگەکان ==
=== ١. [[سەعید نوورسی]] ===
سەعید نوورسی ناسراو بە "بەدیعوززەمان" کەسێکی بەناوبانگی ناوچەی (نوورس)ی سەربە شاری [[بدلیس]]ی کوردستانی باکوورە لە ساڵی ١٨٧٦ز دا لە گوندی نوورسی لەدایکبووە لە بنەماڵەیەکی کوردی دیندار، و دوای ئەمە ڕۆشت بۆ [[ئەستەمبوڵ]] و پڕۆژەی دامەزراندنی زانکۆیەک لە کوردستاندا بەناوی "زانکۆی زەھرا" - بەوێنەی [[زانکۆی ئەزھەر]] – پێشکەشی کاربەدەستانی کرد بەڵام قبووڵیان نەکرد، و لەھەوڵێکی تردا لە ساڵی ١٩١١زدا سووڵتان ڕەشاد بڕێک پارەی بۆ ئەو پڕۆژەیە تەرخان کرد و لەسەر لێواری " [[دەریاچەی وان]] " دەست کرا بە بنیادنانی ئەو زانکۆیە، بەڵام ھەڵگرسانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] پەکی تەواکردنی پڕۆژەکەی خست، و لەکاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا خۆی و قوتابییەکانی ھاوبەشییان لەوجەنگەدا کرد دژی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسیا]]، کە لە بەرەی [[قەوقاز]]ەوە ھێرشیان بۆ شارە سنوورییەکانی کوردستان دەبرد؛ و " بەدیعوززەمان " وھێزەکەی لەچەندین [[جەنگ]]ی گرنگدا لە دژی [[ڕووسەکان]] بەژدارییان کردووە؛ و کاتێک کە سوپای ڕووس بەژمارەیەکی زۆر زیاتر لە بەرگریکاران ڕژانە ناو شاری [[بدلیس]]ە و" بەدیعوززەمان " و قووتابیانی بەرگرییەکی زۆریان لەشارەکەیان دەکرد، تا لە ئەنجامدا " بەدیعوززەمان "بریندارکرا، و پاشان ڕووسەکانیش لە ١٩١٦زدا بەبرینداری بەدیلیان گرت و بردیان بۆ بەندینخانەی ئەفسەرەی دیلەکان لەشاری " کۆسترما "ی [[سیبیریا]]، و لە نیوەشەوی قەدری [[مانگی ڕەمەزان]]دا لە ساڵی ١٣٧٩ی [[کۆچی]] بەرامبەر بە ١٩٦٠ز ماڵاوایی لەم دونیایە کرد و چەند مانگێک دوای کۆچی، کاربەدەستان لە گۆڕەکەی دەریان ھێنا و لەشوێنێکی نەزانراو ناشتیانەوە.
=== ٢. موورادخانی بایەزیدی ===
شاعیرێکی کوردە لە [[بایەزید]] لە کووردستانی باکوور لەدایکبووە بەمنداڵی خوێندوویەتی، و لەناوچەکانی بایەزید و [[ھەکاری]] و [[بدلیس]] خوێندوویەتی و ڕێزمان و [[وێژەی عەرەبی]] و [[فیقھی ئیسلامی]] خوێندووە و دواجار بەکارووباری موڵک دارییەوە خەریک بووە موورادخان لە ھۆنینەوەی شیعردا دەستێکی باڵای ھەبووە و شیعرەکانیشی شیرین و ڕەوانن، شیعرەکانی لە بواری ئایینی و دڵداری دایە، و چیرۆکی (زەمبیلە فرۆش)ی کردووە بەشیعر و لە ٢٥٤ دێڕدا نووسیوویەتی.
=== ٣. [[مەلای جزیری]] ===
شێخ ئەحمەد کوڕی شێخ محەممەدە، [[شاعیر]]ێکی کۆنی کوردە، لەشاری [[جزیر]] لە کوردستانی باکوور لەدایکبووە، و خوێندنی لە لای باوکی دەست پێکردووە و دواجار ھەر بۆ مەبەستی خوێندن ھەموو ناوچەکانی جزیرە و [[جۆلەمێرگ]] و [[ئامەد]] و [[ئامێدی]] گەڕاوە، و دواجار ئیجازەی مەلایەتی وەرگرتووە، و بەمەلایی چەند ناوچەیەک گەڕاوە، دواجار لە ئامەد ماوەتەوە و بە وانە وتنەوەوە خەریک بووە زۆر جاریش ئیجازەی عیلمی داوە بە قووتابییەکانی، پاشان گەڕاوەتەوە بۆ جزیر و ئیتر ڕوودەکاتە [[سۆفیگەری]]، و واز لەدەرس وتنەوە دەھێنێت، ھەر لە جزیرەش کۆچی دوایی دەکات، و یەکەم جار دیوانەکەی لەلایەن (فۆن مارتن ھارتمان) لە ساڵی ١٩٠٤زدا لە[[ئەڵمانیا]] چاپکراوە.
=== ٤. [[شڤان پەروەر]] ===
[[شڤان پەروەر]] یەکێک لە ھونەرمەندان و گۆرانیبێژانی باکووری کوردستانە. لە بواری [[مۆسیقای کوردی]]دا زیاتر لە ٢٥ [[ئەلبوم]]ی ھەیە. ھەروەھا [[نووسەر]]، مامۆستای مۆسیقا و [[ژەنیار]]یشە. بەھۆی شۆڕشگێڕی و ھەڵوێستە سیاسییەکانییەوە لە میدیاکاندا زۆر ناوی لێ دەبرێت.
== ڕاپەڕینەکان ==
# [[شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران]] (١٩٢٤–١٩٢٥).
# [[کۆمەڵکوژیی دێرسیم|جوڵانەوەی سەید ڕەزای دێرسیم]] لە ساڵی (١٩٣٧).
# ڕاپەڕینی کوردەکان [[ئامەد]] لە ساڵی (١٩٣٤).
# [[ڕاپەڕینی ئاگری|شۆڕشی ئاگری]] (١٩٢٦–١٩٣٠).
# [[جووڵانەوەی میر شەرەفخانی بدلیسی]] (١٨٣٤).
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [http://countrystudies.us/turkey/28.htm Turkey - Kurds]
* [[ئینسایکڵۆپیدیا]]
{{چوارپارچەی کوردستان}}
{{خەڵکی کورد}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|زمانی کوردی|جوگرافیا|تورکیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Turkish Kurdistan}}
[[پۆل:جیاییخوازی لە تورکیا]]
[[پۆل:کوردستان]]
[[پۆل:ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتی تورکیا]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی تورکیا]]
[[پۆل:ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]]
[[پۆل:کوردەکانی تورکیا]]
[[پۆل:باکووری کوردستان]]
[[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]]
[[پۆل:جیاییخوازیی کورد لە تورکیا]]
sc1cxawlov9pg32nlnavynazlddwbyu
میرنشینی سۆران
0
4397
1593435
1593095
2026-06-23T14:37:17Z
Ari Qasm
57423
1593435
wikitext
text/x-wiki
{{نیشانی وتاری باش}}{{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی سۆران}}|year_end=١٨٤٧|native_name={{Align|center|ئیمارەتی سۆران}}|p1=دەوڵەتی جەلائیری|flag_p1=Flag of Ilkhanate.svg|p2=قەرەقۆینلۆ|flag_p2=Flag of Kara Koyunlu dynasty.png|s1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).png|year_start=١٣٣٠ <small>یان</small> ١٤٣٠|image_flag=Flag of the Emirate of Soran.svg|image_coat=Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|image_map=Soran Emirate.jpg|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی سۆران لە دەیەی ١٨٣٠ لە گەورەترین ئاستیدا لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] کە لە باکوور و باشوورەوە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ئێرانی قاجاڕی]] و لە ڕۆژاواوە [[خدێوی میسر]] بوو|capital=* [[شەقڵاوە]]
* [[ھەریر]]
* [[ھەولێر]]
* [[ڕەواندز]]|common_languages=[[کوردی]]{{ھن}}[[عەرەبی]]|religion={{tree list}}
*[[ئیسلام]]
** [[سوننە]]|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|government_type=[[میرنشین]]|today={{tree list}}
*{{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]]
**{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]
*{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} [[ئێران]]
*{{flagicon image|Flag of Turkey.svg}} [[تورکیا]]
*{{flagicon image|Flag of Syria (2025-).svg}} [[سووریا]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]]|house1=[[File:Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|Soran Emirate flag|15px]] [[میرانی سۆران]]|type_house1=[[خانەدان]]|status=ژێردەستەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] <small>(١٥١٤-١٨١٦)</small>{{ھن}}[[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتێکی سەروەر]] <small>(١٨١٦-١٨٣٨)</small>}}
'''میرنشینی سۆران'''<ref>{{بیرخستنەوە|author-last=Mustafa |author-first=Amanj Ahmad |سەردێڕ=سیاسهتی دهوڵهتی عوسمانی بهرانبهر میرنشینی سۆران له سهردهمی میر محهممهدی ڕەواندزید (-) |ساڵ=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[زانکۆی سۆران]] |زمان=ku, en |doi=10.31918/twejer.1923.10 |doi-access=free}} لاپەڕە ١</ref> یان '''ئیمارەتی سۆران''' [[میرنشینە کوردییەکان|میرنشینێکی]] [[کورد|کوردیی]] [[ئیسلامی سوننە|موسڵمانی سوننە]] بوو لە [[باشووری کوردستان]]. سەرەتا وەک میرنشینێکی بچووک لە [[سەدەی ١٤یەم|سەدەی چواردە]] یان [[سەدەی ١٥یەم|پازدەی]] زایینی پێش داگیرکردنی [[کوردستان]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] لە ناوچەی [[ڕەواندز]] دامەزرا،<ref>{{بیرخستنەوە|author-last=Ghalib |author-first=Sabah Abdullah |سەردێڕ=The Emergence of Kurdism with Special Reference to the Three Kurdish Emirates within the Ottoman Empire, 1800-1850 |ساڵ=٢٠١١|ناونیشان=https://ore.exeter.ac.uk/repository/bitstream/handle/10036/3676/GhalibS.pdf?sequence=1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[University of Exeter]]}} لاپەڕە ٥٠</ref> دواتر پەلی ھاوێشتە ناوچەکانی [[ھەولێر]] و [[کەرکووک]].<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kılıç |یەکەم=Orhan |سەردێڕ=KILIÇ, Orhan; "Yavuz Sultan Selim, İdris-i Bitlisî ve Kürtler/Yavuz Sultan Selim, Idris-i Bitlisi and Kurds |ناونیشان=https://www.academia.edu/36364518/KILI%C3%87_Orhan_Yavuz_Sultan_Selim_%C4%B0dris_i_Bitlis%C3%AE_ve_K%C3%BCrtler_Yavuz_Sultan_Selim_Idris_i_Bitlisi_and_Kurds |پەڕە=٢٠٠}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لە دەوری سەفەوی و ئەوەڵی حکوومەتی عوسمانیدا |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28349 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260218174728/https://books.vejin.net/ck/text/28349 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەگشتی سنووری ئەم میرنشینە بە ناوچەکانی نێوان [[زێی بچووک]] و [[زێی گەورە]] وەسفدەکرێت. [[عیسا کوڕی کەڵۆس بەگ]] یەکەم فەرمانڕەوای خانەدانەکە بوو.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[شەرەفخانی بەدلیسی]]|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF|سەردێڕ=شەڕەفنامە - فەرمانڕەوایانی سۆران|پەڕەکان=٣٣٦ تا ٣٥٦}}</ref><ref name=":32">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئیمارەتی سۆران |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28485 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> لە ساڵی ١٥١٤دا میرنشینی سۆران خاکەکانی لە کەرکووک و ھەولێر و [[سۆران (شار)|سۆرانەوە]]، تا ماوەیەک بۆ [[ورمێ|ورمێش]] درێژ بوویەوە.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> لە ساڵەکانی ١٨٣٢ تا ١٨٣٥یش لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]، سنوورەکانی سۆران لە کەرکووک و [[مووسڵ]] و ھەولێرەوە لە [[باشووری کوردستان]]، تاوەکوو [[جزیر]] و [[نسێبین]] و [[مێردین|ماردین]] و [[سێرت]] لە [[باکووری کوردستان]] و لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش]] تا [[موکریان|ناوچەکانی موکریان]] و لە [[ڕۆژاوای کوردستان|ڕۆژاوای کوردستانیش]] تاوەکوو ھەندێک شارەکانی وەک [[قامیشلۆ]] درێژبووەوە.<ref>Ahmet Kardam, ''[https://books.google.com.tr/books/about/Cizre_Botan_Beyi_Bedirhan.html?id=ffDFzQEACAAJ&redir_esc=y Cizre-Bohtan Beyi Bedirhan]'', pp. 70, 79 – years.
*''"During the 1820s and early 1830s, Mir Muhammad pursued territorial expansion by conquering neighboring Kurdish principalities, first seizing Bradost and later extending his domains toward the Iranian frontier, including [[Harir, Iraq|Harir]], [[Erbil|Hoşnav]], [[Erbil]], and [[Altun Kupri|Altın Köprü]]."'' (P.70)
*''"He later advanced into the Behdinan Emirate, capturing key centers such as [[Akre|Aqrah]], [[Amedi|Amadiya]], [[Duhok]], and [[Zakho]], ultimately becoming the dominant power in the region between the [[Great Zab|Greater Zab]] and [[Khabur|Khabur rivers]]."'' (P.70)
*''"Mir Muhammad's dominion eventually expanded from the Baban territories in the south to include the Behdinan and Cizre-Bohtan principalities in the north, extending as far as [[Kurtalan|Garzan]] and [[Şirvan, Siirt|Şirvan]]."'' (P.70)</ref><ref>Sinan Hakan, ''[https://www.academia.edu/96986747/Osmanl%C4%B1_Ar%C5%9Fiv_Belgelerinde_K%C3%BCrtler_ve_K%C3%BCrt_Direni%C5%9Fleri_1817_1867_ Kurdish Rebels and the Ottomans in Archival Documents (1817–1867)]'' (in Turkish), Doz Publishing, 2011, {{ISBN|9789756876916}}, p. 86. Also available at [https://books.google.com.tr/books/about/Osmanl%C4%B1_ar%C5%9Fiv_belgelerinde.html?id=Tvq0AAAAIAAJ Book link] and [[Academia.edu|Academia]].
*''"Mir Muhammad expanded the emirate beyond the Soran region, incorporating [[Koy Sanjaq|Köysancak]], [[Harir, Iraq|Harir]], Köprü, Erbil (Hewler), [[Cizre]], and parts of Botan into his domains."'' (P.71)
*''"He later captured the [[Amedi|Sanjak of Amadiya]] and, by 1835, had extended his authority to include territories of the [[Bahdinan|Behdinan]] and [[Baban|Baban Kurdish Emirates]]."'' (P.71)
*''"Mir Muhammad's campaigns reached Cizre and Botan, and reportedly even [[Siirt]], described as being thirty hours away from Diyarbakır; meanwhile, resistance movements also emerged in the region, including Timur Bey of the Zerki beys and the Tırkan Kurdish tribe from the Maden and Eğil areas."'' (P.72)</ref><ref>[[Hatt-i humayun|Ottoman Archives]] (BOA), FUND CODE: HAT D.NO:449 G.No:22346/B, 25 February 1835.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McDowall|یەکەم=David|سەردێڕ=Modern Kürt Tarihi|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Doruk Publishing|ژپنک=٩٧٥-٥٥٣-٤٣٦-٩|زمان=tr|translator-last=Domaniç|translator-first=Neşenur}}
*''"Mir Muhammad was now prepared to direct his aggression toward his neighbors. He attacked the tribes of [[Şirvan, Siirt|Şirvan]], [[Bradost (mountain)|Bradost]], Surçi, [[Khoshnaw|Khuşnaw]], and Mamas, and by capturing [[Harir, Iraq|Harir]], the former capital of Soran, reignited the conflict."'' (P.74)
*''"Mir Muhammad gained control over the lands situated between the two Zab rivers, the Tigris, and the Iranian frontier. In 1823, he captured [[Koy Sanjaq|Koi Sanjak]], another [[Baban]] possession, and further expanded his territories along the edges of the Mesopotamian plain by seizing Erbil and [[Altun Kupri|Altın Köprü]]. [[Ranya|Raniya]], situated among the mountains, fell the following year."'' (P.74)
*''"Mir Muhammad, presenting Mir Said’s defeat as an obligation to avenge the Mazuris as their leader, captured the city of Aqrah in Bahdinan in 1833, expelled its ruler, and after a brief siege conquered [[Amedi|Amadiya]]. He removed Mir Said from power and appointed a Bahdinani puppet in his place. He then captured [[Zakho]] and [[Duhok]], which were significant not only commercially because of the trade routes passing through them, but also strategically due to their location between [[Mosul]] and [[Cizre|Jazira ibn Umar]]."'' (P.75)
*''"Because Mir Muhammad had advanced against the Bohtan Emirate as far as the Tigris, captured [[Cizre|Jazira ibn Umar]], displaced its emir Bedir Khan (Azizan), and spread fear among the people of [[Hasankeyf]], [[Nusaybin]], and even [[Mardin]]."'' (P.75-76)
*''"However, after attacking Bohtan, Mir Muhammad was forced to return immediately to Amadiya, which Mir Said had once again brought under his control. Fighting with relentless fury, he recaptured the city, put many of its leading figures to the sword, effectively eliminated the Bahdinan emirs, and formally annexed [[Bahdinan]] to [[Rawandiz|Rawanduz]]."'' (P.76)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jwaideh|یەکەم=Wadie|ناونیشان=https://kutuphane.tbmm.gov.tr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=126356&query_desc=an%3A501922|سەردێڕ=Kürt Milliyetçiliğinin Tarihi: Kökenleri ve Gelişimi|بڵاوکەرەوە=İletişim Yayınları|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٤٧٠-١٧٠-٨|شوێن=İstanbul}}
* ''"Muhammad Pasha turned his attention to conquering neighboring regions, attacking Bradost, Şirvan, Surçi, Hoşnaviye, and Mamiş, and quickly bringing them under his authority."'' (P.119)
* ''"Determined to control the entire region between the Zab tributaries, the Tigris, and the Iranian frontier, Mir Muhammad captured Harir, Koye (Köysancak), Raniya, Erbil, and Altınköprü."'' (P.119)
* ''"After capturing Amadiya, Muhammad Pasha became the sole ruler of the region between the Greater Zab and the Khabur rivers, including the important centers of Duhok and Zakho."'' (P.125)
* ''"His next objective was the mountainous region of Botan, located north of Bahdinan. He marched toward Cizre and captured it with little difficulty before advancing into Botan."'' (P.125)
* ''"Muhammad Pasha occupied the whole Rawanduz region and appointed his brother Rasul Bey as governor of Bahdinan, effectively bringing an end to the centuries-old Bahdinan Emirate."'' (P.126)
* ''"His sphere of influence extended from the Iranian frontier in the east to the approaches of Diyarbakır and Mosul in the west."'' (P.135)</ref>
میرنشینی سۆران لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] (ح. ١٨١٣–١٨٣٨) لە ساڵی ١٨١٦ تا ١٨٣٨ سەربەخۆییی خۆی ڕاگەیاند و لە دەوڵەتی عوسمانی جیابووەوە و میرنشینی سۆران گەیشتە لووتکەی بەھێزی و دەسەڵاتی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوە|author-last=Ebraheem |author-first=Sharameen |سەردێڕ=The Impact of Architectural Identity on Nation Branding: The Case Study of Iraqi Kurdistan. |ڕێکەوت=٢٠١٣|ناونیشان=https://e-space.mmu.ac.uk/326242/1/Sharameen%20Ebraheem%2007977278%20phd%202013-1.pdf |بڵاوکەرەوە=Manchester Metropolitan University's Research Repository}} لاپەڕە ٢٣٥</ref><ref>[https://books.google.com.tr/books/about/Cizre_Botan_Beyi_Bedirhan.html?id=ffDFzQEACAAJ&redir_esc=y Kardam], p. 64.</ref><ref name="Aksin2">Sina Akşin, ''Political History (1789–1908)'' and ''History of Turkey: The Ottoman State (1600–1908)'', Istanbul: Cem Yayınevi, 1988, p. 96.</ref> میر محەممەد وەستا لە مانەوە وەک دڵسۆزێک بۆ عوسمانییەکان و ڕێزدان و باجی وەک [[دەوڵەتی ژێردەستە|ژێردەستەیەک]] ڕاگرت و [[سککە|سککەی]] بە ناوی خۆیەوە لێدا و کارخانەی چەک و [[تۆپ (چەک)|تۆپی]] دروستکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=editor |ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=The Suhoor Cannon: A special Ramadan tradition in Erbil |ناونیشان=https://kurdishglobe.krd/the-suhoor-cannon-a-special-ramadan-tradition-in-erbil/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdishglobe |زمان=en-US}}</ref><ref>[https://books.google.com.tr/books/about/Cizre_Botan_Beyi_Bedirhan.html?id=ffDFzQEACAAJ&redir_esc=y Kardam], p. 65.</ref><ref>Izady, 2007, p. 122; Lazarev et al., 2007, p. 106.</ref> ھەر بە سەرکردایەتیی خۆی توانیی سەکردایەتیی [[شۆڕشی میر محەممەد|شۆڕشێک]] بکات لە دژی ھەردوو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[ئێرانی قاجاڕ|ئێرانی قاجاڕی]] و بەشێکی گەورەی خاکی [[کوردستانی گەورە]] ڕزگار بکات.<ref>[[Hatt-i humayun|Ottoman Archives]] [[Ottoman archives|(BOA/Prime Ministry Ottoman Archives)]], VBOA 097, 21 Dhu al-Qi'dah 1257 (21 December 1841), Governor Mehmed Pasha of Mosul to the Sublime Porte.</ref>
میرنشینەکە دوای شکستی شۆڕشەکە و مردنی میر محەممەد، دەسەڵاتەکەی سنووردارکرایەوە و لاوازبوو و دوای ٩ ساڵ، لە ساڵی ١٨٤٧ میرنشینەکە لە چوارچێوەی [[تەنزیمات|ھەڵمەتەکانی نێوەندگیرکردنەوەی عوسمانی]] بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی گرێدرایەوە و بەتەواوەتی ھەڵوەشێندرایەوە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوە|author-last=Eppel |author-first=Michael |سەردێڕ=A People Without a State, The Kurds from the Rise of Islam to the Dawn of Nationalism |ساڵ=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٧٣-٠٩١١-٧}} لاپەڕە ٥٦</ref><ref name=":6">{{بیرخستنەوە|author-last=Eppel |author-first=Michael |سەردێڕ=Routledge Handbook on the Kurds |پەڕەکان=٣٥–٤٧|ساڵ=٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|chapter=The Kurdish emirates |chapter-url=https://www.routledgehandbooks.com/doi/10.4324/9781315627427-4#sec3_3_1 |بڵاوکەرەوە=Routledge Handbooks Online |doi=10.4324/9781315627427-4 |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٨-٦٤٦٦٤-٣|s2cid=186808301}} لاپەڕە ٤٣</ref> کۆتا میری میرنشینەکەش [[ڕەسووڵ بەگ]] بوو.<ref name="Ceylan">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ceylan|یەکەم=Ebubekir|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ubaKDwAAQBAJ&dq=rasul+soran&pg=PA50|سەردێڕ=The Ottoman Origins of Modern Iraq: Political Reform, Modernization and Development in the Nineteenth Century Middle East|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٤١-٢|پەڕە=٥٠|زمان=en}}</ref>
== بنەچە ==
بە گوێرەی [[شەرەفنامە|شەرەفنامەی]] [[شەرەفخانی بدلیسی|شەرەفخانی بەدلیسی]] (١٥٩٧)، ئەم میرنشینە و میرەکانی ڕەچەڵەکیان دەگەڕێتەوە بۆ [[کەڵۆس بەگ|کەڵۆس]] ناوێک، کە شەرەفخان لەگەڵیدا ئیدیعای ئەوە دەکات کە ئەو پیاوە ئاغایەکی [[عەرەب|عەرەبی]] [[بەدەوییەکان|بەدەویی]] خەڵکی [[بەغدا]] بووە و لە ھەودیان لە ناوچەی سۆران نیشتەجێبووە و لە سەرەتادا کەڵۆس شوانکاریی کردووە لە شوێنەکەدا.<ref name=":4" /><ref name=":33">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bidlīsī|یەکەم=Sharaf Khān|ناونیشان=https://www.google.de/books/edition/%C5%9Eerefname/6idBNAAACAAJ?hl=en|سەردێڕ=Şerefname: Yazan Şeref Han, Arapçadan çeviren, Mehmet Emin Bozarslan|ڕێکەوت=١٩٧١|بڵاوکەرەوە=Ant Yayinlari|پەڕەکان=٣٠٣-٣٠٥|زمان=tr}}</ref> بەڵام [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] لە [[خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان|کتێبەکەیدا]] بە گوێرەی چەند سەرچاوەیەک ئەمەی ڕەتکردووەتەوە و لەگەڵ ئەمەشدا ناوەکەی کردووەتە بەڵگەیەکی تر کە «کەڵۆس» ناوێکی کوردییە و بە کەسێک دەوترێت کە ددانی پێشەوەی نەبێت.<ref name=":32" />
کەڵۆس سێ کوڕی ھەبووە بە ناوەکانی عیسا و ئیبراھیم و شێخ وەیس. عیسا بە شەریف و نەرم و نیان و چاکەخواز وەسفکراوە و بە دابەشکردنی داھاتەکەی بەسەر ھەژار و بێبەشەکانی خەڵکی گوندەکە ناسرابوو، ئەمەش وایکرد شوێنکەوتووانێکی دڵسۆزی دەستبکەوێت. کاتێک فەرمانڕەوای ناوچەکە ھێزەکانی خۆی لە دژی دوژمنێکی بەھێز کۆکردەوە، عیسا لەگەڵ شوێنکەوتووانی پەیوەندییان بە ھەڵمەتەکەوە کرد. ھاوەڵەکانی بە گاڵتەجاڕییەوە نازناوی «ئەمیر»یان لێنا، بەڵام دوای نیشاندانی توانا و ھێزەکەی لە شەڕدا، خەڵکی ناوچەکە بە فەرمی وەک فەرمانڕەوای خۆیان ناساندییان. دواتر عیسا و ھاوەڵانی بۆ گرتنی قەڵای «ئەوان» ھەنگاویان ناوە.<ref name=":4" /><ref name=":33" />
شەرەفنامە دەگێڕێتەوە کە ناوچەی دەوروبەری قەڵاکە بە بەردی سووری ڕووت و ڕەق تایبەتمەند بووە. عیسا و پیاوەکانی یەکەم کەس بوون کە بەردەکانیان چەقاند و لە نێویدا دامەزران، ئازایەتییان لە شەڕدا بووە ھۆی ئەوەی ناویان لێ بنرێت سنگ سرخ، کە بە واتای کۆمەڵی بەردەسووران دێت. لە ڕێگەی بەکارھێنانی باوەوە و بە ھۆی وەرگێڕانی کوردیی سرخ («سوور»)ی فارسی بە سۆھر، ناوەکە پەرەی سەند و بوو بە سۆھران و ناوی میرنشینەکە. دوابەدوای گەمارۆیەکی سەرکەوتوو، عیسا تا مردنی حوکمڕانیی ناوچەکەی کرد، دوای ئەوە [[شا عەلی بەگی سۆران|شا عەلی]] [[شا عەلی بەگی سۆران|بەگی]] کوڕی جێگەی گرتەوە.<ref name=":4" /><ref name=":33" /> شا عەلی بەگیش کاتێ کۆچی دواییی کرد، چوار کوڕی لە دوای خۆی بەجێھێشت بە ناوەکانی میر عیسا، میربۆداغ، میر حوسێن، میر سەیدی. شا عەلی بەگ ھەر لە ماوەی حوکمڕانییەکەیدا ناوچەکانی دەسەڵاتی وڵاتی بە سەر کوڕەکانیدا دابەشکرد، بۆ ئەوەی دوای خۆی کێشەی لێنەکەوێتەوە و بەیەکەوە وڵات بەڕێوەبەرن.<ref name=":4" />
== مێژوو ==
=== ساڵانی سەرەتایی ===
==== لە ژێر دەسەڵاتی سەفەوییەکان ====
قادر محەممەد محەممەد دەنووسێت کە میرنشینەکە بە زۆری لە نێوان ساڵانێکی نێوان ١٣٣٠ بۆ ١٤٣٠ دامەزرابێت.<ref name=":0">{{Cite thesis|last=Muhammad|first=Qadir Muhammad|title=Kurds and Kurdistan in the View of British Travellers in the Nineteenth Century|date=14 December 2017|degree=|publisher=University of Leicester|url=https://leicester.figshare.com/articles/thesis/Kurds_and_Kurdistan_in_the_View_of_British_Travellers_in_the_Nineteenth_Century/10239464/1|language=en|page=94-98}}</ref> میرنشینی سۆران دواتر کەوتە ژێر دەستی [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]]. لە ژێر دەسەڵاتی سەفەوییەکان مایەوە تاوەکوو [[شەڕی ئێران و عوسمانی (١٥٠٥–١٥١٧)|شەڕی عوسمانی و سەفەوی]] و لایەنگیریی میرنشینەکە بۆ دەوڵەتی عوسمانی.
==== لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان ====
{{ھەروەھا ببینە|ڕێککەوتننامەی کورد و عوسمانی}}
[[پەڕگە:NUSRETNAME,_fol.43b._Kurds_visiting_Lala_Mustafa_Pasha,_in_1581.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وێنای کوردەکانی سەردەمی عوسمانی لە کاتی سەردانیکردنی [[لالە مستەفا پاشا]]، کە سەری بڕاوی شەڕکەرە [[قزڵباش|قزڵباشەکانیان]] بە دەستەوە گرتووە.]]
[[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] بۆ یەکەمجار لە کاتی ململانێکەیان لەگەڵ [[سەفەوییەکان]] لە ساڵی ١٥١٤، لەژێر دەسەڵاتی [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیمی یەکەمدا]] پەیوەندییان لەگەڵ کورددا بەست، یەکەمین کارلێکەکان ئەرێنی بوون. کوردەکان بە سەرۆکایەتیی [[ئیدریسی بەدلیسی|مەلا ئیدریسی بەدلیسی]] لە کاتی [[شەڕی چاڵدێران]] لە دژی سەفەوییەکان لایەنگری عوسمانییەکانیان کرد. ھێزە کوردییەکان ڕۆڵێکی گەورەیان ھەبوو لە گرتنی شارەکانی وەک [[ئامەد|دیاربەکر]] (ئامەد) و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆلیا لە دەستی سەفەوییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ |سەردێڕ=Burada bizden önce kimler vardı? |ناونیشان=https://www.milliyet.com.tr/kultur-sanat/burada-bizden-once-kimler-vardi-1163156 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٤ |وێبگە=Milliyet |زمان=tr}}</ref> ھەوڵەکانی ئیدریسی بەدلیسی میرنشینەکانی یەکخست لە دژی سەفەوییەکان و بە کۆمەڵ لە دژیان وەستانەوە، یەکێک لەو میرنشانەش میرنشینی سۆران بوو بە سەکردایەتیی [[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ]]. ھەروەھا ئەمە میری سۆرانیشی ھاندا بۆ [[ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک|دەستبەسەرداگرتنی ھەولێر و کەرکووک]] و پاککردنەوەی لە قزڵباش و سەفەوییەکان. وە ھەروەھا ئاماژە بەوەش دەدرێت کە بۆ پارێزگاریکردن لە [[ورمێ]]، ئەوێش درابێت بە میر سەید.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> وەستانەوەی کورد لە دژی سەفەوییەکان لە ئەنجامی سیاسەتی خراپ و تووندی [[سەفەوییەکان]] بەرامبەر بە میرە کوردەکان بوو، بە تایبەتی کە زۆرینەی کورد [[سوننە]] مەزھەب بوون و دەوڵەتی سەفەویش [[شیعە]] مەزھەب بوو، لە پاڵ ئەوەی کە سەفەوییەکان ھەوڵیاندەدا میرنشینە کوردییەکان لەناوببەن و زۆر لە میرە کوردەکانیشیان زیندانیدەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=History of the Kurds – The Kurdistan Memory Programme |ناونیشان=https://kurdistanmemoryprogramme.com/history-of-the-kurds/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=kurdistanmemoryprogramme.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردەکان لەژێر حوکمی سەفەوییەکاندا |ناونیشان=https://ethesis.su.edu.krd/thesis/871 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=example name |زمان=en |یەکەم=زانکۆی سەڵاحەددین}}</ref><ref name=":3" />
بەم شێوەیەش میرنشینی سۆران بوو بە دەوڵەتێکی دڵسۆز و ژێردەستەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و تاوەکوو لەناوچوونی میرنشینەکەش ھەر وەک ژێردەستەیەکی دەوڵەتی عوسمانی مایەوە. ئەم سەردەمەش لە ١٥١٤ تاوەکوو ١٨١٣ و [[شۆڕشی میر محەممەد|یاخیبوونی میر محەممەد]] درێژەی کێشا و دواتر میرنشینەکە ھاتەوە ژێر دەستی عوسمانییەکان بەڵام حوکمی میرنشینەکە درێژەی نەکێشا و تێکەڵکرایەوە بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی.<ref name=":5" /><ref name=":6" />
=== میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ ===
{{سەرەکی|میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک}}
لە [[شەقڵاوە|شەقڵاوەوە]] حوکمڕانیی دەکرد. میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ توانی زۆر سەرکەوتووانە لە ماوەی شەڕەکانی عوسمانی و سەفەوی و لە ماوەی [[شەڕی چاڵدێران|شەڕی چاڵدێراندا]] لە ساڵی ١٥١٤ [[ھەولێر]] و [[کەرکووک]] لە ژێر دەستی پاشماوەی [[سەفەوییەکان]] و [[قزڵباش|قزڵباشەکان]] [[ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک|ئازاد بکات]].<ref name=":4" />
=== میر عیززەددین شێر و ھەڵوەشانەوەی سۆران ===
{{سەرەکی|میر عیززەددین شێری سۆران}}
[[پەڕگە:NiniveNabiYunisOutside.jpg|وێنۆک|باس لەوە دەکرێت کە میر عیززەددین چەند مزگەوت و مەدرەسەیەک (فێرگەیەک)یشی لە شاری [[کەرکووک]] دروست کردبێت، بە ھەمان شێوە لە [[ھەولێر|ھەولێریش]]، بەڵام دیار نییە کامە مەدرەسە و مزگەوتانەن بە تەواوەتی. ھەروەھا باس لەوە دەکرێت کە قوببەی [[مزگەوتی نەبی یوونس|مزگەوتی نەبی یوونسیشی]] نوێ کردبێتەوە.]]
میر عیززەددین شێر کوڕی [[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی]] بوو، کە لە شەقڵاوەوە حوکمڕانیی دەکرد. میر عیززەددین شێر شاری [[ھەولێری]] کرد بە ناوەندی میرنشین و بۆ ماوەیەک لەوێوە حوکمڕانیی سۆرانی کرد.<ref name=":32" /> میر عیززەددین دوو برای ھەبوو، بە ناوەکانی سەیفەددین و سولەیمان، سەیفەددین ھەر زوو بە گەنجی کۆچی دواییی کرد.
کاتێک سوڵتان [[سولەیمان قانوونی|سولەیمانی قانوونی]] دەگەڕایەوە لە [[گرتنی بەغدا (١٥٣٤)|گرتنی بەغدا (لە ١٥٣٤)]]. کاتێک کە سوڵتان سولەیمانی قانوونی دەگەڕایەوە، فەرمانی کوشتنی میر عیززەددین شێری دەرکرد و میر عیززەددین لەسێدارەدرا. دەگوترێ کە بەھۆی تۆمەت ھەڵبەستنێک بووە بۆ میر عیززەددین،<ref name=":32" /> لە کاتێکدا ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە میر عیززەددین میری ناوچەیەکی بەرفراوان بووە و وەکوو دڵسۆزی دەوڵەتی عوسمانی کاری کردووە، بەڵام ژێربەژێر دەستی لەگەڵ [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]] ھەبووە، ھەربۆیە فەرمانی لەسێدارەدانی بۆ دەرچوو لەلایەن سوڵتان سولەیمانی قانوونی.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=Peywend |دوایین=Guli |یەکەم=Nizar |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |سەردێڕ=Mîrnişînên Dasin ȗ Şêxan li Serdemê Osmanîyan (1515- 1750) Vêkolîneke Dokûmenkarî- The Emirate of Dasin and Sheikhan in the Ottoman Era 1515-1755 A Documentary Study |ناونیشان=https://www.academia.edu/127632052/M%C3%AErni%C5%9F%C3%AEn%C3%AAn_Dasin_%C8%97_%C5%9E%C3%AAxan_li_Serdem%C3%AA_Osman%C3%AEyan_1515_1750_V%C3%AAkol%C3%AEneke_Dok%C3%BBmenkar%C3%AE_The_Emirate_of_Dasin_and_Sheikhan_in_the_Ottoman_Era_1515_1755_A_Documentary_Study}}</ref> سوڵتان سولەیمانیش ھەولێر و دەوروبەری دا بە [[حوسێن بەگی داسنی|حوسێن بەگی داسنیی]] میری [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنیی]] [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] و بۆ ساڵی ١٥٣٥، حوسێن بەگ لە ھەولێر حوکمی دەکرد. بەڵام پاش ماوەیەک لە کوشتنی میر عیززەددین، براکەی، میر سولەیمانیش کۆچی دواییی کرد، ھەر لەبەر ئەمەش، فەرماندرا کە تەواوی ناوچەی سۆران بە سەنجەقی ھەولێرەوە گرێبدرێ و میرنشینی سۆرانیش لە دەست میراتگرە ھێڵییەکەی دەرچوو و ھەڵوەشایەوە و تەواوی ناوچەی سۆران خرایە سەر [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنی]].<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF|سەردێڕ=شەڕەفنامە|پەڕەکان=٣٤٠–٣٤١}}</ref><ref name=":7" />{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}}
=== میر سەیفەددین و دامەزراندنەوەی سۆران ===
{{سەرەکی|میر سەیفەددینی سۆران|شەڕی ھەولێر (١٥٣٤)}}
ئیدی میر عیززەددین کوژرا و ھەولێر و ناوچەکانی سۆران بە میرنشینی داسنیی ئێزدی گرێدرا. دوای ماوەیەک، ئەندامێکی بنەماڵەی سۆران بە ناوی [[میر سەیفەددینی سۆران|میر سەیفەددین]] دەرکەوت و ئەو بووە ھۆی دامەزراندنەوەی میرنشینی سۆران، کە دەکات بە کوڕی ئامۆزای میر عیززەددین شێر، چەند جارێک ھێرشی کردە سەر حوسێن بەگی داسنی، بەڵام ھەموو جارێک تێکشکا. میر سەیفەددینیش پەنای بۆ بێگە بەگی میری [[ئەردەڵان]] برد، بەڵام یارمەتیی نەدا. پشتگیرییە چاوەڕوانکراوەکە بەدی نەھات، ھەربۆیە میر سەیفەددین گەڕایەوە بۆ سۆران. لەو کاتەدا حوسێن بەگ داسنی لەوێ ئامادە نەبوو.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |سەردێڕ=Hussein Beg Dasini und die Schlacht um Arbil |ناونیشان=https://www.ezidipress.com/blog/hussein-beg-dasini-und-die-schlacht-um-arbil/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=ÊzîdîPress |زمان=de}}</ref>
[[پەڕگە:Balcony of one of the houses around Erbil Citadel.jpg|وێنۆک|[[قەڵای ھەولێر]]]]
میر سەیفەدین ئەمەی قۆستەوە و توانیی زۆربەی ھۆزە کوردییەکانی ئەوێ یەکبخات و بە ژمارەیەکی زۆر شەڕکەرەوە سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێک بکات و [[شەڕی ھەولێر (١٥٣٤)|ھێرشی کردە]] سەر [[ھەولێر]].<ref name=":02" /><ref name=":7" /> لە کۆتاییدا میر سەیفەددین ھێزێکی لە سۆران کۆکردەوە و سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێکی کرد و ھێرشی کردە سەر ھەولێر، لە کاتێکدا [[حوسێن بەگی داسنی]] ئامادە نەبوو. دەستی بەسەر شارەکەدا گرت و حوسێن بەگی ناچار کرد بە ڕێپێوان بگەڕێتەوە دژی. لە شەڕی دواتردا میر سەیفەددین ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند. ئەو گێڕانەوەیەی ڕۆجەر لێسکۆت کە تاوەکوو ئێستا پارێزراوە باس لەوە دەکات کە بە نزیکەیی ٥٠٠ پیاوی داسنیی ئێزدی کوژران و میر سەیفەددین غەنیمەتێکی بەرچاوی دووژمنیشی برد لە کەلوپەل و کاڵا و چەکەکانی دووژمن.{{Sfn|Lescot|1938}}
ئەردنچ گووڵجوو پوختەیەکی ھاوشێوە بە زمانی تورکی باسدەکات و باس لەوە دەکات کە میر سەیفەددین ھەولێری گرتووە و حوسێن بەگی داسنی شکستی ھێناوە و نزیکەی ٥٠٠ ئێزیدیی پێشەنگ کوژران. گووڵجوو ھەروەھا باس لەوە دەکات کە حوسێن بەگ دواتر چەند ھەوڵێکی دا بۆ وەرگرتنەوەی ھەولێر، بەڵام شکستی ھێنا و ھەولێر و زەوییەکانی سۆران لە دەستی میر سەیفەددین مانەوە.{{Sfn|Gülcü|2016}}
=== میر خانزاد ===
{{سەرەکی|خانزادی سۆران}}
[[پەڕگە:Xanzadî soran.jpg|وێنۆک|پۆرترەیتێکی خانزادی سۆران]]
میرێکی ئافرەتی سۆران بوو و یەکێکە لە ھەرە میرە بەناوبانگەکانی سۆران. ھەندێک جار وەک سیمبولی [[ژنانی کورد|ئافرەتی کورد]] دەناسرێت. خانزاد خوشکی [[میر سولەیمان بەگی سۆران|میر سولەیمان بەگی]] کوڕی [[شا قوولی بەگی سۆران|قوولی بەگ]] بوو، کە حوکمڕانیی میرنشینی سۆرانی دەکرد لە دەوروبەری ساڵی ١٦٢٠، دوای ئەوەی براکەی لەلایەن فەرماندەیەکی سەربازی بە ناوی «[[لەشکری]]» کوژرا، خانزاد ھاتە سەر حوکم. ھەندێک سەرچاوە بوونە فەرمانڕەوای میر خانزاد دەگەڕێننەوە بۆ ساڵی ١٥٩٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/en/en_direje.aspx?jimare=15692|وێبگە=PUK Media|سەردێڕ=Kurdish women}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.pukmedia.com/en/en_direje.aspx?jimare=15692|date=ئایاری ٢٠٢٦}}</ref>
لەشکری ھەڵاتە [[چیای شنگال|چیاکانی شەنگال]]، لەوێش میر خانزاد بۆ تۆڵەسەندنەوە لە نامەیەکدا پێشنیاری ھاوسەرگیریی بۆ کردووە و لە نامەکەدا پێی دەڵێ «میرنشین و سوپا بێ تۆ شپرزەن، میرایەتیی سۆران وەمن ناکرێ، خۆت شیاوی میرایەتیت... بۆیە داوات لێدەکەم بە زووترین کات بگەڕێیتەوە [[ھەریر]] و منیش ئامادەم ھاوسەرگیریت لەگەڵ بکەم»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئایا خانزادی سۆران مێردی کردووە؟! |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240425195020567561 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=Kurdipedia.org |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia-}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=خانزاد و لەشکری |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240723180322583167 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=Kurdipedia.org |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia-}}</ref>. وە کاتێکیش لەشکری گەڕایەوە ھەریر و چاوی بە خانزاد کەوت، خانزاد لەشکری و ھەموو سوپاکەی سەربڕی.<ref name=":03">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |سەردێڕ=Women of Non-State Kurds: From Khanzad Sultan to Rojava Female Fighters |ناونیشان=https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328214954/https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=The Kurdistan Tribune |زمان=en-GB}}</ref>
میر خانزاد پایتەختی لە [[قەڵای دووین|قەڵای دووینەوە]] گواستەوە بۆ [[ھەریر]]، ڕێگاوبان و قەڵای دروستکرد و ھێرشیشی کردە سەر زۆرێک لە شارۆچکەکانی دەوروبەری بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی زەبەلاحی ٤٠ بۆ ٥٠ ھەزار سەرباز کە ١٢ ھەزار پیادە و ١٠ ھەزار تیرھەڵگری سوارەیان تێدابوو بۆ پاراستنی میرنشینی سۆران لە دووژمنەکانی.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies |issue=2 |دوایین=Ahmed |یەکەم=Bzhar |دوایین٢=Wahed |یەکەم٢=Abdulwahed Jalal Nori |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |سەردێڕ=The Life and Political Role of Kurdish Women in the Ottoman Empire |ناونیشان=https://journals.iium.edu.my/irkh/index.php/ijrcs/article/view/154 |زمان=en |بەرگ=٣ |پەڕەکان=١٣٩–١٥٣}}</ref> لە سەردەمی حوکمڕانیدا حوکمڕانیی بەسەر دوو ناوچەی کوردیدا کردووە بە ناوەکانی [[ھەریر]] و [[سۆران (شار)|سۆران]]، کە [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگای ھەولێری]] ئێستای پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=Middle East Journal |issue=1 |issn=0026-3141 |دوایین=Bengio |یەکەم=Ofra |ڕێکەوت=٢٠١٦ |سەردێڕ=Game Changers: Kurdish Women in Peace and War |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/43698618 |بەرگ=٧٠ |پەڕەکان=٣٠–٤٦}}</ref>
خانزاد بۆ ماوەی حەوت ساڵ حوکمڕانیی کرد و قەڵاکەیشی کە [[قەڵای خانزاد|قەڵای]] [[قەڵای خانزاد|خانزاد]] بوو، تا ئێستاش ماوە و دەکەوێتە سەر لووتکەی گردێک کە ٢٢ کیلۆمەتر لە [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Mujeres |ناونیشان=https://amistadkurdistan.org/ayuda-kurdistan/mujeres/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328215044/https://amistadkurdistan.org/ayuda-kurdistan/mujeres/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=Asociación Amistad con Kurdistán |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=IN PHOTOS: Five things every foreigner learns when visiting Kurdistan |ناونیشان=http://www.kurdistan24.net/en/culture/124dbbc4-dc30-4975-b901-68246f3c0080 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en |دوایین=Kurdistan24}}</ref>
[[پەڕگە:Banaman_Castle.jpg|وێنۆک|قەڵای بانەمان یان [[قەڵای خانزاد]]، کە بە ناوی خانزادی سۆرانەوە ناونراوە، یەکێکە لە پاشماوەکانی سەردەمی میر خانزاد کە تاوەکوو ئێستا ماوە و ٢٢کم لە شاری [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] دوورە]]
ناوی خانزاد، شاژنی جەنگاوەری ئەفسانەییی کورد، بە زیندوویی ماوەتەوە و لە ڕێگەی گۆرانی و شیعری جۆراوجۆری کوردییەوە یاد دەکرێتەوە.<ref name=":122">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |journal=IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies |issue=2 |دوایین=Ahmed |یەکەم=Bzhar |دوایین٢=Wahed |یەکەم٢=Abdulwahed Jalal Nori |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |سەردێڕ=The Life and Political Role of Kurdish Women in the Ottoman Empire |ناونیشان=https://journals.iium.edu.my/irkh/index.php/ijrcs/article/view/154 |زمان=en |بەرگ=٣ |پەڕەکان=١٣٩–١٥٣}}</ref>
== لە سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز ==
{{سەرەکی|میرنشینی سۆران لە سەردەمی میر محەممەد|شۆڕشی میر محەممەد|شەڕی سۆران و قاجاڕی (١٨٢٩–١٨٣٤)}}
[[پەڕگە:Mir Muhammad.jpg|وێنۆک|پۆرترەیتێکی میر محەممەد پاشای ڕەواندز لە بەڵگەنامەیەکی [[ئێرانی قاجاڕی|قاجاڕیدا]]]]
میری پێش کۆتاییی میرنشینەکە، [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بوو، کە لە ساڵی ١٨١٣ تا ١٨٣٦ فەرمانڕەواییی کردووە. باوکی میر محەممەد، [[مستەفا بەگ]]، میرنشینەکەی ڕادەستی ئەو کرد. لە چەند ساڵی یەکەمی فەرمانڕەوایەتییەکەیدا، چاکسازییەکی گەورەی لە میرنشینەکە کرد، بە تایبەتی لە ڕووی سەربازییەوە. دەسەڵاتی خۆی چەسپاند و دەستی کرد بە یەکخستنەوەی خاکەکانی میرنشینەکانی دراوسێی. یەکێک لەوانەش [[میرنشینی بابان]] بوو، [[ھەریر]]، [[کۆیە]]، [[پردێ]]، [[ھەولێر]]، [[ئاکرێ]]، [[ڕانیە|ڕانیەی]] [[شەڕی بابان و سۆران (١٨٢٢–١٨٢٨)|گرت]]. کەمێک زیاتر لە [[زێی بچووک]] پەڕییەوە و کردی بە سنوور.<ref>[https://www.academia.edu/96986747/Osmanl%C4%B1_Ar%C5%9Fiv_Belgelerinde_K%C3%BCrtler_ve_K%C3%BCrt_Direni%C5%9Fleri_1817_1867_ Hakan], footnote 116, p. 71: "It is the Behdinan Region. It is in the north of the Soran region and south of the Hakkari region."</ref>
کاتێک ناوچەکە تووشی بۆشاییی دەسەڵات بوو بە ھۆی لاوازبوونی [[میرنشینی بابان]]، [[شەڕی ڕووسیا و عوسمانی (١٨٢٨–١٨٢٩)]]، و [[شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١–١٨٣٣)]]. لە نێوان ١٨٣١ بۆ ١٨٣٤ توانیی چەندین شارۆچکە و شاری میرنشینە کوردییەکانی دیکە بگرێت و یەکیانبخاتەوە بۆ دژی عوسمانییەکان. لە ١٨٣١دا [[میرنشینی بادینان|میرنشینی بادینانی]] [[لەشکرکێشیی سۆران بۆ سەر بادینان|تێکەڵ بە سۆران کرد]].<ref name=":13">{{بیرخستنەوە|دوایین=Ates |یەکەم=Sabri |سەردێڕ=The End of Kurdish Autonomy: The Destruction of the Kurdish Emirates in the Ottoman Empire |ڕێکەوت=٢٠٢١|ئیش=The Cambridge History of the Kurds |پەڕەکان=٧٦|editor-last=Gunes |editor-first=Cengiz |ناونیشان=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-the-kurds/end-of-kurdish-autonomy/9FA3CB919480C3748DA40C082FC2E5BF |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|editor2-last=Bozarslan |editor2-first=Hamit |editor3-last=Yadirgi |editor3-first=Veli}}</ref> میر محەممەد زیاتر دەسەڵاتی خۆی بۆ [[مێردین|ماردین]]، [[جزیر]] و [[نسێبین]] فراوانتر کرد، و فەرمانڕەوای [[بۆتان]]، میر سەیفەددینی ناچارکرد کە دان بە دەسەڵاتی ئەو بنێت، کە بووە ھۆی نیگەرانییەکی ڕژد لە پایتەختی عوسمانی [[ئەستەمبوڵ|قوستەنتەنیە]]. دواتر میر محەممەد زۆر [[ئێزیدییەکان|ئێزیدییەکانی]] چەوساندەوە بە ھۆی ھۆکاری ئاینی و لایەنگیرییان بۆ عوسمانییەکان لە ناوچە تازە داگیرکراوەکاندا.
[[پەڕگە:Prince muhammad prince of soran.jpg|وێنۆک|پەیکەرێکی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] لە [[ڕەواندز]]]]
لە سەردەمی میر محەممەددا، میرنشینی سۆران سوپایەکی بەھێزی پەرەپێدا. پێکھاتبوو لە نێوان ٣٠،٠٠٠ بۆ ٥٠،٠٠٠ (سی ھەزار بۆ پەنجا ھەزار) چەکداری ھۆزەکان کە مووچەی ڕێکیان پێدەدرا،<ref name=":0" /> و شێوەی سوپایەکی نیشتمانیی ھەبوو. کۆر خۆی ھەموو ئێوارەیەک لەگەڵ ١٠٠ بۆ ٢٠٠ سەربازی ھۆزە جیاوازەکان نانی دەخوارد. کۆمەڵێک ھۆزی جیاواز چوونە ناو سوپاکەیەوە وەک ڕەوەندۆک، سیدەک، شێروانی، ڕووسووری، مەلیباس، [[ھۆزی مزووری|مزووری]]، شێخەب، نووریک، خەیلانی، [[خۆشناو]]، ھەنارەیی، [[ھەرکی]]، شێخ مەحموودی، کاسان، دێرە جیکی، بامامی، سێکوو، شیکووڵی، مەندیک، بایمار، [[باڵەک]]، و پیراجی. تەنانەت لە ناوچەکانی ھەولێر، ھۆزە [[عەرەب|عەرەبەکانیشی]] ملکەچکرد بۆ ئەوەی شەڕ بۆ سۆران بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشینی ئەردەڵان، بابان، سۆران لە بەڵگەنامەکانی قاجاڕیدا 1799-1847 |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2011081810050860719 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ |پەڕە=١٦١-١٦٢ |دوایین=محەممەد حەمە باقی}}</ref>
میر محەممەد لە ساڵی ١٨٣٤دا [[ھەڵمەتی سۆران دژی ئاشوورییەکان|ھەڵمەتی]] لە دژی [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکانیش]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Aboona|یەکەم=Hirmis|ناونیشان=https://archive.org/details/HirmisAboonaAssyriansKurdsAndOttomansIntercommunalRelationsOnThePeripheryOfTheOttomanEmpire/page/n97/mode/2up|سەردێڕ=Assyrians, Kurds, and Ottomans: Intercommunal Relations on the Periphery of the Ottoman Empire|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Cambria Press|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٣٣٦-٤٧١-٠|پەڕەکان=١٧٣|زمان=en}}</ref>
لە ترسی ھاوکاریی زیاتری نێوان میرنشینی سۆران و [[محەممەد عەلی پاشا]]، عوسمانییەکان لە ساڵی ١٨٣٤دا سوپایەکیان بۆ سۆران نارد. میر محەممەد توانیی ھێزەکان بشکێنێت و بەرەو [[قاجاڕەکان|ئێرانیش]] پێشڕەوی بکات.
دوای ئەوەی بەھۆی بارودۆخەکەوە ناچارکرا خۆی بەدەستەوە بدات، میر کۆر بۆ گفتوگۆ گەشتی کرد بۆ ئەستەمبوڵ، لەوێ دەسەڵاتی ناوچەی میرنشینی سۆرانی پێدرا. بەڵام لە ڕێگەی گەڕانەوەیدا بۆ ماڵەوە لە ناوچەی دەریای ڕەش بێسەروشوێن بوو و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پشتگیریی لە [[ڕەسووڵ بەگ|ڕەسووڵ بەگی]] برای کرد وەک میری میرنشینەکە.{{sfnp|Eppel|2016|p=56}}{{sfnp|Eppel|2018|p=43}}
== سوپا ==
[[پەڕگە:Views around Rawanduz and Bekhal Spring 08.jpg|وێنۆک|301x301پیکسڵ]]
بە درێژاییی مێژوو، سوپا و ھێزی میرنشینی سۆران گۆڕانکاریی بەسەردا ھاتووە و بەرزی و نزمیی بە خۆیەوە بینیوە. بۆ نموونە لە سەردەمی [[خانزادی سۆران|میر خانزاد]] سوپای سۆران زۆر بەھێز وەسفکراوە. [[ئەولیا چەلەبی]]، گەڕیدەیەکی [[گەلانی تورک|تورک]] کە لە نێوان ساڵانی ١٦١١ بۆ ١٦٨٤ ژیاوە، لە یاداشتنامەکەیدا باسی میر خانزاد و سەردەمەکەی و سوپاکەی دەکات و دەڵێت:<ref name=":022">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |سەردێڕ=Women of Non-State Kurds: From Khanzad Sultan to Rojava Female Fighters |ناونیشان=https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328214954/https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ |وێبگە=The Kurdistan Tribune |زمان=en-GB}}</ref><blockquote>''لە سەردەمی [[مورادی چوارەم|سوڵتان مورادی چوارەم]] [١٦٢٣-١٦٤٠] ناوچەکانی [[ھەریر]] و [[سۆران (شار)|سۆران]] لەلایەن خانمێکی ڕێزدارەوە بە ناوی خانزادە سوڵتان بەڕێوەدەبرا. فەرماندەییی سوپایەکی دەکرد کە پێکھاتبوو لە دوانزدە ھەزار سەربازی پیادە بە چەکی قووڕسەوە و دە ھەزار تیرھەڵگری سوارەوە. خانزادە سوڵتان لە بەرەکانی شەڕدا، دەموچاوی بە پەردەیەک شاردبووەوە و جەستەی بە پۆشاکێکی ڕەش داپۆشرابوو، لە [پاڵەوانی ئەفسانەییی ئێرانی] [[سامی کوڕی نەریمان|سامی]] کوڕی نەریمان دەچوو، کاتێک سواری ئەسپەکەی خۆی دەبوو و بە بوێرانەوە شمشێربازیی ئەنجامدەدا. بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی چل بۆ پەنجا ھەزار سەربازی، چەند جارێک ھەڵمەتی بۆ ناو [[ئێران]] ئەنجامداوە و [[ھەمەدان]] و [[شارستانی دەرگەزین|دەرگەزین]] و جەمجەنەب و شارە بەرچاوەکانی دیکەی تاڵان کرد و بە سەرکەوتوویی و بە غەنیمەتەوە گەڕایەوە بۆ سۆران.''</blockquote>
[[پەڕگە:مدفع الأسطة رجب.jpg|وێنۆک|یەکێک لە تۆپەکانی سەردەمی میر محەممەد، کە تاوەکوو ئێستا ماوە]]
بەھێزترین سەردەمی میرنشینی سۆران لە ڕووی سەربازییەوە، سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بوو. میر محەممەد توانیی سوپایەکی زۆر بەھێز پێکبھێنێت و کارخانەی چەک و [[تۆپ (چەک)|تۆپی]] دروستکرد و میرنشینی سۆران خۆی چەک و تۆپی دروستدەکرد. بە نزیکەیی میرنشینی سۆران لە سەردەمی ئەو زیاتر لە ٢٠٠<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=حوسێن حوزنی موکریانی|سەردێڕ=میرانی سۆران|ناونیشان=https://archive.kcac.org/noscript.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=archive.kcac.org}}</ref> بۆ ٣٠٠ تۆپی قوڕسی دروستکرد، کە ھەندێکیان ئێستاش ماون کە بە [[تۆپەکانی وەستا ڕەجەب]] ناسراون. میر محەممەد سوپایەکی ٣٠،٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Moreau|یەکەم=Odile|ناونیشان=https://books.google.fr/books?newbks=1&newbks_redir=0&id=5R1pAAAAMAAJ&dq=rawanduz+1826&focus=searchwithinvolume&q=30.000+Rawanduz|سەردێڕ=L'Empire ottoman à l'âge des réformes: les hommes et les idées du nouvel ordre militaire, 1826-1914|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Institut français d'études anatoliennes|ژپنک=٩٧٨-٢-٧٠٦٨-١٩٥٣-٧|پەڕەکان=١١٧|زمان=fr}}</ref> بۆ ٥٠،٠٠٠<ref name=":0" /> سەربازی پێکھێنا بە چەکی قوڕسەوە. سوپاکەی میر محەممەد بە سوپایەکی ڕێک و یەکگرتوو وەسفکراوە کە بە سوپایەکی نیشتمانی چووە و [[جلی کوردی]] جلی [[یەکپۆشی]] (یوونیفۆرم)ی سوپاکەی بووە.{{sfnp|Millingen|1870|p=184}}<ref name=":0" />
[[پەڕگە:Mir Muhammed after his take over of Erbil.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|350x350پیکسڵ|تابلۆیەکی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] و سوپاکەی لە کاتی گرتنەوەی [[ھەولێر]] و قەڵاکەی]]
== کولتوور ==
=== زمان ===
لە میرنشینی سۆراندا [[زمانی کوردی]] قسەی پێکراوە و زمانی سەرەکیی ناوچەکە بووە. ھەندێک سەرچاوەش باس لەوە دەکەن کە [[زمانی عەرەبی|زمانی عەرەبیش]] زمانێکی فەرمی بووە و لە حکوومەتدا کاری پێکراوە.<ref>{{cite thesis|last=Nebez|first=Jamal|date=1970|title=Der kurdische Fürst Mir Muhammad-i Rawandizi genannt Mir-i Kora im Spiegel der Morgenländischen und Abendländischen Zeugnisse: Ein Beitrag zur kurdischen Geschichte|degree=PhD|publisher=University of Hamburg|pages=78–79}}</ref>
=== دین ===
لە میرنشینی سۆراندا، دینی [[ئیسلام]] و لقی [[سوننە]] دینی باڵادەستی ناوچەکە و دینی سەرەکیی دەوڵەت بووە. بەڵام لە ھەمان کاتدا دینەکانی دیکەی وەک [[مەسیحییەت]] و [[جوویەتی]] و [[ئێزیدی (دین)|ئێزدیش]] پەیڕەوییان لێکراوە لە ناوچەکانی میرنشینی سۆراندا لە سەردەمە جیاوازەکاندا. خەڵکی ناوچەکە و میرەکانی سۆرانیش پەیڕەوییان لە ئیسلامی سوننە کردووە. تەنانەت دەسەڵاتی یاسادانەریش [[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]] و [[قورئان]] بووە.
=== جلوبەرگ ===
[[جلی کوردی]] جلی فەرمیی دەوڵەت بووە لە میرنشینی سۆران. لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەددا]] جلی کوردی جلی [[یەکپۆشی]] (یوونیفۆرم)ی سوپا بووە و کاربەدەستانیش جلی کوردی جلی فەرمییان بووە. [[میر (نازناو)|میر]] کە باڵاترین دەسەڵاتی میرنشین بووە جلی کوردی جلی فەرمیی بووە. لە سەردەمی میر محەممەددا ھەر پلەیەکی حکوومی و سەربازی بە جلوبەرگی کوردیی ڕەنگ جیاواز دیاریکرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=ئەدەب|یەکەم١=کولتوور|سەردێڕ=لە تیرۆری پاشای گەورەوە تا جمھووریی ڕواندز|ناونیشان=http://www.rudaw.net/sorani/opinion/culture_and_literature/050820181|ئیش=Rudaw|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180807174631/http://www.rudaw.net/sorani/opinion/culture_and_literature/050820181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== ھونەر ===
==== مۆسیقا ====
[[پەڕگە:Kurdish musicians 1890.jpg|وێنۆک|چەند دەفژەنێکی کورد، ١٨٩٠]]
بە پێی سەرچاوە مێژوویییەکان، لە میرنشینی سۆراندا گرنگی بە زۆر جۆری [[مۆسیقا]] و [[ئامێری مۆسیقا]] دراوە. لەوانە [[دەف]]، [[دیوان|سازی کوردی]]، [[نەی|شمشاڵ]]، [[کەڕەنا|شەیپووڕ]]، [[دووزەلە|تووزەلە]]. بە درێژاییی تەمەنی ئەم میرنشینە مۆسیقا و گۆرانی لە بۆنە بەتایبەتی ئاینی، وە نەتەوەیییەکان بەکارھاتووە.<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=بزاڤی ھونەری لە بازنەی میرنشینی سۆراندا |ناونیشان=https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/14405/%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%db%8c-%d9%87%d9%88%d9%86%db%95%d8%b1%db%8c-%d9%84%db%95-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d9%86%db%95%db%8c-%d9%85%db%8c%d8%b1%d9%86%d8%b4%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%b3%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86-2/14405/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=دەزگای زاری كرمانجی}}</ref><ref name=":10">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سازی کوردی لە میرنشینی سۆران |ناونیشان=https://baskurd.basnews.com/b/3979 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=باسکورد}}</ref>
===== دەف =====
[[دەف]] ئامێرێکی بەربڵاو بووە لە سەردەمی میرنشینی سۆران. دەف یەکێکە لەو ئامێرە مۆسیقییانەی کە لە بۆنە دینییەکان بەکاردێت، لە میرنشینی سۆرانیش دەف زیاتر بۆ بۆنە دینی و ئاینییەکان بەکارھاتووە لە شوێنە ئاینی و حوجرە و خانەقاکان. وە بەکاردەھات بۆ بۆنە ئاینییەکان و کۆڕە زکرییەکان و زۆر دەفژەنی بەناوبانگیش دروستبوون لەو سەردەم.<ref name=":9" />
===== شەیپووڕ =====
[[کەڕەنا]] یان شەیپووڕ، ئامێرێکی تری مۆسیقییە. لە سەردەمی میرنشینی سۆراندا بە تایبەتی لەلایەن بنەماڵەی میرەکانی سۆران بەکارھاتووە. لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بەکارھاتووە، کە ئەم ئامێرە لە دەربار و کۆشکی میر ژەنراوە لەو کاتەی کە میر ڕێی کردووە یان ھاتووەتە دەرەوە لە کۆشکەکەیدا لەلایەن سەربازەکانەوە.<ref name=":9" />
===== سازی کوردی (دیوان) =====
لە کۆنەوە لە نێو کورددا [[دەف]] و [[دیوان]] (یان ساز) دەژەنرێن. لە سەردەمی میرنشینی سۆرانیشدا، ساز ژەنراوە و لە سەردەمی فەرمانڕەواییی سۆراندا گرنگی و ناوبانگی زۆریشی ھەبووە، بەتایبەتی لە دانیشتن و کۆبوونەوەکان. [[ئەولیا چەلەبی]] گەڕیدەی تورکی سەدەی حەڤدەھەم، کە لە نێوان ساڵانی ١٦١١ بۆ ١٦٨٤ ژیاوە، باسی لە زۆر ئامێری مۆسیقا و ئاوازی کوردی کردووە لە [[کوردستان]]، یەکێک لەوانەش سازی کوردی بووە کە لە نێو میرنشینی سۆراندا ناوبانگی ھەبووە، تەنانەت باسی لەوە کردووە کە ئەم ئامێری مۆسیقییە لە سۆرانەوە دەنێردرانە ناوچەکانی دیکەی عوسمانی وەک [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]].<ref name=":10" />
==== تەلارسازی ====
لە سەردەمی میرنشینی سۆران گرنگییەکی زۆر بە تەلارسازی دراوە بە تایبەتی لە سەردەمی [[خانزادی سۆران]] و [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] لە [[قەڵا]] و قوللە و قۆنگرە و شوورا و [[پرد]]. چەندین وەستا و شارەزای ئەو بوارەش لە سەردەمی میرنشینی سۆران بەدیارکەوتوون، لەوانە ئیبراھیم ماویلی.<ref name=":9" />
===== قەڵاکان =====
====== قەڵای بانەمان ======
{{سەرەکی|قەڵای خانزاد}}
[[پەڕگە:Khanzad Castle.jpg|وێنۆک|قەڵای خانزاد، یان بانەمان]]
قەڵای خانزاد یان قەڵای بانەمان قەڵایەکی سەدەی ناوەڕاستە کە لەلایەن [[خانزادی سۆران|میر خانزادی]] ژنەفەرمانڕەوای میرنشینی سۆران دروستکراوە. دەگوترێ فەرمانی دروستکردنەکەی بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی و بەرگریکردن لە پایتەختەکەی دەرکردووە. قەڵاکەش بە ناوی ئەوەوە نراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=قەڵای بانەمان |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/161790 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) |زمان=ku}}</ref>
ئامانج عادل، مێژوونووسێکی ناوچەکە، بە یەکێک لە گرنگترین شوێنەوارە مێژوویییەکانی ناوچەکەی دەزانێت. عادل ھەروەھا دەڵێت: «میر خانزاد چەندین قەڵای دیکەی لە سەرانسەری [[کوردستان]] دروستکردووە بەڵام وێران بوون، بەڵام قەڵای خانزاد ھێشتا لە دۆخێکی زۆر باش دایە».<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/386476</ref>
====== قشڵەی کۆیە ======
{{سەرەکی|قشڵەی کۆیە}}
قشڵەی کۆیە یان قەڵای کۆیە، یەکێکە لە گرنگترین قەڵا یان پاشماوەکانی میرنشینی سۆران لە سەردەمی میر محەممەد و دەکەوێتە شاری کۆیە. ئەم قەڵایە پێشتر وەک زیندان و سەربازخانە بەکارھاتووە، لە ئێستادا بووەتە شوێنێکی گەشتیاری و مۆزەخانە و قاوەخانەی لەناودا کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشڵەی کۆیە.. لە سەربازگەوە بۆ مۆزەخانە و کافتریا|ناونیشان=https://mewdamedia.com/articles/2296|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Mewda Media|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211027181050/https://mewdamedia.com/articles/2296|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داوا دەکرێت قشڵەی کۆیە بکرێتە ناوەندێکی گەشتیاری|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/84426-داوا-دەکرێت-قشڵەی-کۆیە-بکرێتە-ناوەندێکی-گەشتیاری|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net}}</ref>
گۆڕی [[دڵدار|دڵداری]] شاعیر دەکەوێتە قشڵەکەوە.<ref name=":05">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆڕی دڵداری شاعیر نۆژەن دەکرێتەوە|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=8845&Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.wishe.net}}</ref> دواتریش لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] وەک قەڵایەکی سەربازیی بەکارھاتووە، ھەر لەوکاتەوەش وشەی قشڵە کە وشەیەکی تورکییە خراوەتە پێشگری ناوەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشلهی کۆیه|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/547|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211023141059/https://www.hawlergov.org/app/ku/node/547|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
====== قەڵای سارتکە ======
{{سەرەکی|قەڵای سارتکە}}
قەڵای سارتکە یەکێکە لە شوێنەوارە دێرینەکانی [[کوردستان]] و دەکەوێتە [[قەزای دووکان]] سەر بە [[پارێزگای سلێمانی]] کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[میرنشینی سۆران]]، قەڵاکە لەلایەن [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] دروستکراوە و ئێستا بەشێک لە ژوورەکان و دیوار و قوللەکانی قەڵاکە وەک شوێنەوار ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012041822122564570&lng=20|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250122212714/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012041822122564570&lng=20|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
====== قەڵای قەمچووغە ======
ئەویش یەکێکی ترە لە پاشماوەکانی سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز، دەکەوێتە پارێزگای سلێمانی لە [[قەمچووغە]] لە [[قەزای دووکان]]، کە بە مەبەستی پاراستن و ئاسایش و حوکمڕانیی ناوچەکە بووە، لە لایەکی دیکەشەوە بۆ کۆکردنەوەی باج و بەڕێوەبردنی کاروبارەکان و جێگای حەوانەوەی سەربازەکانی سۆران بووە. کە ھەمیشە سەربازی سۆرانی لێبووە. لە ناوچەیەکی ھەستیاری نێوان [[میرنشینی بابان]] و سۆران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=قەڵای قەمچووغە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20251213092246667707 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref>
===== پردەکان =====
====== پردی نێوان باڵەکیان و ڕەواندز ======
لە سەرەتای سەدەی حەڤدەھەمدا، [[عەلی بەگ کوڕی سولەیمان بەگ|عەلی بەگی کوڕی سولەیمان بەگ]]، کوڕی سولەیمان بەگ و برازای [[خانزادی سۆران|میر خانزاد]]. پردێکی لەسەر زێی گەورە لە نێوان باڵەکیان و ڕەواندز دروستکرد و ھەروەھا ڕێگای [[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ|گەلی عەلی بەگی]] چاککردووەتەوە و بە ناوی ئەوەوە نراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=F.T.G |ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=بەشی سی و سێیەمی مێژوو؛ میرنشینی : سۆران |ناونیشان=https://kurdzanist.net/%d8%a8%db%95%d8%b4%db%8c-%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d8%b3%db%8e%db%8c%db%95%d9%85%db%8c-%d9%85%db%8e%da%98%d9%88%d9%88%d8%9b-%d9%85%db%8c%d8%b1%d9%86%d8%b4%db%8c%d9%86%db%8c-%d8%b3%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>
====== پردی بەرسیرین ======
{{سەرەکی|پردی بەرسیرین}}
[[پەڕگە:2_جسر_برسيرين.jpg|وێنۆک| پردی بەرسیرین]]
پردی بەرسیرین دەکەوێتە گوندی بەرسيرين لە [[پارێزگای ھەولێر]]، کە ١٨ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[قەزای سۆران]] دوورە.<ref>[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=106620&babet=1&relat=1024 بەوێنە؛ پردی بەرسیرین، یەکێک لە شوێنەوارە مێژویییەکانی ھەرێمی کوردستان]، [[ماڵپەڕی_خەندان]]، بڵاوکراوەتەوە لە 10:31 - 12/08/2020.</ref> ئەم پردە تا ئەمڕۆش بەکاردێت، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی فەرمانڕەواییی [[میر محەممەد]] کە لەلايەن وەستا ئيبراھيم ماويلى دروستکراوە.<ref>[https://rojnews.news/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85/?__cf_chl_jschl_tk__=pmd_iCKjjOqm2WObF9mX_FNIm02cxDrsXDy5rn9lJJBEiPc-1631008307-0-gqNtZGzNA1CjcnBszQi9 پردی بەرسیرین، نیشانەی بەھێزی و حکوومەتداریی میرنشینی سۆرانە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210907095427/https://rojnews.news/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85/?__cf_chl_jschl_tk__=pmd_iCKjjOqm2WObF9mX_FNIm02cxDrsXDy5rn9lJJBEiPc-1631008307-0-gqNtZGzNA1CjcnBszQi9|date=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}، ماڵپەڕی ڕۆژنیوز، بڵاوکراوەتەوە لە ٢٦ی شووباتی ٢٠١٧.</ref> بەرزیی پردەکە چوار مەترە و بە ئەندازەی ٢٫٥ مەتر پانە. ئەم پردە لە بەرد و پلاستەر دروستکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پردی بەرسیرین {{!}} کوردستان- وێبسایتی فەرمیی دەستەی گشتیی گەشت و گوزار|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-soran/history-and-heritage/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=bot.gov.krd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210907095437/http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-soran/history-and-heritage/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
==== نەخشاندنی کانزا ====
{{ھەروەھا ببینە|تۆپەکانی وەستا ڕەجەب}}
[[پەڕگە:مدفع الأسطة رجب في مدينة رواندز.jpg|وێنۆک|نووسراوەی نەخشێنراوی کانزاییی سەر یەکێک لە تۆپەکان کە لە سەریدا نووسراوە: «نصر من ﷲ وفتح قریب، الأمیر المنصور، محمد بیکٴ». کە لە سەرەتادا بە بەشێک لە ئایەتێکی [[قورئان]] {{قورئان|الصف|١٣}} دەستپێدەکات.]]
میرنشینی سۆران بوو بە یەکێک لە پێشکەوتووترین ناوچە لەسەر ئاستی حکوومەت و ناوچەکانی دەوروبەری لە سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز کە کارگەی تواندنەوەی کانزا و مسی دامەزراند لە ١٨١٤ یان ١٨١٥ بۆ داڕشتنی کەرەستە کانزایییەکانی وەکوو داڕشتنی لوولە تۆپ و کەرەستە جەنگی و سەربازییەکان و لێدانی سککەی تایبەتیی میرنشین، بە تایبەتی کەرەستە جەنگی و تۆپەکان. کە سەرپەرشتیاری کارگەکە [[وەستا ڕەجەب]] بوو. میر محەممەد وەستا ڕەجەبی وەک سەرۆک و خان کلدیی وەک یاریدەدەری وەستا ڕەجەب دەستنیشانکرد. میر ھەندێک شارەزای دروستکردنی چەک لەوانە وەستا ڕەجەبی لە [[ڕەواندز|ڕەواندزەوە]] ڕەوانەی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسیا]] کرد بۆ بەرەوپێشبردن و بەرھەمھێنانی چەکی شەڕکردن.<ref name="مولد تلقائيا22">الامیر الکردی - میر محمد الرواندزی الملقب ب(میری کۆرە) جمال نبز ترجمة: فخری شمس الدین سیلاحشور ،ص 76</ref>
[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] بیری دەکردەوە لە دروستکردنی سوپایەکی بەھێز و مۆدێرن و بەتوانا کە توانای بەرپەرچدانەوەی ھێرشە دەرەکییەکانیان ھەبێت.کاتێک [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] لە ناوچەی [[برادۆست|برادۆستەوە]] بەسەرکەوتوویی گەڕایەوە دوای سەرکەوتنی لە یەکێک لە تووندترین شەڕەکاندا، پارە و گەوھەر و دیلەکانی لەگەڵ خۆیدا نەھێنا. بەڵکوو لە جیاتی پارە و گەوھەر، شتێکی بەنرختری ھێنا بۆ میرنشینێک کە دەیویست توانا سەربازییەکانی بەھێزتر بکات؛ میر بڕێکی زۆر کانزای لەگەڵ خۆیدا ھێنا – کە لە ناوچەی [[برادۆست]] دۆزیبوویەوە بۆ [[ڕەواندز]]، بە مەبەستی دروستکردنی تۆپ و چەک. بۆ ئەم مەبەستە ئەرکی دامەزراندنی کارگەیەکی لە [[ڕەواندز]] بە وەستا ڕەجەب سپێردرا. وەستا ڕەجەب سەرکەوتوو بوو لە بەدیھێنانی خواستی میر و دامەزراندنی کارگەیەکی بەرھەمھێنانی تۆپ کە یەکەم کارگە بوو لە جۆری خۆی نەک تەنھا لە مێژووی پیشەسازیی کوردیدا، بەڵکوو لە مێژووی چاڵاکییەکانی کانگا و تواندنەوە و فڕێدانی کانزاکان لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.'''<ref name="مولد تلقائيا1">[https://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=39540 جودت ھوشیار - صفحة مشرقة من تأریخ الصناعة فی کردستان-حکمة الأمیر وعبقریة الصانع] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116172749/https://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=39540|date=16 نوفمبر 2020}}</ref>'''
== ئاڵا ==
میرنشینی سۆران یەکێکە لەو میرنشینانەی کە ئاڵاکەی تاوەکوو ئێستا ماوەتەوە و ئاڵاکە دڵنیاییی لەسەرە کە بە ڕاستی ئاڵای میرنشینی سۆران بووە. کە ئاڵاکە لە دوو ڕەنگ پێکھاتبوو؛ ڕەنگی [[ڕەش]] لە سەرەوە و ڕەنگی [[سپی]] لە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Kurdistan: Short-lived independent states |ناونیشان=https://www.crwflags.com/fotw/flags/krd_slvd.html |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.crwflags.com}}</ref>
[[پەڕگە:Flag of the Emirate of Soran.svg|ناوەڕاست|وێنۆک|300x300پیکسڵ|ئاڵای میرنشینی سۆران]]
== لەناوچوونی میرنشین ==
[[پەڕگە:Rasul Beg.jpg|وێنۆک|[[ڕەسووڵ بەگ]]]]
دوابەدوای کۆچی دواییی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]، بۆ ماوەیەکی کورت ئەحمەد بەگ و سولەیمان بەگی برای ھاتنە سەر حوکم، بەڵام حوکمڕانییەکەیان زۆر کورت بوو. دواتر [[ڕەسووڵ بەگ|ڕەسووڵ بەگی]] برای سەرکردایەتیی میرنشینەکەی گرتە ئەستۆ.<ref name=":04">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/Agha_Shaikh_and_State/PGptAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=rasul+beg+soran&dq=rasul+beg+soran&printsec=frontcover|سەردێڕ=Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٦٤٩-٠١٨-٤|پەڕەکان=١١٧|زمان=en}}</ref> حوکمڕانیی ناوبراو لە قۆناغێکی ناسەقامگیری ناوچەکەدا بوو، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ھەوڵی تووندکردنەوەی دەسەڵاتیان لە ناوچە کوردییەکان و داگیرکردنی میرنشینە سەربەخۆکانی وەک ''میرنشینی سۆران''<ref name=":52">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ceylan|یەکەم=Ebubekir|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/The_Ottoman_Origins_of_Modern_Iraq/ubaKDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=rasul+soran&pg=PA50&printsec=frontcover|سەردێڕ=The Ottoman Origins of Modern Iraq: Political Reform, Modernization and Development in the Nineteenth Century Middle East|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٠٤١-٢|پەڕەکان=٥٠|زمان=en}}</ref><ref name=":14">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Der kurdische Fürst MĪR MUHAMMAD AL-RAWĀNDIZĪ genannt MĪR-Ī KŌRA von Jemal Nebez - E-Book|ناونیشان=https://www.epubli.com/shop/der-kurdische-fuerst-mir-muhammad-al-rawandizi-genannt-mir-i-kora-9783745077490|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=epubli|زمان=de}}</ref><ref name=":22">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jwaideh|یەکەم=Wadie|ناونیشان=http://archive.org/details/kurdishnationalm0000jwai|سەردێڕ=The Kurdish national movement : its origins and development|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Syracuse, N.Y. : Syracuse University Press|ئەوانی تر=Internet Archive|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٦-٣٠٩٣-٧}}</ref> و [[میرنشینی بادینان]] دەدا.<ref name=":52" /><ref name=":42">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kiyotaki|یەکەم=Keiko|ناونیشان=https://www.google.iq/books/edition/Ottoman_Land_Reform_in_the_Province_of_B/yzCbDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=rasul+soran+1847&pg=PA53&printsec=frontcover|سەردێڕ=Ottoman Land Reform in the Province of Baghdad|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٣٨٤٣٤-٧|پەڕەکان=٥٣|زمان=en}}</ref>
بە پێی کتێبی مێژووی [[میرانی سۆران (کتێب)|میرانی سۆرانی]] [[حوسێن حوزنی موکریانی]]، بە ھەمان شێوە باس لەوە دەکات کە ڕەسووڵ بەگ لە پاش براکەی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] ھاتە سەر حوکم و ٧ ساڵی تر حوکمڕانیی کرد. ھەروەھا باس لەوە دەکات کە دواتر دەوڵەتی عوسمانی بە تووندی داوای باج و پارەیەکی زۆریان لە [[ڕەسووڵ بەگ]] کردووە و دواتر داوایان کردووە کە ھەر ساڵێک دەبێت ٤،٠٠٠ لیرە بدات بە حکوومەتی عوسمانی و ڕەسووڵ بەگ ئەمەی ڕەتکردووەتەوە و ھەر بۆیە عوسمانییەکان لەشکرێکی گەورەیان ناردۆتە سەری و ڕەسووڵ بەگ توانیی چەند جارێک بیانشکێنێت. دواتر باس لەوە دەکات کە عوسمانییەکان دووبارە فشاری ئاینییان بەکارھێنا لەسەر سۆران بە بەکارھێنانی مەلا و پیاوە ئاینییەکان بە ناوی دین و خەلافەتی ئیسلامی بۆ فشارخستنەسەر سۆران و بەم شێوەیەش میرنشینی سۆرانیان ھەڵوەشاندەوە و ناوچەکانی سۆران بەتەواوەتی بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی گرێدران.<ref name=":8" />
== ھۆشیاریی کوردی و میرات و کاریگەرییەکان ==
[[پەڕگە:Soran.png|وێنۆک|نەخشەی میرنشینی سۆران لە سەردەمی میر محەممەد پاشای ڕەواندز و ھەموو شوێنەکان بە وردەکارییەوە؛{{ھن}}....... : سنووری میرنشینی سۆران پێش فراوانبوونی{{ھن}}____ : سنووری سۆران لە سەردەمی فراوانخوازییەکەی پاش یەکخستنەوەی زۆربەی خاکە کوردییەکان]]
شوێنەواری [[ناسیۆنالیزمی کوردی|ھۆشیاری و نیشتمانپەروەیی کوردی]] لە میرنشینی سۆراندا بەدیارکەوتوون، لەوانەش ئارەزووی یەکخستنی ھەموو [[کوردستان|ناوچە کوردییەکان]] لەژێر یەک دەسەڵاتدا و بەکارھێنانی [[جلوبەرگی کوردی|پۆشاکی کوردی]] وەک [[یەکپۆشی]] بۆ سوپاکەی. لەسەر ئەمە، [[ڕەسووڵ بەگ|ڕەسووڵ بەگی]] برای [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] دەربارەی سەردەمی میر محەممەد بە نووسەر و گەڕیدەی بەڕیتانی [[فرێدریک میلینگن|فرێدریک میلینگنی]] ڕاگەیاندووە و گوتوویەتی:{{sfnp|Millingen|1870|p=184}}<blockquote>«بە بلیمەتییەکی بەرزخوازانەوە، ئەو بیرۆکە گەورەیەی بۆ ڕزگارکردنی وڵاتەکەی لە ژێر دەسەڵاتی سوڵتانەکان و چەسپاندنی دەسەڵات داڕشتبوو. بە کۆکردنەوەی خەسڵەتەکانی ڕزگارکەرێک و یاسادانەرێک، میر محەممەد پاشا سەرکەوتووبوو لە فراوانکردنی دەسەڵاتی بەسەر پارێزگاکانی دراوسێی وەک کەرکووک و مووسڵ، و کۆکردنەوەی ژمارەیەکی زۆر لە سەربازی کورد لەژێر یەک ئاڵادا.»</blockquote>
[[پەڕگە:Kurdish states 1835.png|وێنۆک|نەخشەی میرنشینە کوردییەکان پێش ئەوەی میر محەممەد ھەموویان یەکبخاتەوە، کە سۆرانیش تیایدا دەردەکەوێت]]
جگە لەوەش، غالیبی [[تووێژەر]] نووسیویەتی:{{sfnp|Ghalib|2011|p=111}}<blockquote>«لە ڕێگەی چەندین سەدەی فەرمانڕەواییی عوسمانییەوە، ئەوان [کوردەکان] نەیانتوانی ھەستی ھاوبەشی نێوان کورد و فەرمانڕەوای زاڵ دروست بکەن. کوردەکان خۆشییەکانی زۆریان لە سەردەمی سۆران و میرنشینە کوردییەکانی دیکەدا لە بیر بوو. بۆیە بە پێشوازییەوە لە بەرپرسانی عوسمانییان نەدەڕوانی. یادکردنەوەی ڕابردوو بۆ لەبیرنەچوونەوەی مێژووی خۆت گرنگە.»</blockquote>
[[پەڕگە:Qani (1898 – 1965).jpg|وێنۆک|[[قانع]]]]
[[قانع|قانعی]] شاعیری کوردیش لە بەرھەمەکەیدا بە ناوی ''دەشتی گەرمیان''، بە شیعرێک وەکوو چیڕۆک باس لە [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] و میرنشینی سۆران و [[شۆڕشی میر محەممەد]] و کۆتاییھاتنەکەی دەکات بە کورتی بە ناوی «''کورتەی بەسەرھاتی میری ڕەواندوز''» و دەڵێت:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=قانع |سەردێڕ=دەشتی گەرمیان- بە کورتی بەسەرھاتی میری ڕەواندز |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/9500 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=قانع|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/95274.PDF|سەردێڕ=دیوانی قانع|پەڕەکان=٥٢٩-٥٣٣}}</ref>{{شیعر|نەستەعلیق}}
{{ب|بۆ گەنجی لادێی کوردی دڵسووتاو|یادگاریی کۆن ئەخەینە پێش چاو}}
{{ب|میری ڕەواندز، میری میران بوو|ڕەشید و نەبەز، شێری شێران بوو}}
{{ب|قارەمانی گەل نەترس و دلێر|وریا و بێ ڕەفێق، شێری بێچووە شێر}}
{{ب|خادەمی گەل بوو، خاوەنی ناو بوو|لە کاتی خۆیان میری تەواو بوو}}{{ب|لە ڕەواندزا لەو شاخ و کێوە|حوکمی پاشایی ئەبرد بەڕێوە}}{{ب|لە دەورەی خۆیا نەیھێشت کوردستان|سەردانەواو بێ بۆ بێگانەکان}}{{ب|بەھێزیی سوپا، وەکوو شێری مەس|کەمێ لە تورکی ھێنایە ژێردەس}}{{ب|لە ڕۆژھەڵاتۆ میللەتی ئێران|لەم میرە گەورە بەدڵ ئەترسان}}{{ب|ڕەواندزی کرد بەو شارە جوانە|کردی بە پایتەخت جێگەی شاھانە}}{{ب|بە دەستووری جوان، زۆر بە گومڕاھی|ڕازاندییەوە تەلاری شاھی}}{{ب|سەرای وەزارەت قشڵەی عەسکەری|خوێندنگای گەورە بێ دەردیسەری}}{{ب|ھەتا ڕۆژی بوو حوکمڕەوا بوو|سەردەسەی مەجلیس وزەرا و شا بوو}}{{ب|بنچینەی پایەی عەدڵی دامەزران|بۆ پاراستنی نەتەوەی کوردان}}{{ب|خزمەتگوزار بوو بۆ ھێز و سوپا|دایم چاوەروان بۆ ڕۆژی ھەیجا}}{{ب|تۆپ و تفەنگ و دەرمانی گۆگرد|لە ڕەواندزا دروستیان ئەکرد}}{{ب|تا زەمان ڕەنگی شەڕی بۆ ڕژاند|لەگەڵ تورکەکان پێکا ھەڵگژان}}{{ب|ڕۆژ بە ڕۆژ تورکی ئەشکانە دواوە|لەشکەری تورکی ئەبرد بەو لاوە}}{{ب|تورکان کەوتنە حاڵەتی خەتەر|وتیان وا فەوتاین خاکمان بەسەر}}{{ب|چارەمان چییە با تەگبیرێ کەین|بەشکوو ئەم سوپا گەورە لەناو بەین}}{{ب|ھیچ چارمان نییە، یەک شتمان ماوە|مەلای میرئەحمەد کە خەتێی ناوە}}{{ب|بە زەبری پارە بیکەینە خۆمان|ئەم دەردەی ئێمە ئەو ئەیکا دەرمان}}{{ب|ئەگەر بگەینە لای مەلای خەتێ|گشت ئیش و کارمان ئەبێ جێبەجێ}}{{ب|کاغەزیان نووسی زۆر بە نیھانی|بۆ مەلای خەتێ ھیچ کەس نەیزانی}}{{ب|مێقدارێک پارە بردیان بۆ مەلا|ھەم ناوی دیاری، ھەم دەفعەبەڵا}}{{ب|میر بێخەبەرە لەم ھاتوچووە|لە حاست ئەم کارە ئەڵێی مردووە}}{{ب|مەلا وەکیلی میر ئەحمەد شایە|زیاد لە وەکیل، قازی و مەلایە}}{{ب|ھەرچی کە بیکا ھەر خۆی حیسابە|لای شا مەعقوولە و یەکجار نایابە}}{{ب|کە مەلای خەتێ کاغەزی بینی|فڕێی دا لاوە ئیمان و دینی}}{{ب|کەوتە سەر تەگبیر کە میر فەوتێنێ|پایەی کۆمەڵی کورد لەبن بینێ}}{{ب|ھەستا کەوتەڕێ بۆ تەلاری شا|بردی لەگەڵ خۆی وەزیری سوپا}}{{ب|شا ھەستایەوە زۆر بە ئیحترام|وتی بەخێربێی وا ھاتی بۆلام}}{{ب|لەپاش گفتوگۆ وتی بە پاشا|ئەترسم ھۆردوو لێمان کەن حاشا}}{{ب|ھەڵگەڕێنەوە تەسلیم تورک بن|بمانخەنە ژێر چەپۆکی دوژمن}}{{ب|ئەمەوێ بڕم بۆ جبھەی ھۆردوو|وەعزێ بخوێنم بۆیان زوو بە زوو}}{{ب|میر وتی: بەخوا فکرێ جوانە|کە وا بوو منیش یەم لەگەڵتانا}}{{ب|مەلا پێکەنی وتی: بۆ میرم|من لای خۆی مەلام، خاوەن تەگبیرم}}{{ب|ھیچ لازم ناکا تۆ تەشریف بێنی|زەحمەت بکێشی و عارەق بڕژێنی}}{{ب|بۆیە ھاتمە لات ئیجازەم ئەوێ|ئیجازەت فەرموو من ئەڕۆم شەوێ}}{{ب|پاشا ڕووی تێکرد، وتی مامۆستا|مان و نەمانی کورد وا لە دەستا}}{{ب|سادەی غیرەتێ بۆ کوردەواری|لابەن لە ناوا کزی و ھەژاری}}{{ب|خۆ مەلا خایەن بە گەل و ھۆزە|میکرۆبی خاکە و دوژمنی کۆزە}}{{ب|سێ حوکمی ھەبوو، ڕووی کردە سوپا|وەکیلی شایە و قازییە و مەلا}}{{ب|وەختێ گەیییە ناو سوپای بەسەزمان|وتی موبارەک دینی تازەتان}}{{ب|ئەم دینی ئێوە لەسەر کام دینە|لەسەر کام پەیڕەو، لە کام ئایینە؟}}{{ب|مەگەر نازانن بەرانبەر تورکان|ھەر کەس بە شەڕۆ تفەنگی تەقان}}{{ب|خۆی بێبەش ئەکا لە ئایین و دین|خۆی ئەکا بە ... لە ڕووی سەرزەمین؟}}{{ب|با قیامەتیش بنێین بەولاوە|کە شەرع چەندی چەندی لەسەر دواوە}}{{ب|کە وەختێ ھۆردوو ئەمیانە زانی|کەوتنە باوکەڕۆ بەسەرگەردانی}}{{ب|بوو بە زایەڵە و بە شین و زاری|ئەھاتن و ئەچوون بە بێ قەراری}}{{ب|وتیان مامۆستا، ئامان سەد ئامان|چیمان لێ ئەکەی؟ دەستمان بە دامان}}{{ب|مامۆستا وتی: بێن تۆبە بکەن|کڕنووش لە دەرگای خەلیفە ببەن}}{{ب|من تکا ئەکەم، ھەوڵ ئەدەم بۆتان|بەڵکوو خەلیفە خۆش ببێ لێتان}}{{ب|ھەستانە سەر پێ بە ئەمری مەلا|چەک و سلاح و تۆپیان فڕێدا}}{{ب|سوپا بە بێ شەڕ تەسلیمی تورک بوو|بۆ گرتنی میر کەوتنە ھاتوچوو}}{{ب|مەلا و قووەتێ لە دەستەی تورکان|گەڕانۆ بۆ سەر میری کوردستان}}{{ب|لە ڕەواندزا گرتیان بێ ھەرا|کوژرا و دەوڵەتی کورد لەناوبرا}}{{ب|مەلا خەجاڵەت ھەردوو دنیا بوو|نە ئەم و نە ئەو، ھەردووی لەدەستچوو}}{{کۆتاییی شیعر|}}
== پێڕستی میرەکان ==
{{سەرەکی|پێڕستی میرەکانی سۆران}}
{{legend|#FFFF00|دوورخرایەوە، یان دەستی لە کار کێشایەوە}}{{legend|#FF0000|لەسێدارەدراوە یان کوژراوە}}
{| class="wikitable"
|+
! rowspan="2" |{{Abbr|ژ.|ژمارە}}
! rowspan="2" |پۆرترەیت
! rowspan="2" |ناو
! colspan="2" |ماوەی حوکمڕانی
! rowspan="2" |مردن
! rowspan="2" |کورتە زانیاریی پێویست
|-
!دەستپێکی حوکمڕانی
!کۆتاییی حوکمڕانی
|-
|١
|
|[[کەڵۆس بەگ]]
|؟
|؟
|؟
|باوەگەورەی بنەمەڵەی سۆران
|-
|٢
|
|[[میر عیسا کوڕی کەڵۆس بەگ]]
|؟
|؟
|؟
|کوڕی کەڵۆس بەگ؛ دامەزرێنەری میرنشین
|-
|٣
|
|[[شا عەلی بەگی سۆران]]
|؟
|؟
|؟
|کوڕی میر عیسا
|-
|٤
|
|[[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ]]
|~سەرەتاکانی دەیەی ١٥١٠
|~کۆتایییەکانی دەیەی ١٥٢٠
|؟
|کوڕی شا عەلی بەگ؛ لە ماوەی [[شەڕی چاڵدێران|شەڕی چاڵدێراندا]] حوکمڕان بووە
|- style="background: Red;"
|٥
|
|[[میر عیززەددین شێری سۆران]]
|~کۆتایییەکانی دەیەی ١٥٢٠
|١٥٣٤{{Executed}}
|١٥٣٤
|کوڕی میر سەید؛ لە ١٥٣٤ لەلایەن سولەیمانی قانوونی لەسێدارەدرا و سۆران ھەڵوەشایەوە
|- style="background: Red;"
|٦
|
|[[میر سەیفەددینی سۆران]]
|١٥٣٤
|١٥٥٨{{Executed}}
|١٥٥٨
|کوڕی ئامۆزای عیززەددین شێر؛ دامەزرێنەرەوەی سۆران. دەگوترێ لەسێدارەدرا دوای ئەوەی چووە ئەستەمبوڵ
|-
|٧
|
|[[شا قوولی بەگی سۆران]]
|١٥٥٨
|١٥٧٧
|١٥٧٧
|کوڕی سەیفەددین
|- style="background: Yellow;"
|٨
|
|[[بۆداغ بەگ کوڕی شا قوولی بەگ]]
|١٥٧٧
|١٥٧٧
|١٥٧٧
|کوڕی قوولی بەگ؛ لەلایەن براکەی (سولەیمان بەگ) دوورخرایەوە
|-
|٩
|
|[[میر سولەیمان بەگی یەکەم]]
|١٥٧٨
|١٥٨٩
|١٥٨٩
|کوڕی قوولی بەگ؛ بە پێی داستان و گێڕاوەکان بێت کوژراوە.
|-
|١٠
|[[پەڕگە:Xanzadî_soran.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|150x150پیکسڵ]]
|[[خانزادی سۆران|میر خانزاد]]
|١٥٩٠
|١٥٩٧
|١٥٩٧
|کچی قوولی بەگ و خوشکی سولەیمان بەگ بوو
|-
|١١
|
|[[عەلی بەگ کوڕی سولەیمان بەگ|عەلی بەگ]]
|١٥٩٧
|١٦٣٤
|١٦٣٤
|کوڕی سولەیمان بەگ و برازای میر خانزاد بوو
|-
|١٢
|
|[[ئۆغووز بەگی گەورە]]
|١٦٣٤
|١٦٩٥
|١٦٩٥
|کوڕی عەلی بەگ
|-
|١٣
|
|[[میرە بەگ]]
|١٦٩٥
|؟
|؟
|کوڕی عەلی بەگ و برای ئۆغووز بەگ
|-
|١٤
|
|[[ئەحمەد بەگی یەکەمی سۆران|ئەحمەد بەگی یەکەم]]
|؟
|١٧٥٦
|١٧٥٦
|کوڕی ئۆغووز بەگی گەورە و برازای میرە بەگ
|-
|١٥
|
|[[ئۆغووز بەگی بچووک]]
|١٧٥٦
|١٧٦٨
|١٧٦٨
|کوڕی ئەحمەد بەگ
|- style="background: Yellow;"
|١٦
|
|[[مستەفا بەگ]]
|١٧٦٨
|١٨١٣
|١٨١٦
|کوڕی ئۆغووز بەگی بچووک؛ دەستی لە کار کێشایەوە
|-
|١٧
|[[پەڕگە:Mir_Muhammad.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|150x150پیکسڵ]]
|[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]]
|١٨١٣
|١٨٣٨
|١٨٣٨
|کوڕی مستەفا بەگ و بەھێزترین میری میرنشینی سۆران و سەرکردەی [[شۆڕشی میر محەممەد|شۆڕشی ڕەواندز]]
|-
|١٨
|
|[[ئەحمەد بەگی دووەمی سۆران|ئەحمەد بەگی دووەم]]
|١٨٣٨
|١٨٤٠
|١٨٤٠
|کوڕی مستەفا بەگ
|- style="background: Yellow;"
|١٩
|
|[[سولەیمان بەگی دووەم]]
|١٨٤٠
|١٨٤٠
|؟
|کوڕی مستەفا بەگ؛ دوورخرایەوە
|-
|٢٠
|[[پەڕگە:Rasul_Beg.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|160x160پیکسڵ]]
|[[ڕەسووڵ بەگ]]
|١٨٤٠
|١٨٤٧
|١٨٨٤
|کوڕی مستەفا بەگ و کۆتا میری میرنشین. لە دوای ئەو میرنشین ھەڵوەشایەوە بەئێجگاری
|}
== سەرچاوەکان ==
<references responsive="" />
{{میرنشینی سۆران |state=autocollapse}}{{میرنشینە کوردییەکان|collapsible=collapsed}}{{خانەدانە ئیسلامییەکان لە ناوچەی مەشریق}}{{وتاری باش|وەشان=|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عێراق|ئێران|شەڕ|ئیسلام|پاشایەتی}}
[[پۆل:میرنشینی سۆران]]
[[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]]
[[پۆل:مێژووی کورد]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:مێژووی کوردستان]]
[[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]]
[[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٥یەم]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٤یەم]]
[[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی دەیەی ١٨٤٠]]
oq3qratggup0tireyd2ldoex05b97bf
تانگۆ
0
8638
1593647
1495062
2026-06-24T07:45:19Z
1silent scientist
51740
1593647
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|وێنە=Kirsti_Isoaho_o_Anders_JA_Rixer_counter-check.jpg
}}
'''تانگۆ''' جۆرێکە لە [[سەمای دوو کەسی|سەمای دوو کەسی]] و [[سەمای کۆمەڵایەتی|کۆمەڵایەتی]] کە لە ساڵانی ١٨٨٠ لە درێژەی [[ڕیۆ دێ لا پلاتا]]، سنووری سروشتیی نێوان [[ئەرژەنتین]] و [[ئوروگوای]] سەرچاوەی گرتووە. تانگۆ لە ناوچە بەندەرییە ھەژارنشینەکانی ئەم وڵاتانەدا لە ئەنجامی ئاوێتەبوونی ئاھەنگەکانی [[میلۆنگا (سەما)|میلۆنگا]]ی ئەرژەنتینی، [[ھابانێرا]]ی ئیسپانی-کۆبی، و [[کاندۆمبی]] ئوروگوایی لەدایک بووە.<ref>{{Cite book|title=National Rhythms, African Roots: The Deep History of Latin American Popular Dance |last=Chasteen|first=John Charles|publisher=University of New Mexico Press|year=2004}}</ref> ئەم سەمایە زۆر جار لە سۆزانیخانە و باڕەکانی بەندەرەکاندا ئەنجام دەدرا، کە تێیدا خاوەنکارەکان تیپی مۆسیقایان بۆ کاتبەسەربردنی کڕیارەکانیان دادەمەزراند.<ref>{{Cite journal|last=Castro| first=Donald |date=January 1990|title=The Soul of the People: The Tango as a Source for Argentine Social History|journal=Studies in Latin American Popular Culture|volume=9|pages=279–295}}</ref> دواتر بۆ تەواوی جیھان بڵاو بووەوە.<ref>{{cite news |last1= Termine |first1=Laura |title=Argentina, Uruguay bury hatchet to snatch tango honor |url=https://www.smh.com.au/world/argentina-uruguay-bury-hatchet-to-snatch-tango-honor-20090930-gckv.html |work=The Sydney Morning Herald |date=30 September 2009 }}</ref> لە ئێستادا چەندین جۆری جیاوازی ئەم سەماوە لە سەرانسەری جیھاندا ھەن.
لە ٣١ی ئابی ٢٠٠٩، [[یوونێسکۆ]] پێشنیازێکی ھاوبەشی [[ئەرژەنتین]] و [[ئوروگوای]] پەسەند کرد بۆ گشتیکردنی تانگۆ لە [[پێڕستەکانی میراتی کولتووری نادیاری یوونێسکۆ]].<ref>{{cite web|url=http://www.unesco.org/archives/multimedia/index.php?id_film=319&id_page=33&s=films_details|title=Culture:The Tango|work=UNESCO Archives Multimedia website|date=25 September 2009 |publisher=UNESCO|access-date=30 November 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?RL=00258|title=The Tango|work=Intangible Heritage Lists|publisher=UNESCO|access-date=30 November 2010}}</ref>
== مێژوو ==
[[پەڕگە:How Tango Conquered the World.webm|وێنۆک|ڤیدیۆیەک دەربارەی مێژووی تانگۆ]]
تانگۆ سەماوەیەکە کە کاریگەریی کولتووری [[کولتووری ئەفریقا|ئەفریقی]] و [[کولتووری ئەورووپا|ئورووپی]] لەسەرە.<ref>{{cite book |title=Rise and Fall of the Cosmic Race |last=Miller |first=Marilyn Grace |year=2004 |publisher=University of Texas Press |isbn=978-0-292-70596-8 |pages=82–89 |url=https://books.google.com/books?id=fK1xia7EQjkC&pg=PA86 |access-date=2009-03-22 |id={{Project MUSE|3020|type=book}} |doi=10.7560/705722 |jstor=10.7560/705722 }}</ref> سەماکانی ئاھەنگەکانی [[کاندۆمبی]]ی کۆیلە ئەفریقییەکانی پێشوو یارمەتیدەر بوون لە داڕشتنی تانگۆی سەردەمی مۆدێرن. ئەم سەماوە لە ناوچە کرێکارنشینەکانی [[بوێنس ئایریس]] و [[مۆنتیڤیدیۆ]] سەرچاوەی گرتووە. [[مۆسیقای تانگۆ]] لە ئاوێتەبوونی چەندین شێوازی جیاوازی مۆسیقای ئەورووپییەوە وەرگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Denniston |first1=Christine |title=Couple Dancing and the Beginning of Tango |url=http://www.history-of-tango.com/couple-dancing.html |work=history-of-tango.com |date=2003 }}{{self-published inline|date=October 2022}}</ref> وشەکانی «تانگۆ» و «تامبۆ» لە دەوروبەری حەوزی ڕووباری پلات سەرەتا بۆ ئاماژەدان بە کۆبوونەوە مۆسیقییەکانی کۆیلەکان بەکار دەھێنران، لەگەڵ تۆمارە نووسراوەکانی دەسەڵاتدارانی کۆلۆنیالیزم کە ھەوڵیان دەدا ڕێگری لە کۆبوونەوەی لەو شێوەیە بکەن ھەر لە ساڵی ١٧٨٩دا.<ref>{{cite web |url=http://geala.files.wordpress.com/2011/03/gustavo-gimenez-expresiones-musico-religiosas-como-mecanisms-de-legitimacion-cultural.pdf |title=Expresiones músico-religiosas como mecanismos de legitimación cultural. El caso de la comunidad africana en Buenos Aires entre 1776–1852 |trans-title=Musical-religious expressions as mechanisms of cultural legitimation. The case of the African community in Buenos Aires between 1776 and 1852 |language=es |publisher=Instituto Ravignani, Facultad de Filosofía y Letras, UBA |date=30 September 2010 |access-date=21 April 2016 |author=Giménez, Gustavo Javier |page=5}}{{self-published inline|date=October 2022}}</ref>
لە سەرەتادا، تەنھا یەکێک بوو لە سەما زۆرەکان، بەڵام زۆری نەخایاند لەناو تەواوی کۆمەڵگەدا بەناوبانگ بوو، چونکە شانۆکان و [[ئۆرگانی شەقام]]ەکان لە دەوروبەری شارەوە بۆ گەڕەکە ھەژارنشینەکانی چینی کرێکار بڵاویان کردەوە، کە پڕ بوون لە سەدان ھەزار کۆچبەری ئەورووپی.<ref>{{cite book |last1=Mroue |first1=Haas |last2=Schreck |first2=Kristina |last3=Luongo |first3=Michael |chapter=Tango: Lessons in the Dance of Seduction & Despair |pages=76–77 |title=Frommer's Argentina and Chile |date=2005 |publisher=Wiley |isbn=978-0-7645-8439-8 }} Also available from {{cite web |title=Tango in Buenos Aires |url=https://www.frommers.com/destinations/buenos-aires/nightlife/tango |website=Frommer's }}</ref>
کاتێک تانگۆ لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠دا دەستی بە بڵاوبوونەوەی نێونەتەوەیی کرد، نەریتی کولتووری بە گشتی پارێزگارانە بوون، ھەر بۆیە سەمای تانگۆ بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک سەماوەیەکی زۆر سێکسی و نەشیاو بۆ نمایشکردنی گشتی سەیر دەکرا. ئەمەش بووە ھۆی دیاردەی [[شۆکی کولتووری]]. جگە لەوەش، ئاوێتەبوونی کاریگەرییە کولتوورییەکانی ئەفریقی، ئەمریکییە ڕەسەنەکان و ئەورووپی لە تانگۆدا بۆ زۆربەی [[جیھانی ڕۆژاوا]] نوێ و نائاسایی بوو.<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/cultureshock/flashpoints/music/tango.html|title=Culture Shock: Flashpoints: Music and Dance: The Tango|website=www.pbs.org|access-date=2020-03-24}}</ref>
زۆرێک لە گەڕەکەکانی بوێنس ئایریس مێژووی تایبەتی تانگۆی خۆیان ھەیە: بۆ نموونە [[لا بۆکا]]، [[سان تێلمۆ]] و [[بۆێدۆ]]. لە شەقامی بۆێدۆ، کاتولۆ کاستێلۆ، ھۆمیرۆ مانزی و گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرانی دیکە لە کافتریای ژاپۆنی لەگەڵ گرووپی بۆێدۆ کۆ دەبوونەوە.<ref>{{cite web |url= https://www.periodicodesdeboedo.com.ar/el-grupo-de-boedo-mito-fundacional-2/|title= El Grupo de Boedo: mito fundacional|trans-title= The Boedo group: foundational myth|language= Spanish|author= Diego Ruiz|date= February 8, 2016|publisher= Desde Boedo|access-date=June 22, 2024}}</ref>
[[پەڕگە:Figari-tango32.jpg|وێنۆک|«ئەل تانگۆ» لەلایەن وێنەکێشی ئوروگوایی [[پێدرۆ فیگاری]]]]
لە ساڵانی سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، سەماکاران و ئۆرکێستراکانی بوێنس ئایریس گەشتیان بۆ [[ئەورووپا]] کرد، و یەکەم شەیدابوونی تانگۆی ئەورووپی لە [[پاریس]] ڕووی دا، و زۆری نەخایاند لەندەن، بەرلین و پایەختەکانی دیکە بەدوایدا ھاتن. مێژوونووسی تانگۆ ناردۆ زاڵکۆ، کە خەڵکی بوێنس ئایریسە و زۆربەی ژیانی لە پاریس ژیاوە، لە بەرھەمەکەیدا بە ناوی «پاریس – بوێنس ئایریس، سەدەیەک لە تانگۆ» لێکۆڵینەوەی لە پیتاندنی دوولایەنەی نێوان ھەردوو شارەکە کردووە.<ref>Written and published in a French edition: Paris: Du Félin, 1998, {{ISBN|2-86645-325-5}}. Reprinted in 2004, {{ISBN|2-86645-569-X}}. Reprinted in paperback in 2016, {{ISBN|978-2866458454}}. Published in Spanish translation: Paris – Buenos Aires, Un Siglo de Tango [Paris – Buenos Aires, One Hundred Years of Tango] Buenos Aires: Corregidor, 2001, {{ISBN|9500513137}}</ref> بەرەو کۆتاییی ساڵی ١٩١٣ گەیشتە شاری نیویۆرک و ھەروەھا [[فینلاند]]. لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە دەوروبەری ساڵی ١٩١١دا، وشەی «تانگۆ» زۆر جار بۆ ئەو سەماوانە بەکار دەھات کە ڕیتمی {{music|time|2|4}} یان {{music|time|4|4}}یان ھەبوو وەک ھەنگاوی تاکی. ئەم زاراوەیە باو بوو و ئاماژە بەوە نەبوو کە ھەنگاوەکانی تانگۆ لە سەماکەدا بەکار دەھێنرێن، ھەرچەندە ڕەنگە بەکار بھێنرێن. مۆسیقای تانگۆ ھەندێک جار دەژەنرا بەڵام بە تێمپۆیەکی تا ڕادەیەک خێرا. مامۆستاکانی ئەو سەردەمە ھەندێک جار بەمەیان دەگوت «تانگۆی ئەمریکای باکوور»، بەرامبەر بەو «تانگۆ ئەرژەنتینی»یەی کە پێی دەگوترا. تانگۆ جێی مشتومڕ بوو بەھۆی ئاماژە سێکسییە ھەستپێکراوەکانی و تا کۆتاییی ساڵی ١٩١٣، ئەو مامۆستایانەی سەما کە سەماکەیان بە پاریس ناساندبوو لە شارەکە دەرکران.<ref>{{cite book |last1=Knowles |first1=Mark |title=The Wicked Waltz and Other Scandalous Dances: Outrage at Couple Dancing in the 19th and Early 20th Centuries |date=2009 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-3708-5 }}{{pn|date=October 2022}}</ref> تا ساڵی ١٩١٤، بەم زووانە شێوازە ڕەسەنەکانی تانگۆ پەرەیان پێ درا، لەگەڵ ھەندێک گۆڕانکاری وەک تانگۆی «مینوێت»ی ئەلبێرت نیومان.
لە ئەرژەنتین، دەستپێکردنی [[قەیرانی گەورەی ئابووری]] لە ساڵی ١٩٢٩، و ئەو بەربەستانەی کە دوای ڕووخانی حکوومەتی [[ئیپۆلیتۆ یریگۆیێن]] لە ساڵی ١٩٣٠ پەیڕەو کران، بوونە ھۆی دابەزینێکی کاتی لە ناوبانگی تانگۆدا. لە کۆتاییی ساڵانی ١٩٣٠دا بارودۆخەکە پێچەوانە بووەوە، و تانگۆ جارێکی تر بە شێوەیەکی بەرفراوان بووەوە بە باو و بووە جێی شانازیی نەتەوەیی لەژێر یەکەم حکوومەتی [[خووان پێرۆن|پێرۆن]]دا، کە لە بەرامبەردا کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر تەواوی کولتووری ئەرژەنتین ھەبوو. ماریانۆ مۆریس ڕۆڵی ھەبوو لە زیندووکردنەوەی تانگۆ لە ئەرژەنتینی ساڵانی ١٩٥٠دا. بەرھەمی «تاکیتۆ میلیتار»ی مۆریس لە ساڵی ١٩٥٢ لە کاتی وتارێکی حکوومیی سەرۆک خووان دی. پێرۆندا بۆ یەکەمجار نمایش کرا، کە مشتومڕێکی بەھێزی ڕامیاری و کولتووری لە نێوان تێڕوانینە جیاوازەکانی چەمکەکانی مۆسیقای «ڕۆشنبیری» و مۆسیقای «باو» دروست کرد، ھەروەھا پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوو «کولتوورەکە».<ref>{{Cite news |last=Feinmann |first=José Pablo |date=2007 |title=Peronismo: Filosofía política de una obstinación argentina |trans-title=Peronism: Political philosophy of an Argentine obstinacy |url=https://www.pagina12.com.ar/especiales/archivo/peronismo_feinmann/CLASE6.pdf |access-date=18 February 2024 |work=Pagina 12 |pages=iii}}</ref>
تانگۆ جارێکی تر لە کۆتاییی ساڵانی ١٩٥٠دا دابەزی، لە ئەنجامی [[داکەوتنی ئابووری|داکەوتنی ئابووری]] و قەدەغەکردنی کۆبوونەوە گشتییەکان لەلایەن دیکتاتۆرییە سەربازییەکانەوە؛ مەشقی تانگۆ تەنھا بۆ پیاوان—کە لەو کاتەدا باو بوو—وەک «کۆبوونەوەی گشتی» دادەنرا. ئەوەش بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ ناوبانگی [[ڕۆک ئەند ڕۆڵ]]ی زیاد کرد، چونکە بەپێچەوانەی تانگۆوە، پێویستی بە کۆبوونەوەی لەو شێوەیە نەبوو.<ref name="TangoHistory">{{cite web|last=Denniston|first=Christine|title=The History of Tango Dance|url=http://www.history-of-tango.com/|access-date=7 May 2012}}</ref> بەڵام لە کۆتاییی ساڵانی ١٩٨٠دا تانگۆ جارێکی تر لە ئەرژەنتیندا بووژانەوەی بەخۆیەوە بینی، کە بەشێکیشی بەھۆی ھەوڵەکانی ئۆسڤالدۆ پێرێدۆ بوو.<ref>{{Cite web |title=Antes éramos todos cantores de esquina y jugadores de potrero |trans-title=Before we were all corner singers and paddock players |date= 24 June 2013 |language=es |publisher=Nos Digital |url=http://www.nosdigital.com.ar/2013/06/antes-eramos-todos-cantores-de-esquina-y-jugadores-de-potrero/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930012340/http://www.nosdigital.com.ar/2013/06/antes-eramos-todos-cantores-de-esquina-y-jugadores-de-potrero/ |archive-date=30 September 2013 |url-status=live}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٠٩دا، تانگۆ بۆ [[پێڕستەکانی میراتی کولتووری نادیاری یوونێسکۆ]] زیاد کرا.<ref>{{cite web|title=UN declares tango part of world cultural heritage|publisher=Sydney Morning Herald|date=Sep 30, 2009|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/un-declares-tango-part-of-world-cultural-heritage-20090930-gckv.html|access-date=Sep 30, 2009}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Tango (dance)}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ئەرژەنتین}}
[[پۆل:شاکارەکانی کەلەپوورە زارەکی و نابەرھەستەکەی مرۆڤایەتی]]
[[پۆل:تانگۆ]]
9olew82gi9n78vuvx3qgm4s4ki17wgm
قەزای سۆران
0
9346
1593432
1563433
2026-06-23T14:24:55Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593432
wikitext
text/x-wiki
{{خاوێنکردن}}
{{ویکیسازی}}{{زانیاریدانی نیشتنگە|ناو=ئیدارەی سەربەخۆی سۆران|ناوی_خۆماڵی=|ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە=سۆران|جۆری_نیشتنگە=[[شار]]|وێنەی_نەخشە={{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=7|coord={{WikidataCoord|display=i}}}}|قەبارەی_نەخشە=70px|دەرزیی_نەخشە=Kurdistan Region|قەبارەی_دەرزیی_نەخشە=270px|شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە=top|بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە=1|پۆتانەکان={{coord|36.65547|N|44.54220|E|region:IQ|display=inline,title}}|دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان=<!-- شوێن ------------------>|جۆری_دابەشکراو=[[وڵات]]|ناوی_دابەشکراو={{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|ناوی_دابەشکراو١={{ئاڵا|عێراق}}|جۆری_دابەشکراو١=[[وڵات]]|جۆری_دابەشکراو٢=[[ھەرێمی فێدراڵ]]|ناوی_دابەشکراو٢={{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|جۆری_دابەشکراو٣=[[پارێزگاکانی کوردستان|پارێزگا]]|ناوی_دابەشکراو٣=[[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]|شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە=جێگەی سۆران لە حکوومەتی کوردستان|جۆری_دابەشکراو٤=[[قەزا]]|ناوی_دابەشکراو٤=[[قەزای سۆران]]|ژمارەی_دانیشتووان=١٧٩،٥٩٦|مەزندەی_دانیشتووان_لە=|دانیشتووان_لە=٢٠٢٥|ئاگاداریی_دانیشتووان=<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->|جۆری_دانیشتووانناسی١=زمان و ئایین|سەرناوی١_دانیشتووانناسی١=[[زمان]]|زانیاریی١_دانیشتووانناسی١=[[زمانی کوردی|کوردی]]|سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١=[[ئایین]]|زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١=زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]]){{ھن}} کەمینە: [[مەسیحییەت]]|زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١=<!-- کاتناوچە -------------->|کاتناوچە١=+٣|جیاوازی١_لە_utc=تێبینی نەکراوە|کاتناوچە١_DST=+٣|کۆدی_ناوچە=٠٦٦
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->|جیاوازی١_لە_DST=<!-- کۆدی_ناوچە --->|وێبگە=https://soran.gov.krd/|سەرناوی_سەرۆک=شەرپەرشتیار|ناوی_سەرۆک=ھەڵگورد شێخ نەجیب}}
'''قەزای سۆران'''<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=بەیانی ژمارە ٢٦ی ساڵی ٢٠٢١ ھێنانە کایەی ھەردوو ئیدارەی سەربەخۆی (سۆران و زاخۆ)|ناونیشان=https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%20of%20Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2021/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%20%D9%A2%D9%A6%DB%8C%20%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%20%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A1%20%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%95%20%D9%83%D8%A7%DB%8C%DB%95%DB%8C%20%D9%87%DB%95%D8%B1%D8%AF%D9%88%D9%88%20%D8%A6%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C%20%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%95%D8%AE%DB%86%DB%8C%20(%D8%B3%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%88%20%D8%B2%D8%A7%D8%AE%DB%86).pdf|journal=حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|زمان=ckb|پەڕەکان=١|via=حکوومەتی ھەرێمی کوردستان}}</ref> ناوەندی [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]]ە کە یەکێکە لە ئیدارە سەربەخۆکانی [[پارێزگای ھەولێر]] کە لە شارەکانی [[سۆران]] و [[ڕەواندز]] و [[چۆمان]] و [[سیدەکان]] و [[خەلیفان]] و [[مێرگەسۆر]] پێکدێت. تەنھا قەزای سۆران ٥٧ گەڕەک و چەند ناحیەیەک و ٣٤٦ گوند دەگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بە ئامادەبوونی سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕێوڕەسمی ڕاگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران بەڕێوەچوو|ناونیشان=https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2021/september/%D8%A8%DB%95-%D8%A6%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%DB%8C-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%DB%95%D8%B3%D9%85%DB%8C-%DA%95%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%95%D8%AE%DB%86%DB%8C-%D8%B3%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=حکومەتی ھەرێمی کوردستان|زمان=ckb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئیدارەی سەربەخۆی سۆران راگەیەندرا|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ks/%D8%B9%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%82/%D8%A6%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%95%D8%AE%DB%86%DB%8C-%D8%B3%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7/2364354|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr|زمان=ckb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/310120218|سەردێڕ=سۆران و زاخۆ دەکرێنە ئیدارەی سەربەخۆ|یەکەم=https://www.rudaw.net/sorani/authors/sirwanabbas|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> سۆران دەکەوێتە دەشتێکەوە کە بە چیاکانی زۆزک لە باکوور (١٨٢)م و [[کۆڕەک]] لە باشوور (٢١٢٧)م [[ھەندرێن]] لە ڕۆژھەڵات (٢٩٢٥)م و [[برادۆست]] لە ڕۆژاوا (٢٠٧٦)م دەورە دراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەزای سۆران|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/391|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=ckb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/210282-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9...-%D8%A6%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%95%D8%AE%DB%86%DB%8C-%D8%B3%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%86|سەردێڕ=گرافیک... ئیدارەی سەربەخۆی سۆران|یەکەم=https://www.kurdistan24.net/ckb/profile/202708-%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%86%20%D9%85%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AF|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref>
ھەروەھا سێ ڕووبار لە ناوچەی سۆراندا ھەن ئەوانیش ڕووباری باڵەک، باڵەکیان و بێخاڵە. لە زستاندا سۆران ساردە و لە ھاوینیشدا گەرمە، بەڵام لە ھەردوو وەرزی پاییز و بەھاردا ئاوھەوایەکی خۆشی ھەیە. ئەو شارۆچکەیە خاوەن دیارترین سێ ناوچەی گەشتیارییە لە ھەرێمی کوردستان ئەوانیش جوندیان و بێخاڵ و [[گەلی عەلی بەگ]]ە.
== مێژوو ==
بنەڕەتی ئێستای شاری سۆران دەگەڕێتەوە بۆ ناحیەی دیانا کە ئێستا گەڕەکێکە لە سۆران و مێژوویەکی دێرینی هەیە ، بەڵام دروستبوونی قەزای سۆران وەک یەکەی کارگێڕی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٨٠ و دوای ڕاگواستنی گوندەکانی دەوروبەر لەلایەن ڕژێمی بەعس ناوچەکە زیاتر ئاوەدان کرایەوە. ڕژێم بە مەبەستی مۆڵگەی سەربازی دژی کوردی بەکارھێنا بوو، کە ئێستاش پاشماوەی سەربازی لێ دەدۆزرێتەوە. لە ماوەی ١٠ ساڵ ئەو شارۆچکەیە تا دوای ڕاپەرین ژمارەی دانیشتووانی لە (٥٠٠٠) کەس تێپەڕی نەدەکرد، بەڵام لەو ١٩ ساڵەی ئاوەدانی ھەرێم و ئازادی ڕاپەرینی ١٩٩١ ئێستا ژمارەی دانیشتووانی گەیشتووەتە ١٢٥ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مێژووی دەڤەری سۆران|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/21/meju-davari-soran/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/21/meju-davari-soran/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سۆران|ناونیشان=https://raprsi.com/so/shar/soran|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=raprsi.com|زمان=ckb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=دابەشبوونی شوێنی نشینگە لادێیەکانی شارۆچکەی سۆران بە بەکارهێنانی سیستەمی زانیارییە جوگرافییەکان (GIS)|ناونیشان=https://www.soran.edu.iq/images/twejer/issue-0/0-17-5-Omar-and-Rizgar.pdf|journal=[[زانکۆی سۆران]]|زمان=ckb|بەرگ=٨٥|پەڕەکان=١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سۆران|ناونیشان=https://www.kurdzhin.net/forum.php/viewtopic.php?id=108791|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.kurdzhin.net|زمان=ckb}}</ref>
پێکھاتەی شارۆچکەی سۆران فرە کەلتورە و لە ھەموو ناوچەکانی کوردستان بەھۆی شوێنی جوگرافی و ئاو و ھەوا و شوێنی ستراتیژی [[بازرگانی]] خەڵک ڕووی تێ دەکەن و بە مەبەستی حەوانەوە لێی نیشتەجێ دەبن. ھەر بەم ھۆیەشەوە بەردەوام لە فراوان بوون دایە. لەو شارۆچکەیە ھەردوو ئایینی [[ئیسلام]] و [[مەسیحییەت|مەسیحییەتی]] لێیە، وەک برا بەشدارن لەپێشوەچوونی شارۆچکەی سۆران و وڵاتدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=قهزای سۆران|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/49/qezay-soran/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/49/qezay-soran/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەزای سۆران|ناونیشان=https://erbillife.krd/%d9%82%db%95%d8%b2%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Erbil Life|زمان=ckb|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231202121943/https://erbillife.krd/%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%86/}}</ref>
== جوگرافیا ==
=== هەڵکەوتەی جوگرافیایی ===
جوگرافی ناوەندی شارۆچکەی سۆران لە پانتایەکی ڕووتەختی و بانەکاندا پێھاتووە، دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ھەولێری پایتەخت و تەنیا ١٢٠ کلیۆمەتر لە پایتەختەوە دوورە. ھەروەھا دەکەوێتە نێوان کێوە بەرزەکانی [[کۆڕەک]] لە ڕۆژھەڵات و گۆرەز و حەسەن بەگ لە باکوور و [[برادۆست (چیا)|برادۆست]] لە ڕۆژاوا و لە باشووریش کێوی [[چیای ھەندرێن|هەندرێنە]]. ڕێگای گشتی ھاملتۆن لە ھەولێرەوە بۆ [[حاجی ئۆمەران]] کە لە ساڵانی ١٩٢٨ تا ١٩٣٠ لەلایەن ئەندازیار ھاملتۆن درێژکرایەوە بەنێو شارۆچکەی سۆران تێدەپەڕێت.{{ژێدەر پێویستە|date=ئابی ٢٠٢٤}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=قهزای سۆران|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/49/qezay-soran/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/49/qezay-soran/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref>
=== سەقا و سروشت ===
شارۆچکەی سۆران ئاووھەوایەکی شێداری ھەیە و لە زستاناندا بارانی زۆری لێدەبارێت و ھاوینانی گەرمە. ئاستی بارینی بەفر لەو ناوچەیە لە زستانان مام ناوەندییە و وەرزی بەھاریش باراناوییە و سروشتیش سەوزە. سۆران دوو ڕووباری گەورەی پێدا ڕەت دەبێت و دەڕژێنە [[زێی بچووک]]، ڕووباری شێخی کە لە وڵاتی ئێران و کوێستانەکانی [[باڵەکایەتی]] لە شارۆچکەی چۆمان ھەڵدەقوڵێن و بە شارۆچکەی سۆراندا تێدەپەڕێت و دەڕژێتە زێی بچووک. ھەروەھا ڕووباری برادۆست کە لەکوێستانەکانی برادۆست و خاکی تورکیا ھەڵدەقوڵێت، ئەویش بە ھەمان شێوە لە شارەدێی سیدەکان و دیانان دەچێتەوە زێی بچووک.
=== ڕووبەر و داچاندن و ئاژەڵ ===
ڕووبەری گشتی شارۆچکەی سۆران ٨٠٩٦١٦ دۆنمە، کە ٧٣٧٥٤٤ دۆنم بە کەڵکی داچاندن و کشتوکاڵی دێت. ئەوەی تریش نیشتەجێی و شاخاوییە. ئەو بەروبومە خۆرسکیانەی لەناوچەکە دەروێن و سودبەخشن ([[قەزوان]]، [[بەڕووی کوردی|بەڕوو]]، بڵالوک، [[کرۆسک]]، [[گۆیژ|گێوژ]]، [[ڕێواس]]، [[کوارگ]]) ھەروەھا دار مازی بەرەکەی وەک بەروبوومە و چڵوەکەشی کە بە گەلایەکی دەگوترێ بۆ ئاژەڵ سودی لێ دەبینن، بەڵام ئەو ڕووەکەی کە زۆر بە شێوەی کشتوکاڵی بەرھەم دێت، بریتییە لە (دانەوێڵە بەتێکڕایی و [[گوێز]] و [[سپیندار]] و [[سێو]] [[ھەرمێ]] و [[ھەڵوژە]] و [[ھەنار]] و [[ھەنجیر]] و مێو و چەندین سەوزەی تریش).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=كەس نازانێ بەرهەمی خۆرسكی دارستانەكانی ئیدارەی سۆران چەندە|ناونیشان=https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/21330/%d9%83%db%95%d8%b3-%d9%86%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%87%db%95%d9%85%db%8c-%d8%ae%db%86%d8%b1%d8%b3%d9%83%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%95%d9%83%d8%a7/21330/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=دەزگای زاری كرمانجی|زمان=ckb}}</ref> ئەو ئاژەڵانەی کە کێوین و لە ناوچە شاخاوییەکاندا ھەن ([[گورگ]] و [[ورچ]] و [[کەمتیار]] و [[ڕەشبەش|کوڕەبەشە]] و [[سیخوڕ]] و [[سمۆرە]] و [[مار]] و پشیلەی کێوی و سەگی ئاوی و [[ماسی]] و [[بزنەکێوی]] و [[بەراز]])ی لێیە، بەڵام ئەو ئاژەڵانەی بەخێو دەکرێن بریتین لە ([[مانگا]] و [[بزن]] و [[پەز|مەڕ]] و [[سەگ]] و [[کەر]] و [[ئەسپ]] و [[ئێستر]] و پەلەور).
== گەشتوگوزار ==
سۆران بەناوبانگە بە ھەوارگەکانی [[جوندیان]] و [[تاڤگەی بێخاڵ|بێخاڵ]] و [[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ|تاڤگەی گەلی عەلی بەگ]] کە لەسەر دراوی عێراقی فیدڕاڵیشدا کێشراوە بەناوبانگن، ھەروەھا ھەوارگەکانی بناری حەسەن بەگ و بێرمە سارد و بێرۆیان و چەندین شوێنی تر. ساڵانە بە ھەزاران گەشتیار لە ناوەڕاستی عێراق و زۆر لە وڵاتانی دراوسێش ڕووی تێ دەکەن، ئەمەش زیاتر بەھۆی دڵڕفێنی ئەو ھاوینە ھەوارانەوەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=پ. ی. د. ئامانج حەمەدەمین دێوان
هەڵگورد شێخ حوسێن|سەردێڕ=شیکردنەوەی شوێنی ناوچە گەشتوگوزارییەکانی قەزای سۆران و ڕەواندز و کاریگەرییان لەسەر ئاڕاستەی جووڵەی گەشتیاران|بڵاوکەرەوە=زانکۆی سۆران|ساڵ=٢٠٢٢|شوێن=[[سۆران|هەرێمی کوردستان]]|پەڕە=pages= ١٢,١٦,١٧,١٩|nopp=62|زمان=ckb}}</ref>
=== هاوینەهەوارەکان ===
* [[جوندیان]]
* بناری حەسەن بەگ
* بێرمە سارد
* بێرۆیان
== سنوور و ئاوەدانی ==
=== سنوور ===
سنوورەکانی شارۆچکەی سۆران لە باکوورەوە بەندە بە وڵاتی [[تورکیا]] و [[قەزای مێرگەسۆر|شارۆچکەی مێرگەسۆر]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[قەزای چۆمان|شارۆچکەی چۆمان]]. لە باشووریشەوە لەگەڵ [[قەزای ڕەواندز|شارۆچکەی ڕواندز]] و [[قەزای پشدەر|پشدەر]]، بەڵام لە خۆراواوە لەگەڵ [[قەزای شەقڵاوە|شارۆچکەی شەقڵاوە]] ھاوسنوورن.
لە ڕووی کارگێڕییەوە شارۆچکەی سۆران ھەر سێ شارەدێ [[سیدەکان]] و دیانای ھەیە، تێکڕای زیاتر لە ٤٠٠ گوند لەخۆ دەگرێت و ١٧٥٠٠٠ کەسیش دابەش بوونە بەسەر ئەو گوندانەدا. ناوەندی شارۆچکەی سۆران ٣٦ گەڕەکەی ئاوەدانن.
=== ئاوەدانی ===
لە ناوەندی شارۆچکەی سۆران ٦٥ فەرمانگەی حکوومی ھەیە و کە ٤٥ فەرمانگە ئیش و کارەکانی ھەر چوار شارۆچکەی (سۆران و مێرگەسۆر و چۆمان و ڕواندز) بەڕێوە دەبەن. ھەروەھا ١٤ بارەگای پارتە سیاسییەکانی لێیە و لەگەڵ ١٠ بارەگای پێگەیاندن [[کۆمەڵگە]] مەدەنییەکان وەک ناوەند و فەرھەنگ و خانە و بنکە چالاکییەکان و ڕێکخراوە ناحکومییەکان چالاکییەکانی خۆیان لێ ئەنجام دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=گەشەسەندن|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/38/gashasandin/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/38/gashasandin/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref>
ئاستی ڕۆشنبیری لەو شارەدا بەرزە و ژمارەیەکی زۆری ڕۆژنامەنووس و نووسەر و ھونەرمەندی لێیە و ڕۆژانە چالاکی ھونەری و ڕۆشنبیری لێ ئەنجام دەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=لە سۆران ئەو ڕێكخراو و كۆمەڵانەی كۆنفرانسیان ئەنجام نەداوە هەڵدەوەشێنرێنەوە|ناونیشان=https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/22673/%d9%84%db%95-%d8%b3%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a6%db%95%d9%88-%da%95%db%8e%d9%83%d8%ae%d8%b1%d8%a7%d9%88-%d9%88-%d9%83%db%86%d9%85%db%95%da%b5%d8%a7%d9%86%db%95%db%8c-%d9%83%db%86%d9%86%d9%81%d8%b1/22673/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=دەزگای زاری كرمانجی|زمان=ckb}}</ref> ھەر بەم ھۆیەشەوە کێشە کۆمەڵایەتییەکانی کەمن و بەشێوەی ڕۆشنبیری و مۆدێرنانە بیر لە کێشەکان دەکرێتەوە. بەھۆی ئاستی ڕۆشنبیری ناوچەکە و جێبەجێکردنی ڕیزبەندی ئەرکەکانی حکوومەت ساڵانە بە بڕی زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن دۆلار پڕۆژەی خزمەتگوزاری لێ ئەنجام دەدرێت، ئەمەش کاریگەرییەکی زۆری کردووەتە سەر ئاوەدانی بەردەوام لەو قەزایەدا.
=== خوێندن ===
لە ناوەندی شارۆچکە قوتابخانەی مۆدیرن و گەورە ھەن کە نزیکەی (٥٠٠٠٠) قوتابی لە پۆلی ١ی بنەڕەتی تا ١٢ ئامادەیی لێ دەخوێنن، باخچەی ساوایانیش ھەیە و منداڵە چاوگەشەکانی لێ پەروەردە دەکرێت. ھەروەھا نەخۆشخانەیەکی گەورەی لێیە. بە ڕادەیەکی زۆر چاودێری تەندروستی لە ئارادایە و تا ئێستا ھیچ لەو نەخۆشییە کوشندانەی لێ بەدی نەکراوە، بەکارھێنانی [[ئاوی خواردنەوە]]ی سروشتی و زۆر پاکە. ھەروەھا زیاتر لە ٥ بنکەی تەندروستیش لەگەڕەکەکاندا ھەیە. ھەر لە ناوەندی شارۆچکە دوو پەیمانگای لێیە و لەگەڵ چوار کۆلێژ و سەرۆکایەتی زانکۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=گەشەسەندن|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/38/gashasandin/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/38/gashasandin/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref>
=== بازاڕ و بازرگانی ===
قەزای سۆران ناوچەیەکی دڵڕفێن و دڵگرە لە ھەموو ڕوێکەوە، بازاڕ و کوچە و کۆڵانەکانیش پاکن و ھاووڵاتیان ھەماھەنگن، واتە ھاووڵاتیان بەشێکی گرنگن لە بەرەوپێش چوونی وڵات و ئاستی زانستی و ڕۆشنبیری ئاوەدانی و چارەسەری کێشە و گرفتەکان. بۆ کات بەسەر بردن چەندین پارکی بچووک ھەن لە گەڕەکەکاندا، ھەروەھا لە بەشی ڕۆژھەڵاتی ئەو شارۆچکەیەشدا پارکێکی گەورەی لێیە و شەو و ڕۆژ ھاووڵاتیان کاتی خۆش لێی بەسەر دەبەن.
لە ڕووی بژێویەوە وێڕای ژمارەیەکی زۆری ناوچەکە فەرمانبەری حکوومەتن، بەشێکی زۆریش بە بازرگانی سەرقاڵن، چونکە ناوچەکە دەکەوێتە سێگۆشەیەکی گرنگی ھەر سێ وڵاتی تورکیا و [[ئێران]] و [[کوردستان]] و عێراقی فیدراڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=سۆران|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/16/soran/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/16/soran/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}</ref> لەو ناوچەیەدا بازاڕی گشتی لێیە و ڕۆژانە ئاڵوگۆڕی بازرگانی زۆری لێ دەکرێت و بەھۆی جەنجاڵی و سەردانی خەڵکێکی زۆر بۆ بازاڕەکانی ناوەندی شارۆچکەی سۆران کڕین و فرۆشتن زۆری تێدایە. ئەو کەلوپەلانەی لەو بازاڕەدا مامەڵەی پێدەکرێت بریتین لە جلوبەرگ و پێداویستی ماڵ و کەلوپەلی ڕۆژانە و خواردن و ئۆتۆمبیل و زۆر شتی تر. بەھۆی بچووکی ناوچەکە و کەمی مێژووی ئاوەدانی ئەو ناوچەیە کارگەی گەورەی نییە و ئەو کارگانەی ھەن بچووکن و بەرھەمیان کەمە.
== شارەدێیەکان ==
* [[دیانا، سۆران|دیانا]]: ناوچەیەکی شاخاوییە و کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ناوەندی شآرۆچکەی سۆران بەدووری ٢ کم. لە وەرزی زستاندا ئاووھەواکەی ساردە و لە ھاویندا گەرمە.
ڕووبەر: ١٦٢٫٨ کم دووجا.
گوند: ٢١
ھیلی پانی و درێژی ناوەندی ناحیە: باشوور ٣٦٫٦٦٢٨ پلە. باکوور ٤٤٫٥٥٠٣ پلە.
باری ڕووی زەوی:
دەشت: ٢٥٪
گرد: ٤٠٪
چیا:٣٥٪
* [[خەلیفان، سۆران|خەلیفان]]: ناوچەیەکی شاخاوییەو بەدووری ٢١ کم کەوتووەتە باشووری ڕۆژاوای ناوەندی شارۆچکەی سۆرانەوە. لە وەرزی زستاندا ئاووھەواکەی ساردە و لە ھاویندا مامناوەندییە.
ڕووبەر: ٤١٧٫٧کم دووجا.
گوند: ٥٤
ھیلی پانی و درێژی ناوەندی ناحیە: باشوور ٣٦٫٦١٠٤ پلە. باکوور ٤٤٫٤٠٦٤ پلە.
باری ڕووی زەوی:
دەشت: ٢٠٪
گرد:٢٥٪
چیا: ٥٥٪
ناسراوتین شوێن:[[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ]].
* [[سیدەکان]]: ناوچەیەکی شاخاوییە و کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ناوەندی شارۆچکەی سۆران بە دووری ٣٣ کم. لە ڕۆژھەڵات و باکووری شارەدێیە سنووری کۆماری ئیسلامی ئێران. ئاووھەوای شارەدێیەکە ل ەوەرزی زستاندا ساردە و لە ھاویندا تا ڕادەیەک فێنکە.
ڕووبەر: ١٥٤٤ کم دووجا.
ھێڵی پانی m و درێژی ناوەندی ناحیە: باشوور ٣٦٫٧٩٤٨ پلە. باکوور ٤٤٫٦٧٤٥ پلە.
گوند: ٢٥١
باری ڕووی زەوی:
دەشت: ١٠٪
گرد: ٦٠٪
چیا: ٣٠٪.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=شارەدێیەکان|ناونیشان=https://soran.gov.krd/test2/52/nahiyakan/|newspaper=Soran Gov|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|زمان=ckb|دوایین=krdai}}{{بەستەری مردوو|url=https://soran.gov.krd/test2/52/nahiyakan/ |date=ئایاری ٢٠٢٤ }}</ref>
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20121119013641/http://www.soran-mayor.com/ سایتی قایمقامیەتی قەزای سۆران]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [https://web.archive.org/web/20140717073706/http://hawlergov.org/ku/region.php?id=1330758837 قەزای سۆران - سایتی پارێزگای ھەولێر]
* [http://www.krso.net/documents/130/pop_no_hawler_2010.pdf ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای ھەولێر بۆ سالی ٢٠١٠]{{بەستەری مردوو|url=http://www.krso.net/documents/130/pop_no_hawler_2010.pdf |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}، دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان
{{قەزای سۆران}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{پارێزگای ھەولێر}}
{{دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}}
[[پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:سۆران]]
[[پۆل:قەزاکانی باشووری کوردستان]]
e59soqd879eai61c9gkyudoo3x61ffi
ئەحمەد دیدات
0
12733
1593519
1488088
2026-06-23T21:48:32Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593519
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کەسایەتی
| ناو = شێخ '''ئەحمەد دیدات'''
| وێنە =AhmedDeedat(Image).jpg
| قەبارەی وێنە = 250px
| ناوی کاتی لەدایکبوون = ئەحمەد حوسێن دیدات
| شوێنی لەدایکبوون =گوندی تاد کشینار لە ویلایەتی سوارات لە {{ئاڵا|ھیندستان}}
| ڕێکەوتی لەدایکبوون =١ی جووڵای ١٩١٨
| ڕێکەوتی مردن =٨ی ئابی ٢٠٠٥
| شوێنی مردن =[[فیرولام]] لە ئیقلیمی (کوازولوناتال)
{{flag|South Africa}}
| ھۆکاری مردن =نەخۆشی
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ =
| نیشتەجێ =
| نەتەوە =[[ھیندی]]
| ناوەکانی تر =
| نەژاد =
| شارومەندێتی =
| ڕادەی خوێندەواری =
| دایەن =
| پیشە =بانگخوازی ئیسلامی
| ساڵانی چالاکی =١٩٤٢–١٩٩٦
| خاوەنکار =
| شار =
| مووچە =
| دارایی =
| باڵا =
| کێش =
| ناسراو بەھۆی =
| سەرناو =
| وادە =
| پێشوو =
| جێگر =
| حیزب =
| بەرامبەرەکان =
| ئایین =[[ئیسلام]]، [[سوننی]]
| ھاوسەر =حەوا دیدات
| یار =
| منداڵەکان =
| دایک و باوک =
| خزمەکان =
| پەیوەندییەکان =
| خەڵاتەکان =خەڵاتی مەلیک فەیسەڵی نێودەوڵەتی
|واژوو =
| ماڵپەڕ ={{URL|http://www.ahmed-deedat.net/}}
| پەراوێزەکان =
}}
'''ئەحمەد دیدات''' (: ١ی تەممووز ١٩١٨ لە [[ھیندستان]] -: ٨ی ئاب ٢٠٠٥ لە [[ئەفریقای باشوور]]) نووسور و بانگخوازیضکی ئیسلامی [[زمانی ھیندی|ھیندی]] بووە.
== ژیاننامە ==
ناوی تەواوی (ئەحمەد حوسەین دیدات)ە، لە ساڵی ١٩١٨ی زایینی لە شاری ([[تادکیشنار)]] ولایەتی سواراتی [[زمانی ھیندی|ھیندی]] لە بنەماڵەیەکی ھەژار و کەمدەست لە دایکبووە. پاشان باری کرد بۆ (باشووری ئەفەریقا) لە ماوەیەکی کەم پاش لەدایکبوونی، کاتێک تەمەنی گەیشتە (٩) ساڵ دایکی وەفاتی کرد و ئەویش کۆچی کرد بۆ لای باوکی لە ساڵی ١٩٢٧ی زایینی. قوتابخانەی لە تەمەنی (١٠) ساڵی دا دەست پێ کرد تاکو پۆلی شەشەمی تەواو کرد، بەڵام لەبەر کەمدەرامەتی و ھەژاری خێزانەکەی فشارێکی زۆری خستە سەر ئەوەی کە نەتوانێت بە ڕێک و پێکی بواری خوێندی تەواو بکات.
باوکی بەرگدروو بوو لەبەرنەبوونی کۆچی کرد بۆ خوارووی ئەفەریقا لە ساڵانی بیستی سەدەی بیست دا. لەساڵانی پەنجادا یەکەم نووسینی بڵاوکردەوە بەناوی «ئایە پەرتوکی پیرۆز وتەکانی خودان» پاشان چەندەھا نوسراوی تریشی بەسەرتاسەری دنیادا بڵاوکردەوە ئەمە بێجگە لە (٢٣٥) وتووێژ و وتار کە لە چەندەھا وڵاتی دنیادا داوێتی. لە ساڵی ١٩٨٦دا خەڵاتیمەلیک فەیسەڵی جیھانی بۆ خزمەتی ئیسلامی وەرگرت لە بەر ئەو ڕۆڵە گرنگەی کە لە جیھاندا بینی بۆ خزمەتی [[ئیسلام]]، دیدات پاش ٣٣ جار ھەوڵ دان و داواکردن بۆ ژن ھێنان ڕِێی کەوت لە ژنێک بەناوی «حواْ حسێن» کە دوو کوڕ و کچێکی لێی بوو، یەکەمیان ئیبراھیمی کوڕییەتی کە لە [[ئەمریکا]] یە و دووەمیان «ڕوقییە»ی کچێتی کە چەند ساڵ پێش وەفاتی خۆی مردووە، سێ یەمیان «یوسف»ە کەبەردەوام لەگەڵ باوکی بوو.
دیدات سەبارەت بە ڕێز گرتن لە ھاوسەرەکەی بە منداڵەکانی دەوت:{{وتە|ھەمووڕۆژێک دایکتان لە ژیاندا بێت لەگەڵماندا ئەو ڕۆژە ڕۆژی لەدایکبوون و جەژنمانە}}ئەمە بێجگە لەوەی کەبە ھاوسەرەکەی دەوت (دایکی دایکان).
لە ساڵی ٢٠٠١ کۆمەڵێ ڕۆژنامەنوسی ئەمریکا سەردانیان کرد و لە پرسیارێکدا وتیان:
ئەگەر سەرۆکی ئەمریکا بویتایە پاش [[ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر|١١ی ئەیلوول]] چیت دەکرد؟ لە وەڵام داوتی:{{وتە|بە [[ئیسرائیل]]ی جگەرگۆشەم دەوت کە دادوەر بێت لەگەڵ [[فەلەستین|فەڵەستینیەکاندا]] و ئەوەنەکات کە ئێستا بەرامبە فەلەستینەکان دەیکات.}}
== چالاکی و کارکردن ==
دەستی بە کارکردن کرد لە ساڵی ١٩٣٤ی زایینی و خەریکی فرۆشیاری بوو لە دووکانێکی خواردەمەنی، پاشان بوو بە شۆفێری ئۆتۆمۆبیلی بارگواستنەوە لە کارگەیەکی کەلوپەلی ناو ماڵ، پاشان وەک کارمەندێک نووسەر لە ھەمان کارگە دامەزرا، بەھۆی لێھاتن و جوامێری خۆیەوە پلەی لە کارگەکە دا بەرز بوویەوە ھەتا گەیشتە لێپرسراوی گشتی کارگەکە واتا پلەی بەڕێوبەر وەرگرت.
لە کۆتای چلەکاندا (ئەحمەد دیدات) توانی چەند دەورەیەک بەدەست بێنێت مەشقی سەرەتای بۆ پێھێنانی دەزگای (ڕادیۆ) کاری ئەندازیاری کارەبایی و کاروباری ھۆنەری تر لە و بوارەدا، پاش ئەوی کە توانی پارەیەک کۆبکاتەوە کۆچی کرد بۆ (پاکستان) لە ساڵی ١٩٤٩ی زایینی، بۆ ماوەکی لە و خەریکی ڕێکخستنی کارگەی چنین بوو.
(ئەحمەد دیدات) توانی خێزان پێکوە بنێت و ببێتەوە خاوەنی دوو کوڕ و کچێک، پاشان (ئەحمد دیدات) بۆ جارێکی تر گەڕایەوە بۆ (باشووری ئەفەریقا) پاش سێ ساڵ بۆ ئەوەی کە شوناس نامەی دەوێی لە دەست نەدا. لەگەڵ ئەوەی کە لە دایک بووی ئەوێش نەبوو.
بەگەڕانەوەی بۆ (باشووری ئەفەریقا) لێپرسراوی ھەمان کارگەیان پێبەخشییەوە کە لەوەو پێش کاری تێدا دەکرد ئەویش کارگەی کەلوپەلی ناوماڵ بوو.
لە سەرەتای پەنجاکاندا یەکەم نوسراوی خۆی دەرکرد لەژێر ناونیشانی: (پەرتوکی پیرۆز چی وتوە دەربارەی پەیامبەری ئیسلام؟)، پاش ئەو کتێبەی بەناوبانگترین نووسراوەی تر خۆی دەرکرد لەژێر ناونیشانی (ئایا کتێبی پیرۆز وتەی خوایھ؟).
لە ساڵی ١٩٥٩ی زایینی (ئەحمد دیدات) دەستی لە کارکردن کێشایەوە بۆ بانگەواز بۆ ئایینی [[ئیسلام]] ئەوە بوو لەو ماوەیە دا بانگەشەی گفتوگۆی دەکرد و داوای ڕوو بەڕوو بوونەوەی دەرکرد دەرھێنای ڕاستی یەکان و پوچەڵکردنەوەی گۆمان و گومڕابوونەکان کە خاوەن کتێبە ئاسمانی یەکان دوای کەوتوون و بوونەتە چەواشە کردنی خەڵک و ونکردنی ڕاستییەکان. لەو ماوەیە چەندەھا کۆڕی تایبەت و گشتی گێڕاو لەگەڵ گەورە پیاونی گاوڕ کە پێیان دەوترێت لەنموونەیان کلارک و جیمی سواجارت و ئەنیس شروش.
(ئەحمد دیدات) ھەڵسا بە دامەزراندی پەیمانگایەکی تایبەتی بە (ئاشتی) بۆ دەرکردنی بانگەواز کاری بانگەوازی کرد، و ڕێکخراوێکی کیشوەری بۆ بانگەوازی ئیسلامی لە شاری (دیربان) لە (باشووری ئەفەریقا).
(ئەحمەد دیدات) توانیویەتی زیاتر لە (بیست) پەڕتوک بنوسێتەوە و لەچاپیان بدات کە ئەمڕۆ بە ملیۆنەھا خەڵک لێکۆڵینەوەی لەسەر پەرتوکەکانی دەکەن، کاریگەری ئەم لەسەر موسڵمانانی ئێستا ماوەو سوود لەکۆڕ و وتووێژەکانیشی وەردەگیرێت
لەسەر ئەم کارە جوامێری و ماندونەناسانەی شێخ (ئەحمەد دیدات) توانی خەڵاتی (مەلیک فەیسەڵی جیھانی) بەدەست بێنێت لە ساڵی ١٩٨٦ی زایینی _(جائزة الملک فیصل العالمیة لخدمة الإسلام).
== مردن ==
نەخۆش کەوتن و ماڵئاوای کردنی شێخ (ئەحمەد دیدات).
لە ساڵی ١٩٩٦ی زایینی دا شێخ (ئەحمەد دیدات) تووشی نەخۆشی (شەلەل) ھات لە تەواوی ئەندامەکانی بەتەنھا (دەماغی) بە ساغ مابوو، لەو کاتەوە ئیتر شێخ کەوتە ژیر جێگاو نەیی توانی کە دەوام بدات بەو بانگەوازە ماندونەناسەی کە لە ڕێگای سەکەوتنی وتەی حەق و دینی ئیسلامی پیرۆز دا دەیکرد. لە وکاتە بوو کە لە (أسترالیا) گەڕایەوە و ھەوڵی ئەوەی دەدا کە وەڵامی ئەو نامانەی دەدایەوە کە ھاتبوو بۆی کە ڕۆژانە ژمارەی نامەکان دەگەیشتە (٥٠٠) نامە بێجگە چەندەھا تەلەفۆنات کە بۆی دەکرا و و (فاکس) کە بۆی دەھات چ لە ڕێگای تەلەفۆنەوە یان لە ڕێگای تۆڕی ئەنتەرنێتەوە؛ و شێخ (ئەحمەد دیدات) زۆر بە شێوەیەکی جوان لەگەڵ خێزانەکەیدا ئەیان توانی وەڵامی ئەو نامە و وتە و نوسراوانە بداتەوە کە ڕووی تێ دەکردن و زمانێکی تایبەتیان ھەبوو بۆ وەڵامدانەوەیان؛ و لە و دەمەی کە تووشی (شەلەل)ەکە ھات خێزانەکەی کە ناوی خاتوو (حوا) بوو زۆر خزمەتی دەکردن و بەدەور و پشتی دا دەھات ھەتا ئەو کاتەی کە ماڵئاوای بکات و دونیا بە جێ بھێلێت، بەڵام پێش وەفاتی شێخ (ئەحمەد دیدات) نێرایە وڵاتی عەرەبی سعودیە بۆ چارەسەرکردن، و بۆ ماوەیە چارەسەر کرا لەوێ پاشان گەڕایەوە بۆ (باشووری ئەفەریقا) و بۆ دوا جار لەوێ ماڵ ئاوای کرد لە ڕێکەوتی (٠٨ی ئابی ٢٠٠٥) لە تەمەنی (٨٧) ساڵیدا لە ماڵەکەی خۆی لە ناوچەی (فیرولام) لە ئیقلیمی (کوازولوناتال) لە (باشووری ئەفەریقا) دا لە دوای ئەو ماوەیەکی درێژ کە بە نەخۆشی مابوەوە، شێخ (ئەحمەد دیدات) ھەتا ھەتایە بووە بەڵگەیەک لەسەر (نەصرایییەکان).
== پەرتووکەکانی ==
بەشێک لە پەرتووکەکانی:-
* کتێبی پیرۆز چی وتووە دەربارەی پەیامبەری ئیسلام؟
* ئایە کتێبی پیرۆز وتەکانی خودان؟
* ھەڵبژاردە The Choice
* قورئان، و موعجیزەکانی قورئان
* مەسیح لە ئیسلامدا
* عەرەب و جوولکە شەڕ یان ئاشتی؟
* مەحەممەد گەورەترینە Muhammad The Greatest
== سەرچاوەکان ==
* پەرتووکی سەرفرازی لەنووسینی ئەندازیار عوسمان
*[http://www.ahmed-deedat.net/wps/ ماڵپەڕی ئەحمەد دیدات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170622052922/http://www.ahmed-deedat.net/wps/ |date=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }}
{{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|ژیاننامە|فەلسەفە|ھیندستان|وێژە}}
{{پۆلی کۆمنز|Ahmed Deedat}}
[[پۆل:موسڵمانانی ھیندی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨]]
[[پۆل:ڕەخنەگرانی بێخوایی]]
[[پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت]]
[[پۆل:نوێکەرەوەکان]]
b4cmz0zwwjg4ywru84ck4fvgq13ftm2
ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)
4
15103
1593426
1590580
2026-06-23T13:03:01Z
MediaWiki message delivery
12292
/* Tech News: 2026-26 */ بەشی نوێ
1593426
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(60d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 5
|minthreadstoarchive = 1
}}
<noinclude>
{{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=تەکنیکی|2=
بەشی '''تەکنیکیی''' دیوەخان بۆ وتووێژ لەسەر کێشە تەکنیکییەکان ''سەبارەت بە'' '''ویکیپیدیا''' بەکاردەگیرێ. ئەگەر تووشی کێشەیەکی تەکنیکی لە داڕێژەکان، ئامرازەکان، بۆتەکان و … یان لە پەڕەکانی میدیاویکی، HTML ،CSS، JS و … بوون، دەتوانن لێرەدا وتووێژی لەسەر بکەن.
بەگەکان و کەلێنەکانی نەرمامێری میدیاویکی دەبێ لە [[mw:Phabricator|فابریکەیتر]]دا ([[mw:How to report a bug|چۆنێتیی ڕاپۆرتی بەگێک]]) ڕاپۆرت بکرێ.
|3=وپ:دخت|4=وپ:دخ/ت}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__
<span id="below_toc"/>
{{clear}}
[[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]]
</noinclude>
== ئامرازی ئاماژە بە سەرچاوە تێکچووە ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢١:٣١، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٩٦٠٧٠٦٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]]، ئامرازی ئاماژە بە سەرچاوە تێکچووە، بە تایبەت بەشی ڕێکەوتەکەی. نم سەیری [[وردبوونە گەورەکە]] بکەن. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٦:٠٩، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)
:سڵاو {{وب|Épine}} لە [[وتووێژی داڕێژە:بیرخستنەوەی وێب٢/doc]] بە کاک Muhammed tahaم وتووە گەر دەرفەتێکی ھەبوو، سەیرێکی بکات. مۆدیوولەکانی سەرچاوەکان کێشەیان زۆر بوو بۆیە، ناچار بووم کە لەڕێگەی ویکیی فارسییەوە ھەوڵێک بۆ نوێکردنەوەیان بدەم. ئێستاش چاوەڕێی کاک Muhammed tahaم و بزانم دەتوانێت کارێک بۆ فۆڕماتی ڕێکەوتەکە بکات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٢١، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)
::کاک ئاکام تکایەکی برایانە، لەمەودوا کێشەکان یەک یەک چارەسەر بکە، بە بەسەرتدا کەڵەکە نەبێت. ئێستا کۆمەڵێک نوێکردنەوەی زۆر کراون کە ڕەنگە باش نەبن بەو شێوەیەی ئێستایان، ھەرچەندە من دەستخۆشیت لێ دەکەم و دەزانم خەمخۆری بۆیە کردووتن، بەڵام پێویستە کێشەیەک چارەسەر بکەین ئینجا بچینە سەر کێشەیەکی تر. ئێستا ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی دوو ئامرازی زۆر بە کەڵکیان ڕاوەستاون و ناتوانین بە ھیچیشیان ڕابگەین. پێم باشە لەمەودوا بۆ کارکردن لەسەر ئەو پەڕانەی کە کاریگەری لەم شێوەیە دروست دەکەن، وتووێژ بکەین و ڕای کۆمەڵگە وەربگرین. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٩:٣٠، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)
::: کاک {{وب|Épine}} بۆ توینکڵ حەقی خۆتانە ھەرچی بڵێن. دەبووایە زووتر خەریکی بایەم، بەڵام بۆ سەرچاوەکان پێشتریش وتم کە Kushared ئاگادارە. سەبارەت بە وتووێژیش، تا ئێوارە ئەم چوار بەکارھێنەرەین. ئەوەندەیشی من تێبینیم کردبێت، بەکاربەرانی نوێ بۆ زۆر شت ڕایان نییە و ھەر دەڵێن لەگەڵ؛ بەکارھێنەرە کۆنەکانیش زۆر بەدەگمەن دەبینم. مافی دەستکاریکەری ڕووکاریش تەنیا بە من، کاک Muhammed taha و کاک Calakە کە کاک چالاک کاری پێ ناکات و دەمێنێتەوە من کاک محەممەد! من خۆشم بە تەنیا فریای ئەو ھەموو کارانە ناکەوم. سێ ڕۆژ پێش ئێستا وتم خەریکی داوایەکی ساکوورا دەبم کەچی ئەم بەکارھێنەرە نوێیە نازڵ بوو؛ سێ دانە ڕۆژە نازانم خەریکی چیم و کاتەکەم بەس بەوەوە دەڕوات! بەخوا حەز دەکەم ئەم مافە بەڕێوەبەرییەم لێ بسەندرێتەوە و بۆ خۆم خەریکی دروستکردنی وتار بم و بحەسێمەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٤٤، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)
::::ڕێک خۆمم بیرکەوتەوە، لێت تێ دەگەم بەڵام بەڕاستی پێویستە چاکسازی لە چۆنییەتی کارکردنمان بکەین لەسەر شتە تەکنیکییەکان، ئەو ساڵەم لە ویکی ئینگلیزی بەسەر برد بینیم ھەمووشتێک بە testcase و لە خۆڵەپەتانێ ئەنجام دەدەن و تاکوو ١٠٠% شتەکان ڕێک نەخەنەوە وەشانە ڕەسەنەکە ناگۆڕن، ھیوادارم ئێمەش بتوانین وا کار بکەین. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٩:٤٨، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)
::::: {{وب|Épine}} من ڕانەھاتوومە کار بەو تێستکەیسانە بکەم. وەختی خۆی و لە ٢٠١٩ش کاک چالاک وتی لە ژێرپەڕەی خۆتدا کار لەسەر تووڵامراز بکە تا تەواوی دەکەیت. وتم من ئاوا ڕاستەوخۆ کار لەسەر ئامرازەکان نەکەم، لێم تێک دەچێت. حەز دەکەم، بەڵام ناتوانم. بۆ شتێکی وەک سەرچاوەکان کە مۆدیوول و داڕێژەیان زۆرن ئەستەمتریشە بۆم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:١٥، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)
::::::بمبورن یەکسەر دێمە ناو باسەکە @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] نامەکانم خوێندەوە چەن تێبنییەکم ھاتە یاد لەسەر بابەتی کارەکانی ویکیپدییای سۆرانی، بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تۆ مرۆڤیت ماندوو دەبیت پێویستت بە پشوو دەبێت، ژیانی ڕۆژانەی خۆتت ھەیە، پلانی داھاتووی ژیانت ھەیە، دڵنیام خوێندنیش ھەیە، ئەوە ھەموومان دەگرێتەوە، لەسەر تۆ نییە ھەموو کارەکانی ویکی سۆرانی بگریتە ئەستۆ و بەتەنھا بیکەیت، ویکیپیدیا واتا بەیەکەوە کارکردن، مادام ئیش و کارەکان زۆرن و بەیەک کەسیش بەڕێوە ناچێت ئەم ھەموو ئیش و کارە; بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] من خۆم ئاگاداری کارەکانی بەڕێز ئارامم زۆر ماندووە بەدەست ویکیپدییا وە زۆر زۆر چالاکە، بەڵام ئەوەمان لەبیر بێت [[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە#ویکیپیدیا فەرمانگە یان ئەرک نییە|ویکیپیدیا فەرمانگە یان ئەرک نییە]] پێویستە کارەکان دابەش بکرێن لە حاڵەتێکی وەک ئێستا بەڕێوەبەرێک زیاد بکەن من پێشنیار دەکەم خۆت@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بێیتەوە لەگەل بەڕێز ئارام کارەکان بکەن دڵنیام ئەمە زۆر باشە و پێشکەوتنێکی باش و کارئاسانییەکی باش دەکات، تکایە با بەڕێوەبەرێک بپاڵێوین من پێشنیاری خۆت@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] دەکەم. {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٠، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
{{سھ|::::::}}
کاک ئارام ئێستا ڕووکاری ویکیپیدیا زۆر ناشرین بووە بە بۆنەی ئەم کێشەیە. بەچی گەیشت؟ ئەگەر ناتوانن بەو زووانە کاری تێدا بکەن، تکایە بیگەڕێننەوە سەر وەشانە کۆنەکان.--◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٢٢:١١، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== توینکڵ بۆ ماوەیەک وەستاوە ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢١:٣٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٩٦٠٧٠٢٦}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو توینکڵ وادیارە بە لەچەن ویکییەک وەستاوە وابزانم ئێرەشی گرتۆتەوە. تکایە گەر ھەر کەسێکیش ھەمان کێشەی ھەیە ئەوە لێدوان لێرە بدات {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٤٩، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
: سڵاو {{وب|Sakura emad}} کێشەکە زانراوە. {{لەژێر کاردایە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١١:١٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
:: {{وب|Sakura emad}} {{کرا|چارەسەر کرا}}. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٠٧، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
:::{{زۆر سپاس}}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٣٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
::::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] چەن کێشەیەکی تر بەدیار کەوت، وەک ناتوانم دووگمەی ئاگادارکردنەوە بەکاربێنم و بەکارھێنەر ئاگاداربکەمەوە، یاخوود بەخێرھاتن کارناکات بێگومان کێشەی تریش ھەیە بەڵام ئەمانە کێشە گەورەکانن پێویستە گرنگی پێ بدرێت {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٢، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
::::: {{وب|Sakura emad}} دەبێت سەرتاپا نوێ بکرێتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٦:٥٣، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
== کێشەی InternetArchiveBot ==
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥٥٦٢٨٠٧}} {{Pin message|}}
{{tracked| T292102}}
سڵاو تکایە شتێک تێبینی بکەن، بۆتی [[user:InternetArchiveBot]] کێشەی بۆ ھەنێک وتار دروستکردووە و وێنەکانیان دەشێوێنێت و تاگی بەستەری مردوویان لێدەدات[https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D9%88_%D9%84%DB%8C&diff=829102&oldid=820887 <nowiki>[1]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8E%DA%95%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%D8%A6%DB%95%D9%88_%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C_%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D9%86%DB%86%D8%A8%DB%8E%DA%B5%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%88%DB%95%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%95&diff=prev&oldid=836784 <nowiki>[2]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%86%D9%88%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%95%DB%8C_%D8%A6%DB%8C%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%86%D8%B1%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C_%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86&diff=829277&oldid=820752 <nowiki>[3]</nowiki>] لەوانەشە بەردەوام بێت لە داھاتوو گەر چارەسەر نەکرێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:{{وب|Sakura emad}} ھیچ پێویست ناکات پارامەتری {{para|link}} بنووسن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٦:٣٤، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
::{{لەژێر کاردایە|ڕوونکردنەوەی زیاتر پێویستە}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئەوە جگە لەوەی دەستکاری قەبارەی [[تایبەت:Diff/826721|وێنەی وتارەکانیش]] دەکات [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٢، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::سڵاو بابەتەکە برایە Phab ([[m:User_talk:InternetArchiveBot/Archive/2021#Bot_Changes_image_parameters|مێتا ببینە]])--[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٤٣، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
::::{{وب|Sakura emad}} بژیت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:٢٩، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
== Save the Date: Coolest Tool Award 2021: this Friday, 17:00 UTC ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<languages />
Hello all,
The ceremony of the 2021 [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will take place virtually on [https://zonestamp.toolforge.org/1642179615 Friday 14 January 2022, 17:00 UTC].
This award is highlighting software tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects. The ceremony will be a nice moment to show appreciation to our tool developers and maybe discover new tools!
[[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Read more about the livestream and the discussion channels.]]
Thanks for joining! [[m:User:AKlapper (WMF)|andre]] ([[m:User talk:AKlapper (WMF)|talk]])
-08:02, 6 January 2022 (UTC)
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:SSethi (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=22528634 -->
== نایەکگرتووییی شێواز لە داڕێژەی زمانەکاندا ==
{{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٣:٢٠، ٢١ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٨٧٢٢٤٠٢}}
سڵاو،
تێبینیی ئەوەم کرد کە لە داڕێژەی زمانەکاندا (بە زمان) نایەکگرتووییەک هەیە لە شێوازەکانیاندا. بۆ نموونە:
* پارامیتەرە دراوەکە بە {{tlx|بە ئینگلیزی}} یان {{tlx|بە عەرەبی}} لار نابن و ئاسایین، بەڵام
* پارامیتەرە دراوەکە بە {{tlx|بە ئیسپانی}} لار دەبێت.
دڵنیا نیم ئەگەر کێشەکە فراوان بێت و لە داڕێژەی زۆرتردا هەبێت، تکایە لەسەری بکۆڵکنەوە و ئەگەر کرا، چارەسەریان بکەن. زۆربەی داڕێژە هاوشێوەکانیان پارێزراون و بەکارهێنەری ئاسایی مافی دەستکاریکردنی نییە. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٩:٣٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:سڵاو {{وب|ڕۆژ سەربەست}} جارێک کاک سەرچیا وتی کە لارکردنی دەق بۆ ئێمە نابێت بۆیە لەسەر قسەی ئەو، دەقەکانم لەسەر چەند داڕێژەیەک (نەک ھەمووی) کردە دەقی ئاسایی. بەس زۆر گەڕام و وتووێژەکەم نەدۆزییەوە. ڕەنگە سڕابێتەوە. بیرم نایەت. [[وتووێژی داڕێژە:بە ئینگلیزی]]م دۆزییەوە، بەڵام ئەوە وتووێژەکەی ئێمە نەبوو. وا دیارە کاک مارمزۆکیش [[وتووێژی داڕێژە:نامەی ڕوونکردنەوە#دەقی لار / قەبارە|لێرە]] ھەمان قسەی کردووە، بەس پێم وا بێت قسەی ئەو تەنیا لەسەر زمانە ڕاست بۆ چەپەکان بووە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٨:٤٤، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
::ڕاستە، منیش دەڵێم ئەوانەی کە لار ماونەتەوە ڕێکیان بکەوە، وەک {{tlx|بە ئیسپانی}}. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٨:٤٧، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
::: {{وب|ڕۆژ سەربەست}} من لە ئێستادا ڕاستی و دروستییەکەیان نازانم، بەس من لە ناوەڕۆکی وتاری ئەکتەر، گۆرانیبێژ، نووسەر و فیلمەکان بۆ ناوی فیلم، کتێب، ئەلبوومەکان و ئەو جۆرە بابەتانە دەقەکان لار دەکەمەوە. جارێ تا ئێستاش قسەیەکی پێچەوانەی قسەکانی کاک سەرچیا و مارمزۆکم نەبینیوە. دڵنیاش نیم کاک سەرچیا ئەو قسەیەی بۆ زمانە چەپ بۆ ڕاستەکانیش بووە یان بەس بۆ ڕاست بۆ چەپەکان. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٥٨، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
== پاککردنەوەی ویکیپیدیا ==
{{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە}}
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٤٦، ٢٥ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩١٢٧٢٠٠}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو،
لە لێکۆڵینەوەیەک بۆم دەرکەوت کە لەناو ٨٥٨٨٥ پەڕەی ویکیپیدیای کوردی (بە هەموو بەشەکانەوە (namespace)، داڕێژە و هتد)، ٥٨٦٨٧ دانەیان لە ناوەکانیاندا یەکێک لەم نووسانەی تێدایە: ه ك ة آ ص ض ؤ.
ڕەنگە ئەگەر نووسەی ناکوردیی زۆرتر و نیومەودای فارسییش حساب بکەین، زۆرتر بکات. زۆربەی پەڕەکانیش (لە وتارەکان) کە ئەو نووسانەیان تێدا بووە، ڕەوانەکەر بوون بۆ پەڕەیەکی دیکە کە ڕاستی کردوونەتەوە. ئەنجامەکانی لێکۆڵینەوەکەم لە [https://github.com/roj1512/kuwikibot/raw/main/shots/titles-1653675401250.json ئێرە] داناوە. من وا بیر دەکەمەوە دەبێت ئەو پەڕانە (لانی کەم وتارەکان) بسڕدرێنەوە کە ئەو نووسە نامۆیانەیان بە کوردی تێدایە و تەنیا ڕەوانەکەرن. ئەگەر یەکێک ویستی ئەو کارە بکات، دەتوانم لیستی ئەو وتارانە بنێرم کە تەنیا ڕەوانەکەرن.
سپاس. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٨:٢٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:سڵاو {{وب|ڕۆژ سەربەست}} زۆر پێم خۆشە کە ئەو باسانە دەکەیتەوە. سەرەتا پێم سەیرە کە چۆن ئەنجامەکان لای تۆ ئاوا زۆرن. بڕوانە {{کواری|٦٤٨٦٤}} کە پیتی زۆر زیاترم نووسیوە و ئەنجامەکانیش (بێجگە لە پەڕەکانی وتووێژ و بەکارھێنەر) ٢٨٬٤٧١ دانەن. تۆ بڵێی کاممان ھەڵەمان کردبێت؟ بەڵێ، ڕەوانەکەری زۆرمان ھەن کە پیتە ناستانداردەکانیان تێدایە. بەشێکیان دەگەڕێتەوە بۆ ئەو کاتەی کە ھێشتا تەختەکلیلی کوردی دروست نەکرابوو و بەشێکیشیان بۆ کێشەی ھەندێ پیتە کە تا ئێستاش ھەن. بۆ سڕینەوەی ئەو ڕەوانەکەرانەش، ڕاستییەکەی ئەو کارە زۆر ھەستیارە و دەبێت کۆمەڵگە وتووێژێکی چڕی لەسەر بکەن تا بزانین کامانە و چەندیان بسڕینەوە. یان ھەر ئەسڵەن بیانسڕینەوە یان نا؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٠٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
::ھەنێک لە ڕەوانەکەرەکان بە ئەنقەست بە ناستانداردی درووستکراون تا خوێنەران بتوانن لە گەڕانی ویکیپیدیا ئاسانتر وتارەکان بدۆزنەوە بە سڕینەوەی ئەو ڕەوانەکەرانە پێم وایە ھیچ یارمەتییەکی خوێنەران نادەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: خوێنەر واتە ئەو کەسەی کە دەخوێنێتەوە و خوێنەوارە، نەک ئەو کەسەی کە بە پیتی ناکوردی گەڕان دەکات بۆ دەقی کوردی. باوەڕیش ناکەم هیچ کەسێک کە ئەنجامی کوردیی بوێت بگەڕێت بۆ دەقێکی هاوشێوەی [[آنگون]]، تۆ بڵێیت؟ — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٧:٠٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: لە هەموو پەڕەکان گەڕاوم، تەنیا ڕەوانەکەرەکان نین ئەو ژمارەیە. هەروەها هەموو نەیسپەیسەکانیش وەک ئاماژەم پێ کردبوو. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٦:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: وا دیارە پەڕە سڕاوەکانیشی لەخۆ گرتووە، لە گەڕانەکانی ترمدا پاڵاوتنەکان دەگۆڕم. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٧:٠٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]] من نوێنەراییەتی گشت ڕەوانەکەرەکان ناکەم من وتم "ھەنێک" لە ڕەوانەکەرەکان سوود بەخشن بۆ خوێنەر و بە ئەنقەست وا درووستمان کردووە تا دۆزینەوە ئاسان بێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:::::لە ماوەی بەشداریکردنم لێرە ئەوەم بۆ ڕوون بووە کە نەک خوێنەر بەکارھێنەرە تازەکارەکانیشمان کێشەیان لەگەڵ تەختە کلیلی ستاندارد ھەبووە جا چجای ئەوەی بگات بە خوێنەر کە کاری بە ویکیپیدیا نەبێت و تەنھا بۆ خوێندنەوە ھاتبێت بۆ ئێرە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]:
:::::{{وتە|نوێنەراییەتی گشت ڕەوانەکەرەکان ناکەم}}
:::::قسەیەکی جوانە. دەتوانین لانی کەم ڕەوانەکەرە زۆر نامۆکان بسڕینەوە، وەک ئەوانەی کە نیومەودا یان «آ» و «ص» و ئەمانەیان تێدایە. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ١٨:١٤، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:::::: {{وب|Sakura emad}} نیگەران مەبە و دڵنیا بە ئێمە ناچین ھەموو ڕەوانەکەرەکان بسڕینەوە. بۆ نموونە، سەردەمی ئەوە بەسەر چووە پیتی «ك» لای ئێمە بەکاربێت. دڵنیاش بە تا ڕای زۆرینە وەرنەگرین، قەت ئەو کارە ناکەین. جارێ سەرەتای وتووێژە. {{وب|ڕۆژ سەربەست}} پێم سەیر بوو کە ئامارەکەت لە ھەموو پەڕەکانی ویکیپیدیا ئەوەندە زۆرە. وتم جا ئەوەندە ناونیشانی ناستانداردمان ھەبێت، کەواتە ڕەوانەکەرمان لە وتارەکان و بۆشاییناوەکانی تریش زیاترە. بەھەرحاڵ، جارێ چاوەڕێ دەکەین تا بزانین برادەرانی تریش چی دەڵێن ئەوسا بەپێی وتووێژ کارەکان دەکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٣٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
:::::::لەگەڵ سڕینەوەی ڕەوانەکەرەکان نیم بە هیچ جۆرێک. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٢١:٣٤، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== بەکارھێنەرانی پاسدەر: پێویستییەکی زۆرمان بە ئێوە ھەیە ==
{{Pin message|}}
<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٥٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٣٨٠٧٨٩١}}
=== ناساندن ===
سڵاو بەکارھێنەرانی ویکیپیدیا بە تایبەتی بەکارھێنەرانی خاوەن ماف، لە ئێستادا زۆرترین کارمان بەم بەکارھێنەرانەیە کە شارەزان لە مافەکە و خاوەنی مافەکەن یان ئەوانەشی خاوەنی نین، لە ئێستادا گەر سەیری [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%95_%D9%86%D9%88%DB%8E%DA%A9%D8%A7%D9%86&hidepatrolled=1 تۆمارەکان] بکەین زۆرترین پەڕە لەسەرمان کۆبۆتەوە پێویستە پێداچوونەوەی بۆ بکەین و بەتەنھاش ناتوانین ئەم کارە بکەین ھەربۆیە داوا دەکەین ئەو بەکارھێنەرانەی خاوەن مافن و توانا و کاتیان ھەیە بێنەوە ویکیپیدیا و دەست بە چالاکییەکانیان بکەنەوە، و ئەوانەشی ناتوانن چیتر مافەکە بگرنە دەست و بەڕێوەی بەرن من لێرەوە زۆر سپاسی بەشدارییەکانی پێشوویان دەکەم و بەڵام پێویستمانە ئێستا چالاک ببنەوە بەپێچەوانەوە داوا دەکەم واز لە مافەکە بێنن و بیدەین بە کەسانێک کە دەیانەوێت بەشداری پڕۆژەکە بکەن و لەگەڵمان بن لە بەرەو پێشبردنی پڕۆژەکە.
=== داواکاری ===
بەھۆی کۆبوونەوەی پەڕەیەکی زۆر لەسەرمان و نەتوانین بۆ کۆنتڕۆل کردنی گشت پەڕەکان داوای چالاکبوونەوەی بەکارھێنەرانی پێشوو دەکەم و داوا دەکەم مافەکەیان بەکاربێنن بە پێچەوانەوە سپاسی بەشدارییەکانی پێشوویان دەکەم و داوا دەکەم واز لە مافەکە بێنن بۆ بەکارھێنەری چالاکتر
پڕۆژەکە لە ئێستادا پێویستی بەوانە ھەیە کە دەیانەوێت خزمەت بکەن، و ھەرکەسێک دەیەوێت لە ئێستا و لە داھاتوو مافەکە وەرگرێت ئێمە ئاسانکاری لە وەرگرتنی دەکەین '''ئەو کەسەی داوای مافەکە دەکات''' پێشنیار دەکەم سەرەتا مافی [[ویکیپیدیا:پاسدراوی خۆگەڕ|پاسدراوی خۆگەر]] ھەبێت و [[ویکیپیدیا:پاسدەر#ڕێساکانی وەرگرتن و لێسەندنەوەی ماف|مەرجەکانی پاسدەری]] تێدا بێت، و من بەپێی توانای خۆم گشت کارئاسانییەک دەکەم بۆ ئەو بەکارھێنەرەی دەیەوێت ببێتە خاوەنی مافەکە.
=== داوای لێسەندنەوەی مافەکە ===
لەگەڵ ئەوەی مافەکە لەو بەکارھێنەرانە بسەندرێتەوە کە کار بە مافەکە ناکەن؟ ھەرخۆی ڕێسای مافەکە پشتگیری داواکارییەکە دەکات [[ویکیپیدیا:پاسدەر#لێسەندنەوە|(بینین)]] تکایە بۆ ھەر دەنگێک ڕوونکردنەوەی خۆت بدە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٦، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
:سڵاو بۆ ھەموو لایەک، پێشنیارێکی باشە. من خۆم پێشداش لە وتووێژی ویکیپرۆژەی کۆمەڵە وتارەکاندا بە کاک ئارامم ڕاگەیاند کە چیتر چالاکیم نابێت و ئێستاش تەنانەت لەبەر پڕۆژەکە ماومەوە و دەنا بەزووترین کات دەمھەوێ ویکیپیدیا بەجێبھێڵم. ئێستاش داوا دەکەم ھەر مافێکی کە پێتان وایە بۆ بەکارھێنەرێکی کەمچالاک یان ناچالاک نابێت، لێمی بستێننەوە. ھەتا ئێستاش کە مافی پاسدەر یان ھەر مافێکی ترم پێ بووە ھەموو ھەوڵیکم بۆ بەکارھێنانی داوە کە بەسوود بێت بۆ ویکیپیدیا. ھیوادارام لەمەبەدواش بەکارھێنەرانی بەئەزموونی پێشوو یان نوێیەکان ئەو مافانە بگرنە دەست و بۆ بەرەوپێشچوونی ویکیپیدیا بەکاریبێنن. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] <sub> ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])</sub> ١٣:٤٤، ٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
=== داواکارییەکە چۆن کاردەکات؟ ===
* ھەر بەکارھێنەرێکی خاوەن ماف بۆ ماوەی سێ مانگ یان زیاتر ھیچ چالاکی نەبوو یان کەمتر لە نۆ چالاکی پاسدانی ھەبوو کە ئەمەش دابەش دەبێت بۆ سێ چالاکی بەسەر ھەر مانگێک لە سێ مانگەکەدا، ئەوا مافەکەی لێ دەسەندرێتەوە دوای ئەوەی مافەکەی لێ سەندرایەوە ئاگاداری بۆ دەنێردرێت لەلایەن بەڕێوەبەری پەیوەندیدارەوە و بارودۆخەکەی بۆ ڕوون دەکرێتەوە بە شێوەیەکی پوخت.
==== {{پشتگیری}} ====
{{لەگەڵ}} -دیارە پاس نەدانی وتارەکان دەبێتە هۆی ئەوەی کە وتارەکە وەک خۆی بمێنێتەوە بەتایبەتی ئەو وتارانەی کە پەیوەندی بە ڕووداوێکی هەنووکەی هەیە من لەگەڵ ئەوەدام ئەگەر بەکارهێنەرانی خاوەن ماف بۆ ماوەیەکی زۆر ناچالاک بوون پێویست بە بوونی مافەکە ناکات کە هەیان بێت . من خۆم ئامادەم ئەگەر بەگونجاوم دەزانن،لەگەڵ ڕێزدا [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٤:٥٣، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
* {{لەگەڵ}} – لەخوارەوە ڕایەکەم نووسوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٦:٠٥، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
* {{لەگەڵ}} ئەگەر بەکارھێنەر مافەکە بەکار نەھێنێت ھیچ سوودێکی نابێت و تەنیا مەبەستی مافەکە دەشکێنێت. پێم باشە ئەوەی بەکاری نەھێنا، مافەکەی لێ بسەندرێتەوە. —[[:بەکارھێنەر:Halbast1|<span style="color: #041721; text-decoration: inherit; -moz-text-decoration-color: #041721; text-decoration-color: #041721;">'''ھەڵبەست'''</span>]] <sub>([[:لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast1|<span style="color: #A2D2FF; text-decoration: inherit; -moz-text-decoration-color: #A2D2FF; text-decoration-color: #A2D2FF;">لێدوان</span>]])</sub> ٠٩: [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] <sub> ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])</sub> ١٣:٤٤، ٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
١٧، ٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
* {{لەگەڵ}} — ھاندەرێکی باشە بۆ ئەوەی بەکارھێنەری خاوەن ماف بکەوێتە خۆی و کار بە مافەکە بکەن. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:٣٩، ٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
==== {{دژایەتی}} ====
==== {{بێلایەن}} ====
<hr>
=== لێدوان ===
{{Collapse top|لێدوانەکان (داواکارییەکە پەسەندکرا)}}
چاوەڕێی لێدوانەکانتانم {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٦، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
: {{وب|Sakura emad}} ویکیپیدیا بووەتە شوێنێک بۆ کۆکردنەوەی دەسەڵات! کە توانا یان کاتت نییە کار بە مافەکەت بکەیت، وازی لێ بێنە یان ئەسڵەن بۆچی داوای دەکەیت؟! من خۆشم کارم بە مافەکەم نەکرد، لێم بسێننەوە. من ئەوەندەی پێم کرابێت بەسەر پەڕەکاندا چوومەتەوە و باشەکانم پاس داوە. بەکارھێنەری نوێ و پەڕەی نوێش زۆرن، و من وەک خۆم ھەر ئەوەندە فریا دەکەوم. ئیتر سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٦:٠٥، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] زۆر زیاتر لە پێویستت کردووە بەڕێز ئارام ئەم چەند تۆمارە شاھێدن
::* [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/ckb.wikipedia.org/2022-05-01/2022-06-30?actions=patrol|pc-accept|pc-reject مانگی پێنج تا تەواوی شەش].
::* [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/ckb.wikipedia.org/2022-06-01/2022-07-01?actions=patrol|pc-accept|pc-reject مانگی شەش تا حەوت]
::* [https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/ckb.wikipedia.org/2022-06-01/2022-07-31?actions=patrol|pc-accept|pc-reject شەش و تەواوی مانگی حەوت].
::{{emoji|1F60A|size=28}} پێویستت بە نیشانێک ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
: {{وب|kurd2021}} ئێوە یەکێکن لە گوونجاوترین بەکارھێنەرەکانمان لە ویکیپیدیای سۆرانی لەدوای وەرگرتنی مافی [[ویکیپیدیا:پاسدراوی خۆگەڕ|پاسدراوی خۆگەر]] کە من پێشنیار دەکەم ئەو مافەت ھەبێت دوودڵ مەبە لەوەی داوای مافی [[وپ:پاسدەر|پاسدەر]] بکەیت ھەرکاتێک بتەوێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٤٢، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:: زۆر سپاس {{وب|Sakura emad}} بۆ ئەمە چی بە پێویست دەزانن، بیکەن. ڕەنگە ھەرکاتێک کاتێکی گونجاومان دەستکەوت، ئەو بەکارھێنەرانەی کە بۆ ماوەی ساڵێک ناچالاکن و خاوەنی ھەر مافێکن، سەرجەمیان لێ بسەنینەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٨:٥٩، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سوپاست دەکەم، دیارە من لە ڕاستیدا تەنها لەنەبوونی کەس ئەو داواکاریەم کرد دەنا بەش بەحاڵی خۆم بە پێویستی نازانم، لەگەڵ ئەوەش دەکرێت ئەو مافە وەربگرم ئەوەی پێم کرا ئەنجامی دەدەم. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٠:٥٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تکایە با نەیکەین بە ساڵێک ئەمە زۆر زۆرە بۆ مافی پاسدەر و وەک مافی بەڕێوەبەڕایەتیی نییە نە لەڕووی زەحمەتی بەدەست ھێنانەوە کە پێویستمان بە ڕۆژ و ھەفتە بێت تا مافەکە بدەینەوە بە کەسەکە و پێویستی بە چوونە مێتا ھەبێت، تەنھا یەک کرتە کردنە لەلایەن بەڕێوەبەرێک بۆ ئەوەی دەیەوێت دووبارە وەری بگرێتەوە و ئەرکێکی قورس نییە بۆیە، من پێم باشە مانگانە بێت ھەر پاسدەرێک زیاتر لە سێ مانگ ھیچ چالاکییەکی نەبوو مافەکەی لێ دەسەندرێتەوە بە ئاگاداری یان بێ ئاگاداری ئەوە دەکەوێتە سەر بڕیاری بەڕێوەبەر کە کام بەکارھێنەر لێرەیە و ئاگای لێمانە و ئاگاداری پێدەگات و کامە بەکارھێنەریش لەگەڵمان نییە و لە ژیانی ڕۆژانە سەرقالە و ئاگادارییەکەی پێناگات، وە نە لەڕووی کۆبونەوەی ئەرکەوە بەڕێوەبەران وەک پاسدەرانن، ئەرکی پاسدەران زیاترە و وتار درووستکردن ڕۆژانەیە و کە پێویستە لەسەر پاسدەر بەپێی پێویست پێداچوونەوەیان بۆ بکات [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٠، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
::::'''پێشنیار دەکەم بەم شێوەیە بێت:'''
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]
::::* ھەر بەکارھێنەرێکی خاوەن ماف بۆ ماوەی سێ مانگ یان زیاتر ھیچ چالاکی نەبوو یان کەمتر لە نۆ چالاکی پاسدانی ھەبوو کە ئەمەش دابەش دەبێت بۆ سێ چالاکی بەسەر ھەر مانگێک لە سێ مانگەکەدا، ئەوا مافەکەی لێ دەسەندرێتەوە دوای ئەوەی مافەکەی لێ سەندرایەوە ئاگاداری بۆ دەنێردرێت لەلایەن بەڕێوەبەری پەیوەندیدارەوە و بارودۆخەکەی بۆ ڕوون دەکرێتەوە بە شێوەیەکی پوخت.
::::سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٦، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: {{وب|Sakura emad}} مادام ڕوونکردنەوەکەت جوان بوو، با وا بێ کە وتت. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٠:٥٣، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
::::::{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
{{Collapse bottom|}}
'''ئەو بەکارھێنەرانەی لەژێر کاریگەری داواکارییەکە دەبن'''
: {{وب|Amine yousefi}}
: {{وب|Halbast1}}
: {{وب|Épine}}
'''ئەو بەکارھێنەرانەی پێویستە ئاگاداربن'''
: {{وب|Ahrir}}
سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
* {{لێدوان}} سڵاوتان لێبێت! ئەوەی ڕاستی بێت من ماوەیەکی زۆرە لە ویکیپیدیا دابڕاوم، بەڵام خۆشحاڵم کە ڕایبگەیەنم کە بڕیارم داوە بگەڕێمەوە و چەنێک پێم بکرێت پەڕە نوێیەکان پاس ئەدەم. ماندوو نەبن! —[[:بەکارھێنەر:Halbast1|<span style="color: #041721; text-decoration: inherit; -moz-text-decoration-color: #041721; text-decoration-color: #041721;">'''ھەڵبەست'''</span>]] <sub>([[:لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast1|<span style="color: #A2D2FF; text-decoration: inherit; -moz-text-decoration-color: #A2D2FF; text-decoration-color: #A2D2FF;">لێدوان</span>]])</sub> ٠٩:١٧، ٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
*:@[[بەکارھێنەر:Halbast1|Halbast1]] سپاس کاریگەریەکە لەسەر بەڕێزتان نەما بەڵام ئەوکاتە بەتەواوی ھەڵدەوەشێتەوە کە سێ چالاکی تەکنیکی تۆمار بکەن لەم مانگە و شەش دانەی تر لە دوو مانگەکەی تر سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٥٠، ٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
== گۆڕینی قەدبڕی (پ) ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٤٣، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٩٢٦١٨٠٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
=== داواکاری ===
بە پێویستی دەزانم لەجیاتی کورتکردنەوەی پۆل کە خۆی سێ پیتە و کورتە، پەڕگە شیاوترە و ئەو کورت بکەینەوە و قەدبڕی (پ) ڕەوانە بکەین بۆ پەڕگە و لەگەڵ ئەو بەستەرانەشی کە پۆلن و کەوتوونەتە ژێر قەدبڕی (پ) بیانگوازینەوە بۆ پۆل خۆی، و ئیتر کە نووسین پ:نموونە دەمان گوازێتەوە بۆ پەڕگە:نموونە لەجیاتی پۆل:نموونە.
=== قەدبڕ چییە؟===
سڵاو بەکارھێنەرە چالاکەکان بە پێویستم زانی کێشەیەک بخەمە ڕوو کە لە ویکیپیدیای سۆرانی دەمێکە ھەیە، قەدبڕی (پ) کە کورتکراوەی <code>پۆل</code> بۆ نموونە لەجیاتی بنووسیت [[:پۆل:زیندووان]]، [[:پ:زیندووان]] یەکسەر دەتگوزاێتەوە سەر ھەمان شوێن ئەوەی ھەڵەیە لێرە کاتی خۆی ئەم قەدبڕەیان بۆ کورتکردنەوە بەکارھێناوە کە شتێکی زۆر درێژی پێ کورت بکەینەوە بۆ نموونە لەجیاتی بنووسین [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] دەنووسین [[وپ:سەلماندنیبوون]] دەتگوازێتەوە سەر ھەمان بابەت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣٠، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
=== بانگھێشتنامە ===
@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]], @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]], @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]], @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]], @[[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]], @[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]، @[[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]]، @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]، @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]، @[[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]]، @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]، @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ، @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]، @[[بەکارھێنەر:Ferhad Mamosk|Ferhad Mamosk]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣٠، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Mamozk|Mamozk]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣١، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Nskoalj|<bdi>Nskoalj</bdi>]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣٢، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
=== {{پشتگیری}} ===
<!--- {{لەگەڵ}} + ھۆکارەکەت بنووسە --->
* {{لەگەڵ}} <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٥:٤٨، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} دەستان خۆشبێت، بەڕاستی شتێکی زۆر باشە، بۆ ویکیپیدیا.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#123524">'''<span style="font-size:14px">گێژەڵووک</span>'''</span>]] <sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|'''<span style="color:#990000">وتووێژ🪐</span>''']]</sup> ١٧:٥٤، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٥٦، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ١٧:٥٨، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ١٨:١٠، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} پێموایە بۆ پەڕگە باشتر بێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢٠:١٦، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} و بڕوانە لێدوانەکەشم لە بەشی لێدوان. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٣٤، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
*{{لەگەڵ}} کارێکی باش دەکەیت.[[User:Ferhad Mamosk|<font color="#4e1b65" face="comic sans ms"><strong>مامۆزک</strong></font><font color="#00008C" face="Papyrus"> </font>]]<sup>[[User talk:Ferhad Mamosk|<font COLOR="#14710f"><strong>وتووێژ</strong></font>]]</sup> ١٥:١٣، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ١٦:٣٧، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
=== {{دژایەتی}} ===
<!--- {{دژ}} + ھۆکارەکەت بنووسە --->
* {{دژ}} هەردووک وشەکە کورتن. پۆلیش زیاتر بەکاردێت. لەبەر ئەوە پێم باشترە وا بمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٦:٥٦، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
* {{دژ}} لەگەڵ سەرچیام. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠١، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
=== لێدوان ===
سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٣٠، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] ئێمە دەزانین ھەردوو وشەکە کورتن بەڵام کاتی خۆی قەدبڕتان درووست کردووە بۆ پۆل کە زۆر کورتە شیاوترە بۆ پەڕگە بەکاربھێنرێت، پێویستە لەسەر ڕابردوو نەڕۆین و زانستنامەکە پەرە پێبدەین ئەمەش یەکێکە لەوانەی پێویستە بکرێت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٣٣، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:: {{وب|Sakura emad}} ڕاستییەکەی من لەگەڵ تۆم، بەڵام بە پێویستتری دەزانم کە داواکارییە بچووکەکانمان بخەینە پاڵ چەند داواکارییەک و کەمێک زۆر ببن ئینجا بە یەک جار پێشکەشیان بکەین. بۆ نموونە چ کێشەیەکی تری قەدبڕەکانمان ھەن؟ تا فابریکەیتر بە داواکاریی بچووک بچووکی ئێمە پڕ نەبێتەوە و ھەمیش خۆمان ئاسانتر داواکانمان بدۆزینەوە. وا بزانم ئەوکاتە تۆ لێرە نەبوویت کە داوام کرد بە یەک جار کۆمەڵێک وشەی سێحری بکەینەوە کوردی، بەڵام ئیشەکە گەرموگوڕ نەبوو و بێجگە لە وشەی {{کۆد|#REDIRECT}} کە کرایە {{کۆد|#ڕەوانەکەر}}، ئەوانی تر نەکران. [[ویکیپیدیا:دیوەخان_(پێشنیارەکان)/ئەرشیڤی_٣#وشە_سێحرییەکان| لێرە]] بڕوانە داواکەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٣١، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لەگەڵ داواکەی بیروبۆچونەکەی بەرێزتم، بەڵام گەر سەیری بکەی جگە لە ڕەوانەکەر ھیچ یەکێکی تر نەکراوە بە کوردی؟ و کاتێکی باشی دەوێت تا ھەمووی بکرێتەوە کوردی، جگە لەوەش ئایا داواکارییەکە کۆمەک نابێت بەسەر یەک گەر ھەمووی بەسەر یەک کۆ بکەینەوە؟ چونکە جگە لەو دوو داواکارییەی کە ئێستا ھەیە، بەپێی ئەو وتووێژەی لەگەڵ بەڕێزت و @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] کردوومە بەم زوانە داوای ھەردوو مافی Template editor و Extended confirmed دەکرێت بۆ ئەوەی لە ویکیی سۆرانی زیاد بکرێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٣٠، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::: {{وب|Sakura emad}} لە مەبەستەکەم تێنەگەیشتی. مەبەستم ڕێک ئەو وشە سێحرییانە نەبوو؛ تەنیا نموونەیەکم بۆت هێنایەوە. وتم بگەڕێ و بزانە چ کێشەیەکی تری قەدبڕمان ھەیە و ھەمووی بکە یەک داواکاری. بۆ ئەو دوو مافەش، بە ڕای من جارێ پێویستمان نین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٥٠، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] بۆچی پێت وایە نابێت ھیچیان کورت بکرێنەوە؟ کە لە ئێستادا دانەیەکیان ھەر کورتکراونەتەوە، لە داواکارییەکەت تێنەگەیشتم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::{{وب|Sakura emad}} چۆن ھەر دووکیان، سەرتاکەیان بە «پ»یە پێموایە پێویست نییە کورت بکرێنەوە. بەڵام ئەگەر دەتوانن تەواوی ئەوانەی لەجیاتی پۆل بە پ نووسراون بکەنەوە پۆل و ئەوانەی بە پەڕگەش نووسراون بکەنە پ ئەو کات بۆچوونەکەم دەگۆڕم. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]]: ئێمەش ھەر ئاوا دەکەین بە شێوەیەکی تەکنیکی کە قەدبڕی پ دەگۆڕین بۆ پەڕگە، ھەموو ئەو بەستەرانەی تایبەتن بە پۆل و لەژێر قەدبڕی "پ" دان دەیگۆڕین و دەیگوازینەوە بۆ <code>پۆل</code> خۆی، خەمخۆرییەکەت درووستە و ئێمەش بیرمان لێی کردۆتەوە بیکەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٢٨، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::زۆر باشە بەڕێز {{وب|Sakura emad}} بۆچوونی خۆم گۆڕی، سپاس. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::{{وب|Sakura emad}} پێم وا بوو دەبێ لە ئینکیوبەیتر داوا بکەین، بەڵام چووم کۆدەکانی خۆمانم پشکنی و ئەسڵەن کورتکراوەیان تێدا نەبوو! دوای گەڕانێک، بۆم دەرکەوت ئەو کورتکراوانە ئامڕازی [[ویکیپیدیا:گەڕانی کورتکراوەکان]] بووە نەک لە پشتەوە تۆمار کرابێتن :/ خۆشم ھاوردەم کردووە، بەڵام لەبیرم نەمابوو. سەیرێکی بکەن و بزانن ھیچ کێشەیەکی تر ھەیە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٨:٣٥، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەم داواکارییە لە جێبەجێبوون دایە بەپێی داواکاری کۆمەڵگا و ڕوونیش نییە بۆچی بەڕێزت دژایەتی دەکەیت جگە لە داواکەی بەڕێز سەرچیا کە داواکاری بەڕێزیان بە شێوەیەکی تەکنیکی وەڵام دراوەتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::: {{وب|Sakura emad}} ڕاستە ئەو ئامرازە دەستی ھەیە لەم ئیشە، بەڵام لە دۆخی سەلامەتیشدا «پ» ھەر ڕەوانەت دەکات بۆ «پۆل». ھەر دەبێ لە پشتەوە شتێک بکرێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٢٨، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::::مەبەستتان چییە لە پشتەوە؟ ئایا ئامرازکە ھۆکاری ئەوە نییە کە "پ" ڕەوانەمان دەکات بۆ پۆل؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٤٤، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ـ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٤٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::::::: {{وب|Sakura emad}} نەخێر، لە دۆخی سەلامەتدا ئەو ئامڕازە ناچالاکە، بەڵام ھەر ڕەوانەمان دەکات بۆ پۆل. لێرەدا یان دەبێت لە (سیستمی) پشتەوە یان دێڕێک لە جاڤاسکریپت بێت ئەو کارە بکات. ئممم... جارێ مێشکم ماندووە، بەڵام دەمبووسێکم لەم بەشە دا. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٤٣، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
{{سھ}}
{{وب|Sakura emad}} ھممم... دۆزیمەوە! لە پشتەوەیە، بەڵام کۆمەڵگە دڵنیان لەم گۆڕانکارییە گەر بیکەین؟ وا دیارە دوو دەنگی دژ ھەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:١٥، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] دەنگی بەڕێز ئازا ھیچ ڕوونکردنەوەیەکی لەگەڵ نییە بیرمان نەچێت [[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا دیموکراسی نییە]]، و پشت دەبەستێت بە دەنگی بەرێز سەرچیا کە من ماوەیەکی باشە وەڵامم داوەتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٢٩، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:: ڕاستە دیموکراسی نییە، و عادەتەن دەنگی دژ ھۆکاری دەبێ و دەبێ حیسابی بۆ بکرێت تا لە یەکتری تێ بگەین. ئەوەشمان لەبیر بێت لە ویکیفەرھەنگ توانای بارکردن چالاک ناکەین. من خۆشم ئێستا کەمێک دوودڵم لەسەر ئەمە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢١:٢٣، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.
'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١١، ٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 -->
== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==
''(Apologies for posting in English)''
Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.
As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].
After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.
The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.
If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].
Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ١٥:٠٦، ٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Sannita (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.
'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٤، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 -->
== Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition ==
Dear Wikipedia community,
(''Please help translate to your language'')
We invite your community to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025.
Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years.
More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors!
We now invite your community to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may:
*Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles.
*Host edit-a-thons focused on improving visual content.
*Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia.
These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia.
Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025 edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis.
The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia.
We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]].
With kind regards,
[[User:Reading Beans]]
On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٢١:٥٣، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:T Cells@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Village_pump&oldid=28751075 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.
'''Updates for editors'''
* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].
'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٣، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٥، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]
'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٧، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].
'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٧، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.
'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data".
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠١، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 -->
== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==
''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''
Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.
The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]
These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.
Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.
Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].
Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٤٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.
'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٨، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢٢، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٣:٣٦، ٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٥، ١١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٣٣، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.
'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٨، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.
'''Meetings and events'''
* Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:
** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٥، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303]
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]
'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services.
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].
'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]].
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]
'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٧، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 -->
== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==
<div lang="en" dir="ltr">
{{int:Hello}} Wikimedians,
Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.
The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.
[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.
Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.
We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.
If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.
Thank you!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> ٠٢:٠٨، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&oldid=29358561 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:١٩، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor.
'''Updates for editors'''
* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]
'''Updates for technical contributors'''
* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]
'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 -->
== دانان و لابردنی چەند تاگێک بە شێوەیەکی خۆگەڕ ==
سڵاو لە {{وب|Hivja|Pirehelokan|Tessla|Zemen|Épine|مامۆستا|هیوا}} (کە لە دوایین باس لێدوانتان دابوو) و ئەوانیش تریش، ماوەی دوو ساڵە سکریپتێکی نیوەچڵم بۆ بە خۆگەڕکردنی دانان و لابردنی چەند تاگێک (ئەوەندەی ڕێی تێ دەچێ) لەسەر وتارەکان ھەبوو، بەڵام شکور ئەم مانگەی دوایی ئیشەکانیم تەواو کرد و ئێستا ئامادەیە. لەم کاتەدا سکریپتەکە پشتگیری لە زیادکردنی و لابردنی حەوت تاگ دەکات کە ئەمانەن:
* {{دا|بێسەرچاوە}}
* {{دا|ژکزی بێسەرچاوە}}
* {{دا|یەک سەرچاوە}}
* {{دا|ژکزی یەک سەرچاوە}}
* {{دا|بنبەست}}
* {{دا|ھەتیو}}
* {{دا|بێپۆل}}
ڕەنگە بتوانین لە داھاتوو تاگی زیاتریشی بۆ زیاد بکەین. ئەگەر ڕازین، لەم یەک دوو ڕۆژە زیادی دەکەم و لەمەودوا پێویست ناکات وزە و کات و بیری خۆتان بە زیادکردن و لابردنی ئەو تاگانەی کە سکریپتەکە پشتگیرییان لێ دەکات بە فیڕۆ بدەن و ئەو بەکارھێنەرانەشی کە تاگەکان بەبێ چارەسەرکردنی کێشەکان لادەبەن، بۆتەکە دووبارە زیادیان دەکاتەوە تا کێشەکەی چارە دەکرێت، و کە چارەسەر کرا، بۆتەکە خۆی تاگەکە لادەبات. سکریپتەکە بۆ ھەموو زمانێکی ویکیپیدیا کار دەکات. لەگەڵ ئەوەی ئیشێکی زۆر وردم لەسەری کردووە و زۆر ئاقڵانە دەستکاریی تاگەکان دەکات، بەڵام ڕەنگە منیش حسابی ھەموو شتێکم نەکردبێت و پێویست بێت ئێوە لەو ھەڵانەی کە دەیانکات، ئاگادارمان بکەنەوە تا چاکیان بکەین. چی دەڵێن؟ بە شتێکی باشی دەزانن بیخەینە گەڕ؟ سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:٣٢، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:{{لەگەڵ}}، من پێم باشە هەبێ. دەستخۆش! ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">♬</span>]]</sub> ١٢:٢٩، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:{{لەگەڵ}}: هەر بژییی :) دڵنیام کەڵکی باشی لێ وەردەگیرێ. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:١٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:{{لەگەڵ}} شتێکی باشە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ٢١:٠٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::{{کرا}} سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:٢٠، ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::: ھەر بۆ مێژوو خۆشە ئەم ئامارە دانێم. سکریپتەکە لەسەر تەواوی وتارەکان بەڕێوە چوو و وا بزانم لە مێژووی بۆتەکەم ئەمە گەورەترین ڕێژەی دەستکاری بوو کردبێتی، کە بە نزیکەی حەفتەیەک و بەبێ ھیچ کێشەیەکیش بەڕێوە چوو.
{{Ltr}}
{{قت|
<pre>
79174 read operations
56579 write operations
Execution time: 6 days, 13 hours, 17 minutes, 22 seconds
Read operation time: 7.1 seconds
Write operation time: 10.0 seconds
Script terminated successfully.
</pre>
}}
{{Ltr/end}}
::: لەمەودوا ڕۆژانە لە کاتێکی دیاریکراو (ڕەنگە سەعات ١١:٠٠ی شەو دانێم) ئەم سکریپتە کاری خۆی دەکات. سپاسی دووبارە! سپاس بۆ {{وب|مامۆستا}} کە ئاگام لێ بوو کێشەی چەند تاگێکی چارە کرد و تاگەکانی لابرد. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:٥١، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]
'''Updates for technical contributors'''
* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٧، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]
'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٠، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]
'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٣٥، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٢٣، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]
'''Updates for technical contributors'''
* Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٥٤، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.
'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٢، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]
'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠٠، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W52"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٤٢، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٢٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤١، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٨، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠١، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].
We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community.
=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].
'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.
Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.
Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|لێدوان]])</bdi> ١١:١٥، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johannes Richter (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٩، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٧:٠٩، ٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ZI Jony@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== دانانی سەرچاوە ==
سڵاو و ڕێز،
{{وب|Aram}} کاتێک سەرچاوە دادەنێم گۆڕانەکان پاشکەوت ناکرێ و وتارەکە سەیڤ نابێ. ئێوەش ئەو کێشەیەتان هەیە؟ لەسەر براوزەری جیاواز و ئینتەرنێتی جیاواز تاقیم کردەوە. ئایا بەشێکە لە کێشەیەکی گشتی یان مەسەلەکە لای منەوەیە؟ سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٥٩، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:سڵاو لە ئێوەش @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]ی ئازیز، وەڵا چیتان لێ بشارینەوە! نەک ھەر ئەو کێشەی تۆ باست کرد، بەڵکوو نزیکەی ساڵێکە کێشەی بۆ گرێدانی پەڕەکان بە زمانەکانی تریشەوە دروست کردبوو. کێشەکە ئامڕازی [[وپ:توینکڵ]] دروستی کردبوو، خوا بیباتەوە /Ꙫ\ زۆر زۆر کۆنە ھی نزیکەی پێنج بۆ شەش ساڵ پێشی ئێستایە و زۆر کۆن بووە. کە میدیاویکی و شتەکانی تر تازە دەکرێنەوە، کەس نییە ئەو وەشانەی توینکڵ نوێ بکاتەوە کە ئێمە کەڵکمان لێی وەرگرتووە و ئیتر بۆ خۆی لەگەڵ کۆد و ئامڕازە نوێیەکان هەڵناکات. یەک دوو جار بە گەشەپێدەرەکانم وت، بەس کەس خۆی تێ نەگەیاند. بە ھەر حاڵ، دەبێت ئێستا چاک بووبێت. دەتوانیت سەیرێکی بکەیتەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:٣٤، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
::{{وب|Aram}}، سپاس بۆ وڵامەکەت. بەڵێ ئەم جارە ئیشی کرد. بەڵام شتێکی سەیری تر کە ڕووی دا ئەوە بوو، ویستم سەرچاوە بە [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] بدەم، هۆشدارێک گوتی rudaw.net بلۆک کراوە. بۆچی ڕووداومان خستووەتە لیستی سەرچاوەی بلۆککراوەوە؟ سپاس[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢١:١٦، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] دەی شکور لەوەش نەجات بوو و سپاسیش بۆ پشتڕاستکردنەوەکەت. بۆ مەسەلەکەی ڕووداو، بڕوانە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#rudaw.net|ئێرە]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٢:٠٩، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٨، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:١٩، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Survey (proposed direction for Wishlist) ==
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}.
You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
</bdi>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:기나ㅏㄴ@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&oldid=30604233 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٧، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
gkjsdffuv67t99iqfk5fh94exsd5wac
ناحیەی گەڵاڵە
0
19022
1593530
1590500
2026-06-23T21:55:34Z
MFTG
21816
/* top */
1593530
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی گەڵاڵە
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٩٠
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی گەڵاڵە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء کلالة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Galala Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* ناوی شارۆچکەی گەڵاڵە، کە دەکەوێتە باڵەکایەتی و سەر بە [[قەزای چۆمان]]ە، لە ڕووی زمانەوانی و مێژووییەوە چەند بۆچوون و گێڕانەوەیەکی جیاوازی لەسەرە کە بەم شێوەیەی خوارەوە کورت دەکرێنەوە:
* گۆڕانی وشەی "گەورە" یان "گەورەڵا": یەکێک لە بەھێزترین و بەربڵاوترین بۆچوونەکان ئەوەیە کە ناوی "گەڵاڵە" لە وشەی (گەورە) یان (گەورەڵا)وە ھاتووە. لە کۆندا ئەم شوێنە وەک ناوەندێکی گەورە، ئاوەدان و سەرەکیی ناوچەی باڵەکایەتی سەیر کراوە. بە تێپەڕبوونی کات و بەھۆی تایبەتمەندیی شێوەزاری ناوچەکەوە، پیتی (ر) گۆڕاوە بۆ (ڵ) و وشەکە لە "گەورەڵا"وە بووە بە "گەڵاڵە"، کە وەک سیفەتێک بۆ گەورەیی و گرنگیی شوێنەکە بەکار ھاتووە.
* پەیوەندی بە ڕووەک و دارستانەوە (گەڵا): بۆچوونێکی تر ھەیە کە ناوەکە بەستراوەتەوە بە سروشتی ناوچەکەوە. بەھۆی ئەوەی گەڵاڵە ناوچەیەکی شاخاوی، تێر [[ئاو]] و سەوزە، و لە کۆندا [[دارستان]] و باخی چڕی لێ بووە، دەگوترێت ناوەکە لە وشەی ([[گەڵا]])ی [[دار]] تاشراوە، بە واتای شوێنێکی پڕ لە گەڵا و دار و درەخت.
* ناوی ھۆز یان بنەماڵە: لە ھەندێک سەرچاوەی مێژووییدا ھاتووە کە "گەڵاڵە" یان "گەڵاڵی" ناوی ھۆزێکی کۆنی کوردی بووە (کە لە چەند ناوچەیەکی تری کوردستانیش وەک کەرکووک و لای مەھاباد ناویان ھەیە). پێدەچێت لە سەردەمێکی مێژووییدا لقی ئەم ھۆزە لەم ناوچەیە نیشتەجێ بووبن و ناوچەکە بە ناوی ئەوانەوە ناسرابێت.
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی گەڵاڵە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی سمێلان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی قەسرێ]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی وەرتێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079214#map=11/36.7271/44.8352</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (١٥٩٤) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]](ناوەند)
* [[ڕەشەکەڵ]]
* [[پاشکۆز]]
* [[ناوکێلەکان]]
* [[ئۆمەراوە]]
* [[ڕەزان مەلا براییم]]
* [[کانی سماق]]
* [[کانی زیل]]
* [[دارسلام]]
* [[گوێزان، چۆمان|گوێزان]]
* [[بێرەش]]
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
ho9pcitk4wssfk30zg38ahixd88eyut
1593535
1593530
2026-06-23T21:58:33Z
MFTG
21816
/* top */
1593535
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی گەڵاڵە
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٩٠
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی گەڵاڵە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة کلالة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Galala Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* ناوی شارۆچکەی گەڵاڵە، کە دەکەوێتە باڵەکایەتی و سەر بە [[قەزای چۆمان]]ە، لە ڕووی زمانەوانی و مێژووییەوە چەند بۆچوون و گێڕانەوەیەکی جیاوازی لەسەرە کە بەم شێوەیەی خوارەوە کورت دەکرێنەوە:
* گۆڕانی وشەی "گەورە" یان "گەورەڵا": یەکێک لە بەھێزترین و بەربڵاوترین بۆچوونەکان ئەوەیە کە ناوی "گەڵاڵە" لە وشەی (گەورە) یان (گەورەڵا)وە ھاتووە. لە کۆندا ئەم شوێنە وەک ناوەندێکی گەورە، ئاوەدان و سەرەکیی ناوچەی باڵەکایەتی سەیر کراوە. بە تێپەڕبوونی کات و بەھۆی تایبەتمەندیی شێوەزاری ناوچەکەوە، پیتی (ر) گۆڕاوە بۆ (ڵ) و وشەکە لە "گەورەڵا"وە بووە بە "گەڵاڵە"، کە وەک سیفەتێک بۆ گەورەیی و گرنگیی شوێنەکە بەکار ھاتووە.
* پەیوەندی بە ڕووەک و دارستانەوە (گەڵا): بۆچوونێکی تر ھەیە کە ناوەکە بەستراوەتەوە بە سروشتی ناوچەکەوە. بەھۆی ئەوەی گەڵاڵە ناوچەیەکی شاخاوی، تێر [[ئاو]] و سەوزە، و لە کۆندا [[دارستان]] و باخی چڕی لێ بووە، دەگوترێت ناوەکە لە وشەی ([[گەڵا]])ی [[دار]] تاشراوە، بە واتای شوێنێکی پڕ لە گەڵا و دار و درەخت.
* ناوی ھۆز یان بنەماڵە: لە ھەندێک سەرچاوەی مێژووییدا ھاتووە کە "گەڵاڵە" یان "گەڵاڵی" ناوی ھۆزێکی کۆنی کوردی بووە (کە لە چەند ناوچەیەکی تری کوردستانیش وەک کەرکووک و لای مەھاباد ناویان ھەیە). پێدەچێت لە سەردەمێکی مێژووییدا لقی ئەم ھۆزە لەم ناوچەیە نیشتەجێ بووبن و ناوچەکە بە ناوی ئەوانەوە ناسرابێت.
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی گەڵاڵە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی سمێلان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی قەسرێ]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی وەرتێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079214#map=11/36.7271/44.8352</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (١٥٩٤) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]](ناوەند)
* [[ڕەشەکەڵ]]
* [[پاشکۆز]]
* [[ناوکێلەکان]]
* [[ئۆمەراوە]]
* [[ڕەزان مەلا براییم]]
* [[کانی سماق]]
* [[کانی زیل]]
* [[دارسلام]]
* [[گوێزان، چۆمان|گوێزان]]
* [[بێرەش]]
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
9y5fj86wyz8mijna7618vytaoqurkvb
جوندیان
0
19032
1593548
1563348
2026-06-23T22:09:33Z
MFTG
21816
/* top */
1593548
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = جوندیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جندیان}}<br>{{lang-en| Jundian}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62625| 44.57106}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی جوندیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62625| 44.57106 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''جوندیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
ھاوینەھەواری جوندیان ، ١١٢ کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]]ەوە دوورە ، دەکەوێتە قەراغی شاری [[سۆران (شار)|سۆران]]ەوە لە بەشی باشووری شارەکەوە ، کە کانیاوێکی سازگاری ئەم ناوچەیەیە لە دامێنی [[چیای ھەندرێن]]. جوندیان بەم کانییە سەرنجراکێشە ناوبانگی دەرکردووە، کە لە قووڵایی ئەم ئەشکەوتەوە دێتە دەرێ و ئاوێکی سازگاری سارد و سروشتێکی جوانی بەم ناوچەیە داوە . جوندیان لەلایەن حکومەتی ھەرێم جوانکاری بۆ کراوە و تەواوی ئەم ھاوینە ھەوارە بە دار و درەخت داپۆشراوە، چەندان کافتریا و گازینۆ و چێشتخانەی گەشتیاری و میللی تێدایە، ساڵانە گەشتیاران بە شێوەیەکی بەرفراوان لە شارەکانی ھەرێم و خواروو و ناوەراستی [[عێراق]]ەوە رووی تێدەکەن.
== ناو ==
ناوی جوندیان لە (گوندی دیانان)ەوە ھاتووە، سەردەمانێک پەیڕەوانی ئایینی مەسیحی لەم ناوچەیەدا ڕێژەیان زۆر بووە، بۆیە جوندیان ناوی (گوندی دیانان)ی پێوەماوە.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق|ئاو}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
[[پۆل:تاڤگەکانی عێراق]]
7r2v9j0598is1npdo4qp4epvrw3djlx
وەرتێ
0
19204
1593563
1590668
2026-06-23T22:16:44Z
MFTG
21816
/* top */
1593563
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = وەرتێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ورتی }}<br>{{lang-en| Warte }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|36.50111| 44.75473 }}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''شارەدێی وەرتێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.50111| 44.75473 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = [[۲٠٠٨]]
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک = شۆڕش حەسەن حەمەد
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٠٫٥
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٨٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ۱۱۹۷<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان = وەرتێی
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''وەرتێ''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای ڕەواندز]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. وەرتێ ناوەندی [[ناحیەی وەرتێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ڕووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتووان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
شارەدێی وەرتێ لە شارۆچکەی [[ڕەواندز]] (٣٦)کم دوورە، و دووری لە شاری [[ھەولێر]] (١٥٢) کیلۆ مەتر دەبێت. لە شاری [[سۆران (شار)|سۆران]]ەوە (٤٠)کم، لە شارۆچکەی [[چۆمان]]ەوە (٣٥)کم، لە شاری [[ڕانیە]]وە (٣٠)کم دەبێت.<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref>
دەکەوێتە ناوچەیەکی شاخاوی دڵڕفێن، چەند چیایەکی بەرز دەوری وەرتێی داوە لەبەناوبانگترین ئەو چیایانەی دەوریان داوە (چیای کارۆخ) و (چیای دزیلە)، (دڕەبی) و (چیای ھەڵەموندە). بەناوبانگترین ڕووبارەکانیش (سەرچاوەی ئاوی کاولان، دەشوان، ڕووباری وەرتێ). خەڵکی وەرتێ لە کۆندا گەرمیان و کوێستانیان کردووە لەزستاندا لەناو وەرتێ و لە ھاویندا بۆ کوێستانی مەکێ. لە کوێستانی مەکێ ھەندێکیان سەرقاڵی ئاژەڵداری و ھەندێکی تریان سەرقاڵی کشتوکاڵکردن بوون.
== ناو ==
سەبارەت بە ڕەگ و ڕیشەی ناوی وەرتێ چەندین بۆچوونی جیاواز ھەیە:
* بۆچوونی جوگرافی و زمانی (وەر + تێ): ئەم بۆچوونە زیاتر لەگەڵ سروشتی شاخاویی ناوچەکەدا دەگونجێت و پشت بە دوو بڕگەی زمانی دەبەستێت:
** وەر: لە [[زمانی کوردی]]دا (بەتایبەت لە ناوچە شاخاوییەکان و شێوەزاری سۆرانی و گۆراندا) بە واتای بەر، قەدپاڵ، یان لایەک لە شاخ دێت (بۆ نموونە: کێو-وەر، یان وەرگەڕان).
** تێ: کورتکراوەی وشەی "تێدا" یان ئاماژەیە بۆ کەوتنە نێوان. لەوانەیە دێ بووبێت، وەردێ، بەڵام بەھۆی سوانەوە بووبێتە وەرتێ.
** واتای گشتی: بەم پێیە، وەرتێ واتە "ئەو دێ یان نشینگەیەی کە کەوتووەتە بەر یان قەدپاڵی شاخەکە"، یان ئەو شوێنەی کە لە بناری چیاکاندایە، لەبەرئەوەی وەرتێ ڕێک لە نێوان [[چیا]] بەرزەکانی وەک حەسەن بەگ، کارۆخ و دێلدا ھەڵکەوتووە.
* بۆچوونی مێژوویی (ھۆزی وەرتی / بەردی وەرتێ): ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە لە کۆندا ئەم ناوچەیە مەڵبەندی نیشتەجێبوونی لقێک یان ھۆزێکی بچووکی ناوچەکە بووە کە بە "وەرتی" ناسراون، یان ناوی کەسایەتییەکی دێرین بووە کە یەکەمجار ئاوەدانییەکەی دروستکردووە.
* بۆچوونی ئاژەڵداری و سروشتی (وەرێنتێ): بۆچوونێکی تر کە لە لایەن بەساڵاچووانی ناوچەکەوە دەگێڕدرێتەوە دەڵێت وشەکە لە "وەرین" یان "وەران"ەوە ھاتووە، کە ئاماژەیە بۆ کاتی وەرینی گەڵای دارستانە چڕەکانی ناوچەکە لە [[پاییز]]دا، یان شوێنێک کە بەھۆی سەرما و باوە لەوەڕی ئاژەڵ تێیدا دەکەوێتە بەر زریان.
* ھەندێکیان پێیان وایە کە دوو برا ھاتوون بۆ ناوچەکە برایەک بانگی براکەی تری دەکات )وەرتە(سەیرکە چەند جوانە، کە بەواتای وەرە تۆ سەیرکە ناوچەکە چۆن ڕازاوەتەوە بە گوڵ ودار.
* ھەندێکی تر پێیان وایە ناوی وەرتێ لە (دوو والی) ھاتووە، کە لە دوو بڕگە پێک دێت (دوو+والی) کە بەواتای گەرمیان و کوێستان دێت، چونکە دانیشتوانی وەرتێ لە وەرزی ھاوین دا کوێستانیان کردووە و چوون بۆ ناوچەکە فێنکەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== جوگرافیا ==
== مێژوو ==
== گەشتوگوزار ==
ناحیەی وەرتێ شوێنێکی تا بڵێی دڵگیرە چیاو دۆڵ و ئاوەکانی وەرتێ ناوچەکەیان بەتەواوی کردۆتە ناوچەیەکی دڵڕفێن بۆیەش خەڵکی لەھەموو شوێنێکەوە بەمەبەستی گەشت و سەیران ڕووی تێدەکەن. لە گرنگترین شوێنە گەشتیاریەکانیش (کوێستانی مەکێ، ڕووباری وەرتێ، گەڵی سولێ ، سەیرانگای زێوەیی وەرتێ)
== کشتوکاڵ و ئاژەڵداری ==
لە کۆندا بەشێکی خەڵکی وەرتێ سەرقاڵی کشتوکاڵ بوون بەتایبەت (توتن) کە توانیویانە بەھۆیەوە بژێوی ژیانی خۆیانی پێدابین بکەن وە بەژەکەی تریشیان سەرقاڵی ئاژەڵداری بوون بەتایبەت (بزن و مانگا) بەڵام لە ئێستادا لایەنی ئاژەڵداری بەڕێژەیەکی زۆر پاشەکشەی کردووە.
== دانیشتووان ==
تاکو ئێستا سەرژمێریەکی دروست نەکراوە بەڵام بەنزیکەی زیاتر لە ٥٠٠ ماڵ دەبێت.
== قوتابخانە ==
لە وەرتێ سێ قوتابخانەی بنەڕەتی و قوتابخانەیەکی ئامادەیی بونیان ھەیە.
== مزگەوتەکان ==
لە ناحیەی وەرتێ 6 مزگەوتی لێیە ئەمە جگەلەوەی لەکوێستانی مەکێش مزگەوتێکی تری لێیە.
== سەرنج ==
چەند سەرنجێک لەسەر ناوی وەرتێ و کوێستانی مەکێ هەیە
وەرتێ لە زمانی عەرەبی و لە وشەی (ورطه) وەرگیرابێ کە کە بە مانای شوێنێک دێ بە شاخ دەورە درابێ.
سەبارەت بە کوێستانی مەکێ دەگێڕنەوە پاشایەک هەبووە هاتۆتە ئەو ناوچەیە لە کاتەشدا شاری مەککەی پیرۆز یەکێک بووە لە شارە هەرە دڵگیرەکان پاشاکەش گوتویەتی دەبێ شوێنێک دروست بکەم لەوێ خۆشتربێت بۆیە هەڵساوە بە دروستکردنی کوێستانی مەکێ.
== سەرچاوەکان ==
{{قەزای ڕەواندز}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
5n8lv0wzc0fubjfu2r73lcdkhzcm0mk
بووکی دەریا
0
21344
1593630
1574523
2026-06-24T05:35:11Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593630
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Stranded jellyfish - geograph.org.uk - 6286168.jpg|وێنۆک|دەرکەوتنی لالەی دەریا لە نزیک کەناراوەکان]]'''لالەی دەریا''' یان '''جەلی ماسی''' (بە ئینگلیزی jellyfish-fish jellies) زیاتر لە ٥٠٠ ملیۆن ساڵە بونیان هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Five jaw-dropping facts about jellyfish|ناونیشان=https://www.oneearth.org/five-jaw-dropping-facts-about-jellyfish/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=One Earth|زمان=en}}</ref> لە دایناسۆرەکان کۆنترن،لە سەرانسەری جیهاندا لە تەنکاوەکانی کەنار دەریاوە تا قوڵایی زەریاکان و لە ئاوی سوێر و سازگاریشدا دەژین هەروەها کۆنترین گیانداری فرەئەندامن، ناوی جەلی ماسی لە ساڵی '''١٧٩٦'''ـەوە بەکار دەهێنرێت بەڵام سەرەڕای ناوەکەیان لە ڕاستیدا '''ماسی نین''' ئەوان بێبڕبڕەکانن واتە بڕبڕەی پشتیان نییە. پۆلێنکراوە لە پۆلی ''نایدەریا'' بە مانای ''دەزووی پێوەدان'' دێت، لالەی دەریا '''(٪٩٥-٩٨)'''ی لەشی لە ئاو پێکدێت هەروەها دڵ، ئێسک، خوێن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is a jellyfish?|ناونیشان=https://www.nhm.ac.uk/discover/what-is-a-jellyfish.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.nhm.ac.uk|زمان=en}}</ref>سییەکان و ناوەندی مێشکییان نییە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=nervous system in jellyfish - گهڕانی Google |ناونیشان=https://www.google.com/search?q=nervous%20system%20in%20jellyfish&source=sh/x/gs/m2/5 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.google.com}}</ref>لە جیاتی مێشک کۆمەڵێک دەماری هەیە کە پێی دەوترێت '''تۆڕی دەماری''' یان '''ئەڵقەی دەماری''' ئەم تۆڕە دەمارییە یارمەتییان دەدات بۆ دۆزینەوەی گۆڕانکاری لەو ژینگەیەی تێیدا دەژین لەوانە پلەی گەرمی، هێزی کێشکردن، سوێری ئاو، چڕبوونەوەی ئۆکسجین، لەرینەوە و تەوژم، ئەم دەمارانە وا دادەنرێت کە ڕێکخەری سەرەکی کردارەکانی جەلی ماسین، هەروەها کۆمەڵێک کۆتایی دەماری هەیە کە پێی دەوترێت '''ڕۆپالیا''' دیارترین پێکهاتەی هەستی لالەی دەریایە دەمارەخانە و خانەی کێشکردن و خانەی وەرگری ڕووناکی تێدایە و پێکهاتەی تایبەت بۆ هەستکردن بە ڕووناکی (خاڵی چاو) و جوڵە یان ئاراستە بە گوێرەی هێزی کێشکردن لەخۆدەگرێت.
چاوی لالەی دەریا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UCL |سەردێڕ=Question of the Week: Why do box jellyfish have eyes? {{!}} UCL Researchers in Museums |ناونیشان=https://blogs.ucl.ac.uk/researchers-in-museums/2018/05/10/question-of-the-week-why-do-box-jellyfish-have-eyes/#:~:text=And%20not%20just%20one%20or,obstacles,%20and%20responding%20to%20light |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=blogs.ucl.ac.uk |زمان=en-US}}</ref>دەکەونە ڕۆپالیاوە لە دەوری خوارەوەی زەنگەکەی، بەگشتی چوار جۆری جیاواز چاویان هەیە هەر جۆرێک بۆ مەبەستێک بەکاردێت، دوو جۆری چاو توانای دروستکردنی وێنەیان هەیە لە کاتێکدا دوو جۆرەکەی تر یارمەتیدەرن لە مەلەکردن و خۆلادان لە بەربەستەکان و وەڵامدانەوەی ڕووناکی. سەرەتایترین کۆمەڵە تەنها ئاستی ڕووناکی دەدۆزێتەوە، بەڵام کۆمەڵێکی تری چاو ئاڵۆزترن کە دەتوانن ڕەنگ و قەبارەی تەنەکانیش ببینن. [[پەڕگە:Cubozoa sistema visuale nella Tripedalia cystophora.png|وێنۆک|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=ourworldunderthewaves |یەکەم=Author |ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Box Jellyfish- For your eyes only |ناونیشان=https://ourworldunderthewaves.com/2017/10/31/first-blog-post/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Our world under the waves |زمان=en}}</ref>چاوەکانی سندوقی جەلی ماسی]]هەندێکیان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=6 things you may not know about jellyfish |ناونیشان=https://www.pbs.org/newshour/science/6-things-may-not-know-jellyfish |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=PBS News |زمان=en-us}}</ref> بە سادەی خاڵی چاویان هەیە کە تەنیا ڕووناکی دەدۆزێتەوە، بەڵام هەندێکی تر لەوانە جەلی ماسی سندوق سیستەمێکی بینایی ئاڵۆزتریان هەیە کە پڕە لە هاوێنە، تۆڕی چاو و کۆرنیا، دەتوانن وێنەی لێڵ ببینن، چاوە ئاڵۆزەکان نەک تەنها ئامرازێکن بۆ گەڕان بە ژینگەی خۆیاندا بەڵکو لە هەندێک حاڵەتدا ڕێگە بە لالەی دەریا دەدەن هێزی کێشکردن بدۆزنەوە.
لالەی دەریا بەپێی جۆرەکەیان ڕەنگیشیان جیاوازە کە بێ ڕەنگ و شەفافن یان دەتوانن ڕەنگی خۆیان بگۆڕن باوترین ڕەنگیانی زەرد، مۆر، پەمەی، شینە.
قەبارەی بەگشتی زەنگەکە لەوانەیە کەمتر لە ئینجێک یان زیاتر لە پێیەک درێژ بێت تیرەی هەندێک جۆریان دەگاتە حەوت پێ، درێژی قۆچەکانی بەپێی جۆرەکەی جیاوازە هەندێک جەلی ماسی درێژی قۆچەکانی زیاتر لە ١٠٠ پێ دەبێت.
ئەو جەلی ماسیانەی وەک سەری دەرزی بچوکن تەنها دەتوانن پلانکتۆن بخۆن کە بوونەوەری بچووک و سەرئاو کەوتوون، جەلی ماسی گەورەتر سەرچاوەی خۆراکی گەورەتری وەک ماسی و ڕۆبیان و قرژاڵ ڕاو دەکات.
[[پەڕگە:False twins -jellyfishes ( -cc ) (3969242721).jpg|وێنۆک|درەوشانەوەى لە تاریکیدا]]نزیکەی <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Did you know some jellyfish glow?|ناونیشان=https://www.curioustem.org/stem-articles/did-you-know-some-jellyfish-glow?format=amp|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.curioustem.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250126053655/https://www.curioustem.org/stem-articles/did-you-know-some-jellyfish-glow?format=amp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>'''(٪٥٠)ی''' لالەی دەریا دەتوانن ڕووناکی بەرهەم بهێنن کە لە تاریکیدا دەدرەوشێنەوە ئەم توانا سەرسوڕهێنەرە پێی دەوترێت “بریقەدار” یان “درەوشانەوەی زیندەوەری” لالەی دەریا بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ بەرگری کردن لە ئاژەڵە دڕندەکان بەکاری دەهێنێت بۆ نموونە بۆ ترساندنی ئاژەڵە دڕندەکان و پێدانی کات بۆ هەڵاتن. ئەو ڕووناکییەی زیندەوەران دەتوانن بەرهەمی بهێنن بەهۆی کارلێکێکی کیمیاییەوە دروست دەبێت بۆ ئەوەی ئەم کاردانەوەیە ڕووبدات دەبێت هەڵگری گەردیلەیەک بن کە پێی دەوترێت '''لوسیفرین''' لەگەڵ یەکێک لەو دوو ئەنزیمە '''لوسیفیراز''' و '''فۆتۆپرۆتینی.'''
کاتێک لوسیفرین بە شێوەیەکی کیمیایی لەگەڵ ئۆکسجین کارلێک دەکات وزە لە شێوەی ڕووناکی دەردەدات، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bioluminescence: light in the dark|ناونیشان=https://www.nhm.ac.uk/discover/what-is-bioluminescence.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.nhm.ac.uk|زمان=en}}</ref>باوترین ڕووناکی بەرهەم هێنان لە زەریادا سەوز و شینە چونکە ئەم درێژی شەپۆلانە زیاتر بەناو ئاودا دەڕۆن، هەندێک ماسی دەتوانن رووناکی سور دروست بکەن.
== پێکهاتەی لەشی ==
جەستەی هاوسەنگی نیوەتیرەیی هەیە، واتە ئەندامەکانی جەستە لە خاڵێکی ناوەڕاستەوە درێژ دەبنەوە، ئەگەر لالەی دەریا بکەیت بە نیوە لەهەر خاڵێکدا هەمیشە نیوەی یەکسان بەدەست دەهێنیت'''.'''
'''ناو و فرمانەکانیان:'''
'''زەنگ-bell:''' بەشی سەرەوەی لەشی لەشێوەی زەنگی شێوە چەتردایە زەنگەکە دەتوانێت جوڵە دابین بکات لە ئاوی کراوەدا، لالەی دەریای پێگەیشتوو جەستەیەکی خڕ یان چوارگۆشەی هەیە کە قۆچەکانی پێوەدەلکێن.
سەرەوەی زەنگە شێوە چەترەکەی پێی دەوترێت '''ئێکسەمبرێلا'''، ژێر ڕووی زەنگەکەشی بە '''سەبەمبرێلا''' ناونراوە.
'''لاپت'''-Lappet: لێواری زەنگەکە زۆرجار دابەش دەبێت بۆ لۆبی بازنەیی پێی دەوترێت لاپت کە ڕێگە بە زەنگەکە دەدات بچەمێتەوە'''.'''[[پەڕگە:Cross section Olindias formosa en.svg|وێنۆک]]
'''چینی دەرەوە'''، ڕووی پێست-epidermis: ئەو شانە تەنکەیە کە چینی دەرەوەی ڕووی جەستە پێکدەهێنێت، ئەرکی سەرەکی پاراستنی ئەندامەکانی ناوەوەیە، ئۆکسجین هەڵدەمژێت و لە ڕێگەی بڵاوبوونەوەوە دووەم ئۆکسیدی کاربۆن دەردەکەن.
'''چینی ناوەڕاست'''-mesoglea: ماددەیەکی جەلاتینی ئەستور و لاستیکییە پێکهاتوە لە ئاو لەگەڵ پرۆتینی ڕیشاڵی و کۆلاجین، وەک ئێسکە پەیکەرێکی ناوەکی خزمەت دەکات و پاڵپشتی جەستە دەکات، تایبەتمەندی لاستیکی یارمەتیدەرە بۆ گەڕاندنەوەی شێوەی جەستە پاش ئەوەی گرژبوونی ماسولکەکان ڕوودەدات.
'''چینی ناوەوە'''، گەدە و پێست-gastrodermis: پەردەی ناوپۆشی کۆئەندامی خۆراکی بێبڕبڕەکانە وەک پەردەی ناوپۆشی بۆشایی گەدە خزمەت دەکات بەشداری لە هەرس کردن و هەڵمژین دەکات، یارمەتی ئاڵوگۆڕی گازەکان دەدات.
'''کەلێنی گەدە'''-gastric cavity: وەک گەدە و ڕیخۆڵە کاردەکات، شوێنی سەرەکی هەرسکردنی خۆراک و هەڵمژینی خۆراکەکانە، ئەو خۆراکانەی دەچنە ناو گەدە بەهۆی ئەنزیمەکانی هەرسەوە کە لەلایەن خانەکانی ناوەوەی لەشەوە بەرهەم دەهێنرێت تێکدەشکێن، لالەی دەریا سیستمێکی هەرسکردنی تەواوی هەیە.
'''ئەندامی زاوزێ'''-Gonad: دەکەوێتە تەنیشت گەدە، ڕژێنی زاوزێیە کە سپێرم لە نێرە و هێلکە لە مێینەدا بەرهەم دەهێنێت، هێلکەکان وسپێرمەکان بەناو گەدەدا دەڕۆن و دەچنە دەرەوە.
'''جۆگەی نیوەتیرەیی'''-radial canal: ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پاراستنی سەرئاو کەوتن و ئاسانکردنی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Radial canals - (General Biology I) - Vocab, Definition, Explanations {{!}} Fiveable |ناونیشان=https://library.fiveable.me/key-terms/college-bio/radial-canals |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=library.fiveable.me}}</ref> جوڵە.
'''دەم'''-Mouth: لە ناوەڕاستی لەشیدا کونێک هەیە لە ڕێگەیەوە خواردن دەخوات و پیسایی دەردەدا، واتە وەکو کۆم و دەمیش کاردەکات.
'''مانوبریەم'''-Manubrium: پێکهاتەیەکی ناوەندی جەستەی لالەی دەریایە شێوە قەدی و لولەی درێژی هەڵواسراوە لە ناوەڕاستەوە بەرەو خوارەوەی زەنگەکە بە کەلێنی گەدەوە دەبەسترێتەوە، لە خوارەوەی کۆتاییەکەیدا کۆم/دەم لەخۆدەگرێت و بە زەنگەکەوە دەیبەستێتەوە.
'''جۆگەی بازنەیی'''-Circular canal: کیسەکان یان جۆگەکان ڕێگە دەدەن خۆراک لە کەلێنی گەدەدا لە دەوری زەنگەکە بۆ قۆچەکان و بۆباڵەکانی دەمی دابەش بکرێت.
'''ڤێلێریەم'''-'''ڤیلم''': پەردەیەکی شانەی تەنکە لە دەوری پەراوێزی زەنگەکە، لە '''کۆمەڵەی هایدرۆزۆوا''' پێی دەوترێت ڤیلم، لە '''کۆمەڵەی کوبۆزۆوا''' پێی دەوترێت ڤێلێریەم، بە گشتی یارمەتی جوڵە و سوڕانەوەی لالەی دەریا دەدات.
کاتێک لالەی دەریا لە کاتی مەلەکردندا گرژ دەبێت پاڵنەری زیاتر دروست دەبێت چونکە ڤێلێریەم کونی خوارەوەی زەنگەکە تەسک دەکاتەوە، هەروەها ڤێلێریەم لە جەلی ماسی سندوقیدا بۆ سێ شێوەی جیاواز دەگۆڕێت لەکاتی گرژبوون و مەلەکردندا.
ڤیلم لە هایدرۆزۆنەکاندا یارمەتی جوڵە دەدات بە گرژبوون و شل کردنەوەی ڕیشاڵی ماسولکەکان، بەشداری لە خواردن پێدان دەکات وەک ڕەفەیەکی ماسولکە کار دەکات کە درێژ دەبێتەوە بۆ ناو کەلێنی زەنگەکە یارمەتیدەر دەبێت لەڕاکێشانی نێچیرەکان و پاڵپێوەنانی بەرەو دەم هەروەها ئەرکی پاراستنی سوڕانەوەی ئاوە لە ناو کەلێنی لەشدا بە گرژبوونی یارمەتی سوڕانەوەی ئاو دەدات و دڵنیایی دەدات لە لێشاوی بەردەوامی ئۆکسجین و خۆراک و لابردنی پاشماوەکان.
'''قۆچەکان'''-Tentacles: لە بەشی خوارەوەی لەشی لالەی دەریا قۆچ هەیە، هەشت هێشووی قۆچی کە هەر هێشوویەک لەوانەیە زیاتر لە ١٥٠ قۆچی هەبێت وەک بەرگری و چەکێکی بەهێز بۆ گرتنی نێچیر کاردەکەن.
لە ناوەوەی قۆچەکاندا هەزاران خانەی پێوەدان هەن بە '''نایدسایت''' ناسراون هەر یەکێکیان پێکهاتەیەکی تایبەتی تێدایە پێی دەوترێت کیسەی نێمەتسست <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Spencer |یەکەم=Erin |ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=How Do Jellyfish Sting? |ناونیشان=https://oceanconservancy.org/blog/2021/04/26/nematocysts/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Ocean Conservancy |زمان=en}}</ref>کە بەمانای '''“کیسەی دەزوو”''' دێت نزیکەی ٣٠ جۆری جیاوازن هەروەها بە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=nematocysts other name - گهڕانی Google |ناونیشان=https://www.google.com/search?q=nematocysts%20other%20name&source=sh/x/gs/m2/5 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.google.com}}</ref>کەپسولەکانی پێوەدان ناسراون کە وەسفی پێکهاتەکەی دەکات: بڕبڕەی تیژ بە لوولەیەکی درێژەوە بەستراوەتەوە لە کیسەیەکدا لەسەر ڕووی ئاژەڵەکە هەڵگیراوە خانەی بچوکی پێوەدانن لە چەقۆی بچوک دەچن، چەکێکی خانەیی بەرچاون بۆ ڕاوکردن و بەرگری و هەندێ جار بۆ جوڵە بەکاردەهێنرێن.
کیسەکان لە کەپسولێکی پەستانی پێک هاتوون کە دەزووێکی پێچراوەی وەک چەقۆ لەخۆ دەگرێت، کاتێک لالەی دەریا بە ئاماژەی کیمیایی یان میکانیکی هاندەدرێت واتە کاتێک هەست بە تێکچونێکی جەستەیی یان کیمیایی دەکات پێکهاتەیەکی وەک سەرپۆش لەسەر ڕووی کەپسولەکە دەردەکەوێت کەپسولەکە بە تەقینەوە دەردەچێت و دەزووی پێچراوە دەردەهێنێت کە ئامانجەکە کون دەکات پاشان ژەهرەکە بەناو دەزووەکەدا تێدەپەڕێت و شانەکانی قوربانی ئیفلیج دەکات بە خێرایی درێژ دەبێتەوە بە سوڕانەوەی ناوەوە بۆ دەرەوە لە پرۆسەیەک کە پێی دەوترێت هەڵگەڕانەوە دواتر دەزووەکە لە کیسەکە جیادەبێتەوە، دەزووی هەندێک لە کیسەکانی نێمەتسست نێچیری بچووک دەگرن بە پێچانەوەیان.
[[پەڕگە:Nematocyst-discharge process.png|وێنۆک|هەنگاوەکانی دەرچوونی کیسەکانی نێمەتسست]]
دەرچوونی کیسی نێمەتسست <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Beckmann|یەکەم=Anna|دوایین٢=Özbek|یەکەم٢=Suat|ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=The nematocyst: a molecular map of the cnidarian stinging organelle|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22689365/#:~:text=During%20the%20discharge%20of%20nematocysts,potentially%20harmful%20also%20for%20humans.|journal=The International Journal of Developmental Biology|بەرگ=٥٦|issue=6-8|پەڕەکان=٥٧٧–٥٨٢|doi=10.1387/ijdb.113472ab|issn=1696-3547|pmid=٢٢٦٨٩٣٦٥}}</ref>بە یەکێک لە خێراترین پرۆسەکانی زیندەوەرزانی و میکانیکی سروشت ناسراوە کە لە ماوەی '''٣ میللی چرکەدا''' ڕوودەدات.
ژەهری لالەی دەریا پێکهاتووە لە پۆرینەکانی پرۆتینی بەهێز (ژەهری پەردەی خانە)، پێپتیدەکانی ژەهراوی دەمار، چەوری چالاک و گەردیلە بچووکەکانی تر، هەموو ژەهرەکانی جەلی ماسی “'''پۆرین”'''ی تێدایە (<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Porins - MeSH - NCBI |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/?term=%22Porins%22%5BMeSH+Terms%5D |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>پۆرینەکان گەردیلەی پرۆتینن کە لە بنەڕەتدا لە پەردەی دەرەوەی بەکتریای گرام نێگەتیڤ دۆزراونەتەوە) هێرش دەکاتە سەر خانەکانی ئەو کەسەی پێوەی دەدات، بەگوێرەی بڕ و ڕێژەی پۆرینەکان پێوەدانەکان دەبنە هۆی سوربوونەوە و هەڵئاوسان و نیشانەی جیاواز هەروەها <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=olivia.congdon@science.org.au |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=All about jellyfish stings |ناونیشان=https://www.science.org.au/curious/people-medicine/all-about-jellyfish-stings |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Curious |زمان=en}}</ref>ژەهری لالەی دەریا کاریگەری لەسەر سیستەمە جۆراوجۆرەکانی جەستە هەیە وەک دڵ و کۆئەندامی هەناسەدان و لە هەندێک حاڵەتدا لەوانەیە ببێتە هۆی مردن.
'''•'''زۆربەی جۆرەکانی لالەی دەریا قۆچیان هەیە، بەڵام هەموویان کیسەی دەزووی بەهێزیان نییە.
'''قۆچەکانی پەراوێز'''-margin tentacles: قۆچەکانی پەراوێز تەنها بەشێکن لە پرۆسەی گرتنی خۆراک و ڕاوکردن، دەکەونە بەشی خوارەوەی زەنگەکە، کورتن لە نزیکەوە فراوانن لە تیغ دەچن بە شێوەیەکی بنەڕەتی بەرەو لوتکەی دوور تەسک دەبنەوە، هەندێک جار لەسەر ڕووی ژێرەوە هەن.
'''قۆڵی دەمی'''-Oral arm: هەندێک لالەی دەریا بەشێکیان هەیە پێی دەوترێت قۆڵی دەمی ئەم پاشکۆ درێژانە نێچیری گیراو دەگوازنەوە بۆ دەم، دەکەونە ناوەڕاستی بەشی خوارەوە و دەوروبەری دەم/کۆم و ژمارەیان نزیکەی چوار دانەیە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=Species in the Spotlight: Jellyfish|ناونیشان=https://divebuddies4life.com/species-in-the-spotlight/jellyfish/#:~:text=Jellyfish%20are%20passive%20animals%20do,and%20tentacles%20that%20can%20sting|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Dive Buddies 4 Life|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119180148/https://divebuddies4life.com/species-in-the-spotlight//jellyfish/#:~:text=Jellyfish%20are%20passive%20animals%20do,and%20tentacles%20that%20can%20sting|url-status=dead}}</ref>کیسەی دەزووی تێدایە بەمەش توانای پێوەدانیان هەیە، لە هەندێک جۆری لالەی دەریای زەبەلاحدا ئەم قۆڵی دەمیانە گەورەن لەوانەیە تا ٤٠ مەتر درێژببنەوە.
'''•'''هەندێک جار جیاوازی کردن لە نێوان قۆڵی دەمی و قۆچەکان قورسە زۆربەی خەڵکی پێیان وایە لەیەک دەچن، گەورەترین جیاوازی نێوانیان ئەوەیە کە قۆڵەکانی دەمی دەوری دەم/کۆمی لالەی دەریا دەدەن لە کاتێکدا قۆچەکان باریکترن و بەشی دەرەوەی دەوروبەری زەنگەکە پێکدەهێنن و بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ ڕاوکردن بەکاردێن.
== سوڕی ژیانی ==
'''لالەی دەریا بەوە ناسراوە سوڕی ژیانی ئاڵۆزە'''
بەدرێژای سوڕی ژیانیان دوو شێوەی جیاوازی جەستە وەردەگرن: '''مێدیوسا''' و '''پۆلیپ'''، مێدیوسا (بەپیتاندنی هێلکەکان) سپێرم و هێلکە بەرهەم دەهێنێنن بۆ زاوزێ، پۆلیپ (بە لەبەرگرتنەوەی خۆیان) بە ناڕەگەزخوازی زاوزێ دەکەن، لالەی دەریا زۆر باشن لە دیاریکردنی هەلومەرجی گونجاو بۆ زاوزێ.[[پەڕگە:Reproductive cycle of jellyfish.jpg|وێنۆک]]'''قۆناغی یەکەم-هێلکە و سپێرم:''' مێدیوسای پێگەشتوو مێیە و نێرە بە کۆمەڵی گەورە کۆدەبنەوە بۆ جوتبوون <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Willingham |یەکەم=Brent |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=10 Things You Didn't Know About Jellyfish - Custom Printed Dive Logs {{!}} Branded Diving Logs |ناونیشان=https://www.divelogz.com/10-things-you-didnt-know-about-jellyfish/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Custom Printed Dive Logs {{!}} Branded Diving Logs |زمان=en-US}}</ref>ڕۆژانە دەتوانن نزیکەی ٤٥٠٠٠ هێلکە دابنێن.
کرداری پیتاندن بە دەرەکی یان ناوەکی ڕوودەدات:
'''•'''پیتاندی ناوەکی: لە هەندێک جۆرە وەکو لالەی دەریای مانگ مێیە سپێرم لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگرێت هێلکەکانی لە ناوەوە دەپیتێن، هەروەها جۆری <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=2015-08|سەردێڕ=Stinging cells help jellyfish to mate|ناونیشان=https://www.nature.com/articles/524390c|journal=Nature|زمان=en|بەرگ=٥٢٤|issue=7566|پەڕەکان=٣٩٠–٣٩٠|doi=10.1038/524390c|issn=1476-4687}}</ref>سندوقی لالەی دەریاش مێیە هێلکەکانی لەناو دەمی داناوە، نێرەکە مێینەکە نزیک دەکاتەوە بە قۆچەکانی پاشان سپێرمەکانی دەگوازێتەوە بۆ گەدەی مێیە، سپێرمەکە بە ئەندامی زاوزێی مێینەوە دەلکێنرێت و خانەکانی سپێرم بەشێکی هەرس دەکرێن و ناوکەکانیان دەردەچن دواتر لە لایەن ئەندامی زاوزێی مێینەوە وەردەگیرێن کرداری پیتاندن ڕودەدات، هێلکە پیتێنراوەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://study.com/academy/lesson/moon-jellyfish-habitat-reproduction.html#:~:text=Jellyfish%20typically%20release%20sperm%20and,her%20eggs%20are%20fertilized%20internally. |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=study.com}}</ref> لە قۆڵی دەمی مێینەدا گەشە دەکەن و دەپارێزرێن تاکو ئامادە دەبن بۆ قۆناغی داهاتوو.
'''•'''پیتاندی دەرەکی: زۆربەی جەلی ماسی ڕاستەوخۆ سپێرم یان هێلکەکان دەخەنە ناو ئاوەوە جێدەهێڵرێن بۆ ئەوەی بە ئازادی لە تەوژمی زەریاکاندا بسوڕێنەوە بۆ ماوەی چەند خولەکێک بۆ چەند کاتژمێرێک لەناو ئاودا دەڕۆن تا دەتوانن بپیتێن.
'''قۆناغی دووەم-کرمۆکەی پلانولا:''' ئەم هێلکە پیتێنراوانە گەشە دەکەن و دەبنە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The life cycle of a jellyfish: Spawning, cloning and immortality |ناونیشان=https://www.aquarium.co.za/news/the-life-cycle-of-a-jellyfish |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Two Oceans Aquarium |زمان=en}}</ref>سپۆرێکی پلانکتۆنی پێی دەوترێت کرمۆکەی پلانولا کە دەتوانێت بە ئازادی مەلە بکات لە کرمێکی تەخت دەچێت بە مووی بچوک داپۆشراوە لە ڕێگەیانەوە دەتوانێت مەلە بکات، پلانولا بەردەوامە لەگەشەکردن و کاتێک گەورە بوو هەوڵ دەدات ڕووکەشێکی ڕەقی گونجاو بدۆزێتەوە تا پێوەی بنوسێت وەکو سەدەف یان بەرد لە هەندێک حاڵەتدا لەوانەیە خۆیان بە ئاژەڵەکانی ترەوە ببەستنەوە بەتایبەتی جەستەی جەلی ماسی پێگەیشتوو.
'''قۆناغی سێیەم-پۆلیپ:''' کاتێک شوێنێکی گونجاوی دۆزیەوە پلانولا دەگۆڕێت بۆ پۆلیپ (ناسراوە بە سیفیستۆما)، ئاژەڵێکی قەدی بچوکە پێکهاتەیەکی لولەکی هەیە سەرێکی لەسەر زەوی جێگیرە و لە بەشی سەرەوەشی دەمی و قۆچەکانی دەوروبەری هەن، لەم <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Jellyfish Life Cycle: Introduction, Life Cycle, FAQs |ناونیشان=https://byjus.com/biology/jellyfish-life-cycle/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=BYJUS |زمان=en}}</ref>قۆناغەدا سیستمێکی هەرسکردنی تەواو گەشەسەندوی هەیە و قۆچەکانی دەتوانێت نێچیر بگرێت زۆربەی کاتەکانی بەخواردن بەسەردەبات، کاتێک بارودۆخەکە خراپ بێت بۆنمونە پلەی گەرمی بەرز یان خواردنی کەم، سیفیستۆما بچوک دەبێتەوە بۆ کیسەیەکی شێوە گومەز ئەم کیسانە زۆر بەهێزن، لەوانەیە قۆناغی پۆلیپ لە ڕۆژێکەوە بۆ ساڵێک یان دەیان ساڵ بخایەنێت تاوەکو بارودۆخی وەک پلەی گەرمی و خۆراک باشتر دەبێت، کاتێک ژینگە دووبارە گونجاو بوو کیسەکە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شێوەی پۆلیپی خۆی و بەردەوام بێت لە گەشەکردن.
'''•'''لە کاتێکدا لە قۆناغی سیفیستۆمادایە، لەوانەیە پۆلیپ بە ناڕەگەزخوازی زاوزێ بکات بە لەبەرگرتنەوەی خۆی، درێژ دەبێتەوە و چەند پارچەیەک پێکدەهێنێت کە لە کۆتاییدا گەشە دەکەن و ئاژەڵی سەربەخۆ یان پۆلیپی زیاتر دروست دەکەن.
'''قۆناغی چوارەم-سترۆبایلا:''' لە ژینگەی گونجاودا کاتێک ئاو گەرم دەبێت پۆلیپەکان دەست دەکەن بە گەشەکردن و قۆچەکانی نامێنێت پێی دەوترێت خونچەی پۆلیپ پاشان دابەش دەبێت بۆ پارچەی وەک پلێت کە لەسەر یەک ڕیزکراون دەبێتە سترۆبایلا.
'''قۆناغی شەشەم-ئێفیرا:''' لە پڕۆسەیەکدا پێی دەوترێت سترۆبیلەیشن پارچەیەک لە سترۆبایلا جیادەبێتەوە و دەبێتە ئێفیرا زیندەوەرێکی ئازادە بە مێدیوسای پێنەگەشتوو ناسراوە، پانییەکەی لە چەند ملیمەترێک زیاتر نییە بەڵام کاتێک مەلە دەکات خۆراک دەخوات و گەشەدەکات لەگەڵ گەورەبوونی ئێفیرا بە خێرایی دەست دەکەن بە خواردنی پلانکتۆنەکانی تر و بەردەوام دەبن لە گەشەکردن زەنگەکەی شێوەی تایبەتی وەردەگرێت و قۆچەکان و قۆڵی دەمی گەشە دەکەن بۆ شێوە تایبەتەکانی ڕەگەزەکەی، لە کۆتاییدا ئەم شێوە پێگەیشتووانە پێیان دەوترێت مێدیوسا.
قۆناغی لالەی دەریای پێگەیشتوو واتە مێدیوسا ئەو قۆناغەیە کە زۆربەی خەڵک پێی دەڵێن “لالەی دەریا” لەگەڵ ئەوەشدا ئەمە تەنها بەشێکی زۆر بچوکی سوڕی ژیانی لالەی دەریایە.
== جۆرەکانی ==
'''زانایان ٢٠٠٠ جۆریان لە سەرانسەری جیهاندا دەستنیشان کردووە و لەو باوەڕەدان کە بەلایەنی کەمەوە ١٠٠٠ جۆری تر هێشتا نەدۆزراونەتەوە.'''
[[پەڕگە:Lion's mane jellyfish in Gullmarn fjord at Sämstad 3.jpg|وێنۆک|جەلی ماسی شێر]]
'''١-جەلی ماسی شێر-'''lion's mane jellyfish: گەورەترین و درێژترین جۆری جەلی ماسییە، گەورەترین نمونەی ناسراو درێژی ١٢٠ پێ (٣٦.٥مەترە) لە سەرەوە تا خوارەوەی قۆچەکانی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Lion's Mane Jellyfish |ناونیشان=https://oceana.ca/en/marine-life/lions-mane-jellyfish/#:~:text=Lion%E2%80%99s%20mane%20jellyfish%20are%20the,up%20to%2033%20metres%20long |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Oceana Canada |زمان=en-US}}</ref>کە نزیکەی ٢٣ پێ درێژترە لە درێژترین نەهەنگی شین، بەمەش '''درێژترین ئاژەڵە''' کە تا ئێستا تۆمارکراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Freaky Facts About the Lion's Mane Jellyfish |ناونیشان=https://www.thoughtco.com/lions-mane-jellyfish-2291828 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ThoughtCo |زمان=en}}</ref>جەلی ماسی شێر لە ناوچە ساردەکان دەژی لە باکوری ئۆقیانوسی ئارام هەروەها لە جەمسەری باکور، زەریای ئەتڵەسی و کەناراوەکانی ئەوروپا، پلانکتۆن و ماسی و توێکڵی بچوک و تەنانەت جەلی ماسی تر دەخوات، چاوی نییە بۆیە پشت بە خانەکانی دەمار دەبەستێت بۆ هەستکردن و کاردانەوەی بەرامبەر مەترسی، پێوەدانی لەوانەیە ئازاربەخش بێت بەڵام بە دەگمەن کوشندەیە.[[پەڕگە:Moon Jelly (14962781613).jpg|وێنۆک|'''جەلی ماسی مانگ''']]'''٢-جەلی ماسی مانگ'''-Moon jelly: بەربڵاوترین و باوترین جۆرە کە واناونراوە بەهۆی شێوەکەیەوە بە ئاسانی دەناسرێتەوە زەنگێکی شەفافی هەیە گرنگترین بەشی جەلی مانگ پێکهاتەی شێوە ناڵی ئەسپە لە ناوەڕاستی زەنگەکەیدایە '''ئەندامەکانی زاوزێن''' ڕەنگییان پەمەیی یان پرتەقاڵییە هەروەها قۆچەکانی کورتن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ecology |یەکەم=Journal of Animal |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=How and what do jellyfish see? |ناونیشان=https://animalecologyinfocus.com/2021/12/08/how-and-what-do-jellyfish-see/#:~:text=As%20an%20example,%20the%20moon,24%20eyes%20(Fig%201) |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Animal Ecology in Focus |زمان=en}}</ref>جەلی ماسی مانگ ٨ رۆپالیای هەیە کە هەریەکەیان دوو چاوی سادەی هەیە، مەترسییەکی کەمی لەسەر مۆرڤ هەیە پێوەدانیان ئەوەندە بەهێز نییە کە بتوانێت پێستی مرۆڤ ببڕێت بۆیە دەستیان لێدەدرێت و سەلامەتن بەڵام ژەهریان هەیە وە توانای پێوەدانیشیان هەیە، کاتێک خۆراک سنوردار و کەم بێت لالەی دەریای مانگ دەتوانێ بچوک ببێتەوە بۆ دەیەکی قەبارەکەی بۆ پاشەکەوت کردنی وزە، ناوی زانستی '''''ئۆرێلیا ئۆریتا''''' یە “Aurelia aurita”.
[[پەڕگە:Box jellyfish at Bakoven Rock DSC11031.JPG|وێنۆک|جەلی ماسی سندوق]]
'''٣-جەلی ماسی سندوق'''-Box jellyfish: کوشندەترین جەلی ماسییە ناسراوە بە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Box Jellyfish {{!}} National Geographic|ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/animals/invertebrates/facts/box-jellyfish|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Animals|زمان=en}}</ref>“زەردەواڵەی دەریایی”، بەهۆی شێوەی لەشیانەوە ناونراون لە زەنگێکی شێوە سندوق دەچێت لەگەڵ کۆمەڵە قۆچەکان لە هەر سوچێکی زەنگەکەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=US Department of Commerce|یەکەم=National Oceanic and Atmospheric Administration|سەردێڕ=What is the most venomous marine animal?|ناونیشان=https://oceanservice.noaa.gov/facts/box-jellyfish.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=oceanservice.noaa.gov|زمان=EN-US}}</ref>دەردەکەون هەروەها لالەی دەریای سندوقی ٤ رۆپالیای هەیە کە هەریەکەیان ٦ چاوی هەیە دوو چاوی هاوێنە و چوار چاوی سادە بە کۆی گشتی ٢٤ چاوی هەیە هەندێک لەو چاوانە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر ئاڵۆزن و هاوێنەیان هەیە، لە هەندێک <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Pedalia - (General Biology I) - Vocab, Definition, Explanations {{!}} Fiveable |ناونیشان=https://library.fiveable.me/key-terms/college-bio/pedalia |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=library.fiveable.me}}</ref>جۆری کۆمەڵەی کوبۆزۆوا وەک لالەی دەریای سندوقی '''پێدلیای''' هەیە کە پێکهاتەی ماسولکەی سەوڵ لێدەرە دەکەوێتە سوچەکانی بنکەی زەنگەکەی یەک قۆچ یان زیاتر لە قۆچێکی پێوە بەستراوە کە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە جوڵە و ڕاوکردنی نێچیر، زیان گەیاندن بە پێدلیا دەبێتە هۆی لاوازکردنی توانای ڕاوکردن و گەڕانی، لە کاتێکدا جەلی ماسی لە ئاوی کەناری گەرم لە سەرانسەری جیهاندا دەژین بەڵام جۆرە کوشندەکان بەشێوەیەکی سەرەکی لە ناوچەی هیندۆ پاسیفیک و باکوری ئوسترالیا دەژین ئەمەش جەلی ماسی سندوقی ئوسترالی دەگرێتەوە، ژەهری سندوقی جەلی ماسی یەکێکە لە کوشندەترین ژەهرەکان لە جیهاندا، ژەهری تێدایە کە هێرش دەکاتە سەر دڵ، کۆئەندامی دەمار و خانەکانی پێست. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pain researchers find antidote to deadly box jellyfish sting|ناونیشان=https://www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2019/05/01/pain-researchers-find-antidote-to-deadly-box-jellyfish-sting.html#:~:text=Each%20box%20jellyfish%20carries%20enough,arrest%20and%20death%20within%20minutes.|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The University of Sydney|زمان=en-US}}</ref>ژەهری ئەوەندە هەڵدەگرێت کە زیاتر لە ٦٠ مرۆڤ بکوژێت لەوانەیە توشی ئیفلیجی و جەڵدەی دڵیان بکات، نیشانەکانی پێوەدان بریتین لە ئازاری وەكو سوتان و قامچی لەسەر پێست هەروەها بە لایەنی کەمەوە ١٤ جۆری جەلی ماسی سندوق پێوەدانیان دەبێتە هۆی توشبوون بە نەخۆشی ''ئیرەکانجی''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=box jellyfish cause of irukandji syndrome - گهڕانی Google |ناونیشان=https://www.google.com/search?q=box%20jellyfish%20cause%20of%20irukandji%20syndrome&source=sh/x/gs/m2/5 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.google.com}}</ref>
• '''جەلی ماسی سندوقی ئوسترالی'''-Chironex fleckeri''':''' گەورەترین جەلی ماسی سندوقییە کە قەبارەی لەشی دەگاتە یەک پێ و قۆچەکانی ئەستوورە و درێژییەکەی دەگاتە ١٠ پێ، بە ژەهراوی ترین ئاژەڵی دەریای دادەنرێت.
• '''جەلی ماسی ئیرەکانجی'''- Irukandji jellyfish: جۆرێکی جەلی ماسی سندوقە و بچوکترین لالەی دەریایە لە جیهاندا، ناوی زانستی '''''کروکیا بارنێسی''''' یە “Carukia barnesi “.
[[پەڕگە:Irukandji-jellyfish-queensland-australia.jpg|وێنۆک|جەلی ماسی ئیرەکانجی لە دورگەی کوینزلاند لە ئوسترالیا]]
زەنگەکەی قەبارەی بچوکە و ڕەنگی شەفافە زۆر قورسە لە ئاودا ببینرێت، زۆرجار شێوەی لاکێشەییان هەیە، تیرەی زەنگەکەی ١-٣ سانتیمەترە و درێژی قۆچەکانی لە چەند سانتیمەترێکەوە تا زیاتر لە یەک مەتر دەبێت، بە قەبارەی بچوک و پێوەدانی ژەهراوی ناسراوە. بەشێوەیەکی سەرەکی لە ئاوی گەرمدا دەژین بە درێژایی کەناراوەکانی باکوری ئوسترالیا بەتایبەتی لە دەریای مەرجان بە درێژایی کوینزلاند لەگەڵ بەشێک لە خولگەیی ئەتڵەسی و هیندی و زەریای هێمن.
یەکێکە لە هۆکارەکانی توشبوون بە نەخۆشی ''ئیرەکانجی'' <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Kong|یەکەم=Erwin L.|سەردێڕ=Irukandji Syndrome|ڕێکەوت=٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK562264/#:~:text=Irukandji%20syndrome%20is%20a%20painful,potentially%20life-threatening%20cardiac%20complications|ئیش=StatPearls|شوێن=Treasure Island (FL)|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|pmid=٣٢٩٦٥٩٣٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|دوایین٢=Nappe|یەکەم٢=Thomas M.}}</ref>نیشانەکانی بریتین لە ئازاری زۆر، گرژبوونی ماسولکەکان، ڕشانەوە و بەرزی پەستانی خوێن.
'''٤- جەلی ماسی تۆپ'''-Cannonball Jellyfish: بەهۆی شێوەی زەنگەکەی ناونراوە کە قەبارە مامناوەندە لە گوللەی تۆپ دەچێت وەک گومەز هەروەها ناسراوە بە جەلی ماسی سەری کەلەرم<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cool Cannonball Jellyfish Facts|ناونیشان=https://www.thoughtco.com/cannonball-jellyfish-4770889|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ThoughtCo|زمان=en}}</ref> ناوە زانستییەکەی”''Stomolophus meleagris“.''
بە زەبەلاحی نەرم و نیان لە جیهانی جەلی ماسی ناونراوە، لە هاوتاکانی خۆی جیا دەکاتەوە بە زەنگێکی پتەو، نەرم و بەهێز کە پانییەکەی ٧-١٠ ئینجە و بەرزییەکەی نزیکەی ٥ ئینج دەبێت، ڕەنگی زەنگەکە بە گشتی سپییە لێوارەکەی زۆرجار ڕەنگی قاوەیی سورباوە، جەلی ماسی تۆپ لە زەریای هێمن ڕەنگیان شینە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17451000.2021.1887495#:~:text=The%20cannonball%20jellyfish%20Stomolophus%20meleagris,patterns%20on%20the%20umbrella%20surface|سەردێڕ=Colour polymorphism and genetic structure in the cannonball jellyfish (Stomolophus meleagris, L. Agassiz, 1860) in the Gulf of California|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> قۆچی درێژی نییە لەجیاتی ئەوە کۆمەڵێک باڵی دەمی هەیە کە بە دەوری دەمیدا درێژ دەبنەوە کاردەکەن بۆ جوڵاندنی و یارمەتیدانی بۆ گرتنی نێچیر، گۆشتخۆرێکە هێلکەی ماسی و کرمۆکەی ماسی و کرمۆکەی پلانکتۆنی نەرم و هێلکە شەیتانۆکەکان دەخوات هەروەها بە مژین ئاو دەخواتەوە کاتێک زەنگەکەی گرژ دەبێت.
لەکاتێکدا زۆربەی جۆرەکانی لالەی دەریا پشت بە شەپۆلەکان و بـا دەبەستن بۆ جوڵە، بەڵام جەلی ماسی تۆپ قۆڵی دەمی خۆی بەکار دەهێنێت بۆ مەلەکردن وە دەتوانێت هەست بە ڕووناکی، هێزی کێشکردن و بەرکەوتن بکات.[[پەڕگە:Cannonball jellyfish washed ashore near Ramp 59. It's not common to see Cannonball Jellyfish around this time of year - this one may have been cold-stunned. (51759006613).jpg|وێنۆک|جەلی ماسی تۆپ]]
لالەی دەریای تۆپ لە جۆگەکان و بەدرێژایی کەناراوەکانی کەنداوی مەکسیک، ئۆقیانوسی ئەتڵەسی و ئۆقیانوسی ئارام، ڕۆژئاوای ئەتڵەسی، لە نیو ئینگلاند تا بەرازیل، لە ڕۆژهەڵاتی زەریای هێمن لە کالیفۆرنیاوە تا ئیکوادۆر و لە ڕۆژئاوای زەریای هێمن لە دەریای ژاپۆنەوە تا دەریای باشوری چین دەژین، لە ئاوی سوێری خولگەیی بۆ نیمچە خولگەیی گەشە دەکات لەگەڵ پلەی گەرمی لە دەوروبەری ٧٤ پلەی فەهرنهایت.
بە وشککراوی وەک خۆراکی پڕ پرۆتین و دەرمانی تەقلیدی لە ئاسیادا خواستی لەسەرە، لە کاتێکدا جەلی ماسی تۆپ دەتوانێت ژەهر دەربکات هەرچەندە پێوەدانەکەی بە شێوەیەکی ئاسایی مەترسی کەمە بەڵام هێشتا ئامۆژگاری دەکرێت ئاگادار بیت لە حاڵەتە دەگمەنەکانی پێوەدانی ئەو ژەهرەی لێوەی دەردەچێت دەبێتە هۆی کێشەی دڵ لە مرۆڤ و ئاژەڵدا.
'''٥- جەلی ماسی شین'''-Blue jellyfish: بە ئاگری شین ناسراوە بەزۆری لە دەوروبەری ئاوەکانی بەریتانیا دەژی لە بەشەکانی دیکەی ئەوروپا و لە کەناراوەکانی ئیرلەندا، دەریای باکور و بەدرێژایی کەناری ڕۆژئاوای سکۆتلەندا لە هاوین و پایزدا دەبینرێن، تەمەنیان نزیکەی یەک ساڵە، ناوی زانستی “''Cyanea Lamarckii''” یە. [[پەڕگە:Blue jellyfish in Brofjorden at Sandvik 5 - cropped.jpg|وێنۆک|جەلی ماسی شین]]زەنگێکی شێوە گومەزی هەیە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blue jellyfish {{!}} The Wildlife Trusts |ناونیشان=https://www.wildlifetrusts.org/wildlife-explorer/marine/jellyfish/blue-jellyfish |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wildlifetrusts.org |زمان=en}}</ref>قۆچەکانی چزوودارن و چوار قۆڵی دەمی گەورە کە چرچی و شەپۆلی زۆریان هەیە، ڕەنگی زەنگەکەی بەپێی تەمەن و پێگەشتنی دەگۆڕێت لە سەرەتاکانی تەمەنی بێ ڕەنگە و شەفافە بە تایبەت دەوروبەری لێوارەکانی زەنگەکەی، کاتێک پێدەگات لە تەمەنی گەورەیدا ڕەنگی باوی شینە ڕەنگەکانی تری وەکو مۆر، زەرد، پرتەقاڵی، وەنەوشەیی یان سپی، ئەوانەی ڕەنگیان زەردترە (گەنجترن) بەهۆیەوە بە ئاسانی تێکەڵ دەبن لەگەڵ جەلی ماسی شێر بەڵام خاڵی جیاوازی نێوانیان ئەوەیە کە بچوکترن و زەنگێکی شینیان هەیە کە هێڵی نیوەتیرەیی لە ڕێگەیەوە دەبینرێت.
خۆراکی جەلی ماسی شین وەکو زۆربەی جۆرەکانی تری لالەی دەریا فیتۆپلانکتۆن و <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Blue Jelly (Cyanea lamarckii) |ناونیشان=https://www.inaturalist.org/taxa/447777-Cyanea-lamarckii |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=iNaturalist |زمان=en}}</ref>زۆپلانکتۆن و هێلکە و کرمۆکی ئاژەڵە ئاوییەکانی تری وەک ماسییە هەروەها قۆچەکانیان بەکاردەهێنن کە کیسەکانی نێمەتسستی تێدایە نەک تەنها بۆ گرتنی نێچیرەکانیان بەڵکو بۆ خۆپاراستن لە ئاژەڵە دڕندەکانیش، توانای پێوەدانی هەیە بۆیە دەست لێدانی سەلامەت نییە، پێوەدانی دەبێتە هۆی ئازاری زۆری ماسولکەکان، سکچون، پشت ئێشە، ئازاری گەدە و لە هەندێ حاڵەتدا دەبنە هۆی مردن.
== نیشانەکانی پێوەدان و چارەسەر ==
'''نیشانەکانی پێوەدانی:'''
نیشانەکانی پێوەدانی بەندە بە جۆری ئەو جەلی ماسیەی کە بەرکەوتنت لەگەڵدا کردووە، ئەگەر پێوەدانێکی بچوک بێت لەوانەیە هەست بە ئازارێکی کەم، خوران و سوتان بکەیت لەسەر پێست هەروەها پەڵەی وەک لیر و پەڵەی سور، مۆر یان قاوەیی دەربکەوێت.
[[پەڕگە:Jellyfish dermatitis case1 abdominal skin lateral.jpg|وێنۆک]]
پێوەدانی جەلی ماسی مەترسیدارتر زیانی گەورەتر دەبێت، پێویستە دەستبەجێ داوای یارمەتی پزیشکی بکەی ئەگەر ئەم نیشانانە دەرکەوتن:
•سەختی هەناسەدان
•ئازاری سنگ
•گرژبوونی ماسولکەکان
•سڕبوون
•ڕشانەوە
•قورسی قوتدان
•ئارەقکردنی زۆر
'''چارەسەرەکان:'''
چارەسەری پێوەدانی لالەی دەریا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jellyfish stings - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/jellyfish-stings/diagnosis-treatment/drc-20353290 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.mayoclinic.org}}</ref>بریتییە لە چارەسەری سەرەتایی و چارەسەری پزیشکی
'''چاودێری فریاگوزاری سەرەتایی لە ماڵەوە''' زۆربەی پێوەدانی جەلی ماسی بەم شێوەیە چارەسەر دەکرێت:
١- بە مووکێشێک قۆچەکانی بە وریاییەوە لێبکەرەوە.
٢- شوێنی پێوەدانەکە بە سرکە بۆ ماوەی ٣٠ چرکە بشۆ، سرکە سەلامەت و کاریگەرە بۆ هەموو جۆرەکانی پێوەدانی لالەی دەریا، بە خێرایی هەزاران خانەی بچووکی پێوە نەگیراو ڕادەگرێت کە لەسەر ڕووی پێست بەجێماون پاش بەرکەوتنی قۆچەکان.(ئەگەر سرکە بەردەست نەبوو فەتوانرێت شوێنی پێوەدانەکە بە ئاوی زەریا بشۆرێت).
''ئاگاداربە: ئاوی سازگار و کهول بەکارمەهێنە بۆ شوێنی پێوەدانەکە.''
٣- پێویستە شوێنی پێوەدانەکە لە ئاوی گەرمدا تەڕ بکەیت بۆ ماوەی (٢٠-٤٥ خولەک)، پلەی گەرمی ئاوەکە دەبێت نزیکەی (٤٢-٤٥ پلەی سەدیی) بێت.
٤- مەیخشێنە لە لمدا، هیچ پەستانێک مەخەرە سەری و مەیڕوشێنە.
٤- پاش خوساندنی لە ئاوی گەرمدا، دژە هیستامین یان کرێمی ستیرۆید وەک کرێمی کۆرتیزۆن بەکاربهێنە، ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ چارەسەرکردنی ئازار و خوران هەروەها دەتوانیت پاکەتی سەهۆڵ یان ئاوی گەرم بەکاربهێنیت بۆ کەمکردنەوەی ئازار و هەڵئاوسان.
'''چارەسەری پزیشکی لە نەخۆشخانە:'''
هەندێک <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jellyfish stings Information {{!}} Mount Sinai - New York |ناونیشان=https://www.mountsinai.org/health-library/poison/jellyfish-stings |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Mount Sinai Health System |زمان=en-US}}</ref>پشکنین ئەنجام دەدەن لەوانە پشکنینی میز، خوێن و تیشکی سنگ هەروەها پێوانی ڕێژەی لێدانی دڵ، هەناسەدان، پلەی گەرمی و پەستانی خوێن، لە ئەگەری هەبونی هەر کێشەیەک چارەسەر دەکرێن.
ئەو دەرمانانەی پزیشک بەکاری دەهێنێت ئەمانە لەخۆ دەگرێت:
'''ئازارشکێنەکان:''' یارمەتیدەر دەبن بۆ کەمکردنەوەی ئازار.
'''دژە ڤێنین:''' دژە ڤێنین یارمەتیدەر دەبێت بۆ پێچەوانەکردنەوەی کاریگەری ژەهر.
•دژە ژەهری سندوقی جەلی ماسی بەو کەسانە دەدرێت کە نەخۆش دەکەون دوای پێوەدانیان لەلایەن سندوقی جەلی ماسی هەروەها بۆ ئەو کەسانە بەکاردێت کە ئازاری زۆریان هەیە و بە دەرمانی ئازارشکێن کۆنتڕۆڵ ناکرێت.
'''دژە هیستامین:''' دژە هیستامینەکان یارمەتیدەر دەبن لە کەمکردنەوەی خوران و لیر.
زۆربەی پێوەدانی لالەی دەریا لە دوای چەند کاتژمێرێک کەسەکە چاک دەبێتەوە، بەڵام هەندێک پێوەدان دەبێتە هۆی وروژاندنی پێست یان لیر کە چەند هەفتەیەک دەخایەنێت، پێوەدانی جۆرە مەترسیدارەکان لە ماوەی ٤-٤٨ کاتژمێردا دەبێتە هۆی مردن، هەندێک پێوەدانی سندوقی جەلی ماسی دەتوانێت مرۆڤ لە ماوەی چەند خولەکێکدا بکوژێت.
'''<big>خۆپاراستن:</big>'''
١- مەلە مەکە لە ناو ئاوێکدا کە لەوانەیە جەلی ماسی تێدابێت و لۆشنی پارێزەر بەکاربهێنە.
٢- جلی پارێزەر بپۆشە.
٣- هەرگیز دەست لە جەلی ماسی مەدە، تەنانەت ئەگەر مردبێت هێشتا دەتوانێ پێوەت بدات چونکە پێکهاتەی خانەکانی کیسەکانی نێمەتسست بۆ ماوەیەکی درێژ پاش مردنی لالەی دەریا هەر دەمێننەوە.
== سودەکانی ==
'''سەرچاوەی خۆراکی:'''
لە هەزاران جۆر لالەی دەریا لە سەرانسەری جیهاندان تەنها '''١١''' جۆر دۆزراونەتەوە کە شیاون بۆ خواردن بۆنمونە جەلی ماسی مانگ، وەک پێکهاتەیەک لە خواردنە جۆراوجۆرەکاندا بەکاردەهێنرێن هەروەها لە وڵاتانی ڤێتنام، ژاپۆن، چین و کۆریا دەخورێن، چەندین جۆری خواردن دەتوانرێت بە جەلی ماسی ئامادە بکرێت لەوانە زەڵاتە و سوشی بەگشتی لە هەندێک وڵاتی ئاسیا بە خواردنێکی خۆش دادەنرێت.
تایبەتمەندی خۆراکی زۆر باشی هەیە، کابۆهیدرات و کالۆری کەمە بەمەش دەبێتە هەڵبژاردەیەکی پەسەند بۆ دابەزاندنی کێش، سەرچاوەیەکی باشی توخمە سەرەکیەکان، دژە ئۆکسیدەکان، کانزاکان و خۆراکە گرنگەکانی دیکەیە.
سەرەڕای ئەوەش، سەرچاوەیەکی زۆر باشە بۆ پرۆتین کە یارمەتیدەرە بۆ پاراستنی تەندروستی ماسولکەکان لەکاتی ڕێجیمدا هەروەها دەوڵەمەندە بە ترشە ئەمینی کە بەشێکی دانەبڕاوەیە لە گەشەکردن و چاککردنەوەی خانەکان، تایبەتمەندی دژە ئۆکسیدیان زۆرە کە ڕێگە لە زیانی خانەکان دەگرێت و فشاری ئۆکسجین کەم دەکاتەوە و مەترسی نەخۆشییە درێژخایەنەکان کەم دەکاتەوە ئەم دژە ئۆکسیدە بەهێزانە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە بەهێزکردنی تەندروستی گشتی لە ڕێگەی بەهێزکردنی سیستەمی بەرگری و کەمکردنەوەی هەوکردن، بوونی ترشە چەوری “ئۆمیگا ٣” وایان لێدەکات خۆراکی تەندروستتربن چونکە ترشە چەورییەکانی “ئۆمیگا ٣” ڕێگری لە چەوری دەکەن بە درێژایی دیواری خوێنبەرەکان و یارمەتیدەرن بۆ ڕێگرتن لە نەخۆشییەکانی دڵ.
<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chuka Kurage Which Popular for Japanese People of Different Material Seasoned Jellyfish with Sesame Oil Suppliers - Quotation - Yangqi|ناونیشان=https://m.sushiseafood.com/seasoning-cephalopod/seasoning-jellyfish/chuka-kurage-which-popular-for-japanese.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=m.sushiseafood.com|زمان=en}}</ref>[[پەڕگە:Chuka kurage(jellyfish) 2014.jpg|وێنۆک]]
<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Jellyfish: Benefits, Nutritional Value, Side Effects & Recipes|ناونیشان=https://www.healthifyme.com/blog/jellyfish/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=HealthifyMe|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240916130306/https://www.healthifyme.com/blog/jellyfish/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>یەک کوپ (٥٨گرام) جەلی ماسی وشککراو پێکهاتووە لە:
کالۆری: ٢١
پرۆتین: ٣ گرام
چەوری: ١ گرام
سیلینیۆم: ٪٤٥ ی بەهای ڕۆژانە
کۆلین: ٪١٠ی DV
ئاسن: ٪٧ی DV
'''سەرچاوەی دەرمان:'''
دەوڵەمەندە بە کۆلاجین کە پرۆتینێکی گرنگە پاڵپشتی نەرمی پێست، تەندروستی جومگەکان، چاککردنەوەی شانەکان دەکات و پێکهاتەیەکی سەرەکییە بۆ پاراستنی پێست و یارمەتیدەرە بۆ چاکبوونەوەی برینەکان.
ژەهری لالەی دەریا بە سەرچاوەیەکی سەرنجڕاکێش دادەنرێت لە پەرەپێدانی دەرمانی نوێ بۆ چارەسەری نەخۆشییە جۆراوجۆرەکان.
لەکاتی ڕاماڵین بەناو ئاودا لالەی دەریا پەناگە و پاراستن بۆ هەندێک جۆری ماسی دابین دەکات و وایان لێدەکات خۆیان لە ئاژەڵە دڕندەکان بشارنەوە.{{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|کۆمەڵگا|ئاو|مێژوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Scyphozoa}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
2vgzqtho7ficgbg2b90uw813hl8qsvj
ماویلیان
0
23947
1593560
1563247
2026-06-23T22:14:41Z
MFTG
21816
/* top */
1593560
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ماویلیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ماویلیان}}<br>{{lang-en| Mawilyan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60678| 44.65201}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ماویلیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60678| 44.65201 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٤٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ماویلیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ئەم گوندە ١٥ كیلۆمەتر لە شاری ڕەواندز دوورە. لە ساڵی [[١٩٨٧]]دا لە لایەن [[ڕژێمی بەعس]] ڕوخێندراوە و لە ساڵی [[١٩٩١]]دا دانیشتووانەکەی گەڕاونەتەوە و ئاوەدان بووەتەوه. لە ڕووی کشتوکاڵییەوە، بەروبومی [[ترێ]] بەرهەمێکی بەناوبانگی ئەم گوندەیە.
== ناو ==
خودی ناوی ماویلیان لە ناوی مێوی ترێ وە هاتووە بە مانای مێوی لێە دێت، بەناوبانگترین جۆرى ترێى ڕەشمیرییە.
== مێژوو ==
ئەم گوندە خاوەنى چەندین کەسایەتى گەورە و ناودارە لەوانە زاناى ئایینى گەورە شێخ مەلا سادیق و شێخ نەبى(پیرى ماویلى) هەروەها وەستا برایمى ماوبلى لەسەردەمى پاشاى گەورە ڕۆڵێکى گەورەى هەبووە لە بنیادنانى چەند قەڵا و پردێک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/your_rudaw_08042018|سەردێڕ=ڕووداو: بەرنامەی ڕووداوی تۆ}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.khaktv.net/banama-detail.aspx?jimare=1031&alqa=2024&__cf_chl_jschl_tk__=639bb51315661138c2d2ab5ede896a3123dd0f40-1588781931-0-AcBIVyn9oAnt3PZKCqFxofQ89UQyIozXsNFGe-rbizuSoSz-vaNJaXl1aZKEn9Hy8SkyR0d4dPQYIvyLTsHe2RsqVGSqu5MGnoGExtGAdnsaMsa3Ck6IONEPmxP59EHBFzv7WG_EvrmQ4buOX6BXayjHgW23DbHoSdYZpxeRsAnZuXTG-g0ezGc-vEak5YM7bKeojLUI8oIUrk25elN_7ud20gxHfuxB6L2AVAM369xy1D2T6vmNC3kC3_xRdWE2kyLVW5fWzkhVGM0rkMf779auhcoiROT1NixQMVdhEXrI39jvH6LHjGRHaQfeUUQw6EYSi0_5tAymlPkvTh04xDc|سەردێڕ=خاک تیڤی: ترێی ماویلیان|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210606211910/https://www.khaktv.net/banama-detail.aspx?jimare=1031&alqa=2024&__cf_chl_jschl_tk__=639bb51315661138c2d2ab5ede896a3123dd0f40-1588781931-0-AcBIVyn9oAnt3PZKCqFxofQ89UQyIozXsNFGe-rbizuSoSz-vaNJaXl1aZKEn9Hy8SkyR0d4dPQYIvyLTsHe2RsqVGSqu5MGnoGExtGAdnsaMsa3Ck6IONEPmxP59EHBFzv7WG_EvrmQ4buOX6BXayjHgW23DbHoSdYZpxeRsAnZuXTG-g0ezGc-vEak5YM7bKeojLUI8oIUrk25elN_7ud20gxHfuxB6L2AVAM369xy1D2T6vmNC3kC3_xRdWE2kyLVW5fWzkhVGM0rkMf779auhcoiROT1NixQMVdhEXrI39jvH6LHjGRHaQfeUUQw6EYSi0_5tAymlPkvTh04xDc|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
f2hygm5nmlg5zk1tawg2f1dec4ry5nk
لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel
3
42745
1593619
1592968
2026-06-24T03:58:12Z
Min.neel
4435
/* پێشبڕکێی پزیشکی */ وەڵامدانەوە
1593619
wikitext
text/x-wiki
{{بۆکسی ئەرشیڤ|*[[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}}
== دروستکردنی پەڕەی خۆگەڕ ==
سڵاو بەڕێز. تکایە خۆت بە دروستکردنی کۆمەڵی پەڕەی ھاوچەشن ماندوو مەکە. داوا بکە لە بۆتەکان ئەو کارەت بۆ بکەن. وەک [[بەکارھێنەر:CalakBot]]. سپاس --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ١٨:٢٢, ١٨ حوزەیران ٢٠١٣ (UTC)
== ڕۆژژمێری ئێرانی ==
گەورەم تکات لێ ئەکەم ڕۆژژمێری ئێرانی بەکار مەھێنە لە ویکیپیدیای کوردی. ئەمە پرۆژەیەکی جیھانییە. زۆر ئاسان بە http://www.ghiasabadi.com/calendar/ بیانکە بە زایینی. سپاس --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ٠٧:٤٧, ٢١ حوزەیران ٢٠١٣ (UTC)
----
:سڵاو کاک مادی. دیار نەماوی بیرت دەکەین. مامە ئەگەر توانیت سەردانێکی [[ویکیپیدیا:ڕاپرسی بۆ دانانی مافی گەڕاندنەوە|ئێرە]] بکە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢١ی پووشپەڕی ٢٧١٣)</font> ١٠:٢٧, ١٢ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
فایلەکەی داوات کردبوو ناردم. بژی.--[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|لێدوان]]) ١٢:٣٠, ١٦ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
== پێدانی مافی گەڕاندنەوە ==
سڵاو کاک مادی. مافی گەڕاندنەوەم بە جنابت کە بەکارھێنەرێکی چالاک و بەسوودی ویکیپیدیای زیاد کرد. تکایە [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە]] بە جوانی بخوێنەوە ھەتا لەگەڵ چۆنێتیی کارکردنەکەی ئاشنا بی. ھەروەھا بزانی کەی دەبێ کەڵکی لێوەربگری و کەی ناشێ بە کاری بھێنی. لێت پیرۆز بێ.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٦ی پووشپەڕی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٥, ١٧ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
ئاغەگیان دەسە خۆش بێت یەخوا! [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٢٧ی پووشپەڕی ٢٧١٢)</font> ٠٩:٤٩, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
:خواییش دەکەم. مافی پاسدانی خۆگەڕشم پێدای. بژی و بەردەوام بی.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٨ی پووشپەڕی ٢٧١٣)</font> ٢١:١٧, ١٩ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
::بۆ زانیاری ئەمەش [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت%3Aلۆگ&type=patrol&user=Min.neel&page=&year=&month=-1&tagfilter=&hide_patrol_log=1 لۆگی پاسدانی] تۆیە!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٥ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ٢١:١٨, ٢٧ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
== Article request: ==
Are you interested on making stubs on [[:en:Baghdad International Airport]], [[:en:National Museum of Iraq]], and the [[:en:Central Organization for Statistics]]?
Thanks
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٢٠:٤٢, ١٧ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
Thanks to [[user: calak]] it has been done very quickly!!!
: Awesome :) [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٨:٤٣, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
If anyone wants to do more airport articles, they are: [[:en:Basra International Airport]] (Iraq's second largest airport), [[:en:Mosul International Airport]], and [[:en:Al Najaf International Airport]] [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٨:٤٦, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
I can find cultural article ideas if you want :) - Also, if you think there's another user who likes making articles on airports, please ask me to send requests to him or her - Since airports aren't political I thought it'd be fine to suggest them here [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٩:٠٣, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
Going through cultural articles, I found that [[:en:List of Kurdish historical sites]] might be an interesting request :) - You may also want to do [[:en:en:Dimdim Castle]] [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٩:٠٥, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
: Thanks for the cultural articles! [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٥:٤٢, ٢٠ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
== Update on Iraqi Census data ==
I started [[:wikidata:Wikidata:Project_chat#Importing_Iraqi_census_data]] to discuss the idea of getting the Iraqi census data onto Wikidata so these articles can be made on the Kurdish Wikipedia with a bot
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٩:٣٦, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
The person who responded to the thread said that the ability to import cenusus data will come in the northern hemisphere autumn (September, October, November) so keep your eyes peeled!
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٥:٤٢, ٢٠ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
== واژوو ==
سڵاو کاک مادی. بە بۆتەکەم بەکارھێنەرانی نوێ بەخێرھاتن دەکەم (وەک [[لێدوانی بەکارھێنەر:Saman tayfwr|ئەمە]]، بڕوانە [http://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%DB%8E%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1:Saman_tayfwr&action=history ئێرە]). تەماشای کەی دەبینی واژووی خۆمی لەسەرە. جنابیشت لێرەدا ھەمیشە چالاکی و بەکارھێنەران بەخێرھاتن دەکەی، پێت خۆشە ناوی جنابیشت زیاد بکەم؟ لەگەڵ ڕێزم.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١١:١٧, ٢٩ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
:سڵام، حەتمەن! جێی خۆشحاڵییە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٢:٥٩, ٢٩ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
::زۆر باشە ئەوەش [[لێدوانی بەکارھێنەر:Wiki2010XD|نموونەیەک]] لە ناوی جوانی تۆ!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٣:٢٥, ٢٩ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
== کار ==
سڵاو. مادی گیان دوو شت:
یەکەم تکایە [[:پەڕگە:Ske.jpg|ئەمە]] بگوێزەوە بۆ کۆمنز. دووەم ئەگەر ئەوەت گواستەوە پێم بڵێوە ھەتا بیسڕمەوە و جا ئەوی دووەمیشت پێ بڵێم!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٦:٢٢, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
: سڵام! ئەوە یەک کرا! ئیسە دوو! [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٦:٢٨, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::دووەم ئەوەی کە نازانم چەندە لەگەڵ بارکردن و مافی بڵاوکردنەوە ئاشنای بەڵام وەک بەکارھێنەرێکی کارا و زەحمەتکێشی ویکی کوردی مافی بارکردنم پێدای. تکایە؛ ١- [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?oldid=266228#.D8.A8.D8.A7.D8.B1.DA.A9.D8.B1.D8.AF.D9.86| ئەم وتووێژە]ی من و کاک محەممەد بە جوانی بخوێنەوە و لەبەر چاوی بگرە. ٢-[[وپ:بارکەرەکان]] حەتمەن بە جوانی بخوێنەوە ٣-دووپاتی دەکەمە لێرە تەنیا دەبێ وێنەی نائازاد وەکوو بەرگی کتێب و لۆگۆ و … بار بکرێ، وێنەی ئازاد تەنیا دەبێ لە کۆمنز بار بکرێ! ھەر بژی. --[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٦:٤٣, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
کاکە دەسە خۆشبێت!!! ئەرێ ڕاسی پرسیارێک ئەوە فایلەکەت تمشا کرد؟ [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٦:٤٨, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
ڕاسی بۆ بارکردنی پەڕە ئەشێ لە کوێوۆ دەس پێکەم؟ لە بەشی ئامرازەکان نووسرات "پەڕگەیەک بار بکە" وەلی وەختێ کرتە ئەکەیت ئەچێتە سەر کۆمۆنز!!! [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٦:٥٢, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:بەڵێ بەم زووانە چاکی دەکەم وابێ بۆ بەڕێوەبەر و بارکەرەکان ھەر بچێتە ناو ویکی خۆمانەوە؛ جارێ بۆ ئەمە بچۆ بۆ [[تایبەت:بارکردن]]. بۆ فایلەکەش دەست و چاوت خۆش بێ ئیشاڵڵا بەم زووانە چاکی دەکەم.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٩, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
== [[بەکارھێنەر:Marmzok/شارستانی سەقز]] ==
سڵاو مادی گیان. براکەم نازانم چۆناوچۆن چاوم بەم پەڕەیە کەوت بەڵام ئەم پەڕەیە لە ٢٠١٠وە ھەیە و کاک ئاسۆ دروستی کردووە. ئێستا لە [[تایبەت:داڕێژە_پێویستەکان]] یەکەم داڕێژەی پێویست ئەم داڕێژەیەیە! (٢٤٧ بەستەر)
تۆ خۆت شارەزای ئەم مەڵبەندە و ئەم ناوانەی. تکایە وردەوردە کاری لەسەر بکە و ناوەکان بکە کوردی و بەستەریان بۆ دروست بکە. دوایی دیگوێزینەوە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٠ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٨:٢٨, ١١ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
حەتمەن کاکە بەسەرچاو، ئیشەڵا وردە وردە تەواوی ئەکەم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٢٠ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٨:٥١, ١١ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:ئەرێ، پەلە مەکە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٠ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٨:٥٤, ١١ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::بۆیە کار ھەر دەبێ خۆت بیکەی ;-) کاکە تەواو!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٥ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٠:٣٤, ١٦ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::: کاکە یەخوا دەسە خۆش بێت، بەخوا ئەم بەینە کەمێک سەرقاڵیم ھەیە، ئیشەڵا تەواو بن جوانتر و خاستر بەشداری ویکیپیدیا ئەکەم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٢٥ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١١:٢١, ١٦ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::::ئیشەڵڵا. ھەر ئەوەندە سەرقاڵیشی و بەشداری دەکەی خۆی زۆرە، سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٥ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١١:٣٢, ١٦ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
تکایە کاک مادی [http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Southern_Kurdish لێرەدا] دەنگی خۆت بنووسە.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٣ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٦:٣٩, ٢٥ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:مادی گیان خەریکی دروستکردنی وتارەکانی. چەند وتاری ئاوا دروست دەکەی؟--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٧, ٢٨ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
وەڵا جارێ وتاری شارەکانم نووسی و تەواو بوو، بەڵام گەرەکمە ھەرچی وتار پەیوەندی بە وتاری [[ئاڵمانیا]] ھەیە بینووسم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی خەرمانانی ٢٧١٢)</font> ١٧:١٩, ٢٨ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:مافی زڕبۆتم پێدای ھەتا دوایین گۆڕانکارییەکان نەشێوێ. لەو ماوەیەدا کە زڕبۆتی تکایە تەنیا خەریکی دروستکردنی وتارەکانی ئاڵمانیا بە و کاری تر مەکە. ئەگەر کارەکەت تەواو بوو خێرا بچۆ [http://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:UserRights/Min.neel ئێرە] و مافەکە لە خۆت بستێنەوە. لەگەڵ ڕێزم.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٧:٢٥, ٢٨ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
وتارەکانی نووسەرەکانم بە بۆت دروست کرد. پێت خۆش بوو چاوێکی پێدا بخشێنەوە. دوایی ئەوی تریش دروست دەکەم. بژی و لەشت ساغ بێ.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٨ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٧, ٣٠ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
== Culture article request: "Culture of Iraq" ==
Are you interested in starting a Kurdish stub on the [[:en:Culture of Iraq]]? A portion of Kurdistan is within Iraq, and if you want I can look for published sources which talk about specifically Iraqi Kurdistan culture, which can be incorporated in this article.
Thanks
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٦:٢٥, ٧ ئەیلوول ٢٠١٣ (UTC)
I will help User:Kushared in some of the articles u suggrsted. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی خەرمانانی ٢٧١٢)</font> ١١:١٤, ٧ ئەیلوول ٢٠١٣ (UTC)
:: Thank you :) [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٥:٢٠, ٧ ئەیلوول ٢٠١٣ (UTC)
== سڵاو ==
سڵاو مادی گیان. ھەر من مامەوە و تۆ! سپاس بۆ بەشدارییەکانت و لەشت ساغ بێ. --[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|<span style="font-size:111%; color:navy; font-variant:Lucinda-caps;text-shadow:black -5px 5px 15px;">Wьтуwеж</span>]]</sup> <font size="0.5px">(١٥ی ڕەزبەری ٢٧١٣)</font> ١١:٢٩, ٧ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
سڵام چالاک گیان، قەیناکا کاکە ئێمە ھەر کۆڵ ناین، ئەونە ئەمێنینۆ ھەتا وەکوو ویکی کاتالان گەورە بین. ئەشێ ڕۆژێک خەڵکی ئێمەش حاڵیان بێت کە زانست ئەتوانێت بە زمانی دایکی ئەوانیش بێت و ھیچ عەیب نییە. جا بزانین ئەو ڕۆژە کەی دێت. ئیشەڵا کە ھەمیشە ئاوا قارامانانە لێرە بتبینم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٥ی ڕەزبەری ٢٧١٢)</font> ١٧:٠٢, ٧ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
:سپاست دەکەم، لە خۆت و بیر بەرزت. ھەتا ئەو کاتەی دەتوانم — ئەگەر تەنانەت بۆ یەک خولەک بێ — خزمەت بە ویکیپیدیا و گەلەکەم ھەر دەکەم. خۆشم نەبم – ئەگەر چی ھەم — بۆتەکەم لێرە [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت:دوایین_گۆڕانکارییەکان&hidebots=0 ھەر خەریکی خزمەتە]. ئیشاڵڵا ھەر وا نامێنێ. بژیت.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|<span style="font-size:111%; color:navy; font-variant:Lucinda-caps;text-shadow:black -5px 5px 15px;">Wьтуwеж</span>]]</sup> <font size="0.5px">(١٥ی ڕەزبەری ٢٧١٣)</font> ١٧:١١, ٧ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
== Article request: Kurdish newspaper in Syria ==
Hi! Do you want to start an article on [[:en:Nu Dem]]? It is a Kurdish newspaper in Syria, the first Kurdish newspaper in that country. I asked the request in the Kurmanji Wikipedia (Kurmanji is the Kurdish in Syria) but I also want to make a request at the Sorani one..
Thank you
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٥:٥١, ٢٢ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
== ڕووپەلی کۆنەوارەتی ==
ئەم کاتەت باش برای ڕێزدارز من ڕووپەلێکم بۆ ((کۆنەوارەتی)) Conservatism دروست کردووە بەڵام دەبین ئێوەش زووتر ڕووپەلێکتان دروست کردوە بۆ هەمان بابەت بە ناوی ((شۆپپارێزی)).
تکایە گەر ئەرک نییە سەیرێکی ڕووپەلی ((کۆنەوارەتی)) بکە، ئەگەر دەزانیت ڕووپەلەکەی خۆتان باشترە ئەوا ئاگدارم بکە من ((کۆنەوارەتی)) دەسڕمەوە. هێشتا نەبەستراوەتەوە بە هیچەوە، لەبەر کێشەی نابێت.
زۆر سوپاس بۆ ئەو هەموو کارە جوانە. /ئاسۆس.
== Article request: Radio Sweden ==
Hi, Min.neel! I found that [[:en:Radio Sweden]] has a Kurdish website, so I thought that it may be a good idea to start a stub article on it.
https://sverigesradio.se/sida/default.aspx?programid=2200
Are you interested in starting that article?
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٢:٥١, ٩ کانوونی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
: Hi! Are you still editing Wikipedia? [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٤:٤٩، ٧ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)
:: Thank you for starting the Radio Sweden article in Kurdish! [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠١٤ (UTC)
== Mahidevran ==
It's good that you can speak English so it's better for you to know that this picture isn't a portrait of Mahidevran. See [http://en.wikipedia.org/wiki/Talk:Mahidevran_Sultan#Image].[[بەکارھێنەر:Keivan.f|Keivan.f]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keivan.f|لێدوان]]) ١٣:٤٠، ٢٢ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)
== سەروا ==
براگەورەکەم، ئەم کاتەت باش.
دەستخۆش بۆ دەستکارییەکەت لە وتاری سەروا، بەس یەک شت هەبوو پێم باشتر بوو هەبێ، ئەویش نووسینی شاعیری بەیتەکە لەپەڕاوێزدا. ئەگەر بۆت ئەرک نییە و کاتت ناگرێت زیادی بکەیت زۆر کامڵ دەبێت. هەربژیت --◂ <span style="color: #441C29">[[User:Broosk|برووسک]]</span> <sup><span style="color: #7A4733;">'''[[User Talk: Broosk|وتووێژ]]'''</span></sup>▸ ٢٠:١٦، ٤ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چاوەکەم، ئەی بە سەر چاوەکانم، بۆچی نابێت، ئەوە من زیادم کرد، بزانە تەواوە. :) [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٣ی ڕەشەمەی ٢٧١٤)</font> ٢٠:١٨، ٤ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)
:چاوت ماچەکەم، هەربژیت و دەستەکانت خۆش بێت زۆر تەواوە. --◂ <span style="color: #441C29">[[User:Broosk|برووسک]]</span> <sup><span style="color: #7A4733;">'''[[User Talk: Broosk|وتووێژ]]'''</span></sup>▸ ٢٠:٢٠، ٤ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)
==سپاس==
[[پەڕگە:گوڵ.jpg|250px|چەپ|وێنۆک|ویکیهەڤاڵی خۆشەویست،Min.neel، ئەم گوڵە جوانە، بۆ ڕێز گرتن لە خەبات و تێکۆشانی بەردەوامی ئێوەیە، هیوادارم ساڵی نوێتان پیرۆز بێ.]]
سڵاو مادی گیان. چۆنی؟ براکەم ئەو وێنەیەی بارت کردووە ئازادە تکایە لە کۆمنزدا باری بکە ھەتا دوایی بیسڕمەوە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:٣٩، ٣١ی ئایاری ٢٠١٤ (UTC)
: بەسەر چاو کاکە [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٠ی جۆزەردانی ٢٧١٤)</font> ١٥:٠٠، ٣١ی ئایاری ٢٠١٤ (UTC)
== پێدانی مافی گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر ==
سڵاو کاک مادی. مافی گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەرم پێدای. تکایە ئەم مافە تەنیا کاتێک ناوی پەڕە ھەڵەی ئاشکرای تێدا بوو بەکاربھێنە و ھەروەھا لە کاتی ئەرشیڤکردنی پەڕەکان ئەم مافە بەکارمەھێنە. بژیت.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٢٠، ٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC)
سپاس کاکە چالاک، دەستەکانت خۆش بێت بۆ ئەم زەحمەتە و زەحمەتەکانی ترت لە ئەم ویکیپیدیایە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٣ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ١٤:٣٠، ٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC)
== دارێژە وسوپاس ==
سوپاس بەرێز بۆ دانانی وێنەکان, بەڵام من دەمەوێ ئەوە روون بکەمەوە کە چاوەرێی دروست کردن یاخود چاککردنی دارێژە تایبەت بە زانیاریدانی تەلەفزیۆنیم چونکە ئەو دوو پەڕە کە بۆ ئەم دوو زنجیرەیە کردۆتەوە پێیاندا دەچمەوە وخشتەی زانیاریدانیان بۆ زیاد دەکەم..
== ئەو دارێژەم مەبەستە.. ==
سڵاو گیانی من.. ئەوە ئەو دارێژەیە کە من دەمەوێ بکرێت بەکوردی، دەتوانم دەستەواژەکان بکەمە کوردی بەڵام ناتوانم کۆدەکان بکەمە کوردی واتە ناتوانم دروستی بکەم زۆر سوپاس
http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_television
== پۆل ==
سڵاو کاک مادی. درەنگ بوو بەڵام جێبەجێ کرا! لە [[بەکارھێنەر:Min.neel/پۆل]] پۆلە پێویستەکان بەپێی ژمارەی بەکارھاتنان ھاتووە. لە [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets]] ئامرازێکم داناوە بە ناوی پۆلساز. چالاکی بکە لە ھەموو پەڕەکان لای ڕاستەوە دەردەکەوێ. بەم ئامرازە بە ڕاحەتی دەتوانی پۆلەکان دروست بکەیت. تەنیا پێویستە بنووسی «ناوی کوردیی پۆل@ناوی ئینگلیزیی پۆل»؛ جا ھەر دانەی پێت خۆش بێت. چەند نموونەم دروست کرد.<br />
تەنیا ئەمە لەبەر چاو بگرە کاتی وەرگێڕان، پۆلەکان لە ڕووی ئەو پۆلانەی ھەر ئێستا ھەیە دروستی بکەیت چون لەوانەیە وەگێڕانەکان جیاواز بن و ئەمەش ببێتە ھۆی ئاڵۆزی. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٢:٤٢، ٩ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چالاکگیان. دەستەکانت خۆش بێت؛ هەر ئەوەی کە زەحمەتت کێشاوە بۆ من یەک دونیایە. پرسیارێک: گەلۆ ئەگەر من پۆلێک دروست بکەم بە شێوازی ئۆتۆماتیک بە تەواوی وتارەکان زیاد دەکرێت؟ [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٩ی گەلاوێژی ٢٧١٤)</font> ٠٣:٢٦، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:خواییش دەکەم. بە شێوەی خۆگەڕ نا بەڵام بۆتێکی تر ھەیە ئەو کارە دەکات. دەتوانین دوای دروستکردنی پۆلەکان بەم بۆتە پۆلەکان بە وتارەکان زیاد بکەین. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٤:٥٠، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
کاکە ئەم کارە بکەین زۆر باشە. ئەگەر بۆتێک هەبێت کە دوای دروست کردنی وتارەکان بە شێوەی خۆگەر پۆلەکان لە ڕووی ویکی ئینگلیزیەوە بە وتارەکان زیاد بکات زۆر کارێکی باش و جوانە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٩ی گەلاوێژی ٢٧١٤)</font> ١١:١٠، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:حەتمەن کاک مادی.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:١٢، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
مەمنوونم چالاک گیان، دەستت خۆش بێت بۆ هەموو زەحمەتەکانت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٩ی گەلاوێژی ٢٧١٤)</font> ١١:١٥، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
مادی گیان دەستت خۆش بێ بۆ دروستکردنی پۆلەکان. ئەوەی زۆر بۆ ئێمە گرنگە ئەمەیە پۆلەکان لەگەڵ پۆلە پێشووەکان ھاوھەنگاو بن ھەتا ئاڵۆز نەبێ. بۆیە زۆربەی پۆلەکانم گواستەوە کە ئەمەش کاتکوژە. بۆیە پێشنیار دەکەم سەرەتا لە ژێرپەرەیەکی خۆتدا ھەموو پۆلەکان بە بەرامبەری کوردی و ئینگلیزی (وەک ناوی کوردیی پۆل@ناوی ئینگلیزیی پۆل) ڕیز بکەی ھەتا بەسەریدا بچینەوە و جا ئەوجار دوای بەسەرداچوونەوە گشتی دروست بکەیت. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:١٦، ١١ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:مادی گیان ئەوانەی [[بەکارھێنەر:Min.neel/پۆلە ئامادەکان]] ئامادەن. ئەستێرەکانی لابەرە و لە ناو پۆلسازی بھاوێژە و دروستیان بکە؛ دوایی ئەوانی تریش جێبەجێ دەکەین. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
::چالاکگیان دروستم کرد، دەستەکانت خۆش بێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٥ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٧:٠٦، ٢٧ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
== ناوی وتارەکان ==
سڵاو و ڕێز مادی گیان، ماندوو نەبێ. مادی گیان تکایە ئەگەر لەسەر ناوی وتارەکان دڵنیا نی بابەتی لەسەر مەنووسە. پێش نووسینی ئەم وتارانە تکایە سەبارەت بە ناوەکەیان لە بەکارھێنەرانی تر یان لە شوێنێکی گشتی وەکوو [[وپ:دبک]] پرسیار بکە جا ئەو جار دایبنێ. بۆ نموونە وتاری سێریاڵت دانابوو پێم وایە جنابت نەبێ لەم کوردستانە کەس نازانێ بە چی دەڵێن (کەچی ھەموو کوردێک دەزانێ دەخڵ چییە) یان دەنا دەومەیدانی. بەم جۆرە بڕواتە پێش ئێرە دەبێتە ویکی ئینگلیزی یان ویکی فارسی. بەڕاستی نە من پێڕادەگەم و نە ئەوەندە لە زانستمدایە کە ھەموو ئەم ناوانە تاوتوێ بکەم.<br />
یانی منیش سەدان بابەت ھەیە پێم خۆشە لەسەریان بنووسم بەڵام چون ناویان نازانم وازم لێ ھێناوە. دەزانم مەبەستی جنابت بێگومان چاکەیە بەڵام بەم جۆرە ناونانی وتارەکان ئیعتبار بۆ ویکیپیدیای کوردی ناھێڵێتەوە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:٢١، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چالاکگیان، وەڵاهی چەندین مانگ لەمەوبەر من ویستم ئەم وتارانە بنووسم، لە جنابت و بەکارهێنەرانی عێراق داوام کرد کە بێن و یارمەتی بدەن تا سەرەتا لە سەر ناوەکان ڕێ بکەوین جا من بیان نووسم، بەڵام ئەو جنابت فەرمووت کە وتارەکان بنووسە دواتر لە سەر ناوەکان ڕێک دەکەوین، منیش پێم وایە ئەم کارە باشە، چەنکوو هەتا وتارێک نەنووسرێت ناکرێت لە سەر ناوەکەی ڕێک بکەوین. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٤ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٦:٤٥، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:ئەگەر جنابت ناوەکان لە شوێنێک بنووسی پێشتر لێدوانی لەسەر بکرێ زۆر باشترە چون ئاوا دەبێ وتارەکە بگوازییەوە و ئەو جار بێی و ناوەکە لە ناو وتارەکەدا بگۆڕی و زەحمەتی زیاتر کە بۆ بەکارھێنەران دروست دەبێ. واش نییە ھەر ھەمیشە چاک بکرێ بۆ نموونە [[پریمات]]. تکایە ئەم ناوە ھەڵانە دووبارە ڕەوانە مەکەوە. دەبێ لە ناو [[ویکیپیدیا:وتارە سەرەکییەکان]]دا ڕاست بکرێ نەک ئەم ناوە ھەڵانە بھێڵینەوە. ھەر کەس بیبینێ سەری سووڕ دەمێنێ لەم ناوانە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٧:١٦، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
چالاکگیان تکایە ئەو ڕەوانکەرانە مەسڕەوە، من بۆیە شتێک وەکوو ''جامد'' ڕەوانە دەکەم چون پێم وایە ڕەنگە کوردێکی ئێرانیس بێت و لەم ویکیپیدیایە کەڵک وەر بگرێت دە با بتوانێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٤ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٧:٥١، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:خۆ ئەگەر بە کوردی ئێران بێ دەبێ تەواوی وشە فارسییەکانی ناو فەرھەنەگە فارسییەکان لێرەدا ڕەوانە بکەین. ئێرە ویکی کوردییە براکەم نەک ویکی فارسی! باوەڕ ناکە ھیچ کوردێکی ئێرانیش بزانە نات چییە یان فیوژێنی ناڤۆکی.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٨:٠١، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
چالاکگیان وشەی فارسی ڕەوانە کردن هیچ عەیبێکی نییە، تماشای ویکی ئینگلیزی بکە تەنانەت وشەکان بە ئیملای فارسی و عەرەبیشۆ ڕەوانە کران، نازانم بۆ ئەونە قینت لە فارسە وەلی هەرچی بێت ئەم ڕەوانکەرانە نە جێ ئەگرن و نە ئێشێکیان هەیە [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٤ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٨:١٤، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:ویکی ئینگلیزی ئەوەندە گەورەیە رۆژێ ھەزاران خراپکاری تێدا دەکرێ کەس پێ نازانێ. کەس وەک من ھۆگری زمان و وێژەی فارسی و عەرەبی نییە بەڵام لە کۆنەوە وتوویانە ھەموو شتێک بە خوێ و خوێش بە مانا.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٨:٣٢، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
==وتارە سەرەکییەکان==
سڵاو مادی، ئەوەی فەرمووت بە چاوان.
ئەمە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%82 تاق]. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٢:٥٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤ (UTC)
== ئەمڕۆ لە مێژوودا ==
ُسڵاو کاک مادی. تکایە ئەمڕۆ لە مێژوودا وەکوو ویکی ئینگلیزی (کە لە زۆربەی ویکییەکانی تر ئاوایە) دروست بکە نە وەک ویکی فارسی. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٣٥، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
== زمانى كوردى ==
فێر بوو زمانى كوردى [http://inkurdish.com/index.php لەبەر ئەوە]--[[بەکارھێنەر:Ahmer Qadeer|Ahmer Qadeer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmer Qadeer|لێدوان]]) ١٠:٤٧، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
== بۆ بابەتەکانى من چالاک ناکرێت ==
پاش سلاو............... من چەند ووتارێکم نووسیەوە وەک '''[[بەرەی کوردستانی]]''' و '''[[پاسۆک]]''' چالاک نەکراوە. جگە لەمەش ئەمانە نە خراوەتەوە بۆتەى ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان سوپاس <span style="text-shadow:0.2em 0.2em 0.3em grey; font-family:Comic Sans MS; color:CD12BD">'''[[بەکارھێنەر:Rauf t jabar|رەئوف تەحسین ]]'''</span>
::گەرچی پرسیارەکە و داواکارییەکە لەمن نەکرا بەڵام ، ئەوە پاسۆک و بەرەی کوردستانیم خستە نێو [[داڕێژە:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]] ، بەڵام سەبارەت بەوەی کە نووسیوتە وتارەکان چالاک نەکراوە لەمەبەستت تێنەگەیشتم! > [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٠:٢١، ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ (UTC)
== کتێب ==
سڵاو. مادی گیان ڕەنگە [http://www.yageyziman.com/pdfekan/Ferhengi_Etllesi_Twekari.pdf ئەمە] بە کەڵکت بێت. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٢٣:٢٤، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چالاک گیان، زۆر مەمنوونم بە قوربانت بم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی بەفرانباری ٢٧١٤)</font> ١٨:١١، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
== بەڕێوەبەرایەتیی ویکیی سۆرانی ==
سڵاو؛
بەڕێز مادی
من [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C داوایەکم] بۆ مافی بەڕێوەبەرایەتی تۆمار کرد، تکایە ئێوەش خۆتان کاندید بکەن یان لانی کەم بەشداریی پرۆسەکە بکەن، لەگەڵ ڕێز، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٠:١٥، ٧ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
==هەلوور، بلوور==
لە کوردەواریدا گەمەی هەلوور بلوور هەیە کە وەکوو اتل متلی فارسیە. ئەوەی من لە مناڵیما بیستبێتم ئاوایە:
<center>
<blockquote>
هەلوور، بلوور، تەکامانێ<br />
زەرد و سوور و شەمامانێ<br />
کۆترە قنجێ، بار بارنجێ<br />
زایە مایە، لووت سڕنایە<br />
سڕنا چەکێ، بێ بەلەکێ<br />
خوا داویەتی، هەڵگرە یەکێ<br />
</center>
</blockquote>
جا وەک دەبینی شێعرەکە، وەکوو شێعری کۆنی کوردی، لە سەر کێشی بڕگەیی نووسراوە. ئینجا ڕەنگە لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی کوردستان جیاوازیی بچووک لە وشەکاندا هەبێت. سپاس، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٠:٣٢، ١٨ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
== داوای بەڕێوەبەرایەتی ==
ئەم کاتەت باش مامە گیان. بە بیروڕای من ٥ دەنگی بەڵێ و ٢ دەنگی نەخێر (٣=٢-٥) نیشاندەری پشتیوانییەکی ئەوتۆ نییە. ئەمشەو دوو ھەفتەکەی جەنابیشت کۆتایی پێ دێت و پێم وایە یان دەبێت ماوەکە درێژ بکەینەوە یان ئەوەی کە داواکارییەکەت ڕابگریت و لە داھاتوودا و لە کاتێکی باشتردا دیسان داوای بەڕێوەبەرایەتی بکەیت. ھەر سەرکەوتوو بیت و ھەر بژیت. --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ٠٧:١٧، ٢٣ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
:سەیرە! جوانتر بوو پێش [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&oldid=12002159 داواکارییەکەت]، لە ویکییەکەی خۆشمانا باست بکردایە. --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ١٢:٢٨، ٢٤ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
::{{وب|ئاسۆ}}، منیش لام وایە ھەموو کارەکانی ویکییەکەمان بە ڕاوێژ بەرینە پێش باشترە. ھەرچەن ئیتر پرۆسەکە دوایی پێ ھاتوە و باشتر وایە لەمە بە دوا ھەموومان کار بکەین بۆ باشتر کردنی ویکیی سۆرانی. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٥٣، ٢٤ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
مام ئاسۆ ئەم کاتەت باش، وتەکانتم خوێندەوە بەڵام لەگەڵتا هاوڕا نیم. سپاس [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گوڵانی ٢٧١٤)</font> ١٨:١٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
== Article request: French International School MLF Danielle Mitterrand ==
Hi, Min neel! How are you doing? It's been a long time!
I found out about this school [[:en:French International School MLF Danielle Mitterrand]], named after an advocate of Kurdistan. I wonder what you think about this as an idea for an article?
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٦:٥٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
: Thanks to Kushared for starting it! [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٣:٤٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
==ناسراوانی کورد==
سڵاو. بڕوانە لە لاپەڕەی لێدوانی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF خەڵکی کورد] لە ویکیی فارسیدا. جەماعەتێک دەیانھەوێت کابرایەک زیاد بکەن بە وێنەی ناسراوانی کورد. من زۆر لە سەرچاوەکاندا بۆی گەڕام، ناسراو نیە. بزانم تۆ دەیناسیت؟ یان لە سەرچاوەی بڕوا پێکراودا دیوتە؟ [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٠:٥٨، ٩ی ئابی ٢٠١٥ (UTC)
== ھەلوور بلوور ==
ئەی پرۆژەکەی [[ھەلوور بلوور]]ت بە کوێ گەیاند. بە داخەوە لە سەر یارییەکان و لایلایەکانی کوردەواری کار زۆر کەم کراوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠١:٠٠، ٩ی ئابی ٢٠١٥ (UTC)
== سەرناوی وتارەکان ==
لەم بەینەدا دوو وتارت دانابوو کە ھیچ بەینێکت لە نێوان ناوەکان دانەنابوو. بۆ نموونە نووسیوتە «موزەفەرەدینشا» (ئیترە ئەوە ھەر چۆنێک بخوێندرێتەوە!) کە دروستەکەی لەڕاستیدا [[موزەفەر دین شا]] دروستەکەیەتی. لەسەر یەکدەنگی ''ال'' عەرەبی ناکرێت بە پێش ھیچ ناوێکەوە لێرە. بۆیە لە داھاتوودا ئەگەر بۆنموونە الدین بوو دەبێت بنووسیت ''دین''. ناوی وتارەکان گرنگن و بەو شێوەیەی تۆ نووسیبووت [[گەڕانچی]]یەکان ناتوانن بیدۆزنەوە.—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیـار'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple;font-size:10px">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٠:٣٠، ٢٣ی ئایاری ٢٠١٧ (UTC)
== وتار لە زمانەکانی ترەوە ==
سڵاو، تکایە لە کاتی وەرگێڕانی وتار لە ویکییەکانی ترەوە، بۆ ئاماژەدان بە سەرچاوەکان، کەڵک [[داڕێژە:بیرخستنەوەی ویکی|لەم داڕێژەیە]] وەربگرن. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ١٢:٣٤، ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)
:بەڕێز ئێوە بەڕێوەبەریشن، تکایە لە کاتی بوونی شتێک لە ویکیپیدیا پابەندبن پێوەی. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ١٨:٤٥، ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)
کاکە سەرچیا، گرینگی ئەم داڕێژە چییە؟ [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px"></font> ٠٤:٠٨، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)
:ئەم داڕێژەیە باشتر و ڕێکتر زانیاری دەدات لەسەر سەرچاوەی وتارەکە، ھەم بەستەری وتارەکە لەخۆدەگرێت و ھەم ڕێکەوتی دروستکردنی. تکایە لە وتارەکانی داھاتووت بەکاری بھێنە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ١٠:٤٧، ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC)
== نووسین ==
تکایە لەمەودوا ژمارەی فارسی و ئینگلیزی بەکارمەھێنە. ئەمە یەکێکە لە [[وپ:نک|سادەترین سیاسەتی ویکیپیدیا]] و وەک بەڕێوەبەرێکیش پێویستە گوێڕایەڵی بیت. سپاس. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٨:٥٢، ١٥ی ئابی ٢٠١٧ (UTC)
==[[:حکوومەتی فێدراڵی عێراق]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:حکوومەتی فێدراڵی عێراق]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخە</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:حکوومەتی فێدراڵی عێراق|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%DB%8C+%D9%81%DB%8E%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%B5%DB%8C+%D8%B9%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%82|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٧:٤٧، ٢٠ی ئابی ٢٠١٧ (UTC)
==[[:محەممەدحەسەن ڕەزایی]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:محەممەدحەسەن ڕەزایی]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:محەممەدحەسەن ڕەزایی|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%D9%85%DB%95%D8%AF%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86+%DA%95%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٢٠:٢١، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)
==[[:وەنەوشە (کێو)]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:وەنەوشە (کێو)]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:وەنەوشە (کێو)|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%88%DB%95%D9%86%DB%95%D9%88%D8%B4%DB%95+%28%DA%A9%DB%8E%D9%88%29|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٩:٠٢، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:نەکەرۆز]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:نەکەرۆز]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:نەکەرۆز|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%86%DB%95%DA%A9%DB%95%D8%B1%DB%86%D8%B2|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٩:٠٤، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:کێوی مێرگەنەخشینە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:کێوی مێرگەنەخشینە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێسەرچاوە. بەپێی [[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:کێوی مێرگەنەخشینە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%A9%DB%8E%D9%88%DB%8C+%D9%85%DB%8E%D8%B1%DA%AF%DB%95%D9%86%DB%95%D8%AE%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٠٢، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:حەو حەو]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:حەو حەو]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێسەرچاوە. بەپێی [[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:حەو حەو|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AD%DB%95%D9%88+%D8%AD%DB%95%D9%88|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٠٥، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:سەرمایە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:سەرمایە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێسەرچاوە. بەپێی [[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:سەرمایە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%B3%DB%95%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٣٥، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:ئالان جەمال]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:ئالان جەمال]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:ئالان جەمال|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%A6%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86+%D8%AC%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%84|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:red;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid red">ئێپین</b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:red">♬</span>]]</sub> ١١:٥٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:باج]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:باج]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:باج|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%A8%D8%A7%D8%AC|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١١:١٢، ٢٥ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)
==[[:چەرخ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:چەرخ]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:چەرخ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%86%DB%95%D8%B1%D8%AE|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١١:١٦، ٢٥ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)
==[[:کایەکلێ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:کایەکلێ]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:کایەکلێ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%DA%A9%D9%84%DB%8E|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٥٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)
== سڵاو ==
بەپێی ئەوەی کە چیتر بە پێی پێویست لە ویکیپیدیا چالاکیت نەماوە و نەتتوانی لە ماوەی ١٤ مانگی ڕابردوو سەد دەستکاری و سەرووت ھەبێت بەپێی ئەو سیاسەتەی لە پەڕەی [[وپ:بەڕێوەبەران]] ھەیە، [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Min.neel@ckbwiki داوای سەندنەوەی مافی بەڕێوەبەرایەتیت کراوە]. سوپاس بۆ خزمەتەکەت.--◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span></sub>]] ٢٠:٣٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:خوێنبۆری]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:خوێنبۆری]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>#بێ سەرچاوە، نەبوونی زانیاری تەواو</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٨:٤٦، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
: {{نەکرا}}. {{کرا|سەرچاوە دانرا.}} -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:٠٧، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:بۆق]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:بۆق]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>نەبوونی زانیاری
تکایە یاخود بیسڕنەوە یاخود چاکسازی تێدا بکەن</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٧:٠٥، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:ماسی]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:ماسی]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>سەرچاوەی نییە</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٧:١٠، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:شمشێر]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:شمشێر]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>نا پێویست</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٥:٢٢، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== چاکسازی لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا ==
سڵاو لە گشت بەشداربووانی ویکیپیدیا. کۆمەڵگەی [[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]] داواکاربوون کە گۆڕانکاری لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا بکرێت، بە تایبەت سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی سڕینەوە|سڕینەوە]]. ئێوە بانگهێشت کراون کە بەشدار بن لە ئاماژەدان بە ڕەخنەکانتان، کێشەتان لەگەڵ چ سیاسەتێک هەیە و پێشنیارتان بۆ چاکسازی کردن لەو سیاسەتەدا چییە. بۆ بینینی گشت سیاسەتەکانی ویکیپیدیا، تکایە بنۆڕە پۆلی [[:پۆل:سیاسەتەکانی ویکیپیدیا|سیاسەتەکانی ویکیپیدیا]]. '''[[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)/گۆڕانکاری|لێرە کرتە بکە بۆ بەشداربوون]]'''.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٧:٤٨، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7&oldid=598601 -->
== چالاکبوونی لیژنەی ناوبژی ==
{{لۆگۆی لیژنەی ناوبژی}}
بەشداربووانی بەڕێز: لە ماوەی ڕابردوودا چەند کێشە و ناکۆکییەک ڕوویدا لە نێوان ھەندێک لە ئەندامانی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی کە بووە ھۆی ساردبوونەوەی ھەندێکیان و وازھێنانی ھەندێکیان لە دەستکاری. ھۆکاری سەرەکی ئەمە نەگەیشتن بە ئەنجامی کێشە و ناکۆکییەکانی کۆمەڵگەیە. لەسەر داواکاریی زۆرینەی کۆمەڵگە، [[وپ:لیژنەی ناوبژی|لیژنەی ناوبژی]] بەم زووانە لە ویکیپیدیای کوردی دەکەوێتە کار و پاڵاوتن بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی دەکرێت.
لە داھاتوودا، ئەم لیژنەیە بەرپرسیار دەبن لە چارەسەرکردنی ھەر کێشە و ناکۆکییەک کە ڕەنگە لە کۆمەڵگەکەدا سەرھەڵ بدات. ئێستا [[ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/سیاسەتەکان|ئەو سیاسەتانەی کە لیژنە پێویستە لەسەری بڕۆن نووسراونەتەوە]]، لەسەر وەشانی حوزەیرانی ٢٠١١ی ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە کە بە یەکدەنگییەکی زۆر چەسپاوە. ماوەی دیاریکراو بۆ وتووێژکردن لەسەر سیاسەتەکان و پێشنیارکردنی چاکسازی ھەتاکوو ١٥ی تەممووزە، ڕەنگە لەدوای ئەمەوە تەنیا لیژنە بۆی ھەبێت بڕیاری گۆڕینی سیاسەتەکانی بات.
بە ھیوای ئەوەی چاوێک بە سیاسەتەکانی حازر کراون بخشێننەوە و لێدوان و بۆچوونی خۆتان دەرببڕن. بەشداربوونتان یارمەتی دەدات کە پڕۆسەی پاڵاوتن بە خێرایی دەست پێ بکات و لیژنەکە زوو دابمەزرێت. سپاس، لەگەڵ ڕێزدا.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٦، ٨ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%DB%8C%DA%98%D9%86%DB%95%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%DA%98%DB%8C&oldid=626850 -->
== کرانەوەی ھەڵبژاردنەکانی لیژنەی ناوبژی ==
{{لۆگۆی لیژنەی ناوبژی}}
[[پەڕگە:Emblem-WikiVote.svg|چەپ|70 پیکسڵ]]
سڵاو! ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٩ی لیژنەی ناوبژی لە [[١ی ئاب]] دەست پێ دەکات، کە دوو ڕۆژی تر دەکات. ئەوانەی دەیانەوێت خۆیان کاندید بکەن پێویستە [[ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان|پەڕەی ھەڵبژاردنەکان]] بخوێننەوە و لە [[ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان/٢٠١٩|پەڕەی پاڵاوتن]]ەوە خۆیان بپاڵێون. پڕۆسەی پاڵاوتن مانگێکی تەواو دەخاێنێت و لە ماوەی ئەو مانگەدا ھەموو ئەندامانی کۆمەڵگە دەتوانن بەشداری لە وتووێژ و دەنگدان بکەن و ھەموو ئەو بەکارھێنەرانە ھەڵبسەنگێنن کە خۆیان پاڵاوتووە. دوو ڕۆژ پێش پاڵاوتن (لەمڕۆوە ھەژمار دەکرێت) بەکارھێنەران دەتوانن وتووێژێکی گشتی بکەن و خۆیان بۆ ھەڵبژاردنەکان ئامادە بکەن؛ ئێوەش بانگھێشت کراون تاکوو بەشداری بکەن! بەختێکی باش بۆ ھەموو ئەوانەی خۆیان دەپاڵێون.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٨:٠٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%DB%8C%DA%98%D9%86%DB%95%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%DA%98%DB%8C&oldid=626850 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ٠٠:٤٥، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ٠٠:٤٦، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ٠٠:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ١٨:٥٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ١٥:١٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19432324 -->
== داواکاری ==
دەمباش Min.neel، تکایە دەتوانیت لە وتارە دروستکراوەکانی [[بەکارھێنەرە نوێیەکانی وتارە میکانیکییەکان]] کە قوتابی زانکۆن ھاوکاری بکەیت جا بە ھەر جۆرێک بێت؟ ئاگادار بە! ھەندێکیان وەرگێڕی ئەلیکترۆنی وەکوو [[ئینکوردیش]]یان دەکار بردووە و مەھێڵە بەسەریانەوە بچێت و تاگی سڕینەوەیان لێ بدە. ھەریەکەیان چەند وتارێکیان دروست کردوون. بەیانی کۆتا ڕۆژە و ماوەی ئەرکەکەیان تەواو دەبێت! گەر ھاوکار بیت، سپاست دەکەم. لەگەڵ سپاسی -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٤٦، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)
== سەرچاوەی ویکیپیدیایەکانی تر ==
دەمباش Min.neel، تکایە بۆ ھێنانی سەرچاوەکان لە ویکیپیدیایەکانی ترەوە کەڵک لە داڕێژەی {{دا|بیرخستنەوەی ویکی}} وەرگرە. وە بەڕاستی وتارەکانت زۆر زۆر کورتن و گەر بکرێت کەمێک زیاتریان لەسەر بنووسە چوونکە خۆت دەزانیت [[وپ:وفن|ویکیپیدیا فەرھەنگ نییە]]. لەگەڵ سپاسی -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٠:٣٦، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٠ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن|دەستەی ھەڵەچن]] ==
سڵاو {{و|{{{name|{{SAFESUBST:<noinclude/>BASEPAGENAME}}}}}}} پرۆژەی '''[[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن|دەستەی ھەڵەچن]]''' بۆ ڕاستکردنەوەی ڕێنووسە ناستاندارد و نادروستەکان کرایەوە. تکایە گەر دەتەوێت بەشداری بکەیت، ئەوا خۆت [[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن/ئەندامان|لێرەدا]] ناونووس بکە. کاتێکی خۆش! [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٥:٣٠، ١١ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AE%DB%8E%D8%B1%D8%A7&oldid=672993 -->
== کەناڵی ویکیپیدیا لە دیسکۆرد کرایەوە ==
سڵاو {{و|{{{name|{{SAFESUBST:<noinclude/>BASEPAGENAME}}}}}}} ئەم پەیامە بانگھێشتنامەیەکە لە کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد([[:en:Discord (software)]])ەوە.
دوای ئەوەی گەیشتین بەوەی کە زۆرینەی بەکارھێنەران (بەتایبەتی نوێیەکان) ناتوانن ڕێنمایییەکان بەباشی لە ویکیپیدیاوە وەر بگرن، بە چاک زاندرا کە کەناڵێک لە دەرەوەی ویکیپیدیا دروست بکرێت تا لە دۆخە پێویستەکان بەکارھێنەران بتوانن باشتر و بەشێوەی ڕاستەوخۆ (چ دووبەدوو یان بەکۆمەڵ) قسە لەگەڵ یەکتر بکەن و باشتر لە یەکتری تێ بگەن.
;تایبەتمەندییەکان:
* دیسکۆرد تۆڕێکی کۆمەڵایەتی نییە.
* بەکارھێنەران دەتوانن بەشێوەی نامە، دەنگ و ڤیدیۆ قسە لەگەڵ یەکتر بکەن.
* بەکارھێنەران دەتوانن بە وێنە و ڤیدیۆ باشتر بابەتەکان شی بکەنەوە.
* بۆ وێبگەڕەکان و زۆرینەی سیستمەکان بەردەستە.
;پابەندییەکان:
* '''نابێت''' وەکوو جێگرەوەیەکی ویکیپیدیا سەیر بکرێت و بۆ ھەموو باسەکان ڕوو لەوێ بکرێ.
** '''دەبێت''' تەنیا لە حاڵەتی پێویست بەکار بێت.
* کەناڵەکە شوێنێک نییە بۆ دەمەتەقێی نێوان بەکارھێنەران.
;بەخێربێیت!
بۆ چوونەژوورە بۆ کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد کرتە [https://discord.gg/TWyzqBv لێرە] بکە.
گەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، ئەوا لەخوارەوە بپرسە. سپاس! --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٤:٤٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AE%DB%8E%D8%B1%D8%A7&oldid=693531 -->
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٨:٤٧، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Samuel (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 -->
== ئامراز ==
دەمباش Min.neel, ویستم پێت بڵێم کە چۆن ئەتوانی [https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:MobileDiff/740299?diffmode=source تووڵامراز] بەکاربێنی چونکە کاک ئارام دەسەڵاتی ئەم ئامرازەی لە بەکارهێنەران سەندووەتەوە. [[user:هرياد|<b style="color: lightseagreen;font-size:18px;display:inline-block;border:1px solid lightseagreen">هرياد</b>]] <sub>[[user talk:هرياد|<b style="color: black;font-size:12px">وتووێژ</b><span style="color:black"></span>]]</sub> ١٥:٤٣، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەشداربوونی نەبەز'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو برای خۆشەویستم، دەستخۆشیت لێ دەکەم لە کاتێکەوە ھاتوی بۆ ویکیپیدیای کوردی ھەر خەریکی باشترکردنی وتارەکان و زیادکردنی ئامرازی بەسوود و گرنگ بوویت بۆ ویکییەکەمان. ھیوادارم ھەمیشە بەگوڕەوە بەشداری بکەیت و بۆمان بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] <sub> ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])</sub> ٢٣:٠٣، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC)
|}
== Remove deletion box ==
Why this article should be deleted?
[[جەعفەر فرۆتان]]
please remove the speedy deletion box
This page is available in many languages [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٦:٤٩، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] i will let you know why it must be deleted, first per [[En:Wikipedia:Criteria for speedy deletion#A7|A7]] it lacks [[En:wp:notability|notability]], which means it's too soon to have a stand-alone article on wikipedia, there fore it should be deleted, however the subject can be created again once it establishes enough notability and satisfies [[Simple:Wikipedia:GNG|Wikipedia:GNG]]
:[[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٢٨، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::It has enough notability
::also it has identifiers and it is available in 10 more languages
::all of them patrolled [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٧:٢٩، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:: ok from what i investigated which source do you think reliable enough to establish notability to the subject?{{وب|Jjff1}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٣٧، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::You can google his name and you can see how many pages of google will be about him
:::The news sources, his identifies and his Wikipedia in other languages [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٧:٤١، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::The real topic is long, but in Kurdish I have short it
::::there are many topics in Kurdish with 0 refrence but patrolled [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٧:٤٣، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]]
:::::you are right there are many unreferenced articles in ckb wiki and patrolled, many of them are so old, but [[ویکیپیدیا:یاسا و تایبەتمەندییەکان|on 2021-2022]] in order to protect ckb wiki's quality we established a rule like policy that we do not accept any unreferenced content/article anymore
:::::and i searched on google i couldn't find reliable sources. here you talk about article being created on other languages, let's talk about French wikipedia [[fr:Jafar_Frotan|Jafar_Frotan]]; which there are several attempt to create article and deleted because of the same reason [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::French yes, but English in under review and will be added up to next month
::::::You can keep this and if it was not suitable for Wikipedia or not added in French, Arabic, Persian and English in next 3 months
::::::You can delete this topic and please now delete the deletion box [[تایبەت:بەشدارییەکان/151.83.59.172|151.83.59.172]] ١٨:٠١، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::: i am sorry but you seem to be misunderstanding something very important here, sorani wikipedia has its own standards and does not depend on any wikipedia projects to decide for its internal matters, needless to say we do take English wikipedia's policies as guidelines nothing more, thank you. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٠٦، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::Ok dear
:::::::But I know this topic is suitable for Wikipedia
:::::::How can this remain? [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٨:٠٧، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::Thanks a lot for your response
::::::::But if this remained it will be good, if no maybe me or someone else add this when it has the notability for Kurdish Wikipedia [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::::i explained above the notability policy, and ofc anyone can re-create it once it follows Wikipedia:notability. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٩، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::::But I am sure that it has the notability
::::::::::The English in under review with the same refrences and I am sure it will be approved up to next month [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٨:٢٥، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::::::I have added one more refrence
:::::::::::Designboom.com which is a powerful refrence please now remove the deletion box [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ٢١:٣٧، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== بەخێرھاتیتەوە ==
بەشدارییە نوێییەکانتم بینی دوای ماوەیەکی زۆر دابڕان بەڕاستی خۆشحاڵم کە دەتتان بینمەوە لە ویکیپیدیا {{emoji|1F60A|size=28}} پێویستمان بە کەسێکی وەک ئێوە ھەیە بۆ بەرەوپێشبردنی پڕۆژەکە ھیوادارم بگەڕێنەوە لامان بەزووترین کات، ھیوای سەلامەتی بۆ بەڕێزتان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:١٥، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو :) خۆشعاڵ بووم بە دیتنی پەیامی جنابت و ئەوەی کە دیم لە بیر نەکراوم. سپاستان ئەکەم و هیوادارم بتوانم یارمەتیدەرێکی باش بم بۆ ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::{{emoji|1F633|size=25}} نا چۆن لەبیردەکرێن و چۆن شتی وا دەبێت، شوێن پەنجە و جێگای بەشدارییەکانتان لە ویکیپیدیا دیارە. و بەڕێزتان دەناسم و خۆشحاڵ دەبم گەر بگەرێنەوە و بێنەوە پاڵ بەڕێوەبەران و لەگەڵمان کاربکەن بۆ بەرەوپێشبردن پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٥٣، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== ئەنجامدانی چاکسازی لە ڕۆژ و ساڵەکاندا ==
{{وب| Min.neel}} سڵاوت لێبێت ویستم ببپرسم دەتەوێت بەژداری بکەیت لە چاکسازی ساڵەکان و ژمارەکان؟ گەر هەر پرسیارێکت هەیە بپرسە. {{زۆر سوپاس}}.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٠٩:٢٢، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
[[وب|ئارۆ سالار محمود]] سڵاو ئارۆگیان بەداخۆ دەرفەتم نییە کە زۆر بەشدار بم بەڵام ئەگەر یارمەتییەکی بچووک لە دەستم بێت خۆشحاڵ ئەبم. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٩:٠٨، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==
[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Doc James@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 -->
== بێسەرچاوە ==
@[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ئەم کاتەت باش، بەڵام دوایین وتارەکانت بێسەرچاوە بوون وە کۆڵکە وتار بوون.بەداخەوە تەنها نوسینی ویکیپیدیای فارسی بەس نییە بۆ وتارەکە.ئێمە ماوەیەک پڕۆژەیەکمان ڕاگەیاند بۆ ئەو وتارانەی [[لێدوانی ویکیپرۆژە:سەرچاوەدانان|بێسەرچاوەن]] کەم بکەینەوە بەڵام ئەو شێوەیەیەی تۆ وتارە بێسەرچاوەکان زیاتر دەکەیت.باشترە لەگەڵ وتارەکانت چەند سەرچاوەیەکی لەگەڵ دابنێیت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٧:١٤، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو کوردگیان ئەگەر بتوانم بەسەرچاو. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:١٩، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
== چەند کێشەیەک ==
سڵاو، دەبینین جاروبار کۆمەڵێک وتار دروست دەکەیت کۆلکەن، کە ئەمە کێشە نین و ئازادیت. بەڵام خۆ تۆ مافی پاسدەری خۆگەڕت هەیە، چۆن دەبێت دەروازەکان لەبیر بکەیت؟ چۆن دەبێت بەس بنووسیت ویکیپیدیای فارسی؟ ئەی بۆچی سەری داتابۆکسەکە هەر ئینگلیزییە؟؟. وەڵاممان دەوێت تکایە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٣، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
: سڵاو، تێسلاگیان perfectionist نیم و ئەوەندەی کە ئەتوانم بەشداری ئەکەم. ئەگەر دەبێتە هۆی عەزیەت ببوورە. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تۆ دەتەوێت هیچ بڵێیت؟. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٢:٥٠، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] نموونەی بەستەرت دانەناوە تا سەیریان بکەم، بەڵام دانەنانی دەروازە شتێکی گەورە نییە گەر چی و بتوانین ئەوەندەی دەیانزانین زیادیان بکەین، بۆچی خراپە؟ سەبارەت بە سەرچاوەی وتار، جا ھەر کەسێک بێت، بنووسێت وەڵا وتارەکە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی یان فارسی وەرگیراوە، ئەوا ھەر دروستی نەکات باشترە. من ناوی ئەوە دەنێم لەکۆڵکردنەوە. دەتوانین سەرچاوەکانی ئەوان دانێینەوە یان خۆمان بۆ سەرچاوەی باشترە بگەڕێین. بۆ داتابۆکس تێنەگەشتم مەبەستت چییە. ھیوادارم زویر نەبن، بەڵام ئەمە قسەی منە بۆ ھەمووان. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٨:٢٢، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: پێویست ناکات بەستەر بۆ وتارەکان بکەم، چونکە زۆرن، خۆت گەر توانیت سەیری دوایین وتارەکانی بکە. هەڵبەت سەری داتابۆکسیش مەبەستم ناوەکەیەتی کە دەبێت لە ویکیداتا بیکەیت بە کوردی، بەڵام ئەو هەرخۆی بە ئینگلیزی دایدەنێت، کە ئەمەش کێشە دروست ئەکات. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٩:٤٩، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::{{وب|Tessla}} تا ڕادەیەک بۆتیش ھەر وا وتار دروست دەکات و گەر کۆلکە بن کێشە نییە، بەڵام بۆ سەرچاوەکان با ھەر نەبێ تۆزێ بەڕێکوپێکی و بە داڕێژەوە دانرێن نەک ھەر بە ڕووتی و ساردی بڵێن ویکیپیدیای فارسی. [[داڕێژە:بیرخستنەوەی ویکیی فارسی]] بەکاربێنن و لە تاگی ref بیئاڵێنن تا شتێکی ڕێک دەرچێت. کەمێک گرنگی بە شێواز و ڕێکخستن بدرێ باشە و بگرە جوانیشە. خۆ جاری جاران نییە تا بڵێین داڕێژە و شتمان نییە. بۆ لەیبڵی ویکیدراوەش، پێم وایە لەکاتی گرێدان خۆی دەبێتە کوردی. گەر نەشبوو، ھیچی تێ ناچێ و بەدەست بیکەن، بەڵام ئەوەتان لەبیر بێت ڕوونکردنەوە (ئەوەی نێوان کەوانەکان) لەوێ نانووسرێ. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: داڕێژەی بیرخستنەوەی ویکی شتێکی باشە بەڵام کێ بڕوات یەک بەیەک بۆ وتارەکانی ئەم بەکارهێنەرە زیادی بکات؟ ئەی کێ بڕوات لەیبڵی ناوە ئینگلیزییەکان بکات بە کوردی؟ خۆی کێشەکە ئەوەیە. گەر توانیم دواتر من ئەڕۆم، بەس ئەم کێشەیە ڕەنگە بەردەوام بێت گەر ئەم بەکارهێنەرە ئاگادارنەکرێتەوە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٣:١٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::: {{وب|Tessla}} ئیتر ئەوە بەکارھێنەرەکە خۆی ئاگای لەم قسانەیە و سپاسی دەکەین گەر ڕەچاویان بکات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
== نیشانی برایەتی ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Noto Emoji v2.034 1f91d 1f3fc.svg|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی برایەتی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەم نیشانی برایەتییە پێشکەش بەتۆ لەپای هاوکاریکردن و بە دەمهاتنی داواکاری ئەوانی تر [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ٢٢:١٦، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
|}
:@[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] هیوادارم ڕۆژێک بتوانین پێکەوە کاربکەین و شتێک دوای خۆمان بەجێبێڵین لەم ویکییە، لە هەموو پەڕەکانی بەکارهێنەریت نووسیوتە ئارەزووی بواری پزیشکی دەکەیت، هەر ئەوەش تاکە هۆکاری مانەوەی منە لەم ویکییە.[[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ٢٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::سڵاو کاک توانای ئازیز، زۆر سپاست دەکەم. من زۆرم پێ خۆشە بتوانم کارێک بۆ پەرەپێدانی زانیاری پزیشکی بە زمانی کوردی بکەم و لەم ڕێگەدا خۆشحاڵم کە هەڤاڵی وەک جنابت دەناسم. ماندوو نەبوونت دەکەم بۆ هەموو هەوڵ و زەحمەتەکانت. ئیشەڵڵا هەر دڵخۆش و سڵامەت بیت. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ٢٢:٣٦، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== پێشبڕکێی پزیشکی ==
سڵاو و ڕێز @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]، هیوادارم باش بیت :) ئەگەر حەزت کرد لەم [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]] بەشداربیت ئەوا خۆشحاڵ دەبین. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٣٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:سڵاو و ڕێزم هەی ، محەممەدی ئازیز، دەستت خۆش بێت بۆ ئاگادارکردنەوەت. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ٠٣:٥٨، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
62pnczdyrrlql9uunva5felx22d0pbe
1593659
1593619
2026-06-24T09:51:36Z
Kushared
5048
/* پێشبڕکێی پزیشکی */ وەڵامدانەوە
1593659
wikitext
text/x-wiki
{{بۆکسی ئەرشیڤ|*[[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}}
== دروستکردنی پەڕەی خۆگەڕ ==
سڵاو بەڕێز. تکایە خۆت بە دروستکردنی کۆمەڵی پەڕەی ھاوچەشن ماندوو مەکە. داوا بکە لە بۆتەکان ئەو کارەت بۆ بکەن. وەک [[بەکارھێنەر:CalakBot]]. سپاس --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ١٨:٢٢, ١٨ حوزەیران ٢٠١٣ (UTC)
== ڕۆژژمێری ئێرانی ==
گەورەم تکات لێ ئەکەم ڕۆژژمێری ئێرانی بەکار مەھێنە لە ویکیپیدیای کوردی. ئەمە پرۆژەیەکی جیھانییە. زۆر ئاسان بە http://www.ghiasabadi.com/calendar/ بیانکە بە زایینی. سپاس --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ٠٧:٤٧, ٢١ حوزەیران ٢٠١٣ (UTC)
----
:سڵاو کاک مادی. دیار نەماوی بیرت دەکەین. مامە ئەگەر توانیت سەردانێکی [[ویکیپیدیا:ڕاپرسی بۆ دانانی مافی گەڕاندنەوە|ئێرە]] بکە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢١ی پووشپەڕی ٢٧١٣)</font> ١٠:٢٧, ١٢ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
فایلەکەی داوات کردبوو ناردم. بژی.--[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|لێدوان]]) ١٢:٣٠, ١٦ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
== پێدانی مافی گەڕاندنەوە ==
سڵاو کاک مادی. مافی گەڕاندنەوەم بە جنابت کە بەکارھێنەرێکی چالاک و بەسوودی ویکیپیدیای زیاد کرد. تکایە [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە]] بە جوانی بخوێنەوە ھەتا لەگەڵ چۆنێتیی کارکردنەکەی ئاشنا بی. ھەروەھا بزانی کەی دەبێ کەڵکی لێوەربگری و کەی ناشێ بە کاری بھێنی. لێت پیرۆز بێ.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٦ی پووشپەڕی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٥, ١٧ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
ئاغەگیان دەسە خۆش بێت یەخوا! [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٢٧ی پووشپەڕی ٢٧١٢)</font> ٠٩:٤٩, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
:خواییش دەکەم. مافی پاسدانی خۆگەڕشم پێدای. بژی و بەردەوام بی.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٨ی پووشپەڕی ٢٧١٣)</font> ٢١:١٧, ١٩ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
::بۆ زانیاری ئەمەش [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت%3Aلۆگ&type=patrol&user=Min.neel&page=&year=&month=-1&tagfilter=&hide_patrol_log=1 لۆگی پاسدانی] تۆیە!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٥ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ٢١:١٨, ٢٧ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
== Article request: ==
Are you interested on making stubs on [[:en:Baghdad International Airport]], [[:en:National Museum of Iraq]], and the [[:en:Central Organization for Statistics]]?
Thanks
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٢٠:٤٢, ١٧ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
Thanks to [[user: calak]] it has been done very quickly!!!
: Awesome :) [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٨:٤٣, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
If anyone wants to do more airport articles, they are: [[:en:Basra International Airport]] (Iraq's second largest airport), [[:en:Mosul International Airport]], and [[:en:Al Najaf International Airport]] [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٨:٤٦, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
I can find cultural article ideas if you want :) - Also, if you think there's another user who likes making articles on airports, please ask me to send requests to him or her - Since airports aren't political I thought it'd be fine to suggest them here [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٩:٠٣, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
Going through cultural articles, I found that [[:en:List of Kurdish historical sites]] might be an interesting request :) - You may also want to do [[:en:en:Dimdim Castle]] [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٩:٠٥, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
: Thanks for the cultural articles! [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٥:٤٢, ٢٠ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
== Update on Iraqi Census data ==
I started [[:wikidata:Wikidata:Project_chat#Importing_Iraqi_census_data]] to discuss the idea of getting the Iraqi census data onto Wikidata so these articles can be made on the Kurdish Wikipedia with a bot
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٩:٣٦, ١٨ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
The person who responded to the thread said that the ability to import cenusus data will come in the northern hemisphere autumn (September, October, November) so keep your eyes peeled!
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٥:٤٢, ٢٠ تەمموز ٢٠١٣ (UTC)
== واژوو ==
سڵاو کاک مادی. بە بۆتەکەم بەکارھێنەرانی نوێ بەخێرھاتن دەکەم (وەک [[لێدوانی بەکارھێنەر:Saman tayfwr|ئەمە]]، بڕوانە [http://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%DB%8E%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1:Saman_tayfwr&action=history ئێرە]). تەماشای کەی دەبینی واژووی خۆمی لەسەرە. جنابیشت لێرەدا ھەمیشە چالاکی و بەکارھێنەران بەخێرھاتن دەکەی، پێت خۆشە ناوی جنابیشت زیاد بکەم؟ لەگەڵ ڕێزم.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١١:١٧, ٢٩ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
:سڵام، حەتمەن! جێی خۆشحاڵییە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٢:٥٩, ٢٩ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
::زۆر باشە ئەوەش [[لێدوانی بەکارھێنەر:Wiki2010XD|نموونەیەک]] لە ناوی جوانی تۆ!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٣:٢٥, ٢٩ تەممووز ٢٠١٣ (UTC)
== کار ==
سڵاو. مادی گیان دوو شت:
یەکەم تکایە [[:پەڕگە:Ske.jpg|ئەمە]] بگوێزەوە بۆ کۆمنز. دووەم ئەگەر ئەوەت گواستەوە پێم بڵێوە ھەتا بیسڕمەوە و جا ئەوی دووەمیشت پێ بڵێم!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٦:٢٢, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
: سڵام! ئەوە یەک کرا! ئیسە دوو! [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٦:٢٨, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::دووەم ئەوەی کە نازانم چەندە لەگەڵ بارکردن و مافی بڵاوکردنەوە ئاشنای بەڵام وەک بەکارھێنەرێکی کارا و زەحمەتکێشی ویکی کوردی مافی بارکردنم پێدای. تکایە؛ ١- [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?oldid=266228#.D8.A8.D8.A7.D8.B1.DA.A9.D8.B1.D8.AF.D9.86| ئەم وتووێژە]ی من و کاک محەممەد بە جوانی بخوێنەوە و لەبەر چاوی بگرە. ٢-[[وپ:بارکەرەکان]] حەتمەن بە جوانی بخوێنەوە ٣-دووپاتی دەکەمە لێرە تەنیا دەبێ وێنەی نائازاد وەکوو بەرگی کتێب و لۆگۆ و … بار بکرێ، وێنەی ئازاد تەنیا دەبێ لە کۆمنز بار بکرێ! ھەر بژی. --[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٦:٤٣, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
کاکە دەسە خۆشبێت!!! ئەرێ ڕاسی پرسیارێک ئەوە فایلەکەت تمشا کرد؟ [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٦:٤٨, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
ڕاسی بۆ بارکردنی پەڕە ئەشێ لە کوێوۆ دەس پێکەم؟ لە بەشی ئامرازەکان نووسرات "پەڕگەیەک بار بکە" وەلی وەختێ کرتە ئەکەیت ئەچێتە سەر کۆمۆنز!!! [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٦:٥٢, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:بەڵێ بەم زووانە چاکی دەکەم وابێ بۆ بەڕێوەبەر و بارکەرەکان ھەر بچێتە ناو ویکی خۆمانەوە؛ جارێ بۆ ئەمە بچۆ بۆ [[تایبەت:بارکردن]]. بۆ فایلەکەش دەست و چاوت خۆش بێ ئیشاڵڵا بەم زووانە چاکی دەکەم.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٩, ٧ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
== [[بەکارھێنەر:Marmzok/شارستانی سەقز]] ==
سڵاو مادی گیان. براکەم نازانم چۆناوچۆن چاوم بەم پەڕەیە کەوت بەڵام ئەم پەڕەیە لە ٢٠١٠وە ھەیە و کاک ئاسۆ دروستی کردووە. ئێستا لە [[تایبەت:داڕێژە_پێویستەکان]] یەکەم داڕێژەی پێویست ئەم داڕێژەیەیە! (٢٤٧ بەستەر)
تۆ خۆت شارەزای ئەم مەڵبەندە و ئەم ناوانەی. تکایە وردەوردە کاری لەسەر بکە و ناوەکان بکە کوردی و بەستەریان بۆ دروست بکە. دوایی دیگوێزینەوە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٠ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٨:٢٨, ١١ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
حەتمەن کاکە بەسەرچاو، ئیشەڵا وردە وردە تەواوی ئەکەم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٢٠ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١٨:٥١, ١١ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:ئەرێ، پەلە مەکە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٠ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٨:٥٤, ١١ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::بۆیە کار ھەر دەبێ خۆت بیکەی ;-) کاکە تەواو!--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٥ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١٠:٣٤, ١٦ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::: کاکە یەخوا دەسە خۆش بێت، بەخوا ئەم بەینە کەمێک سەرقاڵیم ھەیە، ئیشەڵا تەواو بن جوانتر و خاستر بەشداری ویکیپیدیا ئەکەم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٢٥ی گەلاوێژی ٢٧١٢)</font> ١١:٢١, ١٦ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
::::ئیشەڵڵا. ھەر ئەوەندە سەرقاڵیشی و بەشداری دەکەی خۆی زۆرە، سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٢٥ی گەلاوێژی ٢٧١٣)</font> ١١:٣٢, ١٦ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
تکایە کاک مادی [http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Southern_Kurdish لێرەدا] دەنگی خۆت بنووسە.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٣ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٦:٣٩, ٢٥ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:مادی گیان خەریکی دروستکردنی وتارەکانی. چەند وتاری ئاوا دروست دەکەی؟--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٧, ٢٨ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
وەڵا جارێ وتاری شارەکانم نووسی و تەواو بوو، بەڵام گەرەکمە ھەرچی وتار پەیوەندی بە وتاری [[ئاڵمانیا]] ھەیە بینووسم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی خەرمانانی ٢٧١٢)</font> ١٧:١٩, ٢٨ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
:مافی زڕبۆتم پێدای ھەتا دوایین گۆڕانکارییەکان نەشێوێ. لەو ماوەیەدا کە زڕبۆتی تکایە تەنیا خەریکی دروستکردنی وتارەکانی ئاڵمانیا بە و کاری تر مەکە. ئەگەر کارەکەت تەواو بوو خێرا بچۆ [http://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:UserRights/Min.neel ئێرە] و مافەکە لە خۆت بستێنەوە. لەگەڵ ڕێزم.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٧:٢٥, ٢٨ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
وتارەکانی نووسەرەکانم بە بۆت دروست کرد. پێت خۆش بوو چاوێکی پێدا بخشێنەوە. دوایی ئەوی تریش دروست دەکەم. بژی و لەشت ساغ بێ.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|Wьтуwеж]] </sup> <font size="0.5px">(٨ی خەرمانانی ٢٧١٣)</font> ١٧:١٧, ٣٠ ئاب ٢٠١٣ (UTC)
== Culture article request: "Culture of Iraq" ==
Are you interested in starting a Kurdish stub on the [[:en:Culture of Iraq]]? A portion of Kurdistan is within Iraq, and if you want I can look for published sources which talk about specifically Iraqi Kurdistan culture, which can be incorporated in this article.
Thanks
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٦:٢٥, ٧ ئەیلوول ٢٠١٣ (UTC)
I will help User:Kushared in some of the articles u suggrsted. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٦ی خەرمانانی ٢٧١٢)</font> ١١:١٤, ٧ ئەیلوول ٢٠١٣ (UTC)
:: Thank you :) [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٥:٢٠, ٧ ئەیلوول ٢٠١٣ (UTC)
== سڵاو ==
سڵاو مادی گیان. ھەر من مامەوە و تۆ! سپاس بۆ بەشدارییەکانت و لەشت ساغ بێ. --[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|<span style="font-size:111%; color:navy; font-variant:Lucinda-caps;text-shadow:black -5px 5px 15px;">Wьтуwеж</span>]]</sup> <font size="0.5px">(١٥ی ڕەزبەری ٢٧١٣)</font> ١١:٢٩, ٧ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
سڵام چالاک گیان، قەیناکا کاکە ئێمە ھەر کۆڵ ناین، ئەونە ئەمێنینۆ ھەتا وەکوو ویکی کاتالان گەورە بین. ئەشێ ڕۆژێک خەڵکی ئێمەش حاڵیان بێت کە زانست ئەتوانێت بە زمانی دایکی ئەوانیش بێت و ھیچ عەیب نییە. جا بزانین ئەو ڕۆژە کەی دێت. ئیشەڵا کە ھەمیشە ئاوا قارامانانە لێرە بتبینم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٥ی ڕەزبەری ٢٧١٢)</font> ١٧:٠٢, ٧ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
:سپاست دەکەم، لە خۆت و بیر بەرزت. ھەتا ئەو کاتەی دەتوانم — ئەگەر تەنانەت بۆ یەک خولەک بێ — خزمەت بە ویکیپیدیا و گەلەکەم ھەر دەکەم. خۆشم نەبم – ئەگەر چی ھەم — بۆتەکەم لێرە [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت:دوایین_گۆڕانکارییەکان&hidebots=0 ھەر خەریکی خزمەتە]. ئیشاڵڵا ھەر وا نامێنێ. بژیت.--[[بەکارھێنەر:Calak|چالاک]]<sup>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|<span style="font-size:111%; color:navy; font-variant:Lucinda-caps;text-shadow:black -5px 5px 15px;">Wьтуwеж</span>]]</sup> <font size="0.5px">(١٥ی ڕەزبەری ٢٧١٣)</font> ١٧:١١, ٧ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
== Article request: Kurdish newspaper in Syria ==
Hi! Do you want to start an article on [[:en:Nu Dem]]? It is a Kurdish newspaper in Syria, the first Kurdish newspaper in that country. I asked the request in the Kurmanji Wikipedia (Kurmanji is the Kurdish in Syria) but I also want to make a request at the Sorani one..
Thank you
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٥:٥١, ٢٢ تشرینی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
== ڕووپەلی کۆنەوارەتی ==
ئەم کاتەت باش برای ڕێزدارز من ڕووپەلێکم بۆ ((کۆنەوارەتی)) Conservatism دروست کردووە بەڵام دەبین ئێوەش زووتر ڕووپەلێکتان دروست کردوە بۆ هەمان بابەت بە ناوی ((شۆپپارێزی)).
تکایە گەر ئەرک نییە سەیرێکی ڕووپەلی ((کۆنەوارەتی)) بکە، ئەگەر دەزانیت ڕووپەلەکەی خۆتان باشترە ئەوا ئاگدارم بکە من ((کۆنەوارەتی)) دەسڕمەوە. هێشتا نەبەستراوەتەوە بە هیچەوە، لەبەر کێشەی نابێت.
زۆر سوپاس بۆ ئەو هەموو کارە جوانە. /ئاسۆس.
== Article request: Radio Sweden ==
Hi, Min.neel! I found that [[:en:Radio Sweden]] has a Kurdish website, so I thought that it may be a good idea to start a stub article on it.
https://sverigesradio.se/sida/default.aspx?programid=2200
Are you interested in starting that article?
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٢:٥١, ٩ کانوونی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)
: Hi! Are you still editing Wikipedia? [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٤:٤٩، ٧ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)
:: Thank you for starting the Radio Sweden article in Kurdish! [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠١٤ (UTC)
== Mahidevran ==
It's good that you can speak English so it's better for you to know that this picture isn't a portrait of Mahidevran. See [http://en.wikipedia.org/wiki/Talk:Mahidevran_Sultan#Image].[[بەکارھێنەر:Keivan.f|Keivan.f]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keivan.f|لێدوان]]) ١٣:٤٠، ٢٢ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)
== سەروا ==
براگەورەکەم، ئەم کاتەت باش.
دەستخۆش بۆ دەستکارییەکەت لە وتاری سەروا، بەس یەک شت هەبوو پێم باشتر بوو هەبێ، ئەویش نووسینی شاعیری بەیتەکە لەپەڕاوێزدا. ئەگەر بۆت ئەرک نییە و کاتت ناگرێت زیادی بکەیت زۆر کامڵ دەبێت. هەربژیت --◂ <span style="color: #441C29">[[User:Broosk|برووسک]]</span> <sup><span style="color: #7A4733;">'''[[User Talk: Broosk|وتووێژ]]'''</span></sup>▸ ٢٠:١٦، ٤ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چاوەکەم، ئەی بە سەر چاوەکانم، بۆچی نابێت، ئەوە من زیادم کرد، بزانە تەواوە. :) [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٣ی ڕەشەمەی ٢٧١٤)</font> ٢٠:١٨، ٤ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)
:چاوت ماچەکەم، هەربژیت و دەستەکانت خۆش بێت زۆر تەواوە. --◂ <span style="color: #441C29">[[User:Broosk|برووسک]]</span> <sup><span style="color: #7A4733;">'''[[User Talk: Broosk|وتووێژ]]'''</span></sup>▸ ٢٠:٢٠، ٤ی ئازاری ٢٠١٤ (UTC)
==سپاس==
[[پەڕگە:گوڵ.jpg|250px|چەپ|وێنۆک|ویکیهەڤاڵی خۆشەویست،Min.neel، ئەم گوڵە جوانە، بۆ ڕێز گرتن لە خەبات و تێکۆشانی بەردەوامی ئێوەیە، هیوادارم ساڵی نوێتان پیرۆز بێ.]]
سڵاو مادی گیان. چۆنی؟ براکەم ئەو وێنەیەی بارت کردووە ئازادە تکایە لە کۆمنزدا باری بکە ھەتا دوایی بیسڕمەوە. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:٣٩، ٣١ی ئایاری ٢٠١٤ (UTC)
: بەسەر چاو کاکە [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٠ی جۆزەردانی ٢٧١٤)</font> ١٥:٠٠، ٣١ی ئایاری ٢٠١٤ (UTC)
== پێدانی مافی گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر ==
سڵاو کاک مادی. مافی گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەرم پێدای. تکایە ئەم مافە تەنیا کاتێک ناوی پەڕە ھەڵەی ئاشکرای تێدا بوو بەکاربھێنە و ھەروەھا لە کاتی ئەرشیڤکردنی پەڕەکان ئەم مافە بەکارمەھێنە. بژیت.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٢٠، ٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC)
سپاس کاکە چالاک، دەستەکانت خۆش بێت بۆ ئەم زەحمەتە و زەحمەتەکانی ترت لە ئەم ویکیپیدیایە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٣ی پووشپەڕی ٢٧١٤)</font> ١٤:٣٠، ٤ی تەممووزی ٢٠١٤ (UTC)
== دارێژە وسوپاس ==
سوپاس بەرێز بۆ دانانی وێنەکان, بەڵام من دەمەوێ ئەوە روون بکەمەوە کە چاوەرێی دروست کردن یاخود چاککردنی دارێژە تایبەت بە زانیاریدانی تەلەفزیۆنیم چونکە ئەو دوو پەڕە کە بۆ ئەم دوو زنجیرەیە کردۆتەوە پێیاندا دەچمەوە وخشتەی زانیاریدانیان بۆ زیاد دەکەم..
== ئەو دارێژەم مەبەستە.. ==
سڵاو گیانی من.. ئەوە ئەو دارێژەیە کە من دەمەوێ بکرێت بەکوردی، دەتوانم دەستەواژەکان بکەمە کوردی بەڵام ناتوانم کۆدەکان بکەمە کوردی واتە ناتوانم دروستی بکەم زۆر سوپاس
http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_television
== پۆل ==
سڵاو کاک مادی. درەنگ بوو بەڵام جێبەجێ کرا! لە [[بەکارھێنەر:Min.neel/پۆل]] پۆلە پێویستەکان بەپێی ژمارەی بەکارھاتنان ھاتووە. لە [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets]] ئامرازێکم داناوە بە ناوی پۆلساز. چالاکی بکە لە ھەموو پەڕەکان لای ڕاستەوە دەردەکەوێ. بەم ئامرازە بە ڕاحەتی دەتوانی پۆلەکان دروست بکەیت. تەنیا پێویستە بنووسی «ناوی کوردیی پۆل@ناوی ئینگلیزیی پۆل»؛ جا ھەر دانەی پێت خۆش بێت. چەند نموونەم دروست کرد.<br />
تەنیا ئەمە لەبەر چاو بگرە کاتی وەرگێڕان، پۆلەکان لە ڕووی ئەو پۆلانەی ھەر ئێستا ھەیە دروستی بکەیت چون لەوانەیە وەگێڕانەکان جیاواز بن و ئەمەش ببێتە ھۆی ئاڵۆزی. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٢:٤٢، ٩ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چالاکگیان. دەستەکانت خۆش بێت؛ هەر ئەوەی کە زەحمەتت کێشاوە بۆ من یەک دونیایە. پرسیارێک: گەلۆ ئەگەر من پۆلێک دروست بکەم بە شێوازی ئۆتۆماتیک بە تەواوی وتارەکان زیاد دەکرێت؟ [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٩ی گەلاوێژی ٢٧١٤)</font> ٠٣:٢٦، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:خواییش دەکەم. بە شێوەی خۆگەڕ نا بەڵام بۆتێکی تر ھەیە ئەو کارە دەکات. دەتوانین دوای دروستکردنی پۆلەکان بەم بۆتە پۆلەکان بە وتارەکان زیاد بکەین. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٤:٥٠، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
کاکە ئەم کارە بکەین زۆر باشە. ئەگەر بۆتێک هەبێت کە دوای دروست کردنی وتارەکان بە شێوەی خۆگەر پۆلەکان لە ڕووی ویکی ئینگلیزیەوە بە وتارەکان زیاد بکات زۆر کارێکی باش و جوانە. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٩ی گەلاوێژی ٢٧١٤)</font> ١١:١٠، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:حەتمەن کاک مادی.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:١٢، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
مەمنوونم چالاک گیان، دەستت خۆش بێت بۆ هەموو زەحمەتەکانت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(١٩ی گەلاوێژی ٢٧١٤)</font> ١١:١٥، ١٠ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
مادی گیان دەستت خۆش بێ بۆ دروستکردنی پۆلەکان. ئەوەی زۆر بۆ ئێمە گرنگە ئەمەیە پۆلەکان لەگەڵ پۆلە پێشووەکان ھاوھەنگاو بن ھەتا ئاڵۆز نەبێ. بۆیە زۆربەی پۆلەکانم گواستەوە کە ئەمەش کاتکوژە. بۆیە پێشنیار دەکەم سەرەتا لە ژێرپەرەیەکی خۆتدا ھەموو پۆلەکان بە بەرامبەری کوردی و ئینگلیزی (وەک ناوی کوردیی پۆل@ناوی ئینگلیزیی پۆل) ڕیز بکەی ھەتا بەسەریدا بچینەوە و جا ئەوجار دوای بەسەرداچوونەوە گشتی دروست بکەیت. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:١٦، ١١ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:مادی گیان ئەوانەی [[بەکارھێنەر:Min.neel/پۆلە ئامادەکان]] ئامادەن. ئەستێرەکانی لابەرە و لە ناو پۆلسازی بھاوێژە و دروستیان بکە؛ دوایی ئەوانی تریش جێبەجێ دەکەین. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٩:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
::چالاکگیان دروستم کرد، دەستەکانت خۆش بێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٥ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٧:٠٦، ٢٧ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
== ناوی وتارەکان ==
سڵاو و ڕێز مادی گیان، ماندوو نەبێ. مادی گیان تکایە ئەگەر لەسەر ناوی وتارەکان دڵنیا نی بابەتی لەسەر مەنووسە. پێش نووسینی ئەم وتارانە تکایە سەبارەت بە ناوەکەیان لە بەکارھێنەرانی تر یان لە شوێنێکی گشتی وەکوو [[وپ:دبک]] پرسیار بکە جا ئەو جار دایبنێ. بۆ نموونە وتاری سێریاڵت دانابوو پێم وایە جنابت نەبێ لەم کوردستانە کەس نازانێ بە چی دەڵێن (کەچی ھەموو کوردێک دەزانێ دەخڵ چییە) یان دەنا دەومەیدانی. بەم جۆرە بڕواتە پێش ئێرە دەبێتە ویکی ئینگلیزی یان ویکی فارسی. بەڕاستی نە من پێڕادەگەم و نە ئەوەندە لە زانستمدایە کە ھەموو ئەم ناوانە تاوتوێ بکەم.<br />
یانی منیش سەدان بابەت ھەیە پێم خۆشە لەسەریان بنووسم بەڵام چون ناویان نازانم وازم لێ ھێناوە. دەزانم مەبەستی جنابت بێگومان چاکەیە بەڵام بەم جۆرە ناونانی وتارەکان ئیعتبار بۆ ویکیپیدیای کوردی ناھێڵێتەوە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:٢١، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چالاکگیان، وەڵاهی چەندین مانگ لەمەوبەر من ویستم ئەم وتارانە بنووسم، لە جنابت و بەکارهێنەرانی عێراق داوام کرد کە بێن و یارمەتی بدەن تا سەرەتا لە سەر ناوەکان ڕێ بکەوین جا من بیان نووسم، بەڵام ئەو جنابت فەرمووت کە وتارەکان بنووسە دواتر لە سەر ناوەکان ڕێک دەکەوین، منیش پێم وایە ئەم کارە باشە، چەنکوو هەتا وتارێک نەنووسرێت ناکرێت لە سەر ناوەکەی ڕێک بکەوین. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٤ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٦:٤٥، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:ئەگەر جنابت ناوەکان لە شوێنێک بنووسی پێشتر لێدوانی لەسەر بکرێ زۆر باشترە چون ئاوا دەبێ وتارەکە بگوازییەوە و ئەو جار بێی و ناوەکە لە ناو وتارەکەدا بگۆڕی و زەحمەتی زیاتر کە بۆ بەکارھێنەران دروست دەبێ. واش نییە ھەر ھەمیشە چاک بکرێ بۆ نموونە [[پریمات]]. تکایە ئەم ناوە ھەڵانە دووبارە ڕەوانە مەکەوە. دەبێ لە ناو [[ویکیپیدیا:وتارە سەرەکییەکان]]دا ڕاست بکرێ نەک ئەم ناوە ھەڵانە بھێڵینەوە. ھەر کەس بیبینێ سەری سووڕ دەمێنێ لەم ناوانە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٧:١٦، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
چالاکگیان تکایە ئەو ڕەوانکەرانە مەسڕەوە، من بۆیە شتێک وەکوو ''جامد'' ڕەوانە دەکەم چون پێم وایە ڕەنگە کوردێکی ئێرانیس بێت و لەم ویکیپیدیایە کەڵک وەر بگرێت دە با بتوانێت. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٤ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٧:٥١، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:خۆ ئەگەر بە کوردی ئێران بێ دەبێ تەواوی وشە فارسییەکانی ناو فەرھەنەگە فارسییەکان لێرەدا ڕەوانە بکەین. ئێرە ویکی کوردییە براکەم نەک ویکی فارسی! باوەڕ ناکە ھیچ کوردێکی ئێرانیش بزانە نات چییە یان فیوژێنی ناڤۆکی.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٨:٠١، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
چالاکگیان وشەی فارسی ڕەوانە کردن هیچ عەیبێکی نییە، تماشای ویکی ئینگلیزی بکە تەنانەت وشەکان بە ئیملای فارسی و عەرەبیشۆ ڕەوانە کران، نازانم بۆ ئەونە قینت لە فارسە وەلی هەرچی بێت ئەم ڕەوانکەرانە نە جێ ئەگرن و نە ئێشێکیان هەیە [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٤ی خەرمانانی ٢٧١٤)</font> ١٨:١٤، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
:ویکی ئینگلیزی ئەوەندە گەورەیە رۆژێ ھەزاران خراپکاری تێدا دەکرێ کەس پێ نازانێ. کەس وەک من ھۆگری زمان و وێژەی فارسی و عەرەبی نییە بەڵام لە کۆنەوە وتوویانە ھەموو شتێک بە خوێ و خوێش بە مانا.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٨:٣٢، ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ (UTC)
==وتارە سەرەکییەکان==
سڵاو مادی، ئەوەی فەرمووت بە چاوان.
ئەمە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%82 تاق]. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٢:٥٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤ (UTC)
== ئەمڕۆ لە مێژوودا ==
ُسڵاو کاک مادی. تکایە ئەمڕۆ لە مێژوودا وەکوو ویکی ئینگلیزی (کە لە زۆربەی ویکییەکانی تر ئاوایە) دروست بکە نە وەک ویکی فارسی. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١١:٣٥، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
== زمانى كوردى ==
فێر بوو زمانى كوردى [http://inkurdish.com/index.php لەبەر ئەوە]--[[بەکارھێنەر:Ahmer Qadeer|Ahmer Qadeer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmer Qadeer|لێدوان]]) ١٠:٤٧، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
== بۆ بابەتەکانى من چالاک ناکرێت ==
پاش سلاو............... من چەند ووتارێکم نووسیەوە وەک '''[[بەرەی کوردستانی]]''' و '''[[پاسۆک]]''' چالاک نەکراوە. جگە لەمەش ئەمانە نە خراوەتەوە بۆتەى ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان سوپاس <span style="text-shadow:0.2em 0.2em 0.3em grey; font-family:Comic Sans MS; color:CD12BD">'''[[بەکارھێنەر:Rauf t jabar|رەئوف تەحسین ]]'''</span>
::گەرچی پرسیارەکە و داواکارییەکە لەمن نەکرا بەڵام ، ئەوە پاسۆک و بەرەی کوردستانیم خستە نێو [[داڕێژە:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]] ، بەڵام سەبارەت بەوەی کە نووسیوتە وتارەکان چالاک نەکراوە لەمەبەستت تێنەگەیشتم! > [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٠:٢١، ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ (UTC)
== کتێب ==
سڵاو. مادی گیان ڕەنگە [http://www.yageyziman.com/pdfekan/Ferhengi_Etllesi_Twekari.pdf ئەمە] بە کەڵکت بێت. سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٢٣:٢٤، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
سڵام چالاک گیان، زۆر مەمنوونم بە قوربانت بم. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٦ی بەفرانباری ٢٧١٤)</font> ١٨:١١، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)
== بەڕێوەبەرایەتیی ویکیی سۆرانی ==
سڵاو؛
بەڕێز مادی
من [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C داوایەکم] بۆ مافی بەڕێوەبەرایەتی تۆمار کرد، تکایە ئێوەش خۆتان کاندید بکەن یان لانی کەم بەشداریی پرۆسەکە بکەن، لەگەڵ ڕێز، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٠:١٥، ٧ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
==هەلوور، بلوور==
لە کوردەواریدا گەمەی هەلوور بلوور هەیە کە وەکوو اتل متلی فارسیە. ئەوەی من لە مناڵیما بیستبێتم ئاوایە:
<center>
<blockquote>
هەلوور، بلوور، تەکامانێ<br />
زەرد و سوور و شەمامانێ<br />
کۆترە قنجێ، بار بارنجێ<br />
زایە مایە، لووت سڕنایە<br />
سڕنا چەکێ، بێ بەلەکێ<br />
خوا داویەتی، هەڵگرە یەکێ<br />
</center>
</blockquote>
جا وەک دەبینی شێعرەکە، وەکوو شێعری کۆنی کوردی، لە سەر کێشی بڕگەیی نووسراوە. ئینجا ڕەنگە لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی کوردستان جیاوازیی بچووک لە وشەکاندا هەبێت. سپاس، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٠:٣٢، ١٨ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
== داوای بەڕێوەبەرایەتی ==
ئەم کاتەت باش مامە گیان. بە بیروڕای من ٥ دەنگی بەڵێ و ٢ دەنگی نەخێر (٣=٢-٥) نیشاندەری پشتیوانییەکی ئەوتۆ نییە. ئەمشەو دوو ھەفتەکەی جەنابیشت کۆتایی پێ دێت و پێم وایە یان دەبێت ماوەکە درێژ بکەینەوە یان ئەوەی کە داواکارییەکەت ڕابگریت و لە داھاتوودا و لە کاتێکی باشتردا دیسان داوای بەڕێوەبەرایەتی بکەیت. ھەر سەرکەوتوو بیت و ھەر بژیت. --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ٠٧:١٧، ٢٣ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
:سەیرە! جوانتر بوو پێش [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&oldid=12002159 داواکارییەکەت]، لە ویکییەکەی خۆشمانا باست بکردایە. --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ١٢:٢٨، ٢٤ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
::{{وب|ئاسۆ}}، منیش لام وایە ھەموو کارەکانی ویکییەکەمان بە ڕاوێژ بەرینە پێش باشترە. ھەرچەن ئیتر پرۆسەکە دوایی پێ ھاتوە و باشتر وایە لەمە بە دوا ھەموومان کار بکەین بۆ باشتر کردنی ویکیی سۆرانی. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٥٣، ٢٤ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
مام ئاسۆ ئەم کاتەت باش، وتەکانتم خوێندەوە بەڵام لەگەڵتا هاوڕا نیم. سپاس [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px">(٧ی گوڵانی ٢٧١٤)</font> ١٨:١٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
== Article request: French International School MLF Danielle Mitterrand ==
Hi, Min neel! How are you doing? It's been a long time!
I found out about this school [[:en:French International School MLF Danielle Mitterrand]], named after an advocate of Kurdistan. I wonder what you think about this as an idea for an article?
[[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٦:٥٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
: Thanks to Kushared for starting it! [[بەکارھێنەر:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:WhisperToMe|لێدوان]]) ٠٣:٤٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠١٥ (UTC)
==ناسراوانی کورد==
سڵاو. بڕوانە لە لاپەڕەی لێدوانی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF خەڵکی کورد] لە ویکیی فارسیدا. جەماعەتێک دەیانھەوێت کابرایەک زیاد بکەن بە وێنەی ناسراوانی کورد. من زۆر لە سەرچاوەکاندا بۆی گەڕام، ناسراو نیە. بزانم تۆ دەیناسیت؟ یان لە سەرچاوەی بڕوا پێکراودا دیوتە؟ [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٠:٥٨، ٩ی ئابی ٢٠١٥ (UTC)
== ھەلوور بلوور ==
ئەی پرۆژەکەی [[ھەلوور بلوور]]ت بە کوێ گەیاند. بە داخەوە لە سەر یارییەکان و لایلایەکانی کوردەواری کار زۆر کەم کراوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠١:٠٠، ٩ی ئابی ٢٠١٥ (UTC)
== سەرناوی وتارەکان ==
لەم بەینەدا دوو وتارت دانابوو کە ھیچ بەینێکت لە نێوان ناوەکان دانەنابوو. بۆ نموونە نووسیوتە «موزەفەرەدینشا» (ئیترە ئەوە ھەر چۆنێک بخوێندرێتەوە!) کە دروستەکەی لەڕاستیدا [[موزەفەر دین شا]] دروستەکەیەتی. لەسەر یەکدەنگی ''ال'' عەرەبی ناکرێت بە پێش ھیچ ناوێکەوە لێرە. بۆیە لە داھاتوودا ئەگەر بۆنموونە الدین بوو دەبێت بنووسیت ''دین''. ناوی وتارەکان گرنگن و بەو شێوەیەی تۆ نووسیبووت [[گەڕانچی]]یەکان ناتوانن بیدۆزنەوە.—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیـار'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple;font-size:10px">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٠:٣٠، ٢٣ی ئایاری ٢٠١٧ (UTC)
== وتار لە زمانەکانی ترەوە ==
سڵاو، تکایە لە کاتی وەرگێڕانی وتار لە ویکییەکانی ترەوە، بۆ ئاماژەدان بە سەرچاوەکان، کەڵک [[داڕێژە:بیرخستنەوەی ویکی|لەم داڕێژەیە]] وەربگرن. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ١٢:٣٤، ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)
:بەڕێز ئێوە بەڕێوەبەریشن، تکایە لە کاتی بوونی شتێک لە ویکیپیدیا پابەندبن پێوەی. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ١٨:٤٥، ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)
کاکە سەرچیا، گرینگی ئەم داڕێژە چییە؟ [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]]<sup>[[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]] </sup> <font size="0.5px"></font> ٠٤:٠٨، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)
:ئەم داڕێژەیە باشتر و ڕێکتر زانیاری دەدات لەسەر سەرچاوەی وتارەکە، ھەم بەستەری وتارەکە لەخۆدەگرێت و ھەم ڕێکەوتی دروستکردنی. تکایە لە وتارەکانی داھاتووت بەکاری بھێنە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ١٠:٤٧، ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC)
== نووسین ==
تکایە لەمەودوا ژمارەی فارسی و ئینگلیزی بەکارمەھێنە. ئەمە یەکێکە لە [[وپ:نک|سادەترین سیاسەتی ویکیپیدیا]] و وەک بەڕێوەبەرێکیش پێویستە گوێڕایەڵی بیت. سپاس. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٨:٥٢، ١٥ی ئابی ٢٠١٧ (UTC)
==[[:حکوومەتی فێدراڵی عێراق]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:حکوومەتی فێدراڵی عێراق]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخە</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:حکوومەتی فێدراڵی عێراق|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%DB%8C+%D9%81%DB%8E%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%B5%DB%8C+%D8%B9%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%82|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٧:٤٧، ٢٠ی ئابی ٢٠١٧ (UTC)
==[[:محەممەدحەسەن ڕەزایی]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:محەممەدحەسەن ڕەزایی]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:محەممەدحەسەن ڕەزایی|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%D9%85%DB%95%D8%AF%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86+%DA%95%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٢٠:٢١، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)
==[[:وەنەوشە (کێو)]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:وەنەوشە (کێو)]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:وەنەوشە (کێو)|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%88%DB%95%D9%86%DB%95%D9%88%D8%B4%DB%95+%28%DA%A9%DB%8E%D9%88%29|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٩:٠٢، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:نەکەرۆز]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:نەکەرۆز]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:نەکەرۆز|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%86%DB%95%DA%A9%DB%95%D8%B1%DB%86%D8%B2|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ١٩:٠٤، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:کێوی مێرگەنەخشینە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:کێوی مێرگەنەخشینە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێسەرچاوە. بەپێی [[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:کێوی مێرگەنەخشینە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%A9%DB%8E%D9%88%DB%8C+%D9%85%DB%8E%D8%B1%DA%AF%DB%95%D9%86%DB%95%D8%AE%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٠٢، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:حەو حەو]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:حەو حەو]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێسەرچاوە. بەپێی [[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:حەو حەو|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AD%DB%95%D9%88+%D8%AD%DB%95%D9%88|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٠٥، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:سەرمایە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:سەرمایە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێسەرچاوە. بەپێی [[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:سەرمایە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%B3%DB%95%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٣٥، ٣١ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:ئالان جەمال]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک داندراوە لەسەر [[:ئالان جەمال]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>بێبایەخبوون</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:ئالان جەمال|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%A6%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86+%D8%AC%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%84|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:red;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid red">ئێپین</b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:red">♬</span>]]</sub> ١١:٥٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC)
==[[:باج]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:باج]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:باج|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%A8%D8%A7%D8%AC|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١١:١٢، ٢٥ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)
==[[:چەرخ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:چەرخ]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:چەرخ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%86%DB%95%D8%B1%D8%AE|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١١:١٦، ٢٥ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)
==[[:کایەکلێ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:کایەکلێ]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[وپ:وفن]]</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:کایەکلێ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%DA%A9%D9%84%DB%8E|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٥٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)
== سڵاو ==
بەپێی ئەوەی کە چیتر بە پێی پێویست لە ویکیپیدیا چالاکیت نەماوە و نەتتوانی لە ماوەی ١٤ مانگی ڕابردوو سەد دەستکاری و سەرووت ھەبێت بەپێی ئەو سیاسەتەی لە پەڕەی [[وپ:بەڕێوەبەران]] ھەیە، [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Min.neel@ckbwiki داوای سەندنەوەی مافی بەڕێوەبەرایەتیت کراوە]. سوپاس بۆ خزمەتەکەت.--◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">♬</span></sub>]] ٢٠:٣٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:خوێنبۆری]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:خوێنبۆری]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>#بێ سەرچاوە، نەبوونی زانیاری تەواو</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٨:٤٦، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
: {{نەکرا}}. {{کرا|سەرچاوە دانرا.}} -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:٠٧، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:بۆق]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:بۆق]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>نەبوونی زانیاری
تکایە یاخود بیسڕنەوە یاخود چاکسازی تێدا بکەن</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٧:٠٥، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:ماسی]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:ماسی]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>سەرچاوەی نییە</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٧:١٠، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:شمشێر]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]]
پەڕەی [[:شمشێر]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە لەبەر ئەم کێشانە:
<blockquote>نا پێویست</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ١٥:٢٢، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)
== چاکسازی لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا ==
سڵاو لە گشت بەشداربووانی ویکیپیدیا. کۆمەڵگەی [[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]] داواکاربوون کە گۆڕانکاری لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا بکرێت، بە تایبەت سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی سڕینەوە|سڕینەوە]]. ئێوە بانگهێشت کراون کە بەشدار بن لە ئاماژەدان بە ڕەخنەکانتان، کێشەتان لەگەڵ چ سیاسەتێک هەیە و پێشنیارتان بۆ چاکسازی کردن لەو سیاسەتەدا چییە. بۆ بینینی گشت سیاسەتەکانی ویکیپیدیا، تکایە بنۆڕە پۆلی [[:پۆل:سیاسەتەکانی ویکیپیدیا|سیاسەتەکانی ویکیپیدیا]]. '''[[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)/گۆڕانکاری|لێرە کرتە بکە بۆ بەشداربوون]]'''.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٧:٤٨، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7&oldid=598601 -->
== چالاکبوونی لیژنەی ناوبژی ==
{{لۆگۆی لیژنەی ناوبژی}}
بەشداربووانی بەڕێز: لە ماوەی ڕابردوودا چەند کێشە و ناکۆکییەک ڕوویدا لە نێوان ھەندێک لە ئەندامانی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی کە بووە ھۆی ساردبوونەوەی ھەندێکیان و وازھێنانی ھەندێکیان لە دەستکاری. ھۆکاری سەرەکی ئەمە نەگەیشتن بە ئەنجامی کێشە و ناکۆکییەکانی کۆمەڵگەیە. لەسەر داواکاریی زۆرینەی کۆمەڵگە، [[وپ:لیژنەی ناوبژی|لیژنەی ناوبژی]] بەم زووانە لە ویکیپیدیای کوردی دەکەوێتە کار و پاڵاوتن بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی دەکرێت.
لە داھاتوودا، ئەم لیژنەیە بەرپرسیار دەبن لە چارەسەرکردنی ھەر کێشە و ناکۆکییەک کە ڕەنگە لە کۆمەڵگەکەدا سەرھەڵ بدات. ئێستا [[ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/سیاسەتەکان|ئەو سیاسەتانەی کە لیژنە پێویستە لەسەری بڕۆن نووسراونەتەوە]]، لەسەر وەشانی حوزەیرانی ٢٠١١ی ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە کە بە یەکدەنگییەکی زۆر چەسپاوە. ماوەی دیاریکراو بۆ وتووێژکردن لەسەر سیاسەتەکان و پێشنیارکردنی چاکسازی ھەتاکوو ١٥ی تەممووزە، ڕەنگە لەدوای ئەمەوە تەنیا لیژنە بۆی ھەبێت بڕیاری گۆڕینی سیاسەتەکانی بات.
بە ھیوای ئەوەی چاوێک بە سیاسەتەکانی حازر کراون بخشێننەوە و لێدوان و بۆچوونی خۆتان دەرببڕن. بەشداربوونتان یارمەتی دەدات کە پڕۆسەی پاڵاوتن بە خێرایی دەست پێ بکات و لیژنەکە زوو دابمەزرێت. سپاس، لەگەڵ ڕێزدا.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٦، ٨ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%DB%8C%DA%98%D9%86%DB%95%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%DA%98%DB%8C&oldid=626850 -->
== کرانەوەی ھەڵبژاردنەکانی لیژنەی ناوبژی ==
{{لۆگۆی لیژنەی ناوبژی}}
[[پەڕگە:Emblem-WikiVote.svg|چەپ|70 پیکسڵ]]
سڵاو! ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٩ی لیژنەی ناوبژی لە [[١ی ئاب]] دەست پێ دەکات، کە دوو ڕۆژی تر دەکات. ئەوانەی دەیانەوێت خۆیان کاندید بکەن پێویستە [[ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان|پەڕەی ھەڵبژاردنەکان]] بخوێننەوە و لە [[ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان/٢٠١٩|پەڕەی پاڵاوتن]]ەوە خۆیان بپاڵێون. پڕۆسەی پاڵاوتن مانگێکی تەواو دەخاێنێت و لە ماوەی ئەو مانگەدا ھەموو ئەندامانی کۆمەڵگە دەتوانن بەشداری لە وتووێژ و دەنگدان بکەن و ھەموو ئەو بەکارھێنەرانە ھەڵبسەنگێنن کە خۆیان پاڵاوتووە. دوو ڕۆژ پێش پاڵاوتن (لەمڕۆوە ھەژمار دەکرێت) بەکارھێنەران دەتوانن وتووێژێکی گشتی بکەن و خۆیان بۆ ھەڵبژاردنەکان ئامادە بکەن؛ ئێوەش بانگھێشت کراون تاکوو بەشداری بکەن! بەختێکی باش بۆ ھەموو ئەوانەی خۆیان دەپاڵێون.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٨:٠٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%DB%8C%DA%98%D9%86%DB%95%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%DA%98%DB%8C&oldid=626850 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ٠٠:٤٥، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ٠٠:٤٦، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ٠٠:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ١٨:٥٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19352803 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act2) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ١٥:١٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act2)&oldid=19432324 -->
== داواکاری ==
دەمباش Min.neel، تکایە دەتوانیت لە وتارە دروستکراوەکانی [[بەکارھێنەرە نوێیەکانی وتارە میکانیکییەکان]] کە قوتابی زانکۆن ھاوکاری بکەیت جا بە ھەر جۆرێک بێت؟ ئاگادار بە! ھەندێکیان وەرگێڕی ئەلیکترۆنی وەکوو [[ئینکوردیش]]یان دەکار بردووە و مەھێڵە بەسەریانەوە بچێت و تاگی سڕینەوەیان لێ بدە. ھەریەکەیان چەند وتارێکیان دروست کردوون. بەیانی کۆتا ڕۆژە و ماوەی ئەرکەکەیان تەواو دەبێت! گەر ھاوکار بیت، سپاست دەکەم. لەگەڵ سپاسی -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٤٦، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)
== سەرچاوەی ویکیپیدیایەکانی تر ==
دەمباش Min.neel، تکایە بۆ ھێنانی سەرچاوەکان لە ویکیپیدیایەکانی ترەوە کەڵک لە داڕێژەی {{دا|بیرخستنەوەی ویکی}} وەرگرە. وە بەڕاستی وتارەکانت زۆر زۆر کورتن و گەر بکرێت کەمێک زیاتریان لەسەر بنووسە چوونکە خۆت دەزانیت [[وپ:وفن|ویکیپیدیا فەرھەنگ نییە]]. لەگەڵ سپاسی -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٠:٣٦، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٠ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن|دەستەی ھەڵەچن]] ==
سڵاو {{و|{{{name|{{SAFESUBST:<noinclude/>BASEPAGENAME}}}}}}} پرۆژەی '''[[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن|دەستەی ھەڵەچن]]''' بۆ ڕاستکردنەوەی ڕێنووسە ناستاندارد و نادروستەکان کرایەوە. تکایە گەر دەتەوێت بەشداری بکەیت، ئەوا خۆت [[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن/ئەندامان|لێرەدا]] ناونووس بکە. کاتێکی خۆش! [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٥:٣٠، ١١ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AE%DB%8E%D8%B1%D8%A7&oldid=672993 -->
== کەناڵی ویکیپیدیا لە دیسکۆرد کرایەوە ==
سڵاو {{و|{{{name|{{SAFESUBST:<noinclude/>BASEPAGENAME}}}}}}} ئەم پەیامە بانگھێشتنامەیەکە لە کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد([[:en:Discord (software)]])ەوە.
دوای ئەوەی گەیشتین بەوەی کە زۆرینەی بەکارھێنەران (بەتایبەتی نوێیەکان) ناتوانن ڕێنمایییەکان بەباشی لە ویکیپیدیاوە وەر بگرن، بە چاک زاندرا کە کەناڵێک لە دەرەوەی ویکیپیدیا دروست بکرێت تا لە دۆخە پێویستەکان بەکارھێنەران بتوانن باشتر و بەشێوەی ڕاستەوخۆ (چ دووبەدوو یان بەکۆمەڵ) قسە لەگەڵ یەکتر بکەن و باشتر لە یەکتری تێ بگەن.
;تایبەتمەندییەکان:
* دیسکۆرد تۆڕێکی کۆمەڵایەتی نییە.
* بەکارھێنەران دەتوانن بەشێوەی نامە، دەنگ و ڤیدیۆ قسە لەگەڵ یەکتر بکەن.
* بەکارھێنەران دەتوانن بە وێنە و ڤیدیۆ باشتر بابەتەکان شی بکەنەوە.
* بۆ وێبگەڕەکان و زۆرینەی سیستمەکان بەردەستە.
;پابەندییەکان:
* '''نابێت''' وەکوو جێگرەوەیەکی ویکیپیدیا سەیر بکرێت و بۆ ھەموو باسەکان ڕوو لەوێ بکرێ.
** '''دەبێت''' تەنیا لە حاڵەتی پێویست بەکار بێت.
* کەناڵەکە شوێنێک نییە بۆ دەمەتەقێی نێوان بەکارھێنەران.
;بەخێربێیت!
بۆ چوونەژوورە بۆ کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد کرتە [https://discord.gg/TWyzqBv لێرە] بکە.
گەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، ئەوا لەخوارەوە بپرسە. سپاس! --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٤:٤٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AE%DB%8E%D8%B1%D8%A7&oldid=693531 -->
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٨:٤٧، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Samuel (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 -->
== ئامراز ==
دەمباش Min.neel, ویستم پێت بڵێم کە چۆن ئەتوانی [https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:MobileDiff/740299?diffmode=source تووڵامراز] بەکاربێنی چونکە کاک ئارام دەسەڵاتی ئەم ئامرازەی لە بەکارهێنەران سەندووەتەوە. [[user:هرياد|<b style="color: lightseagreen;font-size:18px;display:inline-block;border:1px solid lightseagreen">هرياد</b>]] <sub>[[user talk:هرياد|<b style="color: black;font-size:12px">وتووێژ</b><span style="color:black"></span>]]</sub> ١٥:٤٣، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەشداربوونی نەبەز'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو برای خۆشەویستم، دەستخۆشیت لێ دەکەم لە کاتێکەوە ھاتوی بۆ ویکیپیدیای کوردی ھەر خەریکی باشترکردنی وتارەکان و زیادکردنی ئامرازی بەسوود و گرنگ بوویت بۆ ویکییەکەمان. ھیوادارم ھەمیشە بەگوڕەوە بەشداری بکەیت و بۆمان بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] <sub> ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])</sub> ٢٣:٠٣، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC)
|}
== Remove deletion box ==
Why this article should be deleted?
[[جەعفەر فرۆتان]]
please remove the speedy deletion box
This page is available in many languages [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٦:٤٩، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] i will let you know why it must be deleted, first per [[En:Wikipedia:Criteria for speedy deletion#A7|A7]] it lacks [[En:wp:notability|notability]], which means it's too soon to have a stand-alone article on wikipedia, there fore it should be deleted, however the subject can be created again once it establishes enough notability and satisfies [[Simple:Wikipedia:GNG|Wikipedia:GNG]]
:[[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٢٨، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::It has enough notability
::also it has identifiers and it is available in 10 more languages
::all of them patrolled [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٧:٢٩، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:: ok from what i investigated which source do you think reliable enough to establish notability to the subject?{{وب|Jjff1}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٣٧، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::You can google his name and you can see how many pages of google will be about him
:::The news sources, his identifies and his Wikipedia in other languages [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٧:٤١، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::The real topic is long, but in Kurdish I have short it
::::there are many topics in Kurdish with 0 refrence but patrolled [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٧:٤٣، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]]
:::::you are right there are many unreferenced articles in ckb wiki and patrolled, many of them are so old, but [[ویکیپیدیا:یاسا و تایبەتمەندییەکان|on 2021-2022]] in order to protect ckb wiki's quality we established a rule like policy that we do not accept any unreferenced content/article anymore
:::::and i searched on google i couldn't find reliable sources. here you talk about article being created on other languages, let's talk about French wikipedia [[fr:Jafar_Frotan|Jafar_Frotan]]; which there are several attempt to create article and deleted because of the same reason [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::French yes, but English in under review and will be added up to next month
::::::You can keep this and if it was not suitable for Wikipedia or not added in French, Arabic, Persian and English in next 3 months
::::::You can delete this topic and please now delete the deletion box [[تایبەت:بەشدارییەکان/151.83.59.172|151.83.59.172]] ١٨:٠١، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::: i am sorry but you seem to be misunderstanding something very important here, sorani wikipedia has its own standards and does not depend on any wikipedia projects to decide for its internal matters, needless to say we do take English wikipedia's policies as guidelines nothing more, thank you. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٠٦، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::Ok dear
:::::::But I know this topic is suitable for Wikipedia
:::::::How can this remain? [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٨:٠٧، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::Thanks a lot for your response
::::::::But if this remained it will be good, if no maybe me or someone else add this when it has the notability for Kurdish Wikipedia [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::::i explained above the notability policy, and ofc anyone can re-create it once it follows Wikipedia:notability. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٩، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::::::But I am sure that it has the notability
::::::::::The English in under review with the same refrences and I am sure it will be approved up to next month [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ١٨:٢٥، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::::::::I have added one more refrence
:::::::::::Designboom.com which is a powerful refrence please now remove the deletion box [[بەکارھێنەر:Jjff1|Jjff1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jjff1|لێدوان]]) ٢١:٣٧، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== بەخێرھاتیتەوە ==
بەشدارییە نوێییەکانتم بینی دوای ماوەیەکی زۆر دابڕان بەڕاستی خۆشحاڵم کە دەتتان بینمەوە لە ویکیپیدیا {{emoji|1F60A|size=28}} پێویستمان بە کەسێکی وەک ئێوە ھەیە بۆ بەرەوپێشبردنی پڕۆژەکە ھیوادارم بگەڕێنەوە لامان بەزووترین کات، ھیوای سەلامەتی بۆ بەڕێزتان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:١٥، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو :) خۆشعاڵ بووم بە دیتنی پەیامی جنابت و ئەوەی کە دیم لە بیر نەکراوم. سپاستان ئەکەم و هیوادارم بتوانم یارمەتیدەرێکی باش بم بۆ ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::{{emoji|1F633|size=25}} نا چۆن لەبیردەکرێن و چۆن شتی وا دەبێت، شوێن پەنجە و جێگای بەشدارییەکانتان لە ویکیپیدیا دیارە. و بەڕێزتان دەناسم و خۆشحاڵ دەبم گەر بگەرێنەوە و بێنەوە پاڵ بەڕێوەبەران و لەگەڵمان کاربکەن بۆ بەرەوپێشبردن پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٥٣، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== ئەنجامدانی چاکسازی لە ڕۆژ و ساڵەکاندا ==
{{وب| Min.neel}} سڵاوت لێبێت ویستم ببپرسم دەتەوێت بەژداری بکەیت لە چاکسازی ساڵەکان و ژمارەکان؟ گەر هەر پرسیارێکت هەیە بپرسە. {{زۆر سوپاس}}.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٠٩:٢٢، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
[[وب|ئارۆ سالار محمود]] سڵاو ئارۆگیان بەداخۆ دەرفەتم نییە کە زۆر بەشدار بم بەڵام ئەگەر یارمەتییەکی بچووک لە دەستم بێت خۆشحاڵ ئەبم. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٩:٠٨، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==
[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Doc James@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 -->
== بێسەرچاوە ==
@[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ئەم کاتەت باش، بەڵام دوایین وتارەکانت بێسەرچاوە بوون وە کۆڵکە وتار بوون.بەداخەوە تەنها نوسینی ویکیپیدیای فارسی بەس نییە بۆ وتارەکە.ئێمە ماوەیەک پڕۆژەیەکمان ڕاگەیاند بۆ ئەو وتارانەی [[لێدوانی ویکیپرۆژە:سەرچاوەدانان|بێسەرچاوەن]] کەم بکەینەوە بەڵام ئەو شێوەیەیەی تۆ وتارە بێسەرچاوەکان زیاتر دەکەیت.باشترە لەگەڵ وتارەکانت چەند سەرچاوەیەکی لەگەڵ دابنێیت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٧:١٤، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو کوردگیان ئەگەر بتوانم بەسەرچاو. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:١٩، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
== چەند کێشەیەک ==
سڵاو، دەبینین جاروبار کۆمەڵێک وتار دروست دەکەیت کۆلکەن، کە ئەمە کێشە نین و ئازادیت. بەڵام خۆ تۆ مافی پاسدەری خۆگەڕت هەیە، چۆن دەبێت دەروازەکان لەبیر بکەیت؟ چۆن دەبێت بەس بنووسیت ویکیپیدیای فارسی؟ ئەی بۆچی سەری داتابۆکسەکە هەر ئینگلیزییە؟؟. وەڵاممان دەوێت تکایە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٠:٥٣، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
: سڵاو، تێسلاگیان perfectionist نیم و ئەوەندەی کە ئەتوانم بەشداری ئەکەم. ئەگەر دەبێتە هۆی عەزیەت ببوورە. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تۆ دەتەوێت هیچ بڵێیت؟. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٢:٥٠، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] نموونەی بەستەرت دانەناوە تا سەیریان بکەم، بەڵام دانەنانی دەروازە شتێکی گەورە نییە گەر چی و بتوانین ئەوەندەی دەیانزانین زیادیان بکەین، بۆچی خراپە؟ سەبارەت بە سەرچاوەی وتار، جا ھەر کەسێک بێت، بنووسێت وەڵا وتارەکە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی یان فارسی وەرگیراوە، ئەوا ھەر دروستی نەکات باشترە. من ناوی ئەوە دەنێم لەکۆڵکردنەوە. دەتوانین سەرچاوەکانی ئەوان دانێینەوە یان خۆمان بۆ سەرچاوەی باشترە بگەڕێین. بۆ داتابۆکس تێنەگەشتم مەبەستت چییە. ھیوادارم زویر نەبن، بەڵام ئەمە قسەی منە بۆ ھەمووان. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٨:٢٢، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: پێویست ناکات بەستەر بۆ وتارەکان بکەم، چونکە زۆرن، خۆت گەر توانیت سەیری دوایین وتارەکانی بکە. هەڵبەت سەری داتابۆکسیش مەبەستم ناوەکەیەتی کە دەبێت لە ویکیداتا بیکەیت بە کوردی، بەڵام ئەو هەرخۆی بە ئینگلیزی دایدەنێت، کە ئەمەش کێشە دروست ئەکات. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٩:٤٩، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:::::{{وب|Tessla}} تا ڕادەیەک بۆتیش ھەر وا وتار دروست دەکات و گەر کۆلکە بن کێشە نییە، بەڵام بۆ سەرچاوەکان با ھەر نەبێ تۆزێ بەڕێکوپێکی و بە داڕێژەوە دانرێن نەک ھەر بە ڕووتی و ساردی بڵێن ویکیپیدیای فارسی. [[داڕێژە:بیرخستنەوەی ویکیی فارسی]] بەکاربێنن و لە تاگی ref بیئاڵێنن تا شتێکی ڕێک دەرچێت. کەمێک گرنگی بە شێواز و ڕێکخستن بدرێ باشە و بگرە جوانیشە. خۆ جاری جاران نییە تا بڵێین داڕێژە و شتمان نییە. بۆ لەیبڵی ویکیدراوەش، پێم وایە لەکاتی گرێدان خۆی دەبێتە کوردی. گەر نەشبوو، ھیچی تێ ناچێ و بەدەست بیکەن، بەڵام ئەوەتان لەبیر بێت ڕوونکردنەوە (ئەوەی نێوان کەوانەکان) لەوێ نانووسرێ. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: داڕێژەی بیرخستنەوەی ویکی شتێکی باشە بەڵام کێ بڕوات یەک بەیەک بۆ وتارەکانی ئەم بەکارهێنەرە زیادی بکات؟ ئەی کێ بڕوات لەیبڵی ناوە ئینگلیزییەکان بکات بە کوردی؟ خۆی کێشەکە ئەوەیە. گەر توانیم دواتر من ئەڕۆم، بەس ئەم کێشەیە ڕەنگە بەردەوام بێت گەر ئەم بەکارهێنەرە ئاگادارنەکرێتەوە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٣:١٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
::::::: {{وب|Tessla}} ئیتر ئەوە بەکارھێنەرەکە خۆی ئاگای لەم قسانەیە و سپاسی دەکەین گەر ڕەچاویان بکات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
== نیشانی برایەتی ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Noto Emoji v2.034 1f91d 1f3fc.svg|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی برایەتی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەم نیشانی برایەتییە پێشکەش بەتۆ لەپای هاوکاریکردن و بە دەمهاتنی داواکاری ئەوانی تر [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ٢٢:١٦، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
|}
:@[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] هیوادارم ڕۆژێک بتوانین پێکەوە کاربکەین و شتێک دوای خۆمان بەجێبێڵین لەم ویکییە، لە هەموو پەڕەکانی بەکارهێنەریت نووسیوتە ئارەزووی بواری پزیشکی دەکەیت، هەر ئەوەش تاکە هۆکاری مانەوەی منە لەم ویکییە.[[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ٢٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::سڵاو کاک توانای ئازیز، زۆر سپاست دەکەم. من زۆرم پێ خۆشە بتوانم کارێک بۆ پەرەپێدانی زانیاری پزیشکی بە زمانی کوردی بکەم و لەم ڕێگەدا خۆشحاڵم کە هەڤاڵی وەک جنابت دەناسم. ماندوو نەبوونت دەکەم بۆ هەموو هەوڵ و زەحمەتەکانت. ئیشەڵڵا هەر دڵخۆش و سڵامەت بیت. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ٢٢:٣٦، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== پێشبڕکێی پزیشکی ==
سڵاو و ڕێز @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]، هیوادارم باش بیت :) ئەگەر حەزت کرد لەم [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]] بەشداربیت ئەوا خۆشحاڵ دەبین. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٣٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:سڵاو و ڕێزم هەی ، محەممەدی ئازیز، دەستت خۆش بێت بۆ ئاگادارکردنەوەت. [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ٠٣:٥٨، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
::ئەزیزیت @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]، خۆشحاڵم کە بە یەکەم وتاریش دەستت پێ کردووە. وە ناوتم نووسی لە لیستی بەشداربووان بەوەی یەکەم وتارت نووسی. کاتێک وتارێکیش هەڵدەبژێری ئەوا لە تەنیشت ناوی خۆشت بنووسی زۆر باش دەبێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٥١، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
refp5pu3ao85isoh3rox9kz5tygoqno
پۆل:کتێبە کوردییەکان
14
99534
1593449
1136812
2026-06-23T16:01:06Z
AramBot
39807
بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:Books in Kurdish|Books in Kurdish]] بۆ [[:Commons:Category:Kurdish-language books|Kurdish-language books]]
1593449
wikitext
text/x-wiki
{{پۆلی کۆمنز|Kurdish-language books}}
[[پۆل:کتێبەکان بەپێی زمان]]
[[پۆل:وێژەی کوردی]]
[[پۆل:زمانی کوردی]]
[[پۆل:میدیای بەکۆمەڵ بە زمانی کوردی]]
5ddilbz2llp67dhi2pfl2pcemlu0qbg
پۆل:دەروونپزیشکی
14
100593
1593656
1265456
2026-06-24T09:02:45Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1593656
wikitext
text/x-wiki
{{پۆلی کۆمنز|Psychiatry}}
[[پۆل:دەروونناسی]]
[[پۆل:تایبەتمەندییەکانی پزیشکی]]
[[پۆل:تەندروستیی دەروونی]]
[[پۆل:پسپۆڕییە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:زانستی دەماری]]
[[پۆل:چارەسەری دەروونی]]
t16d4xlvf6ve8stlw3ytgpwi8oknep4
ئیشتوویگوو
0
104654
1593492
1571022
2026-06-23T19:11:40Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593492
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = پاشا ئەژدەھاک
| title =
| image = King Astyages submitting to Cyrus.jpg
| image_size =
| alt =
| caption =پاشا ئەژدەھاک بە زنجیرەوە ملکەچی [[کورووشی مەزن]] دەبێ (تابلۆی سەدەی ١٨).
| succession = پاشای [[شانشینی ماد]]
| reign = ٥٨٥ – ٥٥٠ پ. ز (بەپێی [[ھێرۆدۆت]])
| coronation =
| predecessor = [[ھەڤەخشترە]] پاشا کەیخوسرەوی گەورە
| successor = [[کورووشی مەزن]]
| birth_date =سەدەی حەوتەمی پێش زایین
| birth_place =[[ھەگمەتانە]] ئیمپراتۆریەتیی [[ماد]]
| death_date =٥٥٠ پ. ز
| death_place =[[ھەگمەتانە]] [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]
| burial_place =
| spouse = [[ئاریێنیس]]
| issue = شازادە [[ماندانا]]{{ھن}}شازادە [[ئامیتیس]]{{ھن}}شازادە پارمیسێس
| full name =
| dynasty = [[ماد]]
| father = [[ھەڤەخشترە]] پاشا کەیخوسرەوی گەورە
| mother =
| religion = [[ئایینی کۆنی ئێران]]
}}
'''ئەژدەھاک ئیشتوویگوو''' (بە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]: ئاستیاگ) دوایین پاشای [[ماد]] بوو، کە لە ساڵانی ٥٨٥ تا ٥٥٠ی پێش زایین حکوومەتی دەکرد، لە ٣٥ ساڵی حکوومەتی ئاستیاگ زانیاری زۆر بەردەست نییە.<ref>http://www.jstor.org/stable/4435054</ref>
ئیشتوویگوو پاش مردنی باوکی [[ھەڤەخشترە]] (کەیخەسرەو) ھاتە سەر فەرمانڕەوایی ماد. یەکێک لە کردەوەکانی ئیشتوویگوو جەنگی لەگەڵ [[لیدیا]] بوو، کە لە کۆتاییدا پەیمانی ئاشتی لەگەڵ پاشای لیدیا و ھاوسەرگیری لەگەڵ [[ئاریانیس]] خوشکی [[کرۆسۆس]] کرد.
ئیشتوویگوو باوکی [[ماندانا]] و [[ئەمیتیس]] بووە، ماندانا ھاوسەرگیری لەگەڵ کەمبۆجییەی یەکەم کرد، کە لە ئەنجامدا [[کورووشی مەزن|کورووشی دووەم]] یان کورووشی مەزن لەدایکبوو، کورووش لە ساڵی ٥٥٠ پێش زایین لە دەسەڵاتی باپیری یاخی بوو و لە پۆستەکەی لای برد. دەسەڵاتی ١٥٠ ساڵەی مادەکان بە لابردنی ئیشتوویگوو لە تەختی پاشایەتی کۆتایی ھات و [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]] دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=Encyclopaedia Iranica|دوایین١=Foundation|سەردێڕ=ASTYAGES|ناونیشان=https://iranicaonline.org/articles/astyages-the-last-median-king|وێبگە=iranicaonline.org|بڵاوکەرەوە=Encyclopaedia Iranica|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|زمان=En}}</ref>
== فەرمانڕەوایی ==
[[پەڕگە:Median Empire.jpg|وێنۆک|[[ماد|ئیمپراتۆریەتیی ماد]] لە سەردەمی فەرمانڕەوایی ھەردوو [[ھەڤەخشترە]] (کەیخەسرەو) و ئەژدەھاکدا]]
ئەژدەھاک لە ساڵی ٥٨٥ی پێش زایین، دوای [[شەڕی ھالس (٥٨٥ پ.ز)|شەڕی ھالس]]، کە کۆتایی بە شەڕێکی پێنج ساڵەی نێوان [[لیدییەکان]] و [[مادەکان]] ھێنا، شوێنی باوکی گرتەوە. ئەو ئیمپراتۆریەتێکی گەورەی بۆ مابووەوە، کە بە ھاوپەیمانی لەگەڵ دوو برای ژنەکەی، [[کرۆیسۆس]]ی [[لیدیا]] و [[نەبووخەد نەسر دووەم|نەبووخەد نەسر]]ی [[بابل]] حوکمڕانی دەکرد، کە ژنەکەی بە ناوی [[ئەمیتسی بابل|ئەمیتس]]، خوشکی ئەژدەھاک، ئەو شاژنە بوو کە دەگوترا نەبووخەد نەسر [[باخە ھەڵواسراوەکانی بابل|باخچە ھەڵواسراوەکانی بابل]]ی بۆ دروست کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.personal.psu.edu/amp5364/HangingGardens.html |سەردێڕ=Hanging Gardens of Babylon |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130808084750/http://www.personal.psu.edu/amp5364/HangingGardens.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٣}}, The Hanging Gardens of Babylon</ref> ھاوسەرگیری لەگەڵ [[ئاریێنیس]]، خوشکی پاشای لیدی کرۆیسۆس کرد بۆ مۆرکردنی پەیماننامەی نێوان ھەردوو ئیمپراتۆریەتەکە، ئەژدەھاک دوای کۆچی دوایی باوکی لە کۆتایی ئەو ساڵەدا سەرکەوت بۆ سەر تەختی ماد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.livius.org/ct-cz/cyaxares/cyaxares.html|سەردێڕ=Cyaxares (Livius.org)|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141022085954/http://www.livius.org/ct-cz/cyaxares/cyaxares.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
سەرچاوە کۆنەکان نزیکەی ھیچ شتێک دەربارەی فەرمانڕەوایی ئەژدەھاک ناگێڕنەوە، و بڕیارێکی کۆتایی لەسەر کەسایەتی ئەو مەحاڵە، چونکە گێڕانەوە نەرێنییەکەی [[ھێرۆدۆت]] (ئەژدەھاک وەک حوکمڕانێکی دڵڕەق و ستەمکار نیشان دەدرێت) و گێڕانەوە ئەرێنییەکەی تێسیاس، ھەردووکیان لایەنگرانەن.<ref name="auto"/> پەرتووکی [[سایروپیدیا]]ی گزینۆفۆن وەک پیاوێکی پیر و میھرەبان نیشانی دەدات کە دڵسۆزی نەوەکەی بووە کە کورووشە، بەڵام بەرھەمەکە بە شێوەیەکی بەربڵاو وەک خەیاڵیی سەیر دەکرێت و چەندین نادروستی مێژوویی تێدایە کە دەیکاتە سەرچاوەیەکی جێی متمانە نەبێت.
== لای ھێرۆدۆت ==
[[پەڕگە:King Astyages commands Harpagos to take the infant Cyrus and slay him, Jan Moy 1535-1550.jpg|وێنۆک|پاشا ئەژدەھاک فەرمان بە [[ھارپاگ|ھارپاگوس]] دەکات کە [[کورووشی مەزن|کورووشی]] ساوا ببات و بیکوژێت، فەرشێک لەلایەن جان مۆی (١٥٣٥–١٥٥٠).]]
[[پەڕگە:Le songe d'Astyage.jpg|وێنۆک|ڕاست|خەونەکەی ئەژدەھاک ([[فەڕەنسا]]، [[سەدەی ١٥یەم]])]]
ئەو گێڕانەوەیەی لەلایەن مێژوونووسی یۆنانی کۆن [[ھێرۆدۆت]] دراوە باس لەوە دەکات کە ئەژدەھاک خەونێکی بینیوە کە تێیدا کچەکەی، [[ماندانا]]، کوڕێکی دەبێت کە ئیمپراتۆریەتەکەی لەناو دەبات. ئەژدەھاک بەھۆی ترس لە پێشبینی خەونەکە، کچەکەی بە پیاوێک بە ناوی [[کامبۆزی یەکەم]]ی [[ئەنشان (پارس)|ئەنشان]] دا، کە ناوبانگی ھەبوو بەوەی «شازادەیەکی ھێمن و بیرکەرەوە» بێت و ئەژدەھاک پێی وابوو ھیچ ھەڕەشەیەک نییە.
کاتێک خەونی دووەم ھۆشداریی دا بە ئەژدەھاک لە مەترسییەکانی نەوەی ماندانا، ئەژدەھاک ژەنەڕاڵەکەی خۆی ھارپاگوسی نارد بۆ کوشتنی منداڵەکە کە کورووش بوو. ھێرۆدۆت بە دروستی ناوی دایک و باوکی کورووش دەھێنێت، ھەرچەندە ئاماژە بەوە ناکات کە [[کامبۆز پاشا]] بووە.<ref>cf. How, W. W. , & Wells, J. ''A commentary on Herodotus with introduction and appendixes'' (1991). Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. i.107</ref> زانستی مۆدێرن بە گشتی ئەو بانگەشەیەی ڕەت دەکاتەوە کە کورووش نەوەی ئەژدەھاک بووە.<ref>cf. How and Wells i.107</ref> [[ھارپاگ|ھارپاگوس]]، کە نەیویست خوێنی شاھانە بڕژێنێت، منداڵەکەی دا بە شوانێک بە ناوی [[میتریداتس]]، کە ھاوسەرەکەی تازە منداڵێکی مردووی ببوو.
کورووش وەک کوڕی [[میتریداتس]] گەورە کرا، و ھارپاگوس منداڵە مردووەکەی وەک کورووشی مردوو نیشانی ئەژدەھاک دا. کاتێک کورووش لە تەمەنی دە ساڵیدا بە زیندوویی دۆزرایەوە، ئەژدەھاک لەسەر ئامۆژگاریی [[ماگی|ماگییەکان]] لە کوڕەکە خۆش بوو، و ناردییەوە لای دایک و باوکی لە ئەنشان؛ بەڵام ھارپاگوس لە سزا ڕزگاری نەبوو، چونکە دەگوترا ئەژدەھاک لە میواندارییەکدا [[منداڵخۆری|کوڕەکەی خۆی پێ خواردووە]]. کورووش لە ساڵی ٥٥٩دا شوێنی باوکی گرتەوە، و لە ساڵی ٥٥٣دا، لەسەر ئامۆژگاریی [[ھارپاگوس]]، کە پەرۆشی تۆڵەسەندنەوە بوو بەھۆی ئەوەی «شێوێکی قێزەون»ی پێدرابوو، کورووش لە دژی ئەژدەھاک ڕاپەڕی. دوای سێ ساڵ لە شەڕ، سەربازانی ئەژدەھاک لە کاتی شەڕی [[پاسارگاد]] یاخی بوون، و کورووش [[ماد|ئیمپراتۆریەتیی ماد]]ی داگیرکرد. ئەژدەھاک لەلایەن کورووشەوە بەخشرا، و سەرەڕای گاڵتەپێکردنی لەلایەن ھارپاگوسەوە، [[ھێرۆدۆت]] دەڵێت مامەڵەی باشی لەگەڵ کراوە و لە دەرباری کورووش ماوەتەوە تا کۆچی دوایی کردووە. لە جیاتی گێڕانەوەی میتۆلۆژیای باو کە دەڵێت کورووش لەلایەن سەگێکەوە شیر دراوە ([[سەگ]] لای ئێرانییەکان پیرۆز بووە. ھێرۆدۆت ڕوونی دەکاتەوە کە میتریداتسی شوان لەگەڵ کۆیلەیەکی تری ئەژدەھاک ژیاوە، ژنێک بە ناوی «سپاکۆ»، کە ئەو ڕوونی دەکاتەوە بە [[زمانی مادی]] بە واتای «سەگ» دێت،<ref>Herodotus i.110</ref><ref>[[Justin (historian)|Justin]] (i.4)</ref> کە ھەم ئەفسانەکە و ھەم وەشانی عەقڵانیی ھێرۆدۆت دەدات بە دەستەوە.<ref>cf. How and Well, i.110</ref>
== لە ئینجیلدا ==
وەرگێڕانەکەی [[تیۆدۆتیۆن]] بۆ [[دانیال ١٤]]، بەشی ١٤ لە وەشانی [[دۆتێرۆ-کانۆنیکاڵ]]ی بیبڵیکی [[پەرتووکی دانیال]]، کە بە شێوەیەکی تر بە [[بێل و ئەژدیھاکە]] ناسراوە، بە دەسەڵات گرتنی [[کورووشی مەزن|کورووش]] دوای مردنی ئەژدەھاک دەست پێ دەکات.<ref>{{bibleverse||Daniel|14:1|NABRE}}: [[New American Bible, Revised Edition]], based on [[Theodotion]]'s version</ref> بەگوێرەی [[ئینجیلی دوای-ڕیمز]]ی ڕەسەن، [[داریۆسی میدی]] ناوێکی تری ئەژدەھاکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:7.bie |سەردێڕ=Philologic Results |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817131115/https://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:7.bie |url-status=dead }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:15.bie |سەردێڕ=Philologic Results |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230312131305/http://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:15.bie |url-status=dead }}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{s-start}}
{{succession box|title=پاشای [[شانشینی ماد]]|before=پاشا کەیخوسرەوی گەورە [[ھەڤەخشترە]]|after=[[کورووشی مەزن]]|years=٥٨٥–٥٥٠ پ. ز}}
{{s-end}}
{{ماد}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|مێژوو|ئاسیا|کوردستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Astyages}}
[[پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین]]
[[پۆل:پاشاکانی ماد]]
800kc34m6s64b6amwc01n2wytxm378q
تانک
0
117540
1593651
1495050
2026-06-24T08:53:46Z
1silent scientist
51740
1593651
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''تانک''' زرێپۆشێکە کە لە [[جەنگ]]دا بەکاردێت. تانک تۆپێکی لە سەرە و توانایی ھات و چووی ھەیە و ئامێرێکی زۆر ستراتێجیکی مەیدانی شەڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.onwar.com/tanks/index.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141110230956/http://www.onwar.com/tanks/index.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>یەکەم تانک لە سەرەتایی سەدەی بیستەمدا لە سەردەمی جەنگی جیھانی یەکەمدا دەرکەوت، کاتێک سوپای بەریتانیا تانکەکانی ماڕک١ی بۆ شکاندنی توندیی بەرەی شەڕ لە دژی ئەڵمانییەکان ئامادە کرد، بۆیە ڕۆڵی تانکەکان وەک چەکێک گەشەی کردووە، پاشان بەکاری بھێنن بۆ پەرەپێدان و چوونە ناو قووڵایی شەڕەوە بۆ ھێرشکردنە سەر دوژمن، ھەروەھا تانک لە ڕووی ئۆپەراسیۆنەوە زۆر گرانە پێویستیان بە پشتگیری و چاودێرییەکی زۆر ھەیە.
== ناو ==
[[پەڕگە:MarkIV 1.jpg|وێنۆک|[[بەریتانییەکان]] یەکەم تانکیان لە جیھاندا لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] دروست کرد و ناویان نا «تانک» و لێیانەوە ئەم ناوە بۆ زۆربەی وڵاتانی جیھان گواسترایەوە]]
کاتێک تانک بۆ یەکەم جار لە گۆڕەپانەکانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] دەرکەوت، [[بەریتانییەکان]] ناوی '''تانک'''یان لێ نا کە بە واتای تانک (خەزان) یان تانک (سەھریج) دێت، و مەبەستی بەریتانییەکان لەم ناوە ھێشتنەوەی پڕۆژەی دروستکردنی تانک بوو بە نھێنی، و زۆربەی وڵاتانی جیھان ئەم ناوەیان وەرگرت لەوانە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] (بە [[ڕووسی]]: Танк).
لە [[ئەڵمانیا]] ناوی [[بانزەر]] ([[ئەڵمانی]]: Panzer) لە تانک نرا کە بە واتای پیتی «زرێ» دێت و کورتکراوەی دەستەواژەی "Panzerkampfwagen"ە کە بە واتای «ئۆتۆمبێلی شەڕی زرێپۆش» دێت، لە [[ئیتاڵیا]] پێی دەوترێت «کارۆ ئارماتۆ» (بە [[ئیتاڵی]]: Carro armato) واتا «ئۆتۆمبێلی زرێپۆش»، و لە [[فەڕەنسا]] «شار دوو کۆمبات» (بە [[فەڕەنسی]]: Char de combat) واتا «ئۆتۆمبێلی شەڕ»، بەڵام لە [[وڵاتە عەرەبییەکان]] بە ناوی «دەبابە» دەناسرێت واتا ئەو شتەی کە دەخلیسکێت یان لەسەرخۆ دەڕوات، و ناوەکە دەگەڕێتەوە بۆ ئامێرێکی کۆن کە بۆ لێدان و ڕووخاندنی قەڵاکان بەکار دەھێنرا.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-25109879 World War One: The tank's secret Lincoln origins - BBC News<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180111063812/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-25109879 |date=11 يناير 2018}}</ref>
== دیزاینی گشتی ==
تانکەکان زۆر گەشەیان کردووە بەبەراورد بەوەی لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لە کاتی دروستبوونیان چۆن بوون، بەڵام لە کاتی بەراوردکردنی تانکەکان لە ماوەی دەیەکانی سەدەی ڕابردوودا، دەبینین کە کێش، ئەستووریی زرێ، و قەبارەی تۆپەکانیان، تا کۆتایی جەنگی جیھانیی دووەم بە شێوەیەکی بەرچاو زیادیان کردووە، و بە پێچەوانەی ئەوەوە دەبینین لە دوای قۆناغی شەڕەوە تا سەردەمی ئێستامان لەم ڕووەوە زۆر نەگۆڕاون. پەرەپێدانی تانکە سەردەمییەکان زیاتر چۆنایەتی بووە نەک چەندایەتی. سێ ھۆکاری سەرەکی بۆ دیاریکردنی ئاستی بەرزیی تانکەکە ماونەتەوە، ئەوانیش: تووانای ئاگرین، توواناکانی جووڵە، و پاراستن، لەبەر ئەوەی گەیشتن بە تەواوی دابینکردنی ئەم تووخمە کۆبووانە کارێکی سەختە، پڕۆسەی ھاوسەنگی لە نێوانیان و جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە گونجاوە بۆ مەزھەبە سەربازییە پەسەندکراوەکانی ئەو دەوڵەتانەی تانک دروست دەکەن بەپێی جیاوازیی بارودۆخ و ستراتیژییەکانیان بەردەوام بووە.
تووانای ئاگرین بە واتای دابینکردنی چڕییەکی تەقەی پێویست دێت بۆ تانکەکە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی زرێی دوژمن، و ئەوەش تووانای چاودێریکردن و شوێنکەوتن و بە ئامانجگرتنی دوژمن لەخۆ دەگرێت. بەڵام پاراستن تووانای تانکەکان بۆ خۆبەدوورگرتن لە ئاشکراکردن و چاودێریی دوژمن، و تووانای خۆڕاگری لە بەرامبەر تەقەی نەیار بۆ خۆبەدوورگرتن لە لەناوچوون لەخۆ دەگرێت، لە کاتێکدا جووڵە دابەش دەبێت بۆ جووڵەی تەکتیکی، وەک تووانای بڕینی زەوییە سەختەکان، و تێپەڕاندنی ڕێگرییە ستوونی و ئاسۆیی و ئاوییەکان، و جووڵەی ستراتیژی کە گونجاویی زرێپۆشەکان بۆ گواستنەوە بە ھۆکارەکانی گواستنەوەی وشکانی و دەریایی و ئاسمانی بەرەو گۆڕەپانەکانی ئۆپەراسیۆنە دوورەکان لەخۆ دەگرێت.
لە بە درێژایی مێژووەکەیاندا جۆرە جیاوازەکانی تانک ھەبوون، بەڵام تانکە سەردەمییەکان دەبن بە دوو جۆری سەرەکی کە تانکی شەڕی سەرەکی و جۆری تانکە سووکەکانن. تانکی شەڕی سەرەکی کێشیان لە نێوان ٤٥ بۆ ٧٠ تۆنە، لە کاتێکدا تانکە سووکەکان کێشیان لە ٣٠ تۆن کەمترە، و بۆ یەکەکانى ھەواڵگریی زرێپۆش تەرخان دەکرێن، زۆر دیزاینی تانک دەرکەوتوون، لەوانە تانکی فرە بورج کە تا دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] نەمایەوە، و ھەندێکی تریان بەبێ بورج بوون. ھەروەھا پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە ھەمیشە جۆری تانکی تایبەت ھەن، وەک تانکی فەرماندەیی کە تانکی تایبەتن بۆ ئامر فەسیل یان سریە زرێپۆشەکان، و بە ئامێری پەیوەندی و سیستمەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵ بە شێوەیەکی گونجاوتر بۆ فەرماندەکان ئامادە دەکرێن، ھەروەھا تانکی مینڕاماڵ ھەیە کە بە غەڵتەک یان خاکەنازی پێشەوە بۆ کردنەوەی ڕێڕەو لە ناو کێڵگەکانی میندا ئامادە دەکرێن، ھەروەھا تانکی پردساز، و تانکی ئاگرھاوێژ و چەندینی تریش ھەن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Tanks}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|تەکنۆلۆژیا}}
[[پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان]]
[[پۆل:تانکەکان]]
dutkvmrkxanlqssmnraq746t8mbamwh
1593652
1593651
2026-06-24T08:54:14Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593652
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''تانک''' زرێپۆشێکە کە لە [[جەنگ]]دا بەکاردێت. تانک تۆپێکی لە سەرە و توانایی ھات و چووی ھەیە و ئامێرێکی زۆر ستراتێجیکی مەیدانی شەڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.onwar.com/tanks/index.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141110230956/http://www.onwar.com/tanks/index.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>یەکەم تانک لە سەرەتایی سەدەی بیستەمدا لە سەردەمی جەنگی جیھانی یەکەمدا دەرکەوت، کاتێک سوپای بەریتانیا تانکەکانی ماڕک١ی بۆ شکاندنی توندیی بەرەی شەڕ لە دژی ئەڵمانییەکان ئامادە کرد، بۆیە ڕۆڵی تانکەکان وەک چەکێک گەشەی کردووە، پاشان بەکاری بھێنن بۆ پەرەپێدان و چوونە ناو قووڵایی شەڕەوە بۆ ھێرشکردنە سەر دوژمن، ھەروەھا تانک لە ڕووی ئۆپەراسیۆنەوە زۆر گرانە پێویستیان بە پشتگیری و چاودێرییەکی زۆر ھەیە.
== ناو ==
[[پەڕگە:MarkIV 1.jpg|وێنۆک|[[بەریتانییەکان]] یەکەم تانکیان لە جیھاندا لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] دروست کرد و ناویان نا «تانک» و لێیانەوە ئەم ناوە بۆ زۆربەی وڵاتانی جیھان گواسترایەوە]]
کاتێک تانک بۆ یەکەم جار لە گۆڕەپانەکانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] دەرکەوت، [[بەریتانییەکان]] ناوی '''تانک'''یان لێ نا کە بە واتای تانک (خەزان) یان تانک (سەھریج) دێت، و مەبەستی بەریتانییەکان لەم ناوە ھێشتنەوەی پڕۆژەی دروستکردنی تانک بوو بە نھێنی، و زۆربەی وڵاتانی جیھان ئەم ناوەیان وەرگرت لەوانە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] (بە [[ڕووسی]]: Танк).
لە [[ئەڵمانیا]] ناوی [[بانزەر]] ([[ئەڵمانی]]: Panzer) لە تانک نرا کە بە واتای پیتی «زرێ» دێت و کورتکراوەی دەستەواژەی "Panzerkampfwagen"ە کە بە واتای «ئۆتۆمبێلی شەڕی زرێپۆش» دێت، لە [[ئیتاڵیا]] پێی دەوترێت «کارۆ ئارماتۆ» (بە [[ئیتاڵی]]: Carro armato) واتا «ئۆتۆمبێلی زرێپۆش»، و لە [[فەڕەنسا]] «شار دوو کۆمبات» (بە [[فەڕەنسی]]: Char de combat) واتا «ئۆتۆمبێلی شەڕ»، بەڵام لە [[وڵاتە عەرەبییەکان]] بە ناوی «دەبابە» دەناسرێت واتا ئەو شتەی کە دەخلیسکێت یان لەسەرخۆ دەڕوات، و ناوەکە دەگەڕێتەوە بۆ ئامێرێکی کۆن کە بۆ لێدان و ڕووخاندنی قەڵاکان بەکار دەھێنرا.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-25109879 World War One: The tank's secret Lincoln origins - BBC News<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180111063812/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-25109879 |date=11 يناير 2018}}</ref>
== دیزاینی گشتی ==
تانکەکان زۆر گەشەیان کردووە بەبەراورد بەوەی لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لە کاتی دروستبوونیان چۆن بوون، بەڵام لە کاتی بەراوردکردنی تانکەکان لە ماوەی دەیەکانی سەدەی ڕابردوودا، دەبینین کە کێش، ئەستووریی زرێ، و قەبارەی تۆپەکانیان، تا کۆتایی جەنگی جیھانیی دووەم بە شێوەیەکی بەرچاو زیادیان کردووە، و بە پێچەوانەی ئەوەوە دەبینین لە دوای قۆناغی شەڕەوە تا سەردەمی ئێستامان لەم ڕووەوە زۆر نەگۆڕاون. پەرەپێدانی تانکە سەردەمییەکان زیاتر چۆنایەتی بووە نەک چەندایەتی. سێ ھۆکاری سەرەکی بۆ دیاریکردنی ئاستی بەرزیی تانکەکە ماونەتەوە، ئەوانیش: تووانای ئاگرین، توواناکانی جووڵە، و پاراستن، لەبەر ئەوەی گەیشتن بە تەواوی دابینکردنی ئەم تووخمە کۆبووانە کارێکی سەختە، پڕۆسەی ھاوسەنگی لە نێوانیان و جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە گونجاوە بۆ مەزھەبە سەربازییە پەسەندکراوەکانی ئەو دەوڵەتانەی تانک دروست دەکەن بەپێی جیاوازیی بارودۆخ و ستراتیژییەکانیان بەردەوام بووە.
تووانای ئاگرین بە واتای دابینکردنی چڕییەکی تەقەی پێویست دێت بۆ تانکەکە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی زرێی دوژمن، و ئەوەش تووانای چاودێریکردن و شوێنکەوتن و بە ئامانجگرتنی دوژمن لەخۆ دەگرێت. بەڵام پاراستن تووانای تانکەکان بۆ خۆبەدوورگرتن لە ئاشکراکردن و چاودێریی دوژمن، و تووانای خۆڕاگری لە بەرامبەر تەقەی نەیار بۆ خۆبەدوورگرتن لە لەناوچوون لەخۆ دەگرێت، لە کاتێکدا جووڵە دابەش دەبێت بۆ جووڵەی تەکتیکی، وەک تووانای بڕینی زەوییە سەختەکان، و تێپەڕاندنی ڕێگرییە ستوونی و ئاسۆیی و ئاوییەکان، و جووڵەی ستراتیژی کە گونجاویی زرێپۆشەکان بۆ گواستنەوە بە ھۆکارەکانی گواستنەوەی وشکانی و دەریایی و ئاسمانی بەرەو گۆڕەپانەکانی ئۆپەراسیۆنە دوورەکان لەخۆ دەگرێت.
لە بە درێژایی مێژووەکەیاندا جۆرە جیاوازەکانی تانک ھەبوون، بەڵام تانکە سەردەمییەکان دەبن بە دوو جۆری سەرەکی کە تانکی شەڕی سەرەکی و جۆری تانکە سووکەکانن. تانکی شەڕی سەرەکی کێشیان لە نێوان ٤٥ بۆ ٧٠ تۆنە، لە کاتێکدا تانکە سووکەکان کێشیان لە ٣٠ تۆن کەمترە، و بۆ یەکەکانى ھەواڵگریی زرێپۆش تەرخان دەکرێن، زۆر دیزاینی تانک دەرکەوتوون، لەوانە تانکی فرە بورج کە تا دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] نەمایەوە، و ھەندێکی تریان بەبێ بورج بوون. ھەروەھا پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە ھەمیشە جۆری تانکی تایبەت ھەن، وەک تانکی فەرماندەیی کە تانکی تایبەتن بۆ ئامر فەسیل یان سریە زرێپۆشەکان، و بە ئامێری پەیوەندی و سیستمەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵ بە شێوەیەکی گونجاوتر بۆ فەرماندەکان ئامادە دەکرێن، ھەروەھا تانکی مینڕاماڵ ھەیە کە بە غەڵتەک یان خاکەنازی پێشەوە بۆ کردنەوەی ڕێڕەو لە ناو کێڵگەکانی میندا ئامادە دەکرێن، ھەروەھا تانکی پردساز، و تانکی ئاگرھاوێژ و چەندینی تریش ھەن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Tanks}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|تەکنۆلۆژیا}}
[[پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان]]
[[پۆل:تانکەکان]]
85vgylszit52z54o1n32li5z4142ghy
ئەبووبەکر زەینەلعابدین عەبدولکەلام
0
121540
1593515
1488001
2026-06-23T21:36:23Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593515
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox officeholder
|name = A. P. J. Abdul Kalam
|image = Apj abdul kalam.JPG
|image_size = 250px
|caption =عەبدولکەلام لە پێشانگای تایبەتی کتێب، ٢٠١٤
|office = [[سەرۆککۆماری ھیندستان]]
|primeminister = [[Atal Bihari Vajpayee]]<br/>[[مەنهۆمان سینگ]]
|vicepresident = [[کریشان کانت]]<br/>[[Bhairon Singh Shekhawat]]
|term_start = ٢٥ی تەمموزی ٢٠٠٢
|term_end = ٢٥ی تەمموزی ٢٠٠٧
|predecessor = [[K. R. Narayanan]]
|successor = [[پاتریبا پاتیل]]
|birth_name = Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam
|birth_date = {{birth date|١٩٣١|١٠|١٥|df=yes}}
|birth_place = [[Rameswaram]], ڕامانتاپرام هەرێمی هیندستانی بەریتانی<br/>(now in [[تامیل ناندوو]], هیندستان)
|death_date = {{death date and age|df=y|٢٠١٥|٧|٢٧|١٩٣١|١٠|١٥}}
|death_place = [[Shillong]], Meghalaya, India
|death_cause = Cardiac arrest
|website = {{URL|www.abdulkalam.com|abdulkalam.com}}
|religion = [[ئیسلام]]{{citation needed|date=July 2015}}
|nationality = هیندی
|alma_mater = [[St. Joseph's College, Tiruchirappalli]]<br/>[[Madras Institute of Technology]]
|profession = مامۆستای زانکۆ<br/>نووسەر<br/>[[Aerospace engineering|زانای بۆشایی ئاسمان]]}}
'''ئەبووبەکر زەینەلعابدین عەبدولکەلام''' ناسراو بە '''عەبدولکەلام''' (١٥ تشرینی یەکەم ١٩٣١ – ٢٧ تەممووز ٢٠١٥) یازدەمین سەرۆکی [[ھیند]] بوو، لە ساڵی [[٢٠٠٢]] تا [[٢٠٠٧]]. بەرلەوەی پۆستی سەرۆکایەتی وەربگرێت، عەبدولکەلام یەکێک لە دیارترین زانایان و ئەندازیاری ھیند بوو، زۆرجار بە «پیاوی مووشەک» نێوی دەبرا، بەھۆی کارەکەی لەچوارچێوەی بەرنامەی ئەتۆمی و مووشەکی ھیندی. خاوەن جەماوەرێکی زۆربووە، ناسناوی «سەرۆکی گەل»ی لێنراوە. عەبدولکەلام، خێزانی پێکنەھێناوە و ئینتیمایەکی سیاسیی دیاریکراوی نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان = http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=147163 | سەردێڕ = سەرۆکی پێشووی ھیندستان ماڵئاوایی لە ژیان کرد | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٥ | نووسەر = گۆڤەند مستەفا | بڵاوکەرەوە = پۆرتاڵی ڕووداو | زمان = کوردی | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٥ی ئازاری ٢٠١٦ | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305074534/http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=147163 | url-status = dead }}</ref>
== ژێدەرەکان ==
{{reflist}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|فیزیک|ژن|ھیندستان|فڕینی بۆشایی|فڕین|دەیەی ٢٠١٠}}
[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]]
[[پۆل:سەرۆکەکانی ھیند]]
[[پۆل:خەڵکی ھیند]]
[[پۆل:موسڵمانانی ھیندی]]
[[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ھیندستان]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی پەیوەندییان بە وزەی خۆرەوە هەیە]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی پەیوەندییان بە وزەی خۆرەوە ھەیە]]
[[پۆل:ھێزی ناوکی لە ھیندستان]]
0d2jhufnrlui0z9y13rjhhqnj060c6k
ئیبن ڕەببەن تەبەری
0
128909
1593485
1486384
2026-06-23T18:28:15Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593485
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
[[زانا]] و [[گەردوونناسی|گەردوونناس]] و [[پزیشک]]ی [[موسڵمان]] '''عەلی بن سەھل ڕەببەن تەبەری'''.
== ژیان و پیشە ==
لە ساڵی (٧٨٠ زایینی/١٦٤ کۆچی)یان (٧٧٠ زایینی/١٥٣ کۆچی) لە خێزانێکی [[فارس]]ی یان [[ئاشووری]]<ref>[[:en:Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari|ویکی ئینگلیزی]]</ref> [[مەسیحی]] لە [[ئامۆل]] لە دایک بووە بەڵام دواتر بووەتە [[موسڵمان]]، باوکی (سەھل) شارەزا بوو لە [[بیرکاری]] و گەردوونناسی و [[پزیشکی]] و [[فەلسەفە]] و [[ئەندازە]]، دەشگووترێ کە ئەو یەکەم کەس بوو کتێبی [[مەجستی]] وەرگێڕاوە بۆ عەرەبی، ئیبن ڕەببەن سەرەتا لای باوکی خوێندوویەتی کە فێری پزیشکیی و ئەندازە و فەلسەفەی کردووە، لەگەڵ زمانی [[عەرەبی]] و [[سریانی]]، دوای کۆچی دوایی باوکی زیاتر سەرقاڵ بوو بە پزیشکیی تا بوو بە پزیشکێکی بەناوبانگ، پزیشکی ئەنجامداوە لە شاری [[ڕەی]]، پاشان چووەتە [[عێڕاق]].
کتێبێکی ھەیە بەناوی (فردوس الحکمة) تێیدا: باسی [[ڕێسا]]کانی پاراستنی تەندروستی و باسکردنی چەند نەخۆشییەکی ماسولکەکان، خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان، ھەروا باسکردنی ھەموو نەخۆشییەکان لەسەر تا پێ، نەخۆشییەکانی [[مێشک]] و دەماغ، نەخۆشییەکانی چاو، نەخۆشییەکانی سنگ و سک و ڕیخۆڵەکان، ئیبن ڕەببەن گرنگی زۆری ھەبوو لە بنیات نانی پزیشکیی عەرەبی، مامۆستای [[ئەبووبەکر ڕازی]] بووە، ئیبن ڕەببەن یەکەم پزیشکی [[دەروونناسی]] بووە
== بەرھەمەکان ==
بەرھەمی زۆری ھەیە نموونە:
* کتێبی (فردوس الحکمة) لە گرنگترین کتێبەکانە، زانیارینامەیەکی پزیشکییە.
* کتێبی (تحفة الملوک)
== سەرچاوەکان ==
* [[:ar:ابن ڕبن الطبری|ویکیپیدیای عەرەبی]]
* [https://web.archive.org/web/20170808092017/http://www.moutarjam.com/%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A/ ابن ڕبن الطبری]
* [http://www.alkhaleej.ae/supplements/page/6e6786be-fed5-4764-a307-fc486632c86b الخلیج] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190723115502/http://www.alkhaleej.ae/supplements/page/6e6786be-fed5-4764-a307-fc486632c86b |date=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩ }}
== سەرچاوەکان ==
{{پەراوێزەکان}}
{{کورت}}
{{زانایانی موسڵمان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|پزیشکی|فەلسەفە|ژیاننامە}}
[[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٣٠]]
[[پۆل:مردووانی ٨٧٠]]
[[پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام]]
[[پۆل:تەبەرستان]]
[[پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت]]
[[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]]
34otd9f3yw3d5y7l5najof93dwsvbfv
ویکیپیدیا:وتارە باشەکان
4
130876
1593436
1582230
2026-06-23T14:40:50Z
Ari Qasm
57423
1593436
wikitext
text/x-wiki
__NOEDITSECTION__
__NOTOC__
{{سەری وتارە باشەکان}}
{|
| width="70%" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #999999; background-color:#ececec" valign="top"|
<span style="font-size:16pt">وتارە باشەکانی ویکیپیدیا</span>{{Break}}
[[پەڕگە:Cscr-featured2.svg|ڕاست|60px]]
'''وتاری باش''' (وب) وتارێکە کە کوالیتییەکی بەرزی ھەیە و گوێڕایەڵی زۆربەی یاساکانی ویکیپیدیای کردووە، بەڵام ھێشتا وەک وتاری ھەڵبژێردراو بەسوود نییە. وتارە باشەکان لەگەڵ [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکانی وتاری باش|سیاسەتەکانی وتاری باش دەگونجێن]] و بە سەرکەوتووی [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش|پاڵێوراوە]]. ئەم وتارانە بە شێوازێکی باش نووسراون و زانیاری بەسوود و پوخت و ڕاست لەخۆدەگرن و وێنەی تێدا بەکارھاتووە و ڕاچاوی خاڵبەندی کراوە و ھەڵەی ڕێزمانی کەم یاخود ھیچی تێدانییە.
وتارە باشەکان دەتواندرێت [[ویکیپیدیا:ھەڵسەنگاندنەوەی وتاری باش|دووبارە ھەڵبسەنگێندرێنەوە]] و ناسناوی وتاری باشیان لێ بسەندرێتەوە ئەگەر ھاتو یەکێک لە مافە گرنگەکانی ویکیپیدیای پێشێلکرد، یاخود ئەگەر بەکارھێنەر بەبێ ئەوەی ڕای بەکارھێنەرانیتر وەربگرن ڕاستەوخۆ وتارێک بە وتاری باش دیاری بکات.
ھەندێک جار ئەگەر بەکارھێنەرانی تریش وتارەکە بە شیاو بزانن بۆ وتاری باش بەڵام سەرچاوەی کەم بوو وە زانیاری گومانلێکراوی تێدابوو پێوستە باجی وتاری باشی نەدرێتێ تاکو بەدواداچوون دەکرێت و ھەڵەکان ڕاست دەکرێنەوە و سەرچاوە زیاد دەکرێت.
ویکیپیدیا وتارێک کە لە لایەنێکی سێیەمەوە پشتڕاست نەکرابێتەوە بە شیاو نازانێت، واتە ئەگەر وتارێک تەنھا لەسەر قسەی خۆت نووسرابێت ئەگەری سڕانەوەی دەبێت و ھەرگیز نابێت وەک وتاری باش دیاری بکرێت.
لە ویکیپیدیای کوردی ناوەندی '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' وتار بوونی ھەیە و '''{{ژمارەی وتارەکان لە پۆلدا|وتارە باشەکان}}''' لەوان وتاری باشن.
{{پەڕەیەک بە ھەڵکەوت لە پۆلدا|وتارە باشەکان|text=وتارێکی باش بە ھەڵکەوت}}
| valign="top" style="padding:1em; border:1px solid #999999; background-color:#ececec" |
{{قەدبڕ|وپ:وب}}
{{ناوەڕۆکەکان/وتاری باش}}
|-
| colspan=2 width="100%" style="padding:.2em 1em.2em 1em; border:1px solid #999999; background-color:#ececec" valign="top" align="center"|
<div style="font-size:14pt;text-align:center">ناوەڕۆکەکان</div><div style="font-size:11pt;text-align:center;">
[[#کەسایەتییەکان|کەسایەتییەکان]]{{•}} [[#ھونەرەکان|ھونەرەکان]]{{•}} [[#کات بەسەربردن|کات بەسەربردن]]{{•}} [[#بازرگانی و ئابووری|بازرگانی و ئابووری]]{{•}} [[#کیمیا و فیزیک|کیمیا و فیزیک]]{{•}} [[#کۆمپیوتەر و ئینتەرنێت|کۆمپیوتەر و ئینتەرنێت]]{{•}} [[#دیجیتاڵ|دیجیتاڵ]]{{•}} [[#کوولتور و کۆمەڵناسی|کولتوور و کۆمەڵناسی]]{{•}} [[#پەروەردە|پەروەردە]]{{•}} [[#ئەندازیاری و تەکنۆلۆژیا|ئەندازیاری و تەکنۆلۆژیا]]{{•}} [[#خواردن و خواردنەوە|خواردن و خواردنەوە]]{{•}} [[#جوگرافیا و ناوچەکان|جوگرافیا و ناوچەکان]]{{•}} [[#زەویناسی و جیۆلۆجی|زەویناسی و جیۆلۆجی]]{{•}} [[#تەندروستی و دەرمان|تەندروستی و دەرمان]]{{•}} [[#مێژوو|مێژوو]]{{•}} [[#زمانەکان|زمانەکان]]{{•}} [[#یاسا|یاسا]]{{•}} [[#ئۆڵۆمپییەکان|ئۆڵۆمپییەکان]]{{•}} [[#میدیاکان|میدیاکان]]{{•}} [[#مۆسیقا و ھونەرمەندان|مۆسیقا و ھونەرمەندان]]{{•}} [[#فەلسەفە|فەلسەفە]]{{•}} [[#بۆشاییی ئاسمان و ئەستێرەناسی|بۆشاییی ئاسمان و ئەستێرەناسی]]{{•}} [[#ڕێکخراوەکان|ڕێکخراوەکان]] {{•}} [[#سیاسەت|سیاسەت]]{{•}} [[#ئایین|ئایین]]{{•}} [[#وەرزش|وەرزش]]{{•}} [[#گوستنەوە|گواستنەوە]]{{•}} [[#کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]]{{•}} [[#شەڕکردن|شەڕکردن]]{{•}} [[#ئاژەڵ و ڕوەکەکان|ئاژەڵ و ڕوەکەکان]]
</div>
|-
| colspan=2 width="100%" style="padding:.2em 1em.2em 1em; border:1px solid #999999; background-color:#ececec"|
==کەسایەتییەکان==
{{Div col|cols=2}}
* [[شینچی کودۆ]]
* [[ئەحمەد کایا]]
{{Div col end}}
==ھونەرەکان==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
=== مۆسیقا ===
==== گۆرانییەکان ====
{{Div col|cols=2}}
* [[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)]]
{{Div col end}}
==== ئەلبومەکان ====
{{Div col|cols=2}}
* [[دەرگا کراوەکە]]
* [[کەوتوو]]
{{Div col end}}
==کات بەسەربردن==
{{Div col|cols=2}}
*[[کشومات]]
{{Div col end}}
==بازرگانی و ئابووری==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==کیمیا و فیزیک==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==کۆمپیوتەر و ئینتەرنێت==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==فیلم، زنجیرە و ئەنیمەیشنەکان==
{{Div col|cols=2}}
* [[ئەی دڵ دژوارە]]
* [[دەستپێک (فیلم)|دەستپێک]]
* [[کۆتاییی دونیای نەفرەتی]]
* [[بریکار کارتەر (فیلم)|بریکار کارتەر]]
{{Div col end}}
==کولتوور و کۆمەڵناسی==
{{Div col|cols=2}}
*[[بزاڤی ژینگەیی]]
{{Div col end}}
==پەروەردە==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==ئەندازیاری و تەکنۆلۆژیا==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==خواردن و خواردنەوە==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==جوگرافیا و ناوچەکان==
{{Div col|cols=2}}
* [[کوردستان]]
{{Div col end}}
===جوگرافیای مێژوویی===
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==تەندروستی و دەرمان==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==زەویناسی و جیۆلۆجی==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==مێژوو==
{{Div col|cols=2}}
*[[میرنشینی سۆران]]
*[[شەڕی سۆران و قاجاڕی (١٨٢٩–١٨٣٤)]]
*[[لەشکرکێشیی ماد و بابل بۆ سەر ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری]]
*[[ململانێی ماد و پارس]]
*[[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان]]
{{Div col end}}
==زمانەکان==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==یاسا==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==ئۆڵۆمپییەکان==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==میدیاکان==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==مۆسیقا و ھونەرمەندان==
{{Div col|cols=2}}
* [[ئێمیلی دیکینسۆن]]
{{Div col end}}
==فەلسەفە==
{{Div col|cols=2}}
* [[ھیچخوازی]]
{{Div col end}}
==بۆشاییی ئاسمان و ئەستێرەناسی==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==ڕێکخراوەکان==
{{Div col|cols=2}}
* [[ڕێکخراوەی ڕاسان]]
{{Div col end}}
==سیاسەت==
* [[کەمالیزم]]
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==ئایین==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==وەرزش==
{{Div col|cols=2}}
* [[مارتا]]
* [[جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]]
{{Div col end}}
==گواستنەوە==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==کایەی ڤیدیۆیی==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==شەڕکردن==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
==ئاژەڵ و ڕوەکەکان==
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
9tzmb038g41s20effryl420tfvtbphx
لێدوانی بەکارھێنەر:Aram
3
134072
1593424
1592650
2026-06-23T13:03:01Z
MediaWiki message delivery
12292
/* Tech News: 2026-26 */ بەشی نوێ
1593424
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(31d)
|counter = 14
|maxarchivesize = 200K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
}}
{{سەرقاڵ}}
----
{{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}}
<!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}-->
{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
{{ھن|٥}}
<!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە -->
== چاکردنی ساڵە کۆچییەکان ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،<br>
::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە <br>
::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، <br>
::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)<br>
::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.<br>
::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
:::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
== فۆنتی سەربەشەکان ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== ساڵی ھەڵە ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
:سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
:::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن:
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش:
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو کاک ئارامی بەڕێز و خۆشەویست، دوای ماوەیەکی زۆر هاتمەوە ئێرە و بینیم بەڕێزتان نیمچەخانەنشین بوون، هەرچەند ڕۆیشتنی کەسێکی وەک بەڕێزت بۆ کۆمەڵگای ویکیپیدیاکەمان زۆر قورس و ناخۆشە، بەڵام هیوادارم لە هەر شوێنێک بیت هەر سەرکەوتوو و تەندروست بیت و هەروەها زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانی بەنرخەکانی بەڕێزت لەو یەک دەیەی کە کارتان لە ویکیپیدیادا کردووە. هیوادارم هەرچەند کەمیش بێت جارجار سەردانی ئێرە بکەیتەوە، هەر بژین و بمێنن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٦، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
|}
:{{وب|Hivja}} سڵاو لە تۆش و زۆریش سپاس بۆ دیارییەکەت! ھەر بەوە بزانە (نیمچە)خانەنشین بوومە، دوای مانگێک بە دیارییەکەتم زانیوە! وەڵا ئیتر چی بکەین و بڵێین چی، دنیایە. خوا ناخۆشی نەدا. مرۆڤەکان دێن و دەڕۆن و ئێمەش ھەر وا. ئەوەی کە دەزانن یەک دەیەیە لێرە بوومە، بۆ من جێگای خۆشحاڵییە. ڕاستی وشەی نیمچەکەم بۆ ئەو ئیشانە داناوە کە تەنیا بە من دەکرێن و کەس جگە لە من نییە تا بیانگرێتە ئەستۆ بۆیە بەپێی ئەو ئیشانە ڕەنگە مانگی جارێ یان دووان دەرکەوم ئەگینا جێگرەوەم ھەبایە، بۆ ئەوانەش نەدەھاتمەوە چونکە پێم وایە ئیتر بەشی خۆم کردووە و لەوە زیاتر ناتوانم مەگەر شتێکی چاوەڕواننەکراو لە ژیانمان ڕووبدات کە وەک پێشتر بمگەڕێنێتەوە ئەگینا من خواحافیزیم لێتان کردووە و چاوەڕێی بەشداری و شتی زۆر گەورەم لێ مەکەن. دەی دووبارە خۆشحاڵ بووم و زۆریش سپاس بۆ دیارییەکەتان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٨:٥٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٧، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== دانانی تاگی بێسەرچاوە، ئارامبۆت ==
ئارامبۆت تاگی بێسەرچاوە لەو وتارانە ئەدات کە [[د:بیرخستنەوەی ویکی]] بەکاردێنن. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] <sub>[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]</sub> ١٣:٣١، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:[https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%DB%8C%DA%86%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&oldid=1539716 لێرەش هەمان شتی کردووە]، مەرج نییە سەرچاوە هەمیشە داڕێژەیەکی بیرخستنەوە بەکارببا. حەلەکە ئەوەیە کە ==سەرچاوەکان== یان ==سەرچاوە==ی بینی لە وتارەکان ئەو تاگە دانەنێ. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] <sub>[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]</sub> ٠٦:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: بۆ ئەمەیان منیش لەگەڵتم، بیرخستنەوەی ویکی جێگەی نەبوونی سەرچاوە دەگرێتەوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:١٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] پێشووتر قسەم لەگەڵ کاک ئارامکردووە بیرخستنەوەی ویکی سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە، چاوەڕێی ئەوم خۆشی بێت ڕوونکردنەوەی زیاتر بدات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
33hxxp3slchfe8ehdjp5hgci21f2pz7
وتووێژ:ئیبن ڕەببەن تەبەری
1
152860
1593486
614571
2026-06-23T18:28:27Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593486
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[ئیبن ڕەببەن تەبەری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=614570 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170808092017/http://www.moutarjam.com/%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A/ بۆ http://www.moutarjam.com/%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٤٨، ٦ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئیبن ڕەببەن تەبەری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593485 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190723115502/http://www.alkhaleej.ae/supplements/page/6e6786be-fed5-4764-a307-fc486632c86b بۆ http://www.alkhaleej.ae/supplements/page/6e6786be-fed5-4764-a307-fc486632c86b زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:٢٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
gqkb56sdnte90fwhm1p7cibaywdocag
ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)
4
152900
1593479
1587275
2026-06-23T17:11:32Z
MediaWiki message delivery
12292
/* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ بەشی نوێ
1593479
wikitext
text/x-wiki
{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(60d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 150K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}
|minthreadsleft = 2
|minthreadstoarchive = 1
}}
<noinclude>
{{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=جۆراوجۆر|2=
بەشی '''جۆراوجۆر'''ی دیوەخان بۆ ناردنی ئەو پەیامانەن کە لە ھیچ بەشێکی تردا ناگونجن. بۆ بەشەکانی تر بڕوانن [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)|سیاسەت]]، [[ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)|تەکنیکی]]، یان [[ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)|پێشنیارەکان]]، یان - بۆ یارمەتی - لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگا]] کەڵک وەربگرن. بۆ پرسیارە گشتییە زانستییەکان تکایە [[ویکیپیدیا:مێزی زانیاری|مێزی زانیاری]] بەکاربھێنن.
|3=وپ:دخج|4=وپ:دخ/ج}}
__NEWSECTIONLINK__
<span id="below_toc">
__TOC__
</span>
{{Clear}}
{{anchor|below_toc}}
[[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]]
</noinclude>
== داواکردنی بۆچوون بەم زوانە لەسەر ھەڵبژاردنی بۆردی ئەمیندارەکان ==
<section begin="announcement-content />
بۆردی ئەمیندارەکان ئامادەکاری دەکات بۆ داواکردنی بۆ چوون لەسەر ھەڵبژاردنی بۆردەکە بەم زوانە، لە ١٠ی شووبات - ٧ی شووباتی، ٢٠٢٢.
لە کاتێکدا کە زانیارییەکان ھەفتەیەک پێش داواکردنەکە ئامادە دەبێت، ئێمە دڵنیایی ئەوەمان کردۆتەوە کە بەلایەنی کەمەوە دوو پرسیار ئامادەیە بۆ پرسین لەم داواکردنەی ئێستا:
* * باشترین ڕێگا چییە بۆ دڵنیابوونەوە لە نوێنەرایەتییەکی دادەپەروەرانە بۆ یەکخستنی کۆمەڵگاکان لەنێوان بۆردەکە؟
کاندیدکراوەکان پێویستە چی شتێکیان ھەبێت لە کاتی ھەڵبژاردنەکە؟
لەکاتێکدا لەوانەیە پرسیاری زیاتر دابنرێت، ستراتیژی جوڵانەوەکە و بەڕێوەبەرایەتی تیمەکە دەیانەوێت کات دابین بکەن بۆ ئەندامانی کۆمەڵگاکە و شوێنە پەیوەندیدارەکان بۆ ئەوەی لێکۆلینەوە و بیرۆکەکان ئامادە بکەن لەسەر پرسیارە سەلمێنراوەکان پێش ئەوەی داواکارییەکە بکرێتەوە، ئێمە داوای لێبوردن دەکەین لەسەر ئەوەی لە ئێستادا پێرستێکی تەواوی پرسیارەکانمان ئامادەنەکردووە، پێرستی پرسیارەکان پێویستە تەنھا بە یەک یان دوو پرسیار زیاتر بکرێت، مەبەستەکە ئەوە نییە فشار بخەینە سەر کۆمەڵگاکان بە داواکاری زۆر، بەڵکو بۆ دابینکردنی تێبینی و بۆچوونی پێشوازی لێکراوە لەسەر ئەم پرسیارە گرنگانە.
'''دەتەوێت یارمەتی رێکخستنەوەی گفتووگۆییە ناوخۆییەکان بدەیت لەم داوالێکردنەوەی ئێستادا؟'''
پەیوەندی بکە بە [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|ستراتیژی جوڵانەوە و تیمی بەڕێوەبەراییەتی]] لەسەر مێتا، یان لە [https://t.me/wmboardgovernancechat تێلێگرامم]، یاخوود لە ڕێگەی ئیمەیڵ msg[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org
پەیوەندی بکە ئەگەر ھەر پرسیارێک یان تێبنییەکت ھەبوو، ستراتیژی جوڵانەوە و بەڕێوەبەراییەتی تیمەکە تا ٣ی کانوونی دووەم بەشێوەیەکی کەم ستافی دەبێت، تکایە لەھەر دواکەوتنی وەڵامێک ببورە لەم کاتەدا، وە ئێمە ئەوەش دەزانین کەوا ھەنێک لە ئەندامانی کۆمەڵگا و شوێنە پەیوەندیدارەکان بەردەست نابن لە کاتی پشووی کانوونی یەکەم، داوای لێبوردن دەکەین ئەگەر نامەکەمان لەو کاتە پێت گەیشتووە کەتۆ لە پشوودا بوویت.
هیوای سەرکەوتن،
ستراتیژی جوڵانەوە و بەڕێوەبەراییەتی<section end="announcement-content" /> {{واژۆنەکراو|Xeno (WMF)}}
== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Dear community members,
Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context.
If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.
Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].
More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].
For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
<div style="text-align: center;"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|<span style="color:#8B0000">'''ZI Jony'''</span>]] [[User talk:ZI Jony|<sup><span style="color:Green"><i>(Talk)</i></span></sup>]], {{<includeonly>subst:</includeonly>#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)</div></div>
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ZI Jony@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&oldid=21244129 -->
== گۆڕینی چەند وشەیەکی ویکیپیدیا ==
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٢:١٣، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٨٥٤٤١٠}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
=== پارامەتر یان پارامیتەر؟ ===
سڵاو، وەک دەزانن لەم پرۆژەیە وشەی Parameter زۆرتر بە «پارامەتر» نووسراوە، بەڵام زۆرتر لە خەڵکی دەرەوە بە «پارامیتەر» بیستوومە. چی دەڵێن؟ بیگۆڕین؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٣٤، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:سڵاو. ئەگەر دەنووسی پارامیتەر دەبێ مەتر-یش بکەیە میتر. تا ئەو جێگایەی دەزانم مەتر و پارامەتر لە کوردیدا ئینگلیزی نین و فەرەنسین (mètre و paramètre).-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٢٣:٠٤، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::کاک {{وب|Calak}} منیش بیرم لەوە کردەوە و، دەشزانم لە ڕۆژھەڵات دەڵێن میتر نەک مەتر. بزانین ڕای ئەوانی تر چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٢٠، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:زۆر زاڕاوەمان هەیە قسەی لەسەر کراوە و لە فەرهەنگدا هەیە و نوێ نیە، پێویست بە گۆڕینی ناکا. لە فەرهەنگی زانستپەروەرانی کورد [https://ferheng.zkurd.org/?q=parameter وامان نووسیوە] بەبۆچوونی من بابەتێکی لەسەر بنوسرێت، هاوواتاکانی نبنووسرێت باشترە. ئەگەریش سەلیقەی زمان پارامیتەر بێ، ئەوا ڕەوانەکردن دروست بکرێت، تاکو هەردووکیمان هەبێت. سوپاس. [[بەکارھێنەر:ئاراس نوری|ئاراس نوری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاراس نوری|لێدوان]]) ١١:٥٢، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
:: کاک {{وب|ئاراس نوری}} وەڵا تا ئەو جێگەیەی من بزانم لە باشوور ھەر پارامیتەر دەڵێن و پارامەتر نامۆیە. دەزانم لەگەڵ وشەی مەتر ڕووبەڕوویان بکەینەوە پارامەتر دروستە، بەس وەکتریش زەحمەتە لە باشوور پارامەتر ھەزم بکەن. بەھەرحاڵ، باسەکە لەسەر وتاری [[:en:Parameter|Parameter]] نییە و لەسەر تەواوی پرۆژەکە بوو. بۆ نموونە بڕوانە [[داڕێژە:ڤەژینبوکس#پارامەترەکان]]. مەبەستمان لەوەیە کە لە تەواوی پرۆژەکە ئەو وشەیە بگۆڕدرێت، بەس مادام دوای ئەو ماوە زۆرە کەس پشتگیریی وشەی پارامیتەری نەکردووە و گەر ھەر واش مایەوە، ئەوا شکست دەھێنێت و ناگۆڕدرێت. زۆر سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:١٥، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
::: {{نەکرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:١٧، ٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
=== بیرخستنەوە یان ئاماژە؟ ===
سڵاوی دووبارە، لە ویکییەکەمان بۆ وشەی «cite» وشەی «بیرخستنەوە» دانراوە کە پێم وایە لە «یادکرد»ی فارسییەوە مانا کرابێتەوە، بەڵام من پێم وایە بەرامبەرێکی زۆر نەگونجاوە. لە ٢٠١٥ لە [[وتووێژی داڕێژە:بیرخستنەوەی وێب]] برادەرانی ئەو کاتە وتوویانە کە بیرخستنەوە باش نییە و کاک دیاریش وشەی «ئاماژە»ی پێشنیار کردووە کە خۆم بە باشم زانی بیگۆڕین و بیکەینە ئەوە. ئێوە چی دەڵێن؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٢:٠٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:من لەگەڵ ئاماژەم، نموونە: (Cite a source) ئاماژە بە سەرچاوە بدە نەک بیرخستنەوەی سەرچاوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٥٦، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::ھەرخۆشی لە دەستکاری دیداری بەشی (Cite) ی ئینگلیزی کراوە بە (ئاماژە) :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٥٦، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::: {{وب|Sakura emad}} وایە و بزانین ڕای ئەوانی تر چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:٢٠، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::::ئاماژە-ش تەواو نییە. یا شتێکی تەواو دابنرێ یا کاری دووکارەکی نەکەین. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٦:٥٧، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: کاک {{وب|Calak}}، کاک ئاراس، کاک دیار، کاک سەرچیا، کاک پیرەھەڵۆکان و، ئەوە من و ساکووراش دەڵێین ئاماژە وشەیەکی باشترە لەو بیرخستنەوە فارسییە کە لەوێ نووسراوە یادکرد. گەر وشەی ترتان پێ شک نایە، ئەوا تکایە با بیکەینە ئاماژە و نەجاتی بەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٧:٢٠، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::منیش لەگەڵ ئاماژە نیم. cite لە فارسیدا کردوویانە بە استناد کە واتە پاڵ دان و پشت بەستن، لە عەرەبیدا پێ ئەڵێن استشهاد کە واتە گەواھێنانەوە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٢:٤٦، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::: کاک {{وب|Aza}} ئەوە نییە یادکردە. بڕوانە [[:fa:الگو:ویکیپدیا:الگوهای یادکرد]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٣:٢٧، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: ویکیی فارسی بە تەمایە ھەموو شتێک بکاتە فارسی. ناڵێ استناد چون عەرەبییە. ئێمە فارسی دەزانین لە ویکی بەدەر کەس ناڵێ یادکرد. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٤:٣٧، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::نازانم ویکیپیدیای فارسی بۆ ئەڵێ یادکرد. ئاکادیمیای زمانی فارسی ئەڵێ بڵێن اسنتاد. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">— ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Aza|بەشدارییەکان]]) ١٣:٣٥، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)</small>
::: کاک {{وب|Aza}} و کاک {{وب|Calak}} ئاشکرایە کە ئێوە ئاگاتان لە فارسی ھەیە، بەڵام ئێمە باسی ویکیپیدیا دەکەین. بەھەرحاڵ، حەز ناکەم ئەم بەشە زۆر درێژ بکەینەوە. تەنیا ئەوەندەم دەوێت کە ئێستا ئێوە لەگەڵ بیرخستنەوەن؟ زۆرێک وتوویانە ئاماژە کێشەی نییە. ئێستا ئێوە کە دژی ئاماژەن، دەبێت شتێکی باشتریش پێشنیار بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٥:٥٤، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::من لەگەڵ بیرخستنەوەش نیم. بەڵام ئاماژەش ھەر شتێکە وەکوو بیرخستنەوە، ئەدی بۆ بیگۆڕین؟ ئەگەر بمانەوێ بیگۆڕین ئەبێ بیکەینە شتێکی باشتر. استناد واتە «پشت بەستن بە بەڵگە». بەڵام ئەمە زۆر دوور و درێژە. گەواھێنانەوە کورتترە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٤٦، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::منیش قسەی خۆم کرد کە شتێکی گونجاو دابنرێ سووی چییە ھەڵە بە ھەڵە بگۆڕین. دەبی بیری لێ بکەینەوە. گەواھێنانەوە-ش نازانم گونجاو بێ یان نا. گەوا کە کوردی نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٩:٠٤، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: {{وب|Aza}} نازانم چۆناوچۆن ئاماژە و بیرخستنەوە وەک یەکن! تۆ کە بە کەسێک بڵێی سەرچاوە بۆ وتارەکەت زیاد بکە، دەڵێی ئاماژەی پێ بدە یان بیری بخەوە؟ ئەوەتا لە ٢٠٠٩ [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] دروست کراوە. دواتر لەبەر کورتییەکەشی ئاماژە شتێکی جوانە. گەواھێنانەوەش شتێکی جوان نییە و وەک بیرخستنەوەکە وایە. دەزانم بەڵگەھێنانەوە ڕەنگە باشتر مانای cite بدات، بەڵام ھێشتا دوورودرێژە و باش نییە. وەختی خۆی کاک [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لە شوێنێک ئاماژەی نووسیبوو. بزانین ئەو چی دەڵێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:١٥، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::::ئەمانە ئەڵێم با تۆزێ بابەتەکە ڕوون بێتەوە و بەشکەم کەسێ پێشنیارێک بگاتە زەینی. citation جۆرێ reference -ە. refer پیت بە پیت کە سەیری بکەی واتە «بردنەوە»، ھەر fer ھاوڕیشەی وشەی «بردن» -ە. reference واتە «بردنەوە بۆ سەرچاوە». cite -یش ھاوڕیشەی وشەی «چوون»ی کوردی و «شدن»ی فارسییە. مەبەست لە citation «چوون بۆ سەرچاوە» -یە. بۆیە ھەم reference و ھەم citation چەشنێ «ئاماژە»ی تیایە. ھەر دوو ئاماژە بە سەرچاوە دەکەن، ئەمانبەنەوە یا ئەمانگەڕێننەوە بۆ سەرچاوە. بەڵام ئەگەر ئەم ئاماژەدانە لە ناو دڵی دەقەکەدا بێ پێی ئەڵێن citation، ئەگەر لە کۆتاییی دەقەکەدا بێ پێی ئەڵێن reference. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٥٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
=== دەم باش ===
کاتێک دەچیتە سەر پەڕەی وتووێژیش و بەشی نوێ لێ دەدەی، دیفاڵت نووسراوە دەمباش، کە بەپێی ئەوەیکە خۆی ڕستەیەکە دەبێت جودا بکرێتەوە و دەم باش بنووسرێت؛ تا ڕای هاوڕێیانیش چی بێت.. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ٠٠:٠٣، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:ڕاستە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ٠٨:٢٦، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:: {{کرا}} – سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٢:١٢، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
=== ناوبڕ یان قەدبڕ؟ ===
لە ویکیپیدیا بۆ وشەی «Shortcut»، وشەی «ناوبڕ» دانراوە، کە ڕێک فارسییەکەیە و، نە لە کوردی بەو مانایە دێ و نە کەسانێکی زۆریش بەکاری دێنن. لە کوردیدا ئەمە پێی دەوترێت «قەدبڕ». ناوبڕ لە ئێستادا وەک ھاوواتای وچان بەکاردێت کە لە بەرنامە تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆیییەکاندا زۆر بەکارھاتووە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢٠:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::[https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%82%DB%95%D8%AF%D8%A8%DA%95&f=0 قەدبڕ] تەواوە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١١:١٩، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::: سپاس کاک ئازا! کاک {{وب|Épine}} پێم وا بێت جارێک تۆ وتت ناوبڕ تەواوە. گەر قسەت نییە، پێم وا بێت گۆڕینەکە بکەین باشە. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ٢١:١٤، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
::::: دەستتان خۆش بۆ دۆزینەوەی وشە تەواوەکە. هیچ لێدوانێکم نییە.—◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٢١:٣٤، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::: {{کرا}} – سپاس بۆ ھەردووکتان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:٥٧، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] نەکرێتە ئەرشیڤ؟ [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ١٩:٢٣، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
== The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open ==
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Hi everyone,
The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote:
* Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics.
* Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]]
If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].
Best,
Movement Strategy and Governance
''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''<br /><section end="announcement-content" />
[[User:MNadzikiewicz_(WMF)|MNadzikiewicz (WMF)]]
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23708360 -->
== Opportunities open for the Ombuds commission and the Case Review Committee ==
<section begin="announcement-content" />
<div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;">
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''
</div>
Hi everyone! The Ombuds commission (OC) and the Case Review Committee (CRC) are looking for members. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to do so. There is more information below about the opportunity and the skills that are needed.
'''About the Ombuds commission'''
The Ombuds commission (OC) works on all Wikimedia projects to investigate complaints about violations of the privacy policy, especially in use of [[m:Special:MyLanguage/CheckUser policy|CheckUser]] and [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|Oversight]] (also known as Suppression) tools. The Commission mediates between the parties of the investigation and, when violations of the policies are identified, advises the Wikimedia Foundation on best handling. They may also assist the General Counsel, the Chief Executive Officer, or the Board of Trustees of the Foundation in these investigations when legally necessary. For more on the OC's duties and roles, '''[[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|see Ombuds commission on Meta-Wiki]]'''.
Volunteers serving in this role should be experienced Wikimedians, active on any project, who have previously used the CheckUser/Oversight tools OR who have the technical ability to understand these tools and the willingness to learn them. They must be able to communicate in English, the common language of the commission. They are expected to be able to engage neutrally in investigating these concerns and to know when to recuse when other roles and relationships may cause conflict. Commissioners will serve '''two-year terms''' (note that this is different from past years, when the terms have been for one year).
'''About the Case Review Committee'''
The Case Review Committee (CRC) reviews appeals of eligible Trust & Safety office actions. The CRC is a critical layer of oversight to ensure that Wikimedia Foundation office actions are fair and unbiased. They also make sure the Wikimedia Foundation doesn’t overstep established practices or boundaries. For more about the role, '''[[m:Special:MyLanguage/Case Review Committee|see Case Review Committee on Meta-Wiki]]'''.
We are looking for current or former functionaries and experienced volunteers with an interest in joining this group. Applicants must be fluent in English (additional languages are a strong plus) and willing to abide by the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee/Charter|terms of the Committee charter]]. If the work resonates and you qualify, please apply. Committee members will serve '''two-year terms''' (note that this is different from past years, when the terms have been for one year).
'''Applying to join either of these groups'''
Members are required to sign the [[m:Special:MyLanguage/Confidentiality agreement for nonpublic information|Confidentiality agreement for nonpublic information]] and must be willing to comply with the appropriate Wikimedia Foundation board policies (such as the [[m:Special:MyLanguage/Access to nonpublic information policy|access to non-public information policy]] and the [[foundation:Special:MyLanguage/Privacy policy|Foundation privacy policy]]). These positions requires a high degree of discretion and trust. Members must also be over 18 years of age.
'''If you are interested in serving in either capacity listed above,''' please write in English to the Trust and Safety team at ca[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org (to apply to the OC) or to the Legal Team at legal[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org (to apply to the CRC) with information about:
* Your primary projects
* Languages you speak/write
* Any experience you have serving on committees, whether movement or non-movement
* Your thoughts on what you could bring to the OC or CRC if appointed
* Any experience you have with the Checkuser or Oversight tools (OC only)
* Any other information you think is relevant
'''The deadline for applications is 31 December 2022 in any timezone.'''
Please feel free to pass this invitation along to any users who you think may be qualified and interested. Thank you!
On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" />
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23914777 -->
== Global ban for PlanespotterA320/RespectCE ==
Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Zabe@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&oldid=24501599 -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge!
</div>
[[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC)
</div>:
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/>
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:CKoerner (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 -->
== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==
''Apologies for writing in English.''
The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.
* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.
We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25956752 -->
== Looking for your Input: Invitation to interview on using Wikidata in other projects ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''
Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br>
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''
The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.
For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&oldid=26048136 -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]])
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Sub-referencing"/>
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].
'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]].
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.
Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
<section end="Sub-referencing"/>
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johannes Richter (WMDE)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 -->
== ئینسایکڵۆپیدیا وشەیەکی کوردی نیه! ==
{{لێدوانی کۆمەڵگە}}
<!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٣٨، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٥٠٥٧٣٠٨٠}}<!-- کۆتاییی دەمبوس -->
دروود ، سەرنجی هەمیشەم بۆ ماوەی ڕابردوو لەکاتی پەڕەکردن لەم ماڵپەرە
، ڕستەی (ویکیپیدیا ، ئینسایکڵۆپیدیای زانیاری) کە وشەیەی کوردی نیە 'ئینسایکڵۆپیدیا'
ئامانجی ئەم بابەتە هاندانه بۆ بەکارهێنانی وشانی پەتی وە گەڕان بەدوایاندا ، یاخود ڕێکخستنیان
هەر لەبەر ئەو هۆکارەش
داوای ئەوە دەکەم چاوێک بەسەر بابەتی نازناوی ویکیپیدیای بگۆڕدرێت بۆ
(ویکیپیدیا ، زانستنامەی زانیاری)
زانستنامە وشەیەکی هاوواتای وشەی encyclopediaـیە ، بەپێی فەرهەنگی کوردی کوردستانیکا ، زۆر سوپاس بۆ کاتتان [[تایبەت:بەشدارییەکان/169.224.64.205|169.224.64.205]] ١٣:١١، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:{{وب|Aza|Calak|Gejeluk|Pirehelokan}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٣:٤٥، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::سپاس بۆ بانگکردنەکەتان. پێشتر زانستنامە بوو. دوایی کرا بە ئینسایکلۆپیدیا. فەرقیان نیە بۆ من. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٥٥، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:ھەرچەنە بانگھێشت نەکراوم، بەس وەکو ڕای خۆم لەگەڵ '''زانستنامە'''م. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:: زۆر سپاس بۆ لێدوانەکانتان! ویستم قسەی تێدا نەکەم، بەڵام ڕاستی منیش دەڵێم تا بۆمان بکرێ با لە وشەی غەیرە کوردی کەڵک وەرنەگرین؛ چەندین شێوازی نووسینیان ھەیە و ھەر کەسە و بە جۆرێ دەنووسێ. من ئاگام لە وتووێژی کۆن نییە و نازانم بۆچی گۆڕدراوە، بەڵام ئەگەر لاری نەبێ، با بکرێتەوە بە ''زانستنامە''. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:١٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]، ئەگەر ڕایەکی ترتان نییە، ئەیگۆڕین بە '''زانستنامە'''. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:٥٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::ئینسایکلۆپیدیا باشە، زانستنامەش دەبێ. دژایەتیم نییە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٠٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::منیش پێم وایە بکرێتە زانستنامە باشترە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٣١، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] منیش وشەی کوردیم پێ باشترە، بەڵام نازانم زانستنامە گونجاوە یان نا. '''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٢١:٣٥، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] لە ویکیپیدیای فارسیدا وشەی دانشنامەیان بەکارھێناوە کە وەک زانستنامە کوردییەکەی خۆمانە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::ئەگەر وشەیەکی ترت لە خەیاڵە، ئەتوانی پێشنیاری کەی و گەر نییە، ئەیکەینەوە بە '''زانستنامە'''. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٢:٣٠، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ھیچ وشەیەکی تر شک نابەم. ئەگەر پێشنیاری تر نەبوو، با زانستنامە بێت. '''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٩:١٠، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] کەس ڕای پێچەوانەی نییە و ھەموویان پێیان باشە. پێم وایە ئەونە بەسە کە وەستاوین، پێشنیار ئەکەم لۆگۆکەی ویکیپیدیا بگۆڕین بۆ ئەو لۆگۆیەی کە وشەی زانستنامە تیایە. ھەر لێرە پێشنیاری ئەکەم تۆ چی ئەڵێی؟ [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٠:٤٦، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] گۆڕینی ئەم وشە ھەندێ ئیشی دەوێ و بۆیە باشترە پەلەشی لێ نەکرێ. ئێمە نازانین ھۆکاری گۆڕینی چی بووە و بۆ ئەوەشی کەس گلەیی نەکات، باشترە تا ھەفتەیە بابەتەکە بە کراوەیی بمێنێتەوە. @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ھۆکاری گۆڕینەکەی چی بووە ئەگەر بزانی؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١١:٣٦، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::دواخستنی بەباش نازانم بەس کە یەکلا بۆوە پێشنیاری لۆگە تازە ئەکەم. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٢:٣٩، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::{{وب|Aram}} بەتەواوی بیرم نایە بۆ گۆڕا. بەڵام ئەگەر بمەوێ ڕەخنەی زانستنامە بکەم، زانست بە مەعنای سایەنس شتێکی زۆر بەرتەسکە. فرەیەک لەو شتانەی لە ئیینسایکلۆپیدیایەکدایە سایەنس نین وەک ژیاننامە و مێژوو و... بۆیە وشەکەی پڕبەپێست نیە، بەڵام من دژایەتیشم لەگەڵی نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٣٠، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئەوەش قسەیەکە بۆ خۆی. تێدا مان زۆر ناخۆشە! :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:٣٥، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::::مادەم تا ئێستا ھیچ دژێک نییە، ئەتوانین بیگۆڕین بۆ زانستنامە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٩:٤٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕاستە دژ نییە، بەڵام وەک خۆم ئەو لێدوانەی کۆتاییی Pirehelokan، کەمێ بۆچوونمی گۆڕی. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٣٣، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::ئاخ ببوورە Pirehelokan، ویستم بانگی @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] بکەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٣٣، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::Pirehelokanش کێشەی نییە بگۆڕێ بۆ زانستنامە، قسەکەی تەنیا ڕەخنەیە بوو کە وشەیەکی پڕ بەپێست نییە بەرامبەری. ئەگەر ئاواش بێ لە ئینسایکڵۆپیدیا باشترە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٣٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
@[[ب:Pirehelokan|Pirehelokan]]: ئەی '''زانیارینامە''' چۆنە؟ لە {{بەستەری سادە|١=https://lex.vejin.net/ck/def/zkurd-IT/encyclopedia|٢=فەرھەنگی تەکنۆلۆژیای زانیاریش}} ھاتووە. وشەیەکی گونجاو و فراونترە لە زانستامە، کە زانیاریی مێژوویی و ژیاننامە و زانستیش ئەگرێتەوە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:١٢، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:بەڕێزان @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] و @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]. ئەگەر کۆدەنگی لەسەر گۆڕینی ئیسنایکلۆپیدیا ھەیە، تکایە تا زووترە با دەست بە گۆڕینی بکرێ. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::{{وب|Zemen}} تا ئێستا ھیچ دژێک نییە لەسەر گۆڕینی ناوەکە. منیش چاوەڕێی ئەو بەڕێزانەم کە وتووێژیان کردووە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٧:٤٥، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] وەک لە سەرەوە وتم لێدوانەکەی پیرەھەڵۆ کەمێک بۆچوونمی گۆڕی. باشترە بەکارھێنەری زیاتر بەشداریی تێدا بکەن تا بە ئاکامێکی باشتر بگەین. وشەکە لە زۆر شوێن بە کار براوە و ئێستا بیگۆڕین و دواتر شتێک ڕوو بدات تا وەک خۆی لێ بکەینەوە شتێکی ناخۆشە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢١:٣٦، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئاسایییە وشەکە دەقاودەق ھەموو ماناکان لەخۆ نەگرێت. ئێمە کە دەڵێین دارتاش، خۆ کابرا ھەر دار ناتاشێ، ھەموو ئەو کارانە ئەنجام دەدات کە پەیوەندی بە دار و تەختەوە ھەیە. گەر ئەمەش پەسەند نەبوو، من لەگەڵ '''زانیارینامە''' دەبم. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٤:٥٨، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] لە کردنی ئەم ئیشە ڕاڕام. دەبێت بەکارھێنەری زیاتر قسەی تێدا بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:٥٧، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
{{وب|Aram|Pirehelokan|Gejeluk|Calak|Zemen|Hivja|Aza|-Haryad }}سەلامێکی گەرم و گوڕ لە بەڕێزان. تەواوی بیر و ڕایەکانتانم خێندەوە وابزانم لەبەر ئەوە لەسەر گۆڕینی بۆ زانستنامە ڕاوەستاون کە بەکارهێنەری زیاتر قسەی تێدا بکەن کە بە ڕای من نەدەبا ڕاوەستابان. ئەمن چووکەی هەمووتانم ئەما ئەگەر ئەمن وەکوو قسەی ئاخیر و سەرەکی قەبووڵ بکەن و لەوەی زیاتر لێی ڕانەوەستن زۆر باش دەبێ چونکە کەس دژی بەکارهێنانی ووشەی ڕەسەنی زمانی خۆی نێ. لەنێو کۆمێنتەکاندا کاکە هەڵۆ کوتبوی «زانست بە مەعنای سایەنس شتێکی زۆر بەرتەسکە. فرەیەک لەو شتانەی لە ئیینسایکلۆپیدیایەکدایە سایەنس نین وەک ژیاننامە و مێژوو و... بۆیە وشەکەی پڕبەپێست نیە»، ئازیزان هەڵسەنگاندنی زمان کوردی و ئینگلیزی لەگەڵ یێک زۆر هەڵەیە چونکە ووشەیەک وەکوو زانستنامە کە لە کوردی دا ووشەیەکی ڕەسەن و پڕئێنێرژیە لە ئینگلیزی دا وا نیە، ویکیپیدیای فارسیش گوێی نەداوەتە ئەو شتانە و ڕاست چ ووشەیەک بە زمانی خۆیان مانا و مەفهوومی زۆر هەیە ئەویان داناوە('''دانشنامە'''، کە دەبێتە هەمان زانستنامەی مە). یێک نموونە بۆوەیکە نابێ کوردی لەگەڵ ئینگلیزی هەڵسەنگێنین: ڕەستەی «I was reading a book last night» بە فارسی دەبێتە «دیشب داشتم کتاب میخوندم»، ئەو ڕەستەیە گوزەشتەی ئیستمراریە، بەڵام بە کوردی دەبێتە چی؟! نابێتە هیچ چونکە ئەسلەن لە کوردی دا شتی وامان نە، ئەگەر وەریگێڕینەوە دەبێتە «دوێنێ شەوێ هەمبوو کتێبم دخێندەوە» مانای هیچ نادا، کەواتە بەعزە ووشە و ڕەستەیەک لە زمانێکدا تایبەت بەو زمانەیە و ئەو مانایەی کە لەو زمانە دایە شایەد لە زمانێکی دی دا نەبێ. کاکە زەمەنیش دانی بە زانیارینامە دانابوو، زانیارینامە وەکوو زانستنامە وەکی باشووری دەڵێ فەڕمی نیە و باشترین ووشە هەمان زانستنامەیە. بە سوپاسەوە [[بەکارھێنەر:Cizr|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Cizr|<font color="#FC6600"><small> <sup>'''قسەوباس'''</sup></small></font>]] ١٨:٠٤، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
@[[User:Tessla|Tessla]] بەڕێز هۆگر جێگات لێرە خاڵیە تکایە جەنابیشت ڕای خۆت بنووسە. سوپاس [[بەکارھێنەر:Cizr|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Cizr|<font color="#FC6600"><small> <sup>'''قسەوباس'''</sup></small></font>]] ٢١:٢١، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
== خراپکاری ==
{{وب|Aram|مامۆستا|Zemen|Tessla}}، بەڕێوەبەران و باقیی بەکارهێنەرانی خۆشەویست، تکایە ئاگاداری [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%87%D8%B4%D8%A7 بەشدارییەکانی] ئەم بەکارهێنەرە بن. زۆربەی وەرگێڕانی مەکینە و کوردییەکی بێمەعنایە. تاگی سڕینەوەم لە چەند وتاری دا وەک [[مانگی مانگ]] و... سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٤٨، ٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] پێم وایە ھەژماری بووکەڵەیە و عەرەبە. یەک دوو ھەژماری تریش ھەبوون ھەمان جۆر جووڵەیان دەکرد و زیاتر لەسەر کەناڵەکان وتاریان بڵاو دەکردەوە. شتەکە دیارە وەرگێڕانی مەکینەیە. ھەموو وتارەکانی بە جارێک بسڕینەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢١:٢٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::{{وب|Aram}}، بەڵێ، ڕاستە. تکایە گشتی بسڕنەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٣:٠١، ٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] {{کرا}} ٩ وتار بوون و سڕانەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:٤٢، ٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::@{{وب|Aram}} ئەم ئەکاونتەشم بەرچاو کەوت کە بە گڵۆباڵی داخراوە ئیستە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%8A%D8%A8%D9%84%D8%BA&target=%D9%8A%D8%A8%D9%84%D8%BA&offset=&limit=500 لێرە] دەبینی ژمارەیە باش دەستکاریشی لە ویکیی سۆرانیدا کردووە. ئەگەر کاتمان بوو بژارێکی بکەین یا بیانسڕینەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٤:٠١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئیتر ناتوانێت دەستکاری بکات. [https://xtools.wmcloud.org/pages/ckb.wikipedia.org/%D9%8A%D8%A8%D9%84%D8%BA/0 ٤٢ وتاری دروست کردووە] کە دووانیان سڕدراوەتەوە و کۆی گشتی ٧٤ دەستکارییان کردووە. نازانم ئەمە کۆمەڵە و شتی وان یان ھەر یەک کەسە کە ئەمەیان ئەگەری زیاترە چونکە جووڵەکانیان لە یەک دەچن و دیارن. بۆ کردەوەی ئێمەش و، بە قسەی من بێت بیانسڕینەوە، بەڵام پێم باشترە ڕای @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وەرگرین چونکە چەند بەشدارییەکی تێیاندا کردووە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٩:٠٧، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::ھەرچەندە لەوانەیە زۆریشتان ئەوە بزانن، بەڵام بەکارھێنەر ھشا لەلایەن ستیوارد علاء بەشێوەیەکی سەرانسەری لە گشت پڕۆژەکان بەربەستکراوە و ناتوانێت دەستکاری ویکیپیدیا بکاتەوە چونکە ھەژماری کەسێکە کە بۆ ماوەیەکی زۆر زۆرە خراپکاری دەکات و ناوی لە لیستی خراپکارەکانی پڕۆژەیە بەناوی: "Bakelmuhammad0"، وا دیارە ئەو کەسە یەک ھەژماری نییە و بە چەندین ھەژماری جیاواز بەشداری پڕۆژەکان دەکات... [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت، بەڵام لەسەر کردەوەی بەڕێوەبەری چی دەڵێن؟ بسڕدرێنەوە یان بمێنەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢٠:٥٩، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ھەرچی ئێوە بە باشی دەزانن با ئەوە بێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئێوە چی دەڵێن؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:٣٩، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::::{{وب|Sakura emad}}، سپاس، بەڵێ بینیم داخراوە. ئەگەر کاتی ئەوەتان نیە بەسەر گشت دەستکارییەکاندا بە وردی بچنەوە بە کۆمەڵ بیانسڕنەوە، چون زیاتر لە سپەم دەچن. چەند دانەشیان پێشتر تاگی سخیان لێ درابوو. ئەوە ڕای من. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٢:٢٣، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::::سپاس بۆ خوا، ئێستا خەریکی پێداچوونەوەی سەرانسەریم، بۆیە کاتم بۆ ئێرەش ھەیە گەر ویستتان لەسەری ھەیە بەڵێ ئەتوانم بە Nuke تەواوی وتارەکانی بسڕمەوە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەگەر ھەردووکتان لاتان ئاسایییە، با @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] بیانسڕێتەوە. بڕوانە [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/ckb.wikipedia.org/2024-04-22/2025-04-22?actions=delete ئاماری ساڵ]. ڕاستە و بە [[تایبەت:Nuke|Nuke]] بە ئاسانی دەسڕدرێنەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٤:١٤، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::::::منیش لەگەڵ بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]دام، @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] گەر تۆ بیسڕیتەوە بۆ تۆماری چالاکی بەڕێوەبەرایەتیت باشە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٢٩، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::::::::{{وب|Sakura emad}} و {{وب|Aram}}، دەستتان خۆش. خۆم سڕیمەوە. ئەوەش بڵێم بڕوام بەم ژمارانە نیە و لام وایە نابێ کۆمەڵگە بەپێی ئەو ژمارانە بڕیار لەسەر بەکارھێنەران و بەڕێوەبەران بدا. ھۆکارەکەیشی دیارە، چون ئەو ژمارانە دەکرێ گەمەیان پێ بکرێ یان ڕەفتاری بەکارھێنەران بگۆڕێ. وەک نموونە بەڕێوەبەرێ ھان بدا کە وتاری زیاتر بسڕێتەوە (بەجۆرێکی ناسروشتی). ئەمە لە زۆر شوێندا تاقی کراوەتەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٥٤، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] زۆر سپاس، ھەڵبەتە ھۆکاری سڕینەوەکەت بیرچووبوو داخڵی بکەیت، بەس مادام ھەژماری کابرا قفڵ کراوە، خۆی دەری دەخات ھۆکار چی بووە. لەگەڵتین و ئێمەش ناڵێین بۆ ئەوەی خۆمان داکوتین، با بڕۆین پەڕەکان بسڕینەوە، بەڵام لە کۆتاییدا ھەر دەبێت بەپێی چەند پێوەر و ئامارێکی کردەوەی بەڕێوەبەرایەتی بڕیار لەسەر عاقیبەتی بەڕێوەبەرانیش بدرێت و ئەگەر کۆی گشتیی ژمارەکان (جگە لە سڕینەوە، ١٢ جۆر کردەوەی تری بەڕێوەبەرایەتی ھەیە و) لە ماوەیەکی زۆر ھیچ یان یەک و دوو بێت، نیشانی دەدات کە بەڕێوەبەرێکی ناچالاکە و پێویست ناکات ئەو مافەی ھەبێت لەگەڵ سپاسکردن بۆ خزمەتەکانی پێشووی ھەمووان. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢١:٠٩، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ھەر بەڕێوەبەرێک بەجۆرێکی "ناسروشتی" وتار بسڕێتەوە و لێکدانەوەی خراپ بێت لەلایەن ھەر بەکارھێنەرێک بێت ئەتوانرێت لێپرسینەوەی لەگەڵ بکرێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٢، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:{{وب|Sakura emad}} ڕاستە دەتوانین پرسینەوە بکەین و دەشیکەین، بەڵام گرنگ ئەوەیە ڕێنوێنییەکان و سیاسەتەکانمان وا بێ کە پێویست بە پرسینەوە نەکا. چون کەس کاتی بۆ لێپرسینەوە نیە. پێش بە دەردێک گرتن باشترە لەوە دەرمانی بکەیت. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:٢٤، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەکارھێنەر:Yosf Mstf ھەر ھەمان کەسە و ھەژمارەکەی قفڵ کراوە. [https://xtools.wmcloud.org/pages/ckb.wikipedia.org/Yosf%20Mstf/0 ٦٧ وتاری دروست کردووە و ٣ دانەیان سڕاوەتەوە]. چی دەڵێن؟ بیانسڕینەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٢١:٢٨، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئەوانەی سوودیان ھەیە با بمێنێتەوە ئەوانەشی لەگەڵ ویکیپیدیا ناگونجێ بێگوومان بسڕدرێنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٠، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].
You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.
If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|لێدوان]])</bdi> ٢٢:٠٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 -->
== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''
Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too.
We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) ١٥:٢٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Sannita (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear all,
This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.
The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].
Here are the key planned dates:
* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated
Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].
'''Call for Questions'''
In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]
'''Election Volunteers'''
Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]
Thank you!
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter
[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024
[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles
[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ
[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates
Best regards,
Victoria Doronina
Board Liaison to the Elections Committee
Governance Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RamzyM (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 -->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone,
''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''
The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.
This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.
The three main features of this extension are:
* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
* '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
* '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.
'''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.
The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])
If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.
Thank you! <section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)</bdi>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Udehb-WMF@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 -->
== Vote now in the 2025 U4C Election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}
Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ٢٣:٠٠، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) </div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>
Hello all,
The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.
This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]
Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />
Chair of the Elections Committee
On behalf of the Elections Committee and Governance Committee
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.
[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" />
</div>
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٧:٤٣، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RamzyM (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Dear Wikimedia Community,
The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].
A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.
Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.
Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.
Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.
Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.
=== Wikispore ===
The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.
After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support.
We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.
As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.
Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.
=== Wikinews ===
We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.
Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.
While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>].
[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.
Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.
SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.
'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.
=== Feedback and next steps ===
We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.
I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions.
<section end="message"/>
</div>
-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, ٢٠:٥٦، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="body"/>
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.
Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate.
'''Why we are building temporary accounts'''
Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect.
Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.
'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.
'''What does this mean for different groups of users?'''
'''For logged-out editors'''
* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.
'''For community members interacting with logged-out editors'''
* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.
'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''
* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.
'''Our requests for you, and next steps'''
* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.
To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> ٢١:٣٥، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ١٩:٤٩، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:ABreault (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hello all,
The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.
To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].
Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].
When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٤٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RamzyM (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ١١:٤٢، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Sannita (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers.
Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]
Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.
For the Committee Support team,
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] ١٤:١٢، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:MKaur (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ١٤:٢٢، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Sannita (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٢٠، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Tiven2240@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
٢١:٠١، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٥٧، ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
</bdi>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Codename Noreste@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٧:١٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|لێدوان]])</bdi> ١٧:١١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Codename Noreste@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
puhlyx09c547gfedqpusooaa5z6uml7
مۆدیوول:Lang/data/iana languages
828
160333
1593664
1560451
2026-06-24T10:11:06Z
Ari Qasm
57423
1593664
Scribunto
text/plain
-- File-Date: 2025-08-25
local active = {
["aa"] = {"Afar"},
["ab"] = {"ئەبخازی"},
["ae"] = {"ئاڤێستایی"},
["af"] = {"ئەفریکەنس"},
["ak"] = {"Akan"},
["am"] = {"Amharic"},
["an"] = {"Aragonese"},
["ar"] = {"عەرەبی"},
["as"] = {"Assamese"},
["av"] = {"Avaric"},
["ay"] = {"Aymara"},
["az"] = {"ئازەربایجانی"},
["ba"] = {"Bashkir"},
["be"] = {"بیلاڕووسی"},
["bg"] = {"بولگاری"},
["bh"] = {"Bihari languages"},
["bi"] = {"Bislama"},
["bm"] = {"Bambara"},
["bn"] = {"بەنگالی"},
["bo"] = {"Tibetan"},
["br"] = {"Breton"},
["bs"] = {"Bosnian"},
["ca"] = {"کەتەلۆنی", "Valencian"},
["ce"] = {"چیچانی"},
["ch"] = {"Chamorro"},
["co"] = {"Corsican"},
["cr"] = {"Cree"},
["cs"] = {"چیکی"},
["cu"] = {"Church Slavic", "Church Slavonic", "Old Bulgarian", "Old Church Slavonic", "Old Slavonic"},
["cv"] = {"Chuvash"},
["cy"] = {"وێڵزی"},
["da"] = {"Danish"},
["de"] = {"ئەڵمانی"},
["dv"] = {"Dhivehi", "Divehi", "Maldivian"},
["dz"] = {"Dzongkha"},
["ee"] = {"Ewe"},
["el"] = {"Modern Greek (1453-)"},
["en"] = {"ئینگلیزی"},
["eo"] = {"Esperanto"},
["es"] = {"ئیسپانی", "کەتەلۆنی"},
["et"] = {"Estonian"},
["eu"] = {"Basque"},
["fa"] = {"فارسی"},
["ff"] = {"Fulah"},
["fi"] = {"فینلاندی"},
["fj"] = {"Fijian"},
["fo"] = {"Faroese"},
["fr"] = {"فەڕەنسی"},
["fy"] = {"Western Frisian"},
["ga"] = {"Irish"},
["gd"] = {"گەیلیکی سکۆتلەندی", "گەیلیک"},
["gl"] = {"Galician"},
["gn"] = {"Guarani"},
["gu"] = {"Gujarati"},
["gv"] = {"Manx"},
["ha"] = {"Hausa"},
["he"] = {"عیبری"},
["hi"] = {"ھیندی"},
["ho"] = {"Hiri Motu"},
["hr"] = {"کرواتی"},
["ht"] = {"Haitian", "Haitian Creole"},
["hu"] = {"مەجاری"},
["hy"] = {"ئەرمەنی"},
["hz"] = {"Herero"},
["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"},
["id"] = {"ئیندۆنیزی"},
["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"},
["ig"] = {"Igbo"},
["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"},
["ik"] = {"Inupiaq"},
["io"] = {"ئایدۆ"},
["is"] = {"Icelandic"},
["it"] = {"ئیتالی"},
["iu"] = {"Inuktitut"},
["ja"] = {"ژاپۆنی"},
["jv"] = {"جاڤایی"},
["ka"] = {"گورجی"},
["kg"] = {"کۆنگۆ"},
["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"},
["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"},
["kk"] = {"کازاخی"},
["kl"] = {"Kalaallisut", "Greenlandic"},
["km"] = {"Khmer", "Central Khmer"},
["kn"] = {"Kannada"},
["ko"] = {"کۆری"},
["kr"] = {"Kanuri"},
["ks"] = {"Kashmiri"},
["ku"] = {"کوردی"},
["kv"] = {"کۆمی"},
["kw"] = {"Cornish"},
["ky"] = {"قرغیزی"},
["la"] = {"لاتینی"},
["lb"] = {"Luxembourgish", "Letzeburgesch"},
["lg"] = {"Ganda", "Luganda"},
["li"] = {"Limburgan", "Limburger", "Limburgish"},
["ln"] = {"Lingala"},
["lo"] = {"لاوۆ"},
["lt"] = {"Lithuanian"},
["lu"] = {"Luba-Katanga"},
["lv"] = {"Latvian"},
["mg"] = {"Malagasy"},
["mh"] = {"Marshallese"},
["mi"] = {"Maori"},
["mk"] = {"Macedonian"},
["ml"] = {"Malayalam"},
["mn"] = {"مەنگۆلی"},
["mr"] = {"Marathi"},
["ms"] = {"Malay (macrolanguage)"},
["mt"] = {"ماڵتی"},
["my"] = {"Burmese"},
["na"] = {"Nauru"},
["nb"] = {"Norwegian Bokmål"},
["nd"] = {"North Ndebele"},
["ne"] = {"نیپالی (macrolanguage)"},
["ng"] = {"Ndonga"},
["nl"] = {"ھۆلەندی"},
["nn"] = {"Norwegian Nynorsk"},
["no"] = {"نەرویژی"},
["nr"] = {"South Ndebele"},
["nv"] = {"Navajo", "Navaho"},
["ny"] = {"Nyanja", "Chewa", "Chichewa"},
["oc"] = {"Occitan (post 1500)"},
["oj"] = {"Ojibwa"},
["om"] = {"Oromo"},
["or"] = {"Oriya (macrolanguage)", "Odia (macrolanguage)"},
["os"] = {"Ossetian", "Ossetic"},
["pa"] = {"پەنجابی"},
["pi"] = {"Pali"},
["pl"] = {"پۆڵەندی"},
["ps"] = {"پەشتۆ"},
["pt"] = {"پورتوگالی"},
["qu"] = {"Quechua"},
["rm"] = {"Romansh"},
["rn"] = {"Rundi"},
["ro"] = {"Romanian", "Moldavian", "Moldovan"},
["ru"] = {"ڕووسی"},
["rw"] = {"Kinyarwanda"},
["sa"] = {"Sanskrit"},
["sc"] = {"Sardinian"},
["sd"] = {"سیندی"},
["se"] = {"Northern Sami"},
["sg"] = {"Sango"},
["sh"] = {"Serbo-Croatian"},
["si"] = {"Sinhala", "Sinhalese"},
["sk"] = {"سلۆڤاکی"},
["sl"] = {"سلۆڤێنی"},
["sm"] = {"Samoan"},
["sn"] = {"Shona"},
["so"] = {"Somali"},
["sq"] = {"ئەلبانی"},
["sr"] = {"سڕبی"},
["ss"] = {"Swati"},
["st"] = {"Southern Sotho"},
["su"] = {"سووندا"},
["sv"] = {"سوێدی"},
["sw"] = {"Swahili (macrolanguage)"},
["ta"] = {"Tamil"},
["te"] = {"Telugu"},
["tg"] = {"تاجیکی"},
["th"] = {"Thai"},
["ti"] = {"Tigrinya"},
["tk"] = {"تورکمانی"},
["tl"] = {"Tagalog"},
["tn"] = {"Tswana"},
["to"] = {"Tonga (Tonga Islands)"},
["tr"] = {"تورکی"},
["ts"] = {"Tsonga"},
["tt"] = {"تاتاری"},
["tw"] = {"Twi"},
["ty"] = {"Tahitian"},
["ug"] = {"ئۆیغووری"},
["uk"] = {"ئوکراینی"},
["ur"] = {"ئوردوو"},
["uz"] = {"ئۆزبەکی"},
["ve"] = {"Venda"},
["vi"] = {"Vietnamese"},
["vo"] = {"Volapük"},
["wa"] = {"Walloon"},
["wo"] = {"Wolof"},
["xh"] = {"Xhosa"},
["yi"] = {"ییدیش"},
["yo"] = {"Yoruba"},
["za"] = {"Zhuang", "Chuang"},
["zh"] = {"چینی"},
["zu"] = {"Zulu"},
["aaa"] = {"Ghotuo"},
["aab"] = {"Alumu-Tesu"},
["aac"] = {"Ari"},
["aad"] = {"Amal"},
["aae"] = {"Arbëreshë Albanian"},
["aaf"] = {"Aranadan"},
["aag"] = {"Ambrak"},
["aah"] = {"Abu' Arapesh"},
["aai"] = {"Arifama-Miniafia"},
["aak"] = {"Ankave"},
["aal"] = {"Afade"},
["aan"] = {"Anambé"},
["aao"] = {"Algerian Saharan Arabic"},
["aap"] = {"Pará Arára"},
["aaq"] = {"Eastern Abnaki"},
["aas"] = {"Aasáx"},
["aat"] = {"Arvanitika Albanian"},
["aau"] = {"Abau"},
["aav"] = {"Austro-Asiatic languages"},
["aaw"] = {"Solong"},
["aax"] = {"Mandobo Atas"},
["aaz"] = {"Amarasi"},
["aba"] = {"Abé"},
["abb"] = {"Bankon"},
["abc"] = {"Ambala Ayta"},
["abd"] = {"Manide"},
["abe"] = {"Western Abnaki"},
["abf"] = {"Abai Sungai"},
["abg"] = {"Abaga"},
["abh"] = {"Tajiki Arabic"},
["abi"] = {"Abidji"},
["abj"] = {"Aka-Bea"},
["abl"] = {"Lampung Nyo"},
["abm"] = {"Abanyom"},
["abn"] = {"Abua"},
["abo"] = {"Abon"},
["abp"] = {"Abellen Ayta"},
["abq"] = {"Abaza"},
["abr"] = {"Abron"},
["abs"] = {"Ambonese Malay"},
["abt"] = {"Ambulas"},
["abu"] = {"Abure"},
["abv"] = {"Baharna Arabic"},
["abw"] = {"Pal"},
["abx"] = {"Inabaknon"},
["aby"] = {"Aneme Wake"},
["abz"] = {"Abui"},
["aca"] = {"Achagua"},
["acb"] = {"Áncá"},
["acd"] = {"Gikyode"},
["ace"] = {"Achinese"},
["acf"] = {"Saint Lucian Creole French"},
["ach"] = {"Acoli"},
["aci"] = {"Aka-Cari"},
["ack"] = {"Aka-Kora"},
["acl"] = {"Akar-Bale"},
["acm"] = {"Mesopotamian Arabic"},
["acn"] = {"Achang"},
["acp"] = {"Eastern Acipa"},
["acq"] = {"Ta'izzi-Adeni Arabic"},
["acr"] = {"Achi"},
["acs"] = {"Acroá"},
["act"] = {"Achterhoeks"},
["acu"] = {"Achuar-Shiwiar"},
["acv"] = {"Achumawi"},
["acw"] = {"Hijazi Arabic"},
["acx"] = {"Omani Arabic"},
["acy"] = {"Cypriot Arabic"},
["acz"] = {"Acheron"},
["ada"] = {"Adangme"},
["adb"] = {"Atauran"},
["add"] = {"Lidzonka", "Dzodinka"},
["ade"] = {"Adele"},
["adf"] = {"Dhofari Arabic"},
["adg"] = {"Andegerebinha"},
["adh"] = {"Adhola"},
["adi"] = {"Adi"},
["adj"] = {"Adioukrou"},
["adl"] = {"Galo"},
["adn"] = {"Adang"},
["ado"] = {"Abu"},
["adq"] = {"Adangbe"},
["adr"] = {"Adonara"},
["ads"] = {"Adamorobe Sign Language"},
["adt"] = {"Adnyamathanha"},
["adu"] = {"Aduge"},
["adw"] = {"Amundava"},
["adx"] = {"Amdo Tibetan"},
["ady"] = {"Adyghe", "Adygei"},
["adz"] = {"Adzera"},
["aea"] = {"Areba"},
["aeb"] = {"Tunisian Arabic"},
["aec"] = {"Saidi Arabic"},
["aed"] = {"Argentine Sign Language"},
["aee"] = {"Northeast Pashai", "Northeast Pashayi"},
["aek"] = {"Haeke"},
["ael"] = {"Ambele"},
["aem"] = {"Arem"},
["aen"] = {"Armenian Sign Language"},
["aeq"] = {"Aer"},
["aer"] = {"Eastern Arrernte"},
["aes"] = {"Alsea"},
["aeu"] = {"Akeu"},
["aew"] = {"Ambakich"},
["aey"] = {"Amele"},
["aez"] = {"Aeka"},
["afa"] = {"Afro-Asiatic languages"},
["afb"] = {"Gulf Arabic"},
["afd"] = {"Andai"},
["afe"] = {"Putukwam"},
["afg"] = {"Afghan Sign Language"},
["afh"] = {"Afrihili"},
["afi"] = {"Akrukay", "Chini"},
["afk"] = {"Nanubae"},
["afn"] = {"Defaka"},
["afo"] = {"Eloyi"},
["afp"] = {"Tapei"},
["afs"] = {"Afro-Seminole Creole"},
["aft"] = {"Afitti"},
["afu"] = {"Awutu"},
["afz"] = {"Obokuitai"},
["aga"] = {"Aguano"},
["agb"] = {"Legbo"},
["agc"] = {"Agatu"},
["agd"] = {"Agarabi"},
["age"] = {"Angal"},
["agf"] = {"Arguni"},
["agg"] = {"Angor"},
["agh"] = {"Ngelima"},
["agi"] = {"Agariya"},
["agj"] = {"Argobba"},
["agk"] = {"Isarog Agta"},
["agl"] = {"Fembe"},
["agm"] = {"Angaataha"},
["agn"] = {"Agutaynen"},
["ago"] = {"Tainae"},
["agq"] = {"Aghem"},
["agr"] = {"Aguaruna"},
["ags"] = {"Esimbi"},
["agt"] = {"Central Cagayan Agta"},
["agu"] = {"Aguacateco"},
["agv"] = {"Remontado Dumagat"},
["agw"] = {"Kahua"},
["agx"] = {"Aghul"},
["agy"] = {"Southern Alta"},
["agz"] = {"Mt. Iriga Agta"},
["aha"] = {"Ahanta"},
["ahb"] = {"Axamb"},
["ahg"] = {"Qimant"},
["ahh"] = {"Aghu"},
["ahi"] = {"Tiagbamrin Aizi"},
["ahk"] = {"Akha"},
["ahl"] = {"Igo"},
["ahm"] = {"Mobumrin Aizi"},
["ahn"] = {"Àhàn"},
["aho"] = {"Ahom"},
["ahp"] = {"Aproumu Aizi"},
["ahr"] = {"Ahirani"},
["ahs"] = {"Ashe"},
["aht"] = {"Ahtena"},
["aia"] = {"Arosi"},
["aib"] = {"Ainu (China)"},
["aic"] = {"Ainbai"},
["aid"] = {"Alngith"},
["aie"] = {"Amara"},
["aif"] = {"Agi"},
["aig"] = {"Antigua and Barbuda Creole English"},
["aih"] = {"Ai-Cham"},
["aii"] = {"Assyrian Neo-Aramaic"},
["aij"] = {"Lishanid Noshan"},
["aik"] = {"Ake"},
["ail"] = {"Aimele"},
["aim"] = {"Aimol"},
["ain"] = {"Ainu (Japan)"},
["aio"] = {"Aiton"},
["aip"] = {"Burumakok"},
["aiq"] = {"Aimaq"},
["air"] = {"Airoran"},
["ait"] = {"Arikem"},
["aiw"] = {"Aari"},
["aix"] = {"Aighon"},
["aiy"] = {"Ali"},
["aja"] = {"Aja (South Sudan)"},
["ajg"] = {"Aja (Benin)"},
["aji"] = {"Ajië"},
["ajn"] = {"Andajin"},
["ajs"] = {"Algerian Jewish Sign Language"},
["aju"] = {"Judeo-Moroccan Arabic"},
["ajw"] = {"Ajawa"},
["ajz"] = {"Amri Karbi"},
["akb"] = {"Batak Angkola"},
["akc"] = {"Mpur"},
["akd"] = {"Ukpet-Ehom"},
["ake"] = {"Akawaio"},
["akf"] = {"Akpa"},
["akg"] = {"Anakalangu"},
["akh"] = {"Angal Heneng"},
["aki"] = {"Aiome"},
["akj"] = {"Aka-Jeru"},
["akk"] = {"Akkadian"},
["akl"] = {"Aklanon"},
["akm"] = {"Aka-Bo"},
["ako"] = {"Akurio"},
["akp"] = {"Siwu"},
["akq"] = {"Ak"},
["akr"] = {"Araki"},
["aks"] = {"Akaselem"},
["akt"] = {"Akolet"},
["aku"] = {"Akum"},
["akv"] = {"Akhvakh"},
["akw"] = {"Akwa"},
["akx"] = {"Aka-Kede"},
["aky"] = {"Aka-Kol"},
["akz"] = {"Alabama"},
["ala"] = {"Alago"},
["alc"] = {"Qawasqar"},
["ald"] = {"Alladian"},
["ale"] = {"Aleut"},
["alf"] = {"Alege"},
["alg"] = {"Algonquian languages"},
["alh"] = {"Alawa"},
["ali"] = {"Amaimon"},
["alj"] = {"Alangan"},
["alk"] = {"Alak"},
["all"] = {"Allar"},
["alm"] = {"Amblong"},
["aln"] = {"Gheg Albanian"},
["alo"] = {"Larike-Wakasihu"},
["alp"] = {"Alune"},
["alq"] = {"Algonquin"},
["alr"] = {"Alutor"},
["als"] = {"Tosk Albanian"},
["alt"] = {"Southern Altai"},
["alu"] = {"'Are'are"},
["alv"] = {"Atlantic-Congo languages"},
["alw"] = {"Alaba-K’abeena", "Wanbasana"},
["alx"] = {"Amol"},
["aly"] = {"Alyawarr"},
["alz"] = {"Alur"},
["ama"] = {"Amanayé"},
["amb"] = {"Ambo"},
["amc"] = {"Amahuaca"},
["ame"] = {"Yanesha'"},
["amf"] = {"Hamer-Banna"},
["amg"] = {"Amurdak"},
["ami"] = {"Amis"},
["amj"] = {"Amdang"},
["amk"] = {"Ambai"},
["aml"] = {"War-Jaintia"},
["amm"] = {"Ama (Papua New Guinea)"},
["amn"] = {"Amanab"},
["amo"] = {"Amo"},
["amp"] = {"Alamblak"},
["amq"] = {"Amahai"},
["amr"] = {"Amarakaeri"},
["ams"] = {"Southern Amami-Oshima"},
["amt"] = {"Amto"},
["amu"] = {"Guerrero Amuzgo"},
["amv"] = {"Ambelau"},
["amw"] = {"Western Neo-Aramaic"},
["amx"] = {"Anmatyerre"},
["amy"] = {"Ami"},
["amz"] = {"Atampaya"},
["ana"] = {"Andaqui"},
["anb"] = {"Andoa"},
["anc"] = {"Ngas"},
["and"] = {"Ansus"},
["ane"] = {"Xârâcùù"},
["anf"] = {"Animere"},
["ang"] = {"Old English (ca. 450-1100)"},
["anh"] = {"Nend"},
["ani"] = {"Andi"},
["anj"] = {"Anor"},
["ank"] = {"Goemai"},
["anl"] = {"Anu-Hkongso Chin"},
["anm"] = {"Anal"},
["ann"] = {"Obolo"},
["ano"] = {"Andoque"},
["anp"] = {"Angika"},
["anq"] = {"Jarawa (India)"},
["anr"] = {"Andh"},
["ans"] = {"Anserma"},
["ant"] = {"Antakarinya", "Antikarinya"},
["anu"] = {"Anuak"},
["anv"] = {"Denya"},
["anw"] = {"Anaang"},
["anx"] = {"Andra-Hus"},
["any"] = {"Anyin"},
["anz"] = {"Anem"},
["aoa"] = {"Angolar"},
["aob"] = {"Abom"},
["aoc"] = {"Pemon"},
["aod"] = {"Andarum"},
["aoe"] = {"Angal Enen"},
["aof"] = {"Bragat"},
["aog"] = {"Angoram"},
["aoi"] = {"Anindilyakwa"},
["aoj"] = {"Mufian"},
["aok"] = {"Arhö"},
["aol"] = {"Alor"},
["aom"] = {"Ömie"},
["aon"] = {"Bumbita Arapesh"},
["aor"] = {"Aore"},
["aos"] = {"Taikat"},
["aot"] = {"Atong (India)", "A'tong"},
["aou"] = {"A'ou"},
["aox"] = {"Atorada"},
["aoz"] = {"Uab Meto"},
["apa"] = {"Apache languages"},
["apb"] = {"Sa'a"},
["apc"] = {"Levantine Arabic"},
["apd"] = {"Sudanese Arabic"},
["ape"] = {"Bukiyip"},
["apf"] = {"Pahanan Agta"},
["apg"] = {"Ampanang"},
["aph"] = {"Athpariya"},
["api"] = {"Apiaká"},
["apj"] = {"Jicarilla Apache"},
["apk"] = {"Kiowa Apache"},
["apl"] = {"Lipan Apache"},
["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua Apache"},
["apn"] = {"Apinayé"},
["apo"] = {"Ambul"},
["app"] = {"Apma"},
["apq"] = {"A-Pucikwar"},
["apr"] = {"Arop-Lokep"},
["aps"] = {"Arop-Sissano"},
["apt"] = {"Apatani"},
["apu"] = {"Apurinã"},
["apv"] = {"Alapmunte"},
["apw"] = {"Western Apache"},
["apx"] = {"Aputai"},
["apy"] = {"Apalaí"},
["apz"] = {"Safeyoka"},
["aqa"] = {"Alacalufan languages"},
["aqc"] = {"Archi"},
["aqd"] = {"Ampari Dogon"},
["aqg"] = {"Arigidi"},
["aqk"] = {"Aninka"},
["aql"] = {"Algic languages"},
["aqm"] = {"Atohwaim"},
["aqn"] = {"Northern Alta"},
["aqp"] = {"Atakapa"},
["aqr"] = {"Arhâ"},
["aqt"] = {"Angaité"},
["aqz"] = {"Akuntsu"},
["arb"] = {"Standard Arabic"},
["arc"] = {"Official Aramaic (700-300 BCE)", "Imperial Aramaic (700-300 BCE)"},
["ard"] = {"Arabana"},
["are"] = {"Western Arrarnta"},
["arh"] = {"Arhuaco"},
["ari"] = {"Arikara"},
["arj"] = {"Arapaso"},
["ark"] = {"Arikapú"},
["arl"] = {"Arabela"},
["arn"] = {"Mapudungun", "Mapuche"},
["aro"] = {"Araona"},
["arp"] = {"Arapaho"},
["arq"] = {"Algerian Arabic"},
["arr"] = {"Karo (Brazil)"},
["ars"] = {"Najdi Arabic"},
["art"] = {"Artificial languages"},
["aru"] = {"Aruá (Amazonas State)", "Arawá"},
["arv"] = {"Arbore"},
["arw"] = {"Arawak"},
["arx"] = {"Aruá (Rodonia State)"},
["ary"] = {"Moroccan Arabic"},
["arz"] = {"عەرەبیی میسری"},
["asa"] = {"Asu (Tanzania)"},
["asb"] = {"Assiniboine", "Nakoda Assiniboine"},
["asc"] = {"Casuarina Coast Asmat"},
["ase"] = {"American Sign Language"},
["asf"] = {"Auslan", "Australian Sign Language"},
["asg"] = {"Cishingini"},
["ash"] = {"Abishira"},
["asi"] = {"Buruwai"},
["asj"] = {"Sari"},
["ask"] = {"Ashkun"},
["asl"] = {"Asilulu"},
["asn"] = {"Xingú Asuriní"},
["aso"] = {"Dano"},
["asp"] = {"Algerian Sign Language"},
["asq"] = {"Austrian Sign Language"},
["asr"] = {"Asuri"},
["ass"] = {"Ipulo"},
["ast"] = {"Asturian", "Asturleonese", "Bable", "Leonese"},
["asu"] = {"Tocantins Asurini"},
["asv"] = {"Asoa"},
["asw"] = {"Australian Aborigines Sign Language"},
["asx"] = {"Muratayak"},
["asy"] = {"Yaosakor Asmat"},
["asz"] = {"As"},
["ata"] = {"Pele-Ata"},
["atb"] = {"Zaiwa"},
["atc"] = {"Atsahuaca"},
["atd"] = {"Ata Manobo"},
["ate"] = {"Atemble"},
["atg"] = {"Ivbie North-Okpela-Arhe"},
["ath"] = {"Athapascan languages"},
["ati"] = {"Attié"},
["atj"] = {"Atikamekw", "Nehirowimowin"},
["atk"] = {"Ati"},
["atl"] = {"Mt. Iraya Agta"},
["atm"] = {"Ata"},
["atn"] = {"Ashtiani"},
["ato"] = {"Atong (Cameroon)"},
["atp"] = {"Pudtol Atta"},
["atq"] = {"Aralle-Tabulahan"},
["atr"] = {"Waimiri-Atroari"},
["ats"] = {"Gros Ventre"},
["att"] = {"Pamplona Atta"},
["atu"] = {"Reel"},
["atv"] = {"Northern Altai"},
["atw"] = {"Atsugewi"},
["atx"] = {"Arutani"},
["aty"] = {"Aneityum"},
["atz"] = {"Arta"},
["aua"] = {"Asumboa"},
["aub"] = {"Alugu"},
["auc"] = {"Waorani"},
["aud"] = {"Anuta"},
["auf"] = {"Arauan languages"},
["aug"] = {"Aguna"},
["auh"] = {"Aushi"},
["aui"] = {"Anuki"},
["auj"] = {"Awjilah"},
["auk"] = {"Heyo"},
["aul"] = {"Aulua"},
["aum"] = {"Asu (Nigeria)"},
["aun"] = {"Molmo One"},
["auo"] = {"Auyokawa"},
["aup"] = {"Makayam"},
["auq"] = {"Anus", "Korur"},
["aur"] = {"Aruek"},
["aus"] = {"Australian languages"},
["aut"] = {"Austral"},
["auu"] = {"Auye"},
["auw"] = {"Awyi"},
["aux"] = {"Aurá"},
["auy"] = {"Awiyaana"},
["auz"] = {"Uzbeki Arabic"},
["avb"] = {"Avau"},
["avd"] = {"Alviri-Vidari"},
["avi"] = {"Avikam"},
["avk"] = {"Kotava"},
["avl"] = {"Eastern Egyptian Bedawi Arabic"},
["avm"] = {"Angkamuthi"},
["avn"] = {"Avatime"},
["avo"] = {"Agavotaguerra"},
["avs"] = {"Aushiri"},
["avt"] = {"Au"},
["avu"] = {"Avokaya"},
["avv"] = {"Avá-Canoeiro"},
["awa"] = {"Awadhi"},
["awb"] = {"Awa (Papua New Guinea)"},
["awc"] = {"Cicipu"},
["awd"] = {"Arawakan languages"},
["awe"] = {"Awetí"},
["awg"] = {"Anguthimri"},
["awh"] = {"Awbono"},
["awi"] = {"Aekyom"},
["awk"] = {"Awabakal"},
["awm"] = {"Arawum"},
["awn"] = {"Awngi"},
["awo"] = {"Awak"},
["awr"] = {"Awera"},
["aws"] = {"South Awyu"},
["awt"] = {"Araweté"},
["awu"] = {"Central Awyu"},
["awv"] = {"Jair Awyu"},
["aww"] = {"Awun"},
["awx"] = {"Awara"},
["awy"] = {"Edera Awyu"},
["axb"] = {"Abipon"},
["axe"] = {"Ayerrerenge"},
["axg"] = {"Mato Grosso Arára"},
["axk"] = {"Yaka (Central African Republic)"},
["axl"] = {"Lower Southern Aranda"},
["axm"] = {"Middle Armenian"},
["axx"] = {"Xârâgurè"},
["aya"] = {"Awar"},
["ayb"] = {"Ayizo Gbe"},
["ayc"] = {"Southern Aymara"},
["ayd"] = {"Ayabadhu"},
["aye"] = {"Ayere"},
["ayg"] = {"Ginyanga"},
["ayh"] = {"Hadrami Arabic"},
["ayi"] = {"Leyigha"},
["ayk"] = {"Akuku"},
["ayl"] = {"Libyan Arabic"},
["ayn"] = {"Sanaani Arabic"},
["ayo"] = {"Ayoreo"},
["ayp"] = {"North Mesopotamian Arabic"},
["ayq"] = {"Ayi (Papua New Guinea)"},
["ayr"] = {"Central Aymara"},
["ays"] = {"Sorsogon Ayta"},
["ayt"] = {"Magbukun Ayta"},
["ayu"] = {"Ayu"},
["ayz"] = {"Mai Brat"},
["aza"] = {"Azha"},
["azb"] = {"South Azerbaijani"},
["azc"] = {"Uto-Aztecan languages"},
["azd"] = {"Eastern Durango Nahuatl"},
["azg"] = {"San Pedro Amuzgos Amuzgo"},
["azj"] = {"North Azerbaijani"},
["azm"] = {"Ipalapa Amuzgo"},
["azn"] = {"Western Durango Nahuatl"},
["azo"] = {"Awing"},
["azt"] = {"Faire Atta"},
["azz"] = {"Highland Puebla Nahuatl"},
["baa"] = {"Babatana"},
["bab"] = {"Bainouk-Gunyuño"},
["bac"] = {"Badui"},
["bad"] = {"Banda languages"},
["bae"] = {"Baré"},
["baf"] = {"Nubaca"},
["bag"] = {"Tuki"},
["bah"] = {"Bahamas Creole English"},
["bai"] = {"Bamileke languages"},
["baj"] = {"Barakai"},
["bal"] = {"بەلۆچی"},
["ban"] = {"Balinese"},
["bao"] = {"Waimaha"},
["bap"] = {"Bantawa"},
["bar"] = {"Bavarian"},
["bas"] = {"Basa (Cameroon)"},
["bat"] = {"Baltic languages"},
["bau"] = {"Bada (Nigeria)"},
["bav"] = {"Vengo"},
["baw"] = {"Bambili-Bambui"},
["bax"] = {"Bamun"},
["bay"] = {"Batuley"},
["bba"] = {"Baatonum"},
["bbb"] = {"Barai"},
["bbc"] = {"Batak Toba"},
["bbd"] = {"Bau"},
["bbe"] = {"Bangba"},
["bbf"] = {"Baibai"},
["bbg"] = {"Barama"},
["bbh"] = {"Bugan"},
["bbi"] = {"Barombi"},
["bbj"] = {"Ghomálá'"},
["bbk"] = {"Babanki"},
["bbl"] = {"Bats"},
["bbm"] = {"Babango"},
["bbn"] = {"Uneapa"},
["bbo"] = {"Northern Bobo Madaré", "Konabéré"},
["bbp"] = {"West Central Banda"},
["bbq"] = {"Bamali"},
["bbr"] = {"Girawa"},
["bbs"] = {"Bakpinka"},
["bbt"] = {"Mburku"},
["bbu"] = {"Kulung (Nigeria)"},
["bbv"] = {"Karnai"},
["bbw"] = {"Baba"},
["bbx"] = {"Bubia"},
["bby"] = {"Befang"},
["bca"] = {"Central Bai"},
["bcb"] = {"Bainouk-Samik"},
["bcc"] = {"Southern Balochi"},
["bcd"] = {"North Babar"},
["bce"] = {"Bamenyam"},
["bcf"] = {"Bamu"},
["bcg"] = {"Baga Pokur"},
["bch"] = {"Bariai"},
["bci"] = {"Baoulé"},
["bcj"] = {"Bardi"},
["bck"] = {"Bunuba"},
["bcl"] = {"Central Bikol"},
["bcm"] = {"Bannoni"},
["bcn"] = {"Bali (Nigeria)"},
["bco"] = {"Kaluli"},
["bcp"] = {"Bali (Democratic Republic of Congo)"},
["bcq"] = {"Bench"},
["bcr"] = {"Babine"},
["bcs"] = {"Kohumono"},
["bct"] = {"Bendi"},
["bcu"] = {"Awad Bing"},
["bcv"] = {"Shoo-Minda-Nye"},
["bcw"] = {"Bana"},
["bcy"] = {"Bacama"},
["bcz"] = {"Bainouk-Gunyaamolo"},
["bda"] = {"Bayot"},
["bdb"] = {"Basap"},
["bdc"] = {"Emberá-Baudó"},
["bdd"] = {"Bunama"},
["bde"] = {"Bade"},
["bdf"] = {"Biage"},
["bdg"] = {"Bonggi"},
["bdh"] = {"Baka (South Sudan)"},
["bdi"] = {"Burun"},
["bdj"] = {"Bai (South Sudan)", "Bai"},
["bdk"] = {"Budukh"},
["bdl"] = {"Indonesian Bajau"},
["bdm"] = {"Buduma"},
["bdn"] = {"Baldemu"},
["bdo"] = {"Morom"},
["bdp"] = {"Bende"},
["bdq"] = {"Bahnar"},
["bdr"] = {"West Coast Bajau"},
["bds"] = {"Burunge"},
["bdt"] = {"Bokoto"},
["bdu"] = {"Oroko"},
["bdv"] = {"Bodo Parja"},
["bdw"] = {"Baham"},
["bdx"] = {"Budong-Budong"},
["bdy"] = {"Bandjalang"},
["bdz"] = {"Badeshi"},
["bea"] = {"Beaver"},
["beb"] = {"Bebele"},
["bec"] = {"Iceve-Maci"},
["bed"] = {"Bedoanas"},
["bee"] = {"Byangsi"},
["bef"] = {"Benabena"},
["beg"] = {"Belait"},
["beh"] = {"Biali"},
["bei"] = {"Bekati'"},
["bej"] = {"Beja", "Bedawiyet"},
["bek"] = {"Bebeli"},
["bem"] = {"Bemba (Zambia)"},
["beo"] = {"Beami"},
["bep"] = {"Besoa"},
["beq"] = {"Beembe"},
["ber"] = {"Berber languages"},
["bes"] = {"Besme"},
["bet"] = {"Guiberoua Béte"},
["beu"] = {"Blagar"},
["bev"] = {"Daloa Bété"},
["bew"] = {"Betawi"},
["bex"] = {"Jur Modo"},
["bey"] = {"Beli (Papua New Guinea)"},
["bez"] = {"Bena (Tanzania)"},
["bfa"] = {"Bari"},
["bfb"] = {"Pauri Bareli"},
["bfc"] = {"Panyi Bai", "Northern Bai"},
["bfd"] = {"Bafut"},
["bfe"] = {"Betaf", "Tena"},
["bff"] = {"Bofi"},
["bfg"] = {"Busang Kayan"},
["bfh"] = {"Blafe"},
["bfi"] = {"British Sign Language"},
["bfj"] = {"Bafanji"},
["bfk"] = {"Ban Khor Sign Language"},
["bfl"] = {"Banda-Ndélé"},
["bfm"] = {"Mmen"},
["bfn"] = {"Bunak"},
["bfo"] = {"Malba Birifor"},
["bfp"] = {"Beba"},
["bfq"] = {"Badaga"},
["bfr"] = {"Bazigar"},
["bfs"] = {"Southern Bai"},
["bft"] = {"Balti"},
["bfu"] = {"Gahri"},
["bfw"] = {"Bondo"},
["bfx"] = {"Bantayanon"},
["bfy"] = {"Bagheli"},
["bfz"] = {"Mahasu Pahari"},
["bga"] = {"Gwamhi-Wuri"},
["bgb"] = {"Bobongko"},
["bgc"] = {"Haryanvi"},
["bgd"] = {"Rathwi Bareli"},
["bge"] = {"Bauria"},
["bgf"] = {"Bangandu"},
["bgg"] = {"Bugun"},
["bgi"] = {"Giangan"},
["bgj"] = {"Bangolan"},
["bgk"] = {"Bit", "Buxinhua"},
["bgl"] = {"Bo (Laos)"},
["bgn"] = {"Western Balochi"},
["bgo"] = {"Baga Koga"},
["bgp"] = {"Eastern Balochi"},
["bgq"] = {"Bagri"},
["bgr"] = {"Bawm Chin"},
["bgs"] = {"Tagabawa"},
["bgt"] = {"Bughotu"},
["bgu"] = {"Mbongno"},
["bgv"] = {"Warkay-Bipim"},
["bgw"] = {"Bhatri"},
["bgx"] = {"Balkan Gagauz Turkish"},
["bgy"] = {"Benggoi"},
["bgz"] = {"Banggai"},
["bha"] = {"Bharia"},
["bhb"] = {"Bhili"},
["bhc"] = {"Biga"},
["bhd"] = {"Bhadrawahi"},
["bhe"] = {"Bhaya"},
["bhf"] = {"Odiai"},
["bhg"] = {"Binandere"},
["bhh"] = {"Bukharic"},
["bhi"] = {"Bhilali"},
["bhj"] = {"Bahing"},
["bhl"] = {"Bimin"},
["bhm"] = {"Bathari"},
["bhn"] = {"Bohtan Neo-Aramaic"},
["bho"] = {"Bhojpuri"},
["bhp"] = {"Bima"},
["bhq"] = {"Tukang Besi South"},
["bhr"] = {"Bara Malagasy"},
["bhs"] = {"Buwal"},
["bht"] = {"Bhattiyali"},
["bhu"] = {"Bhunjia"},
["bhv"] = {"Bahau"},
["bhw"] = {"Biak"},
["bhx"] = {"Bhalay"},
["bhy"] = {"Bhele"},
["bhz"] = {"Bada (Indonesia)"},
["bia"] = {"Badimaya"},
["bib"] = {"Bissa", "Bisa"},
["bid"] = {"Bidiyo"},
["bie"] = {"Bepour"},
["bif"] = {"Biafada"},
["big"] = {"Biangai"},
["bik"] = {"Bikol"},
["bil"] = {"Bile"},
["bim"] = {"Bimoba"},
["bin"] = {"Bini", "Edo"},
["bio"] = {"Nai"},
["bip"] = {"Bila"},
["biq"] = {"Bipi"},
["bir"] = {"Bisorio"},
["bit"] = {"Berinomo"},
["biu"] = {"Biete"},
["biv"] = {"Southern Birifor"},
["biw"] = {"Kol (Cameroon)"},
["bix"] = {"Bijori"},
["biy"] = {"Birhor"},
["biz"] = {"Baloi"},
["bja"] = {"Budza"},
["bjb"] = {"Banggarla"},
["bjc"] = {"Bariji"},
["bje"] = {"Biao-Jiao Mien"},
["bjf"] = {"Barzani Jewish Neo-Aramaic"},
["bjg"] = {"Bidyogo"},
["bjh"] = {"Bahinemo"},
["bji"] = {"Burji"},
["bjj"] = {"Kanauji"},
["bjk"] = {"Barok"},
["bjl"] = {"Bulu (Papua New Guinea)"},
["bjm"] = {"Bajelani"},
["bjn"] = {"Banjar"},
["bjo"] = {"Mid-Southern Banda"},
["bjp"] = {"Fanamaket"},
["bjr"] = {"Binumarien"},
["bjs"] = {"Bajan"},
["bjt"] = {"Balanta-Ganja"},
["bju"] = {"Busuu"},
["bjv"] = {"Bedjond"},
["bjw"] = {"Bakwé"},
["bjx"] = {"Banao Itneg"},
["bjy"] = {"Bayali"},
["bjz"] = {"Baruga"},
["bka"] = {"Kyak"},
["bkc"] = {"Baka (Cameroon)"},
["bkd"] = {"Binukid", "Talaandig"},
["bkf"] = {"Beeke"},
["bkg"] = {"Buraka"},
["bkh"] = {"Bakoko"},
["bki"] = {"Baki"},
["bkj"] = {"Pande"},
["bkk"] = {"Brokskat"},
["bkl"] = {"Berik"},
["bkm"] = {"Kom (Cameroon)"},
["bkn"] = {"Bukitan"},
["bko"] = {"Kwa'"},
["bkp"] = {"Boko (Democratic Republic of Congo)"},
["bkq"] = {"Bakairí"},
["bkr"] = {"Bakumpai"},
["bks"] = {"Northern Sorsoganon"},
["bkt"] = {"Boloki"},
["bku"] = {"Buhid"},
["bkv"] = {"Bekwarra"},
["bkw"] = {"Bekwel"},
["bkx"] = {"Baikeno"},
["bky"] = {"Bokyi"},
["bkz"] = {"Bungku"},
["bla"] = {"Siksika"},
["blb"] = {"Bilua"},
["blc"] = {"Bella Coola"},
["bld"] = {"Bolango"},
["ble"] = {"Balanta-Kentohe"},
["blf"] = {"Buol"},
["blh"] = {"Kuwaa"},
["bli"] = {"Bolia"},
["blj"] = {"Bolongan"},
["blk"] = {"Pa'o Karen", "Pa'O"},
["bll"] = {"Biloxi"},
["blm"] = {"Beli (South Sudan)"},
["bln"] = {"Southern Catanduanes Bikol"},
["blo"] = {"Anii"},
["blp"] = {"Blablanga"},
["blq"] = {"Baluan-Pam"},
["blr"] = {"Blang"},
["bls"] = {"Balaesang"},
["blt"] = {"Tai Dam"},
["blv"] = {"Kibala", "Bolo"},
["blw"] = {"Balangao"},
["blx"] = {"Mag-Indi Ayta"},
["bly"] = {"Notre"},
["blz"] = {"Balantak"},
["bma"] = {"Lame"},
["bmb"] = {"Bembe"},
["bmc"] = {"Biem"},
["bmd"] = {"Baga Manduri"},
["bme"] = {"Limassa"},
["bmf"] = {"Bom-Kim"},
["bmg"] = {"Bamwe"},
["bmh"] = {"Kein"},
["bmi"] = {"Bagirmi"},
["bmj"] = {"Bote-Majhi"},
["bmk"] = {"Ghayavi"},
["bml"] = {"Bomboli"},
["bmm"] = {"Northern Betsimisaraka Malagasy"},
["bmn"] = {"Bina (Papua New Guinea)"},
["bmo"] = {"Bambalang"},
["bmp"] = {"Bulgebi"},
["bmq"] = {"Bomu"},
["bmr"] = {"Muinane"},
["bms"] = {"Bilma Kanuri"},
["bmt"] = {"Biao Mon"},
["bmu"] = {"Somba-Siawari"},
["bmv"] = {"Bum"},
["bmw"] = {"Bomwali"},
["bmx"] = {"Baimak"},
["bmz"] = {"Baramu"},
["bna"] = {"Bonerate"},
["bnb"] = {"Bookan"},
["bnc"] = {"Bontok"},
["bnd"] = {"Banda (Indonesia)"},
["bne"] = {"Bintauna"},
["bnf"] = {"Masiwang"},
["bng"] = {"Benga"},
["bni"] = {"Bangi"},
["bnj"] = {"Eastern Tawbuid"},
["bnk"] = {"Bierebo"},
["bnl"] = {"Boon"},
["bnm"] = {"Batanga"},
["bnn"] = {"Bunun"},
["bno"] = {"Bantoanon"},
["bnp"] = {"Bola"},
["bnq"] = {"Bantik"},
["bnr"] = {"Butmas-Tur"},
["bns"] = {"Bundeli"},
["bnt"] = {"Bantu languages"},
["bnu"] = {"Bentong"},
["bnv"] = {"Bonerif", "Beneraf", "Edwas"},
["bnw"] = {"Bisis"},
["bnx"] = {"Bangubangu"},
["bny"] = {"Bintulu"},
["bnz"] = {"Beezen"},
["boa"] = {"Bora"},
["bob"] = {"Aweer"},
["boe"] = {"Mundabli"},
["bof"] = {"Bolon"},
["bog"] = {"Bamako Sign Language"},
["boh"] = {"Boma"},
["boi"] = {"Barbareño"},
["boj"] = {"Anjam"},
["bok"] = {"Bonjo"},
["bol"] = {"Bole"},
["bom"] = {"Berom"},
["bon"] = {"Bine"},
["boo"] = {"Tiemacèwè Bozo"},
["bop"] = {"Bonkiman"},
["boq"] = {"Bogaya"},
["bor"] = {"Borôro"},
["bot"] = {"Bongo"},
["bou"] = {"Bondei"},
["bov"] = {"Tuwuli"},
["bow"] = {"Rema"},
["box"] = {"Buamu"},
["boy"] = {"Bodo (Central African Republic)"},
["boz"] = {"Tiéyaxo Bozo"},
["bpa"] = {"Daakaka"},
["bpc"] = {"Mbuk"},
["bpd"] = {"Banda-Banda"},
["bpe"] = {"Bauni"},
["bpg"] = {"Bonggo"},
["bph"] = {"Botlikh"},
["bpi"] = {"Bagupi"},
["bpj"] = {"Binji"},
["bpk"] = {"Orowe", "'Ôrôê"},
["bpl"] = {"Broome Pearling Lugger Pidgin"},
["bpm"] = {"Biyom"},
["bpn"] = {"Dzao Min"},
["bpo"] = {"Anasi"},
["bpp"] = {"Kaure"},
["bpq"] = {"Banda Malay"},
["bpr"] = {"Koronadal Blaan"},
["bps"] = {"Sarangani Blaan"},
["bpt"] = {"Barrow Point"},
["bpu"] = {"Bongu"},
["bpv"] = {"Bian Marind"},
["bpw"] = {"Bo (Papua New Guinea)"},
["bpx"] = {"Palya Bareli"},
["bpy"] = {"Bishnupriya"},
["bpz"] = {"Bilba"},
["bqa"] = {"Tchumbuli"},
["bqb"] = {"Bagusa"},
["bqc"] = {"Boko (Benin)", "Boo"},
["bqd"] = {"Bung"},
["bqf"] = {"Baga Kaloum"},
["bqg"] = {"Bago-Kusuntu"},
["bqh"] = {"Baima"},
["bqi"] = {"بەختیاری"},
["bqj"] = {"Bandial"},
["bqk"] = {"Banda-Mbrès"},
["bql"] = {"Karian", "Bilakura"},
["bqm"] = {"Wumboko"},
["bqn"] = {"Bulgarian Sign Language"},
["bqo"] = {"Balo"},
["bqp"] = {"Busa"},
["bqq"] = {"Biritai"},
["bqr"] = {"Burusu"},
["bqs"] = {"Bosngun"},
["bqt"] = {"Bamukumbit"},
["bqu"] = {"Boguru"},
["bqv"] = {"Koro Wachi", "Begbere-Ejar"},
["bqw"] = {"Buru (Nigeria)"},
["bqx"] = {"Baangi"},
["bqy"] = {"Bengkala Sign Language"},
["bqz"] = {"Bakaka"},
["bra"] = {"Braj"},
["brb"] = {"Brao", "Lave"},
["brc"] = {"Berbice Creole Dutch"},
["brd"] = {"Baraamu"},
["brf"] = {"Bira"},
["brg"] = {"Baure"},
["brh"] = {"براھویی"},
["bri"] = {"Mokpwe"},
["brj"] = {"Bieria"},
["brk"] = {"Birked"},
["brl"] = {"Birwa"},
["brm"] = {"Barambu"},
["brn"] = {"Boruca"},
["bro"] = {"Brokkat"},
["brp"] = {"Barapasi"},
["brq"] = {"Breri"},
["brr"] = {"Birao"},
["brs"] = {"Baras"},
["brt"] = {"Bitare"},
["bru"] = {"Eastern Bru"},
["brv"] = {"Western Bru"},
["brw"] = {"Bellari"},
["brx"] = {"Bodo (India)"},
["bry"] = {"Burui"},
["brz"] = {"Bilbil"},
["bsa"] = {"Abinomn"},
["bsb"] = {"Brunei Bisaya"},
["bsc"] = {"Bassari", "Oniyan"},
["bse"] = {"Wushi"},
["bsf"] = {"Bauchi"},
["bsg"] = {"Bashkardi"},
["bsh"] = {"Kati"},
["bsi"] = {"Bassossi"},
["bsj"] = {"Bangwinji"},
["bsk"] = {"Burushaski"},
["bsl"] = {"Basa-Gumna"},
["bsm"] = {"Busami"},
["bsn"] = {"Barasana-Eduria"},
["bso"] = {"Buso"},
["bsp"] = {"Baga Sitemu"},
["bsq"] = {"Bassa"},
["bsr"] = {"Bassa-Kontagora"},
["bss"] = {"Akoose"},
["bst"] = {"Basketo"},
["bsu"] = {"Bahonsuai"},
["bsv"] = {"Baga Sobané"},
["bsw"] = {"Baiso"},
["bsx"] = {"Yangkam"},
["bsy"] = {"Sabah Bisaya"},
["bta"] = {"Bata"},
["btc"] = {"Bati (Cameroon)"},
["btd"] = {"Batak Dairi"},
["bte"] = {"Gamo-Ningi"},
["btf"] = {"Birgit"},
["btg"] = {"Gagnoa Bété"},
["bth"] = {"Biatah Bidayuh"},
["bti"] = {"Burate"},
["btj"] = {"Bacanese Malay"},
["btk"] = {"Batak languages"},
["btm"] = {"Batak Mandailing"},
["btn"] = {"Ratagnon"},
["bto"] = {"Rinconada Bikol"},
["btp"] = {"Budibud"},
["btq"] = {"Batek"},
["btr"] = {"Baetora"},
["bts"] = {"Batak Simalungun"},
["btt"] = {"Bete-Bendi"},
["btu"] = {"Batu"},
["btv"] = {"Bateri"},
["btw"] = {"Butuanon"},
["btx"] = {"Batak Karo"},
["bty"] = {"Bobot"},
["btz"] = {"Batak Alas-Kluet"},
["bua"] = {"Buriat"},
["bub"] = {"Bua"},
["buc"] = {"Bushi"},
["bud"] = {"Ntcham"},
["bue"] = {"Beothuk"},
["buf"] = {"Bushoong"},
["bug"] = {"Buginese"},
["buh"] = {"Younuo Bunu"},
["bui"] = {"Bongili"},
["buj"] = {"Basa-Gurmana"},
["buk"] = {"Bugawac"},
["bum"] = {"Bulu (Cameroon)"},
["bun"] = {"Sherbro"},
["buo"] = {"Terei"},
["bup"] = {"Busoa"},
["buq"] = {"Brem"},
["bus"] = {"Bokobaru"},
["but"] = {"Bungain"},
["buu"] = {"Budu"},
["buv"] = {"Bun"},
["buw"] = {"Bubi"},
["bux"] = {"Boghom"},
["buy"] = {"Bullom So"},
["buz"] = {"Bukwen"},
["bva"] = {"Barein"},
["bvb"] = {"Bube"},
["bvc"] = {"Baelelea"},
["bvd"] = {"Baeggu"},
["bve"] = {"Berau Malay"},
["bvf"] = {"Boor"},
["bvg"] = {"Bonkeng"},
["bvh"] = {"Bure"},
["bvi"] = {"Belanda Viri"},
["bvj"] = {"Baan"},
["bvk"] = {"Bukat"},
["bvl"] = {"Bolivian Sign Language"},
["bvm"] = {"Bamunka"},
["bvn"] = {"Buna"},
["bvo"] = {"Bolgo"},
["bvp"] = {"Bumang"},
["bvq"] = {"Birri"},
["bvr"] = {"Burarra"},
["bvt"] = {"Bati (Indonesia)"},
["bvu"] = {"Bukit Malay"},
["bvv"] = {"Baniva"},
["bvw"] = {"Boga"},
["bvx"] = {"Dibole"},
["bvy"] = {"Baybayanon"},
["bvz"] = {"Bauzi"},
["bwa"] = {"Bwatoo"},
["bwb"] = {"Namosi-Naitasiri-Serua"},
["bwc"] = {"Bwile"},
["bwd"] = {"Bwaidoka"},
["bwe"] = {"Bwe Karen"},
["bwf"] = {"Boselewa"},
["bwg"] = {"Barwe"},
["bwh"] = {"Bishuo"},
["bwi"] = {"Baniwa"},
["bwj"] = {"Láá Láá Bwamu"},
["bwk"] = {"Bauwaki"},
["bwl"] = {"Bwela"},
["bwm"] = {"Biwat"},
["bwn"] = {"Wunai Bunu"},
["bwo"] = {"Boro (Ethiopia)", "Borna (Ethiopia)"},
["bwp"] = {"Mandobo Bawah"},
["bwq"] = {"Southern Bobo Madaré"},
["bwr"] = {"Bura-Pabir"},
["bws"] = {"Bomboma"},
["bwt"] = {"Bafaw-Balong"},
["bwu"] = {"Buli (Ghana)"},
["bww"] = {"Bwa"},
["bwx"] = {"Bu-Nao Bunu"},
["bwy"] = {"Cwi Bwamu"},
["bwz"] = {"Bwisi"},
["bxa"] = {"Tairaha"},
["bxb"] = {"Belanda Bor"},
["bxc"] = {"Molengue"},
["bxd"] = {"Pela"},
["bxe"] = {"Birale"},
["bxf"] = {"Bilur", "Minigir"},
["bxg"] = {"Bangala"},
["bxh"] = {"Buhutu"},
["bxi"] = {"Pirlatapa"},
["bxj"] = {"Bayungu"},
["bxk"] = {"Bukusu", "Lubukusu"},
["bxl"] = {"Jalkunan"},
["bxm"] = {"Mongolia Buriat"},
["bxn"] = {"Burduna"},
["bxo"] = {"Barikanchi"},
["bxp"] = {"Bebil"},
["bxq"] = {"Beele"},
["bxr"] = {"Russia Buriat"},
["bxs"] = {"Busam"},
["bxu"] = {"China Buriat"},
["bxv"] = {"Berakou"},
["bxw"] = {"Bankagooma"},
["bxz"] = {"Binahari"},
["bya"] = {"Batak"},
["byb"] = {"Bikya"},
["byc"] = {"Ubaghara"},
["byd"] = {"Benyadu'"},
["bye"] = {"Pouye"},
["byf"] = {"Bete"},
["byg"] = {"Baygo"},
["byh"] = {"Bhujel"},
["byi"] = {"Buyu"},
["byj"] = {"Bina (Nigeria)"},
["byk"] = {"Biao"},
["byl"] = {"Bayono"},
["bym"] = {"Bidjara"},
["byn"] = {"Bilin", "Blin"},
["byo"] = {"Biyo"},
["byp"] = {"Bumaji"},
["byq"] = {"Basay"},
["byr"] = {"Baruya", "Yipma"},
["bys"] = {"Burak"},
["byt"] = {"Berti"},
["byv"] = {"Medumba"},
["byw"] = {"Belhariya"},
["byx"] = {"Qaqet"},
["byz"] = {"Banaro"},
["bza"] = {"Bandi"},
["bzb"] = {"Andio"},
["bzc"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"},
["bzd"] = {"Bribri"},
["bze"] = {"Jenaama Bozo"},
["bzf"] = {"Boikin"},
["bzg"] = {"Babuza"},
["bzh"] = {"Mapos Buang"},
["bzi"] = {"Bisu"},
["bzj"] = {"Belize Kriol English"},
["bzk"] = {"Nicaragua Creole English"},
["bzl"] = {"Boano (Sulawesi)"},
["bzm"] = {"Bolondo"},
["bzn"] = {"Boano (Maluku)"},
["bzo"] = {"Bozaba"},
["bzp"] = {"Kemberano"},
["bzq"] = {"Buli (Indonesia)"},
["bzr"] = {"Biri"},
["bzs"] = {"Brazilian Sign Language"},
["bzt"] = {"Brithenig"},
["bzu"] = {"Burmeso"},
["bzv"] = {"Naami"},
["bzw"] = {"Basa (Nigeria)"},
["bzx"] = {"Kɛlɛngaxo Bozo"},
["bzy"] = {"Obanliku"},
["bzz"] = {"Evant"},
["caa"] = {"Chortí"},
["cab"] = {"Garifuna"},
["cac"] = {"Chuj"},
["cad"] = {"Caddo"},
["cae"] = {"Lehar", "Laalaa"},
["caf"] = {"Southern Carrier"},
["cag"] = {"Nivaclé"},
["cah"] = {"Cahuarano"},
["cai"] = {"Central American Indian languages"},
["caj"] = {"Chané"},
["cak"] = {"Kaqchikel", "Cakchiquel"},
["cal"] = {"Carolinian"},
["cam"] = {"Cemuhî"},
["can"] = {"Chambri"},
["cao"] = {"Chácobo"},
["cap"] = {"Chipaya"},
["caq"] = {"Car Nicobarese"},
["car"] = {"Galibi Carib"},
["cas"] = {"Tsimané"},
["cau"] = {"Caucasian languages"},
["cav"] = {"Cavineña"},
["caw"] = {"Callawalla"},
["cax"] = {"Chiquitano"},
["cay"] = {"Cayuga"},
["caz"] = {"Canichana"},
["cba"] = {"Chibchan languages"},
["cbb"] = {"Cabiyarí"},
["cbc"] = {"Carapana"},
["cbd"] = {"Carijona"},
["cbg"] = {"Chimila"},
["cbi"] = {"Chachi"},
["cbj"] = {"Ede Cabe"},
["cbk"] = {"Chavacano"},
["cbl"] = {"Bualkhaw Chin"},
["cbn"] = {"Nyahkur"},
["cbo"] = {"Izora"},
["cbq"] = {"Tsucuba", "Cuba"},
["cbr"] = {"Cashibo-Cacataibo"},
["cbs"] = {"Cashinahua"},
["cbt"] = {"Chayahuita"},
["cbu"] = {"Candoshi-Shapra"},
["cbv"] = {"Cacua"},
["cbw"] = {"Kinabalian"},
["cby"] = {"Carabayo"},
["ccc"] = {"Chamicuro"},
["ccd"] = {"Cafundo Creole"},
["cce"] = {"Chopi"},
["ccg"] = {"Samba Daka"},
["cch"] = {"Atsam"},
["ccj"] = {"Kasanga"},
["ccl"] = {"Cutchi-Swahili"},
["ccm"] = {"Malaccan Creole Malay"},
["ccn"] = {"North Caucasian languages"},
["cco"] = {"Comaltepec Chinantec"},
["ccp"] = {"Chakma"},
["ccr"] = {"Cacaopera"},
["ccs"] = {"South Caucasian languages"},
["cda"] = {"Choni"},
["cdc"] = {"Chadic languages"},
["cdd"] = {"Caddoan languages"},
["cde"] = {"Chenchu"},
["cdf"] = {"Chiru"},
["cdh"] = {"Chambeali"},
["cdi"] = {"Chodri"},
["cdj"] = {"Churahi"},
["cdm"] = {"Chepang"},
["cdn"] = {"Chaudangsi"},
["cdo"] = {"Min Dong Chinese"},
["cdr"] = {"Cinda-Regi-Tiyal"},
["cds"] = {"Chadian Sign Language"},
["cdy"] = {"Chadong"},
["cdz"] = {"Koda"},
["cea"] = {"Lower Chehalis"},
["ceb"] = {"Cebuano"},
["ceg"] = {"Chamacoco"},
["cek"] = {"Eastern Khumi Chin"},
["cel"] = {"Celtic languages"},
["cen"] = {"Cen"},
["cet"] = {"Centúúm"},
["cey"] = {"Ekai Chin"},
["cfa"] = {"Dijim-Bwilim"},
["cfd"] = {"Cara"},
["cfg"] = {"Como Karim"},
["cfm"] = {"Falam Chin"},
["cga"] = {"Changriwa"},
["cgc"] = {"Kagayanen"},
["cgg"] = {"Chiga"},
["cgk"] = {"Chocangacakha"},
["chb"] = {"Chibcha"},
["chc"] = {"Catawba"},
["chd"] = {"Highland Oaxaca Chontal"},
["chf"] = {"Tabasco Chontal"},
["chg"] = {"Chagatai"},
["chh"] = {"Chinook"},
["chj"] = {"Ojitlán Chinantec"},
["chk"] = {"Chuukese"},
["chl"] = {"Cahuilla"},
["chm"] = {"Mari (Russia)"},
["chn"] = {"Chinook jargon"},
["cho"] = {"Choctaw"},
["chp"] = {"Chipewyan", "Dene Suline"},
["chq"] = {"Quiotepec Chinantec"},
["chr"] = {"Cherokee"},
["cht"] = {"Cholón"},
["chw"] = {"Chuwabu"},
["chx"] = {"Chantyal"},
["chy"] = {"Cheyenne"},
["chz"] = {"Ozumacín Chinantec"},
["cia"] = {"Cia-Cia"},
["cib"] = {"Ci Gbe"},
["cic"] = {"Chickasaw"},
["cid"] = {"Chimariko"},
["cie"] = {"Cineni"},
["cih"] = {"Chinali"},
["cik"] = {"Chitkuli Kinnauri"},
["cim"] = {"Cimbrian"},
["cin"] = {"Cinta Larga"},
["cip"] = {"Chiapanec"},
["cir"] = {"Tiri", "Haméa", "Méa"},
["ciw"] = {"Chippewa"},
["ciy"] = {"Chaima"},
["cja"] = {"Western Cham"},
["cje"] = {"Chru"},
["cjh"] = {"Upper Chehalis"},
["cji"] = {"Chamalal"},
["cjk"] = {"Chokwe"},
["cjm"] = {"Eastern Cham"},
["cjn"] = {"Chenapian"},
["cjo"] = {"Ashéninka Pajonal"},
["cjp"] = {"Cabécar"},
["cjs"] = {"Shor"},
["cjv"] = {"Chuave"},
["cjy"] = {"Jinyu Chinese"},
["ckb"] = {"کوردیی ناوەندی"},
["ckh"] = {"Chak"},
["ckl"] = {"Cibak"},
["ckm"] = {"Chakavian"},
["ckn"] = {"Kaang Chin"},
["cko"] = {"Anufo"},
["ckq"] = {"Kajakse"},
["ckr"] = {"Kairak"},
["cks"] = {"Tayo"},
["ckt"] = {"Chukot"},
["cku"] = {"Koasati"},
["ckv"] = {"Kavalan"},
["ckx"] = {"Caka"},
["cky"] = {"Cakfem-Mushere"},
["ckz"] = {"Cakchiquel-Quiché Mixed Language"},
["cla"] = {"Ron"},
["clc"] = {"Chilcotin", "Tsilhqot’in"},
["cld"] = {"Chaldean Neo-Aramaic"},
["cle"] = {"Lealao Chinantec"},
["clh"] = {"Chilisso"},
["cli"] = {"Chakali"},
["clj"] = {"Laitu Chin"},
["clk"] = {"Idu-Mishmi"},
["cll"] = {"Chala"},
["clm"] = {"Klallam", "Clallam"},
["clo"] = {"Lowland Oaxaca Chontal"},
["cls"] = {"Classical Sanskrit"},
["clt"] = {"Lautu Chin"},
["clu"] = {"Caluyanun"},
["clw"] = {"Chulym"},
["cly"] = {"Eastern Highland Chatino"},
["cma"] = {"Maa"},
["cmc"] = {"Chamic languages"},
["cme"] = {"Cerma"},
["cmg"] = {"Classical Mongolian"},
["cmi"] = {"Emberá-Chamí"},
["cml"] = {"Campalagian"},
["cmm"] = {"Michigamea"},
["cmn"] = {"Mandarin Chinese"},
["cmo"] = {"Central Mnong"},
["cmr"] = {"Mro-Khimi Chin"},
["cms"] = {"Messapic"},
["cmt"] = {"Camtho"},
["cna"] = {"Changthang"},
["cnb"] = {"Chinbon Chin"},
["cnc"] = {"Côông"},
["cng"] = {"Northern Qiang"},
["cnh"] = {"Hakha Chin", "Haka Chin"},
["cni"] = {"Asháninka"},
["cnk"] = {"Khumi Chin"},
["cnl"] = {"Lalana Chinantec"},
["cno"] = {"Con"},
["cnp"] = {"Northern Ping Chinese", "Northern Pinghua"},
["cnq"] = {"Chung"},
["cnr"] = {"Montenegrin"},
["cns"] = {"Central Asmat"},
["cnt"] = {"Tepetotutla Chinantec"},
["cnu"] = {"Chenoua"},
["cnw"] = {"Ngawn Chin"},
["cnx"] = {"Middle Cornish"},
["coa"] = {"Cocos Islands Malay"},
["cob"] = {"Chicomuceltec"},
["coc"] = {"Cocopa"},
["cod"] = {"Cocama-Cocamilla"},
["coe"] = {"Koreguaje"},
["cof"] = {"Colorado"},
["cog"] = {"Chong"},
["coh"] = {"Chonyi-Dzihana-Kauma", "Chichonyi-Chidzihana-Chikauma"},
["coj"] = {"Cochimi"},
["cok"] = {"Santa Teresa Cora"},
["col"] = {"Columbia-Wenatchi"},
["com"] = {"Comanche"},
["con"] = {"Cofán"},
["coo"] = {"Comox"},
["cop"] = {"Coptic"},
["coq"] = {"Coquille"},
["cot"] = {"Caquinte"},
["cou"] = {"Wamey"},
["cov"] = {"Cao Miao"},
["cow"] = {"Cowlitz"},
["cox"] = {"Nanti"},
["coz"] = {"Chochotec"},
["cpa"] = {"Palantla Chinantec"},
["cpb"] = {"Ucayali-Yurúa Ashéninka"},
["cpc"] = {"Ajyíninka Apurucayali"},
["cpe"] = {"English-based creoles and pidgins"},
["cpf"] = {"French-based creoles and pidgins"},
["cpg"] = {"Cappadocian Greek"},
["cpi"] = {"Chinese Pidgin English"},
["cpn"] = {"Cherepon"},
["cpo"] = {"Kpeego"},
["cpp"] = {"Portuguese-based creoles and pidgins"},
["cps"] = {"Capiznon"},
["cpu"] = {"Pichis Ashéninka"},
["cpx"] = {"Pu-Xian Chinese"},
["cpy"] = {"South Ucayali Ashéninka"},
["cqd"] = {"Chuanqiandian Cluster Miao"},
["cra"] = {"Chara"},
["crb"] = {"Island Carib"},
["crc"] = {"Lonwolwol"},
["crd"] = {"Coeur d'Alene"},
["crf"] = {"Caramanta"},
["crg"] = {"Michif"},
["crh"] = {"Crimean Tatar", "Crimean Turkish"},
["cri"] = {"Sãotomense"},
["crj"] = {"Southern East Cree"},
["crk"] = {"Plains Cree"},
["crl"] = {"Northern East Cree"},
["crm"] = {"Moose Cree"},
["crn"] = {"El Nayar Cora"},
["cro"] = {"Crow"},
["crp"] = {"Creoles and pidgins"},
["crq"] = {"Iyo'wujwa Chorote"},
["crr"] = {"Carolina Algonquian"},
["crs"] = {"Seselwa Creole French"},
["crt"] = {"Iyojwa'ja Chorote"},
["crv"] = {"Chaura"},
["crw"] = {"Chrau"},
["crx"] = {"Carrier"},
["cry"] = {"Cori"},
["crz"] = {"Cruzeño"},
["csa"] = {"Chiltepec Chinantec"},
["csb"] = {"Kashubian"},
["csc"] = {"Catalan Sign Language", "Lengua de señas catalana", "Llengua de Signes Catalana"},
["csd"] = {"Chiangmai Sign Language"},
["cse"] = {"Czech Sign Language"},
["csf"] = {"Cuba Sign Language"},
["csg"] = {"Chilean Sign Language"},
["csh"] = {"Asho Chin"},
["csi"] = {"Coast Miwok"},
["csj"] = {"Songlai Chin"},
["csk"] = {"Jola-Kasa"},
["csl"] = {"Chinese Sign Language"},
["csm"] = {"Central Sierra Miwok"},
["csn"] = {"Colombian Sign Language"},
["cso"] = {"Sochiapam Chinantec", "Sochiapan Chinantec"},
["csp"] = {"Southern Ping Chinese", "Southern Pinghua"},
["csq"] = {"Croatia Sign Language"},
["csr"] = {"Costa Rican Sign Language"},
["css"] = {"Southern Ohlone"},
["cst"] = {"Northern Ohlone"},
["csu"] = {"Central Sudanic languages"},
["csv"] = {"Sumtu Chin"},
["csw"] = {"Swampy Cree"},
["csx"] = {"Cambodian Sign Language"},
["csy"] = {"Siyin Chin"},
["csz"] = {"Coos"},
["cta"] = {"Tataltepec Chatino"},
["ctc"] = {"Chetco"},
["ctd"] = {"Tedim Chin"},
["cte"] = {"Tepinapa Chinantec"},
["ctg"] = {"Chittagonian"},
["cth"] = {"Thaiphum Chin"},
["ctl"] = {"Tlacoatzintepec Chinantec"},
["ctm"] = {"Chitimacha"},
["ctn"] = {"Chhintange"},
["cto"] = {"Emberá-Catío"},
["ctp"] = {"Western Highland Chatino"},
["cts"] = {"Northern Catanduanes Bikol"},
["ctt"] = {"Wayanad Chetti"},
["ctu"] = {"Chol"},
["cty"] = {"Moundadan Chetty"},
["ctz"] = {"Zacatepec Chatino"},
["cua"] = {"Cua"},
["cub"] = {"Cubeo"},
["cuc"] = {"Usila Chinantec"},
["cuh"] = {"Chuka", "Gichuka"},
["cui"] = {"Cuiba"},
["cuj"] = {"Mashco Piro"},
["cuk"] = {"San Blas Kuna"},
["cul"] = {"Culina", "Kulina"},
["cuo"] = {"Cumanagoto"},
["cup"] = {"Cupeño"},
["cuq"] = {"Cun"},
["cur"] = {"Chhulung"},
["cus"] = {"Cushitic languages"},
["cut"] = {"Teutila Cuicatec"},
["cuu"] = {"Tai Ya"},
["cuv"] = {"Cuvok"},
["cuw"] = {"Chukwa"},
["cux"] = {"Tepeuxila Cuicatec"},
["cuy"] = {"Cuitlatec"},
["cvg"] = {"Chug"},
["cvn"] = {"Valle Nacional Chinantec"},
["cwa"] = {"Kabwa"},
["cwb"] = {"Maindo"},
["cwd"] = {"Woods Cree"},
["cwe"] = {"Kwere"},
["cwg"] = {"Chewong", "Cheq Wong"},
["cwt"] = {"Kuwaataay"},
["cxh"] = {"Cha'ari"},
["cya"] = {"Nopala Chatino"},
["cyb"] = {"Cayubaba"},
["cyo"] = {"Cuyonon"},
["czh"] = {"Huizhou Chinese"},
["czk"] = {"Knaanic"},
["czn"] = {"Zenzontepec Chatino"},
["czo"] = {"Min Zhong Chinese"},
["czt"] = {"Zotung Chin"},
["daa"] = {"Dangaléat"},
["dac"] = {"Dambi"},
["dad"] = {"Marik"},
["dae"] = {"Duupa"},
["dag"] = {"Dagbani"},
["dah"] = {"Gwahatike"},
["dai"] = {"Day"},
["daj"] = {"Dar Fur Daju"},
["dak"] = {"Dakota"},
["dal"] = {"Dahalo"},
["dam"] = {"Damakawa"},
["dao"] = {"Daai Chin"},
["daq"] = {"Dandami Maria"},
["dar"] = {"Dargwa"},
["das"] = {"Daho-Doo"},
["dau"] = {"Dar Sila Daju"},
["dav"] = {"Taita", "Dawida"},
["daw"] = {"Davawenyo"},
["dax"] = {"Dayi"},
["day"] = {"Land Dayak languages"},
["daz"] = {"Moi-Wadea", "Dao"},
["dba"] = {"Bangime"},
["dbb"] = {"Deno"},
["dbd"] = {"Dadiya"},
["dbe"] = {"Dabe"},
["dbf"] = {"Edopi"},
["dbg"] = {"Dogul Dom Dogon"},
["dbi"] = {"Doka"},
["dbj"] = {"Ida'an"},
["dbl"] = {"Dyirbal"},
["dbm"] = {"Duguri"},
["dbn"] = {"Duriankere"},
["dbo"] = {"Dulbu"},
["dbp"] = {"Duwai"},
["dbq"] = {"Daba"},
["dbr"] = {"Dabarre"},
["dbt"] = {"Ben Tey Dogon"},
["dbu"] = {"Bondum Dom Dogon"},
["dbv"] = {"Dungu"},
["dbw"] = {"Bankan Tey Dogon"},
["dby"] = {"Dibiyaso"},
["dcc"] = {"Deccan"},
["dcr"] = {"Negerhollands"},
["dda"] = {"Dadi Dadi"},
["ddd"] = {"Dongotono"},
["dde"] = {"Doondo"},
["ddg"] = {"Fataluku"},
["ddi"] = {"West Goodenough"},
["ddj"] = {"Jaru"},
["ddn"] = {"Dendi (Benin)"},
["ddo"] = {"Dido"},
["ddr"] = {"Dhudhuroa"},
["dds"] = {"Donno So Dogon"},
["ddw"] = {"Dawera-Daweloor"},
["dec"] = {"Dagik"},
["ded"] = {"Dedua"},
["dee"] = {"Dewoin"},
["def"] = {"Dezfuli"},
["deg"] = {"Degema"},
["deh"] = {"Dehwari"},
["dei"] = {"Demisa"},
["del"] = {"Delaware"},
["dem"] = {"Dem"},
["den"] = {"Slave (Athapascan)"},
["dep"] = {"Pidgin Delaware"},
["deq"] = {"Dendi (Central African Republic)"},
["der"] = {"Deori"},
["des"] = {"Desano"},
["dev"] = {"Domung"},
["dez"] = {"Dengese"},
["dga"] = {"Southern Dagaare"},
["dgb"] = {"Bunoge Dogon"},
["dgc"] = {"Casiguran Dumagat Agta"},
["dgd"] = {"Dagaari Dioula"},
["dge"] = {"Degenan"},
["dgg"] = {"Doga"},
["dgh"] = {"Dghwede"},
["dgi"] = {"Northern Dagara"},
["dgk"] = {"Dagba"},
["dgl"] = {"Andaandi", "Dongolawi"},
["dgn"] = {"Dagoman"},
["dgo"] = {"Dogri (individual language)"},
["dgr"] = {"Tlicho", "Dogrib", "Tłı̨chǫ"},
["dgs"] = {"Dogoso"},
["dgt"] = {"Ndra'ngith"},
["dgw"] = {"Daungwurrung"},
["dgx"] = {"Doghoro"},
["dgz"] = {"Daga"},
["dhd"] = {"Dhundari"},
["dhg"] = {"Dhangu-Djangu", "Dhangu", "Djangu"},
["dhi"] = {"Dhimal"},
["dhl"] = {"Dhalandji"},
["dhm"] = {"Zemba"},
["dhn"] = {"Dhanki"},
["dho"] = {"Dhodia"},
["dhr"] = {"Dhargari"},
["dhs"] = {"Dhaiso"},
["dhu"] = {"Dhurga"},
["dhv"] = {"Dehu", "Drehu"},
["dhw"] = {"Dhanwar (Nepal)"},
["dhx"] = {"Dhungaloo"},
["dia"] = {"Dia"},
["dib"] = {"South Central Dinka"},
["dic"] = {"Lakota Dida"},
["did"] = {"Didinga"},
["dif"] = {"Dieri", "Diyari"},
["dig"] = {"Digo", "Chidigo"},
["dih"] = {"Kumiai"},
["dii"] = {"Dimbong"},
["dij"] = {"Dai"},
["dik"] = {"Southwestern Dinka"},
["dil"] = {"Dilling"},
["dim"] = {"Dime"},
["din"] = {"Dinka"},
["dio"] = {"Dibo"},
["dip"] = {"Northeastern Dinka"},
["diq"] = {"Dimli (individual language)"},
["dir"] = {"Dirim"},
["dis"] = {"Dimasa"},
["diu"] = {"Diriku"},
["diw"] = {"Northwestern Dinka"},
["dix"] = {"Dixon Reef"},
["diy"] = {"Diuwe"},
["diz"] = {"Ding"},
["dja"] = {"Djadjawurrung"},
["djb"] = {"Djinba"},
["djc"] = {"Dar Daju Daju"},
["djd"] = {"Djamindjung", "Ngaliwurru"},
["dje"] = {"Zarma"},
["djf"] = {"Djangun"},
["dji"] = {"Djinang"},
["djj"] = {"Djeebbana"},
["djk"] = {"Eastern Maroon Creole", "Businenge Tongo", "Nenge"},
["djm"] = {"Jamsay Dogon"},
["djn"] = {"Jawoyn", "Djauan"},
["djo"] = {"Jangkang"},
["djr"] = {"Djambarrpuyngu"},
["dju"] = {"Kapriman"},
["djw"] = {"Djawi"},
["dka"] = {"Dakpakha"},
["dkg"] = {"Kadung"},
["dkk"] = {"Dakka"},
["dkr"] = {"Kuijau"},
["dks"] = {"Southeastern Dinka"},
["dkx"] = {"Mazagway"},
["dlg"] = {"Dolgan"},
["dlk"] = {"Dahalik"},
["dlm"] = {"Dalmatian"},
["dln"] = {"Darlong"},
["dma"] = {"Duma"},
["dmb"] = {"Mombo Dogon"},
["dmc"] = {"Gavak"},
["dmd"] = {"Madhi Madhi"},
["dme"] = {"Dugwor"},
["dmf"] = {"Medefaidrin"},
["dmg"] = {"Upper Kinabatangan"},
["dmk"] = {"Domaaki"},
["dml"] = {"Dameli"},
["dmm"] = {"Dama"},
["dmn"] = {"Mande languages"},
["dmo"] = {"Kemedzung"},
["dmr"] = {"East Damar"},
["dms"] = {"Dampelas"},
["dmu"] = {"Dubu", "Tebi"},
["dmv"] = {"Dumpas"},
["dmw"] = {"Mudburra"},
["dmx"] = {"Dema"},
["dmy"] = {"Demta", "Sowari"},
["dna"] = {"Upper Grand Valley Dani"},
["dnd"] = {"Daonda"},
["dne"] = {"Ndendeule"},
["dng"] = {"Dungan"},
["dni"] = {"Lower Grand Valley Dani"},
["dnj"] = {"Dan"},
["dnk"] = {"Dengka"},
["dnn"] = {"Dzùùngoo"},
["dno"] = {"Ndrulo", "Northern Lendu"},
["dnr"] = {"Danaru"},
["dnt"] = {"Mid Grand Valley Dani"},
["dnu"] = {"Danau"},
["dnv"] = {"Danu"},
["dnw"] = {"Western Dani"},
["dny"] = {"Dení"},
["doa"] = {"Dom"},
["dob"] = {"Dobu"},
["doc"] = {"Northern Dong"},
["doe"] = {"Doe"},
["dof"] = {"Domu"},
["doh"] = {"Dong"},
["doi"] = {"Dogri (macrolanguage)"},
["dok"] = {"Dondo"},
["dol"] = {"Doso"},
["don"] = {"Toura (Papua New Guinea)"},
["doo"] = {"Dongo"},
["dop"] = {"Lukpa"},
["doq"] = {"Dominican Sign Language"},
["dor"] = {"Dori'o"},
["dos"] = {"Dogosé"},
["dot"] = {"Dass"},
["dov"] = {"Dombe"},
["dow"] = {"Doyayo"},
["dox"] = {"Bussa"},
["doy"] = {"Dompo"},
["doz"] = {"Dorze"},
["dpp"] = {"Papar"},
["dra"] = {"Dravidian languages"},
["drb"] = {"Dair"},
["drc"] = {"Minderico"},
["drd"] = {"Darmiya"},
["dre"] = {"Dolpo"},
["drg"] = {"Rungus"},
["dri"] = {"C'Lela"},
["drl"] = {"Paakantyi"},
["drn"] = {"West Damar"},
["dro"] = {"Daro-Matu Melanau"},
["drq"] = {"Dura"},
["drs"] = {"Gedeo"},
["drt"] = {"Drents"},
["dru"] = {"Rukai"},
["dry"] = {"Darai"},
["dsb"] = {"Lower Sorbian"},
["dse"] = {"Dutch Sign Language"},
["dsh"] = {"Daasanach"},
["dsi"] = {"Disa"},
["dsk"] = {"Dokshi"},
["dsl"] = {"Danish Sign Language"},
["dsn"] = {"Dusner"},
["dso"] = {"Desiya"},
["dsq"] = {"Tadaksahak"},
["dsz"] = {"Mardin Sign Language"},
["dta"] = {"Daur"},
["dtb"] = {"Labuk-Kinabatangan Kadazan"},
["dtd"] = {"Ditidaht"},
["dth"] = {"Adithinngithigh"},
["dti"] = {"Ana Tinga Dogon"},
["dtk"] = {"Tene Kan Dogon"},
["dtm"] = {"Tomo Kan Dogon"},
["dtn"] = {"Daatsʼíin"},
["dto"] = {"Tommo So Dogon"},
["dtp"] = {"Kadazan Dusun", "Central Dusun"},
["dtr"] = {"Lotud"},
["dts"] = {"Toro So Dogon"},
["dtt"] = {"Toro Tegu Dogon"},
["dtu"] = {"Tebul Ure Dogon"},
["dty"] = {"Dotyali"},
["dua"] = {"Duala"},
["dub"] = {"Dubli"},
["duc"] = {"Duna"},
["due"] = {"Umiray Dumaget Agta"},
["duf"] = {"Dumbea", "Drubea"},
["dug"] = {"Duruma", "Chiduruma"},
["duh"] = {"Dungra Bhil"},
["dui"] = {"Dumun"},
["duk"] = {"Uyajitaya"},
["dul"] = {"Alabat Island Agta"},
["dum"] = {"Middle Dutch (ca. 1050-1350)"},
["dun"] = {"Dusun Deyah"},
["duo"] = {"Dupaninan Agta"},
["dup"] = {"Duano"},
["duq"] = {"Dusun Malang"},
["dur"] = {"Dii"},
["dus"] = {"Dumi"},
["duu"] = {"Drung"},
["duv"] = {"Duvle"},
["duw"] = {"Dusun Witu"},
["dux"] = {"Duungooma"},
["duy"] = {"Dicamay Agta"},
["duz"] = {"Duli-Gey"},
["dva"] = {"Duau"},
["dwa"] = {"Diri"},
["dwk"] = {"Dawik Kui"},
["dwr"] = {"Dawro"},
["dws"] = {"Dutton World Speedwords"},
["dwu"] = {"Dhuwal"},
["dww"] = {"Dawawa"},
["dwy"] = {"Dhuwaya"},
["dwz"] = {"Dewas Rai"},
["dya"] = {"Dyan"},
["dyb"] = {"Dyaberdyaber"},
["dyd"] = {"Dyugun"},
["dyg"] = {"Villa Viciosa Agta"},
["dyi"] = {"Djimini Senoufo"},
["dym"] = {"Yanda Dom Dogon"},
["dyn"] = {"Dyangadi", "Dhanggatti"},
["dyo"] = {"Jola-Fonyi"},
["dyr"] = {"Dyarim"},
["dyu"] = {"Dyula"},
["dyy"] = {"Djabugay", "Dyaabugay"},
["dza"] = {"Tunzu"},
["dzd"] = {"Daza"},
["dze"] = {"Djiwarli"},
["dzg"] = {"Dazaga"},
["dzl"] = {"Dzalakha"},
["dzn"] = {"Dzando"},
["eaa"] = {"Karenggapa"},
["ebc"] = {"Beginci"},
["ebg"] = {"Ebughu"},
["ebk"] = {"Eastern Bontok"},
["ebo"] = {"Teke-Ebo"},
["ebr"] = {"Ebrié"},
["ebu"] = {"Embu", "Kiembu"},
["ecr"] = {"Eteocretan"},
["ecs"] = {"Ecuadorian Sign Language"},
["ecy"] = {"Eteocypriot"},
["eee"] = {"E"},
["efa"] = {"Efai"},
["efe"] = {"Efe"},
["efi"] = {"Efik"},
["ega"] = {"Ega"},
["egl"] = {"Emilian"},
["egm"] = {"Benamanga"},
["ego"] = {"Eggon"},
["egx"] = {"Egyptian languages"},
["egy"] = {"Egyptian (Ancient)"},
["ehs"] = {"Miyakubo Sign Language"},
["ehu"] = {"Ehueun"},
["eip"] = {"Eipomek"},
["eit"] = {"Eitiep"},
["eiv"] = {"Askopan"},
["eja"] = {"Ejamat"},
["eka"] = {"Ekajuk"},
["eke"] = {"Ekit"},
["ekg"] = {"Ekari"},
["eki"] = {"Eki"},
["ekk"] = {"Standard Estonian"},
["ekl"] = {"Kol (Bangladesh)", "Kol"},
["ekm"] = {"Elip"},
["eko"] = {"Koti"},
["ekp"] = {"Ekpeye"},
["ekr"] = {"Yace"},
["eky"] = {"Eastern Kayah"},
["ele"] = {"Elepi"},
["elh"] = {"El Hugeirat"},
["eli"] = {"Nding"},
["elk"] = {"Elkei"},
["elm"] = {"Eleme"},
["elo"] = {"El Molo"},
["elu"] = {"Elu"},
["elx"] = {"Elamite"},
["ema"] = {"Emai-Iuleha-Ora"},
["emb"] = {"Embaloh"},
["eme"] = {"Emerillon"},
["emg"] = {"Eastern Meohang"},
["emi"] = {"Mussau-Emira"},
["emk"] = {"Eastern Maninkakan"},
["emm"] = {"Mamulique"},
["emn"] = {"Eman"},
["emp"] = {"Northern Emberá"},
["emq"] = {"Eastern Minyag"},
["ems"] = {"Pacific Gulf Yupik"},
["emu"] = {"Eastern Muria"},
["emw"] = {"Emplawas"},
["emx"] = {"Erromintxela"},
["emy"] = {"Epigraphic Mayan"},
["emz"] = {"Mbessa"},
["ena"] = {"Apali"},
["enb"] = {"Markweeta"},
["enc"] = {"En"},
["end"] = {"Ende"},
["enf"] = {"Forest Enets"},
["enh"] = {"Tundra Enets"},
["enl"] = {"Enlhet"},
["enm"] = {"Middle English (1100-1500)"},
["enn"] = {"Engenni"},
["eno"] = {"Enggano"},
["enq"] = {"Enga"},
["enr"] = {"Emumu", "Emem"},
["enu"] = {"Enu"},
["env"] = {"Enwan (Edo State)"},
["enw"] = {"Enwan (Akwa Ibom State)"},
["enx"] = {"Enxet"},
["eot"] = {"Beti (Côte d'Ivoire)"},
["epi"] = {"Epie"},
["era"] = {"Eravallan"},
["erg"] = {"Sie"},
["erh"] = {"Eruwa"},
["eri"] = {"Ogea"},
["erk"] = {"South Efate"},
["ero"] = {"Horpa"},
["err"] = {"Erre"},
["ers"] = {"Ersu"},
["ert"] = {"Eritai"},
["erw"] = {"Erokwanas"},
["ese"] = {"Ese Ejja"},
["esg"] = {"Aheri Gondi"},
["esh"] = {"Eshtehardi"},
["esi"] = {"North Alaskan Inupiatun"},
["esk"] = {"Northwest Alaska Inupiatun"},
["esl"] = {"Egypt Sign Language"},
["esm"] = {"Esuma"},
["esn"] = {"Salvadoran Sign Language"},
["eso"] = {"Estonian Sign Language"},
["esq"] = {"Esselen"},
["ess"] = {"Central Siberian Yupik"},
["esu"] = {"Central Yupik"},
["esx"] = {"Eskimo-Aleut languages"},
["esy"] = {"Eskayan"},
["etb"] = {"Etebi"},
["etc"] = {"Etchemin"},
["eth"] = {"Ethiopian Sign Language"},
["etn"] = {"Eton (Vanuatu)"},
["eto"] = {"Eton (Cameroon)"},
["etr"] = {"Edolo"},
["ets"] = {"Yekhee"},
["ett"] = {"Etruscan"},
["etu"] = {"Ejagham"},
["etx"] = {"Eten"},
["etz"] = {"Semimi"},
["eud"] = {"Eudeve"},
["euq"] = {"Basque (family)"},
["eve"] = {"Even"},
["evh"] = {"Uvbie"},
["evn"] = {"Evenki"},
["ewo"] = {"Ewondo"},
["ext"] = {"Extremaduran"},
["eya"] = {"Eyak"},
["eyo"] = {"Keiyo"},
["eza"] = {"Ezaa"},
["eze"] = {"Uzekwe"},
["faa"] = {"Fasu"},
["fab"] = {"Fa d'Ambu"},
["fad"] = {"Wagi"},
["faf"] = {"Fagani"},
["fag"] = {"Finongan"},
["fah"] = {"Baissa Fali"},
["fai"] = {"Faiwol"},
["faj"] = {"Faita"},
["fak"] = {"Fang (Cameroon)"},
["fal"] = {"South Fali"},
["fam"] = {"Fam"},
["fan"] = {"Fang (Equatorial Guinea)"},
["fap"] = {"Paloor"},
["far"] = {"Fataleka"},
["fat"] = {"Fanti"},
["fau"] = {"Fayu"},
["fax"] = {"Fala"},
["fay"] = {"Southwestern Fars"},
["faz"] = {"Northwestern Fars"},
["fbl"] = {"West Albay Bikol"},
["fcs"] = {"Quebec Sign Language"},
["fer"] = {"Feroge"},
["ffi"] = {"Foia Foia"},
["ffm"] = {"Maasina Fulfulde"},
["fgr"] = {"Fongoro"},
["fia"] = {"Nobiin"},
["fie"] = {"Fyer"},
["fif"] = {"Faifi"},
["fil"] = {"Filipino", "Pilipino"},
["fip"] = {"Fipa"},
["fir"] = {"Firan"},
["fit"] = {"Tornedalen Finnish", "Meänkieli"},
["fiu"] = {"Finno-Ugrian languages"},
["fiw"] = {"Fiwaga"},
["fkk"] = {"Kirya-Konzəl"},
["fkv"] = {"Kven Finnish"},
["fla"] = {"Kalispel-Pend d'Oreille"},
["flh"] = {"Foau"},
["fli"] = {"Fali"},
["fll"] = {"North Fali"},
["fln"] = {"Flinders Island"},
["flr"] = {"Fuliiru"},
["fly"] = {"Flaaitaal", "Tsotsitaal"},
["fmp"] = {"Fe'fe'"},
["fmu"] = {"Far Western Muria"},
["fnb"] = {"Fanbak"},
["fng"] = {"Fanagalo"},
["fni"] = {"Fania"},
["fod"] = {"Foodo"},
["foi"] = {"Foi"},
["fom"] = {"Foma"},
["fon"] = {"Fon"},
["for"] = {"Fore"},
["fos"] = {"Siraya"},
["fox"] = {"Formosan languages"},
["fpe"] = {"Fernando Po Creole English"},
["fqs"] = {"Fas"},
["frc"] = {"Cajun French"},
["frd"] = {"Fordata"},
["frk"] = {"Frankish"},
["frm"] = {"Middle French (ca. 1400-1600)"},
["fro"] = {"Old French (842-ca. 1400)"},
["frp"] = {"Arpitan", "Francoprovençal"},
["frq"] = {"Forak"},
["frr"] = {"Northern Frisian"},
["frs"] = {"Eastern Frisian"},
["frt"] = {"Fortsenal"},
["fse"] = {"Finnish Sign Language"},
["fsl"] = {"French Sign Language"},
["fss"] = {"Finland-Swedish Sign Language", "finlandssvenskt teckenspråk", "suomenruotsalainen viittomakieli"},
["fub"] = {"Adamawa Fulfulde"},
["fuc"] = {"Pulaar"},
["fud"] = {"East Futuna"},
["fue"] = {"Borgu Fulfulde"},
["fuf"] = {"Pular"},
["fuh"] = {"Western Niger Fulfulde"},
["fui"] = {"Bagirmi Fulfulde"},
["fuj"] = {"Ko"},
["fum"] = {"Fum"},
["fun"] = {"Fulniô"},
["fuq"] = {"Central-Eastern Niger Fulfulde"},
["fur"] = {"Friulian"},
["fut"] = {"Futuna-Aniwa"},
["fuu"] = {"Furu"},
["fuv"] = {"Nigerian Fulfulde"},
["fuy"] = {"Fuyug"},
["fvr"] = {"Fur"},
["fwa"] = {"Fwâi"},
["fwe"] = {"Fwe"},
["gaa"] = {"Ga"},
["gab"] = {"Gabri"},
["gac"] = {"Mixed Great Andamanese"},
["gad"] = {"Gaddang"},
["gae"] = {"Guarequena"},
["gaf"] = {"Gende"},
["gag"] = {"Gagauz"},
["gah"] = {"Alekano"},
["gai"] = {"Borei"},
["gaj"] = {"Gadsup"},
["gak"] = {"Gamkonora"},
["gal"] = {"Galolen"},
["gam"] = {"Kandawo"},
["gan"] = {"Gan Chinese"},
["gao"] = {"Gants"},
["gap"] = {"Gal"},
["gaq"] = {"Gata'"},
["gar"] = {"Galeya"},
["gas"] = {"Adiwasi Garasia"},
["gat"] = {"Kenati"},
["gau"] = {"Mudhili Gadaba"},
["gaw"] = {"Nobonob"},
["gax"] = {"Borana-Arsi-Guji Oromo"},
["gay"] = {"Gayo"},
["gaz"] = {"West Central Oromo"},
["gba"] = {"Gbaya (Central African Republic)"},
["gbb"] = {"Kaytetye"},
["gbd"] = {"Karajarri"},
["gbe"] = {"Niksek"},
["gbf"] = {"Gaikundi"},
["gbg"] = {"Gbanziri"},
["gbh"] = {"Defi Gbe"},
["gbi"] = {"Galela"},
["gbj"] = {"Bodo Gadaba"},
["gbk"] = {"Gaddi"},
["gbl"] = {"Gamit"},
["gbm"] = {"Garhwali"},
["gbn"] = {"Mo'da"},
["gbo"] = {"Northern Grebo"},
["gbp"] = {"Gbaya-Bossangoa"},
["gbq"] = {"Gbaya-Bozoum"},
["gbr"] = {"Gbagyi"},
["gbs"] = {"Gbesi Gbe"},
["gbu"] = {"Gagadu"},
["gbv"] = {"Gbanu"},
["gbw"] = {"Gabi-Gabi"},
["gbx"] = {"Eastern Xwla Gbe"},
["gby"] = {"Gbari"},
["gbz"] = {"Zoroastrian Dari"},
["gcc"] = {"Mali"},
["gcd"] = {"Ganggalida"},
["gce"] = {"Galice"},
["gcf"] = {"Guadeloupean Creole French"},
["gcl"] = {"Grenadian Creole English"},
["gcn"] = {"Gaina"},
["gcr"] = {"Guianese Creole French"},
["gct"] = {"Colonia Tovar German"},
["gda"] = {"Gade Lohar"},
["gdb"] = {"Pottangi Ollar Gadaba"},
["gdc"] = {"Gugu Badhun"},
["gdd"] = {"Gedaged"},
["gde"] = {"Gude"},
["gdf"] = {"Guduf-Gava"},
["gdg"] = {"Ga'dang"},
["gdh"] = {"Gadjerawang", "Gajirrabeng"},
["gdi"] = {"Gundi"},
["gdj"] = {"Gurdjar"},
["gdk"] = {"Gadang"},
["gdl"] = {"Dirasha"},
["gdm"] = {"Laal"},
["gdn"] = {"Umanakaina"},
["gdo"] = {"Ghodoberi"},
["gdq"] = {"Mehri"},
["gdr"] = {"Wipi"},
["gds"] = {"Ghandruk Sign Language"},
["gdt"] = {"Kungardutyi"},
["gdu"] = {"Gudu"},
["gdx"] = {"Godwari"},
["gea"] = {"Geruma"},
["geb"] = {"Kire"},
["gec"] = {"Gboloo Grebo"},
["ged"] = {"Gade"},
["gef"] = {"Gerai"},
["geg"] = {"Gengle"},
["geh"] = {"Hutterite German", "Hutterisch"},
["gei"] = {"Gebe"},
["gej"] = {"Gen"},
["gek"] = {"Ywom"},
["gel"] = {"ut-Ma'in"},
["gem"] = {"Germanic languages"},
["geq"] = {"Geme"},
["ges"] = {"Geser-Gorom"},
["gev"] = {"Eviya"},
["gew"] = {"Gera"},
["gex"] = {"Garre"},
["gey"] = {"Enya"},
["gez"] = {"Geez"},
["gfk"] = {"Patpatar"},
["gft"] = {"Gafat"},
["gga"] = {"Gao"},
["ggb"] = {"Gbii"},
["ggd"] = {"Gugadj"},
["gge"] = {"Gurr-goni"},
["ggg"] = {"Gurgula"},
["ggk"] = {"Kungarakany"},
["ggl"] = {"Ganglau"},
["ggt"] = {"Gitua"},
["ggu"] = {"Gagu", "Gban"},
["ggw"] = {"Gogodala"},
["gha"] = {"Ghadamès"},
["ghc"] = {"Hiberno-Scottish Gaelic"},
["ghe"] = {"Southern Ghale"},
["ghh"] = {"Northern Ghale"},
["ghk"] = {"Geko Karen"},
["ghl"] = {"Ghulfan"},
["ghn"] = {"Ghanongga"},
["gho"] = {"Ghomara"},
["ghr"] = {"Ghera"},
["ghs"] = {"Guhu-Samane"},
["ght"] = {"Kuke", "Kutang Ghale"},
["gia"] = {"Kija"},
["gib"] = {"Gibanawa"},
["gic"] = {"Gail"},
["gid"] = {"Gidar"},
["gie"] = {"Gaɓogbo", "Guébie"},
["gig"] = {"Goaria"},
["gih"] = {"Githabul"},
["gii"] = {"Girirra"},
["gil"] = {"Gilbertese"},
["gim"] = {"Gimi (Eastern Highlands)"},
["gin"] = {"Hinukh"},
["gip"] = {"Gimi (West New Britain)"},
["giq"] = {"Green Gelao"},
["gir"] = {"Red Gelao"},
["gis"] = {"North Giziga"},
["git"] = {"Gitxsan"},
["giu"] = {"Mulao"},
["giw"] = {"White Gelao"},
["gix"] = {"Gilima"},
["giy"] = {"Giyug"},
["giz"] = {"South Giziga"},
["gjk"] = {"Kachi Koli"},
["gjm"] = {"Gunditjmara"},
["gjn"] = {"Gonja"},
["gjr"] = {"Gurindji Kriol"},
["gju"] = {"Gujari"},
["gka"] = {"Guya"},
["gkd"] = {"Magɨ (Madang Province)"},
["gke"] = {"Ndai"},
["gkn"] = {"Gokana"},
["gko"] = {"Kok-Nar"},
["gkp"] = {"Guinea Kpelle"},
["gku"] = {"ǂUngkue"},
["glb"] = {"Belning"},
["glc"] = {"Bon Gula"},
["gld"] = {"Nanai"},
["glh"] = {"Northwest Pashai", "Northwest Pashayi"},
["glj"] = {"Gula Iro"},
["glk"] = {"گیلەکی"},
["gll"] = {"Garlali"},
["glo"] = {"Galambu"},
["glr"] = {"Glaro-Twabo"},
["glu"] = {"Gula (Chad)"},
["glw"] = {"Glavda"},
["gly"] = {"Gule"},
["gma"] = {"Gambera"},
["gmb"] = {"Gula'alaa"},
["gmd"] = {"Mághdì"},
["gme"] = {"East Germanic languages"},
["gmg"] = {"Magɨyi"},
["gmh"] = {"Middle High German (ca. 1050-1500)"},
["gml"] = {"Middle Low German"},
["gmm"] = {"Gbaya-Mbodomo"},
["gmn"] = {"Gimnime"},
["gmq"] = {"North Germanic languages"},
["gmr"] = {"Mirning", "Mirniny"},
["gmu"] = {"Gumalu"},
["gmv"] = {"Gamo"},
["gmw"] = {"West Germanic languages"},
["gmx"] = {"Magoma"},
["gmy"] = {"Mycenaean Greek"},
["gmz"] = {"Mgbolizhia"},
["gna"] = {"Kaansa"},
["gnb"] = {"Gangte"},
["gnc"] = {"Guanche"},
["gnd"] = {"Zulgo-Gemzek"},
["gne"] = {"Ganang"},
["gng"] = {"Ngangam"},
["gnh"] = {"Lere"},
["gni"] = {"Gooniyandi"},
["gnj"] = {"Ngen"},
["gnk"] = {"ǁGana"},
["gnl"] = {"Gangulu"},
["gnm"] = {"Ginuman"},
["gnn"] = {"Gumatj"},
["gno"] = {"Northern Gondi"},
["gnq"] = {"Gana"},
["gnr"] = {"Gureng Gureng"},
["gnt"] = {"Guntai"},
["gnu"] = {"Gnau"},
["gnw"] = {"Western Bolivian Guaraní"},
["gnz"] = {"Ganzi"},
["goa"] = {"Guro"},
["gob"] = {"Playero"},
["goc"] = {"Gorakor"},
["god"] = {"Godié"},
["goe"] = {"Gongduk"},
["gof"] = {"Gofa"},
["gog"] = {"Gogo"},
["goh"] = {"Old High German (ca. 750-1050)"},
["goi"] = {"Gobasi"},
["goj"] = {"Gowlan"},
["gok"] = {"Gowli"},
["gol"] = {"Gola"},
["gom"] = {"Goan Konkani"},
["gon"] = {"Gondi"},
["goo"] = {"Gone Dau"},
["gop"] = {"Yeretuar"},
["goq"] = {"Gorap"},
["gor"] = {"Gorontalo"},
["gos"] = {"Gronings"},
["got"] = {"Gothic"},
["gou"] = {"Gavar"},
["gov"] = {"Goo"},
["gow"] = {"Gorowa"},
["gox"] = {"Gobu"},
["goy"] = {"Goundo"},
["goz"] = {"Gozarkhani"},
["gpa"] = {"Gupa-Abawa"},
["gpe"] = {"Ghanaian Pidgin English"},
["gpn"] = {"Taiap"},
["gqa"] = {"Ga'anda"},
["gqi"] = {"Guiqiong"},
["gqn"] = {"Guana (Brazil)"},
["gqr"] = {"Gor"},
["gqu"] = {"Qau"},
["gra"] = {"Rajput Garasia"},
["grb"] = {"Grebo"},
["grc"] = {"Ancient Greek (to 1453)"},
["grd"] = {"Guruntum-Mbaaru"},
["grg"] = {"Madi"},
["grh"] = {"Gbiri-Niragu"},
["gri"] = {"Ghari"},
["grj"] = {"Southern Grebo"},
["grk"] = {"Greek languages"},
["grm"] = {"Kota Marudu Talantang"},
["gro"] = {"Groma"},
["grq"] = {"Gorovu"},
["grr"] = {"Taznatit"},
["grs"] = {"Gresi"},
["grt"] = {"Garo"},
["gru"] = {"Kistane"},
["grv"] = {"Central Grebo"},
["grw"] = {"Gweda"},
["grx"] = {"Guriaso"},
["gry"] = {"Barclayville Grebo"},
["grz"] = {"Guramalum"},
["gse"] = {"Ghanaian Sign Language"},
["gsg"] = {"German Sign Language"},
["gsl"] = {"Gusilay"},
["gsm"] = {"Guatemalan Sign Language"},
["gsn"] = {"Nema", "Gusan"},
["gso"] = {"Southwest Gbaya"},
["gsp"] = {"Wasembo"},
["gss"] = {"Greek Sign Language"},
["gsw"] = {"Swiss German", "Alemannic", "Alsatian"},
["gta"] = {"Guató"},
["gtu"] = {"Aghu-Tharnggala"},
["gua"] = {"Shiki"},
["gub"] = {"Guajajára"},
["guc"] = {"Wayuu"},
["gud"] = {"Yocoboué Dida"},
["gue"] = {"Gurindji"},
["guf"] = {"Gupapuyngu"},
["gug"] = {"Paraguayan Guaraní"},
["guh"] = {"Guahibo"},
["gui"] = {"Eastern Bolivian Guaraní"},
["guk"] = {"Gumuz"},
["gul"] = {"Sea Island Creole English"},
["gum"] = {"Guambiano"},
["gun"] = {"Mbyá Guaraní"},
["guo"] = {"Guayabero"},
["gup"] = {"Gunwinggu"},
["guq"] = {"Aché"},
["gur"] = {"Farefare"},
["gus"] = {"Guinean Sign Language"},
["gut"] = {"Maléku Jaíka"},
["guu"] = {"Yanomamö"},
["guw"] = {"Gun"},
["gux"] = {"Gourmanchéma"},
["guz"] = {"Gusii", "Ekegusii"},
["gva"] = {"Guana (Paraguay)"},
["gvc"] = {"Guanano"},
["gve"] = {"Duwet"},
["gvf"] = {"Golin"},
["gvj"] = {"Guajá"},
["gvl"] = {"Gulay"},
["gvm"] = {"Gurmana"},
["gvn"] = {"Kuku-Yalanji"},
["gvo"] = {"Gavião Do Jiparaná"},
["gvp"] = {"Pará Gavião"},
["gvr"] = {"Gurung"},
["gvs"] = {"Gumawana"},
["gvy"] = {"Guyani"},
["gwa"] = {"Mbato"},
["gwb"] = {"Gwa"},
["gwc"] = {"Gawri", "Kalami"},
["gwd"] = {"Gawwada"},
["gwe"] = {"Gweno"},
["gwf"] = {"Gowro"},
["gwg"] = {"Moo"},
["gwi"] = {"Gwichʼin"},
["gwj"] = {"ǀGwi"},
["gwm"] = {"Awngthim"},
["gwn"] = {"Gwandara"},
["gwr"] = {"Gwere"},
["gwt"] = {"Gawar-Bati"},
["gwu"] = {"Guwamu"},
["gww"] = {"Kwini"},
["gwx"] = {"Gua"},
["gxx"] = {"Wè Southern"},
["gya"] = {"Northwest Gbaya"},
["gyb"] = {"Garus"},
["gyd"] = {"Kayardild"},
["gye"] = {"Gyem"},
["gyf"] = {"Gungabula"},
["gyg"] = {"Gbayi"},
["gyi"] = {"Gyele"},
["gyl"] = {"Gayil"},
["gym"] = {"Ngäbere"},
["gyn"] = {"Guyanese Creole English"},
["gyo"] = {"Gyalsumdo"},
["gyr"] = {"Guarayu"},
["gyy"] = {"Gunya"},
["gyz"] = {"Geji", "Gyaazi"},
["gza"] = {"Ganza"},
["gzi"] = {"Gazi"},
["gzn"] = {"Gane"},
["haa"] = {"Hän"},
["hab"] = {"Hanoi Sign Language"},
["hac"] = {"گۆرانی"},
["had"] = {"Hatam"},
["hae"] = {"Eastern Oromo"},
["haf"] = {"Haiphong Sign Language"},
["hag"] = {"Hanga"},
["hah"] = {"Hahon"},
["hai"] = {"Haida"},
["haj"] = {"Hajong"},
["hak"] = {"Hakka Chinese"},
["hal"] = {"Halang"},
["ham"] = {"Hewa"},
["han"] = {"Hangaza"},
["hao"] = {"Hakö"},
["hap"] = {"Hupla"},
["haq"] = {"Ha"},
["har"] = {"Harari"},
["has"] = {"Haisla"},
["hav"] = {"Havu"},
["haw"] = {"Hawaiian"},
["hax"] = {"Southern Haida"},
["hay"] = {"Haya"},
["haz"] = {"Hazaragi"},
["hba"] = {"Hamba"},
["hbb"] = {"Huba"},
["hbn"] = {"Heiban"},
["hbo"] = {"Ancient Hebrew"},
["hbu"] = {"Habu"},
["hca"] = {"Andaman Creole Hindi"},
["hch"] = {"Huichol"},
["hdn"] = {"Northern Haida"},
["hds"] = {"Honduras Sign Language"},
["hdy"] = {"Hadiyya"},
["hea"] = {"Northern Qiandong Miao"},
["hed"] = {"Herdé"},
["heg"] = {"Helong"},
["heh"] = {"Hehe"},
["hei"] = {"Heiltsuk"},
["hem"] = {"Hemba"},
["hgm"] = {"Haiǁom"},
["hgw"] = {"Haigwai"},
["hhi"] = {"Hoia Hoia"},
["hhr"] = {"Kerak"},
["hhy"] = {"Hoyahoya"},
["hia"] = {"Lamang"},
["hib"] = {"Hibito"},
["hid"] = {"Hidatsa"},
["hif"] = {"Fiji Hindi"},
["hig"] = {"Kamwe"},
["hih"] = {"Pamosu"},
["hii"] = {"Hinduri"},
["hij"] = {"Hijuk"},
["hik"] = {"Seit-Kaitetu"},
["hil"] = {"Hiligaynon"},
["him"] = {"Himachali languages", "Western Pahari languages"},
["hio"] = {"Tsoa"},
["hir"] = {"Himarimã"},
["hit"] = {"Hittite"},
["hiw"] = {"Hiw"},
["hix"] = {"Hixkaryána"},
["hji"] = {"Haji"},
["hka"] = {"Kahe"},
["hke"] = {"Hunde"},
["hkh"] = {"Khah", "Poguli"},
["hkk"] = {"Hunjara-Kaina Ke"},
["hkn"] = {"Mel-Khaonh"},
["hks"] = {"Hong Kong Sign Language", "Heung Kong Sau Yue"},
["hla"] = {"Halia"},
["hlb"] = {"Halbi"},
["hld"] = {"Halang Doan"},
["hle"] = {"Hlersu"},
["hlt"] = {"Matu Chin"},
["hlu"] = {"Hieroglyphic Luwian"},
["hma"] = {"Southern Mashan Hmong", "Southern Mashan Miao"},
["hmb"] = {"Humburi Senni Songhay"},
["hmc"] = {"Central Huishui Hmong", "Central Huishui Miao"},
["hmd"] = {"Large Flowery Miao", "A-hmaos", "Da-Hua Miao"},
["hme"] = {"Eastern Huishui Hmong", "Eastern Huishui Miao"},
["hmf"] = {"Hmong Don"},
["hmg"] = {"Southwestern Guiyang Hmong"},
["hmh"] = {"Southwestern Huishui Hmong", "Southwestern Huishui Miao"},
["hmi"] = {"Northern Huishui Hmong", "Northern Huishui Miao"},
["hmj"] = {"Ge", "Gejia"},
["hmk"] = {"Maek"},
["hml"] = {"Luopohe Hmong", "Luopohe Miao"},
["hmm"] = {"Central Mashan Hmong", "Central Mashan Miao"},
["hmn"] = {"Hmong", "Mong"},
["hmp"] = {"Northern Mashan Hmong", "Northern Mashan Miao"},
["hmq"] = {"Eastern Qiandong Miao"},
["hmr"] = {"Hmar"},
["hms"] = {"Southern Qiandong Miao"},
["hmt"] = {"Hamtai"},
["hmu"] = {"Hamap"},
["hmv"] = {"Hmong Dô"},
["hmw"] = {"Western Mashan Hmong", "Western Mashan Miao"},
["hmx"] = {"Hmong-Mien languages"},
["hmy"] = {"Southern Guiyang Hmong", "Southern Guiyang Miao"},
["hmz"] = {"Hmong Shua", "Sinicized Miao"},
["hna"] = {"Mina (Cameroon)"},
["hnd"] = {"Southern Hindko"},
["hne"] = {"Chhattisgarhi"},
["hng"] = {"Hungu"},
["hnh"] = {"ǁAni"},
["hni"] = {"Hani"},
["hnj"] = {"Hmong Njua", "Mong Leng", "Mong Njua"},
["hnm"] = {"Hainanese"},
["hnn"] = {"Hanunoo"},
["hno"] = {"Northern Hindko"},
["hns"] = {"Caribbean Hindustani"},
["hnu"] = {"Hung"},
["hoa"] = {"Hoava"},
["hob"] = {"Mari (Madang Province)"},
["hoc"] = {"Ho"},
["hod"] = {"Holma"},
["hoe"] = {"Horom"},
["hoh"] = {"Hobyót"},
["hoi"] = {"Holikachuk"},
["hoj"] = {"Hadothi", "Haroti"},
["hok"] = {"Hokan languages"},
["hol"] = {"Holu"},
["hom"] = {"Homa"},
["hoo"] = {"Holoholo"},
["hop"] = {"Hopi"},
["hor"] = {"Horo"},
["hos"] = {"Ho Chi Minh City Sign Language"},
["hot"] = {"Hote", "Malê"},
["hov"] = {"Hovongan"},
["how"] = {"Honi"},
["hoy"] = {"Holiya"},
["hoz"] = {"Hozo"},
["hpo"] = {"Hpon"},
["hps"] = {"Hawai'i Sign Language (HSL)", "Hawai'i Pidgin Sign Language"},
["hra"] = {"Hrangkhol"},
["hrc"] = {"Niwer Mil"},
["hre"] = {"Hre"},
["hrk"] = {"Haruku"},
["hrm"] = {"Horned Miao"},
["hro"] = {"Haroi"},
["hrp"] = {"Nhirrpi"},
["hrt"] = {"Hértevin"},
["hru"] = {"Hruso"},
["hrw"] = {"Warwar Feni"},
["hrx"] = {"Hunsrik"},
["hrz"] = {"Harzani"},
["hsb"] = {"Upper Sorbian"},
["hsh"] = {"Hungarian Sign Language"},
["hsl"] = {"Hausa Sign Language"},
["hsn"] = {"Xiang Chinese"},
["hss"] = {"Harsusi"},
["hti"] = {"Hoti"},
["hto"] = {"Minica Huitoto"},
["hts"] = {"Hadza"},
["htu"] = {"Hitu"},
["htx"] = {"Middle Hittite"},
["hub"] = {"Huambisa"},
["huc"] = {"ǂHua", "ǂʼAmkhoe"},
["hud"] = {"Huaulu"},
["hue"] = {"San Francisco Del Mar Huave"},
["huf"] = {"Humene"},
["hug"] = {"Huachipaeri"},
["huh"] = {"Huilliche"},
["hui"] = {"Huli"},
["huj"] = {"Northern Guiyang Hmong", "Northern Guiyang Miao"},
["huk"] = {"Hulung"},
["hul"] = {"Hula"},
["hum"] = {"Hungana"},
["huo"] = {"Hu"},
["hup"] = {"Hupa"},
["huq"] = {"Tsat"},
["hur"] = {"Halkomelem"},
["hus"] = {"Huastec"},
["hut"] = {"Humla"},
["huu"] = {"Murui Huitoto"},
["huv"] = {"San Mateo Del Mar Huave"},
["huw"] = {"Hukumina"},
["hux"] = {"Nüpode Huitoto"},
["huy"] = {"Hulaulá"},
["huz"] = {"Hunzib"},
["hvc"] = {"Haitian Vodoun Culture Language"},
["hve"] = {"San Dionisio Del Mar Huave"},
["hvk"] = {"Haveke"},
["hvn"] = {"Sabu"},
["hvv"] = {"Santa María Del Mar Huave"},
["hwa"] = {"Wané"},
["hwc"] = {"Hawai'i Creole English", "Hawai'i Pidgin"},
["hwo"] = {"Hwana"},
["hya"] = {"Hya"},
["hyw"] = {"Western Armenian"},
["hyx"] = {"Armenian (family)"},
["iai"] = {"Iaai"},
["ian"] = {"Iatmul"},
["iar"] = {"Purari"},
["iba"] = {"Iban"},
["ibb"] = {"Ibibio"},
["ibd"] = {"Iwaidja"},
["ibe"] = {"Akpes"},
["ibg"] = {"Ibanag"},
["ibh"] = {"Bih"},
["ibl"] = {"Ibaloi"},
["ibm"] = {"Agoi"},
["ibn"] = {"Ibino"},
["ibr"] = {"Ibuoro"},
["ibu"] = {"Ibu"},
["iby"] = {"Ibani"},
["ica"] = {"Ede Ica"},
["ich"] = {"Etkywan"},
["icl"] = {"Icelandic Sign Language"},
["icr"] = {"Islander Creole English"},
["ida"] = {"Idakho-Isukha-Tiriki", "Luidakho-Luisukha-Lutirichi"},
["idb"] = {"Indo-Portuguese"},
["idc"] = {"Idon", "Ajiya"},
["idd"] = {"Ede Idaca"},
["ide"] = {"Idere"},
["idi"] = {"Idi"},
["idr"] = {"Indri"},
["ids"] = {"Idesa"},
["idt"] = {"Idaté"},
["idu"] = {"Idoma"},
["ifa"] = {"Amganad Ifugao"},
["ifb"] = {"Batad Ifugao", "Ayangan Ifugao"},
["ife"] = {"Ifè"},
["iff"] = {"Ifo"},
["ifk"] = {"Tuwali Ifugao"},
["ifm"] = {"Teke-Fuumu"},
["ifu"] = {"Mayoyao Ifugao"},
["ify"] = {"Keley-I Kallahan"},
["igb"] = {"Ebira"},
["ige"] = {"Igede"},
["igg"] = {"Igana"},
["igl"] = {"Igala"},
["igm"] = {"Kanggape"},
["ign"] = {"Ignaciano"},
["igo"] = {"Isebe"},
["igs"] = {"Interglossa"},
["igw"] = {"Igwe"},
["ihb"] = {"Iha Based Pidgin"},
["ihi"] = {"Ihievbe"},
["ihp"] = {"Iha"},
["ihw"] = {"Bidhawal"},
["iin"] = {"Thiin"},
["iir"] = {"Indo-Iranian languages"},
["ijc"] = {"Izon"},
["ije"] = {"Biseni"},
["ijj"] = {"Ede Ije"},
["ijn"] = {"Kalabari"},
["ijo"] = {"Ijo languages"},
["ijs"] = {"Southeast Ijo"},
["ike"] = {"Eastern Canadian Inuktitut"},
["ikh"] = {"Ikhin-Arokho"},
["iki"] = {"Iko"},
["ikk"] = {"Ika"},
["ikl"] = {"Ikulu"},
["iko"] = {"Olulumo-Ikom"},
["ikp"] = {"Ikpeshi"},
["ikr"] = {"Ikaranggal"},
["iks"] = {"Inuit Sign Language"},
["ikt"] = {"Inuinnaqtun", "Western Canadian Inuktitut"},
["ikv"] = {"Iku-Gora-Ankwa"},
["ikw"] = {"Ikwere"},
["ikx"] = {"Ik"},
["ikz"] = {"Ikizu"},
["ila"] = {"Ile Ape"},
["ilb"] = {"Ila"},
["ilg"] = {"Garig-Ilgar"},
["ili"] = {"Ili Turki"},
["ilk"] = {"Ilongot"},
["ilm"] = {"Iranun (Malaysia)"},
["ilo"] = {"Iloko"},
["ilp"] = {"Iranun (Philippines)"},
["ils"] = {"International Sign"},
["ilu"] = {"Ili'uun"},
["ilv"] = {"Ilue"},
["ima"] = {"Mala Malasar"},
["imi"] = {"Anamgura"},
["iml"] = {"Miluk"},
["imn"] = {"Imonda"},
["imo"] = {"Imbongu"},
["imr"] = {"Imroing"},
["ims"] = {"Marsian"},
["imt"] = {"Imotong"},
["imy"] = {"Milyan"},
["inb"] = {"Inga"},
["inc"] = {"Indic languages"},
["ine"] = {"Indo-European languages"},
["ing"] = {"Degexit'an"},
["inh"] = {"Ingush"},
["inj"] = {"Jungle Inga"},
["inl"] = {"Indonesian Sign Language"},
["inm"] = {"Minaean"},
["inn"] = {"Isinai"},
["ino"] = {"Inoke-Yate"},
["inp"] = {"Iñapari"},
["ins"] = {"Indian Sign Language"},
["int"] = {"Intha"},
["inz"] = {"Ineseño"},
["ior"] = {"Inor"},
["iou"] = {"Tuma-Irumu"},
["iow"] = {"Iowa-Oto"},
["ipi"] = {"Ipili"},
["ipo"] = {"Ipiko"},
["iqu"] = {"Iquito"},
["iqw"] = {"Ikwo"},
["ira"] = {"Iranian languages"},
["ire"] = {"Iresim"},
["irh"] = {"Irarutu"},
["iri"] = {"Rigwe", "Irigwe"},
["irk"] = {"Iraqw"},
["irn"] = {"Irántxe"},
["iro"] = {"Iroquoian languages"},
["irr"] = {"Ir"},
["iru"] = {"Irula"},
["irx"] = {"Kamberau"},
["iry"] = {"Iraya"},
["isa"] = {"Isabi"},
["isc"] = {"Isconahua"},
["isd"] = {"Isnag"},
["ise"] = {"Italian Sign Language"},
["isg"] = {"Irish Sign Language"},
["ish"] = {"Esan"},
["isi"] = {"Nkem-Nkum"},
["isk"] = {"Ishkashimi"},
["ism"] = {"Masimasi"},
["isn"] = {"Isanzu"},
["iso"] = {"Isoko"},
["isr"] = {"Israeli Sign Language"},
["ist"] = {"Istriot"},
["isu"] = {"Isu (Menchum Division)"},
["isv"] = {"Interslavic"},
["itb"] = {"Binongan Itneg"},
["itc"] = {"Italic languages"},
["itd"] = {"Southern Tidung"},
["ite"] = {"Itene"},
["iti"] = {"Inlaod Itneg"},
["itk"] = {"Judeo-Italian"},
["itl"] = {"Itelmen"},
["itm"] = {"Itu Mbon Uzo"},
["ito"] = {"Itonama"},
["itr"] = {"Iteri"},
["its"] = {"Isekiri"},
["itt"] = {"Maeng Itneg"},
["itv"] = {"Itawit"},
["itw"] = {"Ito"},
["itx"] = {"Itik"},
["ity"] = {"Moyadan Itneg"},
["itz"] = {"Itzá"},
["ium"] = {"Iu Mien"},
["ivb"] = {"Ibatan"},
["ivv"] = {"Ivatan"},
["iwk"] = {"I-Wak"},
["iwm"] = {"Iwam"},
["iwo"] = {"Iwur"},
["iws"] = {"Sepik Iwam"},
["ixc"] = {"Ixcatec"},
["ixl"] = {"Ixil"},
["iya"] = {"Iyayu"},
["iyo"] = {"Mesaka"},
["iyx"] = {"Yaka (Congo)"},
["izh"] = {"Ingrian"},
["izm"] = {"Kizamani"},
["izr"] = {"Izere"},
["izz"] = {"Izii"},
["jaa"] = {"Jamamadí"},
["jab"] = {"Hyam"},
["jac"] = {"Popti'", "Jakalteko"},
["jad"] = {"Jahanka"},
["jae"] = {"Yabem"},
["jaf"] = {"Jara"},
["jah"] = {"Jah Hut"},
["jaj"] = {"Zazao"},
["jak"] = {"Jakun"},
["jal"] = {"Yalahatan"},
["jam"] = {"Jamaican Creole English"},
["jan"] = {"Jandai"},
["jao"] = {"Yanyuwa"},
["jaq"] = {"Yaqay"},
["jas"] = {"New Caledonian Javanese"},
["jat"] = {"Jakati"},
["jau"] = {"Yaur"},
["jax"] = {"Jambi Malay"},
["jay"] = {"Yan-nhangu", "Nhangu"},
["jaz"] = {"Jawe"},
["jbe"] = {"Judeo-Berber"},
["jbi"] = {"Badjiri"},
["jbj"] = {"Arandai"},
["jbk"] = {"Barikewa"},
["jbm"] = {"Bijim"},
["jbn"] = {"Nafusi"},
["jbo"] = {"Lojban"},
["jbr"] = {"Jofotek-Bromnya"},
["jbt"] = {"Jabutí"},
["jbu"] = {"Jukun Takum"},
["jbw"] = {"Yawijibaya"},
["jcs"] = {"Jamaican Country Sign Language"},
["jct"] = {"Krymchak"},
["jda"] = {"Jad"},
["jdg"] = {"Jadgali"},
["jdt"] = {"Judeo-Tat"},
["jeb"] = {"Jebero"},
["jee"] = {"Jerung"},
["jeh"] = {"Jeh"},
["jei"] = {"Yei"},
["jek"] = {"Jeri Kuo"},
["jel"] = {"Yelmek"},
["jen"] = {"Dza"},
["jer"] = {"Jere"},
["jet"] = {"Manem"},
["jeu"] = {"Jonkor Bourmataguil"},
["jgb"] = {"Ngbee"},
["jge"] = {"Judeo-Georgian"},
["jgk"] = {"Gwak"},
["jgo"] = {"Ngomba"},
["jhi"] = {"Jehai"},
["jhs"] = {"Jhankot Sign Language"},
["jia"] = {"Jina"},
["jib"] = {"Jibu"},
["jic"] = {"Tol"},
["jid"] = {"Bu (Kaduna State)"},
["jie"] = {"Jilbe"},
["jig"] = {"Jingulu", "Djingili"},
["jih"] = {"sTodsde", "Shangzhai"},
["jii"] = {"Jiiddu"},
["jil"] = {"Jilim"},
["jim"] = {"Jimi (Cameroon)"},
["jio"] = {"Jiamao"},
["jiq"] = {"Guanyinqiao", "Lavrung"},
["jit"] = {"Jita"},
["jiu"] = {"Youle Jinuo"},
["jiv"] = {"Shuar"},
["jiy"] = {"Buyuan Jinuo"},
["jje"] = {"Jejueo"},
["jjr"] = {"Bankal"},
["jka"] = {"Kaera"},
["jkm"] = {"Mobwa Karen"},
["jko"] = {"Kubo"},
["jkp"] = {"Paku Karen"},
["jkr"] = {"Koro (India)"},
["jks"] = {"Amami Koniya Sign Language"},
["jku"] = {"Labir"},
["jle"] = {"Ngile"},
["jls"] = {"Jamaican Sign Language"},
["jma"] = {"Dima"},
["jmb"] = {"Zumbun"},
["jmc"] = {"Machame"},
["jmd"] = {"Yamdena"},
["jmi"] = {"Jimi (Nigeria)"},
["jml"] = {"Jumli"},
["jmn"] = {"Makuri Naga"},
["jmr"] = {"Kamara"},
["jms"] = {"Mashi (Nigeria)"},
["jmw"] = {"Mouwase"},
["jmx"] = {"Western Juxtlahuaca Mixtec"},
["jna"] = {"Jangshung"},
["jnd"] = {"Jandavra"},
["jng"] = {"Yangman"},
["jni"] = {"Janji"},
["jnj"] = {"Yemsa"},
["jnl"] = {"Rawat"},
["jns"] = {"Jaunsari"},
["job"] = {"Joba"},
["jod"] = {"Wojenaka"},
["jog"] = {"Jogi"},
["jor"] = {"Jorá"},
["jos"] = {"Jordanian Sign Language"},
["jow"] = {"Jowulu"},
["jpa"] = {"Jewish Palestinian Aramaic"},
["jpr"] = {"Judeo-Persian"},
["jpx"] = {"Japanese (family)"},
["jqr"] = {"Jaqaru"},
["jra"] = {"Jarai"},
["jrb"] = {"Judeo-Arabic"},
["jrr"] = {"Jiru"},
["jrt"] = {"Jakattoe"},
["jru"] = {"Japrería"},
["jsl"] = {"Japanese Sign Language"},
["jua"] = {"Júma"},
["jub"] = {"Wannu"},
["juc"] = {"Jurchen"},
["jud"] = {"Worodougou"},
["juh"] = {"Hõne"},
["jui"] = {"Ngadjuri"},
["juk"] = {"Wapan"},
["jul"] = {"Jirel"},
["jum"] = {"Jumjum"},
["jun"] = {"Juang"},
["juo"] = {"Jiba"},
["jup"] = {"Hupdë"},
["jur"] = {"Jurúna"},
["jus"] = {"Jumla Sign Language"},
["jut"] = {"Jutish"},
["juu"] = {"Ju"},
["juw"] = {"Wãpha"},
["juy"] = {"Juray"},
["jvd"] = {"Javindo"},
["jvn"] = {"Caribbean Javanese"},
["jwi"] = {"Jwira-Pepesa"},
["jya"] = {"Jiarong"},
["jye"] = {"Judeo-Yemeni Arabic"},
["jyy"] = {"Jaya"},
["kaa"] = {"Kara-Kalpak", "Karakalpak"},
["kab"] = {"Kabyle"},
["kac"] = {"Kachin", "Jingpho"},
["kad"] = {"Adara"},
["kae"] = {"Ketangalan"},
["kaf"] = {"Katso"},
["kag"] = {"Kajaman"},
["kah"] = {"Kara (Central African Republic)"},
["kai"] = {"Karekare"},
["kaj"] = {"Jju"},
["kak"] = {"Kalanguya", "Kayapa Kallahan"},
["kam"] = {"Kamba (Kenya)"},
["kao"] = {"Xaasongaxango"},
["kap"] = {"Bezhta"},
["kaq"] = {"Capanahua"},
["kar"] = {"Karen languages"},
["kav"] = {"Katukína"},
["kaw"] = {"Kawi"},
["kax"] = {"Kao"},
["kay"] = {"Kamayurá"},
["kba"] = {"Kalarko"},
["kbb"] = {"Kaxuiâna"},
["kbc"] = {"Kadiwéu"},
["kbd"] = {"Kabardian"},
["kbe"] = {"Kanju"},
["kbg"] = {"Khamba"},
["kbh"] = {"Camsá"},
["kbi"] = {"Kaptiau"},
["kbj"] = {"Kari"},
["kbk"] = {"Grass Koiari"},
["kbl"] = {"Kanembu"},
["kbm"] = {"Iwal"},
["kbn"] = {"Kare (Central African Republic)"},
["kbo"] = {"Keliko"},
["kbp"] = {"Kabiyè"},
["kbq"] = {"Kamano"},
["kbr"] = {"Kafa"},
["kbs"] = {"Kande"},
["kbt"] = {"Abadi"},
["kbu"] = {"Kabutra"},
["kbv"] = {"Dera (Indonesia)"},
["kbw"] = {"Kaiep"},
["kbx"] = {"Ap Ma"},
["kby"] = {"Manga Kanuri"},
["kbz"] = {"Duhwa"},
["kca"] = {"Khanty"},
["kcb"] = {"Kawacha"},
["kcc"] = {"Lubila"},
["kcd"] = {"Ngkâlmpw Kanum"},
["kce"] = {"Kaivi"},
["kcf"] = {"Ukaan"},
["kcg"] = {"Tyap"},
["kch"] = {"Vono"},
["kci"] = {"Ngyian", "Kamantan"},
["kcj"] = {"Kobiana"},
["kck"] = {"Kalanga"},
["kcl"] = {"Kela (Papua New Guinea)", "Kala"},
["kcm"] = {"Gula (Central African Republic)"},
["kcn"] = {"Nubi"},
["kco"] = {"Kinalakna"},
["kcp"] = {"Kanga"},
["kcq"] = {"Kamo"},
["kcr"] = {"Katla"},
["kcs"] = {"Koenoem"},
["kct"] = {"Kaian"},
["kcu"] = {"Kami (Tanzania)"},
["kcv"] = {"Kete"},
["kcw"] = {"Kabwari"},
["kcx"] = {"Kachama-Ganjule"},
["kcy"] = {"Korandje"},
["kcz"] = {"Konongo"},
["kda"] = {"Worimi"},
["kdc"] = {"Kutu"},
["kdd"] = {"Yankunytjatjara"},
["kde"] = {"Makonde"},
["kdf"] = {"Mamusi"},
["kdg"] = {"Seba"},
["kdh"] = {"Tem"},
["kdi"] = {"Kumam"},
["kdj"] = {"Karamojong"},
["kdk"] = {"Numèè", "Kwényi"},
["kdl"] = {"Tsikimba"},
["kdm"] = {"Kagoma"},
["kdn"] = {"Kunda"},
["kdo"] = {"Kordofanian languages"},
["kdp"] = {"Kaningdon-Nindem"},
["kdq"] = {"Koch"},
["kdr"] = {"Karaim"},
["kdt"] = {"Kuy"},
["kdu"] = {"Kadaru"},
["kdw"] = {"Koneraw"},
["kdx"] = {"Kam"},
["kdy"] = {"Keder", "Keijar"},
["kdz"] = {"Kwaja"},
["kea"] = {"Kabuverdianu"},
["keb"] = {"Kélé"},
["kec"] = {"Keiga"},
["ked"] = {"Kerewe"},
["kee"] = {"Eastern Keres"},
["kef"] = {"Kpessi"},
["keg"] = {"Tese"},
["keh"] = {"Keak"},
["kei"] = {"Kei"},
["kej"] = {"Kadar"},
["kek"] = {"Kekchí"},
["kel"] = {"Kela (Democratic Republic of Congo)"},
["kem"] = {"Kemak"},
["ken"] = {"Kenyang"},
["keo"] = {"Kakwa"},
["kep"] = {"Kaikadi"},
["keq"] = {"Kamar"},
["ker"] = {"Kera"},
["kes"] = {"Kugbo"},
["ket"] = {"Ket"},
["keu"] = {"Akebu"},
["kev"] = {"Kanikkaran"},
["kew"] = {"West Kewa"},
["kex"] = {"Kukna"},
["key"] = {"Kupia"},
["kez"] = {"Kukele"},
["kfa"] = {"Kodava"},
["kfb"] = {"Northwestern Kolami"},
["kfc"] = {"Konda-Dora"},
["kfd"] = {"Korra Koraga"},
["kfe"] = {"Kota (India)"},
["kff"] = {"Koya"},
["kfg"] = {"Kudiya"},
["kfh"] = {"Kurichiya"},
["kfi"] = {"Kannada Kurumba"},
["kfj"] = {"Kemiehua"},
["kfk"] = {"Kinnauri"},
["kfl"] = {"Kung"},
["kfm"] = {"Khunsari"},
["kfn"] = {"Kuk"},
["kfo"] = {"Koro (Côte d'Ivoire)"},
["kfp"] = {"Korwa"},
["kfq"] = {"Korku"},
["kfr"] = {"Kachhi", "Kutchi"},
["kfs"] = {"Bilaspuri"},
["kft"] = {"Kanjari"},
["kfu"] = {"Katkari"},
["kfv"] = {"Kurmukar"},
["kfw"] = {"Kharam Naga"},
["kfx"] = {"Kullu Pahari"},
["kfy"] = {"Kumaoni"},
["kfz"] = {"Koromfé"},
["kga"] = {"Koyaga"},
["kgb"] = {"Kawe"},
["kge"] = {"Komering"},
["kgf"] = {"Kube"},
["kgg"] = {"Kusunda"},
["kgi"] = {"Selangor Sign Language"},
["kgj"] = {"Gamale Kham"},
["kgk"] = {"Kaiwá"},
["kgl"] = {"Kunggari"},
["kgn"] = {"Karingani"},
["kgo"] = {"Krongo"},
["kgp"] = {"Kaingang"},
["kgq"] = {"Kamoro"},
["kgr"] = {"Abun"},
["kgs"] = {"Kumbainggar"},
["kgt"] = {"Somyev"},
["kgu"] = {"Kobol"},
["kgv"] = {"Karas"},
["kgw"] = {"Karon Dori"},
["kgx"] = {"Kamaru"},
["kgy"] = {"Kyerung"},
["kha"] = {"Khasi"},
["khb"] = {"Lü"},
["khc"] = {"Tukang Besi North"},
["khd"] = {"Bädi Kanum"},
["khe"] = {"Korowai"},
["khf"] = {"Khuen"},
["khg"] = {"Khams Tibetan"},
["khh"] = {"Kehu"},
["khi"] = {"Khoisan languages"},
["khj"] = {"Kuturmi"},
["khk"] = {"Halh Mongolian"},
["khl"] = {"Lusi"},
["khn"] = {"Khandesi"},
["kho"] = {"Khotanese", "Sakan"},
["khp"] = {"Kapori", "Kapauri"},
["khq"] = {"Koyra Chiini Songhay"},
["khr"] = {"Kharia"},
["khs"] = {"Kasua"},
["kht"] = {"Khamti"},
["khu"] = {"Nkhumbi"},
["khv"] = {"Khvarshi"},
["khw"] = {"Khowar"},
["khx"] = {"Kanu"},
["khy"] = {"Kele (Democratic Republic of Congo)"},
["khz"] = {"Keapara"},
["kia"] = {"Kim"},
["kib"] = {"Koalib"},
["kic"] = {"Kickapoo"},
["kid"] = {"Koshin"},
["kie"] = {"Kibet"},
["kif"] = {"Eastern Parbate Kham"},
["kig"] = {"Kimaama", "Kimaghima"},
["kih"] = {"Kilmeri"},
["kii"] = {"Kitsai"},
["kij"] = {"Kilivila"},
["kil"] = {"Kariya"},
["kim"] = {"Karagas"},
["kio"] = {"Kiowa"},
["kip"] = {"Sheshi Kham"},
["kiq"] = {"Kosadle", "Kosare"},
["kis"] = {"Kis"},
["kit"] = {"Agob"},
["kiu"] = {"Kirmanjki (individual language)"},
["kiv"] = {"Kimbu"},
["kiw"] = {"Northeast Kiwai"},
["kix"] = {"Khiamniungan Naga"},
["kiy"] = {"Kirikiri"},
["kiz"] = {"Kisi"},
["kja"] = {"Mlap"},
["kjb"] = {"Q'anjob'al", "Kanjobal"},
["kjc"] = {"Coastal Konjo"},
["kjd"] = {"Southern Kiwai"},
["kje"] = {"Kisar"},
["kjg"] = {"Khmu"},
["kjh"] = {"Khakas"},
["kji"] = {"Zabana"},
["kjj"] = {"Khinalugh"},
["kjk"] = {"Highland Konjo"},
["kjl"] = {"Western Parbate Kham"},
["kjm"] = {"Kháng"},
["kjn"] = {"Kunjen"},
["kjo"] = {"Harijan Kinnauri"},
["kjp"] = {"Pwo Eastern Karen"},
["kjq"] = {"Western Keres"},
["kjr"] = {"Kurudu"},
["kjs"] = {"East Kewa"},
["kjt"] = {"Phrae Pwo Karen"},
["kju"] = {"Kashaya"},
["kjv"] = {"Kaikavian Literary Language"},
["kjx"] = {"Ramopa"},
["kjy"] = {"Erave"},
["kjz"] = {"Bumthangkha"},
["kka"] = {"Kakanda"},
["kkb"] = {"Kwerisa"},
["kkc"] = {"Odoodee"},
["kkd"] = {"Kinuku"},
["kke"] = {"Kakabe"},
["kkf"] = {"Kalaktang Monpa"},
["kkg"] = {"Mabaka Valley Kalinga"},
["kkh"] = {"Khün"},
["kki"] = {"Kagulu"},
["kkj"] = {"Kako"},
["kkk"] = {"Kokota"},
["kkl"] = {"Kosarek Yale"},
["kkm"] = {"Kiong"},
["kkn"] = {"Kon Keu"},
["kko"] = {"Karko"},
["kkp"] = {"Gugubera", "Koko-Bera"},
["kkq"] = {"Kaeku"},
["kkr"] = {"Kir-Balar"},
["kks"] = {"Giiwo"},
["kkt"] = {"Koi"},
["kku"] = {"Tumi"},
["kkv"] = {"Kangean"},
["kkw"] = {"Teke-Kukuya"},
["kkx"] = {"Kohin"},
["kky"] = {"Guugu Yimidhirr", "Guguyimidjir"},
["kkz"] = {"Kaska"},
["kla"] = {"Klamath-Modoc"},
["klb"] = {"Kiliwa"},
["klc"] = {"Kolbila"},
["kld"] = {"Gamilaraay"},
["kle"] = {"Kulung (Nepal)"},
["klf"] = {"Kendeje"},
["klg"] = {"Tagakaulo"},
["klh"] = {"Weliki"},
["kli"] = {"Kalumpang"},
["klj"] = {"Khalaj"},
["klk"] = {"Kono (Nigeria)"},
["kll"] = {"Kagan Kalagan"},
["klm"] = {"Migum"},
["kln"] = {"Kalenjin"},
["klo"] = {"Kapya"},
["klp"] = {"Kamasa"},
["klq"] = {"Rumu"},
["klr"] = {"Khaling"},
["kls"] = {"Kalasha"},
["klt"] = {"Nukna"},
["klu"] = {"Klao"},
["klv"] = {"Maskelynes"},
["klw"] = {"Tado", "Lindu"},
["klx"] = {"Koluwawa"},
["kly"] = {"Kalao"},
["klz"] = {"Kabola"},
["kma"] = {"Konni"},
["kmb"] = {"Kimbundu"},
["kmc"] = {"Southern Dong"},
["kmd"] = {"Majukayang Kalinga"},
["kme"] = {"Bakole"},
["kmf"] = {"Kare (Papua New Guinea)"},
["kmg"] = {"Kâte"},
["kmh"] = {"Kalam"},
["kmi"] = {"Kami (Nigeria)"},
["kmj"] = {"Kumarbhag Paharia"},
["kmk"] = {"Limos Kalinga"},
["kml"] = {"Tanudan Kalinga"},
["kmm"] = {"Kom (India)"},
["kmn"] = {"Awtuw"},
["kmo"] = {"Kwoma"},
["kmp"] = {"Gimme"},
["kmq"] = {"Kwama"},
["kmr"] = {"Northern Kurdish"},
["kms"] = {"Kamasau"},
["kmt"] = {"Kemtuik"},
["kmu"] = {"Kanite"},
["kmv"] = {"Karipúna Creole French"},
["kmw"] = {"Komo (Democratic Republic of Congo)"},
["kmx"] = {"Waboda"},
["kmy"] = {"Koma"},
["kmz"] = {"Khorasani Turkish"},
["kna"] = {"Dera (Nigeria)"},
["knb"] = {"Lubuagan Kalinga"},
["knc"] = {"Central Kanuri"},
["knd"] = {"Konda"},
["kne"] = {"Kankanaey"},
["knf"] = {"Mankanya"},
["kng"] = {"Koongo"},
["kni"] = {"Kanufi"},
["knj"] = {"Western Kanjobal"},
["knk"] = {"Kuranko"},
["knl"] = {"Keninjal"},
["knm"] = {"Kanamarí"},
["knn"] = {"Konkani (individual language)"},
["kno"] = {"Kono (Sierra Leone)"},
["knp"] = {"Kwanja"},
["knq"] = {"Kintaq"},
["knr"] = {"Kaningra"},
["kns"] = {"Kensiu"},
["knt"] = {"Panoan Katukína"},
["knu"] = {"Kono (Guinea)"},
["knv"] = {"Tabo"},
["knw"] = {"Kung-Ekoka"},
["knx"] = {"Kendayan", "Salako"},
["kny"] = {"Kanyok"},
["knz"] = {"Kalamsé"},
["koa"] = {"Konomala"},
["koc"] = {"Kpati"},
["kod"] = {"Kodi"},
["koe"] = {"Kacipo-Bale Suri"},
["kof"] = {"Kubi"},
["kog"] = {"Cogui", "Kogi"},
["koh"] = {"Koyo"},
["koi"] = {"Komi-Permyak"},
["kok"] = {"Konkani (macrolanguage)"},
["kol"] = {"Kol (Papua New Guinea)"},
["koo"] = {"Konzo"},
["kop"] = {"Waube"},
["koq"] = {"Kota (Gabon)"},
["kos"] = {"Kosraean"},
["kot"] = {"Lagwan"},
["kou"] = {"Koke"},
["kov"] = {"Kudu-Camo"},
["kow"] = {"Kugama"},
["koy"] = {"Koyukon"},
["koz"] = {"Korak"},
["kpa"] = {"Kutto"},
["kpb"] = {"Mullu Kurumba"},
["kpc"] = {"Curripaco"},
["kpd"] = {"Koba"},
["kpe"] = {"Kpelle"},
["kpf"] = {"Komba"},
["kpg"] = {"Kapingamarangi"},
["kph"] = {"Kplang"},
["kpi"] = {"Kofei"},
["kpj"] = {"Karajá"},
["kpk"] = {"Kpan"},
["kpl"] = {"Kpala"},
["kpm"] = {"Koho"},
["kpn"] = {"Kepkiriwát"},
["kpo"] = {"Ikposo"},
["kpq"] = {"Korupun-Sela"},
["kpr"] = {"Korafe-Yegha"},
["kps"] = {"Tehit"},
["kpt"] = {"Karata"},
["kpu"] = {"Kafoa"},
["kpv"] = {"Komi-Zyrian"},
["kpw"] = {"Kobon"},
["kpx"] = {"Mountain Koiali"},
["kpy"] = {"Koryak"},
["kpz"] = {"Kupsabiny"},
["kqa"] = {"Mum"},
["kqb"] = {"Kovai"},
["kqc"] = {"Doromu-Koki"},
["kqd"] = {"Koy Sanjaq Surat"},
["kqe"] = {"Kalagan"},
["kqf"] = {"Kakabai"},
["kqg"] = {"Khe"},
["kqh"] = {"Kisankasa"},
["kqi"] = {"Koitabu"},
["kqj"] = {"Koromira"},
["kqk"] = {"Kotafon Gbe"},
["kql"] = {"Kyenele"},
["kqm"] = {"Khisa"},
["kqn"] = {"Kaonde"},
["kqo"] = {"Eastern Krahn"},
["kqp"] = {"Kimré"},
["kqq"] = {"Krenak"},
["kqr"] = {"Kimaragang"},
["kqs"] = {"Northern Kissi"},
["kqt"] = {"Klias River Kadazan"},
["kqu"] = {"Seroa"},
["kqv"] = {"Okolod"},
["kqw"] = {"Kandas"},
["kqx"] = {"Mser"},
["kqy"] = {"Koorete"},
["kqz"] = {"Korana"},
["kra"] = {"Kumhali"},
["krb"] = {"Karkin"},
["krc"] = {"Karachay-Balkar"},
["krd"] = {"Kairui-Midiki"},
["kre"] = {"Panará"},
["krf"] = {"Koro (Vanuatu)"},
["krh"] = {"Kurama"},
["kri"] = {"Krio"},
["krj"] = {"Kinaray-A"},
["krk"] = {"Kerek"},
["krl"] = {"Karelian"},
["krn"] = {"Sapo"},
["kro"] = {"Kru languages"},
["krp"] = {"Durop"},
["krr"] = {"Krung"},
["krs"] = {"Gbaya (Sudan)"},
["krt"] = {"Tumari Kanuri"},
["kru"] = {"Kurukh"},
["krv"] = {"Kavet"},
["krw"] = {"Western Krahn"},
["krx"] = {"Karon"},
["kry"] = {"Kryts"},
["krz"] = {"Sota Kanum"},
["ksb"] = {"Shambala"},
["ksc"] = {"Southern Kalinga"},
["ksd"] = {"Kuanua"},
["kse"] = {"Kuni"},
["ksf"] = {"Bafia"},
["ksg"] = {"Kusaghe"},
["ksh"] = {"Kölsch"},
["ksi"] = {"Krisa", "I'saka"},
["ksj"] = {"Uare"},
["ksk"] = {"Kansa"},
["ksl"] = {"Kumalu"},
["ksm"] = {"Kumba"},
["ksn"] = {"Kasiguranin"},
["kso"] = {"Kofa"},
["ksp"] = {"Kaba"},
["ksq"] = {"Kwaami"},
["ksr"] = {"Borong"},
["kss"] = {"Southern Kisi"},
["kst"] = {"Winyé"},
["ksu"] = {"Khamyang"},
["ksv"] = {"Kusu"},
["ksw"] = {"S'gaw Karen"},
["ksx"] = {"Kedang"},
["ksy"] = {"Kharia Thar"},
["ksz"] = {"Kodaku"},
["kta"] = {"Katua"},
["ktb"] = {"Kambaata"},
["ktc"] = {"Kholok"},
["ktd"] = {"Kokata", "Kukatha"},
["kte"] = {"Nubri"},
["ktf"] = {"Kwami"},
["ktg"] = {"Kalkutung"},
["kth"] = {"Karanga"},
["kti"] = {"North Muyu"},
["ktj"] = {"Plapo Krumen"},
["ktk"] = {"Kaniet"},
["ktl"] = {"Koroshi"},
["ktm"] = {"Kurti"},
["ktn"] = {"Karitiâna"},
["kto"] = {"Kuot"},
["ktp"] = {"Kaduo"},
["ktq"] = {"Katabaga"},
["kts"] = {"South Muyu"},
["ktt"] = {"Ketum"},
["ktu"] = {"Kituba (Democratic Republic of Congo)"},
["ktv"] = {"Eastern Katu"},
["ktw"] = {"Kato"},
["ktx"] = {"Kaxararí"},
["kty"] = {"Kango (Bas-Uélé District)"},
["ktz"] = {"Juǀʼhoan", "Juǀʼhoansi"},
["kub"] = {"Kutep"},
["kuc"] = {"Kwinsu"},
["kud"] = {"'Auhelawa"},
["kue"] = {"Kuman (Papua New Guinea)"},
["kuf"] = {"Western Katu"},
["kug"] = {"Kupa"},
["kuh"] = {"Kushi"},
["kui"] = {"Kuikúro-Kalapálo", "Kalapalo"},
["kuj"] = {"Kuria"},
["kuk"] = {"Kepo'"},
["kul"] = {"Kulere"},
["kum"] = {"Kumyk"},
["kun"] = {"Kunama"},
["kuo"] = {"Kumukio"},
["kup"] = {"Kunimaipa"},
["kuq"] = {"Karipuna"},
["kus"] = {"Kusaal"},
["kut"] = {"Kutenai"},
["kuu"] = {"Upper Kuskokwim"},
["kuv"] = {"Kur"},
["kuw"] = {"Kpagua"},
["kux"] = {"Kukatja"},
["kuy"] = {"Kuuku-Ya'u"},
["kuz"] = {"Kunza"},
["kva"] = {"Bagvalal"},
["kvb"] = {"Kubu"},
["kvc"] = {"Kove"},
["kvd"] = {"Kui (Indonesia)"},
["kve"] = {"Kalabakan"},
["kvf"] = {"Kabalai"},
["kvg"] = {"Kuni-Boazi"},
["kvh"] = {"Komodo"},
["kvi"] = {"Kwang"},
["kvj"] = {"Psikye"},
["kvk"] = {"Korean Sign Language"},
["kvl"] = {"Kayaw"},
["kvm"] = {"Kendem"},
["kvn"] = {"Border Kuna"},
["kvo"] = {"Dobel"},
["kvp"] = {"Kompane"},
["kvq"] = {"Geba Karen"},
["kvr"] = {"Kerinci"},
["kvt"] = {"Lahta Karen", "Lahta"},
["kvu"] = {"Yinbaw Karen"},
["kvv"] = {"Kola"},
["kvw"] = {"Wersing"},
["kvx"] = {"Parkari Koli"},
["kvy"] = {"Yintale Karen", "Yintale"},
["kvz"] = {"Tsakwambo", "Tsaukambo"},
["kwa"] = {"Dâw"},
["kwb"] = {"Kwa"},
["kwc"] = {"Likwala"},
["kwd"] = {"Kwaio"},
["kwe"] = {"Kwerba"},
["kwf"] = {"Kwara'ae"},
["kwg"] = {"Sara Kaba Deme"},
["kwh"] = {"Kowiai"},
["kwi"] = {"Awa-Cuaiquer"},
["kwj"] = {"Kwanga"},
["kwk"] = {"Kwak'wala", "Kwakiutl"},
["kwl"] = {"Kofyar"},
["kwm"] = {"Kwambi"},
["kwn"] = {"Kwangali"},
["kwo"] = {"Kwomtari"},
["kwp"] = {"Kodia"},
["kwr"] = {"Kwer"},
["kws"] = {"Kwese"},
["kwt"] = {"Kwesten"},
["kwu"] = {"Kwakum"},
["kwv"] = {"Sara Kaba Náà"},
["kww"] = {"Kwinti"},
["kwx"] = {"Khirwar"},
["kwy"] = {"San Salvador Kongo"},
["kwz"] = {"Kwadi"},
["kxa"] = {"Kairiru"},
["kxb"] = {"Krobu"},
["kxc"] = {"Konso", "Khonso"},
["kxd"] = {"Brunei"},
["kxf"] = {"Manumanaw Karen", "Manumanaw"},
["kxh"] = {"Karo (Ethiopia)"},
["kxi"] = {"Keningau Murut"},
["kxj"] = {"Kulfa"},
["kxk"] = {"Zayein Karen"},
["kxm"] = {"Northern Khmer"},
["kxn"] = {"Kanowit-Tanjong Melanau"},
["kxo"] = {"Kanoé"},
["kxp"] = {"Wadiyara Koli"},
["kxq"] = {"Smärky Kanum"},
["kxr"] = {"Koro (Papua New Guinea)"},
["kxs"] = {"Kangjia"},
["kxt"] = {"Koiwat"},
["kxv"] = {"Kuvi"},
["kxw"] = {"Konai"},
["kxx"] = {"Likuba"},
["kxy"] = {"Kayong"},
["kxz"] = {"Kerewo"},
["kya"] = {"Kwaya"},
["kyb"] = {"Butbut Kalinga"},
["kyc"] = {"Kyaka"},
["kyd"] = {"Karey"},
["kye"] = {"Krache"},
["kyf"] = {"Kouya"},
["kyg"] = {"Keyagana"},
["kyh"] = {"Karok"},
["kyi"] = {"Kiput"},
["kyj"] = {"Karao"},
["kyk"] = {"Kamayo"},
["kyl"] = {"Kalapuya"},
["kym"] = {"Kpatili"},
["kyn"] = {"Northern Binukidnon"},
["kyo"] = {"Kelon"},
["kyp"] = {"Kang"},
["kyq"] = {"Kenga"},
["kyr"] = {"Kuruáya"},
["kys"] = {"Baram Kayan"},
["kyt"] = {"Kayagar"},
["kyu"] = {"Western Kayah"},
["kyv"] = {"Kayort"},
["kyw"] = {"Kudmali"},
["kyx"] = {"Rapoisi"},
["kyy"] = {"Kambaira"},
["kyz"] = {"Kayabí"},
["kza"] = {"Western Karaboro"},
["kzb"] = {"Kaibobo"},
["kzc"] = {"Bondoukou Kulango"},
["kzd"] = {"Kadai"},
["kze"] = {"Kosena"},
["kzf"] = {"Da'a Kaili"},
["kzg"] = {"Kikai"},
["kzi"] = {"Kelabit"},
["kzk"] = {"Kazukuru"},
["kzl"] = {"Kayeli"},
["kzm"] = {"Kais"},
["kzn"] = {"Kokola"},
["kzo"] = {"Kaningi"},
["kzp"] = {"Kaidipang"},
["kzq"] = {"Kaike"},
["kzr"] = {"Karang"},
["kzs"] = {"Sugut Dusun"},
["kzu"] = {"Kayupulau"},
["kzv"] = {"Komyandaret"},
["kzw"] = {"Karirí-Xocó"},
["kzx"] = {"Kamarian"},
["kzy"] = {"Kango (Tshopo District)"},
["kzz"] = {"Kalabra"},
["laa"] = {"Southern Subanen"},
["lab"] = {"Linear A"},
["lac"] = {"Lacandon"},
["lad"] = {"Ladino"},
["lae"] = {"Pattani"},
["laf"] = {"Lafofa"},
["lag"] = {"Rangi"},
["lah"] = {"Lahnda"},
["lai"] = {"Lambya"},
["laj"] = {"Lango (Uganda)"},
["lal"] = {"Lalia"},
["lam"] = {"Lamba"},
["lan"] = {"Laru"},
["lap"] = {"Laka (Chad)"},
["laq"] = {"Qabiao"},
["lar"] = {"Larteh"},
["las"] = {"Lama (Togo)"},
["lau"] = {"Laba"},
["law"] = {"Lauje"},
["lax"] = {"Tiwa"},
["lay"] = {"Lama Bai"},
["laz"] = {"Aribwatsa"},
["lbb"] = {"Label"},
["lbc"] = {"Lakkia"},
["lbe"] = {"Lak"},
["lbf"] = {"Tinani"},
["lbg"] = {"Laopang"},
["lbi"] = {"La'bi"},
["lbj"] = {"Ladakhi"},
["lbk"] = {"Central Bontok"},
["lbl"] = {"Libon Bikol"},
["lbm"] = {"Lodhi"},
["lbn"] = {"Rmeet"},
["lbo"] = {"Laven"},
["lbq"] = {"Wampar"},
["lbr"] = {"Lohorung"},
["lbs"] = {"Libyan Sign Language"},
["lbt"] = {"Lachi"},
["lbu"] = {"Labu"},
["lbv"] = {"Lavatbura-Lamusong"},
["lbw"] = {"Tolaki"},
["lbx"] = {"Lawangan"},
["lby"] = {"Lamalama", "Lamu-Lamu"},
["lbz"] = {"Lardil"},
["lcc"] = {"Legenyem"},
["lcd"] = {"Lola"},
["lce"] = {"Loncong", "Sekak"},
["lcf"] = {"Lubu"},
["lch"] = {"Luchazi"},
["lcl"] = {"Lisela"},
["lcm"] = {"Tungag"},
["lcp"] = {"Western Lawa"},
["lcq"] = {"Luhu"},
["lcs"] = {"Lisabata-Nuniali"},
["lda"] = {"Kla-Dan"},
["ldb"] = {"Dũya"},
["ldd"] = {"لوڕی"},
["ldg"] = {"Lenyima"},
["ldh"] = {"Lamja-Dengsa-Tola"},
["ldi"] = {"Laari"},
["ldj"] = {"Lemoro"},
["ldk"] = {"Leelau"},
["ldl"] = {"Kaan"},
["ldm"] = {"Landoma"},
["ldn"] = {"Láadan"},
["ldo"] = {"Loo"},
["ldp"] = {"Tso"},
["ldq"] = {"Lufu"},
["lea"] = {"Lega-Shabunda"},
["leb"] = {"Lala-Bisa"},
["lec"] = {"Leco"},
["led"] = {"Lendu"},
["lee"] = {"Lyélé"},
["lef"] = {"Lelemi"},
["leh"] = {"Lenje"},
["lei"] = {"Lemio"},
["lej"] = {"Lengola"},
["lek"] = {"Leipon"},
["lel"] = {"Lele (Democratic Republic of Congo)"},
["lem"] = {"Nomaande"},
["len"] = {"Lenca"},
["leo"] = {"Leti (Cameroon)"},
["lep"] = {"Lepcha"},
["leq"] = {"Lembena"},
["ler"] = {"Lenkau"},
["les"] = {"Lese"},
["let"] = {"Lesing-Gelimi", "Amio-Gelimi"},
["leu"] = {"Kara (Papua New Guinea)"},
["lev"] = {"Lamma"},
["lew"] = {"Ledo Kaili"},
["lex"] = {"Luang"},
["ley"] = {"Lemolang"},
["lez"] = {"Lezghian"},
["lfa"] = {"Lefa"},
["lfn"] = {"Lingua Franca Nova"},
["lga"] = {"Lungga"},
["lgb"] = {"Laghu"},
["lgg"] = {"Lugbara"},
["lgh"] = {"Laghuu"},
["lgi"] = {"Lengilu"},
["lgk"] = {"Lingarak", "Neverver"},
["lgl"] = {"Wala"},
["lgm"] = {"Lega-Mwenga"},
["lgn"] = {"T'apo", "Opuuo"},
["lgo"] = {"Lango (South Sudan)"},
["lgq"] = {"Logba"},
["lgr"] = {"Lengo"},
["lgs"] = {"Guinea-Bissau Sign Language", "Língua Gestual Guineense"},
["lgt"] = {"Pahi"},
["lgu"] = {"Longgu"},
["lgz"] = {"Ligenza"},
["lha"] = {"Laha (Viet Nam)"},
["lhh"] = {"Laha (Indonesia)"},
["lhi"] = {"Lahu Shi"},
["lhl"] = {"Lahul Lohar"},
["lhm"] = {"Lhomi"},
["lhn"] = {"Lahanan"},
["lhp"] = {"Lhokpu"},
["lhs"] = {"Mlahsö"},
["lht"] = {"Lo-Toga"},
["lhu"] = {"Lahu"},
["lia"] = {"West-Central Limba"},
["lib"] = {"Likum"},
["lic"] = {"Hlai"},
["lid"] = {"Nyindrou"},
["lie"] = {"Likila"},
["lif"] = {"Limbu"},
["lig"] = {"Ligbi"},
["lih"] = {"Lihir"},
["lij"] = {"Ligurian"},
["lik"] = {"Lika"},
["lil"] = {"Lillooet"},
["lio"] = {"Liki"},
["lip"] = {"Sekpele"},
["liq"] = {"Libido"},
["lir"] = {"Liberian English"},
["lis"] = {"Lisu"},
["liu"] = {"Logorik"},
["liv"] = {"Liv"},
["liw"] = {"Col"},
["lix"] = {"Liabuku"},
["liy"] = {"Banda-Bambari"},
["liz"] = {"Libinza"},
["lja"] = {"Golpa"},
["lje"] = {"Rampi"},
["lji"] = {"Laiyolo"},
["ljl"] = {"Li'o"},
["ljp"] = {"Lampung Api"},
["ljw"] = {"Yirandali"},
["ljx"] = {"Yuru"},
["lka"] = {"Lakalei"},
["lkb"] = {"Kabras", "Lukabaras"},
["lkc"] = {"Kucong"},
["lkd"] = {"Lakondê"},
["lke"] = {"Kenyi"},
["lkh"] = {"Lakha"},
["lki"] = {"Laki"},
["lkj"] = {"Remun"},
["lkl"] = {"Laeko-Libuat"},
["lkm"] = {"Kalaamaya"},
["lkn"] = {"Lakon", "Vure"},
["lko"] = {"Khayo", "Olukhayo"},
["lkr"] = {"Päri"},
["lks"] = {"Kisa", "Olushisa"},
["lkt"] = {"Lakota"},
["lku"] = {"Kungkari"},
["lky"] = {"Lokoya"},
["lla"] = {"Lala-Roba"},
["llb"] = {"Lolo"},
["llc"] = {"Lele (Guinea)"},
["lld"] = {"Ladin"},
["lle"] = {"Lele (Papua New Guinea)"},
["llf"] = {"Hermit"},
["llg"] = {"Lole"},
["llh"] = {"Lamu"},
["lli"] = {"Teke-Laali"},
["llj"] = {"Ladji Ladji"},
["llk"] = {"Lelak"},
["lll"] = {"Lilau"},
["llm"] = {"Lasalimu"},
["lln"] = {"Lele (Chad)"},
["llp"] = {"North Efate"},
["llq"] = {"Lolak"},
["lls"] = {"Lithuanian Sign Language"},
["llu"] = {"Lau"},
["llx"] = {"Lauan"},
["lma"] = {"East Limba"},
["lmb"] = {"Merei"},
["lmc"] = {"Limilngan"},
["lmd"] = {"Lumun"},
["lme"] = {"Pévé"},
["lmf"] = {"South Lembata"},
["lmg"] = {"Lamogai"},
["lmh"] = {"Lambichhong"},
["lmi"] = {"Lombi"},
["lmj"] = {"West Lembata"},
["lmk"] = {"Lamkang"},
["lml"] = {"Hano"},
["lmn"] = {"Lambadi"},
["lmo"] = {"Lombard"},
["lmp"] = {"Limbum"},
["lmq"] = {"Lamatuka"},
["lmr"] = {"Lamalera"},
["lmu"] = {"Lamenu"},
["lmv"] = {"Lomaiviti"},
["lmw"] = {"Lake Miwok"},
["lmx"] = {"Laimbue"},
["lmy"] = {"Lamboya"},
["lna"] = {"Langbashe"},
["lnb"] = {"Mbalanhu"},
["lnd"] = {"Lundayeh", "Lun Bawang"},
["lng"] = {"Langobardic"},
["lnh"] = {"Lanoh"},
["lni"] = {"Daantanai'"},
["lnj"] = {"Leningitij"},
["lnl"] = {"South Central Banda"},
["lnm"] = {"Langam"},
["lnn"] = {"Lorediakarkar"},
["lns"] = {"Lamnso'"},
["lnu"] = {"Longuda"},
["lnw"] = {"Lanima"},
["lnz"] = {"Lonzo"},
["loa"] = {"Loloda"},
["lob"] = {"Lobi"},
["loc"] = {"Inonhan"},
["loe"] = {"Saluan"},
["lof"] = {"Logol"},
["log"] = {"Logo"},
["loh"] = {"Laarim", "Narim"},
["loi"] = {"Loma (Côte d'Ivoire)"},
["loj"] = {"Lou"},
["lok"] = {"Loko"},
["lol"] = {"Mongo"},
["lom"] = {"Loma (Liberia)"},
["lon"] = {"Malawi Lomwe"},
["loo"] = {"Lombo"},
["lop"] = {"Lopa"},
["loq"] = {"Lobala"},
["lor"] = {"Téén"},
["los"] = {"Loniu"},
["lot"] = {"Otuho"},
["lou"] = {"Louisiana Creole"},
["lov"] = {"Lopi"},
["low"] = {"Tampias Lobu"},
["lox"] = {"Loun"},
["loy"] = {"Loke"},
["loz"] = {"Lozi"},
["lpa"] = {"Lelepa"},
["lpe"] = {"Lepki"},
["lpn"] = {"Long Phuri Naga"},
["lpo"] = {"Lipo"},
["lpx"] = {"Lopit"},
["lqr"] = {"Logir"},
["lra"] = {"Rara Bakati'"},
["lrc"] = {"لوڕیی باکووری"},
["lre"] = {"Laurentian"},
["lrg"] = {"Laragia"},
["lri"] = {"Marachi", "Olumarachi"},
["lrk"] = {"Loarki"},
["lrl"] = {"Lari"},
["lrm"] = {"Marama", "Olumarama"},
["lrn"] = {"Lorang"},
["lro"] = {"Laro"},
["lrr"] = {"Southern Yamphu"},
["lrt"] = {"Larantuka Malay"},
["lrv"] = {"Larevat"},
["lrz"] = {"Lemerig"},
["lsa"] = {"Lasgerdi"},
["lsb"] = {"Burundian Sign Language", "Langue des Signes Burundaise"},
["lsc"] = {"Albarradas Sign Language", "Lengua de señas Albarradas"},
["lsd"] = {"Lishana Deni"},
["lse"] = {"Lusengo"},
["lsh"] = {"Lish"},
["lsi"] = {"Lashi"},
["lsl"] = {"Latvian Sign Language"},
["lsm"] = {"Saamia", "Olusamia"},
["lsn"] = {"Tibetan Sign Language"},
["lso"] = {"Laos Sign Language"},
["lsp"] = {"Panamanian Sign Language", "Lengua de Señas Panameñas"},
["lsr"] = {"Aruop"},
["lss"] = {"Lasi"},
["lst"] = {"Trinidad and Tobago Sign Language"},
["lsv"] = {"Sivia Sign Language"},
["lsw"] = {"Seychelles Sign Language", "Lalang Siny Seselwa", "Langue des Signes Seychelloise"},
["lsy"] = {"Mauritian Sign Language"},
["ltc"] = {"Late Middle Chinese"},
["ltg"] = {"Latgalian"},
["lth"] = {"Thur"},
["lti"] = {"Leti (Indonesia)"},
["ltn"] = {"Latundê"},
["lto"] = {"Tsotso", "Olutsotso"},
["lts"] = {"Tachoni", "Lutachoni"},
["ltu"] = {"Latu"},
["lua"] = {"Luba-Lulua"},
["luc"] = {"Aringa"},
["lud"] = {"Ludian"},
["lue"] = {"Luvale"},
["luf"] = {"Laua"},
["luh"] = {"Leizhou Chinese"},
["lui"] = {"Luiseno"},
["luj"] = {"Luna"},
["luk"] = {"Lunanakha"},
["lul"] = {"Olu'bo"},
["lum"] = {"Luimbi"},
["lun"] = {"Lunda"},
["luo"] = {"Luo (Kenya and Tanzania)", "Dholuo"},
["lup"] = {"Lumbu"},
["luq"] = {"Lucumi"},
["lur"] = {"Laura"},
["lus"] = {"Lushai"},
["lut"] = {"Lushootseed"},
["luu"] = {"Lumba-Yakkha"},
["luv"] = {"Luwati"},
["luw"] = {"Luo (Cameroon)"},
["luy"] = {"Luyia", "Oluluyia"},
["luz"] = {"لوڕیی باشووری"},
["lva"] = {"Maku'a"},
["lvi"] = {"Lavi"},
["lvk"] = {"Lavukaleve"},
["lvl"] = {"Lwel"},
["lvs"] = {"Standard Latvian"},
["lvu"] = {"Levuka"},
["lwa"] = {"Lwalu"},
["lwe"] = {"Lewo Eleng"},
["lwg"] = {"Wanga", "Oluwanga"},
["lwh"] = {"White Lachi"},
["lwl"] = {"Eastern Lawa"},
["lwm"] = {"Laomian"},
["lwo"] = {"Luwo"},
["lws"] = {"Malawian Sign Language"},
["lwt"] = {"Lewotobi"},
["lwu"] = {"Lawu"},
["lww"] = {"Lewo"},
["lxm"] = {"Lakurumau"},
["lya"] = {"Layakha"},
["lyg"] = {"Lyngngam"},
["lyn"] = {"Luyana"},
["lzh"] = {"Literary Chinese"},
["lzl"] = {"Litzlitz"},
["lzn"] = {"Leinong Naga"},
["lzz"] = {"Laz"},
["maa"] = {"San Jerónimo Tecóatl Mazatec"},
["mab"] = {"Yutanduchi Mixtec"},
["mad"] = {"Madurese"},
["mae"] = {"Bo-Rukul"},
["maf"] = {"Mafa"},
["mag"] = {"Magahi"},
["mai"] = {"Maithili"},
["maj"] = {"Jalapa De Díaz Mazatec"},
["mak"] = {"Makasar"},
["mam"] = {"Mam"},
["man"] = {"Mandingo", "Manding"},
["map"] = {"Austronesian languages"},
["maq"] = {"Chiquihuitlán Mazatec"},
["mas"] = {"Masai"},
["mat"] = {"San Francisco Matlatzinca"},
["mau"] = {"Huautla Mazatec"},
["mav"] = {"Sateré-Mawé"},
["maw"] = {"Mampruli"},
["max"] = {"North Moluccan Malay"},
["maz"] = {"Central Mazahua"},
["mba"] = {"Higaonon"},
["mbb"] = {"Western Bukidnon Manobo"},
["mbc"] = {"Macushi"},
["mbd"] = {"Dibabawon Manobo"},
["mbe"] = {"Molale"},
["mbf"] = {"Baba Malay"},
["mbh"] = {"Mangseng"},
["mbi"] = {"Ilianen Manobo"},
["mbj"] = {"Nadëb"},
["mbk"] = {"Malol"},
["mbl"] = {"Maxakalí"},
["mbm"] = {"Ombamba"},
["mbn"] = {"Macaguán"},
["mbo"] = {"Mbo (Cameroon)"},
["mbp"] = {"Malayo"},
["mbq"] = {"Maisin"},
["mbr"] = {"Nukak Makú"},
["mbs"] = {"Sarangani Manobo"},
["mbt"] = {"Matigsalug Manobo"},
["mbu"] = {"Mbula-Bwazza"},
["mbv"] = {"Mbulungish"},
["mbw"] = {"Maring"},
["mbx"] = {"Mari (East Sepik Province)"},
["mby"] = {"Memoni"},
["mbz"] = {"Amoltepec Mixtec"},
["mca"] = {"Maca"},
["mcb"] = {"Machiguenga"},
["mcc"] = {"Bitur"},
["mcd"] = {"Sharanahua"},
["mce"] = {"Itundujia Mixtec"},
["mcf"] = {"Matsés"},
["mcg"] = {"Mapoyo"},
["mch"] = {"Maquiritari"},
["mci"] = {"Mese"},
["mcj"] = {"Mvanip"},
["mck"] = {"Mbunda"},
["mcl"] = {"Macaguaje"},
["mcm"] = {"Malaccan Creole Portuguese"},
["mcn"] = {"Masana"},
["mco"] = {"Coatlán Mixe"},
["mcp"] = {"Makaa"},
["mcq"] = {"Ese"},
["mcr"] = {"Menya"},
["mcs"] = {"Mambai"},
["mct"] = {"Mengisa"},
["mcu"] = {"Cameroon Mambila"},
["mcv"] = {"Minanibai"},
["mcw"] = {"Mawa (Chad)"},
["mcx"] = {"Mpiemo"},
["mcy"] = {"South Watut"},
["mcz"] = {"Mawan"},
["mda"] = {"Mada (Nigeria)"},
["mdb"] = {"Morigi"},
["mdc"] = {"Male (Papua New Guinea)"},
["mdd"] = {"Mbum"},
["mde"] = {"Maba (Chad)"},
["mdf"] = {"Moksha"},
["mdg"] = {"Massalat"},
["mdh"] = {"Maguindanaon"},
["mdi"] = {"Mamvu"},
["mdj"] = {"Mangbetu"},
["mdk"] = {"Mangbutu"},
["mdl"] = {"Maltese Sign Language"},
["mdm"] = {"Mayogo"},
["mdn"] = {"Mbati"},
["mdp"] = {"Mbala"},
["mdq"] = {"Mbole"},
["mdr"] = {"Mandar"},
["mds"] = {"Maria (Papua New Guinea)"},
["mdt"] = {"Mbere"},
["mdu"] = {"Mboko"},
["mdv"] = {"Santa Lucía Monteverde Mixtec"},
["mdw"] = {"Mbosi"},
["mdx"] = {"Dizin"},
["mdy"] = {"Male (Ethiopia)"},
["mdz"] = {"Suruí Do Pará"},
["mea"] = {"Menka"},
["meb"] = {"Ikobi"},
["mec"] = {"Marra"},
["med"] = {"Melpa"},
["mee"] = {"Mengen"},
["mef"] = {"Megam"},
["meh"] = {"Southwestern Tlaxiaco Mixtec"},
["mei"] = {"Midob"},
["mej"] = {"Meyah"},
["mek"] = {"Mekeo"},
["mel"] = {"Central Melanau"},
["mem"] = {"Mangala"},
["men"] = {"Mende (Sierra Leone)"},
["meo"] = {"Kedah Malay"},
["mep"] = {"Miriwoong"},
["meq"] = {"Merey"},
["mer"] = {"Meru"},
["mes"] = {"Masmaje"},
["met"] = {"Mato"},
["meu"] = {"Motu"},
["mev"] = {"Mano"},
["mew"] = {"Maaka"},
["mey"] = {"Hassaniyya"},
["mez"] = {"Menominee"},
["mfa"] = {"Pattani Malay"},
["mfb"] = {"Bangka"},
["mfc"] = {"Mba"},
["mfd"] = {"Mendankwe-Nkwen"},
["mfe"] = {"Morisyen"},
["mff"] = {"Naki"},
["mfg"] = {"Mogofin"},
["mfh"] = {"Matal"},
["mfi"] = {"Wandala"},
["mfj"] = {"Mefele"},
["mfk"] = {"North Mofu"},
["mfl"] = {"Putai"},
["mfm"] = {"Marghi South"},
["mfn"] = {"Cross River Mbembe"},
["mfo"] = {"Mbe"},
["mfp"] = {"Makassar Malay"},
["mfq"] = {"Moba"},
["mfr"] = {"Marrithiyel"},
["mfs"] = {"Mexican Sign Language"},
["mft"] = {"Mokerang"},
["mfu"] = {"Mbwela"},
["mfv"] = {"Mandjak"},
["mfw"] = {"Mulaha"},
["mfx"] = {"Melo"},
["mfy"] = {"Mayo"},
["mfz"] = {"Mabaan"},
["mga"] = {"Middle Irish (900-1200)"},
["mgb"] = {"Mararit"},
["mgc"] = {"Morokodo"},
["mgd"] = {"Moru"},
["mge"] = {"Mango"},
["mgf"] = {"Maklew"},
["mgg"] = {"Mpumpong"},
["mgh"] = {"Makhuwa-Meetto"},
["mgi"] = {"Lijili"},
["mgj"] = {"Abureni"},
["mgk"] = {"Mawes"},
["mgl"] = {"Maleu-Kilenge"},
["mgm"] = {"Mambae"},
["mgn"] = {"Mbangi"},
["mgo"] = {"Meta'"},
["mgp"] = {"Eastern Magar"},
["mgq"] = {"Malila"},
["mgr"] = {"Mambwe-Lungu"},
["mgs"] = {"Manda (Tanzania)"},
["mgt"] = {"Mongol"},
["mgu"] = {"Mailu"},
["mgv"] = {"Matengo"},
["mgw"] = {"Matumbi"},
["mgy"] = {"Mbunga"},
["mgz"] = {"Mbugwe"},
["mha"] = {"Manda (India)"},
["mhb"] = {"Mahongwe"},
["mhc"] = {"Mocho"},
["mhd"] = {"Mbugu"},
["mhe"] = {"Besisi", "Mah Meri"},
["mhf"] = {"Mamaa"},
["mhg"] = {"Margu"},
["mhi"] = {"Ma'di"},
["mhj"] = {"Mogholi"},
["mhk"] = {"Mungaka"},
["mhl"] = {"Mauwake"},
["mhm"] = {"Makhuwa-Moniga"},
["mhn"] = {"Mòcheno"},
["mho"] = {"Mashi (Zambia)"},
["mhp"] = {"Balinese Malay"},
["mhq"] = {"Mandan"},
["mhr"] = {"Eastern Mari"},
["mhs"] = {"Buru (Indonesia)"},
["mht"] = {"Mandahuaca"},
["mhu"] = {"Digaro-Mishmi", "Darang Deng"},
["mhw"] = {"Mbukushu"},
["mhx"] = {"Maru", "Lhaovo"},
["mhy"] = {"Ma'anyan"},
["mhz"] = {"Mor (Mor Islands)"},
["mia"] = {"Miami"},
["mib"] = {"Atatláhuca Mixtec"},
["mic"] = {"Mi'kmaq", "Micmac"},
["mid"] = {"Mandaic"},
["mie"] = {"Ocotepec Mixtec"},
["mif"] = {"Mofu-Gudur"},
["mig"] = {"San Miguel El Grande Mixtec"},
["mih"] = {"Chayuco Mixtec"},
["mii"] = {"Chigmecatitlán Mixtec"},
["mij"] = {"Abar", "Mungbam"},
["mik"] = {"Mikasuki"},
["mil"] = {"Peñoles Mixtec"},
["mim"] = {"Alacatlatzala Mixtec"},
["min"] = {"Minangkabau"},
["mio"] = {"Pinotepa Nacional Mixtec"},
["mip"] = {"Apasco-Apoala Mixtec"},
["miq"] = {"Mískito"},
["mir"] = {"Isthmus Mixe"},
["mis"] = {"Uncoded languages"},
["mit"] = {"Southern Puebla Mixtec"},
["miu"] = {"Cacaloxtepec Mixtec"},
["miw"] = {"Akoye"},
["mix"] = {"Mixtepec Mixtec"},
["miy"] = {"Ayutla Mixtec"},
["miz"] = {"Coatzospan Mixtec"},
["mjb"] = {"Makalero"},
["mjc"] = {"San Juan Colorado Mixtec"},
["mjd"] = {"Northwest Maidu"},
["mje"] = {"Muskum"},
["mjg"] = {"Tu"},
["mjh"] = {"Mwera (Nyasa)"},
["mji"] = {"Kim Mun"},
["mjj"] = {"Mawak"},
["mjk"] = {"Matukar"},
["mjl"] = {"Mandeali"},
["mjm"] = {"Medebur"},
["mjn"] = {"Ma (Papua New Guinea)"},
["mjo"] = {"Malankuravan"},
["mjp"] = {"Malapandaram"},
["mjq"] = {"Malaryan"},
["mjr"] = {"Malavedan"},
["mjs"] = {"Miship"},
["mjt"] = {"Sauria Paharia"},
["mju"] = {"Manna-Dora"},
["mjv"] = {"Mannan"},
["mjw"] = {"Karbi"},
["mjx"] = {"Mahali"},
["mjy"] = {"Mahican"},
["mjz"] = {"Majhi"},
["mka"] = {"Mbre"},
["mkb"] = {"Mal Paharia"},
["mkc"] = {"Siliput"},
["mke"] = {"Mawchi"},
["mkf"] = {"Miya"},
["mkg"] = {"Mak (China)"},
["mkh"] = {"Mon-Khmer languages"},
["mki"] = {"Dhatki"},
["mkj"] = {"Mokilese"},
["mkk"] = {"Byep"},
["mkl"] = {"Mokole"},
["mkm"] = {"Moklen"},
["mkn"] = {"Kupang Malay"},
["mko"] = {"Mingang Doso"},
["mkp"] = {"Moikodi"},
["mkq"] = {"Bay Miwok"},
["mkr"] = {"Malas"},
["mks"] = {"Silacayoapan Mixtec"},
["mkt"] = {"Vamale"},
["mku"] = {"Konyanka Maninka"},
["mkv"] = {"Mafea"},
["mkw"] = {"Kituba (Congo)"},
["mkx"] = {"Kinamiging Manobo"},
["mky"] = {"East Makian"},
["mkz"] = {"Makasae"},
["mla"] = {"Malo"},
["mlb"] = {"Mbule"},
["mlc"] = {"Cao Lan"},
["mle"] = {"Manambu"},
["mlf"] = {"Mal"},
["mlh"] = {"Mape"},
["mli"] = {"Malimpung"},
["mlj"] = {"Miltu"},
["mlk"] = {"Ilwana", "Kiwilwana"},
["mll"] = {"Malua Bay"},
["mlm"] = {"Mulam"},
["mln"] = {"Malango"},
["mlo"] = {"Mlomp"},
["mlp"] = {"Bargam"},
["mlq"] = {"Western Maninkakan"},
["mlr"] = {"Vame"},
["mls"] = {"Masalit"},
["mlu"] = {"To'abaita"},
["mlv"] = {"Motlav", "Mwotlap"},
["mlw"] = {"Moloko"},
["mlx"] = {"Malfaxal", "Naha'ai"},
["mlz"] = {"Malaynon"},
["mma"] = {"Mama"},
["mmb"] = {"Momina"},
["mmc"] = {"Michoacán Mazahua"},
["mmd"] = {"Maonan"},
["mme"] = {"Mae"},
["mmf"] = {"Mundat"},
["mmg"] = {"North Ambrym"},
["mmh"] = {"Mehináku"},
["mmi"] = {"Hember Avu", "Amben", "Musar"},
["mmj"] = {"Majhwar"},
["mmk"] = {"Mukha-Dora"},
["mml"] = {"Man Met"},
["mmm"] = {"Maii"},
["mmn"] = {"Mamanwa"},
["mmo"] = {"Mangga Buang"},
["mmp"] = {"Siawi"},
["mmq"] = {"Musak"},
["mmr"] = {"Western Xiangxi Miao"},
["mmt"] = {"Malalamai"},
["mmu"] = {"Mmaala"},
["mmv"] = {"Miriti"},
["mmw"] = {"Emae"},
["mmx"] = {"Madak"},
["mmy"] = {"Migaama"},
["mmz"] = {"Mabaale"},
["mna"] = {"Mbula"},
["mnb"] = {"Muna"},
["mnc"] = {"Manchu"},
["mnd"] = {"Mondé"},
["mne"] = {"Naba"},
["mnf"] = {"Mundani"},
["mng"] = {"Eastern Mnong"},
["mnh"] = {"Mono (Democratic Republic of Congo)"},
["mni"] = {"Manipuri"},
["mnj"] = {"Munji"},
["mnk"] = {"Mandinka"},
["mnl"] = {"Tiale"},
["mnm"] = {"Mapena"},
["mnn"] = {"Southern Mnong"},
["mno"] = {"Manobo languages"},
["mnp"] = {"Min Bei Chinese"},
["mnq"] = {"Minriq"},
["mnr"] = {"Mono (USA)"},
["mns"] = {"Mansi"},
["mnu"] = {"Mer"},
["mnv"] = {"Rennell-Bellona"},
["mnw"] = {"Mon"},
["mnx"] = {"Manikion"},
["mny"] = {"Manyawa"},
["mnz"] = {"Moni"},
["moa"] = {"Mwan"},
["moc"] = {"Mocoví"},
["mod"] = {"Mobilian"},
["moe"] = {"Innu", "Montagnais"},
["mog"] = {"Mongondow"},
["moh"] = {"Mohawk"},
["moi"] = {"Mboi"},
["moj"] = {"Monzombo"},
["mok"] = {"Morori"},
["mom"] = {"Mangue"},
["moo"] = {"Monom"},
["mop"] = {"Mopán Maya"},
["moq"] = {"Mor (Bomberai Peninsula)"},
["mor"] = {"Moro"},
["mos"] = {"Mossi"},
["mot"] = {"Barí"},
["mou"] = {"Mogum"},
["mov"] = {"Mohave"},
["mow"] = {"Moi (Congo)"},
["mox"] = {"Molima"},
["moy"] = {"Shekkacho"},
["moz"] = {"Mukulu", "Gergiko"},
["mpa"] = {"Mpoto"},
["mpb"] = {"Malak Malak", "Mullukmulluk"},
["mpc"] = {"Mangarrayi"},
["mpd"] = {"Machinere"},
["mpe"] = {"Majang"},
["mpg"] = {"Marba"},
["mph"] = {"Maung"},
["mpi"] = {"Mpade"},
["mpj"] = {"Martu Wangka", "Wangkajunga"},
["mpk"] = {"Mbara (Chad)"},
["mpl"] = {"Middle Watut"},
["mpm"] = {"Yosondúa Mixtec"},
["mpn"] = {"Mindiri"},
["mpo"] = {"Miu"},
["mpp"] = {"Migabac"},
["mpq"] = {"Matís"},
["mpr"] = {"Vangunu"},
["mps"] = {"Dadibi"},
["mpt"] = {"Mian"},
["mpu"] = {"Makuráp"},
["mpv"] = {"Mungkip"},
["mpw"] = {"Mapidian"},
["mpx"] = {"Misima-Panaeati"},
["mpy"] = {"Mapia"},
["mpz"] = {"Mpi"},
["mqa"] = {"Maba (Indonesia)"},
["mqb"] = {"Mbuko"},
["mqc"] = {"Mangole"},
["mqe"] = {"Matepi"},
["mqf"] = {"Momuna"},
["mqg"] = {"Kota Bangun Kutai Malay"},
["mqh"] = {"Tlazoyaltepec Mixtec"},
["mqi"] = {"Mariri"},
["mqj"] = {"Mamasa"},
["mqk"] = {"Rajah Kabunsuwan Manobo"},
["mql"] = {"Mbelime"},
["mqm"] = {"South Marquesan"},
["mqn"] = {"Moronene"},
["mqo"] = {"Modole"},
["mqp"] = {"Manipa"},
["mqq"] = {"Minokok"},
["mqr"] = {"Mander"},
["mqs"] = {"West Makian"},
["mqt"] = {"Mok"},
["mqu"] = {"Mandari"},
["mqv"] = {"Mosimo"},
["mqw"] = {"Murupi"},
["mqx"] = {"Mamuju"},
["mqy"] = {"Manggarai"},
["mqz"] = {"Pano"},
["mra"] = {"Mlabri"},
["mrb"] = {"Marino"},
["mrc"] = {"Maricopa"},
["mrd"] = {"Western Magar"},
["mre"] = {"Martha's Vineyard Sign Language"},
["mrf"] = {"Elseng"},
["mrg"] = {"Mising"},
["mrh"] = {"Mara Chin"},
["mrj"] = {"Western Mari"},
["mrk"] = {"Hmwaveke"},
["mrl"] = {"Mortlockese"},
["mrm"] = {"Merlav", "Mwerlap"},
["mrn"] = {"Cheke Holo"},
["mro"] = {"Mru"},
["mrp"] = {"Morouas"},
["mrq"] = {"North Marquesan"},
["mrr"] = {"Maria (India)"},
["mrs"] = {"Maragus"},
["mrt"] = {"Marghi Central"},
["mru"] = {"Mono (Cameroon)"},
["mrv"] = {"Mangareva"},
["mrw"] = {"Maranao"},
["mrx"] = {"Maremgi", "Dineor"},
["mry"] = {"Mandaya"},
["mrz"] = {"Marind"},
["msb"] = {"Masbatenyo"},
["msc"] = {"Sankaran Maninka"},
["msd"] = {"Yucatec Maya Sign Language"},
["mse"] = {"Musey"},
["msf"] = {"Mekwei"},
["msg"] = {"Moraid"},
["msh"] = {"Masikoro Malagasy"},
["msi"] = {"Sabah Malay"},
["msj"] = {"Ma (Democratic Republic of Congo)"},
["msk"] = {"Mansaka"},
["msl"] = {"Molof", "Poule"},
["msm"] = {"Agusan Manobo"},
["msn"] = {"Vurës"},
["mso"] = {"Mombum"},
["msp"] = {"Maritsauá"},
["msq"] = {"Caac"},
["msr"] = {"Mongolian Sign Language"},
["mss"] = {"West Masela"},
["msu"] = {"Musom"},
["msv"] = {"Maslam"},
["msw"] = {"Mansoanka"},
["msx"] = {"Moresada"},
["msy"] = {"Aruamu"},
["msz"] = {"Momare"},
["mta"] = {"Cotabato Manobo"},
["mtb"] = {"Anyin Morofo"},
["mtc"] = {"Munit"},
["mtd"] = {"Mualang"},
["mte"] = {"Mono (Solomon Islands)"},
["mtf"] = {"Murik (Papua New Guinea)"},
["mtg"] = {"Una"},
["mth"] = {"Munggui"},
["mti"] = {"Maiwa (Papua New Guinea)"},
["mtj"] = {"Moskona"},
["mtk"] = {"Mbe'"},
["mtl"] = {"Montol"},
["mtm"] = {"Mator"},
["mtn"] = {"Matagalpa"},
["mto"] = {"Totontepec Mixe"},
["mtp"] = {"Wichí Lhamtés Nocten"},
["mtq"] = {"Muong"},
["mtr"] = {"Mewari"},
["mts"] = {"Yora"},
["mtt"] = {"Mota"},
["mtu"] = {"Tututepec Mixtec"},
["mtv"] = {"Asaro'o"},
["mtw"] = {"Southern Binukidnon"},
["mtx"] = {"Tidaá Mixtec"},
["mty"] = {"Nabi"},
["mua"] = {"Mundang"},
["mub"] = {"Mubi"},
["muc"] = {"Ajumbu"},
["mud"] = {"Mednyj Aleut"},
["mue"] = {"Media Lengua"},
["mug"] = {"Musgu"},
["muh"] = {"Mündü"},
["mui"] = {"Musi"},
["muj"] = {"Mabire"},
["muk"] = {"Mugom"},
["mul"] = {"Multiple languages"},
["mum"] = {"Maiwala"},
["mun"] = {"Munda languages"},
["muo"] = {"Nyong"},
["mup"] = {"Malvi"},
["muq"] = {"Eastern Xiangxi Miao"},
["mur"] = {"Murle"},
["mus"] = {"Creek"},
["mut"] = {"Western Muria"},
["muu"] = {"Yaaku"},
["muv"] = {"Muthuvan"},
["mux"] = {"Bo-Ung"},
["muy"] = {"Muyang"},
["muz"] = {"Mursi"},
["mva"] = {"Manam"},
["mvb"] = {"Mattole"},
["mvd"] = {"Mamboru"},
["mve"] = {"Marwari (Pakistan)"},
["mvf"] = {"Peripheral Mongolian"},
["mvg"] = {"Yucuañe Mixtec"},
["mvh"] = {"Mulgi"},
["mvi"] = {"Miyako"},
["mvk"] = {"Mekmek"},
["mvl"] = {"Mbara (Australia)"},
["mvn"] = {"Minaveha"},
["mvo"] = {"Marovo"},
["mvp"] = {"Duri"},
["mvq"] = {"Moere"},
["mvr"] = {"Marau"},
["mvs"] = {"Massep"},
["mvt"] = {"Mpotovoro"},
["mvu"] = {"Marfa"},
["mvv"] = {"Tagal Murut"},
["mvw"] = {"Machinga"},
["mvx"] = {"Meoswar"},
["mvy"] = {"Indus Kohistani"},
["mvz"] = {"Mesqan"},
["mwa"] = {"Mwatebu"},
["mwb"] = {"Juwal"},
["mwc"] = {"Are"},
["mwe"] = {"Mwera (Chimwera)"},
["mwf"] = {"Murrinh-Patha"},
["mwg"] = {"Aiklep"},
["mwh"] = {"Mouk-Aria"},
["mwi"] = {"Labo", "Ninde"},
["mwk"] = {"Kita Maninkakan"},
["mwl"] = {"Mirandese"},
["mwm"] = {"Sar"},
["mwn"] = {"Nyamwanga"},
["mwo"] = {"Central Maewo"},
["mwp"] = {"Kala Lagaw Ya"},
["mwq"] = {"Mün Chin"},
["mwr"] = {"Marwari"},
["mws"] = {"Mwimbi-Muthambi"},
["mwt"] = {"Moken"},
["mwu"] = {"Mittu"},
["mwv"] = {"Mentawai"},
["mww"] = {"Hmong Daw"},
["mwz"] = {"Moingi"},
["mxa"] = {"Northwest Oaxaca Mixtec"},
["mxb"] = {"Tezoatlán Mixtec"},
["mxc"] = {"Manyika"},
["mxd"] = {"Modang"},
["mxe"] = {"Mele-Fila"},
["mxf"] = {"Malgbe"},
["mxg"] = {"Mbangala"},
["mxh"] = {"Mvuba"},
["mxi"] = {"Mozarabic"},
["mxj"] = {"Miju-Mishmi", "Geman Deng"},
["mxk"] = {"Monumbo"},
["mxl"] = {"Maxi Gbe"},
["mxm"] = {"Meramera"},
["mxn"] = {"Moi (Indonesia)"},
["mxo"] = {"Mbowe"},
["mxp"] = {"Tlahuitoltepec Mixe"},
["mxq"] = {"Juquila Mixe"},
["mxr"] = {"Murik (Malaysia)"},
["mxs"] = {"Huitepec Mixtec"},
["mxt"] = {"Jamiltepec Mixtec"},
["mxu"] = {"Mada (Cameroon)"},
["mxv"] = {"Metlatónoc Mixtec"},
["mxw"] = {"Namo"},
["mxx"] = {"Mahou", "Mawukakan"},
["mxy"] = {"Southeastern Nochixtlán Mixtec"},
["mxz"] = {"Central Masela"},
["myb"] = {"Mbay"},
["myc"] = {"Mayeka"},
["mye"] = {"Myene"},
["myf"] = {"Bambassi"},
["myg"] = {"Manta"},
["myh"] = {"Makah"},
["myj"] = {"Mangayat"},
["myk"] = {"Mamara Senoufo"},
["myl"] = {"Moma"},
["mym"] = {"Me'en"},
["myn"] = {"Mayan languages"},
["myo"] = {"Anfillo"},
["myp"] = {"Pirahã"},
["myr"] = {"Muniche"},
["mys"] = {"Mesmes"},
["myu"] = {"Mundurukú"},
["myv"] = {"Erzya"},
["myw"] = {"Muyuw"},
["myx"] = {"Masaaba"},
["myy"] = {"Macuna"},
["myz"] = {"Classical Mandaic"},
["mza"] = {"Santa María Zacatepec Mixtec"},
["mzb"] = {"Tumzabt"},
["mzc"] = {"Madagascar Sign Language"},
["mzd"] = {"Malimba"},
["mze"] = {"Morawa"},
["mzg"] = {"Monastic Sign Language"},
["mzh"] = {"Wichí Lhamtés Güisnay"},
["mzi"] = {"Ixcatlán Mazatec"},
["mzj"] = {"Manya"},
["mzk"] = {"Nigeria Mambila"},
["mzl"] = {"Mazatlán Mixe"},
["mzm"] = {"Mumuye"},
["mzn"] = {"تەبەری", "مازەندەرانی"},
["mzo"] = {"Matipuhy"},
["mzp"] = {"Movima"},
["mzq"] = {"Mori Atas"},
["mzr"] = {"Marúbo"},
["mzs"] = {"Macanese"},
["mzt"] = {"Mintil"},
["mzu"] = {"Inapang"},
["mzv"] = {"Manza"},
["mzw"] = {"Deg"},
["mzx"] = {"Mawayana"},
["mzy"] = {"Mozambican Sign Language"},
["mzz"] = {"Maiadomu"},
["naa"] = {"Namla"},
["nab"] = {"Southern Nambikuára"},
["nac"] = {"Narak"},
["nae"] = {"Naka'ela"},
["naf"] = {"Nabak"},
["nag"] = {"Naga Pidgin"},
["nah"] = {"Nahuatl languages"},
["nai"] = {"North American Indian languages"},
["naj"] = {"Nalu"},
["nak"] = {"Nakanai"},
["nal"] = {"Nalik"},
["nam"] = {"Ngan'gityemerri"},
["nan"] = {"Min Nan Chinese"},
["nao"] = {"Naaba"},
["nap"] = {"Neapolitan"},
["naq"] = {"Khoekhoe", "Nama (Namibia)"},
["nar"] = {"Iguta"},
["nas"] = {"Naasioi"},
["nat"] = {"Ca̱hungwa̱rya̱", "Hungworo"},
["naw"] = {"Nawuri"},
["nax"] = {"Nakwi"},
["nay"] = {"Ngarrindjeri"},
["naz"] = {"Coatepec Nahuatl"},
["nba"] = {"Nyemba"},
["nbb"] = {"Ndoe"},
["nbc"] = {"Chang Naga"},
["nbd"] = {"Ngbinda"},
["nbe"] = {"Konyak Naga"},
["nbg"] = {"Nagarchal"},
["nbh"] = {"Ngamo"},
["nbi"] = {"Mao Naga"},
["nbj"] = {"Ngarinyman"},
["nbk"] = {"Nake"},
["nbm"] = {"Ngbaka Ma'bo"},
["nbn"] = {"Kuri"},
["nbo"] = {"Nkukoli"},
["nbp"] = {"Nnam"},
["nbq"] = {"Nggem"},
["nbr"] = {"Numana"},
["nbs"] = {"Namibian Sign Language"},
["nbt"] = {"Na"},
["nbu"] = {"Rongmei Naga"},
["nbv"] = {"Ngamambo"},
["nbw"] = {"Southern Ngbandi"},
["nby"] = {"Ningera"},
["nca"] = {"Iyo"},
["ncb"] = {"Central Nicobarese"},
["ncc"] = {"Ponam"},
["ncd"] = {"Nachering"},
["nce"] = {"Yale"},
["ncf"] = {"Notsi"},
["ncg"] = {"Nisga'a"},
["nch"] = {"Central Huasteca Nahuatl"},
["nci"] = {"Classical Nahuatl"},
["ncj"] = {"Northern Puebla Nahuatl"},
["nck"] = {"Na-kara"},
["ncl"] = {"Michoacán Nahuatl"},
["ncm"] = {"Nambo"},
["ncn"] = {"Nauna"},
["nco"] = {"Sibe"},
["ncq"] = {"Northern Katang"},
["ncr"] = {"Ncane"},
["ncs"] = {"Nicaraguan Sign Language"},
["nct"] = {"Chothe Naga"},
["ncu"] = {"Chumburung"},
["ncx"] = {"Central Puebla Nahuatl"},
["ncz"] = {"Natchez"},
["nda"] = {"Ndasa"},
["ndb"] = {"Kenswei Nsei"},
["ndc"] = {"Ndau"},
["ndd"] = {"Nde-Nsele-Nta"},
["ndf"] = {"Nadruvian"},
["ndg"] = {"Ndengereko"},
["ndh"] = {"Ndali"},
["ndi"] = {"Samba Leko"},
["ndj"] = {"Ndamba"},
["ndk"] = {"Ndaka"},
["ndl"] = {"Ndolo"},
["ndm"] = {"Ndam"},
["ndn"] = {"Ngundi"},
["ndp"] = {"Ndo"},
["ndq"] = {"Ndombe"},
["ndr"] = {"Ndoola"},
["nds"] = {"Low German", "Low Saxon"},
["ndt"] = {"Ndunga"},
["ndu"] = {"Dugun"},
["ndv"] = {"Ndut"},
["ndw"] = {"Ndobo"},
["ndx"] = {"Nduga"},
["ndy"] = {"Lutos"},
["ndz"] = {"Ndogo"},
["nea"] = {"Eastern Ngad'a"},
["neb"] = {"Toura (Côte d'Ivoire)"},
["nec"] = {"Nedebang"},
["ned"] = {"Nde-Gbite"},
["nee"] = {"Nêlêmwa-Nixumwak"},
["nef"] = {"Nefamese"},
["neg"] = {"Negidal"},
["neh"] = {"Nyenkha"},
["nei"] = {"Neo-Hittite"},
["nej"] = {"Neko"},
["nek"] = {"Neku"},
["nem"] = {"Nemi"},
["nen"] = {"Nengone"},
["neo"] = {"Ná-Meo"},
["neq"] = {"North Central Mixe"},
["ner"] = {"Yahadian"},
["nes"] = {"Bhoti Kinnauri"},
["net"] = {"Nete"},
["neu"] = {"Neo"},
["nev"] = {"Nyaheun"},
["new"] = {"Nepal Bhasa", "Newar", "Newari"},
["nex"] = {"Neme"},
["ney"] = {"Neyo"},
["nez"] = {"Nez Perce"},
["nfa"] = {"Dhao"},
["nfd"] = {"Ahwai"},
["nfl"] = {"Ayiwo", "Äiwoo"},
["nfr"] = {"Nafaanra"},
["nfu"] = {"Mfumte"},
["nga"] = {"Ngbaka"},
["ngb"] = {"Northern Ngbandi"},
["ngc"] = {"Ngombe (Democratic Republic of Congo)"},
["ngd"] = {"Ngando (Central African Republic)"},
["nge"] = {"Ngemba"},
["ngf"] = {"Trans-New Guinea languages"},
["ngg"] = {"Ngbaka Manza"},
["ngh"] = {"Nǁng"},
["ngi"] = {"Ngizim"},
["ngj"] = {"Ngie"},
["ngk"] = {"Dalabon"},
["ngl"] = {"Lomwe"},
["ngm"] = {"Ngatik Men's Creole"},
["ngn"] = {"Ngwo"},
["ngp"] = {"Ngulu"},
["ngq"] = {"Ngurimi", "Ngoreme"},
["ngr"] = {"Engdewu"},
["ngs"] = {"Gvoko"},
["ngt"] = {"Kriang", "Ngeq"},
["ngu"] = {"Guerrero Nahuatl"},
["ngv"] = {"Nagumi"},
["ngw"] = {"Ngwaba"},
["ngx"] = {"Nggwahyi"},
["ngy"] = {"Tibea"},
["ngz"] = {"Ngungwel"},
["nha"] = {"Nhanda"},
["nhb"] = {"Beng"},
["nhc"] = {"Tabasco Nahuatl"},
["nhd"] = {"Chiripá", "Ava Guaraní"},
["nhe"] = {"Eastern Huasteca Nahuatl"},
["nhf"] = {"Nhuwala"},
["nhg"] = {"Tetelcingo Nahuatl"},
["nhh"] = {"Nahari"},
["nhi"] = {"Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl"},
["nhk"] = {"Isthmus-Cosoleacaque Nahuatl"},
["nhm"] = {"Morelos Nahuatl"},
["nhn"] = {"Central Nahuatl"},
["nho"] = {"Takuu"},
["nhp"] = {"Isthmus-Pajapan Nahuatl"},
["nhq"] = {"Huaxcaleca Nahuatl"},
["nhr"] = {"Naro"},
["nht"] = {"Ometepec Nahuatl"},
["nhu"] = {"Noone"},
["nhv"] = {"Temascaltepec Nahuatl"},
["nhw"] = {"Western Huasteca Nahuatl"},
["nhx"] = {"Isthmus-Mecayapan Nahuatl"},
["nhy"] = {"Northern Oaxaca Nahuatl"},
["nhz"] = {"Santa María La Alta Nahuatl"},
["nia"] = {"Nias"},
["nib"] = {"Nakame"},
["nic"] = {"Niger-Kordofanian languages"},
["nid"] = {"Ngandi"},
["nie"] = {"Niellim"},
["nif"] = {"Nek"},
["nig"] = {"Ngalakgan"},
["nih"] = {"Nyiha (Tanzania)"},
["nii"] = {"Nii"},
["nij"] = {"Ngaju"},
["nik"] = {"Southern Nicobarese"},
["nil"] = {"Nila"},
["nim"] = {"Nilamba"},
["nin"] = {"Ninzo"},
["nio"] = {"Nganasan"},
["niq"] = {"Nandi"},
["nir"] = {"Nimboran"},
["nis"] = {"Nimi"},
["nit"] = {"Southeastern Kolami"},
["niu"] = {"Niuean"},
["niv"] = {"Gilyak"},
["niw"] = {"Nimo"},
["nix"] = {"Hema"},
["niy"] = {"Ngiti"},
["niz"] = {"Ningil"},
["nja"] = {"Nzanyi"},
["njb"] = {"Nocte Naga"},
["njd"] = {"Ndonde Hamba"},
["njh"] = {"Lotha Naga"},
["nji"] = {"Gudanji"},
["njj"] = {"Njen"},
["njl"] = {"Njalgulgule"},
["njm"] = {"Angami Naga"},
["njn"] = {"Liangmai Naga"},
["njo"] = {"Ao Naga"},
["njr"] = {"Njerep"},
["njs"] = {"Nisa"},
["njt"] = {"Ndyuka-Trio Pidgin"},
["nju"] = {"Ngadjunmaya"},
["njx"] = {"Kunyi"},
["njy"] = {"Njyem"},
["njz"] = {"Nyishi"},
["nka"] = {"Nkoya"},
["nkb"] = {"Khoibu Naga"},
["nkc"] = {"Nkongho"},
["nkd"] = {"Koireng"},
["nke"] = {"Duke"},
["nkf"] = {"Inpui Naga"},
["nkg"] = {"Nekgini"},
["nkh"] = {"Khezha Naga"},
["nki"] = {"Thangal Naga"},
["nkj"] = {"Nakai"},
["nkk"] = {"Nokuku"},
["nkm"] = {"Namat"},
["nkn"] = {"Nkangala"},
["nko"] = {"Nkonya"},
["nkp"] = {"Niuatoputapu"},
["nkq"] = {"Nkami"},
["nkr"] = {"Nukuoro"},
["nks"] = {"North Asmat"},
["nkt"] = {"Nyika (Tanzania)"},
["nku"] = {"Bouna Kulango"},
["nkv"] = {"Nyika (Malawi and Zambia)"},
["nkw"] = {"Nkutu"},
["nkx"] = {"Nkoroo"},
["nkz"] = {"Nkari"},
["nla"] = {"Ngombale"},
["nlc"] = {"Nalca"},
["nle"] = {"East Nyala"},
["nlg"] = {"Gela"},
["nli"] = {"Grangali"},
["nlj"] = {"Nyali"},
["nlk"] = {"Ninia Yali"},
["nll"] = {"Nihali"},
["nlm"] = {"Mankiyali"},
["nlo"] = {"Ngul"},
["nlq"] = {"Lao Naga"},
["nlu"] = {"Nchumbulu"},
["nlv"] = {"Orizaba Nahuatl"},
["nlw"] = {"Walangama"},
["nlx"] = {"Nahali"},
["nly"] = {"Nyamal"},
["nlz"] = {"Nalögo"},
["nma"] = {"Maram Naga"},
["nmb"] = {"Big Nambas", "V'ënen Taut"},
["nmc"] = {"Ngam"},
["nmd"] = {"Ndumu"},
["nme"] = {"Mzieme Naga"},
["nmf"] = {"Tangkhul Naga (India)"},
["nmg"] = {"Kwasio"},
["nmh"] = {"Monsang Naga"},
["nmi"] = {"Nyam"},
["nmj"] = {"Ngombe (Central African Republic)"},
["nmk"] = {"Namakura"},
["nml"] = {"Ndemli"},
["nmm"] = {"Manangba"},
["nmn"] = {"ǃXóõ"},
["nmo"] = {"Moyon Naga"},
["nmp"] = {"Nimanbur"},
["nmq"] = {"Nambya"},
["nmr"] = {"Nimbari"},
["nms"] = {"Letemboi"},
["nmt"] = {"Namonuito"},
["nmu"] = {"Northeast Maidu"},
["nmv"] = {"Ngamini"},
["nmw"] = {"Nimoa", "Rifao"},
["nmx"] = {"Nama (Papua New Guinea)"},
["nmy"] = {"Namuyi"},
["nmz"] = {"Nawdm"},
["nna"] = {"Nyangumarta"},
["nnb"] = {"Nande"},
["nnc"] = {"Nancere"},
["nnd"] = {"West Ambae"},
["nne"] = {"Ngandyera"},
["nnf"] = {"Ngaing"},
["nng"] = {"Maring Naga"},
["nnh"] = {"Ngiemboon"},
["nni"] = {"North Nuaulu"},
["nnj"] = {"Nyangatom"},
["nnk"] = {"Nankina"},
["nnl"] = {"Northern Rengma Naga"},
["nnm"] = {"Namia"},
["nnn"] = {"Ngete"},
["nnp"] = {"Wancho Naga"},
["nnq"] = {"Ngindo"},
["nnr"] = {"Narungga"},
["nnt"] = {"Nanticoke"},
["nnu"] = {"Dwang"},
["nnv"] = {"Nugunu (Australia)"},
["nnw"] = {"Southern Nuni"},
["nny"] = {"Nyangga"},
["nnz"] = {"Nda'nda'"},
["noa"] = {"Woun Meu"},
["noc"] = {"Nuk"},
["nod"] = {"Northern Thai"},
["noe"] = {"Nimadi"},
["nof"] = {"Nomane"},
["nog"] = {"Nogai"},
["noh"] = {"Nomu"},
["noi"] = {"Noiri"},
["noj"] = {"Nonuya"},
["nok"] = {"Nooksack"},
["nol"] = {"Nomlaki"},
["non"] = {"Old Norse"},
["nop"] = {"Numanggang"},
["noq"] = {"Ngongo"},
["nos"] = {"Eastern Nisu"},
["not"] = {"Nomatsiguenga"},
["nou"] = {"Ewage-Notu"},
["nov"] = {"Novial"},
["now"] = {"Nyambo"},
["noy"] = {"Noy"},
["noz"] = {"Nayi"},
["npa"] = {"Nar Phu"},
["npb"] = {"Nupbikha"},
["npg"] = {"Ponyo-Gongwang Naga"},
["nph"] = {"Phom Naga"},
["npi"] = {"Nepali (individual language)"},
["npl"] = {"Southeastern Puebla Nahuatl"},
["npn"] = {"Mondropolon"},
["npo"] = {"Pochuri Naga"},
["nps"] = {"Nipsan"},
["npu"] = {"Puimei Naga"},
["npx"] = {"Noipx"},
["npy"] = {"Napu"},
["nqg"] = {"Southern Nago"},
["nqk"] = {"Kura Ede Nago"},
["nql"] = {"Ngendelengo"},
["nqm"] = {"Ndom"},
["nqn"] = {"Nen"},
["nqo"] = {"N'Ko", "N’Ko"},
["nqq"] = {"Kyan-Karyaw Naga"},
["nqt"] = {"Nteng"},
["nqy"] = {"Akyaung Ari Naga"},
["nra"] = {"Ngom"},
["nrb"] = {"Nara"},
["nrc"] = {"Noric"},
["nre"] = {"Southern Rengma Naga"},
["nrf"] = {"Jèrriais", "Guernésiais", "Sercquiais"},
["nrg"] = {"Narango"},
["nri"] = {"Chokri Naga"},
["nrk"] = {"Ngarla"},
["nrl"] = {"Ngarluma"},
["nrm"] = {"Narom"},
["nrn"] = {"Norn"},
["nrp"] = {"North Picene"},
["nrr"] = {"Norra", "Nora"},
["nrt"] = {"Northern Kalapuya"},
["nru"] = {"Narua"},
["nrx"] = {"Ngurmbur"},
["nrz"] = {"Lala"},
["nsa"] = {"Sangtam Naga"},
["nsb"] = {"Lower Nossob"},
["nsc"] = {"Nshi"},
["nsd"] = {"Southern Nisu"},
["nse"] = {"Nsenga"},
["nsf"] = {"Northwestern Nisu"},
["nsg"] = {"Ngasa"},
["nsh"] = {"Ngoshie"},
["nsi"] = {"Nigerian Sign Language"},
["nsk"] = {"Naskapi"},
["nsl"] = {"Norwegian Sign Language"},
["nsm"] = {"Sumi Naga"},
["nsn"] = {"Nehan"},
["nso"] = {"Pedi", "Northern Sotho", "Sepedi"},
["nsp"] = {"Nepalese Sign Language"},
["nsq"] = {"Northern Sierra Miwok"},
["nsr"] = {"Maritime Sign Language"},
["nss"] = {"Nali"},
["nst"] = {"Tase Naga"},
["nsu"] = {"Sierra Negra Nahuatl"},
["nsv"] = {"Southwestern Nisu"},
["nsw"] = {"Navut"},
["nsx"] = {"Nsongo"},
["nsy"] = {"Nasal"},
["nsz"] = {"Nisenan"},
["ntd"] = {"Northern Tidung"},
["ntg"] = {"Ngantangarra"},
["nti"] = {"Natioro"},
["ntj"] = {"Ngaanyatjarra"},
["ntk"] = {"Ikoma-Nata-Isenye"},
["ntm"] = {"Nateni"},
["nto"] = {"Ntomba"},
["ntp"] = {"Northern Tepehuan"},
["ntr"] = {"Delo"},
["ntu"] = {"Natügu"},
["ntw"] = {"Nottoway"},
["ntx"] = {"Tangkhul Naga (Myanmar)"},
["nty"] = {"Mantsi"},
["ntz"] = {"Natanzi"},
["nua"] = {"Yuanga"},
["nub"] = {"Nubian languages"},
["nuc"] = {"Nukuini"},
["nud"] = {"Ngala"},
["nue"] = {"Ngundu"},
["nuf"] = {"Nusu"},
["nug"] = {"Nungali"},
["nuh"] = {"Ndunda"},
["nui"] = {"Ngumbi"},
["nuj"] = {"Nyole"},
["nuk"] = {"Nuu-chah-nulth", "Nuuchahnulth"},
["nul"] = {"Nusa Laut"},
["num"] = {"Niuafo'ou"},
["nun"] = {"Anong"},
["nuo"] = {"Nguôn"},
["nup"] = {"Nupe-Nupe-Tako"},
["nuq"] = {"Nukumanu"},
["nur"] = {"Nukuria"},
["nus"] = {"Nuer"},
["nut"] = {"Nung (Viet Nam)"},
["nuu"] = {"Ngbundu"},
["nuv"] = {"Northern Nuni"},
["nuw"] = {"Nguluwan"},
["nux"] = {"Mehek"},
["nuy"] = {"Nunggubuyu"},
["nuz"] = {"Tlamacazapa Nahuatl"},
["nvh"] = {"Nasarian"},
["nvm"] = {"Namiae"},
["nvo"] = {"Nyokon"},
["nwa"] = {"Nawathinehena"},
["nwb"] = {"Nyabwa"},
["nwc"] = {"Classical Newari", "Classical Nepal Bhasa", "Old Newari"},
["nwe"] = {"Ngwe"},
["nwg"] = {"Ngayawung"},
["nwi"] = {"Southwest Tanna"},
["nwm"] = {"Nyamusa-Molo"},
["nwo"] = {"Nauo"},
["nwr"] = {"Nawaru"},
["nww"] = {"Ndwewe"},
["nwx"] = {"Middle Newar"},
["nwy"] = {"Nottoway-Meherrin"},
["nxa"] = {"Nauete"},
["nxd"] = {"Ngando (Democratic Republic of Congo)"},
["nxe"] = {"Nage"},
["nxg"] = {"Ngad'a"},
["nxi"] = {"Nindi"},
["nxk"] = {"Koki Naga"},
["nxl"] = {"South Nuaulu"},
["nxm"] = {"Numidian"},
["nxn"] = {"Ngawun"},
["nxo"] = {"Ndambomo"},
["nxq"] = {"Naxi"},
["nxr"] = {"Ninggerum"},
["nxx"] = {"Nafri"},
["nyb"] = {"Nyangbo"},
["nyc"] = {"Nyanga-li"},
["nyd"] = {"Nyore", "Olunyole"},
["nye"] = {"Nyengo"},
["nyf"] = {"Giryama", "Kigiryama"},
["nyg"] = {"Nyindu"},
["nyh"] = {"Nyikina"},
["nyi"] = {"Ama (Sudan)"},
["nyj"] = {"Nyanga"},
["nyk"] = {"Nyaneka"},
["nyl"] = {"Nyeu"},
["nym"] = {"Nyamwezi"},
["nyn"] = {"Nyankole"},
["nyo"] = {"Nyoro"},
["nyp"] = {"Nyang'i"},
["nyq"] = {"Nayini"},
["nyr"] = {"Nyiha (Malawi)"},
["nys"] = {"Nyungar"},
["nyt"] = {"Nyawaygi"},
["nyu"] = {"Nyungwe"},
["nyv"] = {"Nyulnyul"},
["nyw"] = {"Nyaw"},
["nyx"] = {"Nganyaywana"},
["nyy"] = {"Nyakyusa-Ngonde"},
["nza"] = {"Tigon Mbembe"},
["nzb"] = {"Njebi"},
["nzd"] = {"Nzadi"},
["nzi"] = {"Nzima"},
["nzk"] = {"Nzakara"},
["nzm"] = {"Zeme Naga"},
["nzr"] = {"Dir-Nyamzak-Mbarimi"},
["nzs"] = {"New Zealand Sign Language"},
["nzu"] = {"Teke-Nzikou"},
["nzy"] = {"Nzakambay"},
["nzz"] = {"Nanga Dama Dogon"},
["oaa"] = {"Orok"},
["oac"] = {"Oroch"},
["oak"] = {"Noakhali", "Noakhailla"},
["oar"] = {"Old Aramaic (up to 700 BCE)", "Ancient Aramaic (up to 700 BCE)"},
["oav"] = {"Old Avar"},
["obi"] = {"Obispeño"},
["obk"] = {"Southern Bontok"},
["obl"] = {"Oblo"},
["obm"] = {"Moabite"},
["obo"] = {"Obo Manobo"},
["obr"] = {"Old Burmese"},
["obt"] = {"Old Breton"},
["obu"] = {"Obulom"},
["oca"] = {"Ocaina"},
["och"] = {"Old Chinese"},
["ocm"] = {"Old Cham"},
["oco"] = {"Old Cornish"},
["ocu"] = {"Atzingo Matlatzinca"},
["oda"] = {"Odut"},
["odk"] = {"Od"},
["odt"] = {"Old Dutch"},
["odu"] = {"Odual"},
["ofo"] = {"Ofo"},
["ofs"] = {"Old Frisian"},
["ofu"] = {"Efutop"},
["ogb"] = {"Ogbia"},
["ogc"] = {"Ogbah"},
["oge"] = {"Old Georgian"},
["ogg"] = {"Ogbogolo"},
["ogo"] = {"Khana"},
["ogu"] = {"Ogbronuagum"},
["oht"] = {"Old Hittite"},
["ohu"] = {"Old Hungarian"},
["oia"] = {"Oirata"},
["oie"] = {"Okolie"},
["oin"] = {"Inebu One"},
["ojb"] = {"Northwestern Ojibwa"},
["ojc"] = {"Central Ojibwa"},
["ojg"] = {"Eastern Ojibwa"},
["ojp"] = {"Old Japanese"},
["ojs"] = {"Severn Ojibwa"},
["ojv"] = {"Ontong Java"},
["ojw"] = {"Western Ojibwa"},
["oka"] = {"Okanagan"},
["okb"] = {"Okobo"},
["okc"] = {"Kobo"},
["okd"] = {"Okodia"},
["oke"] = {"Okpe (Southwestern Edo)"},
["okg"] = {"Koko Babangk"},
["okh"] = {"Koresh-e Rostam"},
["oki"] = {"Okiek"},
["okj"] = {"Oko-Juwoi"},
["okk"] = {"Kwamtim One"},
["okl"] = {"Old Kentish Sign Language"},
["okm"] = {"Middle Korean (10th-16th cent.)"},
["okn"] = {"Oki-No-Erabu"},
["oko"] = {"Old Korean (3rd-9th cent.)"},
["okr"] = {"Kirike"},
["oks"] = {"Oko-Eni-Osayen"},
["oku"] = {"Oku"},
["okv"] = {"Orokaiva"},
["okx"] = {"Okpe (Northwestern Edo)"},
["okz"] = {"Old Khmer"},
["ola"] = {"Walungge"},
["old"] = {"Mochi"},
["ole"] = {"Olekha"},
["olk"] = {"Olkol"},
["olm"] = {"Oloma"},
["olo"] = {"Livvi"},
["olr"] = {"Olrat"},
["olt"] = {"Old Lithuanian"},
["olu"] = {"Kuvale"},
["oma"] = {"Omaha-Ponca"},
["omb"] = {"East Ambae"},
["omc"] = {"Mochica"},
["omg"] = {"Omagua"},
["omi"] = {"Omi"},
["omk"] = {"Omok"},
["oml"] = {"Ombo"},
["omn"] = {"Minoan"},
["omo"] = {"Utarmbung"},
["omp"] = {"Old Manipuri"},
["omq"] = {"Oto-Manguean languages"},
["omr"] = {"Old Marathi"},
["omt"] = {"Omotik"},
["omu"] = {"Omurano"},
["omv"] = {"Omotic languages"},
["omw"] = {"South Tairora"},
["omx"] = {"Old Mon"},
["omy"] = {"Old Malay"},
["ona"] = {"Ona"},
["onb"] = {"Lingao"},
["one"] = {"Oneida"},
["ong"] = {"Olo"},
["oni"] = {"Onin"},
["onj"] = {"Onjob"},
["onk"] = {"Kabore One"},
["onn"] = {"Onobasulu"},
["ono"] = {"Onondaga"},
["onp"] = {"Sartang"},
["onr"] = {"Northern One"},
["ons"] = {"Ono"},
["ont"] = {"Ontenu"},
["onu"] = {"Unua"},
["onw"] = {"Old Nubian"},
["onx"] = {"Onin Based Pidgin"},
["ood"] = {"Tohono O'odham"},
["oog"] = {"Ong"},
["oon"] = {"Önge"},
["oor"] = {"Oorlams"},
["oos"] = {"Old Ossetic"},
["opa"] = {"Okpamheri"},
["opk"] = {"Kopkaka"},
["opm"] = {"Oksapmin"},
["opo"] = {"Opao"},
["opt"] = {"Opata"},
["opy"] = {"Ofayé"},
["ora"] = {"Oroha"},
["orc"] = {"Orma"},
["ore"] = {"Orejón"},
["org"] = {"Oring"},
["orh"] = {"Oroqen"},
["orn"] = {"Orang Kanaq"},
["oro"] = {"Orokolo"},
["orr"] = {"Oruma"},
["ors"] = {"Orang Seletar"},
["ort"] = {"Adivasi Oriya"},
["oru"] = {"Ormuri"},
["orv"] = {"Old Russian"},
["orw"] = {"Oro Win"},
["orx"] = {"Oro"},
["ory"] = {"Odia (individual language)", "Oriya (individual language)"},
["orz"] = {"Ormu"},
["osa"] = {"Osage"},
["osc"] = {"Oscan"},
["osi"] = {"Osing"},
["osn"] = {"Old Sundanese"},
["oso"] = {"Ososo"},
["osp"] = {"Old Spanish"},
["ost"] = {"Osatu"},
["osu"] = {"Southern One"},
["osx"] = {"Old Saxon"},
["ota"] = {"Ottoman Turkish (1500-1928)"},
["otb"] = {"Old Tibetan"},
["otd"] = {"Ot Danum"},
["ote"] = {"Mezquital Otomi"},
["oti"] = {"Oti"},
["otk"] = {"Old Turkish"},
["otl"] = {"Tilapa Otomi"},
["otm"] = {"Eastern Highland Otomi"},
["otn"] = {"Tenango Otomi"},
["oto"] = {"Otomian languages"},
["otq"] = {"Querétaro Otomi"},
["otr"] = {"Otoro"},
["ots"] = {"Estado de México Otomi"},
["ott"] = {"Temoaya Otomi"},
["otu"] = {"Otuke"},
["otw"] = {"Ottawa"},
["otx"] = {"Texcatepec Otomi"},
["oty"] = {"Old Tamil"},
["otz"] = {"Ixtenco Otomi"},
["oua"] = {"Tagargrent"},
["oub"] = {"Glio-Oubi"},
["oue"] = {"Oune"},
["oui"] = {"Old Uighur"},
["oum"] = {"Ouma"},
["ovd"] = {"Elfdalian", "Övdalian"},
["owi"] = {"Owiniga"},
["owl"] = {"وێڵزی کۆن"},
["oyb"] = {"Oy"},
["oyd"] = {"Oyda"},
["oym"] = {"Wayampi"},
["oyy"] = {"Oya'oya"},
["ozm"] = {"Koonzime"},
["paa"] = {"Papuan languages"},
["pab"] = {"Parecís"},
["pac"] = {"Pacoh"},
["pad"] = {"Paumarí"},
["pae"] = {"Pagibete"},
["paf"] = {"Paranawát"},
["pag"] = {"Pangasinan"},
["pah"] = {"Tenharim"},
["pai"] = {"Pe"},
["pak"] = {"Parakanã"},
["pal"] = {"Pahlavi"},
["pam"] = {"Pampanga", "Kapampangan"},
["pao"] = {"Northern Paiute"},
["pap"] = {"Papiamento"},
["paq"] = {"Parya"},
["par"] = {"Panamint", "Timbisha"},
["pas"] = {"Papasena"},
["pau"] = {"Palauan"},
["pav"] = {"Pakaásnovos"},
["paw"] = {"Pawnee"},
["pax"] = {"Pankararé"},
["pay"] = {"Pech"},
["paz"] = {"Pankararú"},
["pbb"] = {"Páez"},
["pbc"] = {"Patamona"},
["pbe"] = {"Mezontla Popoloca"},
["pbf"] = {"Coyotepec Popoloca"},
["pbg"] = {"Paraujano"},
["pbh"] = {"E'ñapa Woromaipu"},
["pbi"] = {"Parkwa"},
["pbl"] = {"Mak (Nigeria)"},
["pbm"] = {"Puebla Mazatec"},
["pbn"] = {"Kpasam"},
["pbo"] = {"Papel"},
["pbp"] = {"Badyara"},
["pbr"] = {"Pangwa"},
["pbs"] = {"Central Pame"},
["pbt"] = {"Southern Pashto"},
["pbu"] = {"Northern Pashto"},
["pbv"] = {"Pnar"},
["pby"] = {"Pyu (Papua New Guinea)"},
["pca"] = {"Santa Inés Ahuatempan Popoloca"},
["pcb"] = {"Pear"},
["pcc"] = {"Bouyei"},
["pcd"] = {"Picard"},
["pce"] = {"Ruching Palaung"},
["pcf"] = {"Paliyan"},
["pcg"] = {"Paniya"},
["pch"] = {"Pardhan"},
["pci"] = {"Duruwa"},
["pcj"] = {"Parenga"},
["pck"] = {"Paite Chin"},
["pcl"] = {"Pardhi"},
["pcm"] = {"Nigerian Pidgin"},
["pcn"] = {"Piti"},
["pcp"] = {"Pacahuara"},
["pcw"] = {"Pyapun"},
["pda"] = {"Anam"},
["pdc"] = {"Pennsylvania German"},
["pdi"] = {"Pa Di"},
["pdn"] = {"Podena", "Fedan"},
["pdo"] = {"Padoe"},
["pdt"] = {"Plautdietsch"},
["pdu"] = {"Kayan"},
["pea"] = {"Peranakan Indonesian"},
["peb"] = {"Eastern Pomo"},
["ped"] = {"Mala (Papua New Guinea)"},
["pee"] = {"Taje"},
["pef"] = {"Northeastern Pomo"},
["peg"] = {"Pengo"},
["peh"] = {"Bonan"},
["pei"] = {"Chichimeca-Jonaz"},
["pej"] = {"Northern Pomo"},
["pek"] = {"Penchal"},
["pel"] = {"Pekal"},
["pem"] = {"Phende"},
["peo"] = {"Old Persian (ca. 600-400 B.C.)"},
["pep"] = {"Kunja"},
["peq"] = {"Southern Pomo"},
["pes"] = {"Iranian Persian"},
["pev"] = {"Pémono"},
["pex"] = {"Petats"},
["pey"] = {"Petjo"},
["pez"] = {"Eastern Penan"},
["pfa"] = {"Pááfang"},
["pfe"] = {"Pere"},
["pfl"] = {"Pfaelzisch"},
["pga"] = {"Sudanese Creole Arabic"},
["pgd"] = {"Gāndhārī"},
["pgg"] = {"Pangwali"},
["pgi"] = {"Pagi"},
["pgk"] = {"Rerep"},
["pgl"] = {"Primitive Irish"},
["pgn"] = {"Paelignian"},
["pgs"] = {"Pangseng"},
["pgu"] = {"Pagu"},
["pgz"] = {"Papua New Guinean Sign Language"},
["pha"] = {"Pa-Hng"},
["phd"] = {"Phudagi"},
["phg"] = {"Phuong"},
["phh"] = {"Phukha"},
["phi"] = {"Philippine languages"},
["phj"] = {"Pahari"},
["phk"] = {"Phake"},
["phl"] = {"Phalura", "Palula"},
["phm"] = {"Phimbi"},
["phn"] = {"Phoenician"},
["pho"] = {"Phunoi"},
["phq"] = {"Phana'"},
["phr"] = {"Pahari-Potwari"},
["pht"] = {"Phu Thai"},
["phu"] = {"Phuan"},
["phv"] = {"Pahlavani"},
["phw"] = {"Phangduwali"},
["pia"] = {"Pima Bajo"},
["pib"] = {"Yine"},
["pic"] = {"Pinji"},
["pid"] = {"Piaroa"},
["pie"] = {"Piro"},
["pif"] = {"Pingelapese"},
["pig"] = {"Pisabo"},
["pih"] = {"Pitcairn-Norfolk"},
["pij"] = {"Pijao"},
["pil"] = {"Yom"},
["pim"] = {"Powhatan"},
["pin"] = {"Piame"},
["pio"] = {"Piapoco"},
["pip"] = {"Pero"},
["pir"] = {"Piratapuyo"},
["pis"] = {"Pijin"},
["pit"] = {"Pitta Pitta"},
["piu"] = {"Pintupi-Luritja"},
["piv"] = {"Pileni", "Vaeakau-Taumako"},
["piw"] = {"Pimbwe"},
["pix"] = {"Piu"},
["piy"] = {"Piya-Kwonci"},
["piz"] = {"Pije"},
["pjt"] = {"Pitjantjatjara"},
["pka"] = {"Ardhamāgadhī Prākrit"},
["pkb"] = {"Pokomo", "Kipfokomo"},
["pkc"] = {"Paekche"},
["pkg"] = {"Pak-Tong"},
["pkh"] = {"Pankhu"},
["pkn"] = {"Pakanha"},
["pko"] = {"Pökoot"},
["pkp"] = {"Pukapuka"},
["pkr"] = {"Attapady Kurumba"},
["pks"] = {"Pakistan Sign Language"},
["pkt"] = {"Maleng"},
["pku"] = {"Paku"},
["pla"] = {"Miani"},
["plb"] = {"Polonombauk"},
["plc"] = {"Central Palawano"},
["pld"] = {"Polari"},
["ple"] = {"Palu'e"},
["plf"] = {"Central Malayo-Polynesian languages"},
["plg"] = {"Pilagá"},
["plh"] = {"Paulohi"},
["plk"] = {"Kohistani Shina"},
["pll"] = {"Shwe Palaung"},
["pln"] = {"Palenquero"},
["plo"] = {"Oluta Popoluca"},
["plq"] = {"Palaic"},
["plr"] = {"Palaka Senoufo"},
["pls"] = {"San Marcos Tlacoyalco Popoloca", "San Marcos Tlalcoyalco Popoloca"},
["plt"] = {"Plateau Malagasy"},
["plu"] = {"Palikúr"},
["plv"] = {"Southwest Palawano"},
["plw"] = {"Brooke's Point Palawano"},
["ply"] = {"Bolyu"},
["plz"] = {"Paluan"},
["pma"] = {"Paama"},
["pmb"] = {"Pambia"},
["pmd"] = {"Pallanganmiddang"},
["pme"] = {"Pwaamei"},
["pmf"] = {"Pamona"},
["pmh"] = {"Māhārāṣṭri Prākrit"},
["pmi"] = {"Northern Pumi"},
["pmj"] = {"Southern Pumi"},
["pml"] = {"Lingua Franca"},
["pmm"] = {"Pomo"},
["pmn"] = {"Pam"},
["pmo"] = {"Pom"},
["pmq"] = {"Northern Pame"},
["pmr"] = {"Paynamar"},
["pms"] = {"Piemontese"},
["pmt"] = {"Tuamotuan"},
["pmw"] = {"Plains Miwok"},
["pmx"] = {"Poumei Naga"},
["pmy"] = {"Papuan Malay"},
["pmz"] = {"Southern Pame"},
["pna"] = {"Punan Bah-Biau"},
["pnb"] = {"Western Panjabi"},
["pnc"] = {"Pannei"},
["pnd"] = {"Mpinda"},
["pne"] = {"Western Penan"},
["png"] = {"Pangu", "Pongu"},
["pnh"] = {"Penrhyn"},
["pni"] = {"Aoheng"},
["pnj"] = {"Pinjarup"},
["pnk"] = {"Paunaka"},
["pnl"] = {"Paleni"},
["pnm"] = {"Punan Batu 1"},
["pnn"] = {"Pinai-Hagahai"},
["pno"] = {"Panobo"},
["pnp"] = {"Pancana"},
["pnq"] = {"Pana (Burkina Faso)"},
["pnr"] = {"Panim"},
["pns"] = {"Ponosakan"},
["pnt"] = {"Pontic"},
["pnu"] = {"Jiongnai Bunu"},
["pnv"] = {"Pinigura"},
["pnw"] = {"Banyjima", "Panytyima"},
["pnx"] = {"Phong-Kniang"},
["pny"] = {"Pinyin"},
["pnz"] = {"Pana (Central African Republic)"},
["poc"] = {"Poqomam"},
["poe"] = {"San Juan Atzingo Popoloca"},
["pof"] = {"Poke"},
["pog"] = {"Potiguára"},
["poh"] = {"Poqomchi'"},
["poi"] = {"Highland Popoluca"},
["pok"] = {"Pokangá"},
["pom"] = {"Southeastern Pomo"},
["pon"] = {"Pohnpeian"},
["poo"] = {"Central Pomo"},
["pop"] = {"Pwapwâ"},
["poq"] = {"Texistepec Popoluca"},
["pos"] = {"Sayula Popoluca"},
["pot"] = {"Potawatomi"},
["pov"] = {"Upper Guinea Crioulo"},
["pow"] = {"San Felipe Otlaltepec Popoloca"},
["pox"] = {"Polabian"},
["poy"] = {"Pogolo"},
["poz"] = {"Malayo-Polynesian languages"},
["ppe"] = {"Papi"},
["ppi"] = {"Paipai"},
["ppk"] = {"Uma"},
["ppl"] = {"Pipil", "Nicarao"},
["ppm"] = {"Papuma"},
["ppn"] = {"Papapana"},
["ppo"] = {"Folopa"},
["ppp"] = {"Pelende"},
["ppq"] = {"Pei"},
["pps"] = {"San Luís Temalacayuca Popoloca"},
["ppt"] = {"Pare"},
["ppu"] = {"Papora"},
["pqa"] = {"Pa'a"},
["pqe"] = {"Eastern Malayo-Polynesian languages"},
["pqm"] = {"Malecite-Passamaquoddy"},
["pqw"] = {"Western Malayo-Polynesian languages"},
["pra"] = {"Prakrit languages"},
["prc"] = {"Parachi"},
["prd"] = {"Parsi-Dari"},
["pre"] = {"Principense"},
["prf"] = {"Paranan"},
["prg"] = {"Prussian"},
["prh"] = {"Porohanon"},
["pri"] = {"Paicî"},
["prk"] = {"Parauk"},
["prl"] = {"Peruvian Sign Language"},
["prm"] = {"Kibiri"},
["prn"] = {"Prasuni"},
["pro"] = {"Old Provençal (to 1500)", "Old Occitan (to 1500)"},
["prq"] = {"Ashéninka Perené"},
["prr"] = {"Puri"},
["prs"] = {"دەری", "فارسیی ئەفغانی"},
["prt"] = {"Phai"},
["pru"] = {"Puragi"},
["prw"] = {"Parawen"},
["prx"] = {"Purik"},
["prz"] = {"Providencia Sign Language"},
["psa"] = {"Asue Awyu"},
["psc"] = {"Iranian Sign Language", "Persian Sign Language"},
["psd"] = {"Plains Indian Sign Language"},
["pse"] = {"Central Malay"},
["psg"] = {"Penang Sign Language"},
["psh"] = {"Southwest Pashai", "Southwest Pashayi"},
["psi"] = {"Southeast Pashai", "Southeast Pashayi"},
["psl"] = {"Puerto Rican Sign Language"},
["psm"] = {"Pauserna"},
["psn"] = {"Panasuan"},
["pso"] = {"Polish Sign Language"},
["psp"] = {"Philippine Sign Language"},
["psq"] = {"Pasi"},
["psr"] = {"Portuguese Sign Language"},
["pss"] = {"Kaulong"},
["pst"] = {"Central Pashto"},
["psu"] = {"Sauraseni Prākrit"},
["psw"] = {"Port Sandwich"},
["psy"] = {"Piscataway"},
["pta"] = {"Pai Tavytera"},
["pth"] = {"Pataxó Hã-Ha-Hãe"},
["pti"] = {"Pindiini", "Wangkatha"},
["ptn"] = {"Patani"},
["pto"] = {"Zo'é"},
["ptp"] = {"Patep"},
["ptq"] = {"Pattapu"},
["ptr"] = {"Piamatsina"},
["ptt"] = {"Enrekang"},
["ptu"] = {"Bambam"},
["ptv"] = {"Port Vato"},
["ptw"] = {"Pentlatch"},
["pty"] = {"Pathiya"},
["pua"] = {"Western Highland Purepecha"},
["pub"] = {"Purum"},
["puc"] = {"Punan Merap"},
["pud"] = {"Punan Aput"},
["pue"] = {"Puelche"},
["puf"] = {"Punan Merah"},
["pug"] = {"Phuie"},
["pui"] = {"Puinave"},
["puj"] = {"Punan Tubu"},
["pum"] = {"Puma"},
["puo"] = {"Puoc"},
["pup"] = {"Pulabu"},
["puq"] = {"Puquina"},
["pur"] = {"Puruborá"},
["put"] = {"Putoh"},
["puu"] = {"Punu"},
["puw"] = {"Puluwatese"},
["pux"] = {"Puare"},
["puy"] = {"Purisimeño"},
["pwa"] = {"Pawaia"},
["pwb"] = {"Panawa"},
["pwg"] = {"Gapapaiwa"},
["pwi"] = {"Patwin"},
["pwm"] = {"Molbog"},
["pwn"] = {"Paiwan"},
["pwo"] = {"Pwo Western Karen"},
["pwr"] = {"Powari"},
["pww"] = {"Pwo Northern Karen"},
["pxm"] = {"Quetzaltepec Mixe"},
["pye"] = {"Pye Krumen"},
["pym"] = {"Fyam"},
["pyn"] = {"Poyanáwa"},
["pys"] = {"Paraguayan Sign Language", "Lengua de Señas del Paraguay"},
["pyu"] = {"Puyuma"},
["pyx"] = {"Pyu (Myanmar)"},
["pyy"] = {"Pyen"},
["pze"] = {"Pesse"},
["pzh"] = {"Pazeh"},
["pzn"] = {"Jejara Naga", "Para Naga"},
["qua"] = {"Quapaw"},
["qub"] = {"Huallaga Huánuco Quechua"},
["quc"] = {"K'iche'", "Quiché"},
["qud"] = {"Calderón Highland Quichua"},
["quf"] = {"Lambayeque Quechua"},
["qug"] = {"Chimborazo Highland Quichua"},
["quh"] = {"South Bolivian Quechua"},
["qui"] = {"Quileute"},
["quk"] = {"Chachapoyas Quechua"},
["qul"] = {"North Bolivian Quechua"},
["qum"] = {"Sipacapense"},
["qun"] = {"Quinault"},
["qup"] = {"Southern Pastaza Quechua"},
["quq"] = {"Quinqui"},
["qur"] = {"Yanahuanca Pasco Quechua"},
["qus"] = {"Santiago del Estero Quichua"},
["quv"] = {"Sacapulteco"},
["quw"] = {"Tena Lowland Quichua"},
["qux"] = {"Yauyos Quechua"},
["quy"] = {"Ayacucho Quechua"},
["quz"] = {"Cusco Quechua"},
["qva"] = {"Ambo-Pasco Quechua"},
["qvc"] = {"Cajamarca Quechua"},
["qve"] = {"Eastern Apurímac Quechua"},
["qvh"] = {"Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua"},
["qvi"] = {"Imbabura Highland Quichua"},
["qvj"] = {"Loja Highland Quichua"},
["qvl"] = {"Cajatambo North Lima Quechua"},
["qvm"] = {"Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua"},
["qvn"] = {"North Junín Quechua"},
["qvo"] = {"Napo Lowland Quechua"},
["qvp"] = {"Pacaraos Quechua"},
["qvs"] = {"San Martín Quechua"},
["qvw"] = {"Huaylla Wanca Quechua"},
["qvy"] = {"Queyu"},
["qvz"] = {"Northern Pastaza Quichua"},
["qwa"] = {"Corongo Ancash Quechua"},
["qwc"] = {"Classical Quechua"},
["qwe"] = {"Quechuan (family)"},
["qwh"] = {"Huaylas Ancash Quechua"},
["qwm"] = {"Kuman (Russia)"},
["qws"] = {"Sihuas Ancash Quechua"},
["qwt"] = {"Kwalhioqua-Tlatskanai"},
["qxa"] = {"Chiquián Ancash Quechua"},
["qxc"] = {"Chincha Quechua"},
["qxh"] = {"Panao Huánuco Quechua"},
["qxl"] = {"Salasaca Highland Quichua"},
["qxn"] = {"Northern Conchucos Ancash Quechua"},
["qxo"] = {"Southern Conchucos Ancash Quechua"},
["qxp"] = {"Puno Quechua"},
["qxq"] = {"Qashqa'i"},
["qxr"] = {"Cañar Highland Quichua"},
["qxs"] = {"Southern Qiang"},
["qxt"] = {"Santa Ana de Tusi Pasco Quechua"},
["qxu"] = {"Arequipa-La Unión Quechua"},
["qxw"] = {"Jauja Wanca Quechua"},
["qya"] = {"Quenya"},
["qyp"] = {"Quiripi"},
["raa"] = {"Dungmali"},
["rab"] = {"Camling"},
["rac"] = {"Rasawa"},
["rad"] = {"Rade"},
["raf"] = {"Western Meohang"},
["rag"] = {"Logooli", "Lulogooli"},
["rah"] = {"Rabha"},
["rai"] = {"Ramoaaina"},
["raj"] = {"Rajasthani"},
["rak"] = {"Tulu-Bohuai"},
["ral"] = {"Ralte"},
["ram"] = {"Canela"},
["ran"] = {"Riantana"},
["rao"] = {"Rao"},
["rap"] = {"Rapanui"},
["raq"] = {"Saam"},
["rar"] = {"Rarotongan", "Cook Islands Maori"},
["ras"] = {"Tegali"},
["rat"] = {"Razajerdi"},
["rau"] = {"Raute"},
["rav"] = {"Sampang"},
["raw"] = {"Rawang"},
["rax"] = {"Rang"},
["ray"] = {"Rapa"},
["raz"] = {"Rahambuu"},
["rbb"] = {"Rumai Palaung"},
["rbk"] = {"Northern Bontok"},
["rbl"] = {"Miraya Bikol"},
["rbp"] = {"Barababaraba"},
["rcf"] = {"Réunion Creole French"},
["rdb"] = {"Rudbari"},
["rea"] = {"Rerau"},
["reb"] = {"Rembong"},
["ree"] = {"Rejang Kayan"},
["reg"] = {"Kara (Tanzania)"},
["rei"] = {"Reli"},
["rej"] = {"Rejang"},
["rel"] = {"Rendille"},
["rem"] = {"Remo"},
["ren"] = {"Rengao"},
["rer"] = {"Rer Bare"},
["res"] = {"Reshe"},
["ret"] = {"Retta"},
["rey"] = {"Reyesano"},
["rga"] = {"Roria"},
["rge"] = {"Romano-Greek"},
["rgk"] = {"Rangkas"},
["rgn"] = {"Romagnol"},
["rgr"] = {"Resígaro"},
["rgs"] = {"Southern Roglai"},
["rgu"] = {"Ringgou"},
["rhg"] = {"Rohingya"},
["rhp"] = {"Yahang"},
["ria"] = {"Riang (India)"},
["rib"] = {"Bribri Sign Language"},
["rif"] = {"Tarifit"},
["ril"] = {"Riang Lang", "Riang (Myanmar)"},
["rim"] = {"Nyaturu"},
["rin"] = {"Nungu"},
["rir"] = {"Ribun"},
["rit"] = {"Ritharrngu"},
["riu"] = {"Riung"},
["rjg"] = {"Rajong"},
["rji"] = {"Raji"},
["rjs"] = {"Rajbanshi"},
["rka"] = {"Kraol"},
["rkb"] = {"Rikbaktsa"},
["rkh"] = {"Rakahanga-Manihiki"},
["rki"] = {"Rakhine"},
["rkm"] = {"Marka"},
["rkt"] = {"Rangpuri", "Kamta"},
["rkw"] = {"Arakwal"},
["rma"] = {"Rama"},
["rmb"] = {"Rembarrnga"},
["rmc"] = {"Carpathian Romani"},
["rmd"] = {"Traveller Danish"},
["rme"] = {"Angloromani"},
["rmf"] = {"Kalo Finnish Romani"},
["rmg"] = {"Traveller Norwegian"},
["rmh"] = {"Murkim"},
["rmi"] = {"Lomavren"},
["rmk"] = {"Romkun"},
["rml"] = {"Baltic Romani"},
["rmm"] = {"Roma"},
["rmn"] = {"Balkan Romani"},
["rmo"] = {"Sinte Romani"},
["rmp"] = {"Rempi"},
["rmq"] = {"Caló"},
["rms"] = {"Romanian Sign Language"},
["rmt"] = {"Domari"},
["rmu"] = {"Tavringer Romani"},
["rmv"] = {"Romanova"},
["rmw"] = {"Welsh Romani"},
["rmx"] = {"Romam"},
["rmy"] = {"Vlax Romani"},
["rmz"] = {"Marma"},
["rnb"] = {"Brunca Sign Language"},
["rnd"] = {"Ruund"},
["rng"] = {"Ronga"},
["rnl"] = {"Ranglong"},
["rnn"] = {"Roon"},
["rnp"] = {"Rongpo"},
["rnr"] = {"Nari Nari"},
["rnw"] = {"Rungwa"},
["roa"] = {"Romance languages"},
["rob"] = {"Tae'"},
["roc"] = {"Cacgia Roglai"},
["rod"] = {"Rogo"},
["roe"] = {"Ronji"},
["rof"] = {"Rombo"},
["rog"] = {"Northern Roglai"},
["rol"] = {"Romblomanon"},
["rom"] = {"Romany"},
["roo"] = {"Rotokas"},
["rop"] = {"Kriol"},
["ror"] = {"Rongga"},
["rou"] = {"Runga"},
["row"] = {"Dela-Oenale"},
["rpn"] = {"Repanbitip"},
["rpt"] = {"Rapting"},
["rri"] = {"Ririo"},
["rrm"] = {"Moriori"},
["rro"] = {"Waima"},
["rrt"] = {"Arritinngithigh"},
["rsb"] = {"Romano-Serbian"},
["rsk"] = {"Ruthenian", "Rusnak"},
["rsl"] = {"Russian Sign Language"},
["rsm"] = {"Miriwoong Sign Language"},
["rsn"] = {"Rwandan Sign Language"},
["rsw"] = {"Rishiwa"},
["rtc"] = {"Rungtu Chin"},
["rth"] = {"Ratahan"},
["rtm"] = {"Rotuman"},
["rts"] = {"Yurats"},
["rtw"] = {"Rathawi"},
["rub"] = {"Gungu"},
["ruc"] = {"Ruuli"},
["rue"] = {"Rusyn"},
["ruf"] = {"Luguru"},
["rug"] = {"Roviana"},
["ruh"] = {"Ruga"},
["rui"] = {"Rufiji"},
["ruk"] = {"Che"},
["ruo"] = {"Istro Romanian"},
["rup"] = {"Macedo-Romanian", "Aromanian", "Arumanian"},
["ruq"] = {"Megleno Romanian"},
["rut"] = {"Rutul"},
["ruu"] = {"Lanas Lobu"},
["ruy"] = {"Mala (Nigeria)"},
["ruz"] = {"Ruma"},
["rwa"] = {"Rawo"},
["rwk"] = {"Rwa"},
["rwl"] = {"Ruwila"},
["rwm"] = {"Amba (Uganda)"},
["rwo"] = {"Rawa"},
["rwr"] = {"Marwari (India)"},
["rxd"] = {"Ngardi"},
["rxw"] = {"Karuwali", "Garuwali"},
["ryn"] = {"Northern Amami-Oshima"},
["rys"] = {"Yaeyama"},
["ryu"] = {"Central Okinawan"},
["rzh"] = {"Rāziḥī"},
["saa"] = {"Saba"},
["sab"] = {"Buglere"},
["sac"] = {"Meskwaki"},
["sad"] = {"Sandawe"},
["sae"] = {"Sabanê"},
["saf"] = {"Safaliba"},
["sah"] = {"Yakut"},
["sai"] = {"South American Indian languages"},
["saj"] = {"Sahu"},
["sak"] = {"Sake"},
["sal"] = {"Salishan languages"},
["sam"] = {"Samaritan Aramaic"},
["sao"] = {"Sause"},
["saq"] = {"Samburu"},
["sar"] = {"Saraveca"},
["sas"] = {"Sasak"},
["sat"] = {"Santali"},
["sau"] = {"Saleman"},
["sav"] = {"Saafi-Saafi"},
["saw"] = {"Sawi"},
["sax"] = {"Sa"},
["say"] = {"Saya"},
["saz"] = {"Saurashtra"},
["sba"] = {"Ngambay"},
["sbb"] = {"Simbo"},
["sbc"] = {"Kele (Papua New Guinea)"},
["sbd"] = {"Southern Samo"},
["sbe"] = {"Saliba"},
["sbf"] = {"Chabu", "Shabo"},
["sbg"] = {"Seget"},
["sbh"] = {"Sori-Harengan"},
["sbi"] = {"Seti"},
["sbj"] = {"Surbakhal"},
["sbk"] = {"Safwa"},
["sbl"] = {"Botolan Sambal"},
["sbm"] = {"Sagala"},
["sbn"] = {"Sindhi Bhil"},
["sbo"] = {"Sabüm"},
["sbp"] = {"Sangu (Tanzania)"},
["sbq"] = {"Sileibi"},
["sbr"] = {"Sembakung Murut"},
["sbs"] = {"Subiya"},
["sbt"] = {"Kimki"},
["sbu"] = {"Stod Bhoti"},
["sbv"] = {"Sabine"},
["sbw"] = {"Simba"},
["sbx"] = {"Seberuang"},
["sby"] = {"Soli"},
["sbz"] = {"Sara Kaba"},
["scb"] = {"Chut"},
["sce"] = {"Dongxiang"},
["scf"] = {"San Miguel Creole French"},
["scg"] = {"Sanggau"},
["sch"] = {"Sakachep"},
["sci"] = {"Sri Lankan Creole Malay"},
["sck"] = {"Sadri"},
["scl"] = {"Shina"},
["scn"] = {"Sicilian"},
["sco"] = {"Scots"},
["scp"] = {"Hyolmo", "Helambu Sherpa"},
["scq"] = {"Sa'och"},
["scs"] = {"North Slavey"},
["sct"] = {"Southern Katang"},
["scu"] = {"Shumcho"},
["scv"] = {"Sheni"},
["scw"] = {"Sha"},
["scx"] = {"Sicel"},
["sda"] = {"Toraja-Sa'dan"},
["sdb"] = {"Shabak"},
["sdc"] = {"Sassarese Sardinian"},
["sde"] = {"Surubu"},
["sdf"] = {"Sarli"},
["sdg"] = {"Savi"},
["sdh"] = {"کوردیی باشووری"},
["sdj"] = {"Suundi"},
["sdk"] = {"Sos Kundi"},
["sdl"] = {"Saudi Arabian Sign Language"},
["sdn"] = {"Gallurese Sardinian"},
["sdo"] = {"Bukar-Sadung Bidayuh"},
["sdp"] = {"Sherdukpen"},
["sdq"] = {"Semandang"},
["sdr"] = {"Oraon Sadri"},
["sds"] = {"Sened"},
["sdt"] = {"Shuadit"},
["sdu"] = {"Sarudu"},
["sdv"] = {"Eastern Sudanic languages"},
["sdx"] = {"Sibu Melanau"},
["sdz"] = {"Sallands"},
["sea"] = {"Semai"},
["seb"] = {"Shempire Senoufo"},
["sec"] = {"Sechelt", "She shashishalhem"},
["sed"] = {"Sedang"},
["see"] = {"Seneca"},
["sef"] = {"Cebaara Senoufo"},
["seg"] = {"Segeju"},
["seh"] = {"Sena"},
["sei"] = {"Seri"},
["sej"] = {"Sene"},
["sek"] = {"Sekani"},
["sel"] = {"Selkup"},
["sem"] = {"Semitic languages"},
["sen"] = {"Nanerigé Sénoufo"},
["seo"] = {"Suarmin"},
["sep"] = {"Sìcìté Sénoufo"},
["seq"] = {"Senara Sénoufo"},
["ser"] = {"Serrano"},
["ses"] = {"Koyraboro Senni Songhai"},
["set"] = {"Sentani"},
["seu"] = {"Serui-Laut"},
["sev"] = {"Nyarafolo Senoufo"},
["sew"] = {"Sewa Bay"},
["sey"] = {"Secoya"},
["sez"] = {"Senthang Chin"},
["sfb"] = {"Langue des signes de Belgique Francophone", "French Belgian Sign Language"},
["sfe"] = {"Eastern Subanen"},
["sfm"] = {"Small Flowery Miao"},
["sfs"] = {"South African Sign Language"},
["sfw"] = {"Sehwi"},
["sga"] = {"Old Irish (to 900)"},
["sgb"] = {"Mag-antsi Ayta"},
["sgc"] = {"Kipsigis"},
["sgd"] = {"Surigaonon"},
["sge"] = {"Segai"},
["sgg"] = {"Swiss-German Sign Language"},
["sgh"] = {"Shughni"},
["sgi"] = {"Suga"},
["sgj"] = {"Surgujia"},
["sgk"] = {"Sangkong"},
["sgm"] = {"Singa"},
["sgn"] = {"Sign languages"},
["sgp"] = {"Singpho"},
["sgr"] = {"Sangisari"},
["sgs"] = {"Samogitian"},
["sgt"] = {"Brokpake"},
["sgu"] = {"Salas"},
["sgw"] = {"Sebat Bet Gurage"},
["sgx"] = {"Sierra Leone Sign Language"},
["sgy"] = {"Sanglechi"},
["sgz"] = {"Sursurunga"},
["sha"] = {"Shall-Zwall"},
["shb"] = {"Ninam"},
["shc"] = {"Sonde"},
["shd"] = {"Kundal Shahi"},
["she"] = {"Sheko"},
["shg"] = {"Shua"},
["shh"] = {"Shoshoni"},
["shi"] = {"Tachelhit"},
["shj"] = {"Shatt"},
["shk"] = {"Shilluk"},
["shl"] = {"Shendu"},
["shm"] = {"Shahrudi"},
["shn"] = {"Shan"},
["sho"] = {"Shanga"},
["shp"] = {"Shipibo-Conibo"},
["shq"] = {"Sala"},
["shr"] = {"Shi"},
["shs"] = {"Shuswap", "Secwepemctsín"},
["sht"] = {"Shasta"},
["shu"] = {"Chadian Arabic"},
["shv"] = {"Shehri"},
["shw"] = {"Shwai"},
["shx"] = {"She"},
["shy"] = {"Tachawit"},
["shz"] = {"Syenara Senoufo"},
["sia"] = {"Akkala Sami"},
["sib"] = {"Sebop"},
["sid"] = {"Sidamo"},
["sie"] = {"Simaa"},
["sif"] = {"Siamou"},
["sig"] = {"Paasaal"},
["sih"] = {"Zire", "Sîshëë"},
["sii"] = {"Shom Peng"},
["sij"] = {"Numbami"},
["sik"] = {"Sikiana"},
["sil"] = {"Tumulung Sisaala"},
["sim"] = {"Mende (Papua New Guinea)"},
["sio"] = {"Siouan languages"},
["sip"] = {"Sikkimese"},
["siq"] = {"Sonia"},
["sir"] = {"Siri"},
["sis"] = {"Siuslaw"},
["sit"] = {"Sino-Tibetan languages"},
["siu"] = {"Sinagen"},
["siv"] = {"Sumariup"},
["siw"] = {"Siwai"},
["six"] = {"Sumau"},
["siy"] = {"Sivandi"},
["siz"] = {"Siwi"},
["sja"] = {"Epena"},
["sjb"] = {"Sajau Basap"},
["sjc"] = {"Shaojiang Chinese"},
["sjd"] = {"Kildin Sami"},
["sje"] = {"Pite Sami"},
["sjg"] = {"Assangori"},
["sjk"] = {"Kemi Sami"},
["sjl"] = {"Sajalong", "Miji"},
["sjm"] = {"Mapun"},
["sjn"] = {"Sindarin"},
["sjo"] = {"Xibe"},
["sjp"] = {"Surjapuri"},
["sjr"] = {"Siar-Lak"},
["sjs"] = {"Senhaja De Srair"},
["sjt"] = {"Ter Sami"},
["sju"] = {"Ume Sami"},
["sjw"] = {"Shawnee"},
["ska"] = {"Skagit"},
["skb"] = {"Saek"},
["skc"] = {"Ma Manda"},
["skd"] = {"Southern Sierra Miwok"},
["ske"] = {"Seke (Vanuatu)"},
["skf"] = {"Sakirabiá"},
["skg"] = {"Sakalava Malagasy"},
["skh"] = {"Sikule"},
["ski"] = {"Sika"},
["skj"] = {"Seke (Nepal)"},
["skm"] = {"Kutong"},
["skn"] = {"Kolibugan Subanon"},
["sko"] = {"Seko Tengah"},
["skp"] = {"Sekapan"},
["skq"] = {"Sininkere"},
["skr"] = {"Saraiki", "Seraiki"},
["sks"] = {"Maia"},
["skt"] = {"Sakata"},
["sku"] = {"Sakao"},
["skv"] = {"Skou"},
["skw"] = {"Skepi Creole Dutch"},
["skx"] = {"Seko Padang"},
["sky"] = {"Sikaiana"},
["skz"] = {"Sekar"},
["sla"] = {"Slavic languages"},
["slc"] = {"Sáliba"},
["sld"] = {"Sissala"},
["sle"] = {"Sholaga"},
["slf"] = {"Swiss-Italian Sign Language"},
["slg"] = {"Selungai Murut"},
["slh"] = {"Southern Puget Sound Salish"},
["sli"] = {"Lower Silesian"},
["slj"] = {"Salumá"},
["sll"] = {"Salt-Yui"},
["slm"] = {"Pangutaran Sama"},
["sln"] = {"Salinan"},
["slp"] = {"Lamaholot"},
["slr"] = {"Salar"},
["sls"] = {"Singapore Sign Language"},
["slt"] = {"Sila"},
["slu"] = {"Selaru"},
["slw"] = {"Sialum"},
["slx"] = {"Salampasu"},
["sly"] = {"Selayar"},
["slz"] = {"Ma'ya"},
["sma"] = {"Southern Sami"},
["smb"] = {"Simbari"},
["smc"] = {"Som"},
["smf"] = {"Auwe"},
["smg"] = {"Simbali"},
["smh"] = {"Samei"},
["smi"] = {"Sami languages"},
["smj"] = {"Lule Sami"},
["smk"] = {"Bolinao"},
["sml"] = {"Central Sama"},
["smm"] = {"Musasa"},
["smn"] = {"Inari Sami"},
["smp"] = {"Samaritan"},
["smq"] = {"Samo"},
["smr"] = {"Simeulue"},
["sms"] = {"Skolt Sami"},
["smt"] = {"Simte"},
["smu"] = {"Somray"},
["smv"] = {"Samvedi"},
["smw"] = {"Sumbawa"},
["smx"] = {"Samba"},
["smy"] = {"Semnani"},
["smz"] = {"Simeku"},
["snc"] = {"Sinaugoro"},
["sne"] = {"Bau Bidayuh"},
["snf"] = {"Noon"},
["sng"] = {"Sanga (Democratic Republic of Congo)"},
["sni"] = {"Sensi"},
["snj"] = {"Riverain Sango"},
["snk"] = {"Soninke"},
["snl"] = {"Sangil"},
["snm"] = {"Southern Ma'di"},
["snn"] = {"Siona"},
["sno"] = {"Snohomish"},
["snp"] = {"Siane"},
["snq"] = {"Sangu (Gabon)"},
["snr"] = {"Sihan"},
["sns"] = {"South West Bay", "Nahavaq"},
["snu"] = {"Senggi", "Viid"},
["snv"] = {"Sa'ban"},
["snw"] = {"Selee"},
["snx"] = {"Sam"},
["sny"] = {"Saniyo-Hiyewe"},
["snz"] = {"Kou"},
["soa"] = {"Thai Song"},
["sob"] = {"Sobei"},
["soc"] = {"So (Democratic Republic of Congo)"},
["sod"] = {"Songoora"},
["soe"] = {"Songomeno"},
["sog"] = {"Sogdian"},
["soh"] = {"Aka"},
["soi"] = {"Sonha"},
["soj"] = {"Soi"},
["sok"] = {"Sokoro"},
["sol"] = {"Solos"},
["son"] = {"Songhai languages"},
["soo"] = {"Songo"},
["sop"] = {"Songe"},
["soq"] = {"Kanasi"},
["sor"] = {"Somrai"},
["sos"] = {"Seeku"},
["sou"] = {"Southern Thai"},
["sov"] = {"Sonsorol"},
["sow"] = {"Sowanda"},
["sox"] = {"Swo"},
["soy"] = {"Miyobe"},
["soz"] = {"Temi"},
["spb"] = {"Sepa (Indonesia)"},
["spc"] = {"Sapé"},
["spd"] = {"Saep"},
["spe"] = {"Sepa (Papua New Guinea)"},
["spg"] = {"Sian"},
["spi"] = {"Saponi"},
["spk"] = {"Sengo"},
["spl"] = {"Selepet"},
["spm"] = {"Akukem"},
["spn"] = {"Sanapaná"},
["spo"] = {"Spokane"},
["spp"] = {"Supyire Senoufo"},
["spq"] = {"Loreto-Ucayali Spanish"},
["spr"] = {"Saparua"},
["sps"] = {"Saposa"},
["spt"] = {"Spiti Bhoti"},
["spu"] = {"Sapuan"},
["spv"] = {"Sambalpuri", "Kosli"},
["spx"] = {"South Picene"},
["spy"] = {"Sabaot"},
["sqa"] = {"Shama-Sambuga"},
["sqh"] = {"Shau"},
["sqj"] = {"Albanian languages"},
["sqk"] = {"Albanian Sign Language"},
["sqm"] = {"Suma"},
["sqn"] = {"Susquehannock"},
["sqo"] = {"Sorkhei"},
["sqq"] = {"Sou"},
["sqr"] = {"Siculo Arabic"},
["sqs"] = {"Sri Lankan Sign Language"},
["sqt"] = {"Soqotri"},
["squ"] = {"Squamish", "Sḵwx̱wú7mesh sníchim"},
["sqx"] = {"Kufr Qassem Sign Language (KQSL)"},
["sra"] = {"Saruga"},
["srb"] = {"Sora"},
["src"] = {"Logudorese Sardinian"},
["sre"] = {"Sara"},
["srf"] = {"Nafi"},
["srg"] = {"Sulod"},
["srh"] = {"Sarikoli"},
["sri"] = {"Siriano"},
["srk"] = {"Serudung Murut"},
["srl"] = {"Isirawa"},
["srm"] = {"Saramaccan"},
["srn"] = {"Sranan Tongo"},
["sro"] = {"Campidanese Sardinian"},
["srq"] = {"Sirionó"},
["srr"] = {"Serer"},
["srs"] = {"Sarsi"},
["srt"] = {"Sauri"},
["sru"] = {"Suruí"},
["srv"] = {"Southern Sorsoganon"},
["srw"] = {"Serua"},
["srx"] = {"Sirmauri"},
["sry"] = {"Sera"},
["srz"] = {"Shahmirzadi"},
["ssa"] = {"Nilo-Saharan languages"},
["ssb"] = {"Southern Sama"},
["ssc"] = {"Suba-Simbiti"},
["ssd"] = {"Siroi"},
["sse"] = {"Balangingi", "Bangingih Sama"},
["ssf"] = {"Thao"},
["ssg"] = {"Seimat"},
["ssh"] = {"Shihhi Arabic"},
["ssi"] = {"Sansi"},
["ssj"] = {"Sausi"},
["ssk"] = {"Sunam"},
["ssl"] = {"Western Sisaala"},
["ssm"] = {"Semnam"},
["ssn"] = {"Waata"},
["sso"] = {"Sissano"},
["ssp"] = {"Spanish Sign Language"},
["ssq"] = {"So'a"},
["ssr"] = {"Swiss-French Sign Language"},
["sss"] = {"Sô"},
["sst"] = {"Sinasina"},
["ssu"] = {"Susuami"},
["ssv"] = {"Shark Bay"},
["ssx"] = {"Samberigi"},
["ssy"] = {"Saho"},
["ssz"] = {"Sengseng"},
["sta"] = {"Settla"},
["stb"] = {"Northern Subanen"},
["std"] = {"Sentinel"},
["ste"] = {"Liana-Seti"},
["stf"] = {"Seta"},
["stg"] = {"Trieng"},
["sth"] = {"Shelta"},
["sti"] = {"Bulo Stieng"},
["stj"] = {"Matya Samo"},
["stk"] = {"Arammba"},
["stl"] = {"Stellingwerfs"},
["stm"] = {"Setaman"},
["stn"] = {"Owa"},
["sto"] = {"Stoney"},
["stp"] = {"Southeastern Tepehuan"},
["stq"] = {"Saterfriesisch"},
["str"] = {"Straits Salish"},
["sts"] = {"Shumashti"},
["stt"] = {"Budeh Stieng"},
["stu"] = {"Samtao"},
["stv"] = {"Silt'e"},
["stw"] = {"Satawalese"},
["sty"] = {"Siberian Tatar"},
["sua"] = {"Sulka"},
["sub"] = {"Suku"},
["suc"] = {"Western Subanon"},
["sue"] = {"Suena"},
["sug"] = {"Suganga"},
["sui"] = {"Suki"},
["suj"] = {"Shubi"},
["suk"] = {"Sukuma"},
["suo"] = {"Bouni"},
["suq"] = {"Tirmaga-Chai Suri", "Suri"},
["sur"] = {"Mwaghavul"},
["sus"] = {"Susu"},
["sut"] = {"Subtiaba"},
["suv"] = {"Puroik"},
["suw"] = {"Sumbwa"},
["sux"] = {"Sumerian"},
["suy"] = {"Suyá"},
["suz"] = {"Sunwar"},
["sva"] = {"Svan"},
["svb"] = {"Ulau-Suain"},
["svc"] = {"Vincentian Creole English"},
["sve"] = {"Serili"},
["svk"] = {"Slovakian Sign Language"},
["svm"] = {"Slavomolisano"},
["svs"] = {"Savosavo"},
["svx"] = {"Skalvian"},
["swb"] = {"Maore Comorian"},
["swc"] = {"Congo Swahili"},
["swf"] = {"Sere"},
["swg"] = {"Swabian"},
["swh"] = {"Swahili (individual language)", "Kiswahili"},
["swi"] = {"Sui"},
["swj"] = {"Sira"},
["swk"] = {"Malawi Sena"},
["swl"] = {"Swedish Sign Language"},
["swm"] = {"Samosa"},
["swn"] = {"Sawknah"},
["swo"] = {"Shanenawa"},
["swp"] = {"Suau"},
["swq"] = {"Sharwa"},
["swr"] = {"Saweru"},
["sws"] = {"Seluwasan"},
["swt"] = {"Sawila"},
["swu"] = {"Suwawa"},
["swv"] = {"Shekhawati"},
["sww"] = {"Sowa"},
["swx"] = {"Suruahá"},
["swy"] = {"Sarua"},
["sxb"] = {"Suba"},
["sxc"] = {"Sicanian"},
["sxe"] = {"Sighu"},
["sxg"] = {"Shuhi", "Shixing"},
["sxk"] = {"Southern Kalapuya"},
["sxl"] = {"Selian"},
["sxm"] = {"Samre"},
["sxn"] = {"Sangir"},
["sxo"] = {"Sorothaptic"},
["sxr"] = {"Saaroa"},
["sxs"] = {"Sasaru"},
["sxu"] = {"Upper Saxon"},
["sxw"] = {"Saxwe Gbe"},
["sya"] = {"Siang"},
["syb"] = {"Central Subanen"},
["syc"] = {"سوریانیی کلاسیک"},
["syd"] = {"Samoyedic languages"},
["syi"] = {"Seki"},
["syk"] = {"Sukur"},
["syl"] = {"Sylheti"},
["sym"] = {"Maya Samo"},
["syn"] = {"Senaya"},
["syo"] = {"Suoy"},
["syr"] = {"سوریانی"},
["sys"] = {"Sinyar"},
["syw"] = {"Kagate"},
["syx"] = {"Samay"},
["syy"] = {"Al-Sayyid Bedouin Sign Language"},
["sza"] = {"Semelai"},
["szb"] = {"Ngalum"},
["szc"] = {"Semaq Beri"},
["sze"] = {"Seze"},
["szg"] = {"Sengele"},
["szl"] = {"Silesian"},
["szn"] = {"Sula"},
["szp"] = {"Suabo"},
["szs"] = {"Solomon Islands Sign Language"},
["szv"] = {"Isu (Fako Division)"},
["szw"] = {"Sawai"},
["szy"] = {"Sakizaya"},
["taa"] = {"Lower Tanana"},
["tab"] = {"Tabassaran"},
["tac"] = {"Lowland Tarahumara"},
["tad"] = {"Tause"},
["tae"] = {"Tariana"},
["taf"] = {"Tapirapé"},
["tag"] = {"Tagoi"},
["tai"] = {"Tai languages"},
["taj"] = {"Eastern Tamang"},
["tak"] = {"Tala"},
["tal"] = {"Tal"},
["tan"] = {"Tangale"},
["tao"] = {"Yami"},
["tap"] = {"Taabwa"},
["taq"] = {"Tamasheq"},
["tar"] = {"Central Tarahumara"},
["tas"] = {"Tay Boi"},
["tau"] = {"Upper Tanana"},
["tav"] = {"Tatuyo"},
["taw"] = {"Tai"},
["tax"] = {"Tamki"},
["tay"] = {"Atayal"},
["taz"] = {"Tocho"},
["tba"] = {"Aikanã"},
["tbc"] = {"Takia"},
["tbd"] = {"Kaki Ae"},
["tbe"] = {"Tanimbili"},
["tbf"] = {"Mandara"},
["tbg"] = {"North Tairora"},
["tbh"] = {"Dharawal", "Thurawal"},
["tbi"] = {"Gaam"},
["tbj"] = {"Tiang"},
["tbk"] = {"Calamian Tagbanwa"},
["tbl"] = {"Tboli"},
["tbm"] = {"Tagbu"},
["tbn"] = {"Barro Negro Tunebo"},
["tbo"] = {"Tawala"},
["tbp"] = {"Taworta", "Diebroud"},
["tbq"] = {"Tibeto-Burman languages"},
["tbr"] = {"Tumtum"},
["tbs"] = {"Tanguat"},
["tbt"] = {"Tembo (Kitembo)"},
["tbu"] = {"Tubar"},
["tbv"] = {"Tobo"},
["tbw"] = {"Tagbanwa"},
["tbx"] = {"Kapin"},
["tby"] = {"Tabaru"},
["tbz"] = {"Ditammari"},
["tca"] = {"Ticuna"},
["tcb"] = {"Tanacross"},
["tcc"] = {"Datooga"},
["tcd"] = {"Tafi"},
["tce"] = {"Southern Tutchone"},
["tcf"] = {"Malinaltepec Me'phaa", "Malinaltepec Tlapanec"},
["tcg"] = {"Tamagario"},
["tch"] = {"Turks And Caicos Creole English"},
["tci"] = {"Wára"},
["tck"] = {"Tchitchege"},
["tcl"] = {"Taman (Myanmar)"},
["tcm"] = {"Tanahmerah"},
["tcn"] = {"Tichurong"},
["tco"] = {"Taungyo"},
["tcp"] = {"Tawr Chin"},
["tcq"] = {"Kaiy"},
["tcs"] = {"Torres Strait Creole", "Yumplatok"},
["tct"] = {"T'en"},
["tcu"] = {"Southeastern Tarahumara"},
["tcw"] = {"Tecpatlán Totonac"},
["tcx"] = {"Toda"},
["tcy"] = {"Tulu"},
["tcz"] = {"Thado Chin"},
["tda"] = {"Tagdal"},
["tdb"] = {"Panchpargania"},
["tdc"] = {"Emberá-Tadó"},
["tdd"] = {"Tai Nüa"},
["tde"] = {"Tiranige Diga Dogon"},
["tdf"] = {"Talieng"},
["tdg"] = {"Western Tamang"},
["tdh"] = {"Thulung"},
["tdi"] = {"Tomadino"},
["tdj"] = {"Tajio"},
["tdk"] = {"Tambas"},
["tdl"] = {"Sur"},
["tdm"] = {"Taruma"},
["tdn"] = {"Tondano"},
["tdo"] = {"Teme"},
["tdq"] = {"Tita"},
["tdr"] = {"Todrah"},
["tds"] = {"Doutai"},
["tdt"] = {"Tetun Dili"},
["tdv"] = {"Toro"},
["tdx"] = {"Tandroy-Mahafaly Malagasy"},
["tdy"] = {"Tadyawan"},
["tea"] = {"Temiar"},
["teb"] = {"Tetete"},
["tec"] = {"Terik"},
["ted"] = {"Tepo Krumen"},
["tee"] = {"Huehuetla Tepehua"},
["tef"] = {"Teressa"},
["teg"] = {"Teke-Tege"},
["teh"] = {"Tehuelche"},
["tei"] = {"Torricelli"},
["tek"] = {"Ibali Teke"},
["tem"] = {"Timne"},
["ten"] = {"Tama (Colombia)"},
["teo"] = {"Teso"},
["tep"] = {"Tepecano"},
["teq"] = {"Temein"},
["ter"] = {"Tereno"},
["tes"] = {"Tengger"},
["tet"] = {"Tetum"},
["teu"] = {"Soo"},
["tev"] = {"Teor"},
["tew"] = {"Tewa (USA)"},
["tex"] = {"Tennet"},
["tey"] = {"Tulishi"},
["tez"] = {"Tetserret"},
["tfi"] = {"Tofin Gbe"},
["tfn"] = {"Tanaina"},
["tfo"] = {"Tefaro"},
["tfr"] = {"Teribe"},
["tft"] = {"Ternate"},
["tga"] = {"Sagalla"},
["tgb"] = {"Tobilung"},
["tgc"] = {"Tigak"},
["tgd"] = {"Ciwogai"},
["tge"] = {"Eastern Gorkha Tamang"},
["tgf"] = {"Chalikha"},
["tgh"] = {"Tobagonian Creole English"},
["tgi"] = {"Lawunuia"},
["tgj"] = {"Tagin"},
["tgn"] = {"Tandaganon"},
["tgo"] = {"Sudest"},
["tgp"] = {"Tangoa"},
["tgq"] = {"Tring"},
["tgr"] = {"Tareng"},
["tgs"] = {"Nume"},
["tgt"] = {"Central Tagbanwa"},
["tgu"] = {"Tanggu"},
["tgv"] = {"Tingui-Boto"},
["tgw"] = {"Tagwana Senoufo"},
["tgx"] = {"Tagish"},
["tgy"] = {"Togoyo"},
["tgz"] = {"Tagalaka"},
["thd"] = {"Kuuk Thaayorre", "Thayore"},
["the"] = {"Chitwania Tharu"},
["thf"] = {"Thangmi"},
["thh"] = {"Northern Tarahumara"},
["thi"] = {"Tai Long"},
["thk"] = {"Tharaka", "Kitharaka"},
["thl"] = {"Dangaura Tharu"},
["thm"] = {"Aheu"},
["thn"] = {"Thachanadan"},
["thp"] = {"Thompson", "Nłeʔkepmxcín", "Thompson River Salish"},
["thq"] = {"Kochila Tharu"},
["thr"] = {"Rana Tharu"},
["ths"] = {"Thakali"},
["tht"] = {"Tahltan", "Tāłtān"},
["thu"] = {"Thuri"},
["thv"] = {"Tahaggart Tamahaq"},
["thy"] = {"Tha"},
["thz"] = {"Tayart Tamajeq"},
["tia"] = {"Tidikelt Tamazight"},
["tic"] = {"Tira"},
["tif"] = {"Tifal"},
["tig"] = {"Tigre"},
["tih"] = {"Timugon Murut"},
["tii"] = {"Tiene"},
["tij"] = {"Tilung"},
["tik"] = {"Tikar"},
["til"] = {"Tillamook"},
["tim"] = {"Timbe"},
["tin"] = {"Tindi"},
["tio"] = {"Teop"},
["tip"] = {"Trimuris"},
["tiq"] = {"Tiéfo"},
["tis"] = {"Masadiit Itneg"},
["tit"] = {"Tinigua"},
["tiu"] = {"Adasen"},
["tiv"] = {"Tiv"},
["tiw"] = {"Tiwi"},
["tix"] = {"Southern Tiwa"},
["tiy"] = {"Tiruray"},
["tiz"] = {"Tai Hongjin"},
["tja"] = {"Tajuasohn"},
["tjg"] = {"Tunjung"},
["tji"] = {"Northern Tujia"},
["tjj"] = {"Tjungundji"},
["tjl"] = {"Tai Laing"},
["tjm"] = {"Timucua"},
["tjn"] = {"Tonjon"},
["tjo"] = {"Temacine Tamazight"},
["tjp"] = {"Tjupany"},
["tjs"] = {"Southern Tujia"},
["tju"] = {"Tjurruru"},
["tjw"] = {"Djabwurrung"},
["tka"] = {"Truká"},
["tkb"] = {"Buksa"},
["tkd"] = {"Tukudede"},
["tke"] = {"Takwane"},
["tkf"] = {"Tukumanféd"},
["tkg"] = {"Tesaka Malagasy"},
["tkl"] = {"Tokelau"},
["tkm"] = {"Takelma"},
["tkn"] = {"Toku-No-Shima"},
["tkp"] = {"Tikopia"},
["tkq"] = {"Tee"},
["tkr"] = {"Tsakhur"},
["tks"] = {"Takestani"},
["tkt"] = {"Kathoriya Tharu"},
["tku"] = {"Upper Necaxa Totonac"},
["tkv"] = {"Mur Pano"},
["tkw"] = {"Teanu"},
["tkx"] = {"Tangko"},
["tkz"] = {"Takua"},
["tla"] = {"Southwestern Tepehuan"},
["tlb"] = {"Tobelo"},
["tlc"] = {"Yecuatla Totonac"},
["tld"] = {"Talaud"},
["tlf"] = {"Telefol"},
["tlg"] = {"Tofanma"},
["tlh"] = {"Klingon", "tlhIngan Hol"},
["tli"] = {"Tlingit"},
["tlj"] = {"Talinga-Bwisi"},
["tlk"] = {"Taloki"},
["tll"] = {"Tetela"},
["tlm"] = {"Tolomako"},
["tln"] = {"Talondo'"},
["tlo"] = {"Talodi"},
["tlp"] = {"Filomena Mata-Coahuitlán Totonac"},
["tlq"] = {"Tai Loi"},
["tlr"] = {"Talise"},
["tls"] = {"Tambotalo"},
["tlt"] = {"Sou Nama", "Teluti"},
["tlu"] = {"Tulehu"},
["tlv"] = {"Taliabu"},
["tlx"] = {"Khehek"},
["tly"] = {"تاڵشی"},
["tma"] = {"Tama (Chad)"},
["tmb"] = {"Katbol", "Avava"},
["tmc"] = {"Tumak"},
["tmd"] = {"Haruai"},
["tme"] = {"Tremembé"},
["tmf"] = {"Toba-Maskoy"},
["tmg"] = {"Ternateño"},
["tmh"] = {"Tamashek"},
["tmi"] = {"Tutuba"},
["tmj"] = {"Samarokena"},
["tml"] = {"Tamnim Citak"},
["tmm"] = {"Tai Thanh"},
["tmn"] = {"Taman (Indonesia)"},
["tmo"] = {"Temoq"},
["tmq"] = {"Tumleo"},
["tmr"] = {"Jewish Babylonian Aramaic (ca. 200-1200 CE)"},
["tms"] = {"Tima"},
["tmt"] = {"Tasmate"},
["tmu"] = {"Iau"},
["tmv"] = {"Tembo (Motembo)"},
["tmw"] = {"Temuan"},
["tmy"] = {"Tami"},
["tmz"] = {"Tamanaku"},
["tna"] = {"Tacana"},
["tnb"] = {"Western Tunebo"},
["tnc"] = {"Tanimuca-Retuarã"},
["tnd"] = {"Angosturas Tunebo"},
["tng"] = {"Tobanga"},
["tnh"] = {"Maiani"},
["tni"] = {"Tandia"},
["tnk"] = {"Kwamera"},
["tnl"] = {"Lenakel"},
["tnm"] = {"Tabla"},
["tnn"] = {"North Tanna"},
["tno"] = {"Toromono"},
["tnp"] = {"Whitesands"},
["tnq"] = {"Taino"},
["tnr"] = {"Ménik"},
["tns"] = {"Tenis"},
["tnt"] = {"Tontemboan"},
["tnu"] = {"Tay Khang"},
["tnv"] = {"Tangchangya"},
["tnw"] = {"Tonsawang"},
["tnx"] = {"Tanema"},
["tny"] = {"Tongwe"},
["tnz"] = {"Ten'edn"},
["tob"] = {"Toba"},
["toc"] = {"Coyutla Totonac"},
["tod"] = {"Toma"},
["tof"] = {"Gizrra"},
["tog"] = {"Tonga (Nyasa)"},
["toh"] = {"Gitonga"},
["toi"] = {"Tonga (Zambia)"},
["toj"] = {"Tojolabal"},
["tok"] = {"Toki Pona"},
["tol"] = {"Tolowa"},
["tom"] = {"Tombulu"},
["too"] = {"Xicotepec De Juárez Totonac"},
["top"] = {"Papantla Totonac"},
["toq"] = {"Toposa"},
["tor"] = {"Togbo-Vara Banda"},
["tos"] = {"Highland Totonac"},
["tou"] = {"Tho"},
["tov"] = {"Upper Taromi"},
["tow"] = {"Jemez"},
["tox"] = {"Tobian"},
["toy"] = {"Topoiyo"},
["toz"] = {"To"},
["tpa"] = {"Taupota"},
["tpc"] = {"Azoyú Me'phaa", "Azoyú Tlapanec"},
["tpe"] = {"Tippera"},
["tpf"] = {"Tarpia"},
["tpg"] = {"Kula"},
["tpi"] = {"Tok Pisin"},
["tpj"] = {"Tapieté"},
["tpk"] = {"Tupinikin"},
["tpl"] = {"Tlacoapa Me'phaa", "Tlacoapa Tlapanec"},
["tpm"] = {"Tampulma"},
["tpn"] = {"Tupinambá"},
["tpo"] = {"Tai Pao"},
["tpp"] = {"Pisaflores Tepehua"},
["tpq"] = {"Tukpa"},
["tpr"] = {"Tuparí"},
["tpt"] = {"Tlachichilco Tepehua"},
["tpu"] = {"Tampuan"},
["tpv"] = {"Tanapag"},
["tpx"] = {"Acatepec Me'phaa", "Acatepec Tlapanec"},
["tpy"] = {"Trumai"},
["tpz"] = {"Tinputz"},
["tqb"] = {"Tembé"},
["tql"] = {"Lehali"},
["tqm"] = {"Turumsa"},
["tqn"] = {"Tenino"},
["tqo"] = {"Toaripi"},
["tqp"] = {"Tomoip"},
["tqq"] = {"Tunni"},
["tqr"] = {"Torona"},
["tqt"] = {"Western Totonac"},
["tqu"] = {"Touo"},
["tqw"] = {"Tonkawa"},
["tra"] = {"Tirahi"},
["trb"] = {"Terebu"},
["trc"] = {"Copala Triqui"},
["trd"] = {"Turi"},
["tre"] = {"East Tarangan"},
["trf"] = {"Trinidadian Creole English"},
["trg"] = {"Lishán Didán"},
["trh"] = {"Turaka"},
["tri"] = {"Trió"},
["trj"] = {"Toram"},
["trk"] = {"Turkic languages"},
["trl"] = {"Traveller Scottish"},
["trm"] = {"Tregami"},
["trn"] = {"Trinitario"},
["tro"] = {"Tarao Naga"},
["trp"] = {"Kok Borok"},
["trq"] = {"San Martín Itunyoso Triqui"},
["trr"] = {"Taushiro"},
["trs"] = {"Chicahuaxtla Triqui"},
["trt"] = {"Tunggare"},
["tru"] = {"Turoyo", "Surayt"},
["trv"] = {"Sediq", "Seediq", "Taroko"},
["trw"] = {"Torwali"},
["trx"] = {"Tringgus-Sembaan Bidayuh"},
["try"] = {"Turung"},
["trz"] = {"Torá"},
["tsa"] = {"Tsaangi"},
["tsb"] = {"Tsamai"},
["tsc"] = {"Tswa"},
["tsd"] = {"Tsakonian"},
["tse"] = {"Tunisian Sign Language"},
["tsg"] = {"Tausug"},
["tsh"] = {"Tsuvan"},
["tsi"] = {"Tsimshian"},
["tsj"] = {"Tshangla"},
["tsk"] = {"Tseku"},
["tsl"] = {"Ts'ün-Lao"},
["tsm"] = {"Turkish Sign Language", "Türk İşaret Dili"},
["tsp"] = {"Northern Toussian"},
["tsq"] = {"Thai Sign Language"},
["tsr"] = {"Akei"},
["tss"] = {"Taiwan Sign Language"},
["tst"] = {"Tondi Songway Kiini"},
["tsu"] = {"Tsou"},
["tsv"] = {"Tsogo"},
["tsw"] = {"Tsishingini"},
["tsx"] = {"Mubami"},
["tsy"] = {"Tebul Sign Language"},
["tsz"] = {"Purepecha"},
["tta"] = {"Tutelo"},
["ttb"] = {"Gaa"},
["ttc"] = {"Tektiteko"},
["ttd"] = {"Tauade"},
["tte"] = {"Bwanabwana"},
["ttf"] = {"Tuotomb"},
["ttg"] = {"Tutong"},
["tth"] = {"Upper Ta'oih"},
["tti"] = {"Tobati"},
["ttj"] = {"Tooro"},
["ttk"] = {"Totoro"},
["ttl"] = {"Totela"},
["ttm"] = {"Northern Tutchone"},
["ttn"] = {"Towei"},
["tto"] = {"Lower Ta'oih"},
["ttp"] = {"Tombelala"},
["ttq"] = {"Tawallammat Tamajaq"},
["ttr"] = {"Tera"},
["tts"] = {"Northeastern Thai"},
["ttt"] = {"Muslim Tat"},
["ttu"] = {"Torau"},
["ttv"] = {"Titan"},
["ttw"] = {"Long Wat"},
["tty"] = {"Sikaritai"},
["ttz"] = {"Tsum"},
["tua"] = {"Wiarumus"},
["tub"] = {"Tübatulabal"},
["tuc"] = {"Mutu"},
["tud"] = {"Tuxá"},
["tue"] = {"Tuyuca"},
["tuf"] = {"Central Tunebo"},
["tug"] = {"Tunia"},
["tuh"] = {"Taulil"},
["tui"] = {"Tupuri"},
["tuj"] = {"Tugutil"},
["tul"] = {"Tula"},
["tum"] = {"Tumbuka"},
["tun"] = {"Tunica"},
["tuo"] = {"Tucano"},
["tup"] = {"Tupi languages"},
["tuq"] = {"Tedaga"},
["tus"] = {"Tuscarora"},
["tut"] = {"Altaic languages"},
["tuu"] = {"Tututni"},
["tuv"] = {"Turkana"},
["tuw"] = {"Tungus languages"},
["tux"] = {"Tuxináwa"},
["tuy"] = {"Tugen"},
["tuz"] = {"Turka"},
["tva"] = {"Vaghua"},
["tvd"] = {"Tsuvadi"},
["tve"] = {"Te'un"},
["tvi"] = {"Tulai"},
["tvk"] = {"Southeast Ambrym"},
["tvl"] = {"Tuvalu"},
["tvm"] = {"Tela-Masbuar"},
["tvn"] = {"Tavoyan"},
["tvo"] = {"Tidore"},
["tvs"] = {"Taveta"},
["tvt"] = {"Tutsa Naga"},
["tvu"] = {"Tunen"},
["tvw"] = {"Sedoa"},
["tvx"] = {"Taivoan"},
["tvy"] = {"Timor Pidgin"},
["twa"] = {"Twana"},
["twb"] = {"Western Tawbuid"},
["twc"] = {"Teshenawa"},
["twd"] = {"Twents"},
["twe"] = {"Tewa (Indonesia)"},
["twf"] = {"Northern Tiwa"},
["twg"] = {"Tereweng"},
["twh"] = {"Tai Dón"},
["twl"] = {"Tawara"},
["twm"] = {"Tawang Monpa"},
["twn"] = {"Twendi"},
["two"] = {"Tswapong"},
["twp"] = {"Ere"},
["twq"] = {"Tasawaq"},
["twr"] = {"Southwestern Tarahumara"},
["twt"] = {"Turiwára"},
["twu"] = {"Termanu"},
["tww"] = {"Tuwari"},
["twx"] = {"Tewe"},
["twy"] = {"Tawoyan"},
["txa"] = {"Tombonuo"},
["txb"] = {"Tokharian B"},
["txc"] = {"Tsetsaut"},
["txe"] = {"Totoli"},
["txg"] = {"Tangut"},
["txh"] = {"Thracian"},
["txi"] = {"Ikpeng"},
["txj"] = {"Tarjumo"},
["txm"] = {"Tomini"},
["txn"] = {"West Tarangan"},
["txo"] = {"Toto"},
["txq"] = {"Tii"},
["txr"] = {"Tartessian"},
["txs"] = {"Tonsea"},
["txt"] = {"Citak"},
["txu"] = {"Kayapó"},
["txx"] = {"Tatana"},
["txy"] = {"Tanosy Malagasy"},
["tya"] = {"Tauya"},
["tye"] = {"Kyanga"},
["tyh"] = {"O'du"},
["tyi"] = {"Teke-Tsaayi"},
["tyj"] = {"Tai Do", "Tai Yo"},
["tyl"] = {"Thu Lao"},
["tyn"] = {"Kombai"},
["typ"] = {"Thaypan"},
["tyr"] = {"Tai Daeng"},
["tys"] = {"Tày Sa Pa"},
["tyt"] = {"Tày Tac"},
["tyu"] = {"Kua"},
["tyv"] = {"Tuvinian"},
["tyx"] = {"Teke-Tyee"},
["tyy"] = {"Tiyaa"},
["tyz"] = {"Tày"},
["tza"] = {"Tanzanian Sign Language"},
["tzh"] = {"Tzeltal"},
["tzj"] = {"Tz'utujil"},
["tzl"] = {"Talossan"},
["tzm"] = {"Central Atlas Tamazight"},
["tzn"] = {"Tugun"},
["tzo"] = {"Tzotzil"},
["tzx"] = {"Tabriak"},
["uam"] = {"Uamué"},
["uan"] = {"Kuan"},
["uar"] = {"Tairuma"},
["uba"] = {"Ubang"},
["ubi"] = {"Ubi"},
["ubl"] = {"Buhi'non Bikol"},
["ubr"] = {"Ubir"},
["ubu"] = {"Umbu-Ungu"},
["uby"] = {"Ubykh"},
["uda"] = {"Uda"},
["ude"] = {"Udihe"},
["udg"] = {"Muduga"},
["udi"] = {"Udi"},
["udj"] = {"Ujir"},
["udl"] = {"Wuzlam"},
["udm"] = {"Udmurt"},
["udu"] = {"Uduk"},
["ues"] = {"Kioko"},
["ufi"] = {"Ufim"},
["uga"] = {"Ugaritic"},
["ugb"] = {"Kuku-Ugbanh"},
["uge"] = {"Ughele"},
["ugh"] = {"Kubachi"},
["ugn"] = {"Ugandan Sign Language"},
["ugo"] = {"Ugong"},
["ugy"] = {"Uruguayan Sign Language"},
["uha"] = {"Uhami"},
["uhn"] = {"Damal"},
["uis"] = {"Uisai"},
["uiv"] = {"Iyive"},
["uji"] = {"Tanjijili"},
["uka"] = {"Kaburi"},
["ukg"] = {"Ukuriguma"},
["ukh"] = {"Ukhwejo"},
["uki"] = {"Kui (India)"},
["ukk"] = {"Muak Sa-aak"},
["ukl"] = {"Ukrainian Sign Language"},
["ukp"] = {"Ukpe-Bayobiri"},
["ukq"] = {"Ukwa"},
["uks"] = {"Urubú-Kaapor Sign Language", "Kaapor Sign Language"},
["uku"] = {"Ukue"},
["ukv"] = {"Kuku"},
["ukw"] = {"Ukwuani-Aboh-Ndoni"},
["uky"] = {"Kuuk-Yak"},
["ula"] = {"Fungwa"},
["ulb"] = {"Ulukwumi"},
["ulc"] = {"Ulch"},
["ule"] = {"Lule"},
["ulf"] = {"Usku", "Afra"},
["uli"] = {"Ulithian"},
["ulk"] = {"Meriam Mir"},
["ull"] = {"Ullatan"},
["ulm"] = {"Ulumanda'"},
["uln"] = {"Unserdeutsch"},
["ulu"] = {"Uma' Lung"},
["ulw"] = {"Ulwa"},
["uly"] = {"Buli"},
["uma"] = {"Umatilla"},
["umb"] = {"Umbundu"},
["umc"] = {"Marrucinian"},
["umd"] = {"Umbindhamu"},
["umg"] = {"Morrobalama", "Umbuygamu"},
["umi"] = {"Ukit"},
["umm"] = {"Umon"},
["umn"] = {"Makyan Naga"},
["umo"] = {"Umotína"},
["ump"] = {"Umpila"},
["umr"] = {"Umbugarla"},
["ums"] = {"Pendau"},
["umu"] = {"Munsee"},
["una"] = {"North Watut"},
["und"] = {"Undetermined"},
["une"] = {"Uneme"},
["ung"] = {"Ngarinyin"},
["uni"] = {"Uni"},
["unk"] = {"Enawené-Nawé"},
["unm"] = {"Unami"},
["unn"] = {"Kurnai"},
["unr"] = {"Mundari"},
["unu"] = {"Unubahe"},
["unx"] = {"Munda"},
["unz"] = {"Unde Kaili"},
["uon"] = {"Kulon"},
["upi"] = {"Umeda"},
["upv"] = {"Uripiv-Wala-Rano-Atchin"},
["ura"] = {"Urarina"},
["urb"] = {"Urubú-Kaapor", "Kaapor"},
["urc"] = {"Urningangg"},
["ure"] = {"Uru"},
["urf"] = {"Uradhi"},
["urg"] = {"Urigina"},
["urh"] = {"Urhobo"},
["uri"] = {"Urim"},
["urj"] = {"Uralic languages"},
["urk"] = {"Urak Lawoi'"},
["url"] = {"Urali"},
["urm"] = {"Urapmin"},
["urn"] = {"Uruangnirin"},
["uro"] = {"Ura (Papua New Guinea)"},
["urp"] = {"Uru-Pa-In"},
["urr"] = {"Lehalurup", "Löyöp"},
["urt"] = {"Urat"},
["uru"] = {"Urumi"},
["urv"] = {"Uruava"},
["urw"] = {"Sop"},
["urx"] = {"Urimo"},
["ury"] = {"Orya"},
["urz"] = {"Uru-Eu-Wau-Wau"},
["usa"] = {"Usarufa"},
["ush"] = {"Ushojo"},
["usi"] = {"Usui"},
["usk"] = {"Usaghade"},
["usp"] = {"Uspanteco"},
["uss"] = {"us-Saare"},
["usu"] = {"Uya"},
["uta"] = {"Otank"},
["ute"] = {"Ute-Southern Paiute"},
["uth"] = {"ut-Hun"},
["utp"] = {"Amba (Solomon Islands)"},
["utr"] = {"Etulo"},
["utu"] = {"Utu"},
["uum"] = {"Urum"},
["uur"] = {"Ura (Vanuatu)"},
["uuu"] = {"U"},
["uve"] = {"West Uvean", "Fagauvea"},
["uvh"] = {"Uri"},
["uvl"] = {"Lote"},
["uwa"] = {"Kuku-Uwanh"},
["uya"] = {"Doko-Uyanga"},
["uzn"] = {"Northern Uzbek"},
["uzs"] = {"Southern Uzbek"},
["vaa"] = {"Vaagri Booli"},
["vae"] = {"Vale"},
["vaf"] = {"Vafsi"},
["vag"] = {"Vagla"},
["vah"] = {"Varhadi-Nagpuri"},
["vai"] = {"Vai"},
["vaj"] = {"Sekele", "Northwestern ǃKung", "Vasekele"},
["val"] = {"Vehes"},
["vam"] = {"Vanimo"},
["van"] = {"Valman"},
["vao"] = {"Vao"},
["vap"] = {"Vaiphei"},
["var"] = {"Huarijio"},
["vas"] = {"Vasavi"},
["vau"] = {"Vanuma"},
["vav"] = {"Varli"},
["vay"] = {"Wayu"},
["vbb"] = {"Southeast Babar"},
["vbk"] = {"Southwestern Bontok"},
["vec"] = {"Venetian"},
["ved"] = {"Veddah"},
["vel"] = {"Veluws"},
["vem"] = {"Vemgo-Mabas"},
["veo"] = {"Ventureño"},
["vep"] = {"Veps"},
["ver"] = {"Mom Jango"},
["vgr"] = {"Vaghri"},
["vgt"] = {"Vlaamse Gebarentaal", "Flemish Sign Language"},
["vic"] = {"Virgin Islands Creole English"},
["vid"] = {"Vidunda"},
["vif"] = {"Vili"},
["vig"] = {"Viemo"},
["vil"] = {"Vilela"},
["vin"] = {"Vinza"},
["vis"] = {"Vishavan"},
["vit"] = {"Viti"},
["viv"] = {"Iduna"},
["vjk"] = {"Bajjika"},
["vka"] = {"Kariyarra"},
["vkj"] = {"Kujarge"},
["vkk"] = {"Kaur"},
["vkl"] = {"Kulisusu"},
["vkm"] = {"Kamakan"},
["vkn"] = {"Koro Nulu"},
["vko"] = {"Kodeoha"},
["vkp"] = {"Korlai Creole Portuguese"},
["vkt"] = {"Tenggarong Kutai Malay"},
["vku"] = {"Kurrama"},
["vkz"] = {"Koro Zuba"},
["vlp"] = {"Valpei"},
["vls"] = {"Vlaams"},
["vma"] = {"Martuyhunira"},
["vmb"] = {"Barbaram"},
["vmc"] = {"Juxtlahuaca Mixtec"},
["vmd"] = {"Mudu Koraga"},
["vme"] = {"East Masela"},
["vmf"] = {"Mainfränkisch"},
["vmg"] = {"Lungalunga"},
["vmh"] = {"Maraghei"},
["vmi"] = {"Miwa"},
["vmj"] = {"Ixtayutla Mixtec"},
["vmk"] = {"Makhuwa-Shirima"},
["vml"] = {"Malgana"},
["vmm"] = {"Mitlatongo Mixtec"},
["vmp"] = {"Soyaltepec Mazatec"},
["vmq"] = {"Soyaltepec Mixtec"},
["vmr"] = {"Marenje"},
["vms"] = {"Moksela"},
["vmu"] = {"Muluridyi"},
["vmv"] = {"Valley Maidu"},
["vmw"] = {"Makhuwa"},
["vmx"] = {"Tamazola Mixtec"},
["vmy"] = {"Ayautla Mazatec"},
["vmz"] = {"Mazatlán Mazatec"},
["vnk"] = {"Vano", "Lovono"},
["vnm"] = {"Vinmavis", "Neve'ei"},
["vnp"] = {"Vunapu"},
["vor"] = {"Voro"},
["vot"] = {"Votic"},
["vra"] = {"Vera'a"},
["vro"] = {"Võro"},
["vrs"] = {"Varisi"},
["vrt"] = {"Burmbar", "Banam Bay"},
["vsi"] = {"Moldova Sign Language"},
["vsl"] = {"Venezuelan Sign Language"},
["vsn"] = {"Vedic Sanskrit"},
["vsv"] = {"Valencian Sign Language", "Llengua de signes valenciana"},
["vto"] = {"Vitou"},
["vum"] = {"Vumbu"},
["vun"] = {"Vunjo"},
["vut"] = {"Vute"},
["vwa"] = {"Awa (China)"},
["waa"] = {"Walla Walla"},
["wab"] = {"Wab"},
["wac"] = {"Wasco-Wishram"},
["wad"] = {"Wamesa", "Wondama"},
["wae"] = {"Walser"},
["waf"] = {"Wakoná"},
["wag"] = {"Wa'ema"},
["wah"] = {"Watubela"},
["wai"] = {"Wares"},
["waj"] = {"Waffa"},
["wak"] = {"Wakashan languages"},
["wal"] = {"Wolaytta", "Wolaitta"},
["wam"] = {"Wampanoag"},
["wan"] = {"Wan"},
["wao"] = {"Wappo"},
["wap"] = {"Wapishana"},
["waq"] = {"Wagiman"},
["war"] = {"Waray (Philippines)"},
["was"] = {"Washo"},
["wat"] = {"Kaninuwa"},
["wau"] = {"Waurá"},
["wav"] = {"Waka"},
["waw"] = {"Waiwai"},
["wax"] = {"Watam", "Marangis"},
["way"] = {"Wayana"},
["waz"] = {"Wampur"},
["wba"] = {"Warao"},
["wbb"] = {"Wabo"},
["wbe"] = {"Waritai"},
["wbf"] = {"Wara"},
["wbh"] = {"Wanda"},
["wbi"] = {"Vwanji"},
["wbj"] = {"Alagwa"},
["wbk"] = {"Waigali"},
["wbl"] = {"Wakhi"},
["wbm"] = {"Wa"},
["wbp"] = {"Warlpiri"},
["wbq"] = {"Waddar"},
["wbr"] = {"Wagdi"},
["wbs"] = {"West Bengal Sign Language"},
["wbt"] = {"Warnman"},
["wbv"] = {"Wajarri"},
["wbw"] = {"Woi"},
["wca"] = {"Yanomámi"},
["wci"] = {"Waci Gbe"},
["wdd"] = {"Wandji"},
["wdg"] = {"Wadaginam"},
["wdj"] = {"Wadjiginy"},
["wdk"] = {"Wadikali"},
["wdt"] = {"Wendat"},
["wdu"] = {"Wadjigu"},
["wdy"] = {"Wadjabangayi"},
["wea"] = {"Wewaw"},
["wec"] = {"Wè Western"},
["wed"] = {"Wedau"},
["weg"] = {"Wergaia"},
["weh"] = {"Weh"},
["wei"] = {"Kiunum"},
["wem"] = {"Weme Gbe"},
["wen"] = {"Sorbian languages"},
["weo"] = {"Wemale"},
["wep"] = {"Westphalien"},
["wer"] = {"Weri"},
["wes"] = {"Cameroon Pidgin"},
["wet"] = {"Perai"},
["weu"] = {"Rawngtu Chin"},
["wew"] = {"Wejewa"},
["wfg"] = {"Yafi", "Zorop"},
["wga"] = {"Wagaya"},
["wgb"] = {"Wagawaga"},
["wgg"] = {"Wangkangurru", "Wangganguru"},
["wgi"] = {"Wahgi"},
["wgo"] = {"Waigeo"},
["wgu"] = {"Wirangu"},
["wgy"] = {"Warrgamay"},
["wha"] = {"Sou Upaa", "Manusela"},
["whg"] = {"North Wahgi"},
["whk"] = {"Wahau Kenyah"},
["whu"] = {"Wahau Kayan"},
["wib"] = {"Southern Toussian"},
["wic"] = {"Wichita"},
["wie"] = {"Wik-Epa"},
["wif"] = {"Wik-Keyangan"},
["wig"] = {"Wik Ngathan"},
["wih"] = {"Wik-Me'anha"},
["wii"] = {"Minidien"},
["wij"] = {"Wik-Iiyanh"},
["wik"] = {"Wikalkan"},
["wil"] = {"Wilawila"},
["wim"] = {"Wik-Mungkan"},
["win"] = {"Ho-Chunk"},
["wir"] = {"Wiraféd"},
["wiu"] = {"Wiru"},
["wiv"] = {"Vitu"},
["wiy"] = {"Wiyot"},
["wja"] = {"Waja"},
["wji"] = {"Warji"},
["wka"] = {"Kw'adza"},
["wkb"] = {"Kumbaran"},
["wkd"] = {"Wakde", "Mo"},
["wkl"] = {"Kalanadi"},
["wkr"] = {"Keerray-Woorroong"},
["wku"] = {"Kunduvadi"},
["wkw"] = {"Wakawaka"},
["wky"] = {"Wangkayutyuru"},
["wla"] = {"Walio"},
["wlc"] = {"Mwali Comorian"},
["wle"] = {"Wolane"},
["wlg"] = {"Kunbarlang"},
["wlh"] = {"Welaun"},
["wli"] = {"Waioli"},
["wlk"] = {"Wailaki"},
["wll"] = {"Wali (Sudan)"},
["wlm"] = {"Middle Welsh"},
["wlo"] = {"Wolio"},
["wlr"] = {"Wailapa"},
["wls"] = {"Wallisian"},
["wlu"] = {"Wuliwuli"},
["wlv"] = {"Wichí Lhamtés Vejoz"},
["wlw"] = {"Walak"},
["wlx"] = {"Wali (Ghana)"},
["wly"] = {"Waling"},
["wma"] = {"Mawa (Nigeria)"},
["wmb"] = {"Wambaya"},
["wmc"] = {"Wamas"},
["wmd"] = {"Mamaindé"},
["wme"] = {"Wambule"},
["wmg"] = {"Western Minyag"},
["wmh"] = {"Waima'a"},
["wmi"] = {"Wamin"},
["wmm"] = {"Maiwa (Indonesia)"},
["wmn"] = {"Waamwang"},
["wmo"] = {"Wom (Papua New Guinea)"},
["wms"] = {"Wambon"},
["wmt"] = {"Walmajarri"},
["wmw"] = {"Mwani"},
["wmx"] = {"Womo"},
["wnb"] = {"Mokati"},
["wnc"] = {"Wantoat"},
["wnd"] = {"Wandarang"},
["wne"] = {"Waneci"},
["wng"] = {"Wanggom"},
["wni"] = {"Ndzwani Comorian"},
["wnk"] = {"Wanukaka"},
["wnm"] = {"Wanggamala"},
["wnn"] = {"Wunumara"},
["wno"] = {"Wano"},
["wnp"] = {"Wanap"},
["wnu"] = {"Usan"},
["wnw"] = {"Wintu"},
["wny"] = {"Wanyi", "Waanyi"},
["woa"] = {"Kuwema", "Tyaraity"},
["wob"] = {"Wè Northern"},
["woc"] = {"Wogeo"},
["wod"] = {"Wolani"},
["woe"] = {"Woleaian"},
["wof"] = {"Gambian Wolof"},
["wog"] = {"Wogamusin"},
["woi"] = {"Kamang"},
["wok"] = {"Longto"},
["wom"] = {"Wom (Nigeria)"},
["won"] = {"Wongo"},
["woo"] = {"Manombai"},
["wor"] = {"Woria"},
["wos"] = {"Hanga Hundi"},
["wow"] = {"Wawonii"},
["woy"] = {"Weyto"},
["wpc"] = {"Maco"},
["wrb"] = {"Waluwarra", "Warluwara"},
["wrg"] = {"Warungu", "Gudjal"},
["wrh"] = {"Wiradjuri"},
["wri"] = {"Wariyangga"},
["wrk"] = {"Garrwa"},
["wrl"] = {"Warlmanpa"},
["wrm"] = {"Warumungu"},
["wrn"] = {"Warnang"},
["wro"] = {"Worrorra"},
["wrp"] = {"Waropen"},
["wrr"] = {"Wardaman"},
["wrs"] = {"Waris"},
["wru"] = {"Waru"},
["wrv"] = {"Waruna"},
["wrw"] = {"Gugu Warra"},
["wrx"] = {"Wae Rana"},
["wry"] = {"Merwari"},
["wrz"] = {"Waray (Australia)"},
["wsa"] = {"Warembori"},
["wsg"] = {"Adilabad Gondi"},
["wsi"] = {"Wusi"},
["wsk"] = {"Waskia"},
["wsr"] = {"Owenia"},
["wss"] = {"Wasa"},
["wsu"] = {"Wasu"},
["wsv"] = {"Wotapuri-Katarqalai"},
["wtb"] = {"Matambwe"},
["wtf"] = {"Watiwa"},
["wth"] = {"Wathawurrung"},
["wti"] = {"Berta"},
["wtk"] = {"Watakataui"},
["wtm"] = {"Mewati"},
["wtw"] = {"Wotu"},
["wua"] = {"Wikngenchera"},
["wub"] = {"Wunambal"},
["wud"] = {"Wudu"},
["wuh"] = {"Wutunhua"},
["wul"] = {"Silimo"},
["wum"] = {"Wumbvu"},
["wun"] = {"Bungu"},
["wur"] = {"Wurrugu"},
["wut"] = {"Wutung"},
["wuu"] = {"Wu Chinese"},
["wuv"] = {"Wuvulu-Aua"},
["wux"] = {"Wulna"},
["wuy"] = {"Wauyai"},
["wwa"] = {"Waama"},
["wwb"] = {"Wakabunga"},
["wwo"] = {"Wetamut", "Dorig"},
["wwr"] = {"Warrwa"},
["www"] = {"Wawa"},
["wxa"] = {"Waxianghua"},
["wxw"] = {"Wardandi"},
["wyb"] = {"Wangaaybuwan-Ngiyambaa"},
["wyi"] = {"Woiwurrung"},
["wym"] = {"Wymysorys"},
["wyn"] = {"Wyandot"},
["wyr"] = {"Wayoró"},
["wyy"] = {"Western Fijian"},
["xaa"] = {"Andalusian Arabic"},
["xab"] = {"Sambe"},
["xac"] = {"Kachari"},
["xad"] = {"Adai"},
["xae"] = {"Aequian"},
["xag"] = {"Aghwan"},
["xai"] = {"Kaimbé"},
["xaj"] = {"Ararandewára"},
["xak"] = {"Máku"},
["xal"] = {"Kalmyk", "Oirat"},
["xam"] = {"ǀXam"},
["xan"] = {"Xamtanga"},
["xao"] = {"Khao"},
["xap"] = {"Apalachee"},
["xaq"] = {"Aquitanian"},
["xar"] = {"Karami"},
["xas"] = {"Kamas"},
["xat"] = {"Katawixi"},
["xau"] = {"Kauwera"},
["xav"] = {"Xavánte"},
["xaw"] = {"Kawaiisu"},
["xay"] = {"Kayan Mahakam"},
["xbb"] = {"Lower Burdekin"},
["xbc"] = {"Bactrian"},
["xbd"] = {"Bindal"},
["xbe"] = {"Bigambal"},
["xbg"] = {"Bunganditj"},
["xbi"] = {"Kombio"},
["xbj"] = {"Birrpayi"},
["xbm"] = {"Middle Breton"},
["xbn"] = {"Kenaboi"},
["xbo"] = {"Bolgarian"},
["xbp"] = {"Bibbulman"},
["xbr"] = {"Kambera"},
["xbw"] = {"Kambiwá"},
["xby"] = {"Batjala", "Batyala"},
["xcb"] = {"Cumbric"},
["xcc"] = {"Camunic"},
["xce"] = {"Celtiberian"},
["xcg"] = {"Cisalpine Gaulish"},
["xch"] = {"Chemakum", "Chimakum"},
["xcl"] = {"Classical Armenian"},
["xcm"] = {"Comecrudo"},
["xcn"] = {"Cotoname"},
["xco"] = {"Chorasmian"},
["xcr"] = {"Carian"},
["xct"] = {"Classical Tibetan"},
["xcu"] = {"Curonian"},
["xcv"] = {"Chuvantsy"},
["xcw"] = {"Coahuilteco"},
["xcy"] = {"Cayuse"},
["xda"] = {"Darkinyung"},
["xdc"] = {"Dacian"},
["xdk"] = {"Dharuk"},
["xdm"] = {"Edomite"},
["xdo"] = {"Kwandu"},
["xdq"] = {"Kaitag"},
["xdy"] = {"Malayic Dayak"},
["xeb"] = {"Eblan"},
["xed"] = {"Hdi"},
["xeg"] = {"ǁXegwi"},
["xel"] = {"Kelo"},
["xem"] = {"Kembayan"},
["xep"] = {"Epi-Olmec"},
["xer"] = {"Xerénte"},
["xes"] = {"Kesawai"},
["xet"] = {"Xetá"},
["xeu"] = {"Keoru-Ahia"},
["xfa"] = {"Faliscan"},
["xga"] = {"Galatian"},
["xgb"] = {"Gbin"},
["xgd"] = {"Gudang"},
["xgf"] = {"Gabrielino-Fernandeño"},
["xgg"] = {"Goreng"},
["xgi"] = {"Garingbal"},
["xgl"] = {"Galindan"},
["xgm"] = {"Dharumbal", "Guwinmal"},
["xgn"] = {"Mongolian languages"},
["xgr"] = {"Garza"},
["xgu"] = {"Unggumi"},
["xgw"] = {"Guwa"},
["xha"] = {"Harami"},
["xhc"] = {"Hunnic"},
["xhd"] = {"Hadrami"},
["xhe"] = {"Khetrani"},
["xhm"] = {"Middle Khmer (1400 to 1850 CE)"},
["xhr"] = {"Hernican"},
["xht"] = {"Hattic"},
["xhu"] = {"Hurrian"},
["xhv"] = {"Khua"},
["xib"] = {"Iberian"},
["xii"] = {"Xiri"},
["xil"] = {"Illyrian"},
["xin"] = {"Xinca"},
["xir"] = {"Xiriâna"},
["xis"] = {"Kisan"},
["xiv"] = {"Indus Valley Language"},
["xiy"] = {"Xipaya"},
["xjb"] = {"Minjungbal"},
["xjt"] = {"Jaitmatang"},
["xka"] = {"Kalkoti"},
["xkb"] = {"Northern Nago"},
["xkc"] = {"Kho'ini"},
["xkd"] = {"Mendalam Kayan"},
["xke"] = {"Kereho"},
["xkf"] = {"Khengkha"},
["xkg"] = {"Kagoro"},
["xki"] = {"Kenyan Sign Language"},
["xkj"] = {"Kajali"},
["xkk"] = {"Kachok", "Kaco'"},
["xkl"] = {"Mainstream Kenyah"},
["xkn"] = {"Kayan River Kayan"},
["xko"] = {"Kiorr"},
["xkp"] = {"Kabatei"},
["xkq"] = {"Koroni"},
["xkr"] = {"Xakriabá"},
["xks"] = {"Kumbewaha"},
["xkt"] = {"Kantosi"},
["xku"] = {"Kaamba"},
["xkv"] = {"Kgalagadi"},
["xkw"] = {"Kembra"},
["xkx"] = {"Karore"},
["xky"] = {"Uma' Lasan"},
["xkz"] = {"Kurtokha"},
["xla"] = {"Kamula"},
["xlb"] = {"Loup B"},
["xlc"] = {"Lycian"},
["xld"] = {"Lydian"},
["xle"] = {"Lemnian"},
["xlg"] = {"Ligurian (Ancient)"},
["xli"] = {"Liburnian"},
["xln"] = {"Alanic"},
["xlo"] = {"Loup A"},
["xlp"] = {"Lepontic"},
["xls"] = {"Lusitanian"},
["xlu"] = {"Cuneiform Luwian"},
["xly"] = {"Elymian"},
["xma"] = {"Mushungulu"},
["xmb"] = {"Mbonga"},
["xmc"] = {"Makhuwa-Marrevone"},
["xmd"] = {"Mbudum"},
["xme"] = {"Median"},
["xmf"] = {"Mingrelian"},
["xmg"] = {"Mengaka"},
["xmh"] = {"Kugu-Muminh"},
["xmj"] = {"Majera"},
["xmk"] = {"Ancient Macedonian"},
["xml"] = {"Malaysian Sign Language"},
["xmm"] = {"Manado Malay"},
["xmn"] = {"Manichaean Middle Persian"},
["xmo"] = {"Morerebi"},
["xmp"] = {"Kuku-Mu'inh"},
["xmq"] = {"Kuku-Mangk"},
["xmr"] = {"Meroitic"},
["xms"] = {"Moroccan Sign Language"},
["xmt"] = {"Matbat"},
["xmu"] = {"Kamu"},
["xmv"] = {"Antankarana Malagasy", "Tankarana Malagasy"},
["xmw"] = {"Tsimihety Malagasy"},
["xmx"] = {"Salawati", "Maden"},
["xmy"] = {"Mayaguduna"},
["xmz"] = {"Mori Bawah"},
["xna"] = {"Ancient North Arabian"},
["xnb"] = {"Kanakanabu"},
["xnd"] = {"Na-Dene languages"},
["xng"] = {"Middle Mongolian"},
["xnh"] = {"Kuanhua"},
["xni"] = {"Ngarigu"},
["xnj"] = {"Ngoni (Tanzania)"},
["xnk"] = {"Nganakarti"},
["xnm"] = {"Ngumbarl"},
["xnn"] = {"Northern Kankanay"},
["xno"] = {"Anglo-Norman"},
["xnq"] = {"Ngoni (Mozambique)"},
["xnr"] = {"Kangri"},
["xns"] = {"Kanashi"},
["xnt"] = {"Narragansett"},
["xnu"] = {"Nukunul"},
["xny"] = {"Nyiyaparli"},
["xnz"] = {"Kenzi", "Mattoki"},
["xoc"] = {"O'chi'chi'"},
["xod"] = {"Kokoda"},
["xog"] = {"Soga"},
["xoi"] = {"Kominimung"},
["xok"] = {"Xokleng"},
["xom"] = {"Komo (Sudan)"},
["xon"] = {"Konkomba"},
["xoo"] = {"Xukurú"},
["xop"] = {"Kopar"},
["xor"] = {"Korubo"},
["xow"] = {"Kowaki"},
["xpa"] = {"Pirriya"},
["xpb"] = {"Northeastern Tasmanian", "Pyemmairrener"},
["xpc"] = {"Pecheneg"},
["xpd"] = {"Oyster Bay Tasmanian"},
["xpe"] = {"Liberia Kpelle"},
["xpf"] = {"Southeast Tasmanian", "Nuenonne"},
["xpg"] = {"Phrygian"},
["xph"] = {"North Midlands Tasmanian", "Tyerrenoterpanner"},
["xpi"] = {"Pictish"},
["xpj"] = {"Mpalitjanh"},
["xpk"] = {"Kulina Pano"},
["xpl"] = {"Port Sorell Tasmanian"},
["xpm"] = {"Pumpokol"},
["xpn"] = {"Kapinawá"},
["xpo"] = {"Pochutec"},
["xpp"] = {"Puyo-Paekche"},
["xpq"] = {"Mohegan-Pequot"},
["xpr"] = {"Parthian"},
["xps"] = {"Pisidian"},
["xpt"] = {"Punthamara"},
["xpu"] = {"Punic"},
["xpv"] = {"Northern Tasmanian", "Tommeginne"},
["xpw"] = {"Northwestern Tasmanian", "Peerapper"},
["xpx"] = {"Southwestern Tasmanian", "Toogee"},
["xpy"] = {"Puyo"},
["xpz"] = {"Bruny Island Tasmanian"},
["xqa"] = {"Karakhanid"},
["xqt"] = {"Qatabanian"},
["xra"] = {"Krahô"},
["xrb"] = {"Eastern Karaboro"},
["xrd"] = {"Gundungurra"},
["xre"] = {"Kreye"},
["xrg"] = {"Minang"},
["xri"] = {"Krikati-Timbira"},
["xrm"] = {"Armazic"},
["xrn"] = {"Arin"},
["xrr"] = {"Raetic"},
["xrt"] = {"Aranama-Tamique"},
["xru"] = {"Marriammu"},
["xrw"] = {"Karawa"},
["xsa"] = {"Sabaean"},
["xsb"] = {"Sambal"},
["xsc"] = {"Scythian"},
["xsd"] = {"Sidetic"},
["xse"] = {"Sempan"},
["xsh"] = {"Shamang"},
["xsi"] = {"Sio"},
["xsj"] = {"Subi"},
["xsl"] = {"South Slavey"},
["xsm"] = {"Kasem"},
["xsn"] = {"Sanga (Nigeria)"},
["xso"] = {"Solano"},
["xsp"] = {"Silopi"},
["xsq"] = {"Makhuwa-Saka"},
["xsr"] = {"Sherpa"},
["xsu"] = {"Sanumá"},
["xsv"] = {"Sudovian"},
["xsy"] = {"Saisiyat"},
["xta"] = {"Alcozauca Mixtec"},
["xtb"] = {"Chazumba Mixtec"},
["xtc"] = {"Katcha-Kadugli-Miri"},
["xtd"] = {"Diuxi-Tilantongo Mixtec"},
["xte"] = {"Ketengban"},
["xtg"] = {"Transalpine Gaulish"},
["xth"] = {"Yitha Yitha"},
["xti"] = {"Sinicahua Mixtec"},
["xtj"] = {"San Juan Teita Mixtec"},
["xtl"] = {"Tijaltepec Mixtec"},
["xtm"] = {"Magdalena Peñasco Mixtec"},
["xtn"] = {"Northern Tlaxiaco Mixtec"},
["xto"] = {"Tokharian A"},
["xtp"] = {"San Miguel Piedras Mixtec"},
["xtq"] = {"Tumshuqese"},
["xtr"] = {"Early Tripuri"},
["xts"] = {"Sindihui Mixtec"},
["xtt"] = {"Tacahua Mixtec"},
["xtu"] = {"Cuyamecalco Mixtec"},
["xtv"] = {"Thawa"},
["xtw"] = {"Tawandê"},
["xty"] = {"Yoloxochitl Mixtec"},
["xua"] = {"Alu Kurumba"},
["xub"] = {"Betta Kurumba"},
["xud"] = {"Umiida"},
["xug"] = {"Kunigami"},
["xuj"] = {"Jennu Kurumba"},
["xul"] = {"Ngunawal", "Nunukul"},
["xum"] = {"Umbrian"},
["xun"] = {"Unggaranggu"},
["xuo"] = {"Kuo"},
["xup"] = {"Upper Umpqua"},
["xur"] = {"Urartian"},
["xut"] = {"Kuthant"},
["xuu"] = {"Kxoe", "Khwedam"},
["xve"] = {"Venetic"},
["xvi"] = {"Kamviri"},
["xvn"] = {"Vandalic"},
["xvo"] = {"Volscian"},
["xvs"] = {"Vestinian"},
["xwa"] = {"Kwaza"},
["xwc"] = {"Woccon"},
["xwd"] = {"Wadi Wadi"},
["xwe"] = {"Xwela Gbe"},
["xwg"] = {"Kwegu"},
["xwj"] = {"Wajuk"},
["xwk"] = {"Wangkumara"},
["xwl"] = {"Western Xwla Gbe"},
["xwo"] = {"Written Oirat"},
["xwr"] = {"Kwerba Mamberamo"},
["xwt"] = {"Wotjobaluk"},
["xww"] = {"Wemba Wemba"},
["xxb"] = {"Boro (Ghana)"},
["xxk"] = {"Ke'o"},
["xxm"] = {"Minkin"},
["xxr"] = {"Koropó"},
["xxt"] = {"Tambora"},
["xya"] = {"Yaygir"},
["xyb"] = {"Yandjibara"},
["xyj"] = {"Mayi-Yapi"},
["xyk"] = {"Mayi-Kulan"},
["xyl"] = {"Yalakalore"},
["xyt"] = {"Mayi-Thakurti"},
["xyy"] = {"Yorta Yorta"},
["xzh"] = {"Zhang-Zhung"},
["xzm"] = {"Zemgalian"},
["xzp"] = {"Ancient Zapotec"},
["yaa"] = {"Yaminahua"},
["yab"] = {"Yuhup"},
["yac"] = {"Pass Valley Yali"},
["yad"] = {"Yagua"},
["yae"] = {"Pumé"},
["yaf"] = {"Yaka (Democratic Republic of Congo)"},
["yag"] = {"Yámana"},
["yah"] = {"Yazgulyam"},
["yai"] = {"Yagnobi"},
["yaj"] = {"Banda-Yangere"},
["yak"] = {"Yakama"},
["yal"] = {"Yalunka"},
["yam"] = {"Yamba"},
["yan"] = {"Mayangna"},
["yao"] = {"Yao"},
["yap"] = {"Yapese"},
["yaq"] = {"Yaqui"},
["yar"] = {"Yabarana"},
["yas"] = {"Nugunu (Cameroon)"},
["yat"] = {"Yambeta"},
["yau"] = {"Yuwana"},
["yav"] = {"Yangben"},
["yaw"] = {"Yawalapití"},
["yax"] = {"Yauma"},
["yay"] = {"Agwagwune"},
["yaz"] = {"Lokaa"},
["yba"] = {"Yala"},
["ybb"] = {"Yemba"},
["ybe"] = {"West Yugur"},
["ybh"] = {"Yakha"},
["ybi"] = {"Yamphu"},
["ybj"] = {"Hasha"},
["ybk"] = {"Bokha"},
["ybl"] = {"Yukuben"},
["ybm"] = {"Yaben"},
["ybn"] = {"Yabaâna"},
["ybo"] = {"Yabong"},
["ybx"] = {"Yawiyo"},
["yby"] = {"Yaweyuha"},
["ych"] = {"Chesu"},
["ycl"] = {"Lolopo"},
["ycn"] = {"Yucuna"},
["ycp"] = {"Chepya"},
["ycr"] = {"Yilan Creole"},
["yda"] = {"Yanda"},
["ydd"] = {"Eastern Yiddish"},
["yde"] = {"Yangum Dey"},
["ydg"] = {"Yidgha"},
["ydk"] = {"Yoidik"},
["yea"] = {"Ravula"},
["yec"] = {"Yeniche"},
["yee"] = {"Yimas"},
["yei"] = {"Yeni"},
["yej"] = {"Yevanic"},
["yel"] = {"Yela"},
["yer"] = {"Tarok"},
["yes"] = {"Nyankpa"},
["yet"] = {"Yetfa"},
["yeu"] = {"Yerukula"},
["yev"] = {"Yapunda"},
["yey"] = {"Yeyi"},
["yga"] = {"Malyangapa"},
["ygi"] = {"Yiningayi"},
["ygl"] = {"Yangum Gel"},
["ygm"] = {"Yagomi"},
["ygp"] = {"Gepo"},
["ygr"] = {"Yagaria"},
["ygs"] = {"Yolŋu Sign Language"},
["ygu"] = {"Yugul"},
["ygw"] = {"Yagwoia"},
["yha"] = {"Baha Buyang"},
["yhd"] = {"Judeo-Iraqi Arabic"},
["yhl"] = {"Hlepho Phowa"},
["yhs"] = {"Yan-nhaŋu Sign Language"},
["yia"] = {"Yinggarda"},
["yif"] = {"Ache"},
["yig"] = {"Wusa Nasu"},
["yih"] = {"Western Yiddish"},
["yii"] = {"Yidiny"},
["yij"] = {"Yindjibarndi"},
["yik"] = {"Dongshanba Lalo"},
["yil"] = {"Yindjilandji"},
["yim"] = {"Yimchungru Naga"},
["yin"] = {"Riang Lai", "Yinchia"},
["yip"] = {"Pholo"},
["yiq"] = {"Miqie"},
["yir"] = {"North Awyu"},
["yis"] = {"Yis"},
["yit"] = {"Eastern Lalu"},
["yiu"] = {"Awu"},
["yiv"] = {"Northern Nisu"},
["yix"] = {"Axi Yi"},
["yiz"] = {"Azhe"},
["yka"] = {"Yakan"},
["ykg"] = {"Northern Yukaghir"},
["ykh"] = {"Khamnigan Mongol"},
["yki"] = {"Yoke"},
["ykk"] = {"Yakaikeke"},
["ykl"] = {"Khlula"},
["ykm"] = {"Kap"},
["ykn"] = {"Kua-nsi"},
["yko"] = {"Yasa"},
["ykr"] = {"Yekora"},
["ykt"] = {"Kathu"},
["yku"] = {"Kuamasi"},
["yky"] = {"Yakoma"},
["yla"] = {"Yaul"},
["ylb"] = {"Yaleba"},
["yle"] = {"Yele"},
["ylg"] = {"Yelogu"},
["yli"] = {"Angguruk Yali"},
["yll"] = {"Yil"},
["ylm"] = {"Limi"},
["yln"] = {"Langnian Buyang"},
["ylo"] = {"Naluo Yi"},
["ylr"] = {"Yalarnnga"},
["ylu"] = {"Aribwaung"},
["yly"] = {"Nyâlayu", "Nyelâyu"},
["ymb"] = {"Yambes"},
["ymc"] = {"Southern Muji"},
["ymd"] = {"Muda"},
["yme"] = {"Yameo"},
["ymg"] = {"Yamongeri"},
["ymh"] = {"Mili"},
["ymi"] = {"Moji"},
["ymk"] = {"Makwe"},
["yml"] = {"Iamalele"},
["ymm"] = {"Maay"},
["ymn"] = {"Yamna", "Sunum"},
["ymo"] = {"Yangum Mon"},
["ymp"] = {"Yamap"},
["ymq"] = {"Qila Muji"},
["ymr"] = {"Malasar"},
["yms"] = {"Mysian"},
["ymx"] = {"Northern Muji"},
["ymz"] = {"Muzi"},
["yna"] = {"Aluo"},
["ynb"] = {"Yamben"},
["ynd"] = {"Yandruwandha"},
["yne"] = {"Lang'e"},
["yng"] = {"Yango"},
["ynk"] = {"Naukan Yupik"},
["ynl"] = {"Yangulam"},
["ynn"] = {"Yana"},
["yno"] = {"Yong"},
["ynq"] = {"Yendang"},
["yns"] = {"Yansi"},
["ynu"] = {"Yahuna"},
["yob"] = {"Yoba"},
["yog"] = {"Yogad"},
["yoi"] = {"Yonaguni"},
["yok"] = {"Yokuts"},
["yol"] = {"Yola"},
["yom"] = {"Yombe"},
["yon"] = {"Yongkom"},
["yot"] = {"Yotti"},
["yox"] = {"Yoron"},
["yoy"] = {"Yoy"},
["ypa"] = {"Phala"},
["ypb"] = {"Labo Phowa"},
["ypg"] = {"Phola"},
["yph"] = {"Phupha"},
["ypk"] = {"Yupik languages"},
["ypm"] = {"Phuma"},
["ypn"] = {"Ani Phowa"},
["ypo"] = {"Alo Phola"},
["ypp"] = {"Phupa"},
["ypz"] = {"Phuza"},
["yra"] = {"Yerakai"},
["yrb"] = {"Yareba"},
["yre"] = {"Yaouré"},
["yrk"] = {"Nenets"},
["yrl"] = {"Nhengatu"},
["yrm"] = {"Yirrk-Mel"},
["yrn"] = {"Yerong"},
["yro"] = {"Yaroamë"},
["yrs"] = {"Yarsun"},
["yrw"] = {"Yarawata"},
["yry"] = {"Yarluyandi"},
["ysc"] = {"Yassic"},
["ysd"] = {"Samatao"},
["ysg"] = {"Sonaga"},
["ysl"] = {"Yugoslavian Sign Language"},
["ysm"] = {"Myanmar Sign Language"},
["ysn"] = {"Sani"},
["yso"] = {"Nisi (China)"},
["ysp"] = {"Southern Lolopo"},
["ysr"] = {"Sirenik Yupik"},
["yss"] = {"Yessan-Mayo"},
["ysy"] = {"Sanie"},
["yta"] = {"Talu"},
["ytl"] = {"Tanglang"},
["ytp"] = {"Thopho"},
["ytw"] = {"Yout Wam"},
["yty"] = {"Yatay"},
["yua"] = {"Yucateco", "Yucatec Maya"},
["yub"] = {"Yugambal"},
["yuc"] = {"Yuchi"},
["yud"] = {"Judeo-Tripolitanian Arabic"},
["yue"] = {"Yue Chinese", "Cantonese"},
["yuf"] = {"Havasupai-Walapai-Yavapai"},
["yug"] = {"Yug"},
["yui"] = {"Yurutí"},
["yuj"] = {"Karkar-Yuri"},
["yuk"] = {"Yuki"},
["yul"] = {"Yulu"},
["yum"] = {"Quechan"},
["yun"] = {"Bena (Nigeria)"},
["yup"] = {"Yukpa"},
["yuq"] = {"Yuqui"},
["yur"] = {"Yurok"},
["yut"] = {"Yopno"},
["yuw"] = {"Yau (Morobe Province)"},
["yux"] = {"Southern Yukaghir"},
["yuy"] = {"East Yugur"},
["yuz"] = {"Yuracare"},
["yva"] = {"Yawa"},
["yvt"] = {"Yavitero"},
["ywa"] = {"Kalou"},
["ywg"] = {"Yinhawangka"},
["ywl"] = {"Western Lalu"},
["ywn"] = {"Yawanawa"},
["ywq"] = {"Wuding-Luquan Yi"},
["ywr"] = {"Yawuru"},
["ywt"] = {"Xishanba Lalo", "Central Lalo"},
["ywu"] = {"Wumeng Nasu"},
["yww"] = {"Yawarawarga"},
["yxa"] = {"Mayawali"},
["yxg"] = {"Yagara"},
["yxl"] = {"Yardliyawarra"},
["yxm"] = {"Yinwum"},
["yxu"] = {"Yuyu"},
["yxy"] = {"Yabula Yabula"},
["yyr"] = {"Yir Yoront"},
["yyu"] = {"Yau (Sandaun Province)"},
["yyz"] = {"Ayizi"},
["yzg"] = {"E'ma Buyang"},
["yzk"] = {"Zokhuo"},
["zaa"] = {"Sierra de Juárez Zapotec"},
["zab"] = {"Western Tlacolula Valley Zapotec", "San Juan Guelavía Zapotec"},
["zac"] = {"Ocotlán Zapotec"},
["zad"] = {"Cajonos Zapotec"},
["zae"] = {"Yareni Zapotec"},
["zaf"] = {"Ayoquesco Zapotec"},
["zag"] = {"Zaghawa"},
["zah"] = {"Zangwal"},
["zai"] = {"Isthmus Zapotec"},
["zaj"] = {"Zaramo"},
["zak"] = {"Zanaki"},
["zal"] = {"Zauzou"},
["zam"] = {"Miahuatlán Zapotec"},
["zao"] = {"Ozolotepec Zapotec"},
["zap"] = {"Zapotec"},
["zaq"] = {"Aloápam Zapotec"},
["zar"] = {"Rincón Zapotec"},
["zas"] = {"Santo Domingo Albarradas Zapotec"},
["zat"] = {"Tabaa Zapotec"},
["zau"] = {"Zangskari"},
["zav"] = {"Yatzachi Zapotec"},
["zaw"] = {"Mitla Zapotec"},
["zax"] = {"Xadani Zapotec"},
["zay"] = {"Zayse-Zergulla", "Zaysete"},
["zaz"] = {"Zari"},
["zba"] = {"Balaibalan"},
["zbc"] = {"Central Berawan"},
["zbe"] = {"East Berawan"},
["zbl"] = {"Blissymbols", "Bliss", "Blissymbolics"},
["zbt"] = {"Batui"},
["zbu"] = {"Bu (Bauchi State)"},
["zbw"] = {"West Berawan"},
["zca"] = {"Coatecas Altas Zapotec"},
["zcd"] = {"Las Delicias Zapotec"},
["zch"] = {"Central Hongshuihe Zhuang"},
["zdj"] = {"Ngazidja Comorian"},
["zea"] = {"Zeeuws"},
["zeg"] = {"Zenag"},
["zeh"] = {"Eastern Hongshuihe Zhuang"},
["zem"] = {"Zeem"},
["zen"] = {"Zenaga"},
["zga"] = {"Kinga"},
["zgb"] = {"Guibei Zhuang"},
["zgh"] = {"Standard Moroccan Tamazight"},
["zgm"] = {"Minz Zhuang"},
["zgn"] = {"Guibian Zhuang"},
["zgr"] = {"Magori"},
["zhb"] = {"Zhaba"},
["zhd"] = {"Dai Zhuang"},
["zhi"] = {"Zhire"},
["zhn"] = {"Nong Zhuang"},
["zhw"] = {"Zhoa"},
["zhx"] = {"Chinese (family)"},
["zia"] = {"Zia"},
["zib"] = {"Zimbabwe Sign Language"},
["zik"] = {"Zimakani"},
["zil"] = {"Zialo"},
["zim"] = {"Mesme"},
["zin"] = {"Zinza"},
["ziw"] = {"Zigula"},
["ziz"] = {"Zizilivakan"},
["zka"] = {"Kaimbulawa"},
["zkd"] = {"Kadu"},
["zkg"] = {"Koguryo"},
["zkh"] = {"Khorezmian"},
["zkk"] = {"Karankawa"},
["zkn"] = {"Kanan"},
["zko"] = {"Kott"},
["zkp"] = {"São Paulo Kaingáng"},
["zkr"] = {"Zakhring"},
["zkt"] = {"Kitan"},
["zku"] = {"Kaurna"},
["zkv"] = {"Krevinian"},
["zkz"] = {"Khazar"},
["zla"] = {"Zula"},
["zle"] = {"East Slavic languages"},
["zlj"] = {"Liujiang Zhuang"},
["zlm"] = {"Malay (individual language)"},
["zln"] = {"Lianshan Zhuang"},
["zlq"] = {"Liuqian Zhuang"},
["zls"] = {"South Slavic languages"},
["zlu"] = {"Zul"},
["zlw"] = {"West Slavic languages"},
["zma"] = {"Manda (Australia)"},
["zmb"] = {"Zimba"},
["zmc"] = {"Margany"},
["zmd"] = {"Maridan"},
["zme"] = {"Mangerr"},
["zmf"] = {"Mfinu"},
["zmg"] = {"Marti Ke"},
["zmh"] = {"Makolkol"},
["zmi"] = {"Negeri Sembilan Malay"},
["zmj"] = {"Maridjabin"},
["zmk"] = {"Mandandanyi"},
["zml"] = {"Matngala"},
["zmm"] = {"Marimanindji", "Marramaninyshi"},
["zmn"] = {"Mbangwe"},
["zmo"] = {"Molo"},
["zmp"] = {"Mbuun"},
["zmq"] = {"Mituku"},
["zmr"] = {"Maranunggu"},
["zms"] = {"Mbesa"},
["zmt"] = {"Maringarr"},
["zmu"] = {"Muruwari"},
["zmv"] = {"Mbariman-Gudhinma"},
["zmw"] = {"Mbo (Democratic Republic of Congo)"},
["zmx"] = {"Bomitaba"},
["zmy"] = {"Mariyedi"},
["zmz"] = {"Mbandja"},
["zna"] = {"Zan Gula"},
["znd"] = {"Zande languages"},
["zne"] = {"Zande (individual language)"},
["zng"] = {"Mang"},
["znk"] = {"Manangkari"},
["zns"] = {"Mangas"},
["zoc"] = {"Copainalá Zoque"},
["zoh"] = {"Chimalapa Zoque"},
["zom"] = {"Zou"},
["zoo"] = {"Asunción Mixtepec Zapotec"},
["zoq"] = {"Tabasco Zoque"},
["zor"] = {"Rayón Zoque"},
["zos"] = {"Francisco León Zoque"},
["zpa"] = {"Lachiguiri Zapotec"},
["zpb"] = {"Yautepec Zapotec"},
["zpc"] = {"Choapan Zapotec"},
["zpd"] = {"Southeastern Ixtlán Zapotec"},
["zpe"] = {"Petapa Zapotec"},
["zpf"] = {"San Pedro Quiatoni Zapotec"},
["zpg"] = {"Guevea De Humboldt Zapotec"},
["zph"] = {"Totomachapan Zapotec"},
["zpi"] = {"Santa María Quiegolani Zapotec"},
["zpj"] = {"Quiavicuzas Zapotec"},
["zpk"] = {"Tlacolulita Zapotec"},
["zpl"] = {"Lachixío Zapotec"},
["zpm"] = {"Mixtepec Zapotec"},
["zpn"] = {"Santa Inés Yatzechi Zapotec"},
["zpo"] = {"Amatlán Zapotec"},
["zpp"] = {"El Alto Zapotec"},
["zpq"] = {"Zoogocho Zapotec"},
["zpr"] = {"Santiago Xanica Zapotec"},
["zps"] = {"Coatlán Zapotec"},
["zpt"] = {"San Vicente Coatlán Zapotec"},
["zpu"] = {"Yalálag Zapotec"},
["zpv"] = {"Chichicapan Zapotec"},
["zpw"] = {"Zaniza Zapotec"},
["zpx"] = {"San Baltazar Loxicha Zapotec"},
["zpy"] = {"Mazaltepec Zapotec"},
["zpz"] = {"Texmelucan Zapotec"},
["zqe"] = {"Qiubei Zhuang"},
["zra"] = {"Kara (Korea)"},
["zrg"] = {"Mirgan"},
["zrn"] = {"Zerenkel"},
["zro"] = {"Záparo"},
["zrp"] = {"Zarphatic"},
["zrs"] = {"Mairasi"},
["zsa"] = {"Sarasira"},
["zsk"] = {"Kaskean"},
["zsl"] = {"Zambian Sign Language"},
["zsm"] = {"Standard Malay"},
["zsr"] = {"Southern Rincon Zapotec"},
["zsu"] = {"Sukurum"},
["zte"] = {"Elotepec Zapotec"},
["ztg"] = {"Xanaguía Zapotec"},
["ztl"] = {"Lapaguía-Guivini Zapotec"},
["ztm"] = {"San Agustín Mixtepec Zapotec"},
["ztn"] = {"Santa Catarina Albarradas Zapotec"},
["ztp"] = {"Loxicha Zapotec"},
["ztq"] = {"Quioquitani-Quierí Zapotec"},
["zts"] = {"Tilquiapan Zapotec"},
["ztt"] = {"Tejalapan Zapotec"},
["ztu"] = {"Güilá Zapotec"},
["ztx"] = {"Zaachila Zapotec"},
["zty"] = {"Yatee Zapotec"},
["zuh"] = {"Tokano"},
["zum"] = {"Kumzari"},
["zun"] = {"Zuni"},
["zuy"] = {"Zumaya"},
["zwa"] = {"Zay"},
["zxx"] = {"No linguistic content", "Not applicable"},
["zyb"] = {"Yongbei Zhuang"},
["zyg"] = {"Yang Zhuang"},
["zyj"] = {"Youjiang Zhuang"},
["zyn"] = {"Yongnan Zhuang"},
["zyp"] = {"Zyphe Chin"},
["zza"] = {"Zaza", "Dimili", "Dimli (macrolanguage)", "Kirdki", "Kirmanjki (macrolanguage)", "Zazaki"},
["zzj"] = {"Zuojiang Zhuang"}
}
local deprecated = {
["in"] = {"Indonesian"},
["iw"] = {"Hebrew"},
["ji"] = {"Yiddish"},
["jw"] = {"Javanese"},
["mo"] = {"Moldavian", "Moldovan"},
["aam"] = {"Aramanik"},
["adp"] = {"Adap"},
["agp"] = {"Paranan"},
["ais"] = {"Nataoran Amis"},
["ajp"] = {"South Levantine Arabic"},
["ajt"] = {"Judeo-Tunisian Arabic"},
["aoh"] = {"Arma"},
["asd"] = {"Asas"},
["aue"] = {"ǂKxʼauǁʼein"},
["ayx"] = {"Ayi (China)"},
["ayy"] = {"Tayabas Ayta"},
["baz"] = {"Tunen"},
["bbz"] = {"Babalia Creole Arabic"},
["bgm"] = {"Baga Mboteni"},
["bhk"] = {"Albay Bicolano"},
["bic"] = {"Bikaru"},
["bij"] = {"Vaghat-Ya-Bijim-Legeri"},
["bjd"] = {"Bandjigali"},
["bjq"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"},
["bkb"] = {"Finallig"},
["blg"] = {"Balau"},
["bmy"] = {"Bemba (Democratic Republic of Congo)"},
["bpb"] = {"Barbacoas"},
["btb"] = {"Beti (Cameroon)"},
["btl"] = {"Bhatola"},
["bxx"] = {"Borna (Democratic Republic of Congo)"},
["byy"] = {"Buya"},
["cbe"] = {"Chipiajes"},
["cbh"] = {"Cagua"},
["cca"] = {"Cauca"},
["ccq"] = {"Chaungtha"},
["cdg"] = {"Chamari"},
["cjr"] = {"Chorotega"},
["cka"] = {"Khumi Awa Chin"},
["cmk"] = {"Chimakum"},
["coy"] = {"Coyaima"},
["cqu"] = {"Chilean Quechua"},
["cug"] = {"Chungmboko", "Cung"},
["cum"] = {"Cumeral"},
["daf"] = {"Dan"},
["dap"] = {"Nisi (India)"},
["dek"] = {"Dek"},
["dgu"] = {"Degaru"},
["dha"] = {"Dhanwar (India)"},
["dit"] = {"Dirari"},
["djl"] = {"Djiwarli"},
["dkl"] = {"Kolum So Dogon"},
["drh"] = {"Darkhat"},
["drr"] = {"Dororo"},
["drw"] = {"Darwazi"},
["dud"] = {"Hun-Saare"},
["duj"] = {"Dhuwal"},
["dwl"] = {"Walo Kumbe Dogon"},
["ekc"] = {"Eastern Karnic"},
["elp"] = {"Elpaputih"},
["emo"] = {"Emok"},
["gav"] = {"Gabutamon"},
["gbc"] = {"Garawa"},
["gfx"] = {"Mangetti Dune ǃXung"},
["ggn"] = {"Eastern Gurung"},
["ggo"] = {"Southern Gondi"},
["ggr"] = {"Aghu Tharnggalu"},
["gio"] = {"Gelao"},
["gji"] = {"Geji"},
["gli"] = {"Guliguli"},
["gti"] = {"Gbati-ri"},
["guv"] = {"Gey"},
["hrr"] = {"Horuru"},
["iap"] = {"Iapama"},
["ibi"] = {"Ibilo"},
["ill"] = {"Iranun"},
["ilw"] = {"Talur"},
["ime"] = {"Imeraguen"},
["izi"] = {"Izi-Ezaa-Ikwo-Mgbo"},
["jar"] = {"Jarawa (Nigeria)"},
["jeg"] = {"Jeng"},
["kbf"] = {"Kakauhua"},
["kdv"] = {"Kado"},
["kgc"] = {"Kasseng"},
["kgd"] = {"Kataang"},
["kgh"] = {"Upper Tanudan Kalinga"},
["kgm"] = {"Karipúna"},
["kjf"] = {"Khalaj [Indo-Iranian]"},
["koj"] = {"Sara Dunjo"},
["kox"] = {"Coxima"},
["kpp"] = {"Paku Karen"},
["krm"] = {"Krim"},
["ksa"] = {"Shuwa-Zamani"},
["ktr"] = {"Kota Marudu Tinagas"},
["kvs"] = {"Kunggara"},
["kwq"] = {"Kwak"},
["kxe"] = {"Kakihum"},
["kxl"] = {"Nepali Kurux"},
["kxu"] = {"Kui (India)"},
["kzh"] = {"Kenuzi-Dongola"},
["kzj"] = {"Coastal Kadazan"},
["kzt"] = {"Tambunan Dusun"},
["lak"] = {"Laka (Nigeria)"},
["lba"] = {"Lui"},
["leg"] = {"Lengua"},
["lii"] = {"Lingkhim"},
["llo"] = {"Khlor"},
["lmm"] = {"Lamam"},
["lmz"] = {"Lumbee"},
["lno"] = {"Lango (South Sudan)"},
["lsg"] = {"Lyons Sign Language"},
["meg"] = {"Mea"},
["mgx"] = {"Omati"},
["mhh"] = {"Maskoy Pidgin"},
["mja"] = {"Mahei"},
["mld"] = {"Malakhel"},
["mnt"] = {"Maykulan"},
["mof"] = {"Mohegan-Montauk-Narragansett"},
["mst"] = {"Cataelano Mandaya"},
["mvm"] = {"Muya"},
["mwd"] = {"Mudbura"},
["mwj"] = {"Maligo"},
["mwx"] = {"Mediak"},
["mwy"] = {"Mosiro"},
["myd"] = {"Maramba"},
["myi"] = {"Mina (India)"},
["myq"] = {"Forest Maninka"},
["myt"] = {"Sangab Mandaya"},
["nad"] = {"Nijadali"},
["nbf"] = {"Naxi"},
["nbx"] = {"Ngura"},
["ncp"] = {"Ndaktup"},
["ngo"] = {"Ngoni"},
["nln"] = {"Durango Nahuatl"},
["nlr"] = {"Ngarla"},
["nns"] = {"Ningye"},
["nnx"] = {"Ngong"},
["nom"] = {"Nocamán"},
["noo"] = {"Nootka"},
["nte"] = {"Nathembo"},
["nts"] = {"Natagaimas"},
["nxu"] = {"Narau"},
["ome"] = {"Omejes"},
["oun"] = {"ǃOǃung"},
["pat"] = {"Papitalai"},
["pbz"] = {"Palu"},
["pcr"] = {"Panang"},
["pgy"] = {"Pongyong"},
["pii"] = {"Pini"},
["plj"] = {"Polci"},
["plp"] = {"Palpa"},
["pmc"] = {"Palumata"},
["pmk"] = {"Pamlico"},
["pmu"] = {"Mirpur Panjabi"},
["pod"] = {"Ponares"},
["ppa"] = {"Pao"},
["ppr"] = {"Piru"},
["prb"] = {"Lua'"},
["prp"] = {"Parsi"},
["pry"] = {"Pray 3"},
["puk"] = {"Pu Ko"},
["puz"] = {"Purum Naga"},
["rie"] = {"Rien"},
["rmr"] = {"Caló"},
["rna"] = {"Runa"},
["rsi"] = {"Rennellese Sign Language"},
["sap"] = {"Sanapaná"},
["sca"] = {"Sansu"},
["sdm"] = {"Semandang"},
["sgl"] = {"Sanglechi-Ishkashimi"},
["sgo"] = {"Songa"},
["skk"] = {"Sok"},
["slq"] = {"Salchuq"},
["smd"] = {"Sama"},
["snb"] = {"Sebuyau"},
["snh"] = {"Shinabo"},
["sul"] = {"Surigaonon"},
["sum"] = {"Sumo-Mayangna"},
["svr"] = {"Savara"},
["szd"] = {"Seru"},
["tbb"] = {"Tapeba"},
["tdu"] = {"Tempasuk Dusun"},
["tgg"] = {"Tangga"},
["thc"] = {"Tai Hang Tong"},
["thw"] = {"Thudam"},
["thx"] = {"The"},
["tid"] = {"Tidong"},
["tie"] = {"Tingal"},
["tkk"] = {"Takpa"},
["tlw"] = {"South Wemale"},
["tmk"] = {"Northwestern Tamang"},
["tmp"] = {"Tai Mène"},
["tne"] = {"Tinoc Kallahan"},
["tnf"] = {"Tangshewi"},
["toe"] = {"Tomedes"},
["tpw"] = {"Tupí"},
["tsf"] = {"Southwestern Tamang"},
["unp"] = {"Worora"},
["uok"] = {"Uokha"},
["uun"] = {"Kulon-Pazeh"},
["vki"] = {"Ija-Zuba"},
["wgw"] = {"Wagawaga"},
["wit"] = {"Wintu"},
["wiw"] = {"Wirangu"},
["wra"] = {"Warapu"},
["wrd"] = {"Warduji"},
["wya"] = {"Wyandot"},
["xba"] = {"Kamba (Brazil)"},
["xbx"] = {"Kabixí"},
["xia"] = {"Xiandao"},
["xip"] = {"Xipináwa"},
["xkh"] = {"Karahawyana"},
["xrq"] = {"Karranga"},
["xss"] = {"Assan"},
["xtz"] = {"Tasmanian"},
["ybd"] = {"Yangbye"},
["yds"] = {"Yiddish Sign Language"},
["yen"] = {"Yendang"},
["yiy"] = {"Yir Yoront"},
["yma"] = {"Yamphe"},
["ymt"] = {"Mator-Taygi-Karagas"},
["ynh"] = {"Yangho"},
["yos"] = {"Yos"},
["yri"] = {"Yarí"},
["yuu"] = {"Yugh"},
["zir"] = {"Ziriya"},
["zkb"] = {"Koibal"},
["zua"] = {"Zeem"}
}
return {
active = active,
deprecated = deprecated,
}
aagsd2zdyn2y056uvcnsyisyqo0x74o
دەشتی نەینەوا
0
161605
1593428
1593385
2026-06-23T13:18:17Z
1silent scientist
51740
/* جوگرافیا */
1593428
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
|native_name = Nineveh Plains{{ھن}}{{lang|ar|سھل نینوی}}{{ھن}}{{lang|syr|ܦܩܥܬܐ ܕܢܝܢܘܐ}}{{ھن}}{{lang|ku|Deşta Neynewa ,دەشتی نەینەوا}}
|conventional_long_name =
|common_name =
|image_map = Districts and towns in the Nineveh governorate.svg
|map_caption = نەخشەی ئەو سێ قەزایەی کە دەشتەکانی نەینەوا پێکدەھێنن کە لەسەر نەخشەی [[پارێزگای نەینەوا]] نەخشێنراوە.
|image_map2 =
|map_caption2 =
|official_languages =
|capital =
|largest_city = [[قەرەقووش]]
|government_type =
|leader_title1 = قایمقامی [[قەزای حەمدانیە]]
|leader_title2 = قایمقامی [[قەزای تلکێف]]
|leader_title3 = قایمقامی [[قەزای شێخان]]
|leader_name1 = نیسان کەرومی
|leader_name2 = باسم بێلوو
|leader_name3 = حاسۆ نارموو
|area_km2 = 4197
|population_estimate = ٥٠٠٬٠٠٠
|population_estimate_year = ٢٠١٢
|population_census = ٢٨١٬٨٢٩
|population_census_year = ١٩٨٧
|population_density_km2 = 117
}}
'''دەشتی نەینەوا''' ناوچەیەکی جوگرافییە لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی باشوور]]، و لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[پارێزگای نەینەوا|پارێزگای نەینەوایە]] لە [[عێراق]] کە کەوتۆتە باکوور و ڕۆژاوای شاری [[مووسڵ|موسڵ]]. ناوچەکە بۆ سێ قەزا دابەش بووە (حەمدانیە، [[شێخان]]، تەلکێف) لە ناوچەکە ھەریەکە لە کورد ([[ئێزیدی|یەزیدی]] و [[شەبەک]]) و سریانی ([[کریستیان]]ی) و [[تورکمان]] و [[عەرەب]] ([[ئیسلام|موسڵمان]])دەژین.<ref name="Leo">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leo|یەکەم=Leonard|سەردێڕ=International Religious Freedom (2010): Annual Report to Congress|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=DIANE Publishing|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٧٩-٤٤٣٩-٦}}</ref><ref name="report">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Committee|یەکەم=House of Commons, Foreign Affairs|سەردێڕ=Human rights annual report 2005: first report of Session 2005-06|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Stationery Office|شوێن=London|ژپنک=٠-٢١٥-٠٢٧٥٩-٠}}</ref>
زۆرینەی سریانەکانی عێراق لەم ناوچەیە نیشتەجێن، ھەر بۆیە چەندین کڵێسای بەناوبانگی لێ ھەڵکەوتووە وەک: کڵێسای کلدانی کاسۆلیکی، کڵێسای سریانیی ئەرسەدۆکس، کلێسای سریانیی کاسۆلیک، کلێسای ڕۆژھەڵاتی کۆن و کڵێسای ڕۆژھەڵاتی ئاشووری. لەناوچەکە زمانی سریانی نیمچەفەرمییە و لە قوتابخانەکان دەخوێندرێت. ھەروەھا لە پاڵ سریانەکان، کوردە یەزیدییەکان، کوردە شەبەک، و کوردە موسڵمانەکانی لێیە لەگەڵ ڕێژەیەک لە کەمینەی تورکمان و عەرەب.
ناوچەکە دەکەوێتە سنووری ناوچە کێشە لەسەرەکان ([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم]]) بەپێی ماددەی ١٤٠ دەستوری عێراقیی ٢٠٠٥، لەم ساڵانەی دوایی ھەوڵێکی زۆر دراوە لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بۆ ئەوەی بکرێتە ناوچە یان پارێزگایەکی سەربەخۆ (یەزیدخان)، بەڵام ئەم داواکارییە لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە ڕێگریی لێکراوە، بەتایبەتی لەلایەن ئەسیل نوجەیفی پارێزگاری پێشووی نەینەوا؛ بە بیانووی پاراستنی پێکھاتەی سریانی چونکە حکومەتی ناوەندی پێی وایە بەپارێزگاریبوونی ناوچەکە زیان لە پێکھاتەی سریانی دەدات، و ئەمەش بەھۆی ئەوەی یەزیدییەکان ڕێژەی زۆرینە پێک دێنن.
== دانیشتووان ==
کوردە بەئایین یەزیدییەکان ڕێژەی زۆرینەی ناوچەکە پێک دێنن، بەتایبەت لەناوەندی قەزای شێخان، قەسرۆک، عەین سوفنی، باعەدرێ و [[بەعشیقە|باشیک]] جگە لە دەیان گوند و دێھاتی نێوان دھۆک و موسڵ. دواتر پێکھاتەی کوردە شەبەکەکان دێت کە زۆرینەیان لە [[قەزای حەمدانیە]] نیشتەجێن، پاشان کلدانییەکان دێن بەتایبەت لە [[قەزای تلکێف]] و ئەلقۆش و دەیان گوند و دێھاتی تری ناوچەکە. ھەروەھا گرنگترین کڵێسای سریانی لە ناوچەکە ھەڵکەوتووە کە بۆتە ناوەندێکی گرنگی کریستیانی، و وای کردوە کریستیانەکانی سەرجەم عێراق ڕوو لە ناوچەکە بکەن؛ ھەروەھا لە ناوچەکە چەندین گوند و دێھاتی تورکمان و عەرەبەکان ھەن.
== جوگرافیا ==
ھەڵکەوتەی جوگرافیای دەشتەکە کەوتووەتە نێوان زێی [[دیجلە]] لە ڕۆژاوا و [[زێی گەورە]] لە بەری ڕۆژھەڵاتی. زەوییەکی پڕ ئاو و شێداری ھەیە؛ بۆیە بەکشتوکاڵی [[گەنم]] و [[جۆ]] بەناوبانگە. ھەروەھا چەندین [[تەپۆلکە]]ی لێ ھەڵکەوتووە وەک: [[گرێ کەپەک]] و گردی ماردانیال. لە ئێستادا ٤٢٪ی{{ژێدەر}} ڕووبەری دەشتی نەینەوا لەژێر دەسەڵاتی [[ھەرێمی کوردستان]]ە.
لەگرنگترین ناوچە [[شارەوانی]]یەکانی بریتین لە:
* [[شێخان]] (ھەرێمی کوردستان)
* [[تلکێف]]
* [[ئەلقۆش]] (ھەرێمی کوردستان)
* [[شێخان]] (ھەرێمی کوردستان)
* [[بەرتڵە]]
* [[بەعشیقە|باشیک]]
* [[کەرەملیس]]
* [[تەلسقۆف]] (ھەرێمی کوردستان)
* [[شەرەفیە]] (ھەرێمی کوردستان)
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەشتی نەھلێ]]
* [[سرکیس ئاغاجان|سەرکیس ئاغاجان مامەندۆ]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/سهل_نينوى|سەردێڕ = سهل نينوى|زمان = عەرەبی|سەردان = ١١ی شوباتی ٢٠٢٠}}
* [https://web.archive.org/web/20120328165221/http://www.karemlash.com/pdf/ninveh.pdf دەشتی نەینەوا توێژینەوەیەکی کارگێری و مێژوویی]
{{ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق}}
{{دەشتی نەینەوا}}
{{تووڵی دەروازە|ئایین|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]]
[[پۆل:ئێزیدی]]
[[پۆل:شەبەک]]
[[پۆل:زمانی کوردی]]
[[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]
[[پۆل:ئایینەکانی کوردستان]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کوردستان]]
[[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]]
[[پۆل:کوردانی باشووری کوردستان]]
464q1vp0g8to0jy2ltf6cek8v9hvc3b
لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla
3
167083
1593425
1592932
2026-06-23T13:03:01Z
MediaWiki message delivery
12292
/* Tech News: 2026-26 */ بەشی نوێ
1593425
wikitext
text/x-wiki
{{ئەرشیڤەکان}}
*[[ڕووناککردنەوە]]
*[[جۆرنی (کایەی ڤیدیۆیی)]]
*[[وزەی بەردەوام]] '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢١:٤٩، ٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-15 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
<div lang="en" dir="ltr">
== Prologue ==
*Page : '''[[ھالەی سەرچاوە]]'''
*Regarding: [[لێدوانی_بەکارھێنەر:Tessla/ئەرشیڤی_٦#Report_for_vandalism|1]] and <span class="plainlinks nourlexpansion noarchive">[{{fullurl:Special:Log|type=protect&user={{urlencode:Tessla}}&page={{urlencode:ھالەی سەرچاوە}}&wpdate=2026-04-05&wpFormIdentifier=logeventslist}} 2]</span>
Hello Tessla,
I hope you are well and I apologize for returning to this page again. Thank you for modifying and protecting this page.
However, a few issues remain to be resolved, and I cannot modify the page:
* The map has been removed from the page because it came from Wikidata. I had added the correct coordinates from Wikidata because the map was too inaccurate. I am providing the correct version at the end of this message.
* Two parameters of the new {{دا|زانیاریدانی نیشتنگە}} are causing errors. Furthermore, these two parameters serve no real purpose. I am providing the correct version at the end of this message.
* The references are not referencing anything:
**The first reference does not reference the article itself and is 16 years old. Therefore, this reference is useless.
**The second reference is inaccessible (broken link). The reference's archives redirect to advertisements. There are no other archives. Therefore, this reference is useless.
**The third reference leads to a second-level domain (and it's a dead link). Therefore, this reference is useless because it doesn't link to anything.
As a replacement, you can find a corrected version >>>'''[[داڕێژە:زانیاریدانی نیشتنگە/خۆڵەپەتانێ|on this page]]'''<<<.
Cordially. —[[بەکارھێنەر:Eihel|Eihel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Eihel|لێدوان]]) ٢٠:٤٤، ٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:Hello, could you please protect [[ھالەی سەرچاوە|this page]] for an extended period? Cordially. —[[بەکارھێنەر:Eihel|Eihel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Eihel|لێدوان]]) ١٥:٥٩، ٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Eihel|Eihel]]: it's Done. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٦:٣٥، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
</div>
== Wikipedia translation of the week: 2026-16 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-17 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٤، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-18 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Platypus spur.JPG|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div>
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-19 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait.
Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-20 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٣، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٨، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== پرسیار لە [[User:Heshmanela|Heshmanela]]ەوە (٠٠:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦) ==
سڵاو، یەکێک دەربارەی قەزای ڕانیە زانیاری نوسیوە کە قەزای ڕانیەی وەک شارۆچکەیەک نوسیوە لە کاتێکدا ئەوە هەڵەیە چونکە ڕانیە وەک پارێزگایەک مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت کە ئیدارەی سەربەخۆی هەیە کە ناوی ئیدارەی سەربەخۆی ڕاپەڕینە --[[بەکارھێنەر:Heshmanela|Heshmanela]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Heshmanela|لێدوان]]) ٠٠:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
[[بەکارھێنەر:Heshmanela|Heshmanela]] سڵاو، سەبارەت بەم بابەتە دەتوانیت لەگەڵ @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] قسە بکەیت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
== پرسیار لە [[User:بیلال معسین|بیلال معسین]]ەوە (١٩:٥٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦) ==
سڵاو ئێوە چون ئەتوانن یارمەتی من بدەن کە ئێستا پێویستیم پێتانە --[[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بیلال معسین|لێدوان]]) ١٩:٥٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]]: سڵاو، چیت دەوێت بێگومان لێرە بینووسە و یارمەتیت دەدەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٤، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
== خانو ==
من خانوێکم دروست کردوە لە سێبیرانی گەورە نزیک مەتاری هەولێر باری دارایم باش نیە خێزاندارم هیچ معاشێکیشم نیە پێویستیم بە 60 وەرەقەیە تا بتوانم بچمە ژیانی خومەوە ناو خانوی خوم بویە من ئێوەم بە باشترین کەس دانا بو ئەوی ئەو یارمەتیەم قبوڵ کەن [[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بیلال معسین|لێدوان]]) ١٢:٥٥، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]]: کاک بیلال داوای لێبوردن دەکەم، بەڵام من لە شاری هەولێر نیم و خەڵکی ئەوێش نیم. هەروەها ئێرە شوێنی نووسین و زانیارییە نەک شتی تر، دووبارە ببوورە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:١٩، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-21 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]]) ([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٠٥، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-22 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud".
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== Wikipedia translation of the week: 2026-23 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine.
The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 -->
== پرسیار لە [[User:موڕادد سلمان|موڕادد سلمان]]ەوە لەسەر [[ویکیپیدیا:نووسینی کوردی]] (١٨:٢١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) ==
تکایە نازانم بۆچی ئەم شتەم نووسی گوتیان عەرەبیە نازانم چی ئەوەی خوارەوە
عەشیرەتی فەقێ مەرکی
١. ناونان و ڕەچەڵەکناوەکەیان لە وشەی "فەقێ" (کە بەواتای زانا، قوتابی ئایینی یان پیاوی دانا دێت) و "مەرک" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ ناوی گوندێک یان ناوچەیەکی دیاریکراو کە بنەچەیان لێیەوە هاتووە.مێژووی ئەم عەشیرەتە بەستراوەتەوە بە کۆچ و نیشتەجێبوون لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و هەمیشە بە نیشتمانپەروەری ناسراون.٢. ناوچەی جوگرافی و نیشتەجێبوونپارێزگای دهۆک: زۆرینەی دانیشتوانی ئەم عەشیرەتە لە سنووری پارێزگای دهۆک و دەوروبەری نیشتەجێن، بەتایبەتی لە قەزای ئامێدی، شێخان، و دەشتی نەینەوا.هەولێر و مووسڵ: بەشێک لە خێزانەکانی ئەم عەشیرەتە لە ساڵانی ڕابردوودا کۆچیان کردووە بۆ سەنتەری شاری هەولێر و پارێزگای مووسڵ (نەینەوا) بە مەبەستی کار و گوزەران.٣. خەسڵەتە کۆمەڵایەتییەکانپەیوەندی توندوتۆڵ: کۆمەڵگای فەقێ مەرکی بەوە ناسراون کە پەیوەندییەکی توندوتۆڵی خێزانی و عەشایەری لە نێوانیاندا هەیە و لە بۆنە و نەهامەتییەکاندا هاوکاری یەکدی دەکەن.کەسایەتییەکان: لە ڕووی مێژووییەوە، چەندین پیاوی ئایینی، کەسایەتی کۆمەڵایەتی، و تێکۆشەر لەناو ئەم عەشیرەتەدا هەڵکەوتوون کە ڕۆڵی گرنگیان هەبووە لە چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی کوردستان. ____________________________________
کەسایەتیەکانی عەشیرەتی فەقێ مەرکی --[[بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|موڕادد سلمان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|لێدوان]]) ١٨:٢١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== عەشیرەتی فەقێ مەرکی ==
عەشیرەتی فەقێ مەرکی
١. ناونان و ڕەچەڵەکناوەکەیان لە وشەی "فەقێ" (کە بەواتای زانا، قوتابی ئایینی یان پیاوی دانا دێت) و "مەرک" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ ناوی گوندێک یان ناوچەیەکی دیاریکراو کە بنەچەیان لێیەوە هاتووە.مێژووی ئەم عەشیرەتە بەستراوەتەوە بە کۆچ و نیشتەجێبوون لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و هەمیشە بە نیشتمانپەروەری ناسراون.٢. ناوچەی جوگرافی و نیشتەجێبوونپارێزگای دهۆک: زۆرینەی دانیشتوانی ئەم عەشیرەتە لە سنووری پارێزگای دهۆک و دەوروبەری نیشتەجێن، بەتایبەتی لە قەزای ئامێدی، شێخان، و دەشتی نەینەوا.هەولێر و مووسڵ: بەشێک لە خێزانەکانی ئەم عەشیرەتە لە ساڵانی ڕابردوودا کۆچیان کردووە بۆ سەنتەری شاری هەولێر و پارێزگای مووسڵ (نەینەوا) بە مەبەستی کار و گوزەران.٣. خەسڵەتە کۆمەڵایەتییەکانپەیوەندی توندوتۆڵ: کۆمەڵگای فەقێ مەرکی بەوە ناسراون کە پەیوەندییەکی توندوتۆڵی خێزانی و عەشایەری لە نێوانیاندا هەیە و لە بۆنە و نەهامەتییەکاندا هاوکاری یەکدی دەکەن.کەسایەتییەکان: لە ڕووی مێژووییەوە، چەندین پیاوی ئایینی، کەسایەتی کۆمەڵایەتی، و تێکۆشەر لەناو ئەم عەشیرەتەدا هەڵکەوتوون کە ڕۆڵی گرنگیان هەبووە لە چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی کوردستان. ____________________________________
کەسایەتیەکانی عەشیرەتی فەقێ مەرکی (مەلا عبێد قادر)
[[بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|موڕادد سلمان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|لێدوان]]) ١٨:٣١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== پرسیار لە [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]ەوە (١٥:٥٣، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) ==
:''Note: [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]'s mentor <span class="plainlinks">[{{fullurl:User:Aram}} Aram]</span> is away.''
سڵاو، دەتوانیت بەستەری نێوانزمان زیاد بکەیت بۆ ئەم وتارە؟
https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%86_(%D9%88%DB%8C%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA) --[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٥:٥٣، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]: سڵاو، کێشە نییە من زیادم کرد. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٤، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
::گەلێک سپاس [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ٢٣:٠٠، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== پرسیار لە [[User:Binar omer|Binar omer]]ەوە (١٨:٤٦، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) ==
دەمەوێ بابەتێک بنووسم --[[بەکارھێنەر:Binar omer|Binar omer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Binar omer|لێدوان]]) ١٨:٤٦، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== شنروێ مستەفا ==
'''''شنروێ مستەفا''''' پێشکەشکار، مۆدێل، و چالاکوانی سۆشیاڵ میدیای ناسراوی کوردە کە لە بواری مۆدە، شێوازی ژیان (Lifestyle) و گەشتوگوزاردا کار دەکات
'''''گرنگترین زانیارییەکان لەسەر شنروێ مستەفا''''': پێشکەشکاری و '''ڕاگەیاندن''': وەک پێشکەشکارێکی دیار لە چەندین پڕۆگرام و چالاکیی جیاوازی میدیایی لە سۆشیاڵ میدیا و کەناڵە کوردییەکان دەرکەوتووە.مۆدە و جلی کوردی: زیاتر بە پۆشینی جلی کوردی هاوچەرخ و مۆدێرن ناسراوە. ئەو هەمیشە کار دەکات بۆ نیشاندانی جوانیی جلوبەرگی ڕەسەنی کوردی بە شێوازێکی نوێ.
'''''گەشت و لایفستایل''''': لە ڕێگەی پەیجەکانییەوە ڤیدیۆ و وێنەی گەشتەکانی بۆ ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و دەرەوەی وڵات بڵاودەکاتەوە، لەگەڵ ناساندنی خواردن و شوێنە گەشتیارییەکان.کارساز و بزنس: خاوەنی براندێکی تایبەت بە خۆیەتی بە ناوی by.shnrwe کە لە ڕێگەیەوە جلوبەرگ و بەرهەمەکانی خانمان پێشکەش دە
'''پەیجە فەرمییەکانی لە سۆشیاڵ میدیا:ئینستاگرام: زیاتر لە''' ٤١٠ هەزار فۆڵۆوەری هەیە و لەژێر ناوی shnrwe.mustafaa@ چالاکە.سناپچات: ڕۆژانە ڤیدیۆ و ستۆری نوێ بڵاودەکاتەوە لەسەر ئەکاونتی shnrwe@
دەتوانیت لە ڕێگەی ئەم لینکەوە کورتە ڤیدیۆی نوێترین دەرکەوتنی شنروێ لە یوتیوب ببینی.هەروەها بۆ بینینی لیستی ڤیدیۆکانی، سەردانی پلەیلیستی شنروێ مستەفا لە یوتیوب بکە
<nowiki>https://youtu.be/Zi6dD7BtpjY?si=bvz2Js1pfMt2Yoa9</nowiki> [[بەکارھێنەر:Binar omer|Binar omer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Binar omer|لێدوان]]) ١٨:٤٩، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== Wikipedia translation of the week: 2026-24 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]]) ([[:ja:酒令具]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata.
L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٧، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== پرسیار لە [[User:Ysalimii|Ysalimii]]ەوە لەسەر [[بەختیار سەجادی]] (١٧:٠٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) ==
:''Note: [[User:Ysalimii|Ysalimii]]'s mentor <span class="plainlinks">[{{fullurl:User:Aram}} Aram]</span> is away.''
سڵاو مامۆستا ئەم کاتەتان باش،پرسیارێکم هەیە، چۆن دەتوانم ئەم لاپەڕە بە ئینگلیزی وەربگەڕینمۆ. --[[بەکارھێنەر:Ysalimii|Ysalimii]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ysalimii|لێدوان]]) ١٧:٠٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== Wikipedia translation of the week: 2026-25 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
'''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014.
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== نامەیەک بۆ کاک محەممەد ==
@[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]]: سڵاو، ئەم نامەیەت بۆ جێ دەھێڵم، هەرکاتێک توانیت، لێرە وەڵامم بدەوە، سوپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٠٠، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== Wikipedia translation of the week: 2026-26 ==
<div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;">
<div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is
<div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div>
Please be bold and help translate this article!
</div>
----
[[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]]
<div style="text-align:left; padding: .4em;">
The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967).
<small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small>
----
[[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]''
</div>
</div>
--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
tlee6h3pbothj3cns528rf1d89j4zaj
بەکارھێنەر:Kushared/خۆڵەپەتانێ
2
167640
1593704
1590264
2026-06-24T11:55:32Z
Kushared
5048
1593704
wikitext
text/x-wiki
=== لیستی ئاڵاکان ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! # !! ئاڵا !! ناو !! ویکیپیدیای ئینگلیزی
!قەبارەی وتار
!ئەرک بۆ
!ڕەوش!! Link Count
|-
| 1 || [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] || [[ئاڵای ئۆکرانیا]]|| [[:en:Flag of Ukraine|flag of Ukraine]]
|
|
| || 108
|-
| 2 || [[File:Flag of Russia.svg|40px]] || [[ئاڵای ڕووسیا]]|| [[:en:Flag of Russia|flag of Russia]]
|
|
| || 97
|-
| 3 || [[File:Flag of India.svg|40px]] || [[ئاڵای هیندستان]]|| [[:en:Flag of India|flag of India]]
|
|
| || 95
|-
| 4 || [[File:Flag of Germany.svg|40px]] || [[ئاڵای ئەڵمانیا]]|| [[:en:Flag of Germany|flag of Germany]]
|
|
| || 94
|-
| 5 || [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] || [[ئاڵای ئازەربایجان]]|| [[:en:Flag of Azerbaijan|flag of Azerbaijan]]
|
|
| || 93
|-
| 6 || [[File:Flag of Poland.svg|40px]] || [[ئاڵای پۆڵەندا]]|| [[:en:Flag of Poland|flag of Poland]]
|
|
| || 88
|-
| 7 || [[File:Flag of Albania.svg|40px]] || [[ئاڵای ئەلبانیا]]|| [[:en:Flag of Albania|flag of Albania]]
|
|
| || 86
|-
| 8 || [[File:Flag of the People's Republic of China.svg|40px]] || [[ئاڵای چین]]|| [[:en:Flag of China|flag of China]]
|
|
| || 84
|-
| 9 || [[File:Flag of Indonesia.svg|40px]] || [[ئاڵای ئیندۆنیزیا]]|| [[:en:Flag of Indonesia|flag of Indonesia]]
|
|
| || 83
|-
| 10 || [[File:Flag of Austria.svg|40px]] || [[ئاڵای نەمسا]]|| [[:en:Flag of Austria|flag of Austria]]
|
|
| || 83
|-
| 11 || [[File:Flag of Bangladesh.svg|40px]] || [[ئاڵای بەنگلادێش]]|| [[:en:Flag of Bangladesh|flag of Bangladesh]]
|
|
| || 81
|-
| 12 || [[File:Flag of South Korea.svg|40px]] || [[ئاڵای کۆریای باشوور]]|| [[:en:Flag of South Korea|flag of South Korea]]
|
|
| || 81
|-
| 13 || [[File:Flag of Australia (converted).svg|40px]] || [[ئاڵای ئوسترالیا]]|| [[:en:Flag of Australia|flag of Australia]]
|
|
| || 80
|-
| 14 || [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] || [[ئەڵای مەجارستان]]|| [[:en:Flag of Hungary|flag of Hungary]]
|
|
| || 80
|-
| 15 || [[File:Flag of Brazil.svg|40px]] || [[ئاڵای بەڕازیل]]|| [[:en:Flag of Brazil|flag of Brazil]]
|
|
| || 80
|-
| 16 || [[File:Flag of Belgium (civil).svg|40px]] || [[ئاڵای بەلجیکا]]|| [[:en:Flag of Belgium|flag of Belgium]]
|
|
| || 80
|-
| 17 || [[File:Flag of Finland.svg|40px]] || [[ئاڵای فینلاند]]|| [[:en:Flag of Finland|flag of Finland]]
|
|
| || 80
|-
| 18 || [[File:Flag of Andorra.svg|40px]] || [[ئاڵای ئەندۆرا]]|| [[:en:Flag of Andorra|flag of Andorra]]
|
|
| || 79
|-
| 19 || [[File:Flag of Chile.svg|40px]] || [[ئاڵای چیلی]]|| [[:en:Flag of Chile|flag of Chile]]
|
|
| || 79
|-
| 20 || [[File:Flag of the Netherlands.svg|40px]] || [[ئاڵای هۆڵەندا]]|| [[:en:Flag of the Netherlands|flag of the Netherlands]]
|
|
| || 79
|-
| 21 || [[File:Flag of Denmark.svg|40px]] || [[ئاڵای دانمارک]]|| [[:en:Flag of Denmark|flag of Denmark]]
|
|
| || 79
|-
| 22 || [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] || [[ئاڵای ئیستۆنیا]]|| [[:en:Flag of Estonia|flag of Estonia]]
|
|
| || 78
|-
| 23 || [[File:Flag of Spain.svg|40px]] || [[ئاڵای ئیسپانیا]]|| [[:en:Flag of Spain|flag of Spain]]
|
|
| || 78
|-
| 24 || [[File:Flag of Argentina.svg|40px]] || [[ئاڵای ئەرژەنتین]]|| [[:en:Flag of Argentina|flag of Argentina]]
|
|
| || 78
|-
| 25 || [[File:Flag of Vietnam.svg|40px]] || [[ئاڵای ڤیێتنام]]|| [[:en:Flag of Vietnam|flag of Vietnam]]
|
|
| || 78
|-
| 26 || [[File:Flag of Iceland.svg|40px]] || [[ئاڵای ئایسلەند]]|| [[:en:Flag of Iceland|flag of Iceland]]
|
|
| || 77
|-
| 27 || [[File:Flag of the United Kingdom (1-2).svg|40px]] || [[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو]]|| [[:en:Flag of the United Kingdom|flag of the United Kingdom]]
|
|
| || 76
|-
| 28 || [[File:Flag of Nepal.svg|40px]] || [[ئاڵای نیپال]]|| [[:en:Flag of Nepal|flag of Nepal]]
|
|
| || 76
|-
| 29 || [[File:Flag of Bulgaria (digital).svg|40px]] || [[ئاڵای بولگاریا]]|| [[:en:Flag of Bulgaria|flag of Bulgaria]]
|
|
| || 76
|-
| 30 || [[File:Flag of Lithuania.svg|40px]] || [[ئاڵای لیتوانیا]]|| [[:en:Flag of Lithuania|flag of Lithuania]]
|
|
| || 75
|-
| 31 || [[File:Flag of Ireland.svg|40px]] || [[ئاڵای ئیرلەندا]]|| [[:en:Flag of Ireland|flag of Ireland]]
|
|
| || 75
|-
| 32 || [[File:Flag of Georgia.svg|40px]] || [[ئاڵای گورجستان]]|| [[:en:Flag of Georgia|flag of Georgia]]
|
|
| || 75
|-
| 33 || [[File:Flag of Norway.svg|40px]] || [[ئاڵای نەرویژ]]|| [[:en:Flag of Norway|flag of Norway]]
|
|
| || 74
|-
| 34 || [[File:Flag of Angola.svg|40px]] || [[ئاڵای ئەنگۆلا]]|| [[:en:Flag of Angola|flag of Angola]]
|
|
| || 74
|-
| 35 || [[File:Flag of Bhutan.svg|40px]] || [[ئاڵای بوتان]]|| [[:en:Flag of Bhutan|flag of Bhutan]]
|
|
| || 74
|-
| 36 || [[File:Flag of South Africa.svg|40px]] || [[ئاڵای باشووری ئەفریقا]]|| [[:en:Flag of South África|flag of South África]]
|
|
| || 74
|-
| 37 || [[File:Flag of Sweden.svg|40px]] || [[ئاڵای سوێد]]|| [[:en:Flag of Sweden|flag of Sweden]]
|
|
| || 73
|-
| 38 || [[File:Flag of Pakistan (bordered).svg|40px]] || [[ئاڵای پاکستان]]|| [[:en:Flag of Pakistan|flag of Pakistan]]
|
|
| || 73
|-
| 39 || [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] || [[ئاڵای کازاخستان]]|| [[:en:Flag of Kazakhstan|flag of Kazakhstan]]
|
|
| || 73
|-
| 40 || [[File:Flag of Morocco.svg|40px]] || [[ئاڵای مەغریب]]|| [[:en:Flag of Morocco|flag of Morocco]]
|
|
| || 73
|-
| 41 || [[File:Flag of Gabon.svg|40px]] || [[ئاڵای گابۆن]]|| [[:en:Flag of Gabon|flag of Gabon]]
|
|
| || 72
|-
| 42 || [[File:Flag of North Korea.svg|40px]] || [[ئاڵای کۆریای باکوور]]|| [[:en:Flag of North Korea|flag of North Korea]]
|
|
| || 72
|-
| 43 || [[File:Flag of Switzerland.svg|40px]] || [[ئاڵای سویسڕا]]|| [[:en:Flag of Switzerland|flag of Switzerland]]
|
|
| || 72
|-
| 44 || [[File:Flag of Greece.svg|40px]] || [[ئاڵای یۆنان]]|| [[:en:Flag of Greece|flag of Greece]]
|
|
| || 72
|-
| 45 || [[File:Flag of Bahrain.svg|40px]] || [[ئاڵای بەحرەین]]|| [[:en:Flag of Bahrain|flag of Bahrain]]
|
|
| || 72
|-
| 46 || [[File:Flag of Romania.svg|40px]] || [[ئاڵای ڕۆمانیا]]|| [[:en:Flag of Romania|flag of Romania]]
|
|
| || 72
|-
| 47 || [[File:Flag of the Philippines.svg|40px]] || [[ئاڵای فلیپین]]|| [[:en:Flag of the Philippines|flag of the Philippines]]
|
|
| || 72
|-
| 48 || [[File:Flag of Thailand.svg|40px]] || [[ئاڵای تایلەند]]|| [[:en:Flag of Thailand|flag of Thailand]]
|
|
| || 72
|-
| 49 || [[File:Flag of Colombia.svg|40px]] || [[ئاڵای کۆلۆمبیا]]|| [[:en:Flag of Colombia|flag of Colombia]]
|
|
| || 72
|-
| 50 || [[File:Flag of Ghana.svg|40px]] || [[ئاڵای غانا]]|| [[:en:Flag of Ghana|flag of Ghana]]
|
|
| || 72
|-
| 51 || [[File:Flag of Laos.svg|40px]] || [[ئاڵای لاوس]]|| [[:en:Flag of Laos|flag of Laos]]
|
|
| || 72
|-
| 52 || [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] || [[ئاڵای لاتیڤیا]]|| [[:en:Flag of Latvia|flag of Latvia]]
|
|
| || 71
|-
| 53 || [[File:Flag of Egypt (darker shade of gold).svg|40px]] || [[ئاڵای میسر]]|| [[:en:Flag of Egypt|flag of Egypt]]
|
|
| || 71
|-
| 54 || [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] || flag of Belarus || [[:en:Flag of Belarus|flag of Belarus]]
|
|
| || 71
|-
| 55 || [[File:Flag of Sri Lanka.svg|40px]] || flag of Sri Lanka || [[:en:Flag of Sri Lanka|flag of Sri Lanka]]
|
|
| || 71
|-
| 56 || [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] || flag of Bosnia and Herzegovina || [[:en:Flag of Bosnia and Herzegovina|flag of Bosnia and Herzegovina]]
|
|
| || 71
|-
| 57 || [[File:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] || flag of Uzbekistan || [[:en:Flag of Uzbekistan|flag of Uzbekistan]]
|
|
| || 71
|-
| 58 || [[File:Flag of East Timor.svg|40px]] || flag of East Timor || [[:en:Flag of East Timor|flag of East Timor]]
|
|
| || 71
|-
| 59 || [[File:Flag of Djibouti.svg|40px]] || flag of Djibouti || [[:en:Flag of Djibouti|flag of Djibouti]]
|
|
| || 70
|-
| 60 || [[File:Flag of Liechtenstein.svg|40px]] || flag of Liechtenstein || [[:en:Flag of Liechtenstein|flag of Liechtenstein]]
|
|
| || 70
|-
| 61 || [[File:Flag of Europe.svg|40px]] || flag of Europe || [[:en:Flag of Europe|flag of Europe]]
|
|
| || 70
|-
| 62 || [[File:Flag of Malta.svg|40px]] || flag of Malta || [[:en:Flag of Malta|flag of Malta]]
|
|
| || 70
|-
| 63 || [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] || flag of Kyrgyzstan || [[:en:Flag of Kyrgyzstan|flag of Kyrgyzstan]]
|
|
| || 70
|-
| 64 || [[File:Flag of Portugal (official).svg|40px]] || flag of Portugal || [[:en:Flag of Portugal|flag of Portugal]]
|
|
| || 69
|-
| 65 || [[File:Flag of Benin.svg|40px]] || flag of Benin || [[:en:Flag of Benin|flag of Benin]]
|
|
| || 69
|-
| 66 || [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] || flag of Croatia || [[:en:Flag of Croatia|flag of Croatia]]
|
|
| || 69
|-
| 67 || [[File:Flag of Luxembourg.svg|40px]] || flag of Luxembourg || [[:en:Flag of Luxembourg|flag of Luxembourg]]
|
|
| || 69
|-
| 68 || [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|40px]] || flag of the United Arab Emirates || [[:en:Flag of the United Arab Emirates|flag of the United Arab Emirates]]
|
|
| || 69
|-
| 69 || [[File:Flag of Burkina Faso.svg|40px]] || flag of Burkina Faso || [[:en:Flag of Burkina Faso|flag of Burkina Faso]]
|
|
| || 69
|-
| 70 || [[File:Flag of Monaco.svg|40px]] || flag of Monaco || [[:en:Flag of Monaco|flag of Monaco]]
|
|
| || 69
|-
| 71 || [[File:Flag of Ethiopia.svg|40px]] || flag of Ethiopia || [[:en:Flag of Ethiopia|flag of Ethiopia]]
|
|
| || 69
|-
| 72 || [[File:Flag of Cambodia.svg|40px]] || flag of Cambodia || [[:en:Flag of Cambodia|flag of Cambodia]]
|
|
| || 69
|-
| 73 || [[File:Flag of Myanmar.svg|40px]] || flag of Myanmar || [[:en:Flag of Myanmar|flag of Myanmar]]
|
|
| || 69
|-
| 74 || [[File:Bandera de Ecuador.svg|40px]] || flag of Ecuador || [[:en:Flag of Ecuador|flag of Ecuador]]
|
|
| || 69
|-
| 75 || [[File:Flag of Malaysia.svg|40px]] || flag of Malaysia || [[:en:Flag of Malaysia|flag of Malaysia]]
|
|
| || 69
|-
| 76 || [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] || flag of Slovenia || [[:en:Flag of Slovenia|flag of Slovenia]]
|
|
| || 68
|-
| 77 || [[File:Flag of Botswana.svg|40px]] || flag of Botswana || [[:en:Flag of Botswana|flag of Botswana]]
|
|
| || 68
|-
| 78 || [[File:Flag of Mongolia.svg|40px]] || flag of Mongolia || [[:en:Flag of Mongolia|flag of Mongolia]]
|
|
| || 68
|-
| 79 || [[File:Flag of Kenya.svg|40px]] || flag of Kenya || [[:en:Flag of Kenya|flag of Kenya]]
|
|
| || 68
|-
| 80 || [[File:Flag of Guatemala.svg|40px]] || flag of Guatemala || [[:en:Flag of Guatemala|flag of Guatemala]]
|
|
| || 68
|-
| 81 || [[File:Flag of Cyprus (1960–2006).svg|40px]] || flag of Cyprus || [[:en:Flag of Cyprus|flag of Cyprus]]
|
|
| || 68
|-
| 82 || [[File:Flag of Lebanon.svg|40px]] || flag of Lebanon || [[:en:Flag of Lebanon|flag of Lebanon]]
|
|
| || 68
|-
| 83 || [[File:Flag of Sudan.svg|40px]] || flag of Sudan || [[:en:Flag of Sudan|flag of Sudan]]
|
|
| || 67
|-
| 84 || [[File:Flag of Scotland.svg|40px]] || flag of Scotland || [[:en:Flag of Scotland|flag of Scotland]]
|
|
| || 67
|-
| 85 || [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|40px]] || flag of Guinea-Bissau || [[:en:Flag of Guinea-Bissau|flag of Guinea-Bissau]]
|
|
| || 67
|-
| 86 || [[File:Flag of Malawi.svg|40px]] || flag of Malawi || [[:en:Flag of Malawi|flag of Malawi]]
|
|
| || 67
|-
| 87 || [[File:Flag of Barbados.svg|40px]] || flag of Barbados || [[:en:Flag of Barbados|flag of Barbados]]
|
|
| || 67
|-
| 88 || [[File:Flag of Lesotho.svg|40px]] || flag of Lesotho || [[:en:Flag of Lesotho|flag of Lesotho]]
|
|
| || 67
|-
| 89 || [[File:Flag of Bolivia.svg|40px]] || flag of Bolivia || [[:en:Flag of Bolivia|flag of Bolivia]]
|
|
| || 67
|-
| 90 || [[File:Flag of The Gambia.svg|40px]] || flag of the Gambia || [[:en:Flag of the Gambia|flag of the Gambia]]
|
|
| || 67
|-
| 91 || [[File:Flag of Yemen.svg|40px]] || flag of Yemen || [[:en:Flag of Yemen|flag of Yemen]]
|
|
| || 67
|-
| 92 || [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] || flag of Montenegro || [[:en:Flag of Montenegro|flag of Montenegro]]
|
|
| || 67
|-
| 93 || [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|40px]] || flag of the Democratic Republic of the Congo || [[:en:Flag of the Democratic Republic of the Congo|flag of the Democratic Republic of the Congo]]
|
|
| || 67
|-
| 94 || [[File:Flag of Guinea.svg|40px]] || flag of Guinea || [[:en:Flag of Guinea|flag of Guinea]]
|
|
| || 67
|-
| 95 || [[File:Flag of Venezuela.svg|40px]] || flag of Venezuela || [[:en:Flag of Venezuela|flag of Venezuela]]
|
|
| || 67
|-
| 96 || [[File:Flag of Brunei.svg|40px]] || flag of Brunei || [[:en:Flag of Brunei|flag of Brunei]]
|
|
| || 67
|}
cixsb9xq3ta7wi7ulk511wmojr8m624
کۆھێ ھۆریکۆشی
0
171330
1593401
1593321
2026-06-23T12:02:57Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593401
wikitext
text/x-wiki
{{وەسف|وێنەکێشی مانگای ژاپۆنی کە بەھۆی ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان ناسراوە}}
{{Infobox person
| name = کۆھێ ھۆریکۆشی
| birth_name = کۆھێ ھۆریکۆشی
| birth_date = {{birth date and age|١٩٨٦|١١|٢٠}}
| birth_place = [[ئایچی (پارێزگا)|ئایچی]]، ژاپۆن
| nationality = ژاپۆنی
| occupation = [[مانگاکا|ھونەرمەندی مانگا]]
| signature = Kōhei Horikoshi sign.svg
| signature_alt = 200px
| notable works = ''باخچەی ئاژەڵانی ئۆماگادۆکی''{{ھن}}''باروجی''{{ھن}}''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]''
| awards = خەڵاتی ھارڤی (٢٠١٩)
| module =
| website =
| nonUS =
| subcat =
}}
{{نیھۆنگۆ|'''کۆھێ ھۆریکۆشی'''|堀越 耕平|Horikoshi Kōhei|لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦}} وێنەکێشێکی مانگای ژاپۆنییە کە بە دروستکردنی زنجیرە [[شۆنن مانگا]]کانی ''باخچەی ئاژەڵانی ئۆماگادۆکی''، ''باروجی'' و ''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]'' ناسراوە، کە ھەموویان لە ''[[ھەفتانەی شۆنن جەمپ]]''دا زنجیرەدار کراون. ھۆریکۆشی لە دواناوەندی تۆھۆ و زانکۆی ھونەری ناگۆیا خوێندوویەتی و خەڵکی [[ئایچی (پارێزگا)|پارێزگای ئایچی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=漫画家になりたい!|ناونیشان=http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php|بڵاوکەرەوە=Tokai Television Broadcasting Co. , Ltd.|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120910184146/http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910184146/http://tokai-tv.com/yumemirai/20080622_index_5813.php |date=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢ }}</ref> یاریدەدەری پێشووی یاسوکی تاناکا بوو، کە نووسەی زنجیرە [[مانگا]]کانی ''ھیتۆمی نۆ کاتۆبلێپاس'' و ''کاگیجین'' بوو.
مانگا دڵخوازەکانی ھۆریکۆشی بریتین لە ''[[ناروتۆ]]''، ''کاتیکیۆ ھیتمان ڕیبۆرن!''، ''[[وەن پیس]]''، ''ئاکیرا''، ''تێکۆنکینکریت''، و ''بۆیس ئۆن دە ڕەن''. ھۆریکۆشی ھەروەھا ھەواداری کۆمیکە [[سووپەرھیرۆ]] ئەمریکییەکانە، بە تایبەتی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=堀越耕平『僕のヒーローアカデミア』インタビュー 師弟関係の描写はあの映画からの影響大!! そして今後の展開でデクたちの“アレ”が変わる……!?|trans-title=Kohei Horikoshi "My Hero Academia" Interview: Influences and future development|وێبگە=Kono Manga|بڵاوکەرەوە=[[Takarajimasha]]|ناونیشان=http://konomanga.jp/interview/67220-2|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|دوایین=Yamazaki|یەکەم=Geigan|زمان=ژاپۆنی}}</ref>
== بەرھەمەکان ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
! scope="col" |ناو
! scope="col" |ساڵ
! scope="col" |بڵاوکەرەوە (کان)
! scope="col" |تێبینییەکان
! scope="col" class="unsortable"|Ref.<ref name="madb"/>
|-
! scope="row" | ''تێنکۆ''{{ھن}}(テンコ)
| ٢٠٠٧
| ئاکامارو جەمپ
| وەن شۆت
| align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://comicvine.gamespot.com/akamaru-jump-200703-summer-2007/4000-523473/|وێبگە=[[Comic Vine]]|سەردێڕ=Akamaru Jump – Summer 2007 Issue|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref>
|-
! scope="row" | ''پاڵەوانەکەم''{{ھن}}(僕のヒーロー ''Boku no Hīrō'')
| ٢٠٠٨
| ئاکامارو جەمپ
| وەن شۆت
| align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://comicvine.gamespot.com/akamaru-jump-200801-winter-2008/4000-523472/|وێبگە=Comic Vine|سەردێڕ=Akamaru Jump – Winter 2008 Issue|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref>
|-
! scope="row" | ''شینکا ڕاپوسۆدی''{{ھن}}(進化ラプソディ ''Shinka Rapusodi'')
| ٢٠٠٨
| ئاکامارو جەمپ
| وەن شۆت
| align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://comicvine.gamespot.com/akamaru-jump-200803-summer-2008/4000-523470/|وێبگە=Comic Vine|سەردێڕ=Akamaru Jump – Summer 2008 Issue|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref>
|-
! scope="row" | ''باخچەی ئاژەڵانی ئۆماگادۆکی''{{ھن}}(逢魔ヶ刻動物園 ''Ōmagadoki Dōbutsuen'')
| ٢٠١٠–١١
| [[شوێشا]]
| مانگا
|
|-
! scope="row" | ''باروجی''{{ھن}}(戦星のバルジ ''Sensei no Baruji'')
| ٢٠١٢
| شوێشا {{small|(ژاپۆنی)}}{{ھن}}ڤیز میدیا {{small|(ئینگلیزی)}}
| مانگا
|
|-
! scope="row" | ''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]''{{ھن}}(僕のヒーローアカデミア ''Boku no Hīrō Akademia'')
| ٢٠١٤–ئێستا
| شوێشا {{small|(ژاپۆنی)}}{{ھن}}ڤیز میدیا {{small|(ئینگلیزی)}}
| مانگا
|
|}
== خەڵات و پاڵاوتنەکان ==
{|class="wikitable sortable"
! ساڵ
! خەڵات
! پۆل
! کار/پاڵێوراو
! ئەنجام
|-
| align="center" | ٢٠١٥
| ٨ەم مانگا تایشۆ
| مانگا
| ''[[ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان]]''
| {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=8th Manga Taisho Awards nominates 14 titles|وێبگە=[[Anime News Network]]|دوایین=Loo|یەکەم=Egan|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-18/8th-manga-taisho-awards-nominates-14-titles/.83431|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>
|-
| align="center" | ٢٠١٦
| ٤٠ەم خەڵاتی مانگای کۆدانشا
| باشترین شۆنن مانگا
| ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان''
| {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=40th Annual Kodansha Manga Awards' nominees announced|وێبگە=Anime News Network|دوایین=Nelkin|یەکەم=Sarah|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-04-04/40th-annual-kodansha-manga-awards-nominees-announced/.100646|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>
|-
| align="center" | ٢٠١٧
| ٤٤ەم فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی کۆمیکی ئانگۆلم
| باشترین کۆمیکی گەنجان
| ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان''
| {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sélection Jeunesse 2017|trans-title=Youth Selection 2017|وێبگە=Angoulême International Comics Festival|ناونیشان=http://www.bdangouleme.com/1028,selection-jeunesse?id_selection=35|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=French|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180830042918/http://www.bdangouleme.com/1028,selection-jeunesse?id_selection=35|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
|-
| align="center" | ٢٠١٧
| ٣یەم خەڵاتی سوگۆی ژاپۆن
| مانگا
| ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان''
| {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='Re:Zero' and Makoto Shinkai's 'Your Name. : A Novel' win awards at Sugoi Japan 2017|وێبگە=Anime News Network|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2017-03-17/re-zero-and-makoto-shinkai-your-name-a-novel-win-awards-at-sugoi-japan-2017/.113520|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>
|-
| align="center" | ٢٠١٨
| ٣٠ەم خەڵاتی ھارڤی
| باشترین مانگا
| ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان''
| {{nom}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Harvey Awards Reveal Nominees for 2018|وێبگە=The Harvey Awards|ناونیشان=https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200614222613/https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614222613/https://www.harveyawards.com/About/News/The-Harvey-Awards-Reveal-Nominees-for-2018/ |date=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ }}</ref>
|-
| align="center" | ٢٠١٩
| ٣١ەم خەڵاتی ھارڤی
| باشترین مانگا
| ''ئەکادیمییەکەم بۆ پاڵەوانان''
| {{won}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McMillan|یەکەم=Graeme|سەردێڕ=2019 Harvey Award Winners Announced at New York Comic Con|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/2019-harvey-award-winners-announced-at-new-york-comic-con-1245635|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|9484837}}
* {{Twitter|horikoshiko}} (بە ژاپۆنی)
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:وێنەکێشانی مانگا]]
cg1pk1h2sctgc61egz1n5ubaopoydmj
تاڵشەکان
0
173764
1593650
1582165
2026-06-24T08:42:55Z
1silent scientist
51740
1593650
wikitext
text/x-wiki
{{infobox ethnic group
| group = خەڵکی تاڵش
| native_name = tolışon • Толишон • تالشان
| native_name_lang = Talysh
| image = [[پەڕگە:Nənələr folklor və rəqs ansamblı.jpg|بێچوارچێوە]]
| caption = چەند ژنێکی تاڵش لە کۆماری ئازەربایجاندا
| pop = ٩٠٠٬٠٠٠ کەس
| region1 = {{ئاڵا|ئازەربایجان}}
| pop1 = ١١٢٬٠٠٠ (٢٠٠٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm | سەردێڕ=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 | ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.researchgate.net/publication/323642917_Ethnic_minority_policy_of_the_republic_of_Azerbaijan_and_their_right_to_get_education_in_mother_languages</ref>
٣٠٠٬٠٠٠–٢٠٠٬٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://minorityrights.org/minorities/talysh/ | سەردێڕ=Talysh}}</ref><ref>http://www.azerb.com/az-talysh.html?i=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921190617/http://www.azerb.com/az-talysh.html?i=1 |date=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩ }}</ref>
٥٠٠٬٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.rferl.org/a/nagorno-karabakh-fresh-irritant-armenia-azerbaijan-relations/24959209.html |سەردێڕ = Fresh Irritant Emerges in Azerbaijani-Armenian Relations}}</ref>
| region2 = {{ئاڵا|ئێران}}
| pop2 = ٦٣٠٬٠٠٠<ref name="Looklex">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm|سەردێڕ=Talysh – LookLex Encyclopaedia|نووسەر=Tore Kjeilen|ئیش=i-cias.com|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160529202325/http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{Better source|date=May 2019}}
٦٠٠٬٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/208814|سەردێڕ = Human rights activists demand an end to the criminal prosecution of the editor of the Azerbaijani newspaper Mammadov}}</ref>
| region3 = {{ئاڵا|ڕووسیا}}
| pop3 = ٢٬٥٢٩ (٢٠١٠)<ref>https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200629212937/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/vol1pdf-m.html |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref>
| region4 = {{ئاڵا|ئوکراینا}}
| pop4 = ١٣٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 |سەردێڕ=Ukrayna Respublikası Statistika Komitəsi: 5–14 dekabr 2001 – ci il siyahıya alması |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100902201943/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| langs = [[زمانی تاڵشی|تاڵشی]]، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]، [[زمانی گیلەکی|گیلەکی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]
| rels = [[ئیسلام]] (زۆرینە: [[شیعە]]، کەمینە: [[سوننە]])<ref name="One Europe, Many Nations">Minahan, James. [https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC&pg=PA676&dq=%22their+shi%27a+muslim+religion%22&hl=en&sa=X&ei=ZqS0VIz4FeTjsASr3oCAAQ&ved=0CB4Q6AEwAA#v=onepage&q=%22their%20shi'a%20muslim%20religion%22&f=false, religion of majority of Talysh]: ''One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups'', Greenwood, 2000, {{ISBN|0-313-30984-1}}, {{ISBN|978-0-313-30984-7}}, p.674.</ref><ref>Clifton/Deckinga/Lucht/Tiessen (2005), "[http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-009.pdf Sociolinguistic Situation of the Talysh in Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080920184106/http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-009.pdf |date=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}".
SIL Electronic Survey Reports
2005. p. 5</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html |سەردێڕ=The Unreached Peoples Prayer Profiles |بڵاوکەرەوە=Kcm.co.kr |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080603152509/http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| related = [[ئێرانییەکان]]ی تر{{ھن}}([[کورد]]{{•}} [[لوڕ]]{{•}} [[خەڵکی فارس|فارس]]{{•}} [[خەڵکی بەلۆچ|بەلۆچ]]{{•}} [[خەڵکی تات (ئێران)|تات]]{{•}} [[گیلەک]]{{•}} [[خەڵکی تەبەری|مازەندەرانی]])|
}}
[[پەڕگە:Map_of_Talysh-inhabited_provinces_of_Iran,_according_to_a_poll_in_2011.png|220x400px|وێنۆک|ڕاپرسی وەزارەتی ڕۆشنبیری [[ئێران]] لە ساڵی ٢٠١٠ ئەنجام دراوە: پارێزگاکانی زمانی دایکی قسەکەری [[تاڵشی]] و ڕێژەکانیان لەنێوان دانیشتووانی ئەو پارێزگایانە.]]
'''تاڵشەکان''' ({{بە تاڵشی|تولش / Tolış}}) نەتەوەیەکی ئێرانین<ref>"Jamie Stokes,"Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, Volume 1",Infobase Publishing, 2009.
pp 682: "The Talysh are an Iranian people, most of whom now live in the Republic of Azerbaijan, on the southwestern shore of the Caspian Sea, "</ref><ref>M. Wesley Shoemaker, "Russia and the Commonwealth of Independent States 2008", Stryker-Post Publications, 2008.
pp 141: "Here the Talysh, an Iranian people, live in their mountainous villages and support themselves by weaving rugs and carpets by hand in the traditional way."
[https://books.google.com/books?id=_Yhdz6hqtA0C&q=talysh+%22iranian+people%22&dq=talysh+%22iranian+people%22&hl=en&ei=0OmXTauQJYLTgQeey-HBCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CEsQ6AEwCDgK]</ref><ref>James Stothert Gregory, "Russian land, Soviet people: a geographical approach to the U.S.S.R.", Pegasus, 1968. pp 161: "Smaller Iranian groups are the Talysh and Kurds of Transcaucasia" [https://books.google.com/books?id=DY8wAAAAMAAJ&q=talysh+%22iranian+people%22&dq=talysh+%22iranian+people%22&hl=en&ei=4OmXTdz8EIT3gAfz28C7CA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CC8Q6AEwATgK]</ref><ref>Michael P. Croissant, "The Armenia-Azerbaijan conflict: causes and implications", Greenwood Publishing Group, 1998. pp 67: "Talysh, an Iranian people whose language belongs to the northwest Iranian language group"
[https://books.google.com/books?id=ZeP7OZZswtcC&pg=PA67&dq=talysh+%22iranian+people%22&hl=en&ei=X-qXTYfvJo-dgQeL4OnACA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CEkQ6AEwBQ#v=onepage&q=talysh%20%22iranian%20people%22&f=false]</ref><ref>Charles Dowsett, "Sayatʻ-Nova: an 18th-century troubadour: a biographical and literary study", Peeters Publishers, 1997.
pp 174: "Talish is the name of an Iranian people in Gilan"
[https://books.google.com/books?id=F-ZPrs_KySQC&pg=PA174&dq=talish+%22iranian+people%22&hl=en&ei=oOqXTf25A4rWgQfblrnWCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDUQ6AEwAQ#v=onepage&q=talish%20%22iranian%20people%22&f=false]</ref><ref name="IC">Garnik Asatrian & Habib Borjian (2005.). Talish and the Talashis (State of Research). Iran & the Caucasus, 9 (1), pp. 43–72 pp 46: "Despite the fact that the Talishis, both in Iran and in the
north, have explicit Iranian identity, the situation with the Talishis in Azerbaijan Republic, living as an enclave within the predominantly Turkic environment, has inspired the southern intellectual milieu as well." pp 47: "The structures of both ethnonyms, Καδούσ- (Cadus-) and Tāliš, are similar: … Despite the obvious speculative character of the above etymology, still the Καδούσ-/Tāliš identification must not be discarded from the agenda of the ethnic history of the region, at least as a working hypothesis."</ref> کە لە ئەلبورزی ڕۆژاوا لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئازەربایجان]] ھەتا باکووری ڕۆژاوای [[ئێران]]، لە پارێزگاکانی [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] و [[پارێزگای ئەردەوێڵ|ئەردەوێڵ]] نیشتەجێن.
== مێژوو ==
=== سەردەمی مۆدێرنی پێشوو ===
==== لە ئێرانی سەفەوی ====
{{سەرەکی|تاڵشی سەفەوی}}
[[پەڕگە:The Administrative Divisions of Safavid Iran in the the South Caucasus.svg|وێنۆک|دابەشکارییە کارگێڕییەکانی [[ئێرانی سەفەوی]] لە [[قەوقازی باشوور]]]]
تاڵش بە شێوەیەکی نەریتی پەیوەندی بە گیلان یان [[موغان]] ھەبووە، بەتایبەتی لەگەڵ [[ئەردەوێڵ]]، کە ناوەندی دووەمیان بوو، وا دیارە پێش [[توورککردن|توورککردنی]] [[ئازەربایجانی ئێران]]، پەیوەندییەکی زمانەوانی و نەتەوەیی ھاوشێوەیان لەگەڵ تاڵشدا ھەبووە. ئەم پەیوەندییە ھێشتا لە سەردەمی سەرەتای [[خێزانی سەفەوی|سەفەوییەکان]] دیار بوو، کە لە نەوەی [[سەفیەدین ئەردەوێڵی]] (کۆچی دوایی ١٣٣٤) بوون، کە خوێندکارێکی [[زاھید گیلانی]] (کۆچی دوایی ١٣٠١) بوو، کە ڕەنگە لە ڕەگەزی تاڵشی بووبێت. دوو کەس لە چوار مامۆستای سۆفی یەکەم پاشای سەفەوی [[شا ئیسماعیلی یەکەم]] (نزیکەی: ١٥٠١–١٥٢٤) نازناوی «تاڵشی»یان ھەڵگرتبوو.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}} کەسایەتییەکانی تریش بە ھەمان نازناو وەک بەرپرسی حکوومی لە ژێر دەسەڵاتی سەفەوییەکان و جێگرەوەکانیاندا کاریان کردووە.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}} چەند سەرۆک ھۆزێکی تاڵش یەکەم لایەنگری سەفەوییەکان بوون، کە فەرمانڕەوایەتی [[ئاستارا، ئێران|ئاستارا]]یان پێ بەخشین،{{sfn|Bournoutian|2021|p=255}} کە بەشێک بوو لە پارێزگای [[پارێزگای ئازەربایجان (ئێرانی سەفەوی)|ئازەربایجان]].{{sfn|Floor|2008|p=149}} فەرمانڕەوای ئاستارا بە «حاکم»ی تاڵش ناسرابوو، کە ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئاستارا پایتەختی ناوچەکە بووە. لە ساڵی ١٥٣٩ بەدواوە، فەرمانڕەوایەتی ئاستارا بە شێوەی میراتی لە لایەن خێزانی بایەندۆر خان تاڵشەوە بەڕێوە دەبرا.{{sfn|Floor|2008|p=149}}
تاڵش لە چەندین دەرەبەگایەتی پێکھاتبوو کە ھەندێک جار دەدرا بە میرەکانی تر نەک فەرمانڕەوای تاڵش. بۆ نموونە، محەممەد خان [[توورکمان]] لە ساڵی ١٥٨٦ کۆنترۆڵی ژمارەیەک دەرەبەگی لە تاڵش و موغان پێ درا.{{sfn|Floor|2008|p=149}} دواتر لە ساڵی ١٦٨٤، سەفیقوولی خان یەکێک بوو لەو ئەفسەرانەی کە کۆنترۆڵی [[لەنکەران]]یان لەدەستدا بوو، و حوسەین یەکێکی تر بوو. لە ھەمان کاتدا، فەرمانڕەوای بێ ناوی تاڵش لە ئەردەوێڵ دەژیا.{{sfn|Floor|2008|pp=149–150}} «[[شا|شا]]کان»ی (پاشاکان) سەفەوی ئێران ھەوڵیان دەدا سەرۆکە ناوخۆیییەکانی تاڵش کۆنترۆڵ بکەن بە ژێردەستە کردنیان بۆ بەرپرسە گوێڕایەڵەکان. لەگەڵ ئەوەشدا، سەرەڕای ستراتیژی ناوەندگەراییان، کارگێڕی سەفەوی نەیتوانی کۆتایی بە خۆبەڕێوەبەری ناوخۆیی لە [[قەوقازی باشوور]] بھێنێت.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} بە فەرمی، سەرۆکە ناوخۆیییەکان گەورەی میراتی نەبوون، بەڵکوو ئەو بەرپرسانە بوون کە پلەکانیان لە ڕێگەی «[[فرمان|فەرمان]]»ێکی (فەرمانی پاشایەتی) شاھانەوە دانی پێدا دەنرا کە لە ڕاستیدا قبووڵکردنی خۆبەڕێوەبەری ناوخۆیی ئەوان بوو. جێنشینی خێزانیی سەرۆکەکان بووە ھۆی دروستبوونی زنجیرە فەرمانڕەوایییەک کە زاڵ بوون بەسەر کاروباری ناوخۆدا و ھەوڵیان دەدا دەسەڵاتی خۆیان بەھێز بکەن کاتێک حکوومەتی نیشتمانی لاواز دەبوو.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}}
لە کاتی پاشەکشەی دەسەڵاتی سەفەوی لە سەرەتای سەدەی ١٨دا، سەرکردەکانی تاڵش ھەوڵیان دا میرنشینی خۆبەڕێوەبەر دابمەزرێنن.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} لە کاتی [[شەڕی ڕووس و فارس (١٧٢٢–١٧٢٣)|داگیرکاری ڕووسیا بۆ سەر ئێران]]، خەڵکی تاڵش خۆبەخشانە بۆ پاشای سەفەوی [[تەھماسبی دووەم]] (نزیکەی: ١٧٢٢–١٧٣٢) جەنگان. پاشای ناوبراو نەیتوانی پاڵپشتی سەربازی یان ماددییان پێشکەش بکات؛ ھەموو ئەوەی دەیتوانی بیکات ئەوە بوو مۆڵەتێکی بێ کاریگەرییان پێ بدات کە ڕێگەی پێ دەدان باجی [[ڕەشت]] کۆبکەنەوە.{{sfn|Arjomand|2022|p=44}} لە ساڵی ١٧٢٣، ڕووسەکان و عوسمانییەکان ڕێککەوتن لەسەر دابەشکردنی باکوور و ڕۆژاوای ئێران لە نێوان خۆیاندا.{{sfn|Arjomand|2022|p=152}} لەکاتێکدا پارێزگاکانی خەزەر لەژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادا بوون، یەکێک لە سەرکردە ناوخۆیییەکان بە ناوی میر عەباس بەگ، کە بانگەشەی دەکرد «[[سەید]]»ە (نەوەی پێغەمبەری ئیسلام [[محەممەد]]), لەگەڵ فەرماندەی ڕووسی [[میخائیل ماتیووشکین]] کاری کرد.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} تا کۆتایی ساڵی ١٧٣٥، گرتنەوەی باکوور و ڕۆژاوای ئێران تەواو بوو، کە لەلایەن سەرکردەی سەربازی ئێران [[نادر شا|نادر]] ڕێبەرایەتی دەکرا.{{sfn|Axworthy|2006|p=155}} ھەروەھا لەم ماوەیەدا بوو کە چاوی بڕیبووە تەختەکە، چونکە پێی وابوو ھەڵمەتەکانی وڵاتەکەی سەقامگیر کردووە و ناوبانگێکی پێویستی بۆ ھێناوە. لە ٨ی ئاداری ١٧٣٦، وەک «شا»ی نوێی ئێران تاجی لەسەر نرا، کە ئاماژەیە بۆ دەستپێکردنی [[خێزانی ئەفشاری]].{{sfn|Tucker|2006}}
==== لە ئێرانی ئەفشاری و زەند ====
[[پەڕگە:Karim Khan-e Zand.png|وێنۆک|پۆرترێتێکی سەردەمیانەی فەرمانڕەوای [[زەندییەکان|زەند]]ی ئێران، [[کەریم خان زەند]] (نزیکەی: ١٧٥١–١٧٧٩)]]
میر عەباس بەگ پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕووسەکان پاراست تەنانەت دوای کشانەوەیان لە ئێران. بۆ نیشاندانی دڵسۆزیی خۆی بۆ نادر شا، کوڕەکەی [[جەمالەدین خان|جەمالەدین]]ی وەک بارمتە نارد بۆ دادگاکەی. بەھۆی ڕەنگی گەنمییەکەیەوە، جەمالەدین نازناوی قەرە («ڕەش») بەگی لێنرا. ئەو گەیشتە پایە گرنگەکان لە سوپای نادر شادا و ئەرکی سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی کەلب حوسێن بەگی لە باشووری تاڵش لە ساڵی ١٧٤٤دا پێسپێردرا.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} کوشتنی نادر شا لە ساڵی ١٧٤٧ بووە ھۆی پارچەپارچەبوونی ئیمپراتۆریەتەکەی؛ بە ھەمان شێوەی فەرمانڕەواکانی تری قەوقازی باشوور، جەمالەدین (کە شوێنی باوکی گرتبووەوە) خۆی وەک فەرمانڕەوایەکی نیمچە سەربەخۆ جێگیر کرد، کە دەستپێکی [[خانەدانی تاڵش]] بوو، کە لەنکەرانی وەک پایتەختی خۆی بەکاردەھێنا.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=28}} [[خانەدانەکانی قەوقاز|خانەدان]] جۆرێک بوو لە یەکەی کارگێڕی کە لەلایەن فەرمانڕەوایەکی میراتی یان دیاریکراو کە پابەندی دەسەڵاتی ئێران بوو بەڕێوە دەبرا. نازناوی فەرمانڕەواکە یان «[[بەگلەربەگی]]» یان «[[خان (ناونیشان)|خان]]» بوو، کە ھاوشێوەی پلەی عوسمانی «[[پاشا]]» بوو.{{sfn|Bournoutian|1976|p=23}} خانەدانەکان ھێشتا وەک پاشکۆی ئێران دەبینران تەنانەت کاتێک شاکانی ناو خاکی سەرەکی ئێران دەسەڵاتیان نەبوو بۆ جێبەجێکردنی فەرمانڕەوایییان لە ناوچەکەدا.{{sfn|Bournoutian|2016a|p=xvii}}{{sfn|Hambly|1991|pp=145–146}}
جەمالەدین نامەگۆڕینەوەکانی باوکی لەگەڵ ڕووسیا پاراست، و نامەیەکی بۆ ئیمپراتۆر [[کاترینی دووەم]] (نزیکەی: ١٧٦٢–١٧٩٦) نارد کە پەیمانی دڵسۆزیی خۆی بۆ دووپات کردەوە و پێشنیاری کرد کە سەربازانی ڕووسیا دەتوانن بچنە ناو ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەو. فەرمانڕەوای [[خێزانی زەند|زەند]]ی ئێران، [[کەریم خان زەند]] (نزیکەی: ١٧٥١–١٧٧٩)، لەم بابەتە لەلایەن زۆھراب بەگ، یەکێک لە پیاو ماقووڵانی تاڵش، ئاگادار کرایەوە. لە ئەنجامدا جەمالەدین ڕەوانەی زیندانێک لە [[شیراز]] کرا، کە پایتەختی [[زەندییەکان]] بوو. کەریم خان زۆری پێ نەچوو بڕیارەکەی ھەڵوەشاندەوە دوای ئەوەی بۆی دەرکەوت کە زۆھراب بەگ لەگەڵ ڕکابەرەکەی [[ھیدایەتوڵڵا خان]]، کە فەرمانڕەوای گیلان بوو، ڕێککەوتنی کردووە.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=28}} بەو شێوەیە جەمالەدین گەڕێنرایەوە بۆ تاڵش وەک فەرمانڕەوا و نازناوی خانی پێ بەخشرا.{{sfn|Bournoutian|2021|p=255}} دوای لەناوبردنی سوپای زۆھراب و کۆنترۆڵکردنی ئولوف و دەشتوەند، جەمالەدین ئێستا سەرنجی خستە سەر ئاستارا. شوجاعەدینی فەرمانڕەوای گرت و کوشتی، بەڵام نەیتوانی دەسەڵاتی خۆی لە ئاستارا بچەسپێنێت، چونکە شارەکە لەلایەن کەریم خانەوە بەخشرایە کوڕی شوجاعەدین لە ھەوڵێکدا بۆ سنووردارکردنی دەسەڵاتی جەمالەدین. لەگەڵ ئەوەشدا، دواتر جەمالەدین توانی ژمارەیەک شارۆچکە لە تاڵش داگیر بکات و کۆنترۆڵی زۆربەی ناوچەکە بگرێتە دەست.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=28}}
دوای ئاشتکردنەوەی ھیدایەتوڵڵا خان لە ساڵی ١٧٦٧، کەریم خان ناوبراوی وەک فەرمانڕەوای گیلان پشتڕاست کردەوە. ساڵی دواتر ھیدایەتوڵڵا خان ھێرشی کردە سەر تاڵش، لەوێ جەمالەدینی تێکشکاند و گرتی و لە ڕەشت زیندانی کرد.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=28}} پاشان میر ئەسکەر بەگی کوڕی جەمالەدینی وەک فەرمانڕەوای تاڵش دانا.{{sfn|Bournoutian|2021|p=255}} لە ساڵی ١٧٧٢دا، جەمالەدین لە زیندان ھەڵھات و گەڕایەوە بۆ تاڵش.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=28}} لە ساڵی ١٧٨٤دا، خانەدانی تاڵش لەلایەن [[فەتح عەلی خانی قوبا|فەتح عەلی خان]]ی [[خانەدانی قوبا]] کە بەھێزترین خانی قەوقاز بوو، ھێرشی کرایە سەر. ئەو جەمالەدین کردە ژێردەستەی خۆی و ھەروەھا لە [[باکوو]] زیندانی کرد. بەھۆی فشاری ڕووسیاوە، جەمالەدین زۆری پێ نەچوو ئازاد کرا.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|pp=28–29}} لە ساڵی ١٧٨٦دا جەمالەدین کۆچی دوایی کرد و [[میر مستەفا خان]]ی کوڕی شوێنی گرتەوە.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=29}}
==== لە ئێرانی قاجاڕ ====
دوابەدوای کۆچی دوایی فەتح عەلی خان لە ساڵی ١٧٨٩، میر مستەفا توانی بە شێوەیەکی سەربەخۆتر فەرمانڕەوایی بکات. بەڵام زۆری پێ نەچوو ھەڕەشەیەکی نوێ سەری ھەڵدا. لە دوای کۆچی دوایی کەریم خان لە ساڵی ١٧٧٩، [[ئاغا محەممەد خانی قاجاڕ]] لە [[خێزانی قاجاڕ]] ھەوڵیان دەدا ئیمپراتۆریەتیی ئێران لە ژێر دەسەڵاتی خۆیدا سەرلەنوێ دابمەزرێنێتەوە.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=29}} ئەو نامەی ھەڕەشەئامێزی بۆ ئەو خانانە نارد کە پەیوەندییان لەگەڵ ڕووسیا دروست کردبوو، لە ھەوڵێکدا بۆ دووبارە جێگیرکردنەوەی زاڵبوونی ئێران بەسەر ناوچە سنوورییەکاندا.{{sfn|Bournoutian|2021|p=262}} لە ساڵی ١٧٩١دا، ئاغا محەممەد خان تاڵشی تاڵان کرد، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو لە ژێردەستەکردنیدا.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=30}}
ئاغا محەممەد خان ئامادە بوو بۆ گەڕاندنەوەی دەسەڵاتی ئێران بۆ باشووری ڕۆژھەڵاتی قەوقاز تا ھاوینی ساڵی ١٧٩٥. ٦٠ ھەزار سەربازەکەی، کە بە پلەی یەکەم لە [[سوپای سوارە]] پێکھاتبوون، لە ھاوینی ئەو ساڵەدا بەرەو ناوچەکە پێشڕەوییان کرد. چەند مانگی یەکەم لەلایەن ئاغا محەممەد خانەوە بەسەر برا بۆ بەدەستھێنانی ڕەزامەندی فەرمانڕەوا موسڵمانەکان. میر مستەفا و دوو خانی تر ([[ئیبراھیم خەلیل خان]] لە [[خانەدانی قەرەباغ|قەرەباغ]] و [[محەممەد خانی قاجاڕی ئێریوان|محەممەد خانی قاجاڕ]] لە [[خانەدانی ئێریوان|ئێریوان]]) دەستیان کرد بە پەیوەندیکردن لەگەڵ ڕووسەکان، کە ھیوایان پێ بەخشین کە دەتوانن ھێزەکانی ئێران تێکبشکێنن. [[ھێرۆکلیسی دووەمی جۆرجیا|ھێرۆکلیس]] ھەروەھا پەیوەندی بە ڕووسەکانەوە کرد و داوای یارمەتی لێ کردن دژی داگیرکارییە نزیکەکان. ئاغا محەممەد خان سەرەتا سەرنجی خستە سەر تاڵش؛ ١٠ ھەزار سەرباز بە سەرۆکایەتی مستەفا خان قاجاڕ ڕەوانەی تاڵش کران، کە بە خێرایی خۆیان بەدەستەوە دا.{{sfn|Behrooz|2023|p=19}}
== زمان ==
{{سەرەکی|زمانی تاڵشی}}
زمانی تاڵشی [[زمانە ئێرانییەکانی باکووری ڕۆژاوا|زمانێکی ئێرانیی باکووری ڕۆژاوایە]]، کە بەشێکە لە خێزانی زمانی تاتی. سەرەڕای نەبوونی دەقە کۆنەکانی تاڵشی، بە نەوەی [[ئازەریی کۆن]] دادەنرێت، کە زمانە ئێرانییە ڕەسەنەکەی ئازەربایجانی ئێرانە.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=51}}{{sfn|Stilo|2015|p=411}}
تاڵشی خاوەنی سێ زاراوەی سەرەکییە، تاڵشیی باشوور (ماسالی، ماسوولەیی، شاندەرمانی و ئەوانی تر)، تاڵشیی ناوەندی (ئەسەلەمی، ھەشتپەری و ئەوانی تر) و تاڵشیی باکوور (لە چوار بەشی زاراوەیی لێکبەستراوی لێریک، ماسالی، لەنکەران، ئاستارا لە کۆماری ئازەربایجان و لە زاراوەکانی ئاستارا، [[سەیادلار]]، ڤیزانە، ھەروەھا [[ئەنباران]] و گوندەکانی دراوسێ لە ئێران قسەی پێ دەکرێت). قۆناغێکی ڕاگوزەری ئەم زاراوانەیش بوونی ھەیە، وەک لە [[جەو کەندانی بۆزۆرگ]]، کە تێیدا ڕاگوزەرێکی نێوان تاڵشیی باکوور بۆ ناوەندی قسەی پێ دەکرێت.{{sfn|Stilo|2015|p=419}} زمانناس دۆناڵد ستیلۆ دەڵێت کە دەبێت تاڵشیی باکوور و باشوور وەک زمانە سەربەخۆکان سەیر بکرێن بە ھەمان شێوەی [[زمانە کوردییەکان]]، بەھۆی کەمیی تێگەیشتن لە نێوان ھەردووکياندا.{{sfn|Stilo|2015|p=412}}
== وێژە ==
[[چوارینە]]کانی ئازەریی کۆنی سەفیەدین ئەردەوێڵی بە جۆرێکی تاڵشی دادەنرێن.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|pp=51, 55}} دوو کۆمەڵە [[شیعر|ھۆنراوە]]ی تری [[سەدەکانی ناوین]] ھەن، کە بە شێوەیەکی ئاسایی بە [[گێلەکی|گێلەکی]] دادەنرێن، ھەرچەندە ھەندێک جار وەک تاڵشیش دەبینرێن؛ چوارینەکانی نووسەری سەدەی ١٣ھەم سەید شەریفەدین، کە بە شەڕەفشای دوولا یان دوولابیش ناسراوە (واتا تاڵشدولا)؛ و ھۆنراوەکانی [[قاسمی ئەنوار]]، کە لە سەدەکانی ١٤ و ١٥دا ژیاوە.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=55}}{{sfn|Savory|1978|p=721}}
== کلتوور و ئایین ==
[[پەڕگە:Circa 1860 Talish rug.png|وێنۆک|بەرھەمی دەوروبەری ١٨٦٠ی مافووری ئەستێرەی تاڵشی (وردەکاری)]]
ھەڵمەتی سەفەوییەکان بۆ [[شیعە|بانگەشەی شیعەگەرایی]] لە تاڵش بەھۆی شوێنی شاخاوی و دوورەدەستی ناوچەکە بە ناتەواوی مایەوە. بەھۆی ئەمەوە، ژمارەیەکی بەرچاو لە تاڵشییەکان لە ئێران و کۆماری ئازەربایجان شوێنکەوتووی [[ئیسلامی سوننە]]ن. زۆرینەی تاڵشییەکان لە بەشی ئێرانیی تاڵش سوننەن و شوێنکەوتووی تەریقەتی [[نەقشبەندی]]ین. لە لایەکی ترەوە، زۆرینەی تاڵشییەکان لە بەشی ئازەربایجانیی تاڵش شیعەن، جگە لە دەوروبەری بیست و چوار گوندی شاخاوی.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}}
سەرەڕای ئەوەی کە تاڵشییەکان لە ھەردوو ئێران و ئازەربایجان خاوەنی ناسنامەیەکی ئێرانیی جیاوازن، گرنگییەکەی لە ئازەربایجان بە شێوەیەکی بەرچاو گەورەترە. ناسنامەی ئەوان لە ئازەربایجان لەسەر ململانێی نێوان ئێرانییەکان و توورکەکان بونیاد نراوە.{{sfn|Arakelova|2022|p=412}} ئەوان ھەستێکی بەھێزی ناسنامەی خۆیان پەرە پێداوە لە ئەنجامی وەرگرتنی بەردەوامی مامەڵەی نادڵسۆزانە لە لایەن ئازەربایجانەوە.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=46}} یەکێک لە بزوێنەرە سەرەکییەکانی گەشەسەندنی ناسنامەی ئێرانیی تاڵشییەکان لە ئازەربایجان، سەرھەڵدانی ئایدیۆلۆژیای [[پانتوورکیزم|پانتوورکخوازی]] بوو لە وڵاتەکەدا دوای سەردەمی [[سۆڤیەت]].{{sfn|Ter-Abrahamian|2005|p=122}} ناسنامەی تاڵشی لە ئازەربایجان لە ماوەی چەند دەیەی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی کردووە. تەنانەت دوای ئەوەی کۆماری خۆبەڕێوەبەری تاڵش–موغان ھەڵوەشایەوە، تاڵشییەکان لە ئازەربایجان و ڕەوەندی ڕووسیا بە توندی بڕوایان بە ئەگەری دەوڵەتێکی سەربەخۆی تاڵش ھەیە.{{sfn|Arakelova|2022|p=416}}
لە ھەمان کاتدا، لە نێوان تاڵشییەکانی ئێراندا، گەڕان بەدوای باوپیرانی ئێرانی لە نێوان گەلە ڕەسەنەکانی باشووری خەزەر نیشانەیەکی سەرەکیی ئێرانیبوونیانە.{{sfn|Arakelova|2022|p=412}}
== ئەمانەش ببینە ==
* [[تاڵش]]
* [[زمانی تاڵشی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{گەلانی ئێران}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ئازەربایجان|ئەرمەنستان|ڕووسیا}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Talysh people}}
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئازەربایجان]]
[[پۆل:تاڵش]]
7ys7g4uwuwpzjpt8viacykftk3xyqhy
تاڵش
0
173850
1593641
1552611
2026-06-24T07:24:42Z
1silent scientist
51740
1593641
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = تاڵش
| settlement_type = ناوچە
| image_caption =
| image_map = Talysh language dialects.svg
| map_caption =
| subdivision_type1 = وڵات
| subdivision_name1 = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئازەربایجان}}
| population_demonym = [[خەڵکی تاڵش|تاڵش]]ی
| timezone1 = IRST
| utc_offset1 = +٠٣:٣٠
| timezone1_DST = IRDT
| utc_offset1_DST = +٠٤:٣٠
| timezone1_location = [[ئێران]]
| timezone2 = AZT
| utc_offset2 = +٠٤:٠٠
| timezone2_location = [[ئازەربایجان]]
}}
'''تاڵش''' ({{بە فارسی|تالش}}) بە واتای وڵاتی تاڵشان ناوچەیەکە لە دوو وڵاتی [[ئێران]] و [[ئازەربایجان]] ھەڵکەوتووە. زۆربەی دانیشتووانی ئەم ناوچەیە [[خەڵکی تاڵش|تاڵش]]ن و زۆرینەیان پەیڕەوی [[ئیسلام]]ی [[سوننە]]ن.{{sfn|Bosworth|Yarshater|2000|p=١٦٦}}
== مێژوو ==
[[پەڕگە:Khamsaoftalesh.png|وێنۆک|نەخشەی خەمسەی تاڵش]]
لە [[ئیلخانی|سەردەمی ئیلخاناندا]]، [[ئەسپەھبەدەکانی گێڵان]] [[میرنشین|میرنشینێکیان]] لەسەر سنوورەکانی گێڵان و [[مووغان (پارێزگا)|مووغان]] ھەبووە، کە قەڵایەک و چەند گوندێکی لەخۆ گرتبوو. لە سەردەمانی دواتردا، [[خان (ناونیشان)|خانێکی]] ناوخۆیی [[خاننشینی تاڵش|شوێنی فەرمانڕەوایییەکەی]] لە [[لەنکەران]] بوو و لەژێر دەسەڵاتی [[پێڕستی پاشاکانی ئێران|پاشاکانی فارسدا]] بوو. [[پیتەری مەزن]] (١٦٨٢–١٧٢٥)، [[ئیمپراتۆری ڕووسیا]]، سەرەتا لە نێوان ساڵانی ١٧٢٢–١٧٣٢ [[تاڵشی سەفەوی|ناوچەکەی]] [[جەنگی ڕووسیا و فارس (١٧٢٢–١٧٢٣)|داگیر کرد]] و دواتر لە ڕێگەی [[پەیمانی ڕەشت|گەڕێندرایەوە]] بۆ [[سەفەوییەکان|فارسی سەفەوی]]. جارێکی تر لە ساڵی ١٧٩٦ و لە کاتی [[جەنگی ڕووسیا و فارس (١٨٠٤–١٨١٣)]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیاوە]] [[نێردراوی فارسیی ١٧٩٦|داگیر کرایەوە]]. لە ساڵی ١٨١٣ دوای [[ھێرشکردنە سەر لەنکەران]] زۆربەی بەشەکانی ناوچەکە لەلایەن ڕووسیاوە [[لکاندن (خاک)|لکێندرا]] و بەشێکی بچووکیشی لەناو [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕیدا]] مایەوە. [[پەیمانی گوڵستان]] لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٨١٣، زۆربەی بەشەکانی تاڵشی بە ڕووسیا بەخشی، ئەو بەشەی دەکەوێتە باکووری [[ئاستاراچای|ڕووباری ئاستارا]].{{efn|لەسەر بنەمای [[دۆخی ھەبوو|دۆخی ھەبوو لەو کاتەدا]]{{sfn|Bosworth|Yarshater|2000|p=166}}}} لە دوای جەنگەکە، فەتح عەلی شا بۆ لاوازکردنی دەسەڵاتی میر مستەفا خان، تاڵشی ئێرانی بەسەر ٥ بنەماڵەی ناوخۆییدا ([[خاننشینی کارگانڕوود|کارگانڕوود]]، [[ئەسالم]]، تاڵش-دوولاب، شاندەرمین، [[ماساڵ]]) دابەش کرد و خەمسەی تاڵشی دروست کرد.<ref>{{Cite journal |last1=Asatrian |first1=Garnik |last2=Borjian |first2=Habib |date=2005 |title=Talish and the Talishis (The State of Research) |url=https://www.jstor.org/stable/4030905 |journal=Iran & the Caucasus |volume=9 |issue=1 |pages=45 |jstor=4030905 |issn=1609-8498}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal |last=Rabino |first=H. L. |date=1920 |title=Rulers of Gilan: Rulers of Gaskar, Tul and Naw, Persian Talish, Tulam, Shaft, Rasht, Kuhdum, Kuchisfahan, Daylaman, Ranikuh, and Ashkawar, in Gilan, Persia |url=https://www.jstor.org/stable/25209618 |journal=The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland |issue=3 |pages=280–282 |jstor=25209618 |issn=0035-869X}}</ref>
=== سەردەمی کۆن ===
کۆنترین بەڵگەی بوونی مرۆڤ لە ناوچەکەدا بۆ چاخی بەردینی ناوەڕاست دەگەڕێتەوە، لەگەڵ دۆزینەوەکانی نزیک ماسوولە و ئەشکەوتی بوزەییر. ئەمانە ئامێرە بەردینەکان دەگرێتەوە، وەک ناوکە لیڤالواکان، کە پێدەچێت لەلایەن نیاندەرتاڵەکانەوە زیاتر لە ٤٠،٠٠٠ ساڵ لەمەوپێش دروست کرابن.<ref>{{cite web | url=https://www.actu-culture.com/archeologie/vestiges-paleolithiques-dans-les-montagnes-de-talych-en-iran/ | title=Découverte de vestiges palەolithiques dans les montagnes de Talych en Iran | date=27 February 2025 }}</ref>
کادوسییەکان، کە [[ھۆز]]ێکی ئێرانی بوون، بە گشتی وا دادەنرێت کە لە تەواوی ناوچەی تاڵشدا نیشتەجێ بوون.<ref>Piller, C. K. (2013). The Cadusii in Archaeology? Remarks on the Achaemenid Period (Iron Age IV) in Gilan and Talesh. [[Iran and the Caucasus]], 17(2), 115-151. https://doi.org/10.1163/1573384X-20130202, p. 118</ref>
لە خاکی تاڵشدا، بەتایبەتی بەشە باکوورییەکەی ([[سۆڤیەت]])، گۆڕستانێک دۆزراوەتەوە کە مێژووەکەی بۆ ھەزارەی دووەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە.<ref>{{Cite book|last=Frye|first=Richard Nelson|url=https://books.google.com/books?id=0y1jeSqbHLwC|title=The History of Ancient Iran|date=1984|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-09397-5|page = 32}}</ref>
=== سەردەمەکانی ناوەڕاست ===
لە مێژوونووسیی عەرەبیی چاخەکانی ناوەڕاستدا، وڵاتی تاڵش بە ئەلتەیلەسان ناو دەبرا<ref>{{Cite book|last1=Houtsma|first1=Martijn Theodoor|url=https://books.google.com/books?id=YWoMAQAAMAAJ&q=,+the+Talysh+country+was+called+al-Tailasan|title=The Encyclopaedia of Islām: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples|last2=Arnold|first2=Sir Thomas Walker|last3=Basset|first3=René|last4=Hartmann|first4=Richard|last5=Wensinck|first5=Arent Jan|last6=Heffening|first6=Willi|last7=Lévi-Provençal|first7=Evariste|last8=Gibb|first8=Hamilton Alexander Rosskeen|date=1934|publisher=E. J. Brill Limited|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ro--tXw_hxMC&q=%2C+the+Talysh+country+was+called+al-Tailasan&pg=PA641|title=First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936|date=1993|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09796-4|language=en}}</ref> – کە ھاوتای عەرەبییە بۆ وشەی فارسیی «تاڵشان». محەممەد تەبەری دەربارەی تاڵشییەکان دەنووسێت<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1UBJAQAAMAAJ&q=Muhammad+at-Tabari+writes+about+the+Talysh|title=The Encyclopaedia of Islām: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples|date=1970|publisher=E. J. Brill|language=en}}</ref> (بە «تەیلەسان» ناویان دەبات): «لەو کێوانەی کە دەوری [[ئاتوورپاتاکان]]یان داوە، گەلانێکی وەک [[گێڵەکەکان]] [و] [[تاڵشەکان|تاڵش]] نیشتەجێ بوون، کە گوێڕایەڵی عەرەبەکان نەبوون و ئازادی و سەربەخۆییی خۆیان پاراستووە.» بەپێی وتەی نووسەری فارسیی چاخەکانی ناوەڕاست [[حەمدوڵڵا قەزوێنی]]، ناوچەی تەواڵش لە نێوان شارەکانی [[سوڵتانییە]] و [[ئەردەوێڵ]]دا ھەڵکەوتبوو (ئەم ناوە شێوەی کۆی عەرەبییە بۆ وشەی «تاڵش»).
ھەرچەندە لە سەردەمەکانی ناوەڕاست و سەردەمی نوێدا زۆربەی خەڵکی تاڵش بە زمانی [[فارسی]]یان نووسیوە، بەڵام کۆمەڵێک شاعیر ھەن کە بە [[زمانی تاڵشی]] و شێوەزاری [[زمانی گێڵانی|گێڵانی]] نزیک لێی نووسیویانە. کۆنترین [[شاعیر|ھۆنەر]]ە تاڵشییەکان [[سەید شەرەفشا دوولایی]] دەگرێتەوە، کە لە سەدەی ١٥یەمدا ژیاوە.
=== سەرەتای سەردەمی نوێ ===
تاڵش بە شێوەیەکی نەریتی یان بە گێڵان یان بە [[مووغان]]ەوە بەستراوەتەوە، بەتایبەتی بە ئەردەوێڵ کە ناوەندی ئەمەی دوایییان بوو، و وادیارە پێش [[تورکاندن]]ی [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانی ئێران]]، پەیوەندییەکی زمانەوانی و نەتەوەییی ھاوشێوەیان لەگەڵ تاڵشدا ھەبووە. ئەم پەیوەندییە لە سەردەمی سەرەتای [[سەفەوییەکان|سەفەوییەکاندا]] ھێشتا دیار بوو، کە لە وەچەی سەفیەددین ئەردەوێڵی، سۆفییەکی کورد (کۆچی دوایی ١٣٣٤) بوون، کە ئەویش خوێندکاری زاھید گێڵانی (کۆچی دوایی ١٣٠١) بوو، کە پێدەچێت لە ڕەچەڵەکی تاڵش بووبێت. دوو لە کۆی چوار مامۆستا سۆفییەکەی یەکەم پاشای سەفەوی [[شا ئیسماعیلی یەکەم]] (١٥٠١–١٥٢٤) نازناوی «تاڵشی»یان ھەڵگرتبوو.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}} کەسایەتییەکانی تریش بە ھەمان نازناوەوە وەک بەرپرسانی حکوومەت لە سەردەمی سەفەوییەکان و جێنشینەکانیاندا کاریان کردووە.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}} چەندین سەرۆک [[ھۆز]]ی تاڵش لە یەکەم لایەنگرانی سەفەوییەکان بوون، کە فەرمانڕەواییی [[ئاستارا، ئێران|ئاستارا]]یان پێ بەخشین،{{sfn|Bournoutian|2021|p=255}} کە بەشێک بوو لە پارێزگای ئازەربایجان.{{sfn|Floor|2008|p=149}} فەرمانڕەوای ئاستارا بە «حاکم»ی تاڵشیش دەناسرا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئاستارا پایەختی ناوچەکە بووە. لە ساڵی ١٥٣٩ بەدواوە، فەرمانڕەواییی ئاستارا بە شێوەی میراتگری لەلایەن بنەماڵەی بایندەر خان تاڵشەوە بەڕێوە دەبرا.{{sfn|Floor|2008|p=149}}
تاڵش لە چەندین دەرەبەگایەتی پێکھاتبوو کە ھەندێک جار دەدرا بە [[ئەمیر]]ەکانی تر جگە لە فەرمانڕەوای تاڵش. بۆ نموونە، لە ساڵی ١٥٨٦دا کۆنترۆڵی چەند دەرەبەگایەتییەک لە تاڵش و مووغان بە محەممەد خان تورکمان درا.{{sfn|Floor|2008|p=149}} دواتر لە ساڵی ١٦٨٤، سەفیقوڵی خان یەکێک بوو لەو ئەفسەرانەی لەژێر کۆنترۆڵی [[لەنکەران]]دا بوو، و حوسێن یەکێکی تر بوو. لەو ماوەیەدا، فەرمانڕەوای بێ ناوی تاڵش لە ئەردەوێڵ دەژیا.{{sfn|Floor|2008|pp=149–150}} شاکانی سەفەویی ئێران ھەوڵیان دەدا کۆنترۆڵی سەرۆکە ناوخۆیییەکانی تاڵش بکەن لە ڕێگەی ژێردەستەکردنیان بۆ بەرپرسە گوێڕایەڵەکان. سەرەڕای ئەوەش، سەرباری ستراتیژی ناوەندگەرایییان، کارگێڕیی سەفەوی نەیتوانی کۆتایی بە [[خۆبەڕێوەبەری]]ی ناوخۆیی لە [[قەوقازی باشوور]] بھێنێت.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} بە فەرمی، سەرۆکە ناوخۆیییەکان دەرەبەگی میراتگری نەبوون، بەڵکو بەرپرسێک بوون کە پلەکەیان لە ڕێگەی «فەرمان»ی پاشایەتییەوە دانی پێدا دەنرا، کە لە ڕاستیدا قبووڵکردنی خۆبەڕێوەبەریی ناوخۆیییان بوو. جێنشینیی خێزانیی سەرۆکەکان بووە ھۆی دروستبوونی خانەدانەکان کە زاڵ بوون بەسەر کاروباری ناوخۆیدا و ھەر کاتێک حکوومەتی نیشتمانی لاواز بوایە، ھەوڵیان دەدا پێگەی خۆیان بەھێزتر بکەن.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}}
لە سەردەمی داڕمانی دەسەڵاتی سەفەوییەکان لە سەرەتای سەدەی ١٨یەمدا، سەرکردەکانی تاڵش ھەوڵیان دا میرنشینی سەربەخۆ دابمەزرێنن.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} لە کاتی [[داگیرکاریی ڕووسیا بۆ سەر ئێران]]، خەڵکی تاڵش خۆبەخشانە بۆ پاشای سەفەوی [[تەھماسبی دووەم]] (١٧٢٢–١٧٣٢) جەنگان. ئەوەی دوایی نەیانتوانی پاڵپشتیی سەربازی یان ماددییان بکات؛ تەنھا ئەوەی توانی بیکات پێدانی مۆڵەتێکی بێ سوود بوو کە ڕێگەی پێ دەدان باجی [[ڕەشت]] کۆ بکەنەوە.{{sfn|Arjomand|2022|p=44}} لە ساڵی ١٧٢٣دا، ڕووسەکان و عوسمانییەکان ڕێککەوتن لەسەر دابەشکردنی باکوور و ڕۆژاوای ئێران لە نێوان خۆیاندا.{{sfn|Arjomand|2022|p=152}} لەکاتێکدا پارێزگاکانی [[کاسپیەن]] لەژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادا بوون، یەکێک لە سەرکردە ناوخۆیییەکان بە ناوی میر عەباس بەگ، کە بانگەشەی ئەوەی دەکرد «سەید»ە (وەچەی پێغەمبەر [[محەممەد]])، لەگەڵ فەرماندەی ڕووسی میخائیل ماتیوشکین پێکەوە کاریان کرد.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} تا کۆتاییی ساڵی ١٧٣٥، داگیرکردنەوەی باکوور و ڕۆژاوای ئێران لەلایەن سەرکردەی سەربازیی ئێرانی [[نادر شا|نادر]] تەواو بوو.{{sfn|Axworthy|2006|p=155}} ھەروەھا لەم ماوەیەدا بوو کە چاوی بڕیبووە تەخت، چونکە پێی وابوو ھەڵمەتەکانی وڵاتی سەقامگیر کردووە و ناوبانگێکی پێویستی بۆ پەیدا کردووە. لە ٨ی ئاداری ١٧٣٦دا، وەک شای نوێی ئێران تاجی لەسەر نرا، ئەمەش دەستپێکی خانەدانی ئەفشاری بوو.{{sfn|Tucker|2006}}
==== ڕاپەڕینی ١٦٢٩ ====
لە ساڵی ١٦٢٩دا، جووتیارانی تاڵش و ھەژارانی شار دژی دەسەڵاتی ئێران و دەرەبەگە ناوخۆیییەکان وەستانەوە. ڕاپەڕینەکە کە لە ھاوینی ١٦٢٩ دەستی پێ کرد، زۆری نەخایاند بۆ ناوچەکانی دەوروبەری بڵاو بووەوە. نزیکەی ٣٠،٠٠٠ کەس بەشدارییان لە ڕاپەڕینەکەدا کرد. فەرمانڕەوای سەفەوی شا سەفی، ھێزەکانی بە فەرماندەیی فەرمانڕەوای ئاستارا، سارو خانی تاڵش، دژی یاخیبووان نارد. لە یەکێک لە شەڕەکاندا، نزیکەی ٧،٠٠٠ یاخیبوو کوژران. ڕاپەڕینی تاڵش، کە یەکێک بوو لە بەھێزترین ڕاپەڕینەکانی جەماوەر دژی چینە باڵادەستەکان، بە بێبەزەییانە سەرکوت کرا.<ref>[[iarchive:ace-ix-cild/mode/2up|ئینسایکلۆپیدیای سۆڤیەتی ئازەربایجان]] (ئازەربایجانی) / سەرنووسەر ج. ب. گوولیێڤ. – باکوو: قزیڵ شەرق، ١٩٨٦. – بەرگی نۆیەم. – ل. ١٣٥ – ٦٢٣ ل.</ref><ref>{{Cite book |last=Reid |first=James J. |url=https://books.google.com/books?id=TeJtAAAAMAAJ |title=Tribalism and Society in Islamic Iran, 1500-1629 |publisher=Undena Publications |year=1983 |isbn=978-0-89003-125-4 |pages=24 |language=en}}</ref>
==== ڕاپەڕینەکانی گێڵان (١٧٤٤–١٧٤٧) ====
لە نێوان ساڵانی ١٧٤٤–١٧٤٧، چەندین ڕاپەڕین لە گێڵان ڕوویان دا. لە ساڵی ١٧٤٤دا، ڕاپەڕینەکان لە نێوان تاڵشەکاندا دەستیان پێ کرد. ناڕەزایەتییەکان بەھۆی [[ڕامیاری]]ی [[نادر شا]]وە دروست بوو و ئامانجەکەش لادانی ئەو بوو. بزووتنەوەکان لە ناوچەی ئاستاراوە دەستیان پێ کرد و دواتر تەواوی گێڵانی گرتەوە. بۆ کپکردنەوەی ڕاپەڕینی تاڵشەکان، ھێزەکان بۆ ناوچەکە نێردران، کە زۆرێک لە گوندە یاخیبووەکانیان وێران کرد و ھاندەرانیان دەستگیر کرد. بەڵام یاخیبووان ئارام نەبوونەوە و ئاڵۆزییەکان تا ساڵی ١٧٤٦ بەردەوام بوون. تاڵشەکان لەو ڕامیاریی باجە ناڕازی بوون کە خەڵکەکەی تاڵان دەکرد. لە سەرووی ڕاپەڕینەکەوە [[کەلب حوسێن بەگ]] بوو، کە یاخیبوونی خۆی لە بەرامبەر دەسەڵاتی باڵا ڕای گەیاند، کە لەلایەن تاڵشەکانەوە پاڵپشتی و یارمەتی دەدرا. بۆ ئارامکردنەوەی کەلب حوسێن بەگ، نادر شا ھێزێک بە ژمارەی ١.٥ ھەزار سەرباز دەنێرێت، بەڵام ھێزەکان تووشی شکست دێن. دواتر، نادر شا ٣،٠٠٠ ئەفغانی دژی یاخیبووان دەنێرێت، بەڵام ئەفغانییەکانیش ناتوانن ڕاپەڕینەکە ئارام بکەنەوە. دواتر سەرکردە سەربازییەکان ھەوڵ دەدەن بەڵێنی لێخۆشبوون بە تاڵشەکان بدەن ئەگەر ئارام ببنەوە.<ref name=":1">''Арунова М.Р., Ашрафян К.З.'' [https://books.google.com/books?id=BWBEAAAAIAAJ Государство Надир-шаха Афшара. Очерки общественных отношений в Иране 30-40-x годов XVIII века] / Отв. ред. Рейснер И. М.. – Москва: Восточная литература (издательство), 1958. – С. 177-178. – 284 с.</ref> ڕامیاریی وتووێژەکان ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەی ھەبوو لە ئارامکردنەوەی ڕاپەڕینەکەدا، کاتێک بژاردەی ھۆزەکان چوونە پاڵ شا. ئەوان یارمەتیی ھێزەکانی شایان دا بۆ ئەوەی سەرکردایەتیی ڕاپەڕینەکە لەناو ببەن لە ڕێگەی گرتنی ڕیشسپییەکانی گوندەکانی تاڵش و سزادانیان. بزووتنەوە بێ سەرکردەکە دامرکایەوە و ڕاپەڕینەکان وەستان.<ref name=":1" />
==== خاننشینی تاڵش ====
{{سەرەکی|خاننشینی تاڵش}}
[[پەڕگە:Talysh zamin.png|وێنۆک|[[خاننشینی تاڵش]] (نیوەی دووەمی سەدەی ١٨یەم)]]
لە نیوەی دووەمی سەدەی ١٨یەم تا سەرەتای سەدەی ١٩یەم، [[خاننشینی تاڵش]] لە ناوچەکەدا بوونی ھەبوو. لە کاتی جەنگی ڕووسیا و فارسدا، خانی تاڵش، [[میر مستەفا خان]] لایەنگری ڕووسیای کرد. لە ساڵی ١٨٠٩دا، خاننشینی تاڵش بوو بە پارێزراوی ڕووسیا. لە سەرەتای ئابی ١٨١٢دا، سوپایەکی ٢٠،٠٠٠ کەسیی فارسی گەمارۆی لەنکەرانیان دا و لە ٩ی ئابدا قەڵاکەیان گرت. تا کۆتاییی کانوونی یەکەم، دەستەیەکی ڕووسی بە فەرماندەیی جەنەڕاڵ [[پیۆتەر کۆتلیاڕێڤسکی]] لە لەنکەران نزیک بوونەوە، و لە شەوی ١ی کانوونی دووەمی ١٨١٣دا دەستیان بە ھێرشکردنە سەر قەڵاکە کرد، کە بە ڕووخانی قەڵاکە کۆتایی ھات. بەپێی [[پەیمانی گوڵستان]]، شوێنەکانی وەک کارگارا، نەماین و زووڤاند لە خاننشینی تاڵشەوە بۆ فارس گواسترانەوە. بەڵام دەرباری فارس لەدەستدانی [[قەوقازی باشوور]]ی قبووڵ نەکرد و پێداگریی لەسەر پێداچوونەوە بە سنوورەکاندا کرد. پێش ھەموو شتێک، ئەمە پێوەست بوو بە سنووری تاڵش، کە لە پەیمانی گوڵستاندا بە ھیچ شێوەیەک دیاری نەکرابوو.
==== دابەشبوونی تاڵش ====
لە ساڵی ١٨٢٨دا، پەیمانی ئاشتیی [[پەیمانی تورکمانچای|توورکمانچای]] لە نێوان ڕووسیا و فارسدا واژوو کرا، کە کۆتایی بە [[شەڕی ڕووسیا و فارس (١٨٢٦-١٨٢٨)|جەنگی دواتری ڕووسیا و فارس]] ھێنا، کە بەپێی ئەو پەیمانە بەشێک لە زووڤانت لکێندرا بە [[ئۆیەزدی لەنکەران|تاڵش]]،<ref>{{Cite book|last=Zardabli|first=Ismail bey|url=https://books.google.com/books?id=4r5jDwAAQBAJ&q=russia+annexed+to+Talish&pg=PA421|title=ETHNIC AND POLITICAL HISTORY OF AZERBAIJAN: from ancient times to the present day|date=2018-07-05|publisher=Lulu.com|isbn=978-0-244-99782-3|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Yemelianova|first=G.|url=https://books.google.com/books?id=aXeGDAAAQBAJ&q=russia+annexed+to+Talish&pg=PA49|title=Russia and Islam: A Historical Survey|date=2002-05-10|publisher=Springer|isbn=978-0-230-28810-2|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mojtahed-Zadeh|first=Pirouz|url=https://books.google.com/books?id=9o0IRPpvDjkC&q=was+annexed+to+Talish&pg=PA61|title=Boundary Politics and International Boundaries of Iran: A Study of the Origin, Evolution, and Implications of the Boundaries of Modern Iran with Its 1|date=2007|publisher=Universal-Publishers|isbn=978-1-58112-933-5|language=en}}</ref> و زۆربەی ئووجاری و بەشێک لە مەگالی ئاستارا (لە ڕووباری ئاستاراوە تا چیلیڤان) درا بە فارس.
بەپێی فەرمانی جەنەڕاڵ [[ئیڤان پاسکیڤیچ]]، فەرمانڕەوای باڵای گورجستان، بە ڕێکەوتی ٢ی ئایاری ١٨٢٨، «کارگێڕیی کاتیی تاڵش» لەژێر سەرکردایەتیی سەرۆکێک (بەڕێوەبەرێک) کە لە پلە سەربازییەکانی ڕووسیا دیاری کرابوو، دامەزرا.
«حکوومەتی کاتیی تاڵش» لە ٢٦ی تەممووزی ١٨٢٨ دەستی بە کارەکانی کرد. تا ساڵی ١٨٣١ بە گشتی، ڕاستەوخۆ لەژێر دەسەڵاتی فەرمانڕەوای باڵای گورجستاندا بوو. بەڵام دوای سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکە لە ئاداری ١٨٣١ لەلایەن لایەنگرانی میر حەسەن خان، ئەم «فەرمانڕەوایییە» گواسترایەوە بۆ ژێر دەسەڵاتی سەرۆکی ناوچە سەربازییەکانی پارێزگای موسڵمانانی قەوقازی باشوور لە شاری شووشە (کە بە بەڕێوەبەری پارێزگا موسڵمانەکان و خاننشینی تاڵش دەناسرا).
وە لەسەر بنەمای «دامەزراوەی کارگێڕیی ناوچەی قەوقازی باشوور» بە ڕێکەوتی ١٠ی نیسانی ١٨٤٠، «حکوومەتی کاتیی تاڵش» ھەڵوەشایەوە. لە ھەمان ماوەدا، ناوچەی کاسپیەن لەسەر خاکی قەوقازی باشوور پێکھێنرا، کە لە ٧ شارستان پێکھاتبوو، یەکێکیان شارستانی تاڵشینسکی بوو. دواجار لە ساڵی ١٨٤٦دا، لەسەر بنەمای «ڕێساکانی دابەشکردنی خاکی قەوقازی باشوور» بە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٨٤٥، ناوچەی تاڵشینسکی ناوی گۆڕدرا بۆ لەنکەرانسکی و بوو بە بەشێک لە پارێزگای شێماخا (لە ١٨٥٩وە – باکوو)ی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]. لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، [[ھۆنەر]]ێکی بەناوبانگی تاڵش – سەفیبابا ڕۆشەن-دەھی لەوێ دەژیا.<ref>''Исмаилов Э. Э.'' Генеалогия Талышинских-Талышхановых. — Баку, 2001. — С. 10. — 82 с. — {{ISBN|5-87459-246-6}}.</ref>
<ref name=":0">Обозрение российских владений за Кавказом в статистическом, этнографическом, топографическом и финансовом отношениях. — Санкт-Петербург, 1836. — Т. 3. — С. 175—176.</ref>
=== باکووری تاڵش لەژێر دەسەڵاتی ڕووسیا، سۆڤیەت و ئازەربایجاندا ===
==== شۆڕشی ڕووسیا ====
لە ساڵی ١٩١٨دا، لە [[کۆماری سۆڤیەتی مووغان|ناوچەی تاڵش-مووغان]] خەڵکی موسڵمان و ڕووسی ناوچەکە ڕەتیان کردەوە بچنە ژێر دەسەڵاتی کۆماری تازە پێکھێنراوی ئازەربایجان. لە ٤ی ئابی ١٩١٨دا، [[دیکتاتۆریی سەربازیی کاتیی مووغان]] دامەزرا، کە سەرەتا دانی بە دەسەڵاتی حکوومەتی ڕۆستۆڤی جەنەڕاڵ دێنیکیندا نا، پاشان (لە کۆتاییی ساڵدا) چوونە ژێر دەسەڵاتی «حکوومەتی قەوقازی-کاسپیەن»ی سەرۆک سەرباز بیچێراخۆڤ لە پێترۆڤسک (مەخاچقەلا).
لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩١٨دا، لە لەنکەران، دانیشتووانی ڕووس و موسڵمانی ناوچەکە بڕیاریان لەسەر خۆسەریی ناوچەی مووغان لە چوارچێوەی ڕووسیادا دا لەگەڵ پەرلەمان (ئەنجومەنی ناوچەیی) و حکوومەت (کارگێڕیی ناوچەیی). لە ٢٤ی نیساندا، حکوومەتی «سپی» ڕووخێنرا و دەسەڵاتی سۆڤیەت دامەزرا، کە دوای ئەوە لە ١٥–١٨ی ئایاری ١٩١٩، لە کۆنگرەی مووغانی شۆڕشگێڕ لە لەنکەران، کۆماری سۆڤیەتی مووغان وەک بەشێک لە کۆماری فیدراڵیی سۆڤیەتی ڕووسیا ڕاگەیەندرا.
لە ١٨ی ئایاری ١٩١٩دا، کۆنگرە ئەنجومەنی ناوچەیی مووغانی بۆ نوێنەرانی کرێکاران و جووتیاران ھەڵبژارد، ئەوانیش لەلایەن خۆیانەوە لیژنەی جێبەجێکردنی ناوچەیییان بە سەرۆکایەتیی بۆلشەویکەکان ھەڵبژارد. یەکێک لە سەرکردە چالاکەکانی بزووتنەوەی پارتیزانی لە مووغان، کە بەشداربوویەکی دیاری ڕاپەڕینی شۆڕشگێڕانەی لەنکەران بوو، داڤید دانیلۆڤیچ چیرکین، وەک سەرۆکی ئەنجومەنی ناوچەیی ھەڵبژێردرا؛ کۆنگرە یەکێک لە کرێکارانی لقی لەنکەرانی کۆمەڵەی ھەرەوەزی «سامۆپۆمیچ»ی پەسەند کرد – کە شیراڵی ئاخوندۆڤ بوو لە گوندی تاڵشی خاڤزاڤا [٧]. ھەروەھا ئەنجومەنی سەربازیی شۆڕشگێڕ ھەڵبژێردرا بە سەرۆکایەتیی کۆمیساری ڕامیاری (ی. تالیکھادزە) و لیژنەی جێبەجێکردن بە سەرۆکایەتیی (ن. تووتیشکین). لە ٢٣–٢٥ی تەممووزی ١٩١٩، لەنکەران لەلایەن ھێزەکانی ئازەربایجانەوە گیرا، و کۆماری سۆڤیەتی مووغان ھەڵوەشایەوە. لەو ساتەوە، لەنکەران بەشێک بووە لە ئازەربایجان.<ref>''Привольный А. А.'' Над Муганью зарево Октября. — Азернешр. — Баку, 1967. — С. 92-93.— С. 199.</ref>
==== سەردەمی سۆڤیەت ====
لە ساڵانی ١٩٢٠–١٩٣٠دا، [[زمانی تاڵشی]] لە خوێندنگە بنەڕەتییەکاندا دەخوێندرا، پەرتووک بە زمانی تاڵشی بڵاودەکرانەوە و ڕۆژنامەیەکیش بە ناوی «تاڵشی سوور» ھەبوو.<ref>{{Cite book|last=Миллер|first=Борис Всеволодович|url=https://books.google.com/books?id=LOxjAAAAMAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0+%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%88|title=Талышский язык|date=1953|publisher=Изд-во Академии наук СССР|language=ru}}</ref><ref>{{Cite book|last=SSSR)|first=Institut i︠a︡zykoznanii︠a︡ (Akademii︠a︡ nauk|url=https://books.google.com/books?id=YoViAAAAMAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0+%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%88|title=Младописьменные языки народов СССР|date=1959|publisher=Izd-vo Akademii nauk SSSR, [Leningradskoe otd-nie]|language=ru}}</ref><ref>{{Cite book|last=i︠a︡zyka|first=Akademii︠a︡ nauk SSSR Otdelenie literatury i|url=https://books.google.com/books?id=ydwZAAAAIAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0+%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%88|title=Referaty nauchno-issledovatelʹskikh rabot za ... g., Otdelenie literatury i i︠a︡zyka|date=1947|publisher=Izd-vo Akademii nauk SSSR|language=ru}}</ref> دیارترین کەسایەتیی تاڵشی ئەو سەردەمە شاعیر و ڕۆشنبیر [[زولفەقار ئەحمەدزادە]] بوو، کە جگە لە شیعرە ڕەسەنە تاڵشییەکان، نووسەری پەرتووکە خوێندنییەکانی تاڵشی و وەرگێڕانی بەرھەمە کلاسیکییەکانی ڕووسی بوو بۆ سەر زمانی تاڵشی. بە گشتی نزیکەی ٥٠٠ ناونیشانی پەرتووک بە زمانی تاڵشی بڵاوکراونەتەوە. بەڵام لە ساڵی ١٩٣٧دا زولفەقار ئەحمەدزادە دەستگیر کرا،<ref>{{Cite web|title=ВЕЧЕР ПАМЯТИ ТАЛЫШСКОГО ПРОСВЕТИТЕЛЯ ЗУЛЬФУГАРА АХМЕДЗАДЕ – Кавказ: новости, история,традиции|url=http://www.kavkazoved.info/news/2015/03/29/vecher-pamjati-talyshskogo-prosvetitelja-zulfugara-ahmedzade.html|access-date=2020-11-28|website=www.kavkazoved.info}}</ref> و خوێندنی زمانی تاڵشی و بڵاوکراوەکانی بە تەواوی ڕاگیران. زمانەکە تەنھا لە ناوەندە ئەکادیمییەکاندا لێکۆڵینەوەی لێ دەکرا و لە ئاستی ژیانی ڕۆژانەدا بەکار دەھات. لەو کاتەوە تا کۆتاییی سەردەمی سۆڤیەت، ناسنامەی تاڵشی بە توندی سەرکوت دەکرا. لە ساڵی ١٩٥٩ تا ١٩٨٩، تاڵشەکان لە ھیچ سەرژمێرییەکدا وەک نەتەوەیەکی جیاواز تۆمار نەدەکران، بەڵکو بە بەشێک لە توورکە ئازەربایجانییەکان دادەنران، ھەرچەندە [[زمانی تاڵشی]] سەر بە خێزانی زمانە ھیندوئەورووپایییەکانە.
لە ماوەی ٦٥ ساڵی تەمەنی کۆماری سۆڤیەتی ئازەربایجاندا، دانیشتووانی تاڵش ھەستی با بەربەستە جۆراوجۆرەکان دەکرد لەلایەن دەسەڵاتە ناوخۆیییەکانەوە. کە بە مەبەست ڕامیاریی ئاوێتەکردنی ناوچەی تاڵشیان پەیڕەو دەکرد، و لە ھەمان کاتدا گەشەپێدانی ئابوورییان بە شێوەیەکی دەستکرد سنووردار دەکرد. [[کوردەکان|کورد]] و [[تاڵشەکان|تاڵش]] لە پاسپۆرتەکانیاندا وەک ئازەربایجانی تۆمار دەکران، و پێش سەربەخۆیی، لە کاتی ئەنجامدانی سەرژمێریی دانیشتووان لە ئازەربایجان، وەک نەتەوەی جیاواز ئەژمار نەدەکران.<ref>{{Cite web|url=http://poli.vub.ac.be/publi/ContBorders/rus/ch0102.htm#_ftnref7|title=Contested Borders in the Caucasus: Chapter I (2/4)|publisher=poli.vub.ac.be|access-date=2018-09-08}}</ref>
==== کۆماری خۆسەری تاڵش-مووغان ====
[[پەڕگە:Flag of Talysh-Mugan Autonomous Republic (the talysh national flag).jpg|وێنۆک|٣٢٠x٣٢٠پێکسڵ|ئاڵای کۆماری خۆسەری تاڵش-مووغان]]
ھەر لە کۆتاییی ساڵانی ١٩٨٠دا ڕێکخراوێکی تاڵشی بە ناوی «پارتی بووژانەوەی نەتەوەییی تاڵش» دامەزرا. لە حوزەیرانی ١٩٩٢دا، یەکەم کۆنگرەی فەرمیی پارتەکە بەڕێوە چوو، کە ناوی [[پارتی گەلی تاڵش]]ی لێنرا. ئامانجی ستراتیژیی پارتەکە وەک خۆسەریی تاڵشەکان لە چوارچێوەی ئازەربایجاندا ڕاگەیەندرا. لەبەر ئەوەی ڕەتیان کردەوە پارتەکە بەو ناوە تۆمار بکەن، ناوی گۆڕدرا بۆ «پارتی یەکسانیی گەلانی ئازەربایجان».
لە ٢١ی حوزەیرانی ١٩٩٣دا، لە لەنکەران، گرووپێک لە ئەفسەرانی تاڵش بە سەرۆکایەتیی کۆڵۆنێڵ [[عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ]] [[کۆماری خۆسەری تاڵش-مووغان]]یان ڕاگەیاند. ڕاپەڕینەکە ھاوکات بوو لەگەڵ ھێرشێکی بەرفراوانی ھێزەکانی ئەرمەنستان لە بەرەی قەرەباغ و گرتنی چەند ناوچەیەک لە ڕۆژاوای ئازەربایجان. ھێرشەکە بووە ھۆی یاخیبوونی سورەت حوسێنۆڤ و قەیرانێکی گشتیی دەسەڵات لە ئازەربایجان، کە لە ئەنجامدا ڕاپەڕینی ئەفسەرە تاڵشەکانی لە لەنکەران لێکەوتەوە. دەسەڵاتە ناوخۆیییەکان پێکھێنران و کۆبوونەوەیەکی دامەزرێنەر بە ناوی مەجلیسی نەتەوەیی ڕاگەیەندرا. لە کۆبوونەوەی مەجلیسی میلیدا، عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ وەک سەرۆکی کۆماری خۆسەر ھەڵبژێردرا، ئەو دوو جار لەگەڵ سەرۆکی نوێی ئازەربایجان، حەیدەر عەلیێڤ کۆبووەوە، بەڵام نە یەکەمیان ڕازی بوو دەستبەرداری خۆسەری بێت، نە دووەمیشیان ڕازی بوو دانی پێدا بنێت. دوای دوو مانگ (٢٣ی ئاب) کۆمارەکە ڕووخا. عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ ھەڵات، بەڵام لایەنگرانی ئازەربایجان ڕادەستی دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسای [[ئازەربایجان|کۆماری ئازەربایجان]]یان کرد. دادگا سزای لەسێدارەدانی بۆ عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ دەرکرد و دوای ١٠ ساڵ زیندانیکردن، لە ساڵی ٢٠٠٤دا بۆ [[ھۆڵەندا]] کۆچی کرد.<ref>{{Cite web|last=Узел|first=Кавказский|title=Жизнь в Голландии не сделала Гумбатова умным|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/blogs/83772/posts/36789|access-date=2020-11-28|website=Кавказский Узел}}</ref><ref>{{Cite web|date=2004-09-03|title=Президент Азербайджана подписал указ о помиловании 266 заключенных|url=https://ria.ru/20040903/671857.html|access-date=2020-11-28|website=РИА Новости|language=ru}}</ref> بە بیانووی ھەبوونی ئامانجی دژە دەستووری لە بەرنامەکەدا، «پارتی یەکسانیی گەلانی ئازەربایجان» قەدەغە کرا، ھەرچەندە لە ڕاستیدا بەردەوام بوو لە بوون.
== پێشانگا ==
<gallery>
پەڕگە:LATON18.jpg|[[تاڤگەی لاتۆن]]
پەڕگە:ForestParkGysum.JPG|ژینگەی گیسووم
پەڕگە:Flag of the Talysh National Movement.svg|ئاڵای خەڵکی تاڵش
</gallery>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خەڵکی تاڵش]]
* [[زمانی تاڵشی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Talysh}}
{{شریتی دەروازە|ئازەربایجان|ئێران|جوگرافیا}}
[[پۆل:تاڵش|*]]
[[پۆل:جوگرافیای تاڵش]]
[[پۆل:ڕۆژھەڵاتی ناوین]]
[[پۆل:دابەشکارییەکانی ئێران]]
[[پۆل:دابەشکارییەکانی کۆماری ئازەربایجان]]
[[پۆل:سنووری ئێران–ئازەربایجان]]
[[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]]
[[پۆل:بەرزاییە ئیرانییەکان]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی ئێران]]
[[پۆل:بانووی ئێرانی]]
br8n7b5h2lbtbx4tee25mhab4obymfp
1593642
1593641
2026-06-24T07:25:20Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593642
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = تاڵش
| settlement_type = ناوچە
| image_caption =
| image_map = Talysh language dialects.svg
| map_caption =
| subdivision_type1 = وڵات
| subdivision_name1 = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئازەربایجان}}
| population_demonym = [[خەڵکی تاڵش|تاڵش]]ی
| timezone1 = IRST
| utc_offset1 = +٠٣:٣٠
| timezone1_DST = IRDT
| utc_offset1_DST = +٠٤:٣٠
| timezone1_location = [[ئێران]]
| timezone2 = AZT
| utc_offset2 = +٠٤:٠٠
| timezone2_location = [[ئازەربایجان]]
}}
'''تاڵش''' ({{بە فارسی|تالش}}) بە واتای وڵاتی تاڵشان ناوچەیەکە لە دوو وڵاتی [[ئێران]] و [[ئازەربایجان]] ھەڵکەوتووە. زۆربەی دانیشتووانی ئەم ناوچەیە [[خەڵکی تاڵش|تاڵش]]ن و زۆرینەیان پەیڕەوی [[ئیسلام]]ی [[سوننە]]ن.{{sfn|Bosworth|Yarshater|2000|p=١٦٦}}
== مێژوو ==
[[پەڕگە:Khamsaoftalesh.png|وێنۆک|نەخشەی خەمسەی تاڵش]]
لە [[ئیلخانی|سەردەمی ئیلخاناندا]]، [[ئەسپەھبەدەکانی گێڵان]] [[میرنشین|میرنشینێکیان]] لەسەر سنوورەکانی گێڵان و [[مووغان (پارێزگا)|مووغان]] ھەبووە، کە قەڵایەک و چەند گوندێکی لەخۆ گرتبوو. لە سەردەمانی دواتردا، [[خان (ناونیشان)|خانێکی]] ناوخۆیی [[خاننشینی تاڵش|شوێنی فەرمانڕەوایییەکەی]] لە [[لەنکەران]] بوو و لەژێر دەسەڵاتی [[پێڕستی پاشاکانی ئێران|پاشاکانی فارسدا]] بوو. [[پیتەری مەزن]] (١٦٨٢–١٧٢٥)، [[ئیمپراتۆری ڕووسیا]]، سەرەتا لە نێوان ساڵانی ١٧٢٢–١٧٣٢ [[تاڵشی سەفەوی|ناوچەکەی]] [[جەنگی ڕووسیا و فارس (١٧٢٢–١٧٢٣)|داگیر کرد]] و دواتر لە ڕێگەی [[پەیمانی ڕەشت|گەڕێندرایەوە]] بۆ [[سەفەوییەکان|فارسی سەفەوی]]. جارێکی تر لە ساڵی ١٧٩٦ و لە کاتی [[جەنگی ڕووسیا و فارس (١٨٠٤–١٨١٣)]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا|ڕووسیاوە]] [[نێردراوی فارسیی ١٧٩٦|داگیر کرایەوە]]. لە ساڵی ١٨١٣ دوای [[ھێرشکردنە سەر لەنکەران]] زۆربەی بەشەکانی ناوچەکە لەلایەن ڕووسیاوە [[لکاندن (خاک)|لکێندرا]] و بەشێکی بچووکیشی لەناو [[قاجاڕەکان|ئێرانی قاجاڕیدا]] مایەوە. [[پەیمانی گوڵستان]] لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٨١٣، زۆربەی بەشەکانی تاڵشی بە ڕووسیا بەخشی، ئەو بەشەی دەکەوێتە باکووری [[ئاستاراچای|ڕووباری ئاستارا]].{{efn|لەسەر بنەمای [[دۆخی ھەبوو|دۆخی ھەبوو لەو کاتەدا]]{{sfn|Bosworth|Yarshater|2000|p=166}}}} لە دوای جەنگەکە، فەتح عەلی شا بۆ لاوازکردنی دەسەڵاتی میر مستەفا خان، تاڵشی ئێرانی بەسەر ٥ بنەماڵەی ناوخۆییدا ([[خاننشینی کارگانڕوود|کارگانڕوود]]، [[ئەسالم]]، تاڵش-دوولاب، شاندەرمین، [[ماساڵ]]) دابەش کرد و خەمسەی تاڵشی دروست کرد.<ref>{{Cite journal |last1=Asatrian |first1=Garnik |last2=Borjian |first2=Habib |date=2005 |title=Talish and the Talishis (The State of Research) |url=https://www.jstor.org/stable/4030905 |journal=Iran & the Caucasus |volume=9 |issue=1 |pages=45 |jstor=4030905 |issn=1609-8498}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal |last=Rabino |first=H. L. |date=1920 |title=Rulers of Gilan: Rulers of Gaskar, Tul and Naw, Persian Talish, Tulam, Shaft, Rasht, Kuhdum, Kuchisfahan, Daylaman, Ranikuh, and Ashkawar, in Gilan, Persia |url=https://www.jstor.org/stable/25209618 |journal=The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland |issue=3 |pages=280–282 |jstor=25209618 |issn=0035-869X}}</ref>
=== سەردەمی کۆن ===
کۆنترین بەڵگەی بوونی مرۆڤ لە ناوچەکەدا بۆ چاخی بەردینی ناوەڕاست دەگەڕێتەوە، لەگەڵ دۆزینەوەکانی نزیک ماسوولە و ئەشکەوتی بوزەییر. ئەمانە ئامێرە بەردینەکان دەگرێتەوە، وەک ناوکە لیڤالواکان، کە پێدەچێت لەلایەن نیاندەرتاڵەکانەوە زیاتر لە ٤٠،٠٠٠ ساڵ لەمەوپێش دروست کرابن.<ref>{{cite web | url=https://www.actu-culture.com/archeologie/vestiges-paleolithiques-dans-les-montagnes-de-talych-en-iran/ | title=Découverte de vestiges palەolithiques dans les montagnes de Talych en Iran | date=27 February 2025 }}</ref>
کادوسییەکان، کە [[ھۆز]]ێکی ئێرانی بوون، بە گشتی وا دادەنرێت کە لە تەواوی ناوچەی تاڵشدا نیشتەجێ بوون.<ref>Piller, C. K. (2013). The Cadusii in Archaeology? Remarks on the Achaemenid Period (Iron Age IV) in Gilan and Talesh. [[Iran and the Caucasus]], 17(2), 115-151. https://doi.org/10.1163/1573384X-20130202, p. 118</ref>
لە خاکی تاڵشدا، بەتایبەتی بەشە باکوورییەکەی ([[سۆڤیەت]])، گۆڕستانێک دۆزراوەتەوە کە مێژووەکەی بۆ ھەزارەی دووەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە.<ref>{{Cite book|last=Frye|first=Richard Nelson|url=https://books.google.com/books?id=0y1jeSqbHLwC|title=The History of Ancient Iran|date=1984|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-09397-5|page = 32}}</ref>
=== سەردەمەکانی ناوەڕاست ===
لە مێژوونووسیی عەرەبیی چاخەکانی ناوەڕاستدا، وڵاتی تاڵش بە ئەلتەیلەسان ناو دەبرا<ref>{{Cite book|last1=Houtsma|first1=Martijn Theodoor|url=https://books.google.com/books?id=YWoMAQAAMAAJ&q=,+the+Talysh+country+was+called+al-Tailasan|title=The Encyclopaedia of Islām: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples|last2=Arnold|first2=Sir Thomas Walker|last3=Basset|first3=René|last4=Hartmann|first4=Richard|last5=Wensinck|first5=Arent Jan|last6=Heffening|first6=Willi|last7=Lévi-Provençal|first7=Evariste|last8=Gibb|first8=Hamilton Alexander Rosskeen|date=1934|publisher=E. J. Brill Limited|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ro--tXw_hxMC&q=%2C+the+Talysh+country+was+called+al-Tailasan&pg=PA641|title=First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936|date=1993|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09796-4|language=en}}</ref> – کە ھاوتای عەرەبییە بۆ وشەی فارسیی «تاڵشان». محەممەد تەبەری دەربارەی تاڵشییەکان دەنووسێت<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1UBJAQAAMAAJ&q=Muhammad+at-Tabari+writes+about+the+Talysh|title=The Encyclopaedia of Islām: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples|date=1970|publisher=E. J. Brill|language=en}}</ref> (بە «تەیلەسان» ناویان دەبات): «لەو کێوانەی کە دەوری [[ئاتوورپاتاکان]]یان داوە، گەلانێکی وەک [[گێڵەکەکان]] [و] [[تاڵشەکان|تاڵش]] نیشتەجێ بوون، کە گوێڕایەڵی عەرەبەکان نەبوون و ئازادی و سەربەخۆییی خۆیان پاراستووە.» بەپێی وتەی نووسەری فارسیی چاخەکانی ناوەڕاست [[حەمدوڵڵا قەزوێنی]]، ناوچەی تەواڵش لە نێوان شارەکانی [[سوڵتانییە]] و [[ئەردەوێڵ]]دا ھەڵکەوتبوو (ئەم ناوە شێوەی کۆی عەرەبییە بۆ وشەی «تاڵش»).
ھەرچەندە لە سەردەمەکانی ناوەڕاست و سەردەمی نوێدا زۆربەی خەڵکی تاڵش بە زمانی [[فارسی]]یان نووسیوە، بەڵام کۆمەڵێک شاعیر ھەن کە بە [[زمانی تاڵشی]] و شێوەزاری [[زمانی گێڵانی|گێڵانی]] نزیک لێی نووسیویانە. کۆنترین [[شاعیر|ھۆنەر]]ە تاڵشییەکان [[سەید شەرەفشا دوولایی]] دەگرێتەوە، کە لە سەدەی ١٥یەمدا ژیاوە.
=== سەرەتای سەردەمی نوێ ===
تاڵش بە شێوەیەکی نەریتی یان بە گێڵان یان بە [[مووغان]]ەوە بەستراوەتەوە، بەتایبەتی بە ئەردەوێڵ کە ناوەندی ئەمەی دوایییان بوو، و وادیارە پێش [[تورکاندن]]ی [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانی ئێران]]، پەیوەندییەکی زمانەوانی و نەتەوەییی ھاوشێوەیان لەگەڵ تاڵشدا ھەبووە. ئەم پەیوەندییە لە سەردەمی سەرەتای [[سەفەوییەکان|سەفەوییەکاندا]] ھێشتا دیار بوو، کە لە وەچەی سەفیەددین ئەردەوێڵی، سۆفییەکی کورد (کۆچی دوایی ١٣٣٤) بوون، کە ئەویش خوێندکاری زاھید گێڵانی (کۆچی دوایی ١٣٠١) بوو، کە پێدەچێت لە ڕەچەڵەکی تاڵش بووبێت. دوو لە کۆی چوار مامۆستا سۆفییەکەی یەکەم پاشای سەفەوی [[شا ئیسماعیلی یەکەم]] (١٥٠١–١٥٢٤) نازناوی «تاڵشی»یان ھەڵگرتبوو.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}} کەسایەتییەکانی تریش بە ھەمان نازناوەوە وەک بەرپرسانی حکوومەت لە سەردەمی سەفەوییەکان و جێنشینەکانیاندا کاریان کردووە.{{sfn|Asatrian|Borjian|2005|p=44}} چەندین سەرۆک [[ھۆز]]ی تاڵش لە یەکەم لایەنگرانی سەفەوییەکان بوون، کە فەرمانڕەواییی [[ئاستارا، ئێران|ئاستارا]]یان پێ بەخشین،{{sfn|Bournoutian|2021|p=255}} کە بەشێک بوو لە پارێزگای ئازەربایجان.{{sfn|Floor|2008|p=149}} فەرمانڕەوای ئاستارا بە «حاکم»ی تاڵشیش دەناسرا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئاستارا پایەختی ناوچەکە بووە. لە ساڵی ١٥٣٩ بەدواوە، فەرمانڕەواییی ئاستارا بە شێوەی میراتگری لەلایەن بنەماڵەی بایندەر خان تاڵشەوە بەڕێوە دەبرا.{{sfn|Floor|2008|p=149}}
تاڵش لە چەندین دەرەبەگایەتی پێکھاتبوو کە ھەندێک جار دەدرا بە [[ئەمیر]]ەکانی تر جگە لە فەرمانڕەوای تاڵش. بۆ نموونە، لە ساڵی ١٥٨٦دا کۆنترۆڵی چەند دەرەبەگایەتییەک لە تاڵش و مووغان بە محەممەد خان تورکمان درا.{{sfn|Floor|2008|p=149}} دواتر لە ساڵی ١٦٨٤، سەفیقوڵی خان یەکێک بوو لەو ئەفسەرانەی لەژێر کۆنترۆڵی [[لەنکەران]]دا بوو، و حوسێن یەکێکی تر بوو. لەو ماوەیەدا، فەرمانڕەوای بێ ناوی تاڵش لە ئەردەوێڵ دەژیا.{{sfn|Floor|2008|pp=149–150}} شاکانی سەفەویی ئێران ھەوڵیان دەدا کۆنترۆڵی سەرۆکە ناوخۆیییەکانی تاڵش بکەن لە ڕێگەی ژێردەستەکردنیان بۆ بەرپرسە گوێڕایەڵەکان. سەرەڕای ئەوەش، سەرباری ستراتیژی ناوەندگەرایییان، کارگێڕیی سەفەوی نەیتوانی کۆتایی بە [[خۆبەڕێوەبەری]]ی ناوخۆیی لە [[قەوقازی باشوور]] بھێنێت.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} بە فەرمی، سەرۆکە ناوخۆیییەکان دەرەبەگی میراتگری نەبوون، بەڵکو بەرپرسێک بوون کە پلەکەیان لە ڕێگەی «فەرمان»ی پاشایەتییەوە دانی پێدا دەنرا، کە لە ڕاستیدا قبووڵکردنی خۆبەڕێوەبەریی ناوخۆیییان بوو. جێنشینیی خێزانیی سەرۆکەکان بووە ھۆی دروستبوونی خانەدانەکان کە زاڵ بوون بەسەر کاروباری ناوخۆیدا و ھەر کاتێک حکوومەتی نیشتمانی لاواز بوایە، ھەوڵیان دەدا پێگەی خۆیان بەھێزتر بکەن.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}}
لە سەردەمی داڕمانی دەسەڵاتی سەفەوییەکان لە سەرەتای سەدەی ١٨یەمدا، سەرکردەکانی تاڵش ھەوڵیان دا میرنشینی سەربەخۆ دابمەزرێنن.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} لە کاتی [[داگیرکاریی ڕووسیا بۆ سەر ئێران]]، خەڵکی تاڵش خۆبەخشانە بۆ پاشای سەفەوی [[تەھماسبی دووەم]] (١٧٢٢–١٧٣٢) جەنگان. ئەوەی دوایی نەیانتوانی پاڵپشتیی سەربازی یان ماددییان بکات؛ تەنھا ئەوەی توانی بیکات پێدانی مۆڵەتێکی بێ سوود بوو کە ڕێگەی پێ دەدان باجی [[ڕەشت]] کۆ بکەنەوە.{{sfn|Arjomand|2022|p=44}} لە ساڵی ١٧٢٣دا، ڕووسەکان و عوسمانییەکان ڕێککەوتن لەسەر دابەشکردنی باکوور و ڕۆژاوای ئێران لە نێوان خۆیاندا.{{sfn|Arjomand|2022|p=152}} لەکاتێکدا پارێزگاکانی [[کاسپیەن]] لەژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادا بوون، یەکێک لە سەرکردە ناوخۆیییەکان بە ناوی میر عەباس بەگ، کە بانگەشەی ئەوەی دەکرد «سەید»ە (وەچەی پێغەمبەر [[محەممەد]])، لەگەڵ فەرماندەی ڕووسی میخائیل ماتیوشکین پێکەوە کاریان کرد.{{sfn|Shahvar|Abramoff|2018|p=27}} تا کۆتاییی ساڵی ١٧٣٥، داگیرکردنەوەی باکوور و ڕۆژاوای ئێران لەلایەن سەرکردەی سەربازیی ئێرانی [[نادر شا|نادر]] تەواو بوو.{{sfn|Axworthy|2006|p=155}} ھەروەھا لەم ماوەیەدا بوو کە چاوی بڕیبووە تەخت، چونکە پێی وابوو ھەڵمەتەکانی وڵاتی سەقامگیر کردووە و ناوبانگێکی پێویستی بۆ پەیدا کردووە. لە ٨ی ئاداری ١٧٣٦دا، وەک شای نوێی ئێران تاجی لەسەر نرا، ئەمەش دەستپێکی خانەدانی ئەفشاری بوو.{{sfn|Tucker|2006}}
==== ڕاپەڕینی ١٦٢٩ ====
لە ساڵی ١٦٢٩دا، جووتیارانی تاڵش و ھەژارانی شار دژی دەسەڵاتی ئێران و دەرەبەگە ناوخۆیییەکان وەستانەوە. ڕاپەڕینەکە کە لە ھاوینی ١٦٢٩ دەستی پێ کرد، زۆری نەخایاند بۆ ناوچەکانی دەوروبەری بڵاو بووەوە. نزیکەی ٣٠،٠٠٠ کەس بەشدارییان لە ڕاپەڕینەکەدا کرد. فەرمانڕەوای سەفەوی شا سەفی، ھێزەکانی بە فەرماندەیی فەرمانڕەوای ئاستارا، سارو خانی تاڵش، دژی یاخیبووان نارد. لە یەکێک لە شەڕەکاندا، نزیکەی ٧،٠٠٠ یاخیبوو کوژران. ڕاپەڕینی تاڵش، کە یەکێک بوو لە بەھێزترین ڕاپەڕینەکانی جەماوەر دژی چینە باڵادەستەکان، بە بێبەزەییانە سەرکوت کرا.<ref>[[iarchive:ace-ix-cild/mode/2up|ئینسایکلۆپیدیای سۆڤیەتی ئازەربایجان]] (ئازەربایجانی) / سەرنووسەر ج. ب. گوولیێڤ. – باکوو: قزیڵ شەرق، ١٩٨٦. – بەرگی نۆیەم. – ل. ١٣٥ – ٦٢٣ ل.</ref><ref>{{Cite book |last=Reid |first=James J. |url=https://books.google.com/books?id=TeJtAAAAMAAJ |title=Tribalism and Society in Islamic Iran, 1500-1629 |publisher=Undena Publications |year=1983 |isbn=978-0-89003-125-4 |pages=24 |language=en}}</ref>
==== ڕاپەڕینەکانی گێڵان (١٧٤٤–١٧٤٧) ====
لە نێوان ساڵانی ١٧٤٤–١٧٤٧، چەندین ڕاپەڕین لە گێڵان ڕوویان دا. لە ساڵی ١٧٤٤دا، ڕاپەڕینەکان لە نێوان تاڵشەکاندا دەستیان پێ کرد. ناڕەزایەتییەکان بەھۆی [[ڕامیاری]]ی [[نادر شا]]وە دروست بوو و ئامانجەکەش لادانی ئەو بوو. بزووتنەوەکان لە ناوچەی ئاستاراوە دەستیان پێ کرد و دواتر تەواوی گێڵانی گرتەوە. بۆ کپکردنەوەی ڕاپەڕینی تاڵشەکان، ھێزەکان بۆ ناوچەکە نێردران، کە زۆرێک لە گوندە یاخیبووەکانیان وێران کرد و ھاندەرانیان دەستگیر کرد. بەڵام یاخیبووان ئارام نەبوونەوە و ئاڵۆزییەکان تا ساڵی ١٧٤٦ بەردەوام بوون. تاڵشەکان لەو ڕامیاریی باجە ناڕازی بوون کە خەڵکەکەی تاڵان دەکرد. لە سەرووی ڕاپەڕینەکەوە [[کەلب حوسێن بەگ]] بوو، کە یاخیبوونی خۆی لە بەرامبەر دەسەڵاتی باڵا ڕای گەیاند، کە لەلایەن تاڵشەکانەوە پاڵپشتی و یارمەتی دەدرا. بۆ ئارامکردنەوەی کەلب حوسێن بەگ، نادر شا ھێزێک بە ژمارەی ١.٥ ھەزار سەرباز دەنێرێت، بەڵام ھێزەکان تووشی شکست دێن. دواتر، نادر شا ٣،٠٠٠ ئەفغانی دژی یاخیبووان دەنێرێت، بەڵام ئەفغانییەکانیش ناتوانن ڕاپەڕینەکە ئارام بکەنەوە. دواتر سەرکردە سەربازییەکان ھەوڵ دەدەن بەڵێنی لێخۆشبوون بە تاڵشەکان بدەن ئەگەر ئارام ببنەوە.<ref name=":1">''Арунова М.Р., Ашрафян К.З.'' [https://books.google.com/books?id=BWBEAAAAIAAJ Государство Надир-шаха Афшара. Очерки общественных отношений в Иране 30-40-x годов XVIII века] / Отв. ред. Рейснер И. М.. – Москва: Восточная литература (издательство), 1958. – С. 177-178. – 284 с.</ref> ڕامیاریی وتووێژەکان ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەی ھەبوو لە ئارامکردنەوەی ڕاپەڕینەکەدا، کاتێک بژاردەی ھۆزەکان چوونە پاڵ شا. ئەوان یارمەتیی ھێزەکانی شایان دا بۆ ئەوەی سەرکردایەتیی ڕاپەڕینەکە لەناو ببەن لە ڕێگەی گرتنی ڕیشسپییەکانی گوندەکانی تاڵش و سزادانیان. بزووتنەوە بێ سەرکردەکە دامرکایەوە و ڕاپەڕینەکان وەستان.<ref name=":1" />
==== خاننشینی تاڵش ====
{{سەرەکی|خاننشینی تاڵش}}
[[پەڕگە:Talysh zamin.png|وێنۆک|[[خاننشینی تاڵش]] (نیوەی دووەمی سەدەی ١٨یەم)]]
لە نیوەی دووەمی سەدەی ١٨یەم تا سەرەتای سەدەی ١٩یەم، [[خاننشینی تاڵش]] لە ناوچەکەدا بوونی ھەبوو. لە کاتی جەنگی ڕووسیا و فارسدا، خانی تاڵش، [[میر مستەفا خان]] لایەنگری ڕووسیای کرد. لە ساڵی ١٨٠٩دا، خاننشینی تاڵش بوو بە پارێزراوی ڕووسیا. لە سەرەتای ئابی ١٨١٢دا، سوپایەکی ٢٠،٠٠٠ کەسیی فارسی گەمارۆی لەنکەرانیان دا و لە ٩ی ئابدا قەڵاکەیان گرت. تا کۆتاییی کانوونی یەکەم، دەستەیەکی ڕووسی بە فەرماندەیی جەنەڕاڵ [[پیۆتەر کۆتلیاڕێڤسکی]] لە لەنکەران نزیک بوونەوە، و لە شەوی ١ی کانوونی دووەمی ١٨١٣دا دەستیان بە ھێرشکردنە سەر قەڵاکە کرد، کە بە ڕووخانی قەڵاکە کۆتایی ھات. بەپێی [[پەیمانی گوڵستان]]، شوێنەکانی وەک کارگارا، نەماین و زووڤاند لە خاننشینی تاڵشەوە بۆ فارس گواسترانەوە. بەڵام دەرباری فارس لەدەستدانی [[قەوقازی باشوور]]ی قبووڵ نەکرد و پێداگریی لەسەر پێداچوونەوە بە سنوورەکاندا کرد. پێش ھەموو شتێک، ئەمە پێوەست بوو بە سنووری تاڵش، کە لە پەیمانی گوڵستاندا بە ھیچ شێوەیەک دیاری نەکرابوو.
==== دابەشبوونی تاڵش ====
لە ساڵی ١٨٢٨دا، پەیمانی ئاشتیی [[پەیمانی تورکمانچای|توورکمانچای]] لە نێوان ڕووسیا و فارسدا واژوو کرا، کە کۆتایی بە [[شەڕی ڕووسیا و فارس (١٨٢٦-١٨٢٨)|جەنگی دواتری ڕووسیا و فارس]] ھێنا، کە بەپێی ئەو پەیمانە بەشێک لە زووڤانت لکێندرا بە [[ئۆیەزدی لەنکەران|تاڵش]]،<ref>{{Cite book|last=Zardabli|first=Ismail bey|url=https://books.google.com/books?id=4r5jDwAAQBAJ&q=russia+annexed+to+Talish&pg=PA421|title=ETHNIC AND POLITICAL HISTORY OF AZERBAIJAN: from ancient times to the present day|date=2018-07-05|publisher=Lulu.com|isbn=978-0-244-99782-3|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Yemelianova|first=G.|url=https://books.google.com/books?id=aXeGDAAAQBAJ&q=russia+annexed+to+Talish&pg=PA49|title=Russia and Islam: A Historical Survey|date=2002-05-10|publisher=Springer|isbn=978-0-230-28810-2|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mojtahed-Zadeh|first=Pirouz|url=https://books.google.com/books?id=9o0IRPpvDjkC&q=was+annexed+to+Talish&pg=PA61|title=Boundary Politics and International Boundaries of Iran: A Study of the Origin, Evolution, and Implications of the Boundaries of Modern Iran with Its 1|date=2007|publisher=Universal-Publishers|isbn=978-1-58112-933-5|language=en}}</ref> و زۆربەی ئووجاری و بەشێک لە مەگالی ئاستارا (لە ڕووباری ئاستاراوە تا چیلیڤان) درا بە فارس.
بەپێی فەرمانی جەنەڕاڵ [[ئیڤان پاسکیڤیچ]]، فەرمانڕەوای باڵای گورجستان، بە ڕێکەوتی ٢ی ئایاری ١٨٢٨، «کارگێڕیی کاتیی تاڵش» لەژێر سەرکردایەتیی سەرۆکێک (بەڕێوەبەرێک) کە لە پلە سەربازییەکانی ڕووسیا دیاری کرابوو، دامەزرا.
«حکوومەتی کاتیی تاڵش» لە ٢٦ی تەممووزی ١٨٢٨ دەستی بە کارەکانی کرد. تا ساڵی ١٨٣١ بە گشتی، ڕاستەوخۆ لەژێر دەسەڵاتی فەرمانڕەوای باڵای گورجستاندا بوو. بەڵام دوای سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکە لە ئاداری ١٨٣١ لەلایەن لایەنگرانی میر حەسەن خان، ئەم «فەرمانڕەوایییە» گواسترایەوە بۆ ژێر دەسەڵاتی سەرۆکی ناوچە سەربازییەکانی پارێزگای موسڵمانانی قەوقازی باشوور لە شاری شووشە (کە بە بەڕێوەبەری پارێزگا موسڵمانەکان و خاننشینی تاڵش دەناسرا).
وە لەسەر بنەمای «دامەزراوەی کارگێڕیی ناوچەی قەوقازی باشوور» بە ڕێکەوتی ١٠ی نیسانی ١٨٤٠، «حکوومەتی کاتیی تاڵش» ھەڵوەشایەوە. لە ھەمان ماوەدا، ناوچەی کاسپیەن لەسەر خاکی قەوقازی باشوور پێکھێنرا، کە لە ٧ شارستان پێکھاتبوو، یەکێکیان شارستانی تاڵشینسکی بوو. دواجار لە ساڵی ١٨٤٦دا، لەسەر بنەمای «ڕێساکانی دابەشکردنی خاکی قەوقازی باشوور» بە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٨٤٥، ناوچەی تاڵشینسکی ناوی گۆڕدرا بۆ لەنکەرانسکی و بوو بە بەشێک لە پارێزگای شێماخا (لە ١٨٥٩وە – باکوو)ی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]. لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، [[ھۆنەر]]ێکی بەناوبانگی تاڵش – سەفیبابا ڕۆشەن-دەھی لەوێ دەژیا.<ref>''Исмаилов Э. Э.'' Генеалогия Талышинских-Талышхановых. — Баку, 2001. — С. 10. — 82 с. — {{ISBN|5-87459-246-6}}.</ref>
<ref name=":0">Обозрение российских владений за Кавказом в статистическом, этнографическом, топографическом и финансовом отношениях. — Санкт-Петербург, 1836. — Т. 3. — С. 175—176.</ref>
=== باکووری تاڵش لەژێر دەسەڵاتی ڕووسیا، سۆڤیەت و ئازەربایجاندا ===
==== شۆڕشی ڕووسیا ====
لە ساڵی ١٩١٨دا، لە [[کۆماری سۆڤیەتی مووغان|ناوچەی تاڵش-مووغان]] خەڵکی موسڵمان و ڕووسی ناوچەکە ڕەتیان کردەوە بچنە ژێر دەسەڵاتی کۆماری تازە پێکھێنراوی ئازەربایجان. لە ٤ی ئابی ١٩١٨دا، [[دیکتاتۆریی سەربازیی کاتیی مووغان]] دامەزرا، کە سەرەتا دانی بە دەسەڵاتی حکوومەتی ڕۆستۆڤی جەنەڕاڵ دێنیکیندا نا، پاشان (لە کۆتاییی ساڵدا) چوونە ژێر دەسەڵاتی «حکوومەتی قەوقازی-کاسپیەن»ی سەرۆک سەرباز بیچێراخۆڤ لە پێترۆڤسک (مەخاچقەلا).
لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩١٨دا، لە لەنکەران، دانیشتووانی ڕووس و موسڵمانی ناوچەکە بڕیاریان لەسەر خۆسەریی ناوچەی مووغان لە چوارچێوەی ڕووسیادا دا لەگەڵ پەرلەمان (ئەنجومەنی ناوچەیی) و حکوومەت (کارگێڕیی ناوچەیی). لە ٢٤ی نیساندا، حکوومەتی «سپی» ڕووخێنرا و دەسەڵاتی سۆڤیەت دامەزرا، کە دوای ئەوە لە ١٥–١٨ی ئایاری ١٩١٩، لە کۆنگرەی مووغانی شۆڕشگێڕ لە لەنکەران، کۆماری سۆڤیەتی مووغان وەک بەشێک لە کۆماری فیدراڵیی سۆڤیەتی ڕووسیا ڕاگەیەندرا.
لە ١٨ی ئایاری ١٩١٩دا، کۆنگرە ئەنجومەنی ناوچەیی مووغانی بۆ نوێنەرانی کرێکاران و جووتیاران ھەڵبژارد، ئەوانیش لەلایەن خۆیانەوە لیژنەی جێبەجێکردنی ناوچەیییان بە سەرۆکایەتیی بۆلشەویکەکان ھەڵبژارد. یەکێک لە سەرکردە چالاکەکانی بزووتنەوەی پارتیزانی لە مووغان، کە بەشداربوویەکی دیاری ڕاپەڕینی شۆڕشگێڕانەی لەنکەران بوو، داڤید دانیلۆڤیچ چیرکین، وەک سەرۆکی ئەنجومەنی ناوچەیی ھەڵبژێردرا؛ کۆنگرە یەکێک لە کرێکارانی لقی لەنکەرانی کۆمەڵەی ھەرەوەزی «سامۆپۆمیچ»ی پەسەند کرد – کە شیراڵی ئاخوندۆڤ بوو لە گوندی تاڵشی خاڤزاڤا [٧]. ھەروەھا ئەنجومەنی سەربازیی شۆڕشگێڕ ھەڵبژێردرا بە سەرۆکایەتیی کۆمیساری ڕامیاری (ی. تالیکھادزە) و لیژنەی جێبەجێکردن بە سەرۆکایەتیی (ن. تووتیشکین). لە ٢٣–٢٥ی تەممووزی ١٩١٩، لەنکەران لەلایەن ھێزەکانی ئازەربایجانەوە گیرا، و کۆماری سۆڤیەتی مووغان ھەڵوەشایەوە. لەو ساتەوە، لەنکەران بەشێک بووە لە ئازەربایجان.<ref>''Привольный А. А.'' Над Муганью зарево Октября. — Азернешр. — Баку, 1967. — С. 92-93.— С. 199.</ref>
==== سەردەمی سۆڤیەت ====
لە ساڵانی ١٩٢٠–١٩٣٠دا، [[زمانی تاڵشی]] لە خوێندنگە بنەڕەتییەکاندا دەخوێندرا، پەرتووک بە زمانی تاڵشی بڵاودەکرانەوە و ڕۆژنامەیەکیش بە ناوی «تاڵشی سوور» ھەبوو.<ref>{{Cite book|last=Миллер|first=Борис Всеволодович|url=https://books.google.com/books?id=LOxjAAAAMAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0+%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%88|title=Талышский язык|date=1953|publisher=Изд-во Академии наук СССР|language=ru}}</ref><ref>{{Cite book|last=SSSR)|first=Institut i︠a︡zykoznanii︠a︡ (Akademii︠a︡ nauk|url=https://books.google.com/books?id=YoViAAAAMAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0+%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%88|title=Младописьменные языки народов СССР|date=1959|publisher=Izd-vo Akademii nauk SSSR, [Leningradskoe otd-nie]|language=ru}}</ref><ref>{{Cite book|last=i︠a︡zyka|first=Akademii︠a︡ nauk SSSR Otdelenie literatury i|url=https://books.google.com/books?id=ydwZAAAAIAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0+%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%88|title=Referaty nauchno-issledovatelʹskikh rabot za ... g., Otdelenie literatury i i︠a︡zyka|date=1947|publisher=Izd-vo Akademii nauk SSSR|language=ru}}</ref> دیارترین کەسایەتیی تاڵشی ئەو سەردەمە شاعیر و ڕۆشنبیر [[زولفەقار ئەحمەدزادە]] بوو، کە جگە لە شیعرە ڕەسەنە تاڵشییەکان، نووسەری پەرتووکە خوێندنییەکانی تاڵشی و وەرگێڕانی بەرھەمە کلاسیکییەکانی ڕووسی بوو بۆ سەر زمانی تاڵشی. بە گشتی نزیکەی ٥٠٠ ناونیشانی پەرتووک بە زمانی تاڵشی بڵاوکراونەتەوە. بەڵام لە ساڵی ١٩٣٧دا زولفەقار ئەحمەدزادە دەستگیر کرا،<ref>{{Cite web|title=ВЕЧЕР ПАМЯТИ ТАЛЫШСКОГО ПРОСВЕТИТЕЛЯ ЗУЛЬФУГАРА АХМЕДЗАДЕ – Кавказ: новости, история,традиции|url=http://www.kavkazoved.info/news/2015/03/29/vecher-pamjati-talyshskogo-prosvetitelja-zulfugara-ahmedzade.html|access-date=2020-11-28|website=www.kavkazoved.info}}</ref> و خوێندنی زمانی تاڵشی و بڵاوکراوەکانی بە تەواوی ڕاگیران. زمانەکە تەنھا لە ناوەندە ئەکادیمییەکاندا لێکۆڵینەوەی لێ دەکرا و لە ئاستی ژیانی ڕۆژانەدا بەکار دەھات. لەو کاتەوە تا کۆتاییی سەردەمی سۆڤیەت، ناسنامەی تاڵشی بە توندی سەرکوت دەکرا. لە ساڵی ١٩٥٩ تا ١٩٨٩، تاڵشەکان لە ھیچ سەرژمێرییەکدا وەک نەتەوەیەکی جیاواز تۆمار نەدەکران، بەڵکو بە بەشێک لە توورکە ئازەربایجانییەکان دادەنران، ھەرچەندە [[زمانی تاڵشی]] سەر بە خێزانی زمانە ھیندوئەورووپایییەکانە.
لە ماوەی ٦٥ ساڵی تەمەنی کۆماری سۆڤیەتی ئازەربایجاندا، دانیشتووانی تاڵش ھەستی با بەربەستە جۆراوجۆرەکان دەکرد لەلایەن دەسەڵاتە ناوخۆیییەکانەوە. کە بە مەبەست ڕامیاریی ئاوێتەکردنی ناوچەی تاڵشیان پەیڕەو دەکرد، و لە ھەمان کاتدا گەشەپێدانی ئابوورییان بە شێوەیەکی دەستکرد سنووردار دەکرد. [[کوردەکان|کورد]] و [[تاڵشەکان|تاڵش]] لە پاسپۆرتەکانیاندا وەک ئازەربایجانی تۆمار دەکران، و پێش سەربەخۆیی، لە کاتی ئەنجامدانی سەرژمێریی دانیشتووان لە ئازەربایجان، وەک نەتەوەی جیاواز ئەژمار نەدەکران.<ref>{{Cite web|url=http://poli.vub.ac.be/publi/ContBorders/rus/ch0102.htm#_ftnref7|title=Contested Borders in the Caucasus: Chapter I (2/4)|publisher=poli.vub.ac.be|access-date=2018-09-08}}</ref>
==== کۆماری خۆسەری تاڵش-مووغان ====
[[پەڕگە:Flag of Talysh-Mugan Autonomous Republic (the talysh national flag).jpg|وێنۆک|٣٢٠x٣٢٠پێکسڵ|ئاڵای کۆماری خۆسەری تاڵش-مووغان]]
ھەر لە کۆتاییی ساڵانی ١٩٨٠دا ڕێکخراوێکی تاڵشی بە ناوی «پارتی بووژانەوەی نەتەوەییی تاڵش» دامەزرا. لە حوزەیرانی ١٩٩٢دا، یەکەم کۆنگرەی فەرمیی پارتەکە بەڕێوە چوو، کە ناوی [[پارتی گەلی تاڵش]]ی لێنرا. ئامانجی ستراتیژیی پارتەکە وەک خۆسەریی تاڵشەکان لە چوارچێوەی ئازەربایجاندا ڕاگەیەندرا. لەبەر ئەوەی ڕەتیان کردەوە پارتەکە بەو ناوە تۆمار بکەن، ناوی گۆڕدرا بۆ «پارتی یەکسانیی گەلانی ئازەربایجان».
لە ٢١ی حوزەیرانی ١٩٩٣دا، لە لەنکەران، گرووپێک لە ئەفسەرانی تاڵش بە سەرۆکایەتیی کۆڵۆنێڵ [[عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ]] [[کۆماری خۆسەری تاڵش-مووغان]]یان ڕاگەیاند. ڕاپەڕینەکە ھاوکات بوو لەگەڵ ھێرشێکی بەرفراوانی ھێزەکانی ئەرمەنستان لە بەرەی قەرەباغ و گرتنی چەند ناوچەیەک لە ڕۆژاوای ئازەربایجان. ھێرشەکە بووە ھۆی یاخیبوونی سورەت حوسێنۆڤ و قەیرانێکی گشتیی دەسەڵات لە ئازەربایجان، کە لە ئەنجامدا ڕاپەڕینی ئەفسەرە تاڵشەکانی لە لەنکەران لێکەوتەوە. دەسەڵاتە ناوخۆیییەکان پێکھێنران و کۆبوونەوەیەکی دامەزرێنەر بە ناوی مەجلیسی نەتەوەیی ڕاگەیەندرا. لە کۆبوونەوەی مەجلیسی میلیدا، عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ وەک سەرۆکی کۆماری خۆسەر ھەڵبژێردرا، ئەو دوو جار لەگەڵ سەرۆکی نوێی ئازەربایجان، حەیدەر عەلیێڤ کۆبووەوە، بەڵام نە یەکەمیان ڕازی بوو دەستبەرداری خۆسەری بێت، نە دووەمیشیان ڕازی بوو دانی پێدا بنێت. دوای دوو مانگ (٢٣ی ئاب) کۆمارەکە ڕووخا. عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ ھەڵات، بەڵام لایەنگرانی ئازەربایجان ڕادەستی دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسای [[ئازەربایجان|کۆماری ئازەربایجان]]یان کرد. دادگا سزای لەسێدارەدانی بۆ عەلی ئەکرەم ھومەتۆڤ دەرکرد و دوای ١٠ ساڵ زیندانیکردن، لە ساڵی ٢٠٠٤دا بۆ [[ھۆڵەندا]] کۆچی کرد.<ref>{{Cite web|last=Узел|first=Кавказский|title=Жизнь в Голландии не сделала Гумбатова умным|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/blogs/83772/posts/36789|access-date=2020-11-28|website=Кавказский Узел}}</ref><ref>{{Cite web|date=2004-09-03|title=Президент Азербайджана подписал указ о помиловании 266 заключенных|url=https://ria.ru/20040903/671857.html|access-date=2020-11-28|website=РИА Новости|language=ru}}</ref> بە بیانووی ھەبوونی ئامانجی دژە دەستووری لە بەرنامەکەدا، «پارتی یەکسانیی گەلانی ئازەربایجان» قەدەغە کرا، ھەرچەندە لە ڕاستیدا بەردەوام بوو لە بوون.
== پێشانگا ==
<gallery>
پەڕگە:LATON18.jpg|[[تاڤگەی لاتۆن]]
پەڕگە:ForestParkGysum.JPG|ژینگەی گیسووم
پەڕگە:Flag of the Talysh National Movement.svg|ئاڵای خەڵکی تاڵش
</gallery>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خەڵکی تاڵش]]
* [[زمانی تاڵشی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Talysh}}
{{شریتی دەروازە|ئازەربایجان|ئێران|جوگرافیا}}
[[پۆل:تاڵش|*]]
[[پۆل:جوگرافیای تاڵش]]
[[پۆل:ڕۆژھەڵاتی ناوین]]
[[پۆل:دابەشکارییەکانی ئێران]]
[[پۆل:دابەشکارییەکانی کۆماری ئازەربایجان]]
[[پۆل:سنووری ئێران–ئازەربایجان]]
[[پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان]]
[[پۆل:بەرزاییە ئیرانییەکان]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی ئێران]]
[[پۆل:بانووی ئێرانی]]
sdvqh3xfba1l4hlbr7tm0yjyfcq8jex
ئان برۆنتی
0
175626
1593442
1446584
2026-06-23T15:05:32Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593442
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس|بەند=Q44520|پێڕستی ڕەش=وەرزش، بواری کار ،Hair color، زمانەکانی ئاخاوتن، Time period ، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، خوێندنەوەی ئای پی ئەی، Lifestyle، دانیشتووی، ناسناو، بەشێکە لە، Present in work، حاڵەتی مافەکانی لەبەرگرتنەوە، کۆتایی ساڵانی چالاکی}}'''ئان برۆنتی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی]]: Anne Brontë؛ ١٧ی کانوونی دووەمی ١٨٢٠ - ٢٨ی ئایاری ١٨٤٩) ژنە [[شاعیر]] و [[ڕۆماننووس|ڕۆماننووسی]] [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیز]] بوو، ئەو بچووکترین خووشک بوو لە نێو سێ خووشکە برۆنتییەکان. ڕۆمانەکانی ئەو بە بەرهەمە کلاسیکییەکانی [[وێژەی ئینگلیزی]] دادەنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moretti|یەکەم=Steve|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Emily's Brontë's guide to literary immortality|ناونیشان=https://www.stevemoretti.ca/post/emily-s-bront%C3%AB-s-guide|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Steve Moretti|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418135708/https://www.stevemoretti.ca/post/emily-s-bront%C3%AB-s-guide|url-status=dead}}</ref> ئەو لەگەڵ خووشکەکانی [[شارلۆت برۆنتی|شارلۆت]] و [[ئێمیلی برۆنتی|ئیمێلی]] بەیەکەوە کتێبێکی شیعریان بڵاوکردەوە لە ژێر ناونیشانی (''Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell)،'' کتێبەکە لە ساڵی ١٨٤٨ بڵاوکرایەوە.<ref>[https://www.historyextra.com/period/victorian/bronte-sisters-anne-charlotte-emily-who-were-they-house-famous-write-books/ The Brontës: the unfortunate and unlikely tale of the world’s “greatest literary sisters”]، ماڵپەڕی هیستری ئێکسرا، ڕۆژی ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> ئان لە ژێر ناوی ئەکتۆن بێڵ شیعرەکانی بڵاودەکردەوە. لە ساڵی ١٨٤٧، یەکەم ڕۆمانی بەناوی (''Agnes Grey)'' بڵاوکردەوە. لە ساڵی ١٨٤٧ ڕۆمانی (''The Tenant of Wildfell Hall)'' بڵاوکردەوە، کە وابیردەکرێتەوە لە یەکەمین ئەو ڕۆمانانەبێت کە بیری [[فێمینیزم|فێمێنیزمی]] لەخۆ گرتبێت.<ref name="intro">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davies|یەکەم=Stevie|ناونیشان=https://archive.org/details/tenantofwildfell00bron|سەردێڕ=The Tenant of Wildfell Hall|بڵاوکەرەوە=Penguin Books|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٠٤٣٤٧٤-٣|chapter=Introduction and Notes}}</ref>
ئان برۆنتی لە ڕۆژی ٢٨ی ئایاری ١٨٤٩، لە تەمەنی ٢٩ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. دوای مردنی، شارلۆتی خووشکی دەستیکرد بە دەستکاریکردنی ( ''Agnes Grey)'' بۆ ئەوەی چارەسەری کێشەکانی چاپی یەکەمی بکات.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|وێژە|مێژوو|شانشینی یەکگرتوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Anne Brontë}}
[[پۆل:شاعیرانی ژنی ئینگلیز]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەنگلیکانەکانی ئینگلیز]]
[[پۆل:نووسەرانی مەسیحی]]
[[پۆل:مردووانی ١٨٤٩]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٠]]
[[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]]
9sy2ywjq6xh1xcrv027zpctei2eb6b1
وتووێژ:ئان برۆنتی
1
175643
1593443
763621
2026-06-23T15:05:43Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593443
wikitext
text/x-wiki
[[پۆل:گشت پەڕەکانی پڕۆژەی ژنان لەناو سوور]]
[[پۆل:وتارەکانی ساڵی ٢٠٢١ لە پڕۆژەی ژنان لەناو سوور]]
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئان برۆنتی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593442 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210418135708/https://www.stevemoretti.ca/post/emily-s-bront%C3%AB-s-guide بۆ https://www.stevemoretti.ca/post/emily-s-bront%C3%AB-s-guide زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٠٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
cf35pq3w2vw03ykglallca0o7uawy7e
ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/پێڕستی بارکەران
4
176083
1593639
1417654
2026-06-24T07:18:50Z
-Haryad
40333
1593639
wikitext
text/x-wiki
== ئەندامان ==
ھەر ئێستا ٤ بارکەری چالاک لەم پڕۆژەیە ھەیە، و ویکیپیدیای سۆرانی {{NUMBERINGROUP:uploader}} بارکەری بەردەستی ھەن.
{| class="wikitable sortable"
|+پێڕستی بارکەران
!بارکەران
!دەست پێکردن
!کۆتایی پێھاتن
!ھۆکاری کۆتایی پێھاتن
!ڕەوشی چالاکی
!ئاست
|-
|[[بەکارھێنەر:Sakura emad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/Sakura_emad|بەشداریکردن]])
|١ی نیسانی ٢٠٢١
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Green.svg|15x15پیکسڵ]] چالاک
|[[file:Mop.svg|30x30px|بەڕێوەبەر]]
|-
|[[بەکارھێنەر:-Haryad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:-Haryad|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/-Haryad|بەشداریکردن]])
|١ی نیسانی ٢٠٢١
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Green.svg|15x15پیکسڵ]] چالاک
|
|-
|[[بەکارھێنەر:Ahrir]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/Ahrir|بەشداریکردن]])
|٢٨ی ئابی ٢٠٢١
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Red.svg|15x15پیکسڵ]] ناچالاک
|
|-
|[[بەکارھێنەر:Halbast1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast1|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/Halbast1|بەشداریکردن]])
|٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Red.svg|15x15پیکسڵ]] ناچالاک
|
|-
|[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشداریکردن]])
|٢٥ی ئابی ٢٠٢٢
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Red.svg|15x15پیکسڵ]] ناچالاک
|
|-
| [[بەکارھێنەر:Tessla]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/Tessla|بەشداریکردن]])
| ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Green.svg|15x15پیکسڵ]] چالاک
|[[file:Mop.svg|30x30px|بەڕێوەبەر]]
|-
| [[بەکارھێنەر:Paraw]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/Paraw|بەشداریکردن]])
| ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Red.svg|15x15پیکسڵ]] ناچالاک
|
|-
| [[بەکارھێنەر:Hivja]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|لێدوان]] ٠ [[تایبەت:لیستی_پەڕگەکان/Hivja|بەشداریکردن]])
| ١١ی شوباتی ٢٠٢٥
|
|
|[[پەڕگە:Button_Icon_Green.svg|15x15پیکسڵ]] چالاک
|
|}
----
{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}
{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێساکان|سیاسەت و رێساکانمان|class=mw-ui-neutral}}
{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری|بەسەرداواکارییەکدا بچۆرەوە|class=mw-ui-progressive}}
aot0hucwofex332eh78f4t8fovhewax
تێلێگرام
0
178831
1593638
1399574
2026-06-24T07:07:09Z
1silent scientist
51740
1593638
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox software
| name = Telegram<!--Technical ID; must not be changed. Use "title" to change what is displayed instead.-->
| title = نەرمامێری تێلێگرام
| logo = Telegram 2019 Logo.svg
| logo size = 100px
| screenshot = Telegram Android screenshot.svg
| screenshot size = 220px
| caption = بەکارھێنانی تێلێگرام لەسەر [[ئەندرۆید]]
| collapsible = نەخێر
| developer = Telegram FZ LLC{{ھن}}Telegram Messenger Inc.
| released = {{Start date and age|df=بەڵێ|٢٠١٣|٨|١٤|}}
| ver layout = قەرەباڵغ
| repo = {{URL|https://github.com/telegramdesktop/tdesktop}}
| programming language = [[C++]]
| platform = [[ئەندرۆید]]، [[ئای ئۆ ئێس]]، [[ویندۆز]]، [[مەک ئۆئێس]]، [[لینوکس]]، [[پلاتفۆرمی وێب]]
| language count = ١٩
| language footnote = <ref name="App_Store">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apps.apple.com/app/id686449807|سەردێڕ=Telegram Messenger|وێبگە=App Store|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Telegram Messenger|ناونیشان=https://telegram.org/|بڵاوکەرەوە=Telegram Messenger LLP|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref>
| language = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تورکی|تورکی]]، [[زمانی ئیتالی|ئیتالی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی ئوکراینی|ئوکراینی]]، [[زمانی ئوزبەکی|ئوزبەکی]]، [[زمانی پورتوگالی|پورتوگالی]]، [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]]، [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]، [[زمانی ھۆلەندی|ھۆلەندی]]، [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]، [[زمانی کۆری|کۆری]]، [[زمانی ئیندۆنیزی|ئیندۆنیزی]]، [[زمانی مالایی|مالایی]]، [[زمانی بیلاڕووسی|بیلاڕووسی]]، [[زمانی کەتەلانی|کەتەلانی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]
| genre = [[نەرمامێری خێرا]]
| license = [[GNU General Public License|GNU GPLv2 or GPLv3]] ([[Client (computing)|clients]]),<ref name="teleapps">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://telegram.org/apps|سەردێڕ=List of Telegram applications|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> [[نەرمامێری ساماندار]] ([[ڕاژەکار]])<ref name=faq-why-not-open-souce>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Telegram FAQ|ناونیشان=https://telegram.org/faq#q-can-i-get-telegram-39s-server-side-code|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Telegram}}</ref>
| website = {{URL|https://telegram.org/}}
}}
{{Infobox website
| name = تێلێگرام {{ھن}}Telegram Messenger [[Limited liability partnership|LLP]]
| logo = [[پەڕگە:Telegram 2019 Logo.svg|100px]]
| location = [[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]{{ھن}}(ناوەندی یاسایی){{ھن}}[[دوبەی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]{{ھن}}(ناوەندی ئۆپەراسیۆنی)
| founder = {{Unbulleted list|[[نیکۆلای دۆرۆڤ]]|[[پاڤێل دۆرۆڤ]]}}
| industry = [[نەرمامێر]]
| url = {{URL|https://telegram.org/}}
| foundation = {{Start date and age|٢٠١٣|٣}}
| area_served = جیھانی
| num_employees = ٣٥١ (٢٠١٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://craft.co/telegram-messenger|سەردێڕ=Telegram Company profile|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref>
}}
'''تێلێگرام''' ({{بە ئینگلیزی|Telegram}}) یەک بەرنامەی [[دەقکراو]]ی [[نەرمامێری سەکۆبڕ]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Telegram introduces end-to-end encrypted video calls |ناونیشان=https://thenextweb.com/apps/2020/08/14/telegram-introduces-end-to-end-encrypted-video-calls/ |وێبگە=The Next Web |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> تێلێگرام بە فەرمی تەنانەت بە [[ویندۆز فۆن]] و [[ئای ئۆ ئێس]] لەبەر دەستدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://telegram.org/apps|سەردێڕ=Telegram Applications|وێبگە=Telegram}}</ref> [[ڕاژەکار]]ەکانی تێلێگرام لە ھەموو جیھاندا بڵاودەبێتەوە و ناوەندەکەی ئەم بەرنامەیە لە شاری [[دوبەی]] ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=EWDN|یەکەم=Editor|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Russia's Zuckerberg launches Telegram, a new instant messenger service|زمان=en|ئیش=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/idUS74722569420130830|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Meet Telegram, A Secure Messaging App From The Founders Of VK, Russia's Largest Social Network|ئیش=TechCrunch|ناونیشان=https://techcrunch.com/2013/10/27/meet-telegram-a-secure-messaging-app-from-the-founders-of-vk-russias-largest-social-network/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='Nobody can block it': how the Telegram app fuels global protest|ناونیشان=https://www.theguardian.com/media/2020/nov/07/nobody-can-block-it-how-telegram-app-fuels-global-protest|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Guardian}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Evolution of Telegram|ناونیشان=https://telegram.org/evolution#october-2013|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Telegram}}</ref>
== مێژوو ==
=== پەرەپێدان ===
تێلێگرام لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن دوو برا [[نیکۆلای دوورۆڤ|نیکۆلای]] و [[پاڤێل دوورۆڤ]] دەستی پێ کرا. پێشتر، ئەم دووانە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ڕووسیی [[ڤیکەی (تۆڕی کۆمەڵایەتی)|ڤیکەی]]یان دامەزراند، کە لە ساڵی ٢٠١٤ جێیان ھێشت، وتیان کە لەلایەن حکوومەتەوە دەستی بەسەردا گیراوە.<ref name=DurovTI22414>{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-04-22/news/49318882_1_social-network-vkontakte-pavel-durov-founder-mark-zuckerberg |title=Pavel Durov left Russia after being pushed out |date=22 April 2014 |access-date=23 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424024304/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-04-22/news/49318882_1_social-network-vkontakte-pavel-durov-founder-mark-zuckerberg |archive-date=24 April 2014 |publisher=[[Agence France-Presse]] |via=Economic Times }}</ref> پاڤێل پشکە ماوەکانی خۆی لە ڤیکەی فرۆشت و دوای بەرگریکردن لە پەستانی حکوومەت [[ڕووسیا]]ی جێھێشت.<ref name=":0" /> نیکۆلای پڕۆتۆکۆڵی ئێم-تی-پڕۆتۆی (MTProto) دروست کرد کە بنەمای نێردەرەکەیە، لەکاتێکدا پاڤێل پاڵپشتیی دارایی و ژێرخانی لە ڕێگەی سندوقی [[دیجیتاڵ فۆرترێس]] دابین کرد.<ref name="TechCrunch">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2013/10/27/meet-telegram-a-secure-messaging-app-from-the-founders-of-vk-russias-largest-social-network/|title=Meet Telegram, A Secure Messaging App From The Founders Of VK, Russia's Largest Social Network|last=Shu|first=Catherine|date=27 October 2013|website=TechCrunch|access-date=18 March 2016|archive-date=26 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126020419/http://techcrunch.com/2013/10/27/meet-telegram-a-secure-messaging-app-from-the-founders-of-vk-russias-largest-social-network/|url-status=live}}</ref> نێردەری تێلێگرام ئەوە ڕەت دەکاتەوە کە ئامانجی کۆتایییەکەی قازانجکردن بێت،<ref>{{cite web |url=https://telegram.org/faq#q-how-are-you-going-to-make-money-out-of-this |title=Telegram F.A.Q |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209082001/https://telegram.org/faq#q-how-are-you-going-to-make-money-out-of-this |archive-date=9 February 2014 |quote=...making profits will never be an end-goal for Telegram.}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theverge.com/2014/2/25/5445864/telegram-messenger-hottest-app-in-the-world |title=Why Telegram has become the hottest messaging app in the world |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313050911/http://www.theverge.com/2014/2/25/5445864/telegram-messenger-hottest-app-in-the-world |archive-date=13 March 2016 |work=The Verge |access-date=25 February 2014 |quote=Telegram operates as a non-profit organization, and doesn’t plan to charge for its services.}}</ref> بەڵام وەک ڕێکخراوێکی قازانج نەویست دانەمەزراوە.<ref name="WaPo1">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/the-intersect/wp/2015/11/23/the-secret-american-origins-of-telegram-the-encrypted-messaging-app-favored-by-the-islamic-state/|title=The secret American origins of Telegram, the encrypted messaging app favored by the Islamic State|last1=Dewey|first1=Caitlin|date=23 November 2015|access-date=31 March 2018|newspaper=[[The Washington Post]]|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512135529/https://www.washingtonpost.com/news/the-intersect/wp/2015/11/23/the-secret-american-origins-of-telegram-the-encrypted-messaging-app-favored-by-the-islamic-state/|url-status=live}}</ref>
تێلێگرام وەک کۆمپانیایەک لە [[دوورگەکانی ڤێرجنی بەریتانیا]] و وەک [[کۆمپانیای بەرپرسیارێتیی سنووردار]] لە دوبەی تۆمار کراوە.<ref>{{cite web|title = Telegram Messenger on the App Store|url = https://apps.apple.com/app/telegram-messenger/id686449807|website = App Store|access-date = 19 November 2015|archive-date = 19 May 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20190519201602/https://itunes.apple.com/app/telegram-messenger/id686449807|url-status = live}}</ref><ref>[https://www.dnb.com/business-directory/company-profiles.telegram_fz_llc.adcbb6d4f706fd666c04a7b5c9178b02.html Telegram FZ LLC – Dun & Bradstreet]</ref> شوێنی بەکرێگرتنی نووسینگەکان یان ئەو لایەنە یاسایییانەی بۆ بەکرێگرتنیان بەکاری دەھێنێت ئاشکرا ناکات، ئەمەش بۆ «پاراستنی تیمەکە لە کاریگەرییە ناپێویستەکان» و پاراستنی بەکارھێنەران لە داواکارییەکانی حکوومەت بۆ داتا دەگەڕێنێتەوە.<ref>{{Cite news|title = Lunch with the FT: Pavel Durov|url = https://www.ft.com/content/21c5c7f2-20b1-11e5-ab0f-6bb9974f25d0|newspaper = [[Financial Times]]|access-date = 19 November 2015|first = John|last = Thornhill|date = 3 July 2015|archive-date = 19 September 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160919235800/http://www.ft.com/cms/s/0/21c5c7f2-20b1-11e5-ab0f-6bb9974f25d0.html|url-status = live}}</ref> دوای ئەوەی پاڤێل دوورۆڤ لە ساڵی ٢٠١٤ [[ڕووسیا]]ی جێھێشت، وترا کە لەگەڵ گرووپێکی بچووکی پڕۆگرامسازانی [[کۆمپیوتەر]] کە لە ١٥ ئەندامی سەرەکی پێکھاتبوون، لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر دەچوو.<ref name=":0">{{Cite news|title = Once Celebrated in Russia, the Programmer Pavel Durov Chooses Exile|url = https://www.nytimes.com/2014/12/03/technology/once-celebrated-in-russia-programmer-pavel-durov-chooses-exile.html|newspaper = [[The New York Times]]|date = 2 December 2014|access-date = 19 November 2015|first = Danny|last = Hakim|archive-date = 6 September 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150906024632/http://www.nytimes.com/2014/12/03/technology/once-celebrated-in-russia-programmer-pavel-durov-chooses-exile.html|url-status = live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-telecoms-mobileworld-telegram-idUSKCN0VW2CM|title=Telegram app free-speech advocate no stranger to Apple-FBI woes|newspaper=Reuters|date=23 February 2016|via=www.reuters.com|access-date=12 August 2019|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512140540/https://www.reuters.com/article/us-telecoms-mobileworld-telegram-idUSKCN0VW2CM|url-status=live|last1=Auchard|first1=Eric}}</ref>
لەکاتێکدا کارمەندێکی پێشووی ڤیکەی وتی کە تێلێگرام کارمەندی لە [[سەنت پیتەرزبورگ]] ھەیە، پاڤێل وتی کە تیمی تێلێگرام لە ساڵی ٢٠١٤ [[بەرلین]]، ئەڵمانیایان کردووەتە بنکەی سەرەکییان، بەڵام نەیانتوانی مۆڵەتی نیشتەجێبوونی [[ئەڵمانیا]] بۆ ھەموو ئەندامانی تیمەکە بەدەست بھێنن و لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٥دا بۆ شوێنەکانی تر گواستیانەوە.<ref name="Turton-2017-09-29">{{cite web|last1=Turton|first1=William|title=What isn't Telegram saying about its connections to the Kremlin?|url=https://theoutline.com/post/2348/what-isn-t-telegram-saying-about-its-connections-to-the-kremlin|website=The Outline|access-date=11 October 2017|date=29 September 2017|archive-date=18 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518221134/https://theoutline.com/post/2348/what-isn-t-telegram-saying-about-its-connections-to-the-kremlin|url-status=live}}</ref><ref name="TheVergeKorea">{{cite web |last=Brandom |first=Russell |date=6 October 2014 |title=Surveillance drives South Koreans to encrypted messaging apps |url=https://www.theverge.com/2014/10/6/6926205/surveillance-drives-south-koreans-to-encrypted-messaging-apps |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106162327/http://www.theverge.com/2014/10/6/6926205/surveillance-drives-south-koreans-to-encrypted-messaging-apps |archive-date=6 November 2015 |access-date=19 November 2015 |website=[[The Verge]]}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧وە بنکەی کۆمپانیاکە لە دوبەی بووە.<ref>{{cite news |last1=Descalsota |first1=Marielle |title=Meet Pavel Durov, the tech billionaire who founded Telegram, fled from Moscow 15 years ago after defying the Kremlin, and has a penchant for posting half-naked selfies on Instagram |url=https://www.businessinsider.com/pavel-durov-telegram-billionaire-russia-instagram-wealth-founder-dubai-lifestyle-2022-3 |access-date=1 May 2022 |work=Business Insider |date=28 March 2022}}</ref> ناوەندەکانی داتاکانی لەناو پێکھاتەیەکی ئاڵۆزی کۆمپانیاکانی [[کۆمپانیای وەھمی]] لە وڵاتە جیاوازەکان بڵاو بوونەتەوە، ئەمەش بۆ دوورکەوتنەوە لە پابەندبوون بە [[بانگھێشتنامەی دادگا|بانگھێشتنامە یاسایییەکانی]] حکوومەت.<ref>{{Cite news |last=Hakim |first=Danny |date=2 December 2014 |title=Once Celebrated in Russia, the Programmer Pavel Durov Chooses Exile |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2014/12/03/technology/once-celebrated-in-russia-programmer-pavel-durov-chooses-exile.html |access-date=19 August 2022 |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Newton |first=Casey |date=26 August 2024 |title=How Telegram played itself |url=https://www.platformer.news/telegram-durov-arrest-france-explainer/ |access-date=28 August 2024 |website=Platformer |language=en}}</ref> کۆمپانیاکە دەڵێت ئەمە بۆ «پاراستنی ئەو داتایانە ئەنجام دەدرێت کە بە کۆدکردنی سەرتاپاگیر دانەپۆشراون». لاپەڕەی پرسیارە باوەکانی تێلێگرام دەڵێت کە داواکارییەکانی پێوەست بە ناوەڕۆکی نایاسایی لە چاتەکان و چاتە گرووپییەکاندا جێبەجێ ناکات، ھەروەھا «تا ئەمڕۆ، ٠ بایت پەیامی بەکارھێنەرانمان بۆ لایەنی سێیەم ئاشکرا نەکردووە، لەوانەش حکوومەتەکان».<ref name=":5" /> بەڵام بە بۆچوونی پاڤێل، تێلێگرام داتای بۆ ٢٠٣ داواکاریی یاسایی حکوومەتی بەڕازیل لە کانوونی دووەم تا ئەیلوولی ٢٠٢٤ و ٦،٩٩٢ داواکاریی یاسایی [[ھیندستان]]، کە گەورەترین بازاڕیەتی، لەو ماوەیەدا ئاشکرا کردووە.<ref name=":7">{{Cite web |title=Du Rove's Channel |url=https://t.me/durov/346 |access-date=5 October 2024 |website=Telegram}}</ref> بەکارھێنەران دەتوانن بۆتی شەفافییەتی تێلێگرام بەکار بھێنن بۆ پشکنینی ئەوەی کە چەند داواکاریی یاسایی لە وڵاتەکەیانەوە جێبەجێ کراوە.<ref name=":7" />
=== بەکارھێنان ===
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٣، تێلێگرام ڕای گەیاند کە ١٠٠،٠٠٠ بەکارھێنەری چالاکی ڕۆژانەی ھەیە.<ref name="TechCrunch" />
لە ٢٤ی ئازاری ٢٠١٤، تێلێگرام ڕای گەیاند کە گەیشتووەتە ٣٥ ملیۆن بەکارھێنەری مانگانە و ١٥ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی ڕۆژانە.<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2014/03/24/telegram-hits-35m-monthly-users-15m-daily-with-8b-messages-received-over-30-days/|publisher=TechCrunch|title=Telegram Hits 35M Monthly Users, 15M Daily With 8B Messages Received Over 30 Days|date=24 March 2014|access-date=25 June 2017|archive-date=24 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151124123902/http://techcrunch.com/2014/03/24/telegram-hits-35m-monthly-users-15m-daily-with-8b-messages-received-over-30-days/|url-status=live}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤، پلانەکانی چاودێریی حکوومەتی [[کۆریای باشوور]] وای لە زۆرێک لە ھاووڵاتییانی کرد کە لە [[ئەپڵیکەیشن]]ی کۆریی [[کاکاوتۆک]]ەوە بەرەو تێلێگرام بچن.<ref name="TheVergeKorea" /> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٤، تێلێگرام ڕای گەیاند کە ٥٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی ھەیە، کە ڕۆژانە ١ ملیار پەیام دەنێرن، و ھەفتانە ١ ملیۆن بەکارھێنەری نوێ لە خزمەتگوزارییەکەی تۆمار دەکرێن،<ref>{{cite web|url=https://telegram.org/blog/billion|publisher=Telegram|title=Telegram Reaches 1 Billion Daily Messages|date=8 December 2014|access-date=8 December 2014|archive-date=24 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724110557/https://telegram.org/blog/billion|url-status=live}}</ref> ھاتوچۆی پەیامەکانیش لە ماوەی پێنج مانگدا دوو ئەوەندە زیادی کردووە و گەیشتووەتە ٢ ملیار پەیامی ڕۆژانە.<ref>{{cite web|url=https://telegram.org/blog/2-billion|publisher=Telegram|title=Telegram Hits 2 Billion Messages Sent Daily|date=13 May 2015|access-date=31 July 2015|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512141610/https://telegram.org/blog/2-billion|url-status=live}}</ref> لە ئەیلوولی ٢٠١٥، تێلێگرام ڕای گەیاند کە ئەپڵیکەیشنەکە ٦٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی ھەیە و ١٢ ملیار پەیامی ڕۆژانە دەگەیەنێت.<ref>{{cite web|url = https://techcrunch.com/2015/09/21/telegram-now-seeing-12bn-daily-messages-up-from-1m-in-february/|title = Telegram Now Seeing 12BN Daily Messages, up From 1BN in February|date = 21 September 2015|access-date = 19 November 2015|website = [[Techcrunch]]|last = Lomas|first = Natasha|archive-date = 27 November 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151127133011/http://techcrunch.com/2015/09/21/telegram-now-seeing-12bn-daily-messages-up-from-1m-in-february/|url-status = live}}</ref>
لە شوباتی ٢٠١٦، تێلێگرام ڕای گەیاند کە ١٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانەی ھەیە، کە ڕۆژانە ٣٥٠،٠٠٠ بەکارھێنەری نوێ تۆمار دەکرێن، و ڕۆژانە ١٥ ملیار پەیام دەگەیەنێت.<ref>{{cite web|title = Encrypted Messaging App Telegram Hits 100M Monthly Active Users, 350k New Users Each Day|url = https://techcrunch.com/2016/02/23/encrypted-messaging-app-telegram-hits-100m-monthly-active-users-350k-new-users-each-day/|website = TechCrunch|access-date = 23 February 2016|first = Matt|last = Burns|date = 23 February 2016|archive-date = 9 May 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20190509222256/https://techcrunch.com/2016/02/23/encrypted-messaging-app-telegram-hits-100m-monthly-active-users-350k-new-users-each-day/|url-status = live}}</ref> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٧، تێلێگرام گەیشتە ١٨٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.<ref name="Bloomberg-2017-12-12">{{cite news |title = This $5 Billion Encrypted App Isn't for Sale at Any Price |url = https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-12-12/cryptic-russian-crusader-says-his-5-billion-app-can-t-be-bought |newspaper = [[Bloomberg]] |date = 12 December 2017 |access-date = 22 December 2017 |archive-date = 20 May 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190520015516/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-12-12/cryptic-russian-crusader-says-his-5-billion-app-can-t-be-bought |url-status = live }}</ref> تا ئازاری ٢٠١٨، ئەو ژمارەیە دوو ئەوەندە زیادی کرد و تێلێگرام گەیشتە ٢٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.<ref name="TelegramUsersMarch2018">{{cite web|url=https://telegram.org/blog/200-million|title=200,000,000 Monthly Active Users|date=22 March 2018|website=Telegram|access-date=22 March 2018|archive-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923104039/https://telegram.org/blog/200-million|url-status=live}}</ref>
لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٩، پاڤێل وتی «لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا ٣ ملیۆن بەکارھێنەری نوێ لە تێلێگرام تۆمار کراون».<ref>{{cite web |last1=Lomas |first1=Natasha |title=Telegram gets 3M new signups during Facebook apps' outage |url=https://techcrunch.com/2019/03/14/telegram-gets-3m-new-signups-during-facebook-apps-outage/ |website=TechCrunch |date=14 March 2019 |access-date=14 March 2019 |archive-date=2 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502055020/https://techcrunch.com/2019/03/14/telegram-gets-3m-new-signups-during-facebook-apps-outage/ |url-status=live }}</ref> ئاماژەی بەوە نەکرد کە چی بووەتە ھۆی ئەم شەپۆلە نوێیەی تۆمارکردن، بەڵام ئەو ماوەیە ھاوکات بوو لەگەڵ پچڕانێکی تەکنیکیی درێژخایەن کە [[فەیسبووک]] و خێزانی ئەپڵیکەیشنەکانی، لەوانەش ئینستاگرام، تووشی ببوون.<ref>{{cite web |last1=Shieber |first1=Jonathan |title=Update: Facebook, Instagram and Messenger were down for many users |url=https://techcrunch.com/2019/03/13/facebook-instagram-and-messenger-are-down-for-some-users/ |website=TechCrunch |date=13 March 2019 |access-date=14 March 2019 |archive-date=2 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502055019/https://techcrunch.com/2019/03/13/facebook-instagram-and-messenger-are-down-for-some-users/ |url-status=live }}</ref> بەگوێرەی کۆمیسیۆنی کاغەزە دارایییەکان و بۆرسەی ویلایەتە یەکگرتووەکان، تا تشرینی یەکەمی ٢٠١٩، تێلێگرام ٣٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانەی لە سەرانسەری جیھاندا ھەبووە.<ref>{{cite web |url=https://www.sec.gov/litigation/complaints/2019/comp-pr2019-212.pdf |title=SECURITIES AND EXCHANGE COMMISSION, ::Plaintiff, :19 Civ. 9439(PKC):-against -:ECF Case:TELEGRAM GROUPINC.andTON ISSUERINC. |date=11 October 2019 |website=The US Securities and Exchange Commission |access-date=17 October 2019 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015601/https://www.sec.gov/litigation/complaints/2019/comp-pr2019-212.pdf |url-status=live }}</ref>
لە ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٠، تێلێگرام ڕای گەیاند کە گەیشتووەتە ٤٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.<ref name=":6">{{Cite web |title=Telegram hits 500M monthly active users |url=https://t.me/durov/147/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611161236/https://t.me/durov/147 |archive-date=11 June 2021 |access-date=12 January 2021 |website=Telegram |language=en-US}}</ref>
لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پاڤێل لە پۆستێکی بلۆگدا ڕای گەیاند کە تێلێگرام گەیشتووەتە «نزیکەی ٥٠٠ ملیۆن» بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/respect-your-users-telegram-founder-slams-facebook/article33535421.ece |title="Respect your users": Telegram founder Pavel Durov slams Facebook |date=9 January 2021 |website=The Hindu Business Line |access-date=10 January 2021 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109093123/https://www.thehindubusinessline.com/news/respect-your-users-telegram-founder-slams-facebook/article33535421.ece |url-status=live }}</ref> لە ئابدا، [[تێک-کرەنچ]] ڕای گەیاند کە ھیندستان گەورەترین بازاڕی تێلێگرامە، کە ٢٢٪ی کۆی داگرتنەکان لەو ناوچەیەوە ھاتووە.<ref>{{cite web |url=https://techcrunch.com/2021/08/30/telegram-tops-1-billion-downloads/ |title=Telegram tops 1 billion downloads |date=30 August 2021 |website=TechCrunch |access-date=1 May 2022}}</ref> دواتر تێلێگرام زیاتر لە ٧٠ ملیۆن بەکارھێنەری نوێی بەدەست ھێنا بەھۆی پچڕانێک کە لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ کارکردی فەیسبووک و ھاوبەشەکانی پەکخست.<ref>{{Cite web|last=Porter|first=Jon|date=6 October 2021|title=Telegram gains 70M new users in just one day after Facebook outage|url=https://www.theverge.com/2021/10/6/22712191/telegram-70-million-new-users-facebook-outage-surge-whatsapp|access-date=6 October 2021|website=The Verge|language=en-US|archive-date=6 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006143403/https://www.theverge.com/2021/10/6/22712191/telegram-70-million-new-users-facebook-outage-surge-whatsapp|url-status=live}}</ref>
لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢، تێلێگرام ڕای گەیاند کە گەیشتووەتە ٧٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.<ref name="700M_premium">{{cite web |last1=Roth |first1=Emma |date=20 June 2022 |title=Telegram's Premium subscription is here and it costs $4.99 / month |url=https://www.theverge.com/2022/6/19/23174976/telegram-premium-subscription-4-99-month-bigger-uploads-faster-downloads |access-date=20 June 2022 |website=The Verge}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=21 June 2022 |title=700 Million Users and Telegram Premium |url=https://telegram.org/blog/700-million-and-premium |access-date=8 July 2022 |website=Telegram}}</ref>
لە تەممووزی ٢٠٢٣، تێلێگرام ٨٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانەی تێپەڕاند،<ref name=":14">{{cite web |last1=Singh |first1=Manish |date=18 July 2023 |title=Telegram raises $210 million through bond sales |url=https://techcrunch.com/2023/07/18/telegram-raises-210-million-through-bond-sales/ |access-date=2 August 2023 |website=TechCrunch}}</ref> دواتر لە ئازاری ٢٠٢٤ گەیشتە ٩٠٠ ملیۆن<ref>{{Cite news |last1=Murphy |first1=Hannah |date=11 March 2024 |title=Telegram hits 900mn users and nears profitability as founder considers IPO |url=https://www.ft.com/content/8d6ceb0d-4cdb-4165-bdfa-4b95b3e07b2a |url-access=subscription |access-date=12 March 2024 |website=Financial Times}}</ref> و لە تەممووزی ٢٠٢٤ گەیشتە ٩٥٠ ملیۆن.<ref>{{Cite web |last=Mehta |first=Ivan |date=23 July 2024 |title=Telegram's user base climbs to 950M, plans to launch app store |url=https://techcrunch.com/2024/07/23/telegrams-userbase-climbs-to-950m-plans-to-launch-app-store/ |access-date=23 December 2024 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢٥، [[پاڤێل دوورۆڤ]] ڕای گەیاند کە تێلێگرام ١ ملیار بەکارھێنەری چالاکی مانگانەی تێپەڕاندووە.<ref>{{Cite web |title=Pavel Durov |url=https://t.me/durov/404 |access-date=2025-06-14 |website=Telegram}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mehta |first=Ivan |date=2025-03-19 |title=Telegram founder Pavel Durov says app now has 1B users, calls WhatsApp a 'cheap, watered down imitation' |url=https://techcrunch.com/2025/03/19/telegram-founder-pavel-durov-says-app-now-has-1b-users-calls-whatsapp-a-cheap-watered-down-imitation/ |access-date=2025-06-14 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{Commons category|Telegram Messenger|تێلێگرام}}
* {{Official website}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|مێژوو|وڵاتەکان|ئابووری|کۆمپانیا|ئەڵمانیا|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|ڕووسیا|زانستی کۆمپیوتەر}}
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٣]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]]
[[پۆل:نەرمامێری پەیوەندیکردن]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:نەرمامێر]]
[[پۆل:نەرمامێرە خۆڕایییەکان]]
[[پۆل:داھێنانە ڕووسییەکان]]
efil7i9ggxgvx523un1izkc6aqirn5h
چەرکەس
0
182668
1593418
1593219
2026-06-23T12:05:47Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593418
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''چەرکەسەکان''' کۆمەڵێک گەلن کە دانیشتوانی باکووری [[قەوقاز]] لەخۆدەگرن، لەوانە ئادیگە، [[چیچان]]، [[ئاڤار]]، [[ئەبخاز]]، [[لێزگین]] و ئەوانی تر. بەھۆی جینۆسایدی چەرکەسەکان کە بووە ھۆی کوژرانی نزیکەی ٨٠٠،٠٠٠–١،٥٠٠،٠٠٠ موسڵمانی چەرکەس (بەلایەنی کەمەوە ٨٠-٩٧٪ی کۆی دانیشتوانی) لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]]، زۆرێکیان ناچار بوون کۆچ بکەن بۆ خاکەکانی [[عوسمانی]] یان نیشتەجێ ببن لە ناو خاکەکانی ڕووسیا دوای زیاتر لە سەد ساڵ لە شەڕ و نائارامی.<ref>https://web.archive.org/web/20191209150328/https://books.google.nl/books?id=p4FtAAAAMAAJ&q=circassians+in+israel+5,000&dq=circassians+in+israel+5,000&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjkuLG-2LzMAhWJvhQKHRNtAUAQ6AEIKjAA</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191223022940/https://jamestown.org/program/circassians-become-targets-in-syria-activists-seek-international-help-2/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180601110506/http://khas.academia.edu/SevdaAlanku%C5%9F</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210319010214/https://books.google.com/books?id=LHlwZwpA70cC</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201013030828/https://archive.org/details/ghostoffreedomhi0000king</ref>
چەرکەسەکان کە زۆربەیان [[موسڵمان]]ن، کۆنترین نەتەوەکانن کە ناسراون کە لە باکووری قەوقاز نیشتەجێ بوون. تێکەڵ بە گەلانی دیکە بوون ئەمەش بووە ھۆی جیاوازی زمانەوانی لە نێوانیاندا دروست بێت.
ئەو ناوەی کە بە دانیشتوانی ڕەسەنی ئەم ناوچەیە دایاننا، و ناوی چەرکەسەکان، یان نازناوی چەرکەسی یان چەرکەسیان، بە ھەموو ئەو جەنگاوەرانە درا کە لە سەردەمی [[سەلاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]دا لەلایەن ئەیوبیەکانەوە بە سەرباز کرابوون، و ڕۆڵێکی گرنگیان لە سوپای ئەیوبییەکاندا ھەبوو. واتای وشەی "چەرکەس" لە زمانی [[کوردی]]دا جەنگاوەر یان کەسێکە کە شەڕ دەکات. ئەم گەلانە شارستانییەتێکی ھاوبەشیان ھەیە، ھەروەک مێژوونووسی چەرکەسی یووسف عیزەت پشتڕاستی کردەوە کاتێک وتی: گەلی ئادیغە و چیچان لە یەک ڕەگەزەوە ھاتوون. بۆ زانینی ناوی ڕاستەقینەی نەتەوەی چەرکەس، مێژوونووسی چەرکەسی شورابکیمێرزانۆ گاموکا دەڵێت، «ناوی ڕاستەقینەی نەتەوەی چەرکەس کە تا ئێستا پارێزراو بووە، ئەنت ‘ANT’ ە.» ناوی ھۆزێکی گەورەیە کە بە دایکی ھۆزە چەرکەسەکان دادەنرێت. ئەم ناوە بە تێپەڕبوونی کات شێواوە و بووە بە «ئادیکە یان ئادیگە یان ئادیغە» بە گۆڕینی “ت” بە “د” بۆ جەختکردنەوە، و زیادکردنی دوا بزوێنی ناوی “خە” بۆ ناوە ڕەسەنەکە. ھەروەھا ئەو مێژوونووسە دەڵێت «کەسانێک ھەن دەڵێن سەرچاوەی ئەم وشەیە لە زمانی [[فارسی]]یەوەیە و ھەندێکی دیکەش بانگەشەی ئەوە دەکەن کە [[تاتار]]ە».
== ڕەچەڵەک ==
ڕەچەڵەکی چەرکەسی یەکێکە لە گەلە ڕەسەنەکانی باکووری قەوقاز (چەرکیسیا) - بەشێکە لە ڕووسیای ئێستا. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە سەرچاوەی خۆیان دەگەڕێنێتەوە بۆ [[ھیتییەکان]] و لێکۆڵینەوەکان ھێشتا لە کۆمارەکانی باکووری قەوقاز و ناوچەکانی دیکە بەردەوامن.
لە ساڵی ١٩٩١ کۆنفرانسێکی زانستی کە لە مایکۆپ لەژێر ناوی «ئێمە ئەدیگی چەرکەسیین» بەڕێوەچوو، ھەوڵێک بۆ نەھێشتنی دابەشبوونی دەستکردی گەلی چەرکەس. لە کۆنفرانسەکەدا پێشنیاز کراوە کە ناوی «ئادیگا» بۆ ناسینەوە ئەگەر بە زمانی چەرکەسی بێت و ناوی «چەرکەس» ئەگەر بە زمانی [[ڕووسی]] یان زمانەکانی دیکە بێت.<ref>https://web.archive.org/web/20170823203829/http://www.elot.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=1320&Itemid=94</ref>
== مێژوو ==
=== سەردەمی سەدەی ناوەڕاست ===
فیۆدالیزم لە کۆمەڵگەی چەرکەسیدا لە سەدەی چوارەمی زایینی دەستی بە دەرکەوتن کرد. لە ئەنجامی کاریگەری [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] و [[یۆنانییەکان|یۆنانی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتین]] ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحی]] لە نێوان [[سەدەی سێیەم]] و [[سەدەی پێنجەم|پێنجەم]]دا لە سەرانسەری قەوقازدا بڵاوبووەوە. لەم ماوەیەدا چەرکەسەکان (کە بە کۆسۆگس ناویان ھاتووە) دەستیان کرد بە قبوڵکردنی ئایینی مەسیحی وەک ئایینی نەتەوەیی خۆیان، ھەرچەندە دەستبەرداری ھەموو توخمەکانی بیروباوەڕی ئایینی ڕەسەنیان نەبوون. چەرکەسەکان چەندین دەوڵەتیان دامەزراند، بەڵام نەیانتوانی یەکێتییەکی سیاسی بەدیبھێنن. لە دەوروبەری ساڵی ٤٠٠ی زایینیەوە شەپۆل لە دوای شەپۆل لە داگیرکەران دەستیان کرد بە داگیرکردنی خاکی گەلی ئادیگە کە لەو سەردەمەدا بە کاسوگای (یان کاسۆگس) ناسراو بوون. سەرەتا لەلایەن بولگارییەکانەوە داگیرکران (کە لە چەمی ئاسیای ناوەڕاستەوە سەرچاوەیان گرتووە). زۆرجار بیانییەکان خەڵکی ئادیغە لەگەڵ ئوتیگۆرەکان (لقێک لە بولگارییەکان) تێکەڵ دەکەن و ھەندێکجار بە ھەڵە بە ھەردوو گەلەکە ناودەبرێن «ئۆتیگێ». دوای ھەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتی خەزەر، گەلی ئادیگە لە کۆتایی ھەزارەی یەکەمدا یەکیگرت و شانشینی ئالانیایان پێکھێنا. [[جۆرجیا]] لە نێوان [[سەدەی ١٠]] و ١٣دا کاریگەری لەسەر گەلانی ئەدیگی چەرکەسی ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.circassianmuseum.co.il/history.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130813100107/http://circassianmuseum.co.il/history.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>Minahan, James. One Europe, Many Nations: a Historical Dictionary of European National Groups. Westport, USA, Greenwood, 2000. p. 354.</ref>
لە ساڵی ١٣٨٢دا مەملوکەکانی چەرکەس دەستیان بەسەر تەختی دەوڵەتی مەملوکدا گرت و شانشینی بۆرجی سەرکەوتە سەر دەسەڵات و دەوڵەتی مەملوکەکان گۆڕدرا بۆ ویلایەتێکی چەرکەسەکان. مەغۆلەکان کە لە ساڵی ١٢٢٣ دەستیان بە داگیرکردنی قەوقاز کرد، ھەندێک لە چەرکەسەکان و زۆربەی ئالانەکانیان لەناوبرد. چەرکەسەکان کە لە ھێرشەکانی دواتری خانەتی ھۆزی زێڕین زۆربەی زەویەکانیان لەدەستدابوو، ناچاربوون بەرەو دواوەی ڕووباری کوبان پاشەکشە بکەن. لە ساڵی ١٣٩٥دا چەرکەسەکان شەڕی توندوتیژیان لە دژی [[تەیموورلەنگ]] کرد و ھەرچەندە چەرکەسەکان لە شەڕەکاندا سەرکەوتنیان بەدەستھێنا، بەڵام تەیموورلەنگ توانی چەرکەسەکان تاڵان بکات.<ref>https://web.archive.org/web/20200229142405/http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=5729</ref>
شازادە ئینال کە لە دەیەی یەکەمی [[سەدەی ١٥یەم|سەدەی پازدە]]دا خاوەنی زەوی بوو لە نیمچە دورگەی تامان، سوپایەکی دامەزراند کە ئامانجی یەکخستنی چەرکەسەکان بوو لەژێر یەک دەوڵەت، کە دابەش بووبوون بەسەر چەند دەوڵەتێکدا. دوای ڕاگەیاندنی میرنشینی خۆی، یەک بە یەک دەستی بەسەر ھەموو ویلایەتەکانی چەرکیسیادا گرت. ئاغا و شازادە چەرکەسەکان ھەوڵیان دا ڕێگری لە ئینال بکەن بۆ سەر دەسەڵات، بەڵام ئینال و لایەنگرانی توانیان شکست بە ٣٠ ئیمپراتۆری چەرکەس بێنن. سەرەڕای یەکگرتنی چەرکەسەکان، ئینال ویستویەتی ئەبخازیا بخاتە ژێر دەسەڵاتەوە. ئینال کە لە شەڕی ئەبخازیا سەرکەوت، سەرکەوتوو بوو لە گرتنی باکووری ئەبخازیا. خەڵکی ئەبخاز دانیان بە دەسەڵاتی ئینالدا نا، ئینالیش لە [[ئەبخازیا]] درێژەی بە دەسەڵاتەکەی دا. یەکێک لە ئەستێرەکانی سەر ئاڵای ئەبخازیا نوێنەرایەتی حاکم ئینال دەکات. ئینال لە ساڵی ١٤٥٣ زەوییەکانی بەسەر کوڕ و نەوەکانیدا دابەشکرد و لە ساڵی ١٤٥٨دا کۆچی دوایی کرد، دوای ئەمەش میرنشینە ھۆزەکانی چەرکەسەکانی دامەزران، لەوانە چیمگای کە لەلایەن تەیموورلەنگەوە دامەزرا، بێسلینی کە لەلایەن بێسلانەوە دامەزرا، کاباردیا کە کابارد دایمەزراند و شاپسووگ کە زانوکو دایمەزراند.<ref>https://web.archive.org/web/20131209085735/http://www.cerkes.net/tarih/cerkes-tarihinin-kronolojisi-t21135.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200524090358/https://abkhazworld.com/aw/history/1724-the-legendary-circassian-prince-inal-by-vitaliy-shtybin</ref>
=== سەرەتای سەردەمی مۆدێرن ===
لە سەدەی ١٧ لەژێر کاریگەری [[تاتارەکان]]ی [[کریمیا|قرم]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، ژمارەیەکی زۆر لە چەرکەسەکان لە ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحیی]]ەوە بوون بە [[ئیسلام]].<ref>https://web.archive.org/web/20160814073557/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Society_&_Culture/geo/Rekhaniya.html</ref>
لە ساڵی ١٧٠٨دا، چەرکەسەکان باجیان بە سوڵتانی عوسمانی دا بۆ بەرپەرچدانەوەی ھێرشە تاتارەکان، بەڵام سوڵتان ئەرکی خۆی جێبەجێ نەکرد و تاتارەکان ھێرشیان کردە سەر سەرتاسەری چەرکیسیا، تەنانەت تا ناوەندەکەی، و ھەموو شتێکیان تاڵان کرد کە دەیانتوانی دەستیان پێ بگات. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە، چەرکەسە کەبەردییەکان ڕایان گەیاند کە چیتر باج لە خانی قرم و سوڵتانی عوسمانی نادەن. عوسمانییەکان لەشکرەکەیان کە لایەنی کەم ٢٠ ھەزار کەسی تێدابوو، لە سەردەمی خان کاپلان گیریدا نارد بۆ کەبەردیە بۆ ئەوەی چەرکەسەکان ملکەچ بکەن و فەرمانیان پێکرد باج کۆبکاتەوە. عوسمانییەکان پێشبینی سەرکەوتنێکی ئاسانیان دەکرد، بەڵام بەھۆی ئەو ستراتیژییەی کە کازانکۆ جباغ دایڕشتبوو، چەرکەسەکان سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref>Michael Khodarkovsky (1999). "Of Christianity, Enlightenment, and Colonialism: Russia in the North Caucaus, 1550–1800" (PDF). The University of Chicago Press. لاپەڕە. 412.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20101019130729/http://circassianworld.blogspot.com/2009/10/documentary-kanzhal-battle.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180922035344/http://www.diary.ru/~Makskozak/p91937234.htm</ref>
سوپای قرم لە یەک شەودا لە ١٧ی ئەیلوولی ١٧٠٨دا شکستی ھێنا، خان کاپلان-گیرای قرم بەزەحمەت توانی بە ژیانی خۆی ڕزگاری بێت، زەلیل و تەنانەت پێڵاوەکانی برد، برا و کوڕ و ئامێری شەڕ و چادر و کەلوپەلی کەسی لە دوای خۆی بەجێھێشت. لە ساڵی ٢٠١٣ پەیمانگای مێژووی ڕووسیای ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا، شەڕی چیای کێنژالی بە گرنگییەکی گەورە لە مێژووی نەتەوەیی چەرکەسەکان و بالکارەکان و [[ئۆسیتییەکان|ئۆسێتییەکان]] ناساند.<ref>https://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XVIII/1700-1720/de_la_Motre_Abri/text1.htm</ref>
=== [[جینۆسایدی چەرکەسییەکان|جینۆسایدی چەرکەسەکان]] ===
لە ساڵی ١٧١٤ [[پیتەری مەزن|پیتەری یەکەم]] پلانێکی بۆ داگیرکردنی [[قەوقاز]] داڕشت. ھەرچەندە نەیتوانی ئەو پلانە جێبەجێ بکات، بەڵام بناغەی [[سیاسی]] و [[ئایدیۆلۆژی]] بۆ داگیرکاری دانا. [[کاترینای دووەم]] دەستی کرد بە جێبەجێکردنی پلانی داگیرکاری، لە کاتێکدا سوپای ڕووسیا لە کەنارەکانی ڕووباری تێرێک جێگیر بوو.<ref>King, Ghost of Freedom, 47</ref>
سوپای ڕووسیا ھەوڵیدا دەسەڵاتی خۆی بسەپێنێت بە دروستکردنی زنجیرەیەک [[قەڵا]]، بەڵام ئەمانە لە بەرامبەردا بوونە ئامانجی نوێ بۆ ھەڵکوتانە سەر و تەنانەت ھەندێکجار قەڵاکانیان دەگرت و گەمارۆیان دەدا. لە سەردەمی یەرمۆلۆڤدا، سوپای ڕووسیا لە کاتی ھەڵمەتەکانیدا دەستیکرد بە بەکارھێنانی ستراتیژی«"تۆڵەسەندنەوەی ناڕەوا». ھێزەکانی ڕووسیا وەڵامیان دایەوە و ئەو گوندانەیان وێران کرد کە پێیان وابوو چەکدارانی بەرخۆدان خۆیان حەشارداوە، ئەمە جگە لە ئەنجامدانی تیرۆر و ڕفاندن و لەسێدارەدانی تەواوی خێزانەکان. لەبەر ئەوەی جەنگاوەرانی بەرخۆدان پشتیان بە گوندەکانی ھاوسۆزی دۆزی خۆیان بەستبوو بۆ خۆراک، سوپای ڕووسیا بە شێوەیەکی سیستماتیک بەروبووم و مەڕوماڵاتیان لەناو دەبرد و خەڵکی مەدەنیی چەرکەسی دەکوشت. چەرکەسەکان وەڵامیان دایەوە و یەکێتییەکی خێڵەکییان دروستکرد کە ھەموو ھۆزەکانی ناوچەکەی لەخۆگرتبوو. لە ساڵی ١٨٤٠ کارل فریدریش نیوومان ژمارەی قوربانییانی چەرکەسی بە نزیکەی ملیۆن و نیوێک خەمڵاند. ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە سەدان ھەزار کەس لە کاتی کۆچی بەکۆمەڵدا گیانیان لەدەستداوە. زۆرێک لە مێژوونووسان دەستەواژەی «کۆمەڵکوژییەکانی چەرکەسی» بەکاردەھێنن بۆ وەسفکردنی ئەوەی کە [[ڕووسەکان]] لە ناوچەکەدا کردوویانە.<ref>Ahmed 2013، لاپەڕە 161.</ref>
چەرکەسەکان لە ٢٥ی حوزەیرانی ١٨٦١ لە شاری شاشی پایتەختی سووچی کۆمەڵەیەکیان بە ناوی «کۆمەڵەی ئازادیی گەورە» دامەزراند، حاجی گرێندیکو بەرزیدژ کرایە سەرۆکی کۆمەڵەکە. کۆمەڵەکە داوای یارمەتی لە [[ئەورووپا]] دەکات و بەو پێیەی بەم زووانە ناچار دەکرێن دەربەدەر بن. بەڵام پێش ئەوەی بتوانن وەڵامێکیان دەست بکەوێت، ژەنەڕاڵ کۆلیوباکینی ڕووسی ھێرشی کردە سەر سووچی و پەرلەمانی وێران کرد و ھیچ وڵاتێک دژایەتی خۆی دەرنەبڕی.
لە مانگی ئایاری ساڵی ١٨٦٤ شەڕێکی چارەنووسساز لە نێوان سوپایەکی چەرکەسی کە ٢٠ ھەزار سوارە و سوپایەکی تەواو ئامێری ڕووسی کە ١٠٠ ھەزار سەرباز پێکھاتبوو ڕوویدا. جەنگاوەرانی چەرکەس ھێرشیان کردە سەر سوپای ڕووسیا و ھەوڵیاندا بەرگرییەکانی دووژمن بشکێنن، بەڵام زۆربەیان کەوتنە بەر تەقەی تۆپخانە و پیادەی ڕووسیا. ئەو جەنگاوەرانە کە مابوونەوە بەردەوام بوون لە شەڕ و زۆری نەخایاند شکستیان ھێنا. ھەر ٢٠ ھەزار سوارچاکی چەرکەسی لە شەڕەکەدا کوژران. ئەمڕۆ ئەو شوێنەی کە ئەم شەڕە تێیدا ڕوویدا بە کراسنایا پۆلانا ناسراوە بە واتای چۆڵەوانی سوور. ئەم چۆڵەوانییە ناوی خۆی لە وەسفی خوێنی چەرکەسی وەرگرتووە کە لە گردەکەوە دەڕژێتە ناو ڕووبارەکەوە. ڕووبارەکە بۆ چەند ھەفتەیەک دوای شەڕەکە سوور بووەوە.<ref>Esadze. Pokorenie. Page 352</ref>
حکوومەتی ڕووسیا پێشنیازی دیپۆرتکردنەوەی چەرکەسەکانی پەسەند کرد و لەگەڵ پێشڕەویکردنی ھێزەکانی ڕووسیا لە ھەڵمەتی کۆتاییدا شەپۆلی جموجۆڵی پەنابەران دەستیپێکرد. چەرکەسەکان خۆیان بۆ بەرخۆدان لە دژی پێشڕەوی سەربازی و ھێزەکانی ڕووسیا ئامادە کرد. لەگەڵ ڕەتکردنەوەی خۆبەدەستەوەدان، سوپای ڕووسیا یەک بە یەک ھاووڵاتییە مەدەنییە چەرکەسەکانی کردە ئامانج و ھەزاران کەسیان سەربڕی. ڕووسەکان دەستیان کرد بە ھێرشکردن و سووتاندنی گوندەکانی چەرکەس، کێڵگەکانیان وێران کرد تا نەتوانن بگەڕێنەوە و دارەکانیان بڕی و خەڵکیان بەرەو کەنارەکانی [[دەریای ڕەش]] برد. دەوترێت سەربازانی ڕووسیا بۆ کات بەسەربردنی خۆیان ڕێگاکانی وەک دڕاندنی سکی ئافرەتانی [[دووگیان]] و دەرھێنانی کۆرپەکە لەناوەوەیان بەکارھێناوە. ھەندێک لە ژەنەڕاڵەکانی ڕووسیا، وەک گریگۆری زاس، بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە کوشتنی چەرکەسەکان و بەکارھێنانیان لە تاقیکردنەوە زانستییەکاندا دەبێ ڕێگەپێدراو بێت.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|ڕووسیا|تورکیا|مێژوو|شەڕ|ئیسرائیل|عەرەبستانی سعوودی|ئەڵمانیا|ئوردن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|عێراق|سووریا|ئوکراینا|ئیسلام|میسر}}
{{پۆلی کۆمنز|Circassians}}
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی میسر]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەڵمانیا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق]]
[[پۆل:قەومەکانی ئوردن]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی لیبیا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕووسیا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سووریا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سعودیە]]
[[پۆل:چەرکەسەکان]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەلبانیا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کۆسۆڤۆ]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی بولگاریا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی جەزائیر]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی توونس]]
[[پۆل:مێژووی باکووری قەوقاز]]
fac92sw8h86mai616afdfhh2ir2pjzo
کیم جین-کیو (ئەکتەر)
0
184996
1593400
1593323
2026-06-23T12:02:47Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593400
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person|name=کیم جین-کیو|birth_date=١٦ی نیسانی ١٩٢٢|birth_place=[[سیۆچیۆن]], [[چونگچیۆنگنام-دۆ]], [[Japanese Korea]]|death_date={{Death date and age|df=yes|1998|06|18|1922|04|16}}|death_place=سێئول، کۆریای باشوور|occupation=ئەکتەر, دەرھێنەری فیلم, بەرھەمھێنەر|years_active=١٩٤٩ بۆ ١٩٨٧|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent
| hangul = 김진규
| hanja = 金振奎
| rr =گیم جین-گیو
| mr =کیم چین-کیو
}}}}'''کیم جین کیو''' (لەدایکبووی ١٦ی نیسانی ١٩٢٢ تا ١٨ی حوزەیرانی ١٩٩٨) ئەکتەر، دەرھێنەری فیلم، بەرھەمھێنەری فیلمی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709184422/http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000189&div=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{KMDb person|00000189|Kim Jin-kyu}}
* {{IMDb name|0453523}}
{{Navboxes|list={{Grand Bell Awards for Best Actor}}
{{Blue Dragon Film Award Best Actor}}
{{Paeksang Arts Award Best Actor Film}}
{{Paeksang Arts Award Grand Prize Film}}|title=خەڵاتەکانی کیم}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}}
[[پۆل:باشترین ئەکتەر لە وەرگرتنی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٩٨]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئاسیا]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری گراند بێڵ]]
5ohu0j8nsuw63vh7rag3ztcfasga710
بەرسیرین
0
190910
1593542
1563238
2026-06-23T22:07:01Z
MFTG
21816
/* top */
1593542
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بەرسیرین
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برسین}}<br>{{lang-en| Barsin}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6226| 44.65949}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرسیرین'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.6226| 44.65949 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٦٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بەرسیرین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
[[پردی بەرسیرین]] یەکێکە لە شوێنەوارە کۆنەکانی ئەو گوندە کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|محەممەد پاشای کۆرە]] دەگەڕێتەوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پردی بەرسیرین]]
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
h1n7i69oyvbxmo5emt41mi2qrk855v8
ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
0
191023
1593455
1591594
2026-06-23T16:12:54Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593455
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ڕێکخستن|date=ئەیلوول ٢٠٢١}}
}}
{{داتابۆکس}}
یەکێک لە بڕگە سەرەکیەکانی ئاهەنگی کردنەوەی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە هاتنە ناوەوەی وەرزشوانان و بەرپرسانە بە ئالای خۆیانەوە بۆ ناو یاریگا . یەکێک لە وەرزشوانان دەبێتە ئالاهەڵگر ، لەلایەن لێژنەی ئۆڵۆمپی ولاتەی هەڵدەبژێردێت . یۆنان وەک وەک ولاتی یارییە کۆنەکان و نوێکان یەکەم جار هاتە ناو یاریگاوە . بەڕازیل ولاتی خانەخوێ لە کۆتایی هاتە ناو یاریگا . ولاتەکانی دیکە بە پیچی ئەلف و بێی ئینگلیزی ڕیزبەندی کران . ولاتی پرتووگال وەک بە شێک لە شاندی لێژنەی ئۆڵمپی بەشداریکرد . ناوی ولاتە بەشداربووەکان لە کاتی هاتنە ناویاریگاوە بە پێی ڕێنمایەکانی لێنەی ئۆڵمپی نێودەوڵەتی یەکەم جار بە زمانی فەڕەنسی پاشان ئینگلیزی (ئەم دوو زمانە زمانی فەرمی ئۆڵۆمپیادن) وە دواتر پرتوگالی بە یاوەری مۆسقایەکی تایبەت خوێندرانەوە .
== ولاتە بەشداربووەکان و ئاڵاهەڵگران ==
[[File:Burkina Faso at the 2016 Summer Olympics.jpg|thumb]]
[[File:Phelps carries Stars & Stripes (28726351981).jpg|thumb]]
[[File:2016 Summer Olympics opening ceremony 1035369-olimpiadas abertura-2902.jpg|thumb]]
[[File:Iran 2016 Summer Olympics Parade 01.jpg|thumb]]
<!-- Deleted image removed: [[File:Refugee Team.jpg|thumb|right|The Refugee Olympic Team during the parade]] -->
[[File:A scene from the Rio 2016 Olympic Games Opening Ceremony (28213110473).jpg|thumb]]
{| class="sortable wikitable" style="font-size:95%"
|-
!width=25| ژمارە
!width=300|وڵات
!width=230|بە زمانی پورتوگالی
!width=170|ئاڵاھەڵگر
!width=110|وەرزش
|-
|align=center| 1 || {{flagIOCteam|GRE|2016 Summer}} || Grécia || {{sort|Bekatorou, Sofia|[[Sofia Bekatorou]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bekatorou to become first female flag bearer in Greek Olympic history|ناونیشان=http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2016-07/06/content_38817008.htm|بڵاوکەرەوە=[[China Internet Information Center]]|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || Sailing
|-
|align=center| 2 || {{flagIOCteam|AFG|2016 Summer}} || Afeganistão || {{sort|Bakhshi, Mohammad Tawfiq|[[Mohammad Tawfiq Bakhshi]]}}<ref name="IOC list">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Flagbearers for the Rio 2016 Opening Ceremony|ناونیشان=https://www.olympic.org/news/the-flagbearers-for-the-rio-2016-opening-ceremony|بڵاوکەرەوە=[[International Olympic Committee]]|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 3 || {{flagIOCteam|RSA|2016 Summer}} || África do Sul || {{sort|van Niekerk, Wayde|[[Wayde van Niekerk]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wayde, Zanele named as SA flag bearer at Rio send off|ناونیشان=http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[SASCOC]]|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629160920/http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 4 || {{flagIOCteam|ALB|2016 Summer}} || Albânia || {{sort|Gega, Luiza|[[Luiza Gega]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rio 2016: Albania to participate with only a handful of athletes|ناونیشان=http://www.tiranatimes.com/?p=128442|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Tirana Times]]|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 5 || {{flagIOCteam|GER|2016 Summer}} || Alemanha || {{sort|Boll, Timo|[[Timo Boll]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Olympische Eröffnungsfeier: Tischtennisspieler Boll trägt die deutsche Fahne|trans-title=Olympic opening ceremony: Table tennis player Boll will carry the German flag|زمان=de|ناونیشان=http://www.spiegel.de/sport/sonst/olympia-2016-timo-boll-wird-deutscher-fahnentraeger-a-1106141.html|بڵاوکەرەوە=[[Der Spiegel]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || تێنسی سەر مێز
|-
|align=center| 6 || {{flagIOCteam|AND|2016 Summer}} || Andorra || {{sort|Salles, Laura|[[Laura Sallés]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Laura Sallés serà l'abanderada dels Jocs Olímpics a Rio|trans-title=Laura Sallés will be the flag bearer at the Rio Olympics|ناونیشان=http://www.ara.ad/societat/Laura-Salles-Jocs-Olimpics-Rio_0_1621038078.html|زمان=ca|بڵاوکەرەوە=[[Ara (newspaper)|Ara]]|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|archive-date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180629211329/https://www.ara.ad/societat/Laura-Salles-Jocs-Olimpics-Rio_0_1621038078.html|url-status=dead}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 7 || {{flagIOCteam|ANG|2016 Summer}} || Angola || {{sort|Kiala, Luísa|[[Luísa Kiala]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Luisa Kiala pode ser porta-bandeira no Rio de Janeiro|trans-title=Luisa Kiala will be the flag bearer in Rio de Janeiro|زمان=pt|ناونیشان=http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html|بڵاوکەرەوە=[[ANGOP]]|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155206/http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Handball at the 2016 Summer Olympics|Handball]]
|-
|align=center| 8 || {{flagIOCteam|ANT|2016 Summer}} || Antígua e Barbuda || {{sort|Bailey, Daniel|[[Daniel Bailey]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 9 || {{flagIOCteam|KSA|2016 Summer}} || Arábia Saudita || {{sort|Hamad, Sulaiman|[[Sulaiman Hamad]]}}<ref name="IOC list" /> || جودۆ
|-
|align=center| 10 || {{flagIOCteam|ALG|2016 Summer}} || Argélia || {{sort|Asselah, Sonia|[[Sonia Asselah]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=JO-2016: la judokate Sonia Asselah porte-drapeau à Rio|trans-title=2016 Olympics: Sonia Asselah will be the flag bearer in Rio|زمان=fr|ناونیشان=http://www.aps.dz/sport/44738-jo-2016-la-judokate-sonia-asselah-porte-drapeau-%C3%A0-rio|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160726221324/http://www.aps.dz/sport/44738-jo-2016-la-judokate-sonia-asselah-porte-drapeau-%C3%A0-rio|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|agency=[[Algérie Presse Service]]|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 11 || {{flagIOCteam|ARG|2016 Summer}} || Argentina || {{sort|Scola, Luis|[[Luis Scola]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Argentina's Olympic Committee selects Scola as country's flag-bearer at Rio 2016|ناونیشان=http://www.fiba.com/olympics/2016/news/argentinas-olympic-committee-selects-scola-as-countrys-flag-bearer-at-rio-2016|بڵاوکەرەوە=[[FIBA]]|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161224114103/http://www.fiba.com/olympics/2016/news/argentinas-olympic-committee-selects-scola-as-countrys-flag-bearer-at-rio-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Basketball at the 2016 Summer Olympics|Basketball]]
|-
|align=center| 12 || {{flagIOCteam|ARM|2016 Summer}} || Armênia || {{sort|Mkhitaryan, Vahan|[[Vahan Mkhitaryan]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Swimmer Vahan Mkhitaryan to be Armenia's flag bearer at Rio 2016|ناونیشان=https://armenpress.am/eng/news/854918/swimmer-vahan-mkhitaryan-to-be-armenia%E2%80%99s-flag-bearer-at-rio-2016.html|بڵاوکەرەوە=[[Armenpress]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|شوێن=Yerevan}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 13 || {{flagIOCteam|ARU|2016 Summer}} || Aruba || {{sort|van der Velden, Nicole|[[Nicole van der Velden]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 14 || {{flagIOCteam|IOA|2016 Summer|name=Independent Olympic Athletes}} || {{sortname|Atletas Olímpicos|Independentes|nolink=1}} || Volunteer<ref name="IOC list" /> ||
|-
|align=center| 15 || {{flagIOCteam|AUS|2016 Summer}} || Austrália || {{sort|Meares, Anna|[[Anna Meares]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Anna Meares named 2016 Australian Olympic Team Flagbearer|ناونیشان=http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer|بڵاوکەرەوە=[[Australian Olympic Committee]]|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160707202427/http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Cycling at the 2016 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center| 16 || {{flagIOCteam|AUT|2016 Summer}} || Áustria || {{sort|Liu, Jia|[[Liu Jia]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Liu Jia führt ÖOC-Aufgebot an|trans-title=Liu Jia leads the Austrian Olympic team|زمان=de|ناونیشان=http://oeoc.at/main.asp?kat1=87&kat2=538&vid=1&NID=16677|بڵاوکەرەوە=[[Austrian Olympic Committee]]|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160731142903/http://oeoc.at/main.asp?kat1=87&kat2=538&vid=1&NID=16677|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || تێنسی سەر مێز
|-
|align=center| 17 || {{flagIOCteam|AZE|2016 Summer}} || Azerbaijão || {{sort|Mammadov, Teymur|[[Teymur Mammadov]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Details of selecting boxer Teymur Mammadov as a flag bearer of Azerbaijani team unveiled |ناونیشان=http://report.az/en/olympics-2016/details-on-selecting-a-boxer-teymur-mammadov-a-flag-bearer-of-azerbaijan-team/ |بڵاوکەرەوە=[[Report Information Agency]] |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160629120239/http://report.az/en/olympics-2016/details-on-selecting-a-boxer-teymur-mammadov-a-flag-bearer-of-azerbaijan-team/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 18 || {{flagIOCteam|BAH|2016 Summer}} || Bahamas || {{sort|Miller, Shaunae|[[Shaunae Miller]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Shaunae to carry the flag for Team Bahamas|ناونیشان=http://www.thenassauguardian.com/sports/66803-shaunae-to-carry-the-flag-for-team-bahamas|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=The Nassau Guardian|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160805160139/http://www.thenassauguardian.com/sports/66803-shaunae-to-carry-the-flag-for-team-bahamas|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئابی ٢٠١٦|df=dmy-all}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 19 || {{flagIOCteam|BAN|2016 Summer}} || Bangladesh || {{sort|Rahman, Siddikur|[[Siddikur Rahman]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Siddikur to wave the red and green in Rio|ناونیشان=http://www.thedailystar.net/sports/golf/siddikur-wave-the-red-and-green-rio-1253893|بڵاوکەرەوە=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|شوێن=[[Bangladesh]]|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Golf at the 2016 Summer Olympics|Golf]]
|-
|align=center| 20 || {{flagIOCteam|BAR|2016 Summer}} || Barbados || {{sort|Gittens, Ramon|[[Ramon Gittens]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gittens will be flag bearer in Rio|ناونیشان=http://www.nationnews.com/nationnews/news/84162/gittens-flag-bearer-rio|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[The Daily Nation (Barbados)|The Daily Nation]]|شوێن=[[Barbados]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155645/http://www.nationnews.com/nationnews/news/84162/gittens-flag-bearer-rio|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 21 || {{flagIOCteam|BRN|2016 Summer}} || Bareine || {{sort|Saleh, Farhan|[[Farhan Saleh]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Saleh to carry Bahrain flag at Rio opening|ناونیشان=http://www.gdnonline.com/Details/104989/Saleh-to-carry-Bahrain-flag-at-Rio-opening|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Gulf Daily News]]|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155255/http://www.gdnonline.com/Details/104989/Saleh-to-carry-Bahrain-flag-at-Rio-opening|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 22 || {{flagIOCteam|BLR|2016 Summer}} || Belarus || {{sort|Kiryienka, Vasil|[[Vasil Kiryienka]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://eng.belta.by/sport/view/vasily-kiriyenko-named-belarus-olympic-flag-bearer-93329-2016/|سەردێڕ=Vasil Kiryienka named Belarus' Olympic flag bearer|بڵاوکەرەوە=[[Belarusian Telegraph Agency]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Cycling at the 2016 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center| 23 || {{flagIOCteam|BEL|2016 Summer}} || Bélgica || {{sort|Borlée, Olivia|[[Olivia Borlée]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Team Belgium duidt zijn vlaggendraagster aan !|trans-title=Team Belgium appoints its flag bearer!|زمان=nl|ناونیشان=http://teambelgium.be/nl/artikel/team-belgium-duidt-zijn-vlaggendraagster-aan|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Belgian Olympic Committee]]}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 24 || {{flagIOCteam|BIZ|2016 Summer}} || Belize || {{sort|Jones, Brandon|[[Brandon Jones (athlete)|Brandon Jones]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Off to The Olympics|ناونیشان=http://7newsbelize.com/sstory.php?nid=37150|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Tropical Vision Limited|7 News]]}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 25 || {{flagIOCteam|BEN|2016 Summer}} || Benim || {{sort|Apithy, Yemi|[[Yémi Apithy]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Le Côte-d'Orien Yémi Apithy sera le porte-drapeau du Bénin à Rio !|trans-title=Côte-d'Orien's Yémi Apithy will be Bénin's flag bearer in Rio|زمان=fr|ناونیشان=http://www.bienpublic.com/sport-national/2016/08/01/le-cote-d-orien-yemi-apithy-sera-le-porte-drapeau-du-benin-a-rio|بڵاوکەرەوە=[[Le Bien Public]]|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Fencing at the 2016 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center| 26 || {{flagIOCteam|BER|2016 Summer}} || Bermudas || {{sort|Smith, Tyrone|[[Tyrone Smith (athlete)|Tyrone Smith]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Long Jumper Tyrone Smith to Carry Bermuda Flag|ناونیشان=http://www.olympics.bm/news/128-long-jumper-tyrone-smith-to-carry-bermuda-flag|بڵاوکەرەوە=Bermuda Olympic Association|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190531032424/http://www.olympics.bm/news/128-long-jumper-tyrone-smith-to-carry-bermuda-flag|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 27 || {{flagIOCteam|BOL|2016 Summer}} || Bolívia || {{sort|Castro, Angela|[[Ángela Castro]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ángela Castro será la abanderada de Bolivia en los Juegos Olímpicos de Río 2016|trans-title=Angela Castro will be Bolivia's flag bearer at the 2016 Rio Olympics|ناونیشان=http://panamericana.bo/index.php/2016/07/13/angela-castro-sera-la-abanderada-de-bolivia-en-los-juegos-olimpicos-de-rio-2016/|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Radio Panamericana|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160910012849/http://panamericana.bo/index.php/2016/07/13/angela-castro-sera-la-abanderada-de-bolivia-en-los-juegos-olimpicos-de-rio-2016/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 28 || {{flagIOCteam|BIH|2016 Summer}} || Bósnia-Herzegovina || {{sort|Tuka, Amel|[[Amel Tuka]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Amel Tuka nosi bh. zastavu na otvorenju Olimpijskih igara|trans-title=Amel Tuka will carry the Bosnian flag at the Olympic opening ceremonies|زمان=bs|ناونیشان=http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html|بڵاوکەرەوە=[[N1 (television)|N1]]|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170802124905/http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 29 || {{flagIOCteam|BOT|2016 Summer}} || Botsuana || {{sort|Amos, Nijel|[[Nijel Amos]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 30 || {{flagIOCteam|BRU|2016 Summer|name=Brunei Darussalam}} || Brunei Darussalam || {{sort|Ismail, Mohamed Fakhri|[[Mohamed Fakhri Ismail]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yee |یەکەم=Chun Leong |سەردێڕ=Fakhri Brunei's flag bearer at Rio Olympics opening ceremony |ناونیشان=http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[The Brunei Times]] |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160805133329/http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 31 || {{flagIOCteam|BUL|2016 Summer}} || Bulgária || {{sort|Lalova, Ivet|[[Ivet Lalova-Collio]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ивет Лалова ще е българският знаменосец в Рио|trans-title=Ivet Lalova will be Bulgaria's flag bearer in Rio|زمان=bg|ناونیشان=http://www.dnevnik.bg/sport/rio2016/2016/07/27/2802063_ivet_lalova_shte_e_bulgarskiiat_znamenosec_v_rio/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Dnevnik (Bulgarian newspaper)|Dnevnik]]|شوێن=[[Bulgaria]]}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 32 || {{flagIOCteam|BUR|2016 Summer}} || Burkina Faso || {{sort|Sidibe, Rachid|[[Rachid Sidibé]]}}<ref name=porte-drapeau>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=JO 2016: les porte-drapeaux africains à Rio|trans-title=2016 Olympics: African flag bearers for Rio|زمان=fr|ناونیشان=http://www.rfi.fr/sports/20160804-jo-2016-porte-drapeaux-africains-rio-jeux-olympiques-ceremonie-ouverture|بڵاوکەرەوە=[[Radio France Internationale]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 33 || {{flagIOCteam|BDI|2016 Summer}} || Burundi || {{sort|Irabaruta, Olivier|[[Olivier Irabaruta]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 34 || {{flagIOCteam|BHU|2016 Summer}} || Butão || {{sort|Karma|[[Karma (archer)|Karma]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Archery at the 2016 Summer Olympics|Archery]]
|-
|align=center| 35 || {{flagIOCteam|CPV|2016 Summer}} || Cabo Verde || {{sort|Andrade, Maria|[[Maria Andrade]]}}<ref name="IOC list" /> || تایکواندۆ
|-
|align=center| 36 || {{flagIOCteam|CMR|2016 Summer}} || Camarões || {{sort|Ntsengue, Wilfried|[[Wilfried Ntsengue]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Agé de 18 ans, le boxeur Wilfried Seyi désigné porte-étendard du Cameroun aux JO|trans-title=At age 18, boxer Wilfried Seyi assigned as Cameroons flag bearer at the Olympics|زمان=fr|ناونیشان=https://www.237online.com/article-32075-ag-eacute--de-18-ans-le-boxeur-wilfried-seyi-d-eacute-sign-eacute--porte-eacute-tendard-du-cameroun-aux-jo.html|بڵاوکەرەوە=L'ouverture sur le Cameroun|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160717155143/https://www.237online.com/article-32075-ag-eacute--de-18-ans-le-boxeur-wilfried-seyi-d-eacute-sign-eacute--porte-eacute-tendard-du-cameroun-aux-jo.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 37 || {{flagIOCteam|CAM|2016 Summer}} || Camboja || {{sort|Sorn, Seavmey|[[Sorn Seavmey]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.insidethegames.biz/articles/1036539/seavmey-makes-cambodian-history-with-success-at-asian-taekwondo-olympic-qualification-tournament |سەردێڕ=Seavmey makes Cambodian history with success at Asian Taekwondo Olympic Qualification Tournament |دوایین١=Etchells|یەکەم١=Daniel|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠١٦|وێبگە=Insidethegames |بڵاوکەرەوە=Dunsar Media Company Limited |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> ||تایکواندۆ
|-
|align=center| 38 || {{flagIOCteam|CAN|2016 Summer}} || Canadá || {{sort|MacLennan, Rosannagh|[[Rosannagh MacLennan]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Asif|دوایین=Hossain|سەردێڕ=MacLennan to lead Team Canada as flag bearer at Rio 2016 Opening Ceremony|ناونیشان=http://olympic.ca/2016/07/21/maclennan-to-lead-team-canada-as-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony/|بڵاوکەرەوە=[[Canadian Olympic Committee]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref>|| [[Gymnastics at the 2016 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center| 39 || {{flagIOCteam|QAT|2016 Summer}} || Catar || {{sort|al-Thani, Sheikh Ali|[[Sheikh Ali al-Thani Hamad]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Equestrian at the 2016 Summer Olympics|Equestrian]]
|-
|align=center| 40 || {{flagIOCteam|KAZ|2016 Summer}} || Cazaquistão || {{sort|Zhaparov, Ruslan|[[Ruslan Zhaparov]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Знамя Казахстана на Олимпиаде в Рио понесёт Руслан Жапаров|trans-title=Ruslan Zhaparov will be Kazakhstan's flag bearer at the Olympics|زمان=ru|ناونیشان=http://informburo.kz/novosti/znamya-sbornoy-kazahstana-na-olimpiade-v-rio-ponesyot-ruslan-zhaparov.html|بڵاوکەرەوە=Informburo.kz|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || تایکواندۆ
|-
|align=center| 41 || {{flagIOCteam|CAY|2016 Summer}} || {{sortname|Ilhas|Cayman|nolink=1}} || {{sort|Forbes, Ronald|[[Ronald Forbes]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Kevin|دوایین=Morales|ناونیشان=http://cayman27.ky/2016/08/forbes-to-serve-as-caymans-flag-bearer-at-rio-2016/|سەردێڕ=Forbes to serve as Cayman's flag bearer at Rio 2016|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Cayman 27|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160805133628/http://cayman27.ky/2016/08/forbes-to-serve-as-caymans-flag-bearer-at-rio-2016/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 42 || {{flagIOCteam|CAF|2016 Summer}} || {{sortname|República|Centroafricana|nolink=1}} || {{sort|Sauvourel, Chloe|[[Chloe Sauvourel]]}}<ref name="IOC list" /> || مەلەوانی
|-
|align=center| 43 || {{flagIOCteam|CHA|2016 Summer}} || Chade || {{sort|Ali Taher, Bibiro|[[Bibiro Ali Taher]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.paris-normandie.fr/sport/jeux-olympiques--a-sotteville-rio-a-l-accent-africain-EB6452754#.V5441ZN94ch|سەردێڕ=Jeux Olympiques : à Sotteville, Rio a l'accent africain|trans-title=Olympics: Sotteville, African athletes are Rio-bound|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Paris-Normandie|زمان=fr}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 44 || {{flagIOCteam|CHI|2016 Summer}} || Chile || {{sort|Olivera, Érika|[[Érika Olivera]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Erika Olivera será la abanderada de Chile Río 2016|trans-title=Erika Olivera will be Chile's flag bearer for Rio 2016|زمان=es|ناونیشان=http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml|بڵاوکەرەوە=[[La Tercera]]|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160824102619/http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ||گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 45 || {{flagIOCteam|CHN|2016 Summer|name=People's Republic of China}} || {{sortname|República Popular da|China|nolink=1}}|| {{sort|Lei, Sheng|[[Lei Sheng]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/english/2016-08/03/c_135561533.htm|سەردێڕ=Fencing champion Lei Sheng named China's flag-bearer at Rio Olympics|بڵاوکەرەوە=[[Xinhuanet]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> ||[[Fencing at the 2016 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center| 46 || {{flagIOCteam|CYP|2016 Summer}} || Chipre || {{sort|Kontides, Pavlos|[[Pavlos Kontides]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=el:Η κυπριακή αποστολή στο Ρίο και ημερομηνίες των αγωνισμάτων|trans-title=Presentation of the Cypriot delegation and the schedule of events|زمان=el|ناونیشان=http://www.reporter.com.cy/sports/other-sports/article/86702/i-kypriaki-apostoli-sto-rio-kai-imerominies-ton-agnismaton|سەردێڕ=Η κυπριακή αποστολή στο Ρίο και ημερομηνίες των αγωνισμάτων|بڵاوکەرەوە=Reporter.com.cy|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171011022146/http://www.reporter.com.cy/sports/other-sports/article/86702/i-kypriaki-apostoli-sto-rio-kai-imerominies-ton-agnismaton|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 47 || {{flagIOCteam|COL|2016 Summer}} || Colômbia || {{sort|Alvear, Yuri|[[Yuri Alvear]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.antena2.com.co/juegos-ol%C3%ADmpicos/noticias/yudoca-yuri-alvear-ser%C3%A1-abanderada-de-colomb|سەردێڕ=La yudoca Yuri Alvear será la abanderada de Colombia|trans-title=Judoka Yuri Alvear will be Colombia's flag bearer|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[RCN Radio|Antena 2]]|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170328060535/http://www.antena2.com.co/juegos-ol%C3%ADmpicos/noticias/yudoca-yuri-alvear-ser%C3%A1-abanderada-de-colomb|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 48 || {{flagIOCteam|COM|2016 Summer}} || Comores || {{sort|Andhumdine, Nazlati Mohamed|[[Nazlati Mohamed Andhumdine]]}}<ref name="IOC list" /> || مەلەوانی
|-
|align=center| 49 || {{flagIOCteam|CGO|2016 Summer|name=Congo}} || Congo || {{sort|Elemba, Franck|[[Franck Elemba]]}}<ref name=porte-drapeau/> || [[Athletics at the 2016 Summer Olympics|گۆڕەپان و مەیدان]]
|-
|align=center| 50 || {{flagIOCteam|COD|2016 Summer|name=Democratic Republic of the Congo}} || {{sortname|República Democrática do|Congo|nolink=1}} || {{sort|Keleku, Rosa|[[Rosa Keleku]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jeux Olympiques 2016: Rosa Keleku désignée porte-étendard de la RDC|trans-title=2016 Olympics: Rosa Keleku will be the flag bearer for DRC|ناونیشان=http://www.radiookapi.net/2016/07/31/actualite/sport/jeux-olympiques-2016-rosa-keleku-designee-porte-etendard-de-la-rdc|بڵاوکەرەوە=[[Radio Okapi]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=fr|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || تایکواندۆ
|-
|align=center| 51 || {{flagIOCteam|COK|2016 Summer}} || {{sortname|Ilhas|Cook|nolink=1}} || {{sort|Nicholas, Ella|[[Ella Nicholas]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tauranga woman flagbearer at Olympics|ناونیشان=https://www.sunlive.co.nz/news/131047-tauranga-woman-flagbearer-at-olympics.html|وێبگە=sunlive.co.nz|بڵاوکەرەوە=[[Sun Media Ltd]]|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Canoeing at the 2016 Summer Olympics|Canoeing]]
|-
|align=center| 52 || {{flagIOCteam|KOR|2016 Summer|name=Republic of Korea}} || {{sortname|República da|Coreia|nolink=1}} || {{sort|Gu Bon-gil|[[Gu Bon-gil]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160719000293|سەردێڕ=Fencer named Korean flag bearer at Rio Olympics|بڵاوکەرەوە=[[The Korea Herald]]|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Fencing at the 2016 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center| 53 || {{flagIOCteam|CIV|2016 Summer|name=Côte d’Ivoire}} || Costa do Marfim || {{sort|Ahoure, Murielle|[[Murielle Ahouré]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Guillaume|دوایین=Ahoutou|ناونیشان=http://linfodrome.com/sport/28065-jeux-olympiques-2016-murielle-ahoure-porte-drapeau-de-la-cote-d-ivoire|سەردێڕ=Jeux Olympiques 2016: Murielle Ahouré porte-drapeau de la Côte d'Ivoire|trans-title=2016 Olympics: Murielle Ahouré will be Ivory Coast's flag bearer|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Linfodrome.ci|زمان=fr}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 54 || {{flagIOCteam|CRC|2016 Summer}} || Costa Rica || {{sort|Brenes, Nery|[[Nery Brenes]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nacion.com/deportes/atletismo/Nery_Brenes-Juegos_Olimpicos_Rio_2016_0_1574442591.html|سەردێڕ=Emocionado y sorprendido Nery Brenes llevará el Pabellón en Río 2016|trans-title=Excited and surprised, Nery Brenes will carry the flag in Rio 2016|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[La Nación (San José)|La Nación]]|شوێن=[[San José, Costa Rica]]|زمان=es|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722181317/http://www.nacion.com/deportes/atletismo/Nery_Brenes-Juegos_Olimpicos_Rio_2016_0_1574442591.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|df=dmy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> || [[Athletics at the 2016 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 55 || {{flagIOCteam|CRO|2016 Summer}} || Croácia || {{sort|Pavić, Josip|[[Josip Pavić]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.croatiaweek.com/croatia-name-flag-bearer-for-2016-rio-olympic-games/|سەردێڕ=Croatia Name Flag-Bearer for 2016 Rio Olympic Games|بڵاوکەرەوە=CroatiaWeek|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629211202/https://www.croatiaweek.com/croatia-name-flag-bearer-for-2016-rio-olympic-games/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Water polo at the 2016 Summer Olympics|Water polo]]
|-
|align=center| 56 || {{flagIOCteam|CUB|2016 Summer}} || Cuba || {{sort|López, Mijaín|[[Mijaín López]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Mijaín López, abanderado de Cuba en Río de Janeiro 2016|trans-title=Mijaín López, Cuba's flag bearer for Rio de Janeiro 2016|زمان=es|ناونیشان=http://www.nbcdeportes.com/Juegos-Olimpicos-Rio-Janeiro-2016/mijain-lopez-abanderado-de-cuba-en-rio-de-janeiro-2016|بڵاوکەرەوە=[[NBC Deportes]]|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 57 || {{flagIOCteam|DEN|2016 Summer}} || Dinamarca || {{sort|Wozniacki, Caroline|[[Caroline Wozniacki]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Caroline Wozniacki named Denmark flag-bearer for the Rio Olympics|ناونیشان=http://www.stuff.co.nz/sport/tennis/76645300/caroline-wozniacki-named-denmark-flagbearer-for-the-rio-olympics|بڵاوکەرەوە=[[Stuff.co.nz]]|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || [[Tennis at the 2016 Summer Olympics|Tennis]]
|-
|align=center| 58 || {{flagIOCteam|DJI|2016 Summer}} || Djibuti || {{sort|Mouhyadin, Abdi Waiss|[[Abdi Waiss Mouhyadin]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 59 || {{flagIOCteam|DMA|2016 Summer}} || Dominica || {{sort|Durañona, Yordanys|[[Yordanys Durañona]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 60 || {{flagIOCteam|DOM|2016 Summer}} || {{sortname|República|Dominicana|nolink=1}} || {{sort|Santos, Luguelín|[[Luguelín Santos]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Luguelin Santos será el portador de la bandera en los Juegos de Río 2016|trans-title=Luguelin Santos will be the flag bearer in Rio 2016|زمان=es|ناونیشان=http://www.diariolibre.com/deportes/olimpismo/luguelin-santos-el-abanderado-por-rd-yn3953991|بڵاوکەرەوە=Diario Libre|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 61 || {{flagIOCteam|EGY|2016 Summer}} || Egito || {{sort|El-Ahmar, Ahmed|[[Ahmed El-Ahmar]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.filgoal.com/arabic/news.aspx?NewsID=197996|سەردێڕ=أبو القاسم: من الشرف رفع علم مصر في افتتاح أوليمبياد ريو|trans-title=Alaaeldin Abouelkassem: I have the honor of carrying the Egyptian flag in the opening ceremony|زمان=ar|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[FilGoal]]|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160822202104/https://www.filgoal.com/arabic/news.aspx?NewsID=197996|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Handball at the 2016 Summer Olympics|Handball]]
|-
|align=center| 62 || {{flagIOCteam|ESA|2016 Summer}} || El Salvador || {{sort|Castro, Lilian|[[Lilian Castro]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.laprensagrafica.com/2016/07/31/lilian-castro-es-la-abanderada|سەردێڕ=Lilian Castro es la abanderada|trans-title=Lilian Castro will be the flag bearer|زمان=es|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[La Prensa Gráfica]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170118041217/http://www.laprensagrafica.com/2016/07/31/lilian-castro-es-la-abanderada}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 63 || {{flagIOCteam|UAE|2016 Summer}} || Emirados Árabes Unidos || {{sort|Al-Bedwawi, Nada|[[Nada Al-Bedwawi]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Abulleil|یەکەم١=Reem|سەردێڕ=UAE's Nada Al Bedwawi 'shocked' by Olympic flag-bearing honour|ناونیشان=http://sport360.com/article/olympics/186694/uaes-nada-al-bedwawi-shocked-by-olympic-flag-bearing-honour/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=Sport360|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160814024816/http://sport360.com/article/olympics/186694/uaes-nada-al-bedwawi-shocked-by-olympic-flag-bearing-honour/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 64 || {{flagIOCteam|ECU|2016 Summer}} || Equador || {{sort|Garcia, Estefania|[[Estefania García]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.elcomercio.com/deportes/judo-abanderada-ecuador-olimpiadas-rio2016.html|سەردێڕ=Estefanía García será la abanderada de Ecuador en los Juegos de Río 2016|trans-title=Estefanía García will be Ecuador's flag bearer at the 2016 Rio Olympics|زمان=es|بڵاوکەرەوە=[[El Comercio (Ecuador)|El Comercio]]|شوێن=[[Ecuador]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155135/http://www.elcomercio.com/deportes/judo-abanderada-ecuador-olimpiadas-rio2016.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 65 || {{flagIOCteam|ERI|2016 Summer}} || Eritreia || Volunteer<ref name="IOC list" /> ||
|-
|align=center| 66 || {{flagIOCteam|SVK|2016 Summer}} || Eslováquia || {{sort|Barteková, Danka|[[Danka Barteková]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.olympic.sk/aktuality-sov/50-valne-zhromazdenie-sov-schvalilo-zlozenie-slovenskej-vypravy-na-oh-2016-istych-je-52-sportovcov-s-vlajkou-na-otvaracom-ceremoniali-bartekova|سەردێڕ=550. valné zhromaždenie SOV schválilo zloženie slovenskej výpravy na OH 2016, istých je 52 športovcov, s vlajkou na otváracom ceremoniáli Barteková|trans-title=50. The General Assembly approved the composition of the 52 athletes on the Slovak team at the 2016 Olympics, with Barteková carrying the flag in the opening ceremony|زمان=sk|بڵاوکەرەوە=[[Slovak Olympic Committee]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629183035/https://www.olympic.sk/aktuality-sov/50-valne-zhromazdenie-sov-schvalilo-zlozenie-slovenskej-vypravy-na-oh-2016-istych-je-52-sportovcov-s-vlajkou-na-otvaracom-ceremoniali-bartekova|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 67 || {{flagIOCteam|SLO|2016 Summer}} || Eslovênia || {{sort|Zbogar, Vasilij|[[Vasilij Žbogar]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Vasilij Žbogar bo slovenski zastavonoša v Riu|trans-title=Vasilij Žbogar will be Slovenia's flag bearer in Rio 2016|ناونیشان=http://www.delo.si/sport/drugi-sporti/vasilij-zbogar-bo-slovenski-zastavonosa-v-riu.html|زمان=sl|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Delo (newspaper)|Delo]]|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 68 || {{flagIOCteam|ESP|2016 Summer}} || Espanha || {{sort|Nadal, Rafael|[[Rafael Nadal]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rafael Nadal to be Spain's flagbearer at Rio Games|ناونیشان=http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer|بڵاوکەرەوە=[[NBC Olympics]]|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170328060445/http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Tennis at the 2016 Summer Olympics|Tennis]]
|-
|align=center| 69 || {{flagIOCteam|FSM|2016 Summer|name=Federated States of Micronesia}} || Estados Federados da Micronésia || {{sort|Chieng, Jennifer|[[Jennifer Chieng]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Woman Boxer Is FSM's Biggest Hope For Medal In Rio Olympics|ناونیشان=http://www.pireport.org/articles/2016/07/11/woman-boxer-fsm%E2%80%99s-biggest-hope-medal-rio-olympics|بڵاوکەرەوە=Pacific Islands Report|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629194548/http://www.pireport.org/articles/2016/07/11/woman-boxer-fsm%E2%80%99s-biggest-hope-medal-rio-olympics|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 70 || {{flagIOCteam|USA|2016 Summer|name=United States of America}} || Estados Unidos da América || {{sort|Phelps, Michael|[[Michael Phelps]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Michael Phelps Selected As Team USA's Flag Bearer For Rio 2016 Olympic Games|ناونیشان=http://www.teamusa.org/News/2016/August/03/Michael-Phelps-Selected-As-Team-USAs-Flag-Bearer-For-Rio-2016-Olympic-Games|بڵاوکەرەوە=[[United States Olympic Committee]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 71 || {{flagIOCteam|EST|2016 Summer}} || Estônia || {{sort|Rammo, Karl-Martin|[[Karl-Martin Rammo]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Eesti lippu kannab olümpiamängude avatseremoonial Karl-Martin Rammo|trans-title=Karl-Martin Rammo will carry the Estonian flag in the Olympic opening ceremony|زمان=et|ناونیشان=http://sport.delfi.ee/news/rio2016/uudised/eesti-lippu-kannab-olumpiamangude-avatseremoonial-karl-martin-rammo?id=75245241|بڵاوکەرەوە=[[Delfi (web portal)|Delfi]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 72 || {{flagIOCteam|ETH|2016 Summer}} || Etiópia || [[Robel Kiros Habte]]<ref name="IOC list" /> || مەلەوانی
|-
|align=center| 73 || {{flagIOCteam|MKD|name=Former Yugoslav Republic of Macedonia|2016 Summer}} || Ex-República Iugoslava da Macedônia || {{sort|Bogdanovski, Anastasija|[[Anastasija Bogdanovski]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Анастасија Богдановски, македонски знаменосец во Рио|trans-title=Anastasija Bogdanovski, Macedonian flag bearer for Rio|ناونیشان=http://ekipa.mk/anastasija-bogdanovski-makedonski-znamenosets-vo-rio/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=ekipa.mk|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=mk|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722160709/http://ekipa.mk/anastasija-bogdanovski-makedonski-znamenosets-vo-rio/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 74 || {{flagIOCteam|FIJ|2016 Summer}} || Fiji || {{sort|Kolinisau, Osea|[[Osea Kolinisau]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Malo|یەکەم=Maciu|سەردێڕ=Fiji's flag bearer|ناونیشان=http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Fiji Times]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180312083902/http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Rugby sevens at the 2016 Summer Olympics|Rugby sevens]]
|-
|align=center| 75 || {{flagIOCteam|PHI|2016 Summer}} || Filipinas || {{sort|Lariba, Ian|[[Ian Lariba]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Table tennis' Ian Lariba to carry PH flag in Rio|ناونیشان=http://www.philstar.com/sports/2016/07/19/1604477/table-tennis-ian-lariba-carry-ph-flag-rio|بڵاوکەرەوە=[[The Philippine Star]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || تێنسی سەر مێز
|-
|align=center| 76 || {{flagIOCteam|FIN|2016 Summer}} || Finlândia || {{sort|Petäjä-Sirén, Tuuli|[[Tuuli Petäjä-Sirén]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tuuli Petäjä-Sirén kantaa Suomen lippua Riossa|trans-title=Tuuli Petäjä-Sirén will carry the Finnish flag in Rio|ناونیشان=http://yle.fi/urheilu/3-9068093|زمان=fi|بڵاوکەرەوە=[[Yle]]|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 77 || {{flagIOCteam|FRA|2016 Summer}} || França || {{sort|Riner, Teddy|[[Teddy Riner]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Info L'Equipe : Teddy Riner sera le porte-drapeau français à Rio|trans-title=Team Info: Teddy Riner will be France's flag bearer in Rio|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Judo/Actualites/Info-l-equipe-teddy-riner-sera-le-porte-drapeau-francais-a-rio/709266|زمان=fr|بڵاوکەرەوە=[[L'Equipe]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 78 || {{flagIOCteam|GAB|2016 Summer}} || Gabão || {{sort|Obame, Anthony|[[Anthony Obame]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roger |یەکەم=Obame-Mussavu |سەردێڕ=Anthony Obame : "Je suis ici pour défendre, avec l'aide du Seigneur, l'honneur de mon pays." |trans-title=Anthony Obame: "I am here to defend, with the Lord's help, the honor of my country" |زمان=fr |ناونیشان=http://timesgabon.com/04-08-2016-anthony-obame-je-suis-ici-pour-defendre-avec-laide-du-seigneur-lhonneur-de-mon-pays/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804145144/http://timesgabon.com/04-08-2016-anthony-obame-je-suis-ici-pour-defendre-avec-laide-du-seigneur-lhonneur-de-mon-pays/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Times Gabon |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || تایکواندۆ
|-
|align=center| 79 || {{flagIOCteam|GAM|2016 Summer|name=Gambia}} || Gâmbia || {{sort|Bass, Gina|[[Gina Bass]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gina Bass named as The Gambia's Rio 2016 flagbearer|ناونیشان=http://www.aipsmedia.com/2016/07/29/19215/rio-2016-gambia-gina-bass|بڵاوکەرەوە=International Sports Press Association|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Athletics at the 2016 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 80 || {{flagIOCteam|GHA|2016 Summer}} || Gana ||[[Flings Owusu-Agyapong]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%25E2%2580%2599s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony|سەردێڕ=Flings Owusu-Agyapong to be Ghana's flag bearer at Rio 2016 opening ceremony|بڵاوکەرەوە=Ghana Sports Online|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160804144154/http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%25E2%2580%2599s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦|df=dmy-all}}</ref>||[[Athletics at the 2016 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 81 || {{flagIOCteam|GEO|2016 Summer|name=Georgia}} || Geórgia || {{sort|Tchrikishvili, Avtandil|[[Avtandil Tchrikishvili]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=რიო-დე-ჟანეიროში საქართველოს ოლიმპიური დელეგაციის მედროშე ავთანდილ ჭრიკიშვილი იქნება|trans-title=Avtandil Tchrikishvili will be flag bearer at the Rio de Janeiro Olympics|ناونیشان=http://www.interpressnews.ge/ge/sazogadoeba/386484-rio-de-zhaneiroshi-saqarthvelos-olimpiuri-delegaciis-medroshe-avthandil-tcrikishvili-iqneba.html?ar=A|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[Inter Press Service]]|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|زمان=ka}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 82 || {{flagIOCteam|GBR|2016 Summer}} || Grã-Bretanha || {{sort|Murray, Andy|[[Andy Murray]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.teamgb.com/news/andy-murray-named-as-flagbearer-for-rio-2016-opening-ceremony|سەردێڕ=Andy Murray named as Flagbearer for Rio 2016 Opening Ceremony|بڵاوکەرەوە=[[British Olympic Association]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155029/https://www.teamgb.com/news/andy-murray-named-as-flagbearer-for-rio-2016-opening-ceremony|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Tennis at the 2016 Summer Olympics|Tennis]]
|-
|align=center| 83 || {{flagIOCteam|GRN|2016 Summer}} || Granada || {{sort| James, Kirani|[[Kirani James]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 84 || {{flagIOCteam|GUM|2016 Summer}} || Guam || {{sort|Schulte, Benjamin|[[Benjamin Schulte]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sablan|یەکەم=Jerick|سەردێڕ=Schulte will bear Guam flag in Rio Olympics opening ceremony|ناونیشان=http://www.guampdn.com/story/sports/2016/08/03/schulte-bear-guam-flag/88054210/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Pacific Daily News|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 85 || {{flagIOCteam|GUA|2016 Summer}} || Guatemala || {{sort|Gomez, Ana Sofia|[[Ana Sofía Gómez]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=¡Oficial! Ana Sofía Gómez ocupará el lugar de Erick Barrondo|trans-title=Official: Ana Sofía Gómez occupies the place for Erick Barrondo|زمان=es|ناونیشان=http://www.publinews.gt/deportes/ana-sofia-gomez-portara-la-bandera-de-guatemala-en-la-inauguracion-de-los-juegos-olimpicos-de-rio/TetpgD---nq5oKo9jh1dCU/|بڵاوکەرەوە=Publisport.gt|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161108031441/http://www.publinews.gt/deportes/ana-sofia-gomez-portara-la-bandera-de-guatemala-en-la-inauguracion-de-los-juegos-olimpicos-de-rio/TetpgD---nq5oKo9jh1dCU/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Gymnastics at the 2016 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center| 86 || {{flagIOCteam|GUY|2016 Summer}} || Guiana || {{sort| Gaskin, Hannibal|[[Hannibal Gaskin]]}}<ref name="IOC list" /> || مەلەوانی
|-
|align=center| 87 || {{flagIOCteam|GUI|2016 Summer}} || Guiné || {{sort|Bangoura, Mamadama|[[Mamadama Bangoura]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=30è édition JO Rio 2016: la Guinée avec 5 athlètes pour 3 disciplines ralliera les lieux de la compétition en retard|trans-title=30th edition of the Olympics – Rio 2016: 5 Guinean athletes competing in 3 sports will rally the tournament|ناونیشان=https://mediaguinee.org/2016/08/03/30e-edition-jo-rio-2016-guinee-5-athletes-3-disciplines-ralliera-lieux-de-competition-retard/|بڵاوکەرەوە=Mediaguinee.org|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|زمان=fr|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804145745/https://mediaguinee.org/2016/08/03/30e-edition-jo-rio-2016-guinee-5-athletes-3-disciplines-ralliera-lieux-de-competition-retard/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 88 || {{flagIOCteam|GEQ|2016 Summer}} || Guiné Equatorial || {{sort|Okori, Reina-Flor|[[Reïna-Flor Okori]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Porte-drapeau de la Guinée équatoriale!|trans-title=Flag bearer for Equatorial Guinea!|ناونیشان=http://www.estrepublicain.fr/sport/2016/08/02/porte-drapeau-de-la-guinee-equatoriale|بڵاوکەرەوە=[[L'Est Républicain]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|زمان=fr|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 89 || {{flagIOCteam|GBS|2016 Summer}} || Guiné-Bissau || {{sort|Midana, Augusto|[[Augusto Midana]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 90 || {{flagIOCteam|HAI|2016 Summer}} || Haiti || {{sort|Castelly, Asnage|[[Asnage Castelly]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=STCC wrestling coach to carry Haitian flag at Olympics|ناونیشان=http://wwlp.com/2016/07/29/stcc-wrestling-coach-to-carry-haitian-flag-at-olympics/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[WWLP]]|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170211131226/http://wwlp.com/2016/07/29/stcc-wrestling-coach-to-carry-haitian-flag-at-olympics/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 91 || {{flagIOCteam|HON|2016 Summer}} || Honduras || {{sort|Palacios, Rolando|[[Rolando Palacios]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rolando Palacios será el abanderado por Honduras en los Juegos Olímpicos de Río|ناونیشان=http://www.diez.hn/inicio/981940-228/rolando-palacios-ser%C3%A1-el-abanderado-por-honduras-en-los-juegos-ol%C3%ADmpicos-de|trans-title=Rolando Palacios will be the flag bearer of Honduras at the 2016 Olympics|زمان=es|بڵاوکەرەوە=Diario Diez|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 92 || {{flagIOCteam|HKG|2016 Summer|name=Hong Kong, China}} || Hong Kong, China || {{sort|Au, Stephanie|[[Stephanie Au]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Stephanie Au to carry HK flag in Rio |ناونیشان=http://news.rthk.hk/rthk/en/component/k2/1272075-20160712.htm|بڵاوکەرەوە=[[RTHK|Radio Television Hong Kong]]|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 93 || {{flagIOCteam|HUN|2016 Summer}} || Hungria || {{sort|Szilagyi, Aron|[[Áron Szilágyi]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban|سەردێڕ=Szilágyi Áron viszi a magyar zászlót Rióban|trans-title=Áron Szilágyi will carry the Hungarian flag in Rio|زمان=hu|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Új Szó]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171012054151/https://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || [[Fencing at the 2016 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center| 94 || {{flagIOCteam|YEM|2016 Summer}} || Iêmen || {{sort| Mater, Zeyad|[[Zeyad Mater]]}}<ref name="IOC list" /> || جودۆ
|-
|align=center| 95 || {{flagIOCteam|IND|2016 Summer}} || Índia || {{sort|Bindra, Abhinav|[[Abhinav Bindra]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Abhinav Bindra chosen as India's flagbearer at Rio 2016 Olympics|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/sports/sport-others/abhinav-bindra-chosen-as-indias-flagbearer-at-rio-2016-olympics-2845696/|بڵاوکەرەوە=[[The Indian Express]]|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 96 || {{flagIOCteam|INA|2016 Summer}} || Indonésia || {{sort|Londa, Maria Natalia|[[Maria Natalia Londa]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Maria Londa Jadi Pembawa Bendera Indonesia di Pembukaan Olimpiade|trans-title=Maria Londa will be the flag bearer of Indonesia at the Olympic opening ceremonies in Rio de Janeiro|زمان=id|ناونیشان=http://www.bola.com/ragam/read/2556389/maria-londa-jadi-pembawa-bendera-indonesia-di-pembukaan-olimpiade|بڵاوکەرەوە=Bola.com|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 97 || {{flagIOCteam|IRI|2016 Summer|name=Islamic Republic of Iran}} || {{sortname|República Islâmica do|Irã|nolink=1}} || {{sort|Nemati, Zahra|[[Zahra Nemati]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Zahra Nemati Named Iran Flagbearer at Olympics|ناونیشان=http://www.tasnimnews.com/en/news/2016/01/23/978587/zahra-nemati-named-iran-flagbearer-at-olympics|بڵاوکەرەوە=[[Tasnim News Agency]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> || [[Archery at the 2016 Summer Olympics|Archery]]
|-
|align=center| 98 || {{flagIOCteam|IRQ|2016 Summer}} || Iraque || {{sort|Abdul-Ridha, Waheed|[[Waheed Abdul-Ridha]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Boxer Waheed Abdulridha set to lead 26 Iraqi Olympians|ناونیشان=http://stepfeed.com/more-categories/olympics/boxer-waheed-abdulridha-leads-26-strong-iraqi-olympic-delegation/#.V5er7JOAOko|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=StepFeed|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160819184932/http://stepfeed.com/more-categories/olympics/boxer-waheed-abdulridha-leads-26-strong-iraqi-olympic-delegation/#.V5er7JOAOko|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 99 || {{flagIOCteam|IRL|2016 Summer}} || Irlanda || {{sort|Barnes, Paddy|[[Paddy Barnes]]}}<ref name="flag">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rio 2016 Olympics: Paddy Barnes will be Ireland's flag bearer at Games|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/36151083?intlink_from_url=https://www.bbc.co.uk/sport/live/35720637&link_location=live-reporting-story|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 100 || {{flagIOCteam|ISL|2016 Summer}} || Islândia || {{sort|Jónsson, Þormóður|[[Þormóður Jónsson]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hafstad|یەکەم=Vala|سەردێڕ=Icelandic Flag Bearer Chosen for Olympics|ناونیشان=http://icelandreview.com/news/2016/08/04/icelandic-flag-bearer-chosen-olympics|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Iceland Review|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155103/http://icelandreview.com/news/2016/08/04/icelandic-flag-bearer-chosen-olympics|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 101 || {{flagIOCteam|ISR|2016 Summer}} || Israel || {{sort|Rivkin, Neta|[[Neta Rivkin]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-4827398,00.html|سەردێڕ=ריבקין תישא את הדגל בטקס הפתיחה בריו|trans-title=Rivkin will carry the flag at the opening ceremony in Rio|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Ynet]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ||[[Gymnastics at the 2016 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center| 102 || {{flagIOCteam|ITA|2016 Summer}} || Itália || {{sort|Pellegrini, Federica|[[Federica Pellegrini]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Pellegrini selected as Italy's flag-bearer for Rio Games|ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2016/04/27/pellegrini-selected-as-italys-flagbearer-for-rio-games/83583910/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦|ئیش=[[USA Today]]|agency=[[Associated Press]]|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 103 || {{flagIOCteam|JAM|2016 Summer}} || Jamaica || {{sort|Fraser-Pryce, Shelly-Ann|[[Shelly-Ann Fraser-Pryce]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fraser-Pryce To Carry Jamaica's Flag In Rio|ناونیشان=http://jamaica-gleaner.com/article/news/20160730/fraser-pryce-carry-jamaicas-flag-rio|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Gleaner Company|The Gleaner]]|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 104 || {{flagIOCteam|JPN|2016 Summer}} || Japão || {{sort|Ushiro, Keisuke|[[Keisuke Ushiro]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wrestler Yoshida named Japan Olympic team captain|ناونیشان=http://www.japantimes.co.jp/sports/2016/07/01/olympics/wrestler-yoshida-named-japan-olympic-team-captain/|بڵاوکەرەوە=[[The Japan Times]]|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629211258/https://www.japantimes.co.jp/sports/2016/07/01/olympics/wrestler-yoshida-named-japan-olympic-team-captain/#.V3iqvpN94ch|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 105 || {{flagIOCteam|JOR|2016 Summer}} || Jordânia || {{sort| Ishaish, Hussein|[[Hussein Ishaish]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 106 || {{flagIOCteam|KIR|2016 Summer}} || Kiribati || {{sort| Katoatau, David|[[David Katoatau]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 107 || {{flagIOCteam|KOS|2016 Summer}} || Kosovo || {{sort|Kelmendi, Majlinda|[[Majlinda Kelmendi]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ=Kosovo Gets Full Membership In International Olympic Committee|ناونیشان=http://www.rferl.org/content/kosovo-olympics-ioc-2016-serbia-reaction/26734076.html|بڵاوکەرەوە=[[Radio Free Europe]]|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 108 || {{flagIOCteam|LAO|2016 Summer|name=Lao People's Democratic Republic}} || {{sortname|República Popular Democrática do|Laos|nolink=1}} || {{sort| Anousone, Xaysa|[[Xaysa Anousone]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 109 || {{flagIOCteam|LES|2016 Summer}} || Lesoto || {{sort| Lehata, Mosito|[[Mosito Lehata]]}}<ref name="IOC list" /> ||
|-
|align=center| 110 || {{flagIOCteam|LAT|2016 Summer}} || Letônia || {{sort|Strombergs, Maris|[[Māris Štrombergs]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ=Latvijas karognesējs Rio olimpiskajās spēlēs būs Māris Štrombergs|trans-title=Māris Štrombergs will be Latvia's flag bearer at the Rio Olympics|زمان=lv|ناونیشان=http://www.delfi.lv/sports/news/vasaras-olimpiskas-speles/zinas/latvijas-karognesejs-rio-olimpiskajas-speles-bus-maris-strombergs.d?id=47699279|بڵاوکەرەوە=[[Delfi (web portal)|Delfi]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Cycling at the 2016 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center| 111 || {{flagIOCteam|LIB|2016 Summer}} || Líbano || {{sort|Elias, Nacif|[[Nacif Elias]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ=Nacif Elias será o porta-bandeira do Líbano na abertura do Rio 2016|trans-title=Nacif Elias will be the Lebanon's flag bearer at the opening in Rio 2016|زمان=pt|ناونیشان=http://globoesporte.globo.com/es/olimpiadas/noticia/2016/07/nacif-elias-sera-o-porta-bandeira-do-libano-na-abertura-do-rio-2016.html|بڵاوکەرەوە=[[Grupo Globo|Globo Esporte]]|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 112 || {{flagIOCteam|LBR|2016 Summer}} || Libéria || {{sort| Matadi, Emmanuel|[[Emmanuel Matadi]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 113 || {{flagIOCteam|LBA|2016 Summer}} || Líbia || {{sort|Hrezi, Mohamed Fuad|[[Mohamed Fuad Hrezi]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ليبيا تشارك العالم الجمعة في افتتاح أولمبياد ريو بالبرازيل|trans-title=Libya is ready to face the world at the Olympic opening ceremony in Rio de Janeiro, Brazil|زمان=ar|ناونیشان=http://www.libyaschannel.com/2016/08/04/%D9%84%D9%8A%D8%A8%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A3%D9%88/|بڵاوکەرەوە=Libya's Channel|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 114 || {{flagIOCteam|LIE|2016 Summer}} || Liechtenstein || {{sort|Hassler, Julia|[[Julia Hassler]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Julia Hassler ist Fahnenträgerin|trans-title=Julia Hassler is the flag bearer|زمان=de|ناونیشان=http://www.volksblatt.li/nachricht.aspx?p1=fl&id=111950&src=vb|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Liechtensteiner Volksblatt]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155601/http://www.volksblatt.li/nachricht.aspx?p1=fl&id=111950&src=vb|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 115 || {{flagIOCteam|LTU|2016 Summer}} || Lituânia || {{sort|Scheidt, Gintare|[[Gintarė Scheidt]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Olimpinių žaidynių atidaryme Lietuvos vėliavą nešianti Scheidt: turiu savo privalumų|trans-title=Scheidt's flag bearer role in the Olympic opening ceremony: has its advantages|زمان=lt|ناونیشان=http://www.alfa.lt/straipsnis/50053071/olimpiniu-zaidyniu-atidaryme-lietuvos-veliava-nesianti-scheidt-turiu-savo-privalumu|بڵاوکەرەوە=[[Alfa.lt]]|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 116 || {{flagIOCteam|LUX|2016 Summer}} || Luxemburgo || {{sort|Muller, Gilles|[[Gilles Müller]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gilles Muller porte-drapeau du Luxembourg|trans-title=Gilles Müller will be Luxembourg's flag bearer|زمان=fr|ناونیشان=http://www.wort.lu/fr/sport/ceremonie-d-ouverture-des-jo-gilles-muller-porte-drapeau-du-luxembourg-57a3981dac730ff4e7f64892|بڵاوکەرەوە=[[Luxemburger Wort]]|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190213213125/https://www.wort.lu/fr/sport/ceremonie-d-ouverture-des-jo-gilles-muller-porte-drapeau-du-luxembourg-57a3981dac730ff4e7f64892|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Tennis at the 2016 Summer Olympics|Tennis]]
|-
|align=center| 117 || {{flagIOCteam|MAD|2016 Summer}} || Madagascar || {{sort|Saholinirina, Elianel|[[Eliane Saholinirina]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 118 || {{flagIOCteam|MAS|2016 Summer}} || Malásia || {{sort|Lee, Chong Wei|[[Lee Chong Wei]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nst.com.my/news/2016/06/149352/chong-wei-named-flag-bearer-msian-contingent-rio-olympics|سەردێڕ=Chong Wei named flag bearer for Malaysian Contingent in Rio Olympics|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[New Straits Times]]}}</ref> || [[Badminton at the 2016 Summer Olympics|Badminton]]
|-
|align=center| 119 || {{flagIOCteam|MAW|2016 Summer}} || Maláui || {{sort| Chitsala, Kefasi|[[Kefasi Chitsala]]}}<ref name="IOC list" /> ||
|-
|align=center| 120 || {{flagIOCteam|MDV|2016 Summer}} || Maldivas || {{sort|Shajan, Aminath|[[Aminath Shajan]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Swimmer Shajan to carry Maldives flag at Rio opening ceremony|ناونیشان=http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1dp0XHxrPJEA==|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Olympic Council of Asia]]|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160729133143/http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1dp0XHxrPJEA==|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 121 || {{flagIOCteam|MLI|2016 Summer}} || Mali || {{sort| Dante, Djenebou|[[Djenebou Dante]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 122 || {{flagIOCteam|MLT|2016 Summer}} || Malta || {{sort|Chetcuti, Andrew|[[Andrew Chetcuti]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Olympics: Luke Bezzina set to replace Kevin Moore after doping case|ناونیشان=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20160721/sport/olympics-luke-bezzina-replaces-kevin-moore-after-doping-case.619562|بڵاوکەرەوە=[[Times of Malta]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ||
|-
|align=center| 123 || {{flagIOCteam|MHL|2016 Summer}} || {{sortname|Ilhas|Marshall|nolink=1}} || {{sort| Sasser, Mathlynn|[[Mathlynn Sasser]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 124 || {{flagIOCteam|MAR|2016 Summer}} || Marrocos || {{sort|Ouaddar, Abdelkebir|[[Abdelkebir Ouaddar]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Abdelkébir Ouaddar désigné porte-drapeau du Maroc aux JO de Rio de Janeiro|trans-title=Abdelkebir Ouaddar will be the flag bearer for Morocco at the Rio Olympics|زمان=fr|ناونیشان=http://lematin.ma/journal/2016/abdelkebir-ouaddar-designe-porte-drapeau-du-maroc-aux-jo-de-rio-de-janeiro/250241.html|بڵاوکەرەوە=[[Le Matin (Morocco)|Le Matin]]|شوێن=[[Morocco]]|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Equestrian at the 2016 Summer Olympics|Equestrian]]
|-
|align=center| 125 || {{flagIOCteam|MRI|2016 Summer}} || Maurício || {{sort|Foo Kune, Kate|[[Kate Foo Kune]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Porte-drapeau de la délégation Mauricienne : Kate Foo Kune, l'histoire retiendra|trans-title=Kate Foo Kune made history, will be the flag bearer for the Mauritian delegation|زمان=fr|ناونیشان=http://www.lemauricien.com/article/porte-drapeau-la-delegation-mauricienne-kate-foo-kune-l-histoire-retiendra|بڵاوکەرەوە=[[Le Mauricien]]|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181127085851/http://www.lemauricien.com/article/porte-drapeau-la-delegation-mauricienne-kate-foo-kune-l-histoire-retiendra/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Badminton at the 2016 Summer Olympics|Badminton]]
|-
|align=center| 126 || {{flagIOCteam|MTN|2016 Summer}} || Mauritânia || {{sort|El Moctar, Jidou|[[Jidou El Moctar]]}}<ref name=porte-drapeau/> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 127 || {{flagIOCteam|MEX|2016 Summer}} || México || {{sort|Campuzano, Daniela|[[Daniela Campuzano]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Cyclist Daniela Campuzano to carry Mexico's flag at Rio Olympics |ناونیشان=http://latino.foxnews.com/latino/sports/2016/05/31/cyclist-daniela-campuzano-to-carry-mexico-flag-at-rio-olympics/ |بڵاوکەرەوە=[[Fox News Latino]] |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160602093120/http://latino.foxnews.com/latino/sports/2016/05/31/cyclist-daniela-campuzano-to-carry-mexico-flag-at-rio-olympics/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> ||[[Cycling at the 2016 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center| 128 || {{flagIOCteam|MOZ|2016 Summer}} || Moçambique || {{sort|Lobo, Joaquim|[[Joaquim Lobo]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Canoísta Joaquim Lobo será o porta-estandarte do país nos Jogos Olímpicos|trans-title=Canoeist Joaquim Lobo will be the flag bearer at the Olympics|زمان=pt|ناونیشان=http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500|بڵاوکەرەوە=[[A Bola]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804150717/http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦|df=dmy-all}}</ref> || [[Canoeing at the 2016 Summer Olympics|Canoeing]]
|-
|align=center| 129 || {{flagIOCteam|MDA|2016 Summer|name=Republic of Moldova}} || {{sortname|República da|Moldova|nolink=1}} || {{sort|Ceban, Nicolae|[[Nicolae Ceban]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wrestler Nicolae Ceban was named as flag bearer of Moldovan delegation at the Olympics|ناونیشان=http://en.publika.md/fighter-nicolae-ceban-was-named-as-standard-bearer-of-moldovan-delegation-at-olympic-games_2625403.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Publika TV]]|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190424093735/https://en.publika.md/fighter-nicolae-ceban-was-named-as-standard-bearer-of-moldovan-delegation-at-olympic-games_2625403.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 130 || {{flagIOCteam|MON|2016 Summer}} || Mônaco || {{sort|Etès, Brice|[[Brice Etès]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 131 || {{flagIOCteam|MGL|2016 Summer}} || Mongólia || {{sort|Temuulen, Battulga|[[Temuulen Battulga]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tungalag|یەکەم=Baatar|سەردێڕ=President Ts.Elbegdorj attends the send-off for the Mongolian Olympic team|ناونیشان=http://theubpost.mn/2016/07/21/president-ts-elbegdorj-attends-the-send-off-for-the-mongolian-olympic-team/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160722162933/http://theubpost.mn/2016/07/21/president-ts-elbegdorj-attends-the-send-off-for-the-mongolian-olympic-team/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=UB Post}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 132 || {{flagIOCteam|MNE|2016 Summer}} || Montenegro || {{sort|Popović, Bojana|[[Bojana Popović]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bojana Popović nosi zastavu na otvaranju Olimpijskih igara|trans-title=Bojana Popović will be the flag bearer at the Olympic opening ceremony|ناونیشان=http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Vijesti]]|زمان=cnr|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160726045812/http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || [[Handball at the 2016 Summer Olympics|Handball]]
|-
|align=center| 133 || {{flagIOCteam|MYA|2016 Summer}} || Myanmar || {{sort| Yan, Naing Soe|[[Yan Naing Soe]]}}<ref name="IOC list" /> || جودۆ
|-
|align=center| 134 || {{flagIOCteam|NAM|2016 Summer}} || Namíbia || {{sort|Junias, Jonas|[[Jonas Junias]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Junias officially named Namibia's Olympic flag bearer|ناونیشان=http://www.namibian.com.na/Junias-officially-named-Namibias-Olympic-flag-bearer/43803/read|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[The Namibian]]}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 135 || {{flagIOCteam|NRU|2016 Summer}} || Nauru || {{sort| Brechtefeld, Elson|[[Elson Brechtefeld]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 136 || {{flagIOCteam|NEP|2016 Summer}} || Nepal || {{sort|Khatri, Phupu Lhamu|[[Phupu Lhamu Khatri]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Judoka Khatri to carry Nepal's flag in Rio Olympics|ناونیشان=https://thehimalayantimes.com/sports/judoka-phupu-lhamu-khatri-judoka-khatri-carry-nepals-flag-rio-olympics-rio-de-janeiro/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[The Himalayan Times]]}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 137 || {{flagIOCteam|NCA|2016 Summer}} || Nicarágua || {{sort|Lacayo, Rafael|[[Rafael Lacayo]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rafael Lacayo y Gabriel Cuadra Holmann abanderados para Rio 2016|trans-title=Rafael Lacayo and Gabriel Cuadro Holmann are the flag bearers for Rio 2016|ناونیشان=http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Hoy]]|زمان=es|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160813044105/http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 138 || {{flagIOCteam|NIG|2016 Summer}} || Níger || {{sort|Issoufou, Abdoul Razak|[[Abdoul Razak Issoufou]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Participation du Niger aux Jeux Olympiques 2016 : Les athlètes nigériens au rendez-vous de Rio de Janeiro|trans-title=Niger's participation to the 2016 Olympics: Nigerian athletes are leaving for Rio de Janeiro|زمان=fr|ناونیشان=http://www.lesahel.org/index.php/sport/item/12108-participation-du-niger-aux-jeux-olympiques-2016--les-athl%C3%A8tes-nig%C3%A9riens-au-rendez-vous-de-rio-de-janeiro|بڵاوکەرەوە=Le Sahel|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160803124855/http://www.lesahel.org/index.php/sport/item/12108-participation-du-niger-aux-jeux-olympiques-2016--les-athl%C3%A8tes-nig%C3%A9riens-au-rendez-vous-de-rio-de-janeiro|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || تایکواندۆ
|-
|align=center| 139 || {{flagIOCteam|NGR|2016 Summer}} || Nigéria || {{sort|Oshonaike, Olufunke|[[Olufunke Oshonaike]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Elegant Funke Oshonaike is Team Nigeria's flag bearer|ناونیشان=http://www.nigerianoc.org/elegant-funke-oshonaike-is-team-nigerias-flag-bearer/|بڵاوکەرەوە=Nigeria Olympic Committee|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181129235648/http://www.nigerianoc.org/elegant-funke-oshonaike-is-team-nigerias-flag-bearer/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Table tennis at the 2016 Summer Olympics|Table tennis]]
|-
|align=center| 140 || {{flagIOCteam|NOR|2016 Summer}} || Noruega || {{sort|Bryhn, Ole Kristian|[[Ole Kristian Bryhn]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bryhn blir flaggberar |trans-title=Bryhn is the flag bearer |زمان=no |ناونیشان=http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160804150854/http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[Firda Tidend]] |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 141 || {{flagIOCteam|NZL|2016 Summer}} || Nova Zelândia ||{{sort|Burling, Peter|[[Peter Burling (sailor)|Peter Burling]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Burling and Tuke named NZ co-captains for Rio |ناونیشان= http://www.radionz.co.nz/news/sport/310210/burling-and-tuke-named-nz-co-captains-for-rio |بڵاوکەرەوە= [[Radio New Zealand]] |ڕێکەوت= ٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref>|| [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 142 || {{flagIOCteam|OMA|2016 Summer}} || Omã || {{sort|Al-Khatri, Hamed Said|[[Hamed Said Al-Khatri]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Al Khatri to carry Oman flag at Rio |ناونیشان=http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/ |بڵاوکەرەوە=[[Oman Daily Observer]] |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160805135720/http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 143 || {{flagIOCteam|NED|2016 Summer}} || Países Baixos || {{sort|Dubbeldam, Jeroen|[[Jeroen Dubbeldam]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Dubbeldam vlagdrager tijdens openingsceremonie|trans-title=Dubbeldam will be the flag bearer in the opening ceremony|زمان=nl|ناونیشان=http://nos.nl/rio2016/artikel/2123102-dubbeldam-vlagdrager-tijdens-openingsceremonie.html|بڵاوکەرەوە=[[Nederlandse Omroep Stichting]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629211313/https://nos.nl/rio2016/artikel/2123102-dubbeldam-vlagdrager-tijdens-openingsceremonie.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Equestrian at the 2016 Summer Olympics|Equestrian]]
|-
|align=center| 144 || {{flagIOCteam|PLW|2016 Summer}} || Palau || {{sort| Temengil, Florian Skilang|[[Florian Skilang Temengil]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 145 || {{flagIOCteam|PLE|2016 Summer}} || Palestina || {{sort| Al-Sayad, Mayada|[[Mayada Al-Sayad]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 146 || {{flagIOCteam|PAN|2016 Summer}} || Panamá || {{sort|Edward, Alonso|[[Alonso Edward]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Alonso Edward, el abanderado para Rio 2016 |trans-title=Alonso Edward, the flag bearer for Rio 2016 |زمان=es |ناونیشان=http://www.copanama.com/noticias-nacionales/alonso-edward-el-abanderado-para-rio-2016.html |بڵاوکەرەوە=Comité Olímpico de Panamá |ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160920030913/http://www.copanama.com/noticias-nacionales/alonso-edward-el-abanderado-para-rio-2016.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 147 || {{flagIOCteam|PNG|2016 Summer}} || Papua Nova Guiné || {{sort|Pini, Ryan|[[Ryan Pini]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Taule|یەکەم١=Troy|سەردێڕ=Pini to be PNG flag bearer at Rio Olympics|ناونیشان=http://www.looppng.com/content/pini-be-png-flag-bearer-rio-olympics|بڵاوکەرەوە=Loop.png|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180706191028/http://www.looppng.com/content/pini-be-png-flag-bearer-rio-olympics|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 148 || {{flagIOCteam|PAK|2016 Summer}} || Paquistão || {{sort|Bashir, Ghulam Mustafa|[[Ghulam Mustafa Bashir]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 149 || {{flagIOCteam|PAR|2016 Summer}} || Paraguai || {{sort|Granada, Julieta|[[Julieta Granada]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gray|یەکەم=Will|سەردێڕ=Granada to carry Olympic flag for Paraguay|ناونیشان=http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/|وێبگە=golfchannel.com|بڵاوکەرەوە=[[NBC Sports]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170328060256/http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Golf at the 2016 Summer Olympics|Golf]]
|-
|align=center| 150 || {{flagIOCteam|PER|2016 Summer}} || Peru || {{sort|Boza, Francisco|[[Francisco Boza]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Francisco Boza será el abanderado de Perú en Río 2016 |trans-title=Francisco Boza will be Peru's flag bearer in Rio 2016 |زمان=es |ناونیشان=http://elcomercio.pe/deporte-total/polideportivo/francisco-boza-abanderado-peru-rio-2016-noticia-1917299 |بڵاوکەرەوە=[[El Comercio (Peru)|El Comercio]] |شوێن=[[Peru]] |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160717153123/http://elcomercio.pe/deporte-total/polideportivo/francisco-boza-abanderado-peru-rio-2016-noticia-1917299 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 151 || {{flagIOCteam|POL|2016 Summer}} || Polônia || {{sort|Bialecki, Karol|[[Karol Bielecki]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Maciej|دوایین=Stolarczyk|سەردێڕ=Karol Bielecki chorążym reprezentacji Polski na igrzyskach w Rio de Janeiro|trans-title=Karol Bielecki leads the Polish national team in Rio de Janeiro|زمان=pl|ناونیشان=http://eurosport.onet.pl/rio-2016/pilka-reczna/karol-bielecki-chorazym-reprezentacji-polski-na-igrzyskach-w-rio-de-janeiro/jq8y0d|ئیش=[[Onet.pl]]|بڵاوکەرەوە=[[EuroSport]]|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Handball at the 2016 Summer Olympics|Handball]]
|-
|align=center| 152 || {{flagIOCteam|PUR|2016 Summer}} || Porto Rico || {{sort|Espinal, Jaime|[[Jaime Espinal]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Comité Ejecutivo del COPUR selecciona a Jaime Espinal abanderado Olímpico 2016 |trans-title=COPUR's executive committee selected Jaime Espinal to be the flag bearer at the 2016 Olympics |زمان=es |ناونیشان=http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/ |بڵاوکەرەوە=[[Puerto Rico Olympic Committee]] |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160614161012/http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 153 || {{flagIOCteam|POR|2016 Summer}} || Portugal || {{sort|Rodrigues, João|[[João Rodrigues (sailor)|João Rodrigues]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://comiteolimpicoportugal.pt/joao-rodrigues-e-o-porta-estandarte-da-missao-rio-2016/|سەردێڕ=João Rodrigues é o Porta-Estandarte da Missão Rio 2016|trans-title=João Rodrigues will be the flag bearer for Rio 2016|زمان=pt|بڵاوکەرەوە=[[Olympic Committee of Portugal]]|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155108/http://comiteolimpicoportugal.pt/joao-rodrigues-e-o-porta-estandarte-da-missao-rio-2016/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 154 || {{flagIOCteam|KEN|2016 Summer}} || Quênia || {{sort|Anwar, Shehzana|[[Shehzana Anwar]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Evelyn|دوایین=Watta|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Archer Shehzana to be team Kenya's flag bearer for Rio opening ceremony|ناونیشان=http://sportsnewsarena.com/archer-shehzana-to-be-team-kenya-s-flag-bearer-for-rio-opening-ceremony|بڵاوکەرەوە=Sports News Arena|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804150935/http://sportsnewsarena.com/archer-shehzana-to-be-team-kenya-s-flag-bearer-for-rio-opening-ceremony|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || [[Archery at the 2016 Summer Olympics|Archery]]
|-
|align=center| 155 || {{flagIOCteam|KGZ|2016 Summer}} || Quirguistão || {{sort|Uulu, Erkin Adylbek|[[Erkin Adylbek Uulu]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Мушкер Эркин Адылбек уулу Олимпиада оюндарынын салтанаттуу ачылышында Кыргызстандын желегин көтөрүп чыгат|trans-title=Boxer Erkin Adylbek Uulu to carry the Kyrgyz flag at the Olympic Opening Ceremony|ناونیشان=http://novosti.kg/kg/mushker-erkin-adylbek-uulu-olimpiada-oyundarynyn-saltanattuu-achylyshynda-kyrgyzstandyn-zhelegin-k-t-r-p-chygat/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=Novosti.kg|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=ky|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160809230805/http://novosti.kg/kg/mushker-erkin-adylbek-uulu-olimpiada-oyundarynyn-saltanattuu-achylyshynda-kyrgyzstandyn-zhelegin-k-t-r-p-chygat/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 156 || {{flagIOCteam|PRK|2016 Summer|name=Democratic People's Republic of Korea}} || República Popular Democrática da Coreia || {{sort| Choe, Jon-wi|[[Choe Jon-wi]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 157 || {{flagIOCteam|ROU|2016 Summer}} || Romênia || {{sort|Ponor, Cătălina|[[Cătălina Ponor]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Olimpice: Gimnasta Cătălina Ponor va fi portdrapelul României la Jocurile Olimpice de la Rio de Janeiro|trans-title=Olympics: Gymnast Cătălina Ponor will be Romania's flag bearer at the Rio Olympics|زمان=ro|ناونیشان=http://www.agerpres.ro/sport/2016/07/06/olimpice-gimnasta-catalina-ponor-va-fi-portdrapelul-romaniei-la-jocurile-olimpice-de-la-rio-de-janeiro-13-11-01|بڵاوکەرەوە=[[AGERPRES]]|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629211321/https://www.agerpres.ro/sport/2016/07/06/olimpice-gimnasta-catalina-ponor-va-fi-portdrapelul-romaniei-la-jocurile-olimpice-de-la-rio-de-janeiro-13-11-01|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Gymnastics at the 2016 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center| 158 || {{flagIOCteam|RWA|2016 Summer}} || Ruanda || {{sort|Niyonshuti, Adrien|[[Adrien Niyonshuti]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Jejje|دوایین=Muhinde|سەردێڕ=Niyonshuti: I'm ready to lift Rwanda's flag high in Rio|ناونیشان=http://www.newtimes.co.rw/section/article/2016-07-14/201675/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[The New Times (Rwanda)|The New Times]]|شوێن=[[Rwanda]]|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170212162222/http://www.newtimes.co.rw/section/article/2016-07-14/201675/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Cycling at the 2016 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center| 159 || {{flagIOCteam|RUS|2016 Summer|name=Russian Federation}} || {{sortname|Federação da|Rússia|nolink=1}} || {{sort|Tetyukhin, Sergey|[[Sergey Tetyukhin]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://tass.ru/en/sport/891174|سەردێڕ=Volleyball star Tetyukhin named Russia's Olympic flag bearer|بڵاوکەرەوە=[[Russian News Agency TASS]]|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161001174317/http://tass.ru/en/sport/891174|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Volleyball at the 2016 Summer Olympics|Volleyball]]
|-
|align=center| 160 || {{flagIOCteam|SOL|2016 Summer}} || {{sortname|Ilhas|Salomão|nolink=1}} || {{sort| Wini, Jenly|[[Jenly Tegu Wini]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 161 || {{flagIOCteam|SAM|2016 Summer}} || Samoa || {{sort| Opeloge, Mary|[[Mary Opeloge]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 162 || {{flagIOCteam|ASA|2016 Summer}} || Samoa Americana || {{sort|Jungblut, Tanumafili|[[Tanumafili Jungblut]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Weightlifting at the 2016 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center| 163 || {{flagIOCteam|SMR|2016 Summer}} || San Marino || {{sort|Perilli, Arianna|[[Arianna Perilli]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=San Marino: Arianna Perilli è la portabandiera a Rio2016|trans-title=San Marino: Arianna Perilli is the flag bearer for Rio 2016|زمان=it|ناونیشان=http://www.smtvsanmarino.sm/sport/giochi-olimpiadi/2016/07/25/san-marino-arianna-perilli-portabandiera-rio2016|بڵاوکەرەوە=[[San Marino RTV]]|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 164 || {{flagIOCteam|LCA|2016 Summer}} || Santa Lúcia || {{sort|Spencer, Levern|[[Levern Spencer]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 165 || {{flagIOCteam|SKN|2016 Summer}} || São Cristóvão e Névis || {{sort|Adams, Antoine|[[Antoine Adams]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 166 || {{flagIOCteam|STP|2016 Summer}} || São Tomé e Príncipe || {{sort|Triste, Buly|[[Buly Triste]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Canoeing at the 2016 Summer Olympics|Canoeing]]
|-
|align=center| 167 || {{flagIOCteam|VIN|2016 Summer}} || São Vicente e Granadinas || {{sort|Alexander, Kineke|[[Kineke Alexander]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 168 || {{flagIOCteam|SEY|2016 Summer}} || Seicheles || {{sort|Govinden, Rodney|[[Rodney Govinden]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bonnelame|یەکەم١=Joena|دوایین٢=Uranie|یەکەم٢=Sharon|سەردێڕ=10 athletes prepare to fly the Seychelles' flag at the Rio Olympic Games|ناونیشان=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/5588/+athletes+prepare+to+fly+the+Seychelles+flag+at+the+Rio+Olympic+Games|بڵاوکەرەوە=Seychelles News Agency|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|شوێن=Victoria}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 169 || {{flagIOCteam|SEN|2016 Summer}} || Senegal || {{sort|Sambou, Isabelle|[[Isabelle Sambou]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isabelle Sambou désignée porte drapeau du Sénégal (CNOSS)|trans-title=Isabelle Sambou was named Senegal's flag bearer (CNOSS)|زمان=fr|ناونیشان=http://aps.sn/actualites/sports/lutte/article/isabelle-sambou-designee-porte-drapeau-du-senegal-cnoss|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|agency=Agence de Presse Sénégalaise|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170214205931/http://aps.sn/actualites/sports/lutte/article/isabelle-sambou-designee-porte-drapeau-du-senegal-cnoss|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٧|df=dmy-all}}</ref> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 170 || {{flagIOCteam|SLE|2016 Summer}} || Serra Leoa || {{sort|Jalloh, Bunturabie|[[Bunturabie Jalloh]]}}<ref name="IOC list" /> || مەلەوانی
|-
|align=center| 171 || {{flagIOCteam|SRB|2016 Summer}} || Sérvia || {{sort|Maksimović, Ivana|[[Ivana Maksimović|Ivana Anđušić Maksimović]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.b92.net/eng/news/society.php?yyyy=2016&mm=07&dd=19&nav_id=98659|سەردێڕ=Ivana Maksimovic-Andjusic is Serbia's flag bearer in Rio|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[B92]]}}</ref> ||[[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 172 || {{flagIOCteam|SIN|2016 Summer}} || Singapura || {{sort|Wong Zi Liang, Derek|[[Derek Wong Zi Liang]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Nadia Jansen|دوایین=Hassan|سەردێڕ=Derek Wong, Yip Pin Xiu named Singapore flag bearers for 2016 Olympics and Paralympics|ناونیشان=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html|بڵاوکەرەوە=[[Channel News Asia]]|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170328060209/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Badminton at the 2016 Summer Olympics|Badminton]]
|-
|align=center| 173 || {{flagIOCteam|SYR|2016 Summer|name=Syrian Arab Republic}} || {{sortname|República Árabe da|Síria|nolink=1}} || {{sort|Ghazal, Majd Eddin|[[Majd Eddin Ghazal]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 174 || {{flagIOCteam|SOM|2016 Summer}} || Somália || {{sort|Mohamed, Mohamed Daud|[[Mohamed Daud Mohamed]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 175 || {{flagIOCteam|SRI|2016 Summer}} || Sri Lanka || {{sort|Cooray, Anuradha|[[Anuradha Cooray]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Weerawansa|یەکەم=Dinesh|سەردێڕ=Marathon man Cooray leads Sri Lanka at Rio Olympics|ناونیشان=http://www.dailynews.lk/?q=2016/07/19/sports/87916|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|شوێن=[[Sri Lanka]]|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 176 || {{flagIOCteam|SWZ|2016 Summer}} || Suazilândia || {{sort|Matsenjwa, Sibusiso|[[Sibusiso Matsenjwa]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 177 || {{flagIOCteam|SUD|2016 Summer}} || Sudão || {{sort|Yousif, Abdalla|[[Abdalla Yousif]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Athletics at the 2016 Summer Olympics|گۆڕەپان و مەیدان]]
|-
|align=center| 178 || {{flagIOCteam|SSD|2016 Summer}} || Sudão do Sul || {{sort|Marial, Guor|[[Guor Marial]]}}<ref name="IOC list" /> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 179 || {{flagIOCteam|SWE|2016 Summer}} || Suécia || {{sort|Alshammar, Therese|[[Therese Alshammar]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Swimmer Therese Alshammar to carry Swedish flag in Rio|ناونیشان=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2054&artikel=6487805|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[Sveriges Radio]]}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 180 || {{flagIOCteam|SUI|2016 Summer}} || Suíça || {{sort|Steingruber, Giulia|[[Giulia Steingruber]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Giulia Steingruber ist Schweizer Fahnenträgerin|trans-title=Giulia Steingruber is the Swiss flag bearer|زمان=de|ناونیشان=http://www.stv-fsg.ch/de/newsmedia/news/detail/article/2016/08/04/steingruber-ist-schweizer-fahnentraegerin/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Swiss Gymnastics Federation|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804213814/http://www.stv-fsg.ch/de/newsmedia/news/detail/article/2016/08/04/steingruber-ist-schweizer-fahnentraegerin/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || [[Gymnastics at the 2016 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center| 181 || {{flagIOCteam|SUR|2016 Summer}} || Suriname || {{sort|Opti, Soren|[[Soren Opti]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bruce|یەکەم١=Guillano|سەردێڕ=Opti vlaggendrager Suriname in Rio|ناونیشان=http://www.dwtonline.com/laatste-nieuws/2016/08/02/opti-vlaggendrager-suriname-in-rio/|trans-title=Opti is Suriname flag bearer in Rio|زمان=nl|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=dwtonline.com|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Badminton at the 2016 Summer Olympics|Badminton]]
|-
|align=center| 182 || {{flagIOCteam|TJK|2016 Summer}} || Tadjiquistão || {{sort|Nazarov, Dilshod|[[Dilshod Nazarov]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Дилшод Назаров – парчамбардори Тоҷикистон дар маросими ифтитоҳи Олимпиадаи Рио-2016|trans-title=Dilshod Nazarov – the flag bearer at the Olympic opening ceremony in Rio|زمان=tg|ناونیشان=http://olympic.tj/news/2965-dilshod-nazarov-parchambardori-to1207ikiston-dar-marosimi-iftito1203i-olimpiadai-rio-2016.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=National Olympic Committee of Tajikistan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722164508/http://olympic.tj/news/2965-dilshod-nazarov-parchambardori-to1207ikiston-dar-marosimi-iftito1203i-olimpiadai-rio-2016.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|df=dmy-all}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 183 || {{flagIOCteam|THA|2016 Summer}} || Tailândia || {{sort|Intanon, Ratchanok|[[Ratchanok Intanon]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kittayarak|یەکەم=Kittipong|سەردێڕ=Ratchanok to carry both Thai flag and hopes|ناونیشان=http://www.bangkokpost.com/news/sports/1031893/ratchanok-to-carry-both-thai-flag-and-hopes|بڵاوکەرەوە=[[Bangkok Post]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Badminton at the 2016 Summer Olympics|Badminton]]
|-
|align=center| 184 || {{flagIOCteam|TPE|2016 Summer}} || {{sortname|Taipé|Chinesa|nolink=1}} || {{sort|Wong, Isheau|[[Isheau Wong]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=奧運/開幕式中華代表團掌旗官出爐 由馬術選手汪亦岫擔任|trans-title=Isheau Wong will serve as the flag bearer for the Chinese Taipei delegation in the Olympic opening ceremony|زمان=zh|ناونیشان=http://www.setn.com/News.aspx?NewsID=170165|بڵاوکەرەوە=[[SET Taiwan]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Equestrian at the 2016 Summer Olympics|Equestrian]]
|-
|align=center| 185 || {{flagIOCteam|TAN|2016 Summer|name=United Republic of Tanzania}} || {{sortname|República Unida da|Tanzânia|nolink=1}} || {{sort|Mlugu, Andrew Thomas|[[Andrew Thomas Mlugu]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tanzania: Judoka Flags Team Tanzania At Olympic Fete|ناونیشان=http://allafrica.com/stories/201608050215.html|ئیش=[[Daily News (Tanzania)|Daily News]]|شوێن=[[Tanzania]]|بڵاوکەرەوە=[[AllAfrica.com]]|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 186 || {{flagIOCteam|CZE|2016 Summer}} || {{sortname|República|Tcheca|nolink=1}} ||{{sort|Krpálek, Lukáš|[[Lukáš Krpálek]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Vlajku české výpravy ponese judista. Olympionici vybrali Krpálka|trans-title=Flag bearer will be a judoka. Olympians chose Krpálek|زمان=cs|ناونیشان=http://oh.idnes.cz/vlajkonos-oh-rio-krpalek-zahajeni-dls-/rio-2016.aspx?c=A160803_153351_olympiada-rio-2016_bem|بڵاوکەرەوە=[[MAFRA]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || جودۆ
|-
|align=center| 187 || {{flagIOCteam|TLS|2016 Summer|name=Democratic Republic of Timor-Leste}} || {{sortname|República Democrática de|Timor-Leste|nolink=1}} || {{sort|Cabral, Francelina|[[Francelina Cabral]]}}<ref name="IOC list" /> || [[Cycling at the 2016 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center| 188 || {{flagIOCteam|TOG|2016 Summer}} || Togo || {{sort|Kpossi, Adzo|[[Adzo Kpossi]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remise de drapeau aux athlètes togolais pour les J.O de Rio 2016|trans-title=Flag bearer named, as Togolese athletes are heading to Rio 2016|ناونیشان=http://news.icilome.com/?idnews=825917&f=|بڵاوکەرەوە=iciLome.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=fr|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170328060345/http://news.icilome.com/?idnews=825917&f=|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 189 || {{flagIOCteam|TGA|2016 Summer}} || Tonga || {{sort|Taufatofua, Pita|[[Pita Taufatofua]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Seven Tongan athletes bound for Rio Olympics|ناونیشان=http://matangitonga.to/2016/07/21/seven-tongan-athletes-bound-rio-olympics|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=Matangi Tonga Online|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || تایکواندۆ
|-
|align=center| 190 || {{flagIOCteam|TTO|2016 Summer}} || Trinidad e Tobago || {{sort|Walcott, Keshorn|[[Keshorn Walcott]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.trinidadexpress.com/20160804/sports/walcott-to-carry-tts-flag-at-olympic-opening-ceremony|سەردێڕ=Walcott to carry T&T's flag at Olympic opening ceremony|بڵاوکەرەوە=[[Trinidad Express Newspapers]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 191 || {{flagIOCteam|TUN|2016 Summer}} || Tunísia || {{sort|Mellouli, Oussama|[[Oussama Mellouli]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nessma.tv/fr/article/rio-2016-60-athletes-tunisiens-dans-17-disciplines-2518|سەردێڕ=Rio 2016 : 60 athlètes tunisiens dans 17 disciplines|trans-title=Rio 2016: 60 Tunisian athletes in 17 disciplines|زمان=fr|بڵاوکەرەوە=[[Nessma TV]]|ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 192 || {{flagIOCteam|TKM|2016 Summer}} || Turcomenistão || {{sort|Atayev, Merdan|[[Merdan Atayev]]}}<ref name="IOC list" /> || مەلەوانی
|-
|align=center| 193 || {{flagIOCteam|TUR|2016 Summer}} || Turquia || {{sort|Kayaalp, Rıza|[[Rıza Kayaalp]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://aa.com.tr/tr/dunyadan-spor/olimpiyatlarda-turk-bayragini-kayaalp-tasiyacak/621843|سەردێڕ=Olimpiyatlarda Türk bayrağını Kayaalp taşıyacak|trans-title=Kayaalp will carry the Turkish flag at the Olympics|زمان=tr|بڵاوکەرەوە=[[Anadolu Agency]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Wrestling at the 2016 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center| 194 || {{flagIOCteam|TUV|2016 Summer}} || Tuvalu || {{sort|Timuani, Etimoni|[[Etimoni Timuani]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stewart |یەکەم=Megan |سەردێڕ=Table for one? Meet the 10 smallest delegations at Rio 2016 |ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/news/smallest-team-delegation-country-rio-2016-olympic-games |بڵاوکەرەوە=Rio 2016 |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160729025328/https://www.rio2016.com/en/news/smallest-team-delegation-country-rio-2016-olympic-games |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 195 || {{flagIOCteam|UKR|2016 Summer}} || Ucrânia || {{sort|Milchev, Mykola|[[Mykola Milchev]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Mykola Milchev to carry Ukrainian flag at Olympics opening ceremony in Brazil|ناونیشان=http://www.ukrinform.net/rubric-sports/2060935-mykola-milchev-to-carry-ukrainian-flag-at-olympics-opening-ceremony.html|بڵاوکەرەوە=[[Ukrinform]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Shooting at the 2016 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center| 196 || {{flagIOCteam|UGA|2016 Summer}} || Uganda || {{sort|Tibatemwa, Joshua|[[Joshua Tibatemwa]]}}<ref name="IOC list" /> ||
|-
|align=center| 197 || {{flagIOCteam|URU|2016 Summer}} || Uruguai || {{sort|Moreira, Dolores|[[Dolores Moreira]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Dolores Moreira es la abanderada|trans-title=Dolores Moreira is the flag bearer|ناونیشان=http://www.ovaciondigital.com.uy/multideportivo/dolores-moreira-abanderada.html|بڵاوکەرەوە=Ovación|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=es}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 198 || {{flagIOCteam|UZB|2016 Summer}} || Uzbequistão || {{sort|Jalolov, Bakhodir|[[Bakhodir Jalolov]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bahodir Jalolov Rio Olimpiadasida O'zbekiston bayrog'ini ko'tarib chiqadi |زمان=uz |trans-title=Bakhodir Jalalov will carry the Uzbekistan flag at the Rio Olympic opening ceremony |ناونیشان=http://sports.uz/ul/boxing/news/2016/07/1976761/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Sports.uz |ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722164723/http://sports.uz/ul/boxing/news/2016/07/1976761/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> || [[Boxing at the 2016 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 199 || {{flagIOCteam|VAN|2016 Summer}} || Vanuatu || {{sort|Shing, Yoshua|[[Yoshua Shing]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=VASANOC present gear to Team Vanuatu for Rio 2016|ناونیشان=http://www.loopvanuatu.com/content/vasanoc-present-gear-team-vanuatu-rio-2016|بڵاوکەرەوە=Loop VAN|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155712/http://www.loopvanuatu.com/content/vasanoc-present-gear-team-vanuatu-rio-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || تێنسی سەر مێز
|-
|align=center| 200 || {{flagIOCteam|VEN|2016 Summer}} || Venezuela || {{sort|Limardo, Rubén|[[Rubén Limardo]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fencer Ruben Limardo announced as Venezuela's flag-bearer for Olympics|ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/english/2016-05/27/c_135391809.htm|بڵاوکەرەوە=[[Xinhua]]|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> || [[Fencing at the 2016 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center| 201 || {{flagIOCteam|VIE|2016 Summer}} || Vietnã || [[Vũ Thành An]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fencer Vu Thanh An to carry Vietnam's flag at Rio Games|ناونیشان=http://english.vietnamnet.vn/fms/sports/161099/fencer-vu-thanh-an-to-carry-vietnam-s-flag-at-rio-games.html|بڵاوکەرەوە=Vietnam Net Bridge|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180629155601/http://english.vietnamnet.vn/fms/sports/161099/fencer-vu-thanh-an-to-carry-vietnam-s-flag-at-rio-games.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Fencing at the 2016 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center| 202 || {{flagIOCteam|ISV|2016 Summer|name=Virgin Islands, US}} || {{sortname|Ilhas|Virgens Americanas|nolink=1}} || {{sort|Thompson, Cy|[[Cy Thompson]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=RWU Sailing alum Cy Thompson competing in his second Olympic Games|ناونیشان=http://www.rwuhawks.com/news/2016/8/4/rwu-sailing-alum-cy-thompson-competing-in-his-second-olympic-games.aspx|بڵاوکەرەوە=[[Roger Williams University]]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || [[Sailing at the 2016 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center| 203 || {{flagIOCteam|IVB|2016 Summer}} || {{sortname|Ilhas|Virgens Britânicas|nolink=1}} || {{sort|Kelly, Ashley|[[Ashley Kelly (athlete)|Ashley Kelly]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=British Virgin Islands Olympic Committee|سەردێڕ=Kelly selected as flag bearer for Rio 2016|ناونیشان=http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/|بڵاوکەرەوە=[[British Virgin Islands news websites#BVI News|BVI News]]|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160803122229/http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 204 || {{flagIOCteam|ZAM|2016 Summer}} || Zâmbia || {{sort|Punza, Mathews|[[Mathews Punza]]}}<ref name="IOC list" /> || جودۆ
|-
|align=center| 205 || {{flagIOCteam|ZIM|2016 Summer}} || Zimbábue || {{sort|Coventry, Kirsty|[[Kirsty Coventry]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Kirsty|دوایین=Coventry|سەردێڕ=Kirsty Coventry becomes flag bearer once again for Zimbabwe|ناونیشان=https://swimswam.com/kirsty-coventry-becomes-flag-bearer-zimbabwe/|بڵاوکەرەوە=SwimSwam|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || مەلەوانی
|-
|align=center| 206 || {{flagIOCteam|ROT|2016 Summer}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Team of Refugee Olympic Athletes (ROA) created by the IOC|ناونیشان=http://www.olympic.org/news/team-of-refugee-olympic-athletes-roa-created-by-the-ioc/248766|بڵاوکەرەوە=International Olympic Committee|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> || Time Olímpico de Refugiados || {{sort|Lokonyen, Rose|[[Rose Lokonyen]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Refugee Olympic Team flagbearer announced|ناونیشان=https://www.olympic.org/news/refugee-olympic-team-flagbearer|بڵاوکەرەوە=International Olympic Committee|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> || گۆڕەپان و مەیدان
|-
|align=center| 207 || {{flagIOCteam|BRA|2016 Summer}} || Brasil || {{sort|Marques, Yane|[[Yane Marques]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yane Marques será a porta-bandeira do Brasil na Cerimônia de Abertura dos Jogos Olímpicos Rio 2016|trans-title=Yane Marques will be Brazil's flag bearer at the Opening Ceremony of the Rio 2016 Olympic Games|ناونیشان=http://www.cob.org.br/pt/Noticia/yane-marques-sera-a-porta-bandeira-do-brasil-na-cerimonia-de-abertura-dos-jogos-olimpicos-rio-2016|بڵاوکەرەوە=Brazilian Olympic Committee|زمان=pt|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171011074002/https://www.cob.org.br/pt/Noticia/yane-marques-sera-a-porta-bandeira-do-brasil-na-cerimonia-de-abertura-dos-jogos-olimpicos-rio-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> || [[Modern pentathlon at the 2016 Summer Olympics|Modern pentathlon]]
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|بەڕازیل|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|2016 Summer Olympics Parade of Nations}}
[[پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]
i7jgjgrf4ukp52ceju8bp9sklj7thpz
وتووێژ:ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
1
191031
1593456
1591572
2026-06-23T16:13:07Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593456
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاویینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=834040 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160824102619/http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml بۆ http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170118041217/http://www.laprensagrafica.com/2016/07/31/lilian-castro-es-la-abanderada بۆ http://www.laprensagrafica.com/2016/07/31/lilian-castro-es-la-abanderada زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:١٩، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=835950 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155103/http://icelandreview.com/news/2016/08/04/icelandic-flag-bearer-chosen-olympics بۆ http://icelandreview.com/news/2016/08/04/icelandic-flag-bearer-chosen-olympics زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:١٦، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=836488 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170802124905/http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html بۆ http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:٤٥، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١٨ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=845479 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155206/http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html بۆ http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160731142903/http://oeoc.at/main.asp?kat1=87&kat2=538&vid=1&NID=16677 بۆ http://oeoc.at/main.asp?kat1=87&kat2=538&vid=1&NID=16677 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190531032424/http://www.olympics.bm/news/128-long-jumper-tyrone-smith-to-carry-bermuda-flag بۆ http://www.olympics.bm/news/128-long-jumper-tyrone-smith-to-carry-bermuda-flag زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160910012849/http://panamericana.bo/index.php/2016/07/13/angela-castro-sera-la-abanderada-de-bolivia-en-los-juegos-olimpicos-de-rio-2016/ بۆ http://panamericana.bo/index.php/2016/07/13/angela-castro-sera-la-abanderada-de-bolivia-en-los-juegos-olimpicos-de-rio-2016/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160717155143/https://www.237online.com/article-32075-ag-eacute--de-18-ans-le-boxeur-wilfried-seyi-d-eacute-sign-eacute--porte-eacute-tendard-du-cameroun-aux-jo.html بۆ https://www.237online.com/article-32075-ag-eacute--de-18-ans-le-boxeur-wilfried-seyi-d-eacute-sign-eacute--porte-eacute-tendard-du-cameroun-aux-jo.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160805133628/http://cayman27.ky/2016/08/forbes-to-serve-as-caymans-flag-bearer-at-rio-2016/ بۆ http://cayman27.ky/2016/08/forbes-to-serve-as-caymans-flag-bearer-at-rio-2016/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160824102619/http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml بۆ http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211202/https://www.croatiaweek.com/croatia-name-flag-bearer-for-2016-rio-olympic-games/ بۆ http://www.croatiaweek.com/croatia-name-flag-bearer-for-2016-rio-olympic-games/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170118041217/http://www.laprensagrafica.com/2016/07/31/lilian-castro-es-la-abanderada بۆ http://www.laprensagrafica.com/2016/07/31/lilian-castro-es-la-abanderada زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://wayback.archive-it.org/all/20160927205007/http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%25E2%2580%2599s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony بۆ http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%25E2%2580%2599s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161108031441/http://www.publinews.gt/deportes/ana-sofia-gomez-portara-la-bandera-de-guatemala-en-la-inauguracion-de-los-juegos-olimpicos-de-rio/TetpgD---nq5oKo9jh1dCU/ بۆ http://www.publinews.gt/deportes/ana-sofia-gomez-portara-la-bandera-de-guatemala-en-la-inauguracion-de-los-juegos-olimpicos-de-rio/TetpgD---nq5oKo9jh1dCU/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160804145745/https://mediaguinee.org/2016/08/03/30e-edition-jo-rio-2016-guinee-5-athletes-3-disciplines-ralliera-lieux-de-competition-retard/ بۆ https://mediaguinee.org/2016/08/03/30e-edition-jo-rio-2016-guinee-5-athletes-3-disciplines-ralliera-lieux-de-competition-retard/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211242/https://www.alfa.lt/straipsnis/50053071/olimpiniu-zaidyniu-atidaryme-lietuvos-veliava-nesianti-scheidt-turiu-savo-privalumu بۆ http://www.alfa.lt/straipsnis/50053071/olimpiniu-zaidyniu-atidaryme-lietuvos-veliava-nesianti-scheidt-turiu-savo-privalumu زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160804150717/http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500 بۆ http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160805135720/http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/ بۆ http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160920030913/http://www.copanama.com/noticias-nacionales/alonso-edward-el-abanderado-para-rio-2016.html بۆ http://www.copanama.com/noticias-nacionales/alonso-edward-el-abanderado-para-rio-2016.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160809230805/http://novosti.kg/kg/mushker-erkin-adylbek-uulu-olimpiada-oyundarynyn-saltanattuu-achylyshynda-kyrgyzstandyn-zhelegin-k-t-r-p-chygat/ بۆ http://novosti.kg/kg/mushker-erkin-adylbek-uulu-olimpiada-oyundarynyn-saltanattuu-achylyshynda-kyrgyzstandyn-zhelegin-k-t-r-p-chygat/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160803122229/http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/ بۆ http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٤٦، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=848600 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160614161012/http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/ بۆ http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٠٦، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=849111 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155602/http://timesgabon.com/04-08-2016-anthony-obame-je-suis-ici-pour-defendre-avec-laide-du-seigneur-lhonneur-de-mon-pays/ بۆ http://timesgabon.com/04-08-2016-anthony-obame-je-suis-ici-pour-defendre-avec-laide-du-seigneur-lhonneur-de-mon-pays/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170214205931/http://aps.sn/actualites/sports/lutte/article/isabelle-sambou-designee-porte-drapeau-du-senegal-cnoss بۆ http://aps.sn/actualites/sports/lutte/article/isabelle-sambou-designee-porte-drapeau-du-senegal-cnoss زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:١٩، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=867882 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170802124905/http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html بۆ http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160805133329/http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony بۆ http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060256/http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/ بۆ http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٣٥، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=869011 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20160804150854/http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/ بۆ http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060406/http://www.trinidadexpress.com/20160804/sports/walcott-to-carry-tts-flag-at-olympic-opening-ceremony بۆ http://www.trinidadexpress.com/20160804/sports/walcott-to-carry-tts-flag-at-olympic-opening-ceremony زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171011074002/https://www.cob.org.br/pt/Noticia/yane-marques-sera-a-porta-bandeira-do-brasil-na-cerimonia-de-abertura-dos-jogos-olimpicos-rio-2016 بۆ http://www.cob.org.br/pt/Noticia/yane-marques-sera-a-porta-bandeira-do-brasil-na-cerimonia-de-abertura-dos-jogos-olimpicos-rio-2016 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٠٣، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١٦ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=875529 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629160920/http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/ بۆ http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060445/http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer بۆ http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629194548/http://www.pireport.org/articles/2016/07/11/woman-boxer-fsm%E2%80%99s-biggest-hope-medal-rio-olympics بۆ http://www.pireport.org/articles/2016/07/11/woman-boxer-fsm%E2%80%99s-biggest-hope-medal-rio-olympics زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160722160709/http://ekipa.mk/anastasija-bogdanovski-makedonski-znamenosets-vo-rio/ بۆ http://ekipa.mk/anastasija-bogdanovski-makedonski-znamenosets-vo-rio/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180312083902/http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338 بۆ http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171012054151/http://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban بۆ http://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155103/http://icelandreview.com/news/2016/08/04/icelandic-flag-bearer-chosen-olympics بۆ http://icelandreview.com/news/2016/08/04/icelandic-flag-bearer-chosen-olympics زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180203235854/http://theubpost.mn/2016/07/21/president-ts-elbegdorj-attends-the-send-off-for-the-mongolian-olympic-team/ بۆ http://theubpost.mn/2016/07/21/president-ts-elbegdorj-attends-the-send-off-for-the-mongolian-olympic-team/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160726045812/http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609 بۆ http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160813044105/http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/ بۆ http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160803124855/http://www.lesahel.org/index.php/sport/item/12108-participation-du-niger-aux-jeux-olympiques-2016--les-athl%C3%A8tes-nig%C3%A9riens-au-rendez-vous-de-rio-de-janeiro بۆ http://www.lesahel.org/index.php/sport/item/12108-participation-du-niger-aux-jeux-olympiques-2016--les-athl%C3%A8tes-nig%C3%A9riens-au-rendez-vous-de-rio-de-janeiro زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155108/http://comiteolimpicoportugal.pt/joao-rodrigues-e-o-porta-estandarte-da-missao-rio-2016/ بۆ http://comiteolimpicoportugal.pt/joao-rodrigues-e-o-porta-estandarte-da-missao-rio-2016/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060209/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html بۆ http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160804213814/http://www.stv-fsg.ch/de/newsmedia/news/detail/article/2016/08/04/steingruber-ist-schweizer-fahnentraegerin/ بۆ http://www.stv-fsg.ch/de/newsmedia/news/detail/article/2016/08/04/steingruber-ist-schweizer-fahnentraegerin/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160722164508/http://olympic.tj/news/2965-dilshod-nazarov-parchambardori-to1207ikiston-dar-marosimi-iftito1203i-olimpiadai-rio-2016.html بۆ http://olympic.tj/news/2965-dilshod-nazarov-parchambardori-to1207ikiston-dar-marosimi-iftito1203i-olimpiadai-rio-2016.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160722164723/http://sports.uz/ul/boxing/news/2016/07/1976761/ بۆ http://sports.uz/ul/boxing/news/2016/07/1976761/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٤٥، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=878206 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160707202427/http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer بۆ http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٣٦، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=936540 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160803124308/http://eng.belta.by/sport/view/vasily-kiriyenko-named-belarus-olympic-flag-bearer-93329-2016/ بۆ http://eng.belta.by/sport/view/vasily-kiriyenko-named-belarus-olympic-flag-bearer-93329-2016/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٣٥، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=941395 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160804150935/http://sportsnewsarena.com/archer-shehzana-to-be-team-kenya-s-flag-bearer-for-rio-opening-ceremony بۆ http://sportsnewsarena.com/archer-shehzana-to-be-team-kenya-s-flag-bearer-for-rio-opening-ceremony زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:١٨، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=944825 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181129235648/http://www.nigerianoc.org/elegant-funke-oshonaike-is-team-nigerias-flag-bearer/ بۆ http://www.nigerianoc.org/elegant-funke-oshonaike-is-team-nigerias-flag-bearer/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٢١، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=950560 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160921223021/https://www.rio2016.com/en/news/smallest-team-delegation-country-rio-2016-olympic-games بۆ https://www.rio2016.com/en/news/smallest-team-delegation-country-rio-2016-olympic-games زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٤٥، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١٨ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995142 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160707202427/http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer بۆ http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170802124905/http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html بۆ http://ba.n1info.com/a104554/Sport-Klub/Ostali-sportovi/Amel-Tuka-nosi-bh.-zastavu-na-otvorenju-Olimpijskih-igara.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160824102619/http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml بۆ http://www.latercera.com/noticia/deportes/2016/06/656-685917-9-erika-olivera-sera-la-abanderada-de-chile-rio-2016.shtml زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060445/http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer بۆ http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180312083902/http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338 بۆ http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171012054151/https://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban بۆ http://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170202015510/http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500 بۆ http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160726045812/http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609 بۆ http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160813044105/http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/ بۆ http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20160804150854/http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/ بۆ http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160805135720/http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/ بۆ http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211313/https://nos.nl/rio2016/artikel/2123102-dubbeldam-vlagdrager-tijdens-openingsceremonie.html بۆ http://nos.nl/rio2016/artikel/2123102-dubbeldam-vlagdrager-tijdens-openingsceremonie.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180706191028/http://www.looppng.com/content/pini-be-png-flag-bearer-rio-olympics بۆ http://www.looppng.com/content/pini-be-png-flag-bearer-rio-olympics زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060256/http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/ بۆ http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160614161012/http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/ بۆ http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170212162222/http://www.newtimes.co.rw/section/article/2016-07-14/201675/ بۆ http://www.newtimes.co.rw/section/article/2016-07-14/201675/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060209/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html بۆ http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160803122229/http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/ بۆ http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:١٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=998067 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161001174317/http://tass.ru/en/sport/891174 بۆ http://tass.ru/en/sport/891174 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155712/http://www.loopvanuatu.com/content/vasanoc-present-gear-team-vanuatu-rio-2016 بۆ http://www.loopvanuatu.com/content/vasanoc-present-gear-team-vanuatu-rio-2016 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٤٧، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1002417 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155206/http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html بۆ http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٢٢، ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1007492 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155645/http://www.nationnews.com/nationnews/news/84162/gittens-flag-bearer-rio بۆ http://www.nationnews.com/nationnews/news/84162/gittens-flag-bearer-rio زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:١٢، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1029094 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155601/http://english.vietnamnet.vn/fms/sports/161099/fencer-vu-thanh-an-to-carry-vietnam-s-flag-at-rio-games.html بۆ http://english.vietnamnet.vn/fms/sports/161099/fencer-vu-thanh-an-to-carry-vietnam-s-flag-at-rio-games.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٢٠، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1056860 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060345/http://news.icilome.com/?idnews=825917&f= بۆ http://news.icilome.com/?idnews=825917&f= زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٤١، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1073259 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211321/https://www.agerpres.ro/sport/2016/07/06/olimpice-gimnasta-catalina-ponor-va-fi-portdrapelul-romaniei-la-jocurile-olimpice-de-la-rio-de-janeiro-13-11-01 بۆ http://www.agerpres.ro/sport/2016/07/06/olimpice-gimnasta-catalina-ponor-va-fi-portdrapelul-romaniei-la-jocurile-olimpice-de-la-rio-de-janeiro-13-11-01 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٢٢، ٣ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1088106 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190424093735/https://en.publika.md/fighter-nicolae-ceban-was-named-as-standard-bearer-of-moldovan-delegation-at-olympic-games_2625403.html بۆ http://en.publika.md/fighter-nicolae-ceban-was-named-as-standard-bearer-of-moldovan-delegation-at-olympic-games_2625403.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣٩، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1104950 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161224114103/http://www.fiba.com/olympics/2016/news/argentinas-olympic-committee-selects-scola-as-countrys-flag-bearer-at-rio-2016 بۆ http://www.fiba.com/olympics/2016/news/argentinas-olympic-committee-selects-scola-as-countrys-flag-bearer-at-rio-2016 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣٢، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1117558 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155601/http://www.volksblatt.li/nachricht.aspx?p1=fl&id=111950&src=vb بۆ http://www.volksblatt.li/nachricht.aspx?p1=fl&id=111950&src=vb زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1130722 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160729133143/http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1dp0XHxrPJEA بۆ http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1dp0XHxrPJEA== زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣١، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1131165 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160805133329/http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony بۆ http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣٨، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1189693 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155255/http://www.gdnonline.com/Details/104989/Saleh-to-carry-Bahrain-flag-at-Rio-opening بۆ http://www.gdnonline.com/Details/104989/Saleh-to-carry-Bahrain-flag-at-Rio-opening زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٥٠، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1191262 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629160920/http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/ بۆ http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٤٦، ٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1265590 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170211131226/http://wwlp.com/2016/07/29/stcc-wrestling-coach-to-carry-haitian-flag-at-olympics/ بۆ http://wwlp.com/2016/07/29/stcc-wrestling-coach-to-carry-haitian-flag-at-olympics/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٥٥، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1271183 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211258/https://www.japantimes.co.jp/sports/2016/07/01/olympics/wrestler-yoshida-named-japan-olympic-team-captain/ بۆ http://www.japantimes.co.jp/sports/2016/07/01/olympics/wrestler-yoshida-named-japan-olympic-team-captain/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٤٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٦٣ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1321642 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.sascoc.co.za/2016/07/22/wayde-zanele-named-as-sa-flagbearers-at-rio-send-off/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155206/http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html بۆ http://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/desporto/2016/6/27/Luisa-Kiala-pode-ser-porta-bandeira-Rio-Janeiro,ba4680ce-994a-4ea0-88ac-0433a466191a.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161106151450/http://www.aps.dz/sport/44738-jo-2016-la-judokate-sonia-asselah-porte-drapeau-%C3%A0-rio بۆ http://www.aps.dz/sport/44738-jo-2016-la-judokate-sonia-asselah-porte-drapeau-%C3%A0-rio زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161224114103/http://www.fiba.com/olympics/2016/news/argentinas-olympic-committee-selects-scola-as-countrys-flag-bearer-at-rio-2016 بۆ http://www.fiba.com/olympics/2016/news/argentinas-olympic-committee-selects-scola-as-countrys-flag-bearer-at-rio-2016 زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://rio2016.olympics.com.au/news/anna-meares-named-2016-australian-olympic-team-flagbearer
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160731142903/http://oeoc.at/main.asp?kat1=87&kat2=538&vid=1&NID=16677 بۆ http://oeoc.at/main.asp?kat1=87&kat2=538&vid=1&NID=16677 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160629120239/http://report.az/en/olympics-2016/details-on-selecting-a-boxer-teymur-mammadov-a-flag-bearer-of-azerbaijan-team/ بۆ http://report.az/en/olympics-2016/details-on-selecting-a-boxer-teymur-mammadov-a-flag-bearer-of-azerbaijan-team/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160805160139/http://www.thenassauguardian.com/sports/66803-shaunae-to-carry-the-flag-for-team-bahamas بۆ http://www.thenassauguardian.com/sports/66803-shaunae-to-carry-the-flag-for-team-bahamas زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155645/http://www.nationnews.com/nationnews/news/84162/gittens-flag-bearer-rio بۆ http://www.nationnews.com/nationnews/news/84162/gittens-flag-bearer-rio زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155255/http://www.gdnonline.com/Details/104989/Saleh-to-carry-Bahrain-flag-at-Rio-opening بۆ http://www.gdnonline.com/Details/104989/Saleh-to-carry-Bahrain-flag-at-Rio-opening زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.olympics.bm/news/128-long-jumper-tyrone-smith-to-carry-bermuda-flag
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://panamericana.bo/index.php/2016/07/13/angela-castro-sera-la-abanderada-de-bolivia-en-los-juegos-olimpicos-de-rio-2016/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.bt.com.bn/sports-national/2016/08/05/fakhri-brunei%E2%80%99s-flag-bearer-rio-olympics-opening-ceremony
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.237online.com/article-32075-ag-eacute--de-18-ans-le-boxeur-wilfried-seyi-d-eacute-sign-eacute--porte-eacute-tendard-du-cameroun-aux-jo.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://cayman27.ky/2016/08/forbes-to-serve-as-caymans-flag-bearer-at-rio-2016/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160722181317/http://www.nacion.com/deportes/atletismo/Nery_Brenes-Juegos_Olimpicos_Rio_2016_0_1574442591.html بۆ http://www.nacion.com/deportes/atletismo/Nery_Brenes-Juegos_Olimpicos_Rio_2016_0_1574442591.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211202/https://www.croatiaweek.com/croatia-name-flag-bearer-for-2016-rio-olympic-games/ بۆ http://www.croatiaweek.com/croatia-name-flag-bearer-for-2016-rio-olympic-games/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060445/http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer بۆ http://www.nbcolympics.com/news/rafael-nadal-named-spains-2016-olympic-flag-bearer زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629194548/http://www.pireport.org/articles/2016/07/11/woman-boxer-fsm%E2%80%99s-biggest-hope-medal-rio-olympics بۆ http://www.pireport.org/articles/2016/07/11/woman-boxer-fsm%E2%80%99s-biggest-hope-medal-rio-olympics زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://ekipa.mk/anastasija-bogdanovski-makedonski-znamenosets-vo-rio/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://fijitimes.com/story.aspx?id=363338
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://timesgabon.com/04-08-2016-anthony-obame-je-suis-ici-pour-defendre-avec-laide-du-seigneur-lhonneur-de-mon-pays/
*بەستەری ئەرشیڤ https://wayback.archive-it.org/all/20160927205007/http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%25E2%2580%2599s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20161109090048/http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%E2%80%99s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony لە http://ghanasportsonline.com/index.php/other-sports/item/9668-flings-owusu-agyapong-to-be-ghana%25E2%2580%2599s-flag-bearer-at-rio-2016-opening-ceremony
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155029/https://www.teamgb.com/news/andy-murray-named-as-flagbearer-for-rio-2016-opening-ceremony بۆ https://www.teamgb.com/news/andy-murray-named-as-flagbearer-for-rio-2016-opening-ceremony زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.publinews.gt/deportes/ana-sofia-gomez-portara-la-bandera-de-guatemala-en-la-inauguracion-de-los-juegos-olimpicos-de-rio/TetpgD---nq5oKo9jh1dCU/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://mediaguinee.org/2016/08/03/30e-edition-jo-rio-2016-guinee-5-athletes-3-disciplines-ralliera-lieux-de-competition-retard/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170211131226/http://wwlp.com/2016/07/29/stcc-wrestling-coach-to-carry-haitian-flag-at-olympics/ بۆ http://wwlp.com/2016/07/29/stcc-wrestling-coach-to-carry-haitian-flag-at-olympics/ زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://ujszo.com/online/sport/2016/07/07/szilagyi-aron-viszi-a-magyar-zaszlot-rioban
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211258/https://www.japantimes.co.jp/sports/2016/07/01/olympics/wrestler-yoshida-named-japan-olympic-team-captain/ بۆ http://www.japantimes.co.jp/sports/2016/07/01/olympics/wrestler-yoshida-named-japan-olympic-team-captain/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155601/http://www.volksblatt.li/nachricht.aspx?p1=fl&id=111950&src=vb بۆ http://www.volksblatt.li/nachricht.aspx?p1=fl&id=111950&src=vb زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1dp0XHxrPJEA==
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160602093120/http://latino.foxnews.com/latino/sports/2016/05/31/cyclist-daniela-campuzano-to-carry-mexico-flag-at-rio-olympics/ بۆ http://latino.foxnews.com/latino/sports/2016/05/31/cyclist-daniela-campuzano-to-carry-mexico-flag-at-rio-olympics/ زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.abola.pt/africa/ver.aspx?id=624500
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190424093735/https://en.publika.md/fighter-nicolae-ceban-was-named-as-standard-bearer-of-moldovan-delegation-at-olympic-games_2625403.html بۆ http://en.publika.md/fighter-nicolae-ceban-was-named-as-standard-bearer-of-moldovan-delegation-at-olympic-games_2625403.html زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://theubpost.mn/2016/07/21/president-ts-elbegdorj-attends-the-send-off-for-the-mongolian-olympic-team/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.vijesti.me/sport/bojana-popovic-nosi-zastavu-na-otvaranju-olimpijskih-igara-897609
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.hoy.com.ni/2016/07/29/rafael-lacayo-y-gabriel-cuadra-holmann-abanderados-para-rio-2016/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160803124855/http://www.lesahel.org/index.php/sport/item/12108-participation-du-niger-aux-jeux-olympiques-2016--les-athl%C3%A8tes-nig%C3%A9riens-au-rendez-vous-de-rio-de-janeiro بۆ http://www.lesahel.org/index.php/sport/item/12108-participation-du-niger-aux-jeux-olympiques-2016--les-athl%C3%A8tes-nig%C3%A9riens-au-rendez-vous-de-rio-de-janeiro زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181129235648/http://www.nigerianoc.org/elegant-funke-oshonaike-is-team-nigerias-flag-bearer/ بۆ http://www.nigerianoc.org/elegant-funke-oshonaike-is-team-nigerias-flag-bearer/ زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.firdatidend.no/feeds/bryhn-blir-flaggberar/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://omanobserver.om/al-khatri-to-carry-oman-flag-at-rio/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211313/https://nos.nl/rio2016/artikel/2123102-dubbeldam-vlagdrager-tijdens-openingsceremonie.html بۆ http://nos.nl/rio2016/artikel/2123102-dubbeldam-vlagdrager-tijdens-openingsceremonie.html زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.copanama.com/noticias-nacionales/alonso-edward-el-abanderado-para-rio-2016.html
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180706191028/http://www.looppng.com/content/pini-be-png-flag-bearer-rio-olympics بۆ http://www.looppng.com/content/pini-be-png-flag-bearer-rio-olympics زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060256/http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/ بۆ http://www.golfchannel.com/news/golf-central-blog/granada-carry-olympic-flag-paraguay/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160717153123/http://elcomercio.pe/deporte-total/polideportivo/francisco-boza-abanderado-peru-rio-2016-noticia-1917299 بۆ http://elcomercio.pe/deporte-total/polideportivo/francisco-boza-abanderado-peru-rio-2016-noticia-1917299 زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.copur.pr/comite-ejecutivo-del-copur-selecciona-a-jaime-espinal-abanderado-olimpico-2016/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://sportsnewsarena.com/archer-shehzana-to-be-team-kenya-s-flag-bearer-for-rio-opening-ceremony
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://novosti.kg/kg/mushker-erkin-adylbek-uulu-olimpiada-oyundarynyn-saltanattuu-achylyshynda-kyrgyzstandyn-zhelegin-k-t-r-p-chygat/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211321/https://www.agerpres.ro/sport/2016/07/06/olimpice-gimnasta-catalina-ponor-va-fi-portdrapelul-romaniei-la-jocurile-olimpice-de-la-rio-de-janeiro-13-11-01 بۆ http://www.agerpres.ro/sport/2016/07/06/olimpice-gimnasta-catalina-ponor-va-fi-portdrapelul-romaniei-la-jocurile-olimpice-de-la-rio-de-janeiro-13-11-01 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170212162222/http://www.newtimes.co.rw/section/article/2016-07-14/201675/ بۆ http://www.newtimes.co.rw/section/article/2016-07-14/201675/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161001174317/http://tass.ru/en/sport/891174 بۆ http://tass.ru/en/sport/891174 زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://aps.sn/actualites/sports/lutte/article/isabelle-sambou-designee-porte-drapeau-du-senegal-cnoss
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060209/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html بۆ http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/derek-wong-yip-pin-xiu/2943366.html زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.stv-fsg.ch/de/newsmedia/news/detail/article/2016/08/04/steingruber-ist-schweizer-fahnentraegerin/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://olympic.tj/news/2965-dilshod-nazarov-parchambardori-to1207ikiston-dar-marosimi-iftito1203i-olimpiadai-rio-2016.html
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060345/http://news.icilome.com/?idnews=825917&f= بۆ http://news.icilome.com/?idnews=825917&f= زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.rio2016.com/en/news/smallest-team-delegation-country-rio-2016-olympic-games
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://sports.uz/ul/boxing/news/2016/07/1976761/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155712/http://www.loopvanuatu.com/content/vasanoc-present-gear-team-vanuatu-rio-2016 بۆ http://www.loopvanuatu.com/content/vasanoc-present-gear-team-vanuatu-rio-2016 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155601/http://english.vietnamnet.vn/fms/sports/161099/fencer-vu-thanh-an-to-carry-vietnam-s-flag-at-rio-games.html بۆ http://english.vietnamnet.vn/fms/sports/161099/fencer-vu-thanh-an-to-carry-vietnam-s-flag-at-rio-games.html زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://bvinews.com/new/kelly-selected-as-flag-bearer-for-rio-2016/
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171011074002/http://www.cob.org.br/pt/Noticia/yane-marques-sera-a-porta-bandeira-do-brasil-na-cerimonia-de-abertura-dos-jogos-olimpicos-rio-2016 بۆ http://www.cob.org.br/pt/Noticia/yane-marques-sera-a-porta-bandeira-do-brasil-na-cerimonia-de-abertura-dos-jogos-olimpicos-rio-2016 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٣٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1334934 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160814024816/http://sport360.com/article/olympics/186694/uaes-nada-al-bedwawi-shocked-by-olympic-flag-bearing-honour/ بۆ http://sport360.com/article/olympics/186694/uaes-nada-al-bedwawi-shocked-by-olympic-flag-bearing-honour/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:١١، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1361878 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170328060535/http://www.antena2.com.co/juegos-ol%C3%ADmpicos/noticias/yudoca-yuri-alvear-ser%C3%A1-abanderada-de-colomb بۆ http://www.antena2.com.co/juegos-ol%C3%ADmpicos/noticias/yudoca-yuri-alvear-ser%C3%A1-abanderada-de-colomb زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:١٩، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1378321 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155108/http://comiteolimpicoportugal.pt/joao-rodrigues-e-o-porta-estandarte-da-missao-rio-2016/ بۆ http://comiteolimpicoportugal.pt/joao-rodrigues-e-o-porta-estandarte-da-missao-rio-2016/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٣٣، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1448427 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190213213125/https://www.wort.lu/fr/sport/ceremonie-d-ouverture-des-jo-gilles-muller-porte-drapeau-du-luxembourg-57a3981dac730ff4e7f64892 بۆ http://www.wort.lu/fr/sport/ceremonie-d-ouverture-des-jo-gilles-muller-porte-drapeau-du-luxembourg-57a3981dac730ff4e7f64892 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181127085851/http://www.lemauricien.com/article/porte-drapeau-la-delegation-mauricienne-kate-foo-kune-l-histoire-retiendra/ بۆ http://www.lemauricien.com/article/porte-drapeau-la-delegation-mauricienne-kate-foo-kune-l-histoire-retiendra زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٢٦، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1464334 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171011022146/http://www.reporter.com.cy/sports/other-sports/article/86702/i-kypriaki-apostoli-sto-rio-kai-imerominies-ton-agnismaton بۆ http://www.reporter.com.cy/sports/other-sports/article/86702/i-kypriaki-apostoli-sto-rio-kai-imerominies-ton-agnismaton زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٥١، ٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1545602 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629155135/http://www.elcomercio.com/deportes/judo-abanderada-ecuador-olimpiadas-rio2016.html بۆ http://www.elcomercio.com/deportes/judo-abanderada-ecuador-olimpiadas-rio2016.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٤٨، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1584757 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160819184932/http://stepfeed.com/more-categories/olympics/boxer-waheed-abdulridha-leads-26-strong-iraqi-olympic-delegation/ بۆ http://stepfeed.com/more-categories/olympics/boxer-waheed-abdulridha-leads-26-strong-iraqi-olympic-delegation/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٣٣، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1589262 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160822202104/https://www.filgoal.com/arabic/news.aspx?NewsID=197996 بۆ https://www.filgoal.com/arabic/news.aspx?NewsID=197996 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٣٦، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1591571 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629183035/https://www.olympic.sk/aktuality-sov/50-valne-zhromazdenie-sov-schvalilo-zlozenie-slovenskej-vypravy-na-oh-2016-istych-je-52-sportovcov-s-vlajkou-na-otvaracom-ceremoniali-bartekova بۆ https://www.olympic.sk/aktuality-sov/50-valne-zhromazdenie-sov-schvalilo-zlozenie-slovenskej-vypravy-na-oh-2016-istych-je-52-sportovcov-s-vlajkou-na-otvaracom-ceremoniali-bartekova زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٠:٤٩، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593455 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180629211329/https://www.ara.ad/societat/Laura-Salles-Jocs-Olimpics-Rio_0_1621038078.html بۆ http://www.ara.ad/societat/Laura-Salles-Jocs-Olimpics-Rio_0_1621038078.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:١٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
438yu10obs912vtguglp32vdkkshcfs
لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech
3
193066
1593427
1590581
2026-06-23T13:03:01Z
MediaWiki message delivery
12292
/* Tech News: 2026-26 */ بەشی نوێ
1593427
wikitext
text/x-wiki
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis.
'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752]
* A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]].
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]]
'''Future changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W39"/>
</div>
٢٢:٢٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718]
* A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]].
'''Future changes'''
* You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="tech-newsletter-content"/>
</div>
١٦:٢٧، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering.
'''Meetings'''
* You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W41"/>
</div>
١٥:٢٨، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
*[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development.
* 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities.
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W42"/>
</div>
٢٠:٥٢، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
*[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526]
* The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600]
'''Meetings'''
* You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W43"/>
</div>
٢٠:٠٦، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W44"/>
</div>
٢٠:٢٦، ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105]
'''Changes later this week'''
* [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321]
* There is no new MediaWiki version this week.
'''Future changes'''
* In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W45"/>
</div>
٢٠:٣٤، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available.
'''Problems'''
* Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525]
* There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W46"/>
</div>
٢٢:٠٥، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
*The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W47"/>
</div>
٢٠:٠٠، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] ==
<section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks">
دوایین '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ھەواڵەکانی تەکنەلۆژیا]]''' لە کۆمەڵگەی تەکنیکیی ویکیمیدیاوە. تکایە ئەو گۆڕانکارییانە بە بەکارھێنەرانی تر بڵێ. ھەموو گۆڕانکارییەکان کاریگەری لەسەرت نابێت. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|وەرگێڕانەکان]]ی بەردەستە.
'''گۆڕانکارییەکانی داھاتووی ئەم ھەفتەیە'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|شمەکی دووپاتکراو]] [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|وەشانە نوێکەی]] میدیاویکی لەسەر ویکییە تاقیکردنەوەییەکان و پێگەی فەرمی دادەنرێت لە {{#time:j xg|2021-11-30|ckb}}. لەسەر ھەندێک لە ویکییەکان و ویکیپیدیاکانی تریش لە {{#time:j xg|2021-12-01|ckb}} دادەنرێت. لە {{#time:j xg|2021-12-02|ckb}} لەسەر ھەموو ویکییەکان دادەنرێت. ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|ساڵنامە]])
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ھەواڵەکانی تەکنۆلۆژیا]]''' لەلایەن [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|نووسەرانی ھەواڵی تەکنۆلۆژیاوە]] ئامادە دەکرێت و لەلایەن [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|بۆتەوە]] بڵاودەکرێتەوە. • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|بەشداربە]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|وەریبگێڕە]] • [[m:Tech|یارمەتی وەربگرە]] • [[m:Talk:Tech/News|سەرنجت بدە]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|خۆت تۆماربکە یان ھەڵیوەشێنەوە]].''
</div><section end="technews-2021-W48"/>
٢١:١٣، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available.
'''Problems'''
* MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W49"/>
</div>
٢١:٥٧، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W50"/>
</div>
٢٢:٢٥، ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available.
'''Tech News'''
* Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022.
'''Recent changes'''
* Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Future changes'''
* The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2021-W51"/>
</div>
٢٢:٠٤، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966]
* The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715]
* Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Events'''
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W02"/>
</div>
٠١:٢٢، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 -->
== How we will see unregistered users (Copy Edittion)==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hi!
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.
When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.
Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.
If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].
We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.
Thank you.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
١٨:١٠، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
i, sakura emad copied this letter to understand wikipedia's news [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٢٧، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item.
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819]
* When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Events'''
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W03"/>
</div>
١٩:٥٣، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO.
* You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619]
'''Events'''
* You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year.
* You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W04"/>
</div>
٢١:٣٦، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead:
** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki.
'''Events'''
* You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W05"/>
</div>
١٧:٤٠، ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]).
* Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823]
'''Problems'''
* A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W06"/>
</div>
٢١:١٤، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W07"/>
</div>
١٩:١٧، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020]
* At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820]
* You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator.
'''Events'''
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/]
* Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W08"/>
</div>
١٩:١٠، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909]
* Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]].
'''Problems'''
* The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features.
* If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W09"/>
</div>
٢٢:٥٨، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available.
'''Problems'''
* There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W10"/>
</div>
٢١:١٤، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771]
'''Problems'''
* There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]].
* There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928]
* On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114]
'''Future changes'''
* The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617]
'''Events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W11"/>
</div>
٢٢:٠٦، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available.
'''New code release schedule for this week'''
* There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]].
'''Recent changes'''
* You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043]
'''Future changes'''
* Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W12"/>
</div>
١٥:٥٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W13"/>
</div>
١٩:٥٣، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 -->
== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available.
'''Problems'''
* For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
'''Future changes'''
* Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920]
* Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W14"/>
</div>
٢٠:٥٩، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project].
* On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W15"/>
</div>
١٩:٤٣، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]).
* Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]].
* On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]].
'''Future changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W16"/>
</div>
٢٣:١٠، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]).
* Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W17"/>
</div>
٢٢:٥٣، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese.
* [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967]
* If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W18"/>
</div>
١٩:٣١، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966]
'''Problems'''
* Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586]
* Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966]
* [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022).
'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W19"/>
</div>
١٥:٢٠، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W20"/>
</div>
١٨:٥٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341]
* The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629]
'''Problems'''
* The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915]
* Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W21"/>
</div>
٠٠:١٩، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017]
* The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150]
* A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W22"/>
</div>
٢٠:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W23"/>
</div>
٠٢:٤٤، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471]
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804]
'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July.
'''Future changes'''
* By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W24"/>
</div>
١٦:٥٧، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910]
'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W25"/>
</div>
٢٠:١٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033]
* Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472]
* Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340]
'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W26"/>
</div>
٢٠:٠١، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W27"/>
</div>
١٩:٣٠، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932]
*The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself.
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]).
'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W28"/>
</div>
١٩:٢٣، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available.
'''Problems'''
* The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W29"/>
</div>
٢٢:٥٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179]
'''Problems'''
* Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391]
* Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570]
'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W30"/>
</div>
١٩:٢٥، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]].
'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].
'''Future meetings'''
* This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W31"/>
</div>
٢١:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]).
'''Future meetings'''
* The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W32"/>
</div>
١٩:٤٨، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]].
'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W33"/>
</div>
٢١:٠٦، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
* The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778]
'''Future changes'''
* The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W34"/>
</div>
٠٠:٠٩، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets.
'''Problems'''
* In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]).
'''Future changes'''
* The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W35"/>
</div>
٢٣:٠٢، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W36"/>
</div>
٢٣:١٩، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W37"/>
</div>
٠١:٤٧، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons]
'''Future changes'''
* In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W38"/>
</div>
<span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> ٢٢:١٣، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile]
* In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢٧، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID]
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]]
* The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢١، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W41"/>
</div>
١٤:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements]
* A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310]
'''Future changes'''
* The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٤٤، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]].
* On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]].
'''Problems'''
* Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549]
* Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list]
* Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]].
* The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]].
'''Future changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997]
* In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818]
* It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817]
* It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815]
* It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٣، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592]
'''Problems'''
* Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon.
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢٩، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962]
* The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309]
* Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٢، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]].
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٩، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]).
* Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327]
* On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠٠، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٣٩، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961]
* The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714]
'''Events'''
* The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٢، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available.
'''Tech News'''
* Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023.
'''Recent changes'''
* On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536]
'''Problems'''
* Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week or next week.
* The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537]
'''Future changes'''
* Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063]
* The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused.
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021.
'''Events'''
* You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥٨، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349]
* [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]].
* You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541]
* A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257]
* [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021]
* You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493]
'''Changes later this week'''
* [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W02"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٠٥، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available.
'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417]
*On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841]
* The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]].
'''Future changes'''
* The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٠٨، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907]
* The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٣، ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433]
* Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692]
*[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February.
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٠:١٨، ٦ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available.
'''Problems'''
* On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٤٦، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
*The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February.
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٥٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٥، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023.
* On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٧، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٧، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]].
* There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662]
'''Meetings'''
* You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٢٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609]
* [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521]
* Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194]
* Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242]
* You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221]
'''Future changes'''
* The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٧، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876]
'''Problems'''
* There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠٣، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246]
'''Problems'''
* At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٥٢، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316]
'''Problems'''
* Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940]
* For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794]
'''Changes later this week'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٠١، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891]
* The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits]
* The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٤٣، ٢ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828]
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit§ion=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337]
'''Problems'''
* Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750]
'''Future changes'''
* During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805]
* There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٣٤، ٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134]
'''Future changes'''
* There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٤٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250]
'''Changes later this week'''
* An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W21"/>
</div>
١٦:٥٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252]
'''Problems'''
* For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750]
* Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081]
'''Problems'''
* For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٥٠، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341]
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937]
* The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064]
'''Problems'''
* For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101]
* Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529]
'''Future changes'''
* From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٤٨، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠٦، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994]
'''Problems'''
* Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268]
* All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126]
* The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٤٩، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles.
* [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159]
* [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431]
* The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810]
* [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218]
'''Future changes'''
* There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI]
* There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٥١، ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٦، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٢:١٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates.
* The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338]
* The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI]
'''Problems'''
* It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥٢، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٨، ٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes -->
'''Future changes'''
* A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٥٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868]
* From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages.
** Since the last edition, two new wikis have been created:
*** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540]
*** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539]
** To catch up, the next most recent six wikis are:
*** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945]
*** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216]
*** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969]
*** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394]
*** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266]
*** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W34"/>
</div>
١٥:٢٣، ٢١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166]
* Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932]
* Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]].
* All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921]
'''Future changes'''
* The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]].
* A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٥٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763]
* There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294]
* One new wiki has been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166]
'''Problems'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115]
* When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263]
* The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٧، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263]
* All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٩، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there.
* Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces.
'''Future changes'''
* New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format]
'''Meetings'''
* You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٥١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٢٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139]
* At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٣٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889]
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٦، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٦، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]).
* The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
* Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145]
* Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203]
'''Future changes'''
* There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]].
* The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢١، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062]
'''Problems'''
* Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
* The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٥، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Four new wikis have been created:
** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216]
** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218]
** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320]
** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217]
'''Problems'''
* Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695]
* Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥٢، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143]
* The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711]
'''Future changes'''
* There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٥٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499]
* The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٨، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754]
* The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]].
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/]
* Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]].
'''Events'''
* Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٩، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709]
'''Problems'''
* There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٢:١٢، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available.
'''Tech News'''
* The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]].
* The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W02"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٩، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957]
* You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388]
* An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966]
'''Future changes'''
* Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١٢، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available.
'''Problems'''
* A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٠٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011]
* There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
*The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]].
*On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199]
'''Future changes'''
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٢، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation]
'''Problems'''
*There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٤٨، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984]
* There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively.
*Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]].
*The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid.
* The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٣٦، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437]
* [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details.
* Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272]
* A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233]
* The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]).
*
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٤٦، ٤ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498]
*The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/]
* Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746]
'''Problems'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٣٩، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٦، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٣:٣٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey.
* Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727]
* Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٧، ٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435]
* A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769]
'''Future changes'''
* Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٨، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086]
* You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٢٧، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
[[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491]
* Seven new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085]
* You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501]
* Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]].
'''Problems'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٣:٣٣، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
[[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729]
'''Future changes'''
* A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension.
* Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٤، ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214]
* If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907]
* [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137]
* The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295]
'''Future changes'''
* In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries:
*# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement
*# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi>
** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351]
* New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٤، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086]
* The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705]
'''Problems'''
* There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809]
* On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:١٩، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751]
* The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954]
* The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370]
'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph]
* Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY -->
* [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٨، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717]
* The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515]
'''Problems'''
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364]
* Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278]
* If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode]
* Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458]
* Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038]
'''Problems'''
* Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119]
'''Future changes'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart.
* The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]].
* Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia.
* Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects.
'''Problems'''
* A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]].
'''Future changes'''
* The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]].
'''Tech News survey'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٣١، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available.
'''Tech News survey'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page.
* The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]].
* Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]].
* Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]].
'''Changes later this week'''
* This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help.
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895]
* Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]].
</div><section end="technews-2024-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٣٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available.
'''Feature News'''
* Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public.
* Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
* Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329]
* Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone.
* Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/]
'''Project Updates'''
* Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language.
'''Learn more'''
* Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff].
* How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]].
</div><section end="technews-2024-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]].
'''Bugs status'''
* Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing.
* Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week.
'''Project updates'''
* There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]].
* There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905]
'''Learn more'''
* There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times.
* There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images.
* Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API.
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 -->
== Tech News: 2024-32 ==
<section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks">
<div lang="en" dir="ltr">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available.
</div>
'''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Feature news</span>'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|<span lang="en" dir="ltr">Advanced item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623]
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces.</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match.</span>
'''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Project updates</span>'''
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis.</span>
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|<span lang="en" dir="ltr">Advanced item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]].</span>
'''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Learn more</span>'''
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]].</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available.</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more.</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available.</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available.</span>
<div lang="en" dir="ltr">
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div>
</div><section end="technews-2024-W32"/>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110]
* [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses.
'''Project updates'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]].
* Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372]
'''Bugs status'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]].
* Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Project updates'''
* The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee.
'''Learn more'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers.
* The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٥٣، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]].
* Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
'''Bugs status'''
* Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Project updates'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization.
* Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013.
'''Learn more'''
* If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]].
* To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project.
** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٣٢، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts.
'''Feature news'''
* Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633]
* Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
* Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243]
* Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]].
'''Project updates'''
* A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded.
'''Learn more'''
* To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project.
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٠٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356]
'''Project updates'''
* Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962]
* Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٢، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available.
'''Improvements and Maintenance'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]].
* The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692]
* It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
* Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box®ex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499]
'''Technical project updates'''
* Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962]
'''Tech in depth'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task.
** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٢، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers.
'''Updates for editors'''
[[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]]
* Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]].
* The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166]
* Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223]
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]:
** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too.
** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content.
'''In depth'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٦، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month.
* Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796]
* For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585]
* The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]].
* View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis.
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/]
'''Meetings and events'''
* October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa
* November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:١٩، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934]
'''Updates for editors'''
* Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422]
* View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932]
* Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]].
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088]
** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٢، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722]
* WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29]
* View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles.
'''Updates for technical contributors'''
* Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool]
* [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975]
'''In depth'''
* The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more.
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years.
[[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]]
'''Updates for editors'''
* Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]].
* Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]].
* View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556]
* It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects.
* The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of.
* The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content.
'''Meetings and events'''
* 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel.
* 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٢، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia].
* View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528]
* Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949]
* Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help.
* The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446]
* View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page.
'''Updates for technical contributors'''
* XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/]
'''In depth'''
* Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance.
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more.
'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٩، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463]
* View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]].
'''In depth'''
* Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488]
'''Meetings and events'''
* 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٦، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057]
* View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676]
'''Updates for technical contributors'''
* On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380]
'''In depth'''
* There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis.
'''Meetings and events'''
* Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas.
* Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''.
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٢:٠٠، ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]].
* The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928]
* Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]].
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>".
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069]
'''Meetings and events'''
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٤١، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]].
* Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/]
* Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910]
* This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438]
'''Updates for technical contributors'''
* In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٢٢، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]].
'''Updates for editors'''
[[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted.
* The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion.
* The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365]
* The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B®ex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726]
* Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system.
* The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]].
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:١٥، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]].
'''Updates for editors'''
* Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history.
* Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles.
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information.
* The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped.
'''Updates for technical contributors'''
* There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٢٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline.
'''Updates for editors'''
* On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise.
* Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]
'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٤١، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]].
'''Updates for technical contributors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٣٦، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year.
'''Updates for editors'''
* iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:١٤، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements.
* Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki.
** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset'].
** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٨، ٤ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February.
'''Updates for editors'''
* The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more.
* The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١١، ١١ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]].
'''Updates for editors'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]]
* Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used.
* The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements.
* A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]
'''Updates for technical contributors'''
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٦، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]
'''Meetings and events'''
* The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٤١، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D®ex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you.
* When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline.
* Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٢:٣٠، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>!
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors.
* An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٩، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC].
'''Updates for editors'''
* The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns.
* On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard.
* The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]].
* Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation.
* The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٥، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag).
* Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time.
* Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]].
* Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٨، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable.
'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>.
* The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]] are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٩، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for.
* To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies.
* On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]].
* The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢١، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''Meetings and events'''
* The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٧، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]].
* Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events.
'''Meetings and events'''
* The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٨، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.
'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١١، ٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.
'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٤، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.
'''Updates for editors'''
* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].
'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٣، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٥، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]
'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٧، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].
'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٧، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.
'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data".
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠١، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.
'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٨، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢٢، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٣:٣٦، ٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٥، ١١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٣٣، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.
'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٨، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.
'''Meetings and events'''
* Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:
** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٥، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303]
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]
'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services.
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].
'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]].
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]
'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٧، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:١٩، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor.
'''Updates for editors'''
* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]
'''Updates for technical contributors'''
* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]
'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]
'''Updates for technical contributors'''
* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٧، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]
'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٠، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]
'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٣٥، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٢٣، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]
'''Updates for technical contributors'''
* Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٥٤، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.
'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٢، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]
'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠٠، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W52"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٤٢، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٢٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤١، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٨، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠١، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٩، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٨، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:١٩، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٧، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
tuavcjz05ovwuw50zxx4gbkqlbxm7mx
کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا
0
193125
1593402
1593315
2026-06-23T12:03:07Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593402
wikitext
text/x-wiki
{{حیزب
|ناوی حیزب = کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا (KSSE)
|ئاڵا = لۆگۆی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا.jpg
|ئەندازەی ئارِم =
|دەربارەی ئارِم =
|سکرتێر =
|دامەزران = ئابی ١٩٥٦
|تێکچوون = ئابی ١٩٧٥
|پێگەی سەرەکی =
|ھەواڵنامە =
|ئامانج = ناساندنی گەلی کورد و وڵاتی کوردستان بە جیھان
|ناوچەی چالاکییەکان = وڵاتانی ئەورووپا
|ئایدۆلۆجیا =
| ئایین =
| نیشتمانی =
| نێودەوڵەتی =
| ئەورووپی =
|کردەوە سەرەکییەکان =
|بار =
|پەیوەندی نێودەوڵەتی =
|دروشم =
|رەنگی فەرمی =
|ماڵپەڕ = [https://ksse-archive.com/ KSSE Archive]
|سۆشیاڵ میدیا =
|پەیوەندی =
}}
'''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا''' ({{بە ئینگلیزی|Kurdistan Students Society in Europe}}), (KSSE) (١٩٥٦–١٩٧٥) ڕێکخراوەیەکی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Casier|یەکەم=Marlies|ناونیشان=https://books.google.nl/books?id=6vYtCgAAQBAJ&pg=PA184&lpg=PA184&dq=kurdistan+students+society+in+europe+ksse&source=bl&ots=1HHNzAaKGX&sig=ACfU3U00S4iR64Qy27CC0_n8H9fzAuMWig&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwij36jGnr7zAhWKt6QKHfMqCQYQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q&f=false|سەردێڕ=Nationalisms and Politics in Turkey: Political Islam, Kemalism and the Kurdish Issue|دوایین٢=Jongerden|یەکەم٢=Joost|بڵاوکەرەوە=Routledge|زمان=en}}</ref> کە لەلایەن [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و نوورەدین زازا و [[عیسمەت شەریف وانلی]] و کۆمەڵێک خوێندکاری تر، لە شاری [[ڤیسبادن]]ی ئەڵمانیای [[فێدراڵیزم|فێدراڵ]] (ئەڵمانیای ڕۆژاوا) دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قاسملوو سیاسەتمەدارێک ئەخلاقی نەدۆڕاند|ناونیشان=https://qadirzada.com/Qasmlo-wrme-Vyenna-14-07-2020.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=qadirzada.com|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220423214045/http://qadirzada.com/Qasmlo-wrme-Vyenna-14-07-2020.html}}</ref> کۆمەڵە بەشێک لەو بزووتنەوە سیاسی-ڕێکخراوەییە نوێیە بوو کە [[کورد]] لە چلەکان و پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، پێکی ھێنا و لە ڕاستیدا ھەر لەقێکی ڕۆڵی [[باڵیۆزخانە|باڵوێزخانە]] و نوێنەرێکی [[دیپلۆماسی|دیپلۆماتیک]]ی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی کوردی دەگێڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ahmed|یەکەم=Newzad A.|سەردێڕ=ڕووداوەکانی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەدەبیاتی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا ١٩٦١–١٩٧٠|ناونیشان=https://hjuoz.uoz.edu.krd/index.php/hum/article/view/249|journal=Humanities Journal of University of Zakho|زمان=ar|بەرگ=٤|issue=3|پەڕەکان=٥٢٢–٥٤٠|issn=2664-4681}}</ref> کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا ناوەندێکی گرینگ بوو بۆ کۆکردنەوەی کوردان لە دەوری یەک و پاراستنی کلتور و ناسنامەی کوردی و ناساندنی کورد و بڵاوکردنەوەی زانیاری سەبارەت بە بزاڤ و شۆڕشەکانی لە دەرەوی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کورتەیەک لە مێژووی ڕێکخراوی خوێندکارانی سۆسیالیستی کورد لە ئەوروپاـ سۆکسە (بەشی یەکەم)|ناونیشان=https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.kurdistanpost.nu|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204103/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&id=83234}}</ref> و دیموکراتانە کاری دەکرد، تا ڕادەیەک کە پەرلەمانتارێکی بریتانی کە بانگهێشتی یەکێک لە کۆنگرەکان کرابوو، وتوویەتی: «ئەو دیموکراسییەی لەناو ئەو کۆنگرەیەدا دیتوومە، لەناو پەرلەمانی بریتانیادا نییە»<ref>جەمال عەلەمدار، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی دووەم)، ڕووداو</ref> و ھەتا ساڵی ١٩٧٠ بۆ ھەموو کوردان بوو و خوێندکارانی ھەر چوار پارچەی کوردستانی لە خۆیدا کۆ کردبۆوە و ھەر ھەموویان توانیبوویان ناکۆکییە حیزبییەکان وەلا بنێن و یەکدەنگ بن<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی سێھەم)، ڕووداو</ref> و ئەمەش بۆ نەتەوەیەکی دابەشکراو، ڕووداوێکی گرینگ و دەگمەن بوو. ھەرچەند لە دەرەوە لەلایەن خوێندکارانی فارس و تورک و عەرەبەوە دژایەتییان دەکرا و نکۆڵییان لە کۆمەڵە دەکرد و بڕوایان وا بوو کوردەکان دەبێت ئەندامی کۆمەڵەی خوێندکارانی ئەو وڵاتانە بن. سەرەڕای ئەوەیکە ئەوکاتی کورد خاوەن چەندین کۆمەڵەی خوێندکاریی تر بوو لە ئەورووپا و بەگشتی دەرەوەی وڵات، بەڵام ھیچکام لە کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بەھێزتر و بەنرختر و دەستڕۆیشتووتر نەبوون. بەیاناتی کۆمەڵە حیسابی بۆ دەکرا و خۆیشی لەگەڵ پتر لە سەد ڕێکخراوەی خوێندکاری و غەیری خوێندکاری لە پەیوەندیدابوو و لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٦٤یشەوە ببوو بە ئەندامی یەکیەتیی خوێندکارانی جھیان.
== مێژوو و دەسپێک ==
خەباتی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بەشیک بوو لە خەباتی خوێندکارانی ھەموو وڵاتانی ژێردەستی دونیا، لە دژی کۆنەپەرەستی و [[ئیمپریالیزم]] و [[کۆلۆنیالیزم]].<ref>[https://ksse-archive.com/wp-content/uploads/2020/01/KSSE_History_Si_Sal_Li_Se_Mejuwa_Kurd_2000.pdf KSSE_History_Si_Sal_Li_Se_Mejuwa_Kurd_2000]</ref> مێژووی یەکەمین ڕێکخراوەی خوێندکاریی کورد، کە بەردی بناغەی دامەزراندنی کۆمەڵە بوو، بۆ ساڵی ١٩٤٦ دەگەڕێتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ahmed|یەکەم=Newzad A.|سەردێڕ=ڕووداوەکانی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەدەبیاتی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا ١٩٦١–١٩٧٠|ناونیشان=https://hjuoz.uoz.edu.krd/index.php/hum/article/view/249|journal=Humanities Journal of University of Zakho|زمان=ar|بەرگ=٤|issue=3|پەڕەکان=٥٢٢–٥٤٠|issn=2664-4681}}</ref>؛ شەش کورد لە سێ پارچەی کوردستانەوە لە شاری [[لۆزان]] Komela Xwendevanên Kurd li Ewropa (Kurdish Students Society in Europe)یان دامەزراند، ئەو شەش کەسە بریتی بوون لە: عیسمەت شەریف وانلی و نوورەدین زازا لە [[ڕۆژاوای کوردستان]] (ھەرچەند بە ڕەچەڵەک خەڵکی باکوور بوون)، عەبدولرەحمان و ئەحمەد قاسملوو لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و عەبدوڵڵا قادر و شەوکەت ئاکراویش لە [[باشووری کوردستان]]؛ عیسمەت شەریف و نوورەدین زازا و عەبدوڵڵا قادر دانیشتووی سویس بوون، قاسملوو پاریس و ئاکراویش نیشتەجێی بەریتانیا بوو. ئامانجی دامەزراندنی ڕێکخراوەکە ئەو بوو: نوێنەری گەڵی خۆیان لە دەرەوی وڵات بن، بۆ مافی ڕەوای کورد، لێک کۆکردنەوەی خوێندکارە کوردەکان، ئاشناکردنی بیروڕای گشتیی ئەرووپا لەگەڵ مێژوو و کلتوری کوردی بۆ وەدەستھێنانی پاڵپشتییەکەیان و پەیوەندیگرتن لەگەڵ بزووتنەوە خوێندکارییەکانی جیھان کە تازە سەریان ھەڵدابوو (بەتایبەت یەکیەتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران IUS) تێبکۆشن. ئەوان بڵاڤۆکێکیان لەژێر ناوی Dengê Kurdistan بە سێ زمانی کوردی و عەرەبی و فەرانسەوی بڵاو دەکردەوە، زازا ھەڵەچنیی ڕۆژنامەکەی لە ئەستۆ بوو و لەلایەن ئەحمەد و عەبدولڕەحمان قاسملوویش لە پاریس دەنووسرا و بڵاو دەکرایەوە، لە ماوەی یەک ساڵ تەمەنی کۆمەڵەکە ٥ ژمارەی لێ دەرکرا. ھاوینی ھەمان ساڵ، کۆمەڵە بانگھێشتی چوارەمین فێستیڤاڵی جیھانیی لاوان و خوێندکارانی لایەنگری کۆمۆنیست کرا کە لە [[بوداپێست]] بەڕێوە دەچوو، زازا، شەریف وانلی، عەبدوڵڵا قادر و ئاکراوی بەشداری کۆبوونەوەکەیان کرد، بەڵام دەستبەجێ لەلایەن نوێنەری ھەندێک لە حیزبە کۆمۆنیستییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوڕاست (بەتایبەت [[حیزبی توودەی ئێران]] و حیزبی کۆمۆنیستی سووریا) دژایەتییان کرا؛ ئەویش بە بیانووی ئەویکە کۆمەڵەکە ڕێکخراوەیەکی ناسیۆنالیستییە و تێکدەری یەکڕیزیی چینی چەوساوەیە لە بەرامبەر ئیمپریالیزمدا، جگە لەوەش نکۆڵییان لە بوونی نەتەوەی کورد و وڵاتی کوردستان کرد و وتیان بەجێی دامەزراندنی کۆمەڵەی کوردیی سەربەخۆ دەبێت ببنە ئەندامی ڕێکخراوە نەتەوەیییەکانی وڵاتانی پەیوەندیدار. بەڵام لە کۆتاییدا شاندە چەپەکانی ئەمریکای لاتینی و سکرتێرەکانی فێستیڤاڵ ئیزنیان دا کوردەکان چالاکی بنوێنن و سمینار بەڕێوە ببەن. دوابەدوای ئەوە نوێنەری کۆمەڵە لە ئەیلوولی ١٩٤٩دا بەشداریی کۆبوونەوەیەکی نێونەتەوەیی خوێندکارانی کرد لە بولگاریا. حیزنی توودەی ئێران براکانی قاسملوو (ئەحمەد و عەبدولڕەحمان)ی ناچار کرد دەست لە ھاوکاریی ئەو ڕێکخراوە ناسیۆنالیستییە ھەڵ بگرن و لێی بێنە دەرێ؛ بەم شێوەیە تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ کۆمەڵە ھەڵوەشاوە چون ئەوان ئەرکی گرینگی نووسین و چاپکردنی دەنگی کۆمەڵەیان لە ئەستۆ بوو و بێ یارمەتیی ئەوان کارەکانی کۆمەڵە بەرەو پێش نەدەچوو. لە کۆنگرەی سێی پارتی دیموکراتی کوردستان کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی کانوونی دووەنی ١٩٥٣ لە کەرکووک بەڕێوە چوو، بڕیار درا کورد ڕێکخراوەی سەربەخۆی دیموکراتیکی ھەبێت، وەکوو یەکییەتیی خوێندکارانی کوردستانی عێراق و ڕێکخراوەی ھاوشێوە بۆ لاوان و ژنان و جووتیاران؛ ئەم بڕیارە لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان کورد و حیزبە کۆمۆنیستەکانی ناوخۆی عێراق و ئێران و سووریا کاریگەریی نەرێنی ھەبوو بەڵام لەسەر کوردە چەپە ناسیۆنالیستەکان لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات ئەرێنی بوو بۆ ئەوەی ڕێکخراوەی تایبەت بە خۆیان دابمەزرێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sheikhmous|یەکەم=Omar|سەردێڕ=Kurdish Students Abroad: Between Kurdish Nationalism and Left-wing Politics.|ناونیشان=https://www.academia.edu/43851939/Kurdish_Students_Abroad_Between_Kurdish_Nationalism_and_Left_wing_Politics}}</ref>
== ئامانجەکان<ref>[https://ksse-archive.com/wp-content/uploads/2020/01/KSSE_Congress13_Documents__1969_AR_KU.pdf کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]</ref> ==
کۆمەڵە شەش ئامانجی بنچینەیی ھەبوو کە دەقاودەق بریتی بوون لە:
* بەھێزکردنی پەیوەندنی لە نێوانی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا و ھەوڵدان بۆ جێبەجێکردنی گیروگرفتی خوێندنیان
* ھێنانەدی ھاریکاریی مادی لە نێوانی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا
* گەشەپێدانی زانستی نیشتمانی کورد و ھەوڵدان بۆ سوودی گەڵی کورد و مەسەلە نیشتیمانییەکەی
* ناساندنی گەڵی کورد و وڵاتەکەی (کوردستان) و مەسەلە نیشتیمانییەکەی بە گەلانی جیھان
* بەھێزکردنی گیانی ھاوکاریی و دۆستایەتی لە نێوانی خوێندکارانی کورد و خوێندکارانی وڵاتانی دیکەدا و پەیوەندیبەستن لەگەڵ ڕێکخراوانی خوێندکاران و غەیری خوێندکاراندا لە نیشتیمانی و لە جیھانی و ھاوکاریکردن لەگەڵیانا بەپێی ئامانج و چاکەی ھەردوو لا
* بەشداربوون لە تێکۆشانی گەڵی کورددا و لایەنگیری تێکۆشانی ھەموو گەلانی جیھان لە دژی ئیمپریالیزم و کۆنەپەرەستی و ڕژیمی دیکتاتۆرییەوە لە پێناوی ئازادی و دیمۆکراسی و ئاسایش لە جیھاندا.
== چالاکییەکان ==
کۆمەڵە جگە لە ئەرکەکانی تایبەت بە خۆی وەکوو ڕێکخراوەیەکی خوێندکاری، وەکوو ڕۆنراوەیەکی نەتەوەیی و کوردستانی لە چوارچێوەیەکی سیاسی-کلتوری-ھونەری و لە پەیوەندی لەگەڵ ڕێکخراوە خوێندکارییەکانی باقیی وڵاتاندا کاری دەکرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کومەڵەی خویندکارانی کورد لە ئەوروپا|ناونیشان=http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=chawykurd.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204106/http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=6843&Jor=66}}</ref>؛ بەشێک لە چالاکییەکانی لەم بوارەدا:
* بەرزڕاگرتنی یادی [[کۆماری کوردستان]] لە ڕێگەی بەڕێوەبردنی ڕێوڕەسم و دەرکردن و بڵاوکردنەوەی بەیاننامە
* سازدانی ئاھەنگی جەژنی [[نەورۆز]]
* ڕێکخستنی خۆپێشاندان بۆ پشتگیری لە کوردستان و لە دژی وڵاتانی داگیرکەر (بۆ نموونە خۆپێشاندان لە بەردەم باڵوێزخانەی [[عێراق]] لە [[وارسا]] و باڵوێزخانەی وڵاتانی زلھێز)
* بەشداریکردن لە ڕێوڕەسمی [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]] بە جل و بەرگی کوردییەوە
* ناردنەوەی پێداویستی بۆ شۆڕش و خەڵکی کوردستانیش<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی چوارەم)، ڕووداو</ref>
* لە چەند قۆناغی جیاوازدا، ناردنی چەند تیمێکی تەلەڤیزیۆنی و ھەروەھا [[ڕۆژنامەوان]] بۆ کوردستان
* ھەڵواسینی بەیانات و ڕەسمەکانی شەھید و پێشمەرگە
* ئاخاڤتن و قسەکردن بۆ خوێندکارە بیانییەکان لە پۆل و لە نێوان وانەکان، لەمەڕ دۆز و مافەکانی ڕەوای کورد
* بەڕێوەبردنی ئێوارەی کوردەواری
* ھەڵکردن ئالای [[ئاڵای کوردستان]] لە چەندین یاد و بۆنەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕەچەڵەکناسیی ئاڵای کوردستان|ناونیشان=https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=گۆڤاری تیشک|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211008141125/https://govartishk.com/%DA%95%DB%95%DA%86%DB%95%DA%B5%DB%95%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ئەلیاس|یەکەم=کامەران حاجی|سەردێڕ=ئاڵای کوردستان چۆن دروست بوو؟ ,|ناونیشان=https://www.kurdistantv.net/ku/2020/12/17/lifestyle/%C2%A0ئاڵای-کوردستان-چۆن-دروستبوو؟|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=دەزگای سەتەلایتی کوردستان|زمان=ku}}</ref>
* یارمەتیی ڕووناکبیران، شاعیران و نووسەرانی کورد بۆ بەشداریکردن لە کۆبوونەوە و سێمینارە جیھانییەکان
== سەرۆکایەتی ==
ھاوتەریب لەگەڵ ئەوەیکە جەخت و ھێزی زیاتری کۆمەڵە لەسەر [[باشووری کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو، سەرکردەکانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپاش زۆربەیان باشووری بوون.<ref>شۆڕشی ئەیلوول و کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا، بەرنامەی ڕووداو و مێژوو، خورشید ڕەواندزی، ئێن ئاڕ تی، ٢٠١٩</ref> بەشێک لە سەرکردەکان بەڕێزان: عیسمەت شەریف وانلی، کەماڵ فواد، جەمال عەلەمدار (ساڵی ١٩٦٩)، تارق ئاکرەیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تارق ئاکرەیی- سەرۆکی پێشووی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/pencamor-16012021|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> و خەلیل ئیبراھیم بوون کە ماوەی سەرۆکایەتیی عیسمەت شەریف وانلی لە ھەر ھەموویان زیاتر بووە و ساڵی ١٩٥٦یش وەکوو نوێنەری کۆمەڵە ھەڵبژێردرا تاوەکوو بەشداری کۆنفرانسی نێونەتەوەیی لەندەن بکات کە زۆربەی وڵاتانی جیھان تێیدا بەشدار بوون، ھەروەھا نوێنەری کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا بوو لە کۆنفرانسی ساڵانەی یەکیەتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Prof. Ismet Sheríf Vanlí|ناونیشان=http://dirokakurdistan.com/2020/02/15/ismet-sherif-vanli/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=history of Kurdistan|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204107/http://dirokakurdistan.com/2020/02/15/ismet-sherif-vanli/}}</ref>
== لەقەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ="Students". Kurdish Facts and West-Asian Affairs|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/00403925294b81db5b086|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=calameo.com}}</ref> ==
زۆربەی ٢٥ وڵاتە ئەورووپایییەکان لەقی کۆمەڵەیان تێدابوو، بەشێک لەوان بریتین لە:
* [[لەندەن]]
* [[پۆڵەندا|پۆڵۆنیا]]
* [[نەمسا]]
* ئەڵمانیای دێموکراتیک ([[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]])
* [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]]
* بەرلینی ڕۆژاوا
* [[سوێد|سوید]]
* [[چێکۆسلۆڤاکیا]]
* [[ڕۆمانیا]]
* [[ئوسترالیا]]
* [[ئیتالیا]]
* [[یووگۆسلاڤیا]]
* [[مەجارستان]]
* [[فەڕەنسا]]
* [[بولگاریا]]
* [[سویس]]
* [[دانمارک]]
* [[یەکێتیی سۆڤیەت]]
== بڵاڤۆکەکان ==
سەرەڕای ئەوەیکە بەھۆی لەبەر دەستدانەبوونی پێداویستییەکان، چاپەمەنی لاواز بوو، ئەوەندەی لە توانایاندابوو جگە بە زمانی کوردی و عەربی، لە ھەر لەقێکدا بە زمانی ئەو وڵاتە ڕۆژنامە یان گۆڤارێکیان بڵاو دەکردەوە.
ھەندێک لەوان بریتین لە:
* گۆڤاری کوردستان (گۆڤاری سەرەکی، لەقی لەندەن)
* بانگی کوردستان (لەقی ھەنگاریا)
* کۆڵنەدان (لەقی ئینگلستان)
* کورد (لەقی یووگۆسلاڤیای پێشوو)
* یەکیەتی (لەقی ئیتالیا)
* پڕشنگ (بە سۆرانی و ناوەرۆکەکەی وێژەیی و زانستی و کۆمەڵایەتی بوو)
* Çiya (بە کورمانجی)
* پێشڕەو
* نشرة دوریە عامە
* نەورۆز
* نوروز
* ڕۆژنامەی المبدی
* گۆڤاری کاروان (لەقی یووگۆسلاڤیا)
* ١١ ایلول
* Kurdish News
* KSSE INFORMATION (ساڵی ١٩٧٣)<ref>[https://zheen.org/wp-content/uploads/2020/11/٥-لاتینی.pdf ڕۆژنامەوانیی دیکەی بیانیی، بەشی کتێبخانەی بنکەی ژین]{{بەستەری مردوو|url=https://zheen.org/wp-content/uploads/2020/11/%D9%A5-%D9%84%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%86%DB%8C.pdf |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref>
* Die Kurdische Revolution
* گۆڤاری Dengê Komelê KSSE
* گۆڤاری Hêviya Welêt (لقی ئەڵمانیا، گۆڤارێکی سیاسی-کولتووری-کۆمەڵایەتی بوو کە چوار ژمارەی لێ دەرچوو لە ڕێکەوتەکانی: ڕەزبەری ١٩٦٣ - گوڵانی ١٩٦٤ - نەورۆزی ١٩٦٥ - تەممووزی ١٩٧٦)
* ڕۆژنامەیەکیش کە ھەموو بەیاننامە و ھەواڵەکانی شۆڕشی تێدابوو، کە وەردەگێڕدرا و بەسەر ھەموو لەقەکاندا دابەش دەبوو.
=== تێبینی ===
ژمارە ١تا ١٧ی گۆڤاری کوردستان کە لە نێوان ساڵەکانی ١٩٥٨–١٩٧٤ بڵاو دەبۆوە بە یارمەتیی نەوزاد عەلی ئەحمەد چاپ و بڵاو کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=کوردستان - ئۆرگانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا - ژمارە 1 - 17|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2013010415013074689|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref>
== کۆنگرەکان ==
تەقریبەن لە ساڵی ٥٦وە ساڵێ کۆنگرەیەک بەڕێوە دەچوو کە زۆربەی ئەوان لە ئەڵمانیا و بەتایبەت بەرلین (کە خۆی شارێکی دابەشکراو بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Mapping Euro-Kurdistan|ناونیشان=https://merip.org/2008/06/mapping-euro-kurdistan/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=MERIP|زمان=en-US}}</ref>) لەندەن، نەمسا و سویس دەبەستران<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی دووەم، ڕووداو</ref>؛ جگە لە خوێندکارانی کورد کە زانکۆکانی ئەررووپا، نوێنەری ڕێکخراوەکانی تر، دۆستانی کۆمەڵە و گەلی کورد، ڕۆژنامەی جۆرواجۆر و گەلێک کەسایەتیی ناسراو بانگهێشت دەکران و لە کۆنگرەکاندا بەشدار دەبوون. یەکەم کۆنگرە لە ڕێکەوتی ١٠ تا ١٦ی ئابی ١٩٥٦دابوو کە کۆمەڵەی تێدا دامەزرا؛ زۆربەی بەشداربووەکانی کۆنگرەی یەکەم، باشووری و ڕۆژاوایی بوون، خوێندکارەکانی سەر بە حیزبە کۆمۆمیستییەکانی ئێران و عێراق و سووریا کۆمەڵەیان لە ئەرکی سیاسی و نەتەوەیی داماڵی و تەنیا تەرخانیان کرد بە کاری فەرھەنگی و زانستی و ناوی "کۆمەڵەی زانستیی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا (KURDISH STUDENTS CULTURAL SOCIETY IN EUROPE)"یان ھەڵبژارد؛ خوێندکارە چەپە ناسیۆنالیستەکان بۆ دامەزراندنی دووباەری کۆمەڵە و ڕزگارکردنی لەم دۆخە، دووەمین کۆنگرەیان بەڕێوە برد و عیسمەت شەریفیشیان وەکوو سەرکردە ھەڵبژارد، ھەروەھا بڕیاریان دا بڵاڤۆکێکی ئینگلیزی و عەرەبی بەناوی کوردستان بڵاو بکەنەوە و بە زووترین کات کۆنگەری سێھەمیش ڕێک بخەن. لە کۆنگرەی سێدا ناوی کۆمەڵەیان (بەو ناوەی ئێستا) گۆڕی و ھەمدیسان شەریف وانلییان وەک سەرۆک ھەڵبژاردەوە. دوایین کۆنگرەش (حەڤدەیەمین کۆنگرە) ساڵی ١٩٧٥ لە بەرلینی ڕۆژاوای ئەڵمانیا بوو کە کۆمەڵە جەماعەتێکی لێ دەرچوو و بوو بە سێ بەش، سەر بە سێ لایەنی سیاسی.
=== کۆنگرەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ahmad|یەکەم=Chalak|سەردێڕ=کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا لە نێوان ساڵانی(١٩٥٦–١٩٧٥)|ناونیشان=https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.hawler.in|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204101/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-16-34/item/18984-2020-01-30-06-55-25}}</ref> ===
{| class="wikitable"
! کۆنگرە !! شوێن !! ڕێکەوت !! بەرشداربووان
|-
| یەکەم || ڤیسبادن || ١٠ تا ١٦ی ئابی ١٩٥٦ || ١٧ خوێندکار
|-
| دووەم || لەندەن || ٢ تا ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨ || ٢٢ خوێندکار
|-
| سێھەم || میونشن || ٤ تا ٨ی ئابی ١٩٥٨ || ١٧ خوێندکار
|-
| چوارەم || ڤیێنا || ١٩ تا ٢٣ی تەممووزی ١٩٥٧ || ٤٠ خوێندکار
|-
| پێنجەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ٢٢ تا ٢٦ی ئابی ١٩٦٠ || ٧٣ خوێندکار
|-
| شەشەم || مونیستەر ||٢١ تا ٢٦ی ئابی ١٩٦١ || ١٠٩ خوێندکار
|-
| حەوتەم || براونشڤایک || ٩ تا ١٥ی ئابی ١٩٦٢ || ١١٠ خوێندکار
|-
| ھەشتەم || میونشن || ٩ تا ١٥ی ئابی ١٩٦٣ || ١٥٦ خوێندکار
|-
| نۆیەم || ھانوڤەر || ٣ تا ٩ی ئابی ١٩٦٤ || ١٨٣ خوێندکار
|-
| دەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ١٧ تا ٢٢ی ئابی ١٩٦٥ || ١٢٥ خوێندکار
|-
| یازدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ٢٦ تا ٣٠ی ئابی ١٩٦٦ || ١١٧ خوێندکار
|-
| دوازدەیەم || بێلگراد || ٢٧ تا ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٧ || ٢١٢ خوێندکار
|-
| سێزدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ١١ تا ١٦ی ئابی ١٩٦٨ || ١٤٥ خوێندکار
|-
| چاردەیەم || سوید || ١ تا ٥ی ئابی ١٩٧٠ || ١٣٥ خوێندکار
|-
| پازدەیەم || بوخارێست || ١٦ تا ٢٠ی شوباتی ١٩٧٢ || ٢٦٠ خوێندکار
|-
| شازدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ١٦ تا ١٩ی ئابی ١٩٧٢ || ٣٠٠ خوێندکار
|-
| حەڤدەیەم || بەرلینی ڕۆژاوا || ٢٧ تا ٣١ی ئابی ١٩٧٥ || ١٣١ یا ١٣٢ خوێندکار
|}
== لێک ھەڵبڕانی کۆمەڵە ==
نسکۆی شۆڕش و بیروباوەڕی جیاوازی ئەندامانی کۆمەڵە کە بوو بەھۆی ئەوەیکە لەگەڵ حیزبە سیاسییەکانی تر ڕێک بکەون، کێشەی بۆ کۆمەڵە ساز کرد؛ ساتی بەڕێوەچوونی دوایین کۆنگرەی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا، دەستەیەک لە بەشداربووان کە ژمارەیان سی و شەش کەس دەبوو دوای ئەوەی کە دەبینن وێنەیەکی گەورەی [[مەلا مستەفا بارزانی]] ھەڵواسراوە، شوێنەکە بەجێ دێڵن و دەڕۆنە دەرەوە (نەوەد و پێنج-شەش کەسێک لە دیوەکەدا دەمێننەوە)، ئەو ھەڵسوکەوتە بە ئامانجی ئەوە ڕووی دا کە بەسەر کۆمەڵەدا زاڵ بن<ref>تاریق ئاکرەیی، بەرنامەی پەنجەمۆر (بەشی پێنجەم)، ڕووداو</ref>؛ ئیتر بەم شێوەیە ناکۆکی ساز بوو و کۆمەڵە بەسەر سێ ڕێکخراوەدا دابەش بوو:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Supplemental Information 3: An excerpt from Data Downloads page, where users can download original datasets.|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.7717/peerj.9467/supp-3|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=dx.doi.org}}</ref>
* دەستەیەک جیا بوونەوە و چوونە لایەنی [[جەلال تاڵەبانی]] کە خۆیشی بەشداری کۆنگرەکە بوو و بوون بە «کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات» (ئەکسا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات، پۆستەری شەھید شەھاب شێخ نوری|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20180714081810152735|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref> سەر بە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] بوون و ناوەندەکەیان لە بەرلینی ڕۆژھەڵات بوو.
* دەستەیەکی تر کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا سەر بە [[حیزبی شیووعیی عێراقی]] بە ناوەندایەتیی شاری پراگ.
* دەستە سەرەکییەکە کە سەر بە [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] بوو، ھەر بەو ناوەوە، ڕێبەرایەتیی نوێی ھەڵبژارد و لە بەرلینی ڕۆژاوا درێژەی بە کارەکانی دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kurdish Student Association in Europe|ناونیشان=http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=chawykurd.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211006204103/http://chawykurd.com/detailsWtare.aspx?NusarID=2078&Jmare=5224}}</ref>
ئەو لێک ترازانە لەسەر پلان و چالاکییەکانی کۆمەڵە کاریگەر بوو و ئیتر ئەو ھێز و توانایەی جارانی نەمابوو. ھەوڵەکان بۆ پێکھاتنەوەی کۆمەڵەکان کارا نەبوو؛ پاییزی ساڵی ١٩٨٨ بە سەرۆکایەتیی [[فوئاد مەعسووم]] کۆنگرەی یەکگرتنەوەی کۆمەڵەکان بەڕێوە چوو، بەڵام شێوەی بەڕێوەچوونی کۆنگرەکە و ئاکاری حیزبەکان و ئەندامانیان، ئەمجارەیان بوو بەھۆی لەناوچوونی یەکجاریی کۆمەڵە.
== ئەندامان ==
ھەر خوێندکارێکی کورد یان دانیشتووی کوردستان کە بۆ خوێندن ڕووی لە ئەورووپا دەکرد، دەیتوانی ئەندامییەتی کۆمەڵە وەدەست بێنێت، بەو مەرجەی پەیڕەوی دەستوورەکانی کۆمەڵەی کردبا و بۆ وەدیھێنانی ئامانجەکانی تێکۆشابا، ئابوونەی ساڵانەی خۆی دابا و کومیتەی لەق یان کومیتەی بەڕێوەبەریی گشتی لە مسۆگەربوونی ئەو مەرجانە لە کەسیی داخوازدا دڵنیا بووایە؛ ئەگەر ئەندامێک بە پێچەوانەی یاسا و دەستوور بجووڵاباوە یان کارێکی بە زیانی کۆمەڵە یا گەڵی کورد بکردبا، سزای بەسەردا دەسەپا. کۆمەڵە تا ساڵی ١٩٧٥ و پێش ئەوەی ببێت بە چەند بەش، زیاتر لە ٣٠٠٠ ئەندامی ھەبوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ember|یەکەم=Melvin|ناونیشان=https://books.google.nl/books?id=7QEjPVyd9YMC&pg=PA1014&lpg=PA1014&dq=kurdistan+students+society+in+europe+ksse&source=bl&ots=ustH1IlEMt&sig=ACfU3U0_BipoOBp2s6D0VabRCIeqBTimGg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwij36jGnr7zAhWKt6QKHfMqCQYQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=kurdistan%20students%20society%20in%20europe%20ksse&f=false|سەردێڕ=Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume I: Overviews and Topics; Volume II: Diaspora Communities|دوایین٢=Ember|یەکەم٢=Carol R.|دوایین٣=Skoggard|یەکەم٣=Ian|بڵاوکەرەوە=Springer Science & Business Media|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٦-٤٨٣٢١-٩|زمان=en}}</ref> کە زۆربەیان لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی کوردستان بۆ خوێندن ڕوویان لەو وڵاتانە کربوو،<ref>[https://core.ac.uk/download/pdf/11588283.pdf Questions of Belonging An Anthropological Fieldstudy among Kurdish Students in Stockholm]</ref> بەشێک لەو ئەندامانە:
{{Div col|cols=٢}}
* عەلی غەفوور
* [[عەلی قازی]]
* سەلیم مەلۆ
* حوسێن جومعە
* سەعدی دزەیی
* فەرھاد سۆفی
* کەمال مەزھەر
* محەممەد ساڵح جومعە
* [[ھۆمەر دزەیی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هۆمهر دزهیی-بەشی دووەم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/pencamor-25102019|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref>
* کاوس قەفتان
* [[عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ]]
* [[مارف خەزنەدار]]
* مستەفا قازی
* وریا ڕەواندزی
* خورشید ڕەواندزی
* سەردار ئاراراتی (نیزامەدین کەیا)
* عیزەدین ڕەسووڵ
* بێکەس جومعە
* ساڵار کەرکووکی
* حوسێن فەرھادی
* جەمشید عەبدولکەریم
* جەلال فەتاح
* جەمال عەلەمدار
* کەریم حیسامی
* دارا عەتار
* ئەحمەد ئەلکوردی
* عومەر سۆران
* ئاسۆس میرخان
* دارا تۆفیق
* فەرەیدوون سەعید
* جەمال شەمەری
* دارا ئەدیب
* سەعدی ئەمین دزەیی
* عومەر ئەمین دزەیی
* عومەر شێخمووس
* مەحموود شێخمووس
* ڕژدی
* حەسەن چەمچەماڵی
{{Div col end}}
== پێشانگا ==
<gallery>
پەڕگە:گۆڤاری کوردستان کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا.jpg|وێنۆک|کۆمەڵە لە سەرەتادا لەژێر ناوی «KOMLEY ZANISTÎ XWÊNDIKARANÎ KURD LE EWROPA»دا چالاک بوو
پەڕگە:Hêviya Welêt.jpg|وێنۆک|گۆڤاری ھیوای وڵات
پەڕگە:Dengê Komelê KSSE.jpg|وێنۆک|گۆڤاری دەنگی کۆمەڵە
پەڕگە:گۆڤاری کاروانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا.jpg|وێنۆک|گۆڤاری کاروان (القافلة)
پەڕگە:گۆڤاری کوردستانی KSSE.png|وێنۆک|گۆڤاری KURDISTAN
پەڕگە:Kurdistan. Published by the Kurdish Students' Society in Europ.png|وێنۆک|پەڕێکی گۆڤاری KURDISTAN
</gallery>
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://bnk.institutkurde.org/images/pdf/2HYNPZKGAJ.pdf داواکاری لە خوێندکارانی کورد]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|سیاسەت}}
[[پۆل:ڕێکخراوە خوێندکارییەکانی کوردستان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان]]
p9l4vjmb9rcodyul90mqjpzmoo2j9zd
ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا
0
205538
1593396
1593361
2026-06-23T12:02:07Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593396
wikitext
text/x-wiki
{{ئامادەکردن|دانەر=}}{{داتابۆکس|تەنیا کوردی=بەڵێ}}
لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢ [[ڕووسیا]] ھەڵمەتەکانی بۆ داگیرکردنی [[ئوکراینا]] لە ئەنجامی پەرەسەندنەکانی [[شەڕی ڕووسیا و ئۆکرانیا|شەڕی نێوانیان]] کە لە ساڵی ٢٠١٤ سەری هەڵدابوو دەستپێکرد.دەیان هەزارکەس لە هەردوو لا کوژراون،هێزەکانی ڕووسیا بە بەرپرسیاری کۆمەڵکوژی خەڵکی مەدەنی و دیلە سەربازییەکانی ئوکراینا و [[ئەشکەنجەدان]]یان دادەنرێن.تا مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ نزیکەی ٨ ملیۆن ئۆکراینی لە شوێنی نیشتەجێبوونیان ئاوارەی ناوچەکانی دیکەی ئوکراینا بوون هەروەها زیاتر لە ٨.٢ ملیۆن تا مانگی ئایاری ٢٠٢٣ لە وڵاتەکەیان ئاوارە بوون و گەورەترین قەیرانی پەنابەرانیان لە دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەمەوە]] لە ئەورووپا دروستكرد.
ماوەی چەند مانگێک پێش لەشکرکێشییەکە، سەربازانی ڕووسیا لە نزیک [[تەنگژەی نێوان ڕووسیا و ئوکراینا، ٢٠٢١-٢٠٢٢|سنوورەکانی ئۆکرانیا]] جێگیرکران،لە کاتێکدا بەرپرسانی ڕووسیا چەندین جار پلانی هێرشکردنەکەیان ڕەتکردەوە. [[ڤلادیمیر پوتین]] "[[سەبارەت بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تایبەت|ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی تایبەت]]"ی ڕاگەیاند بۆ پشتگیریکردن لە [[کۆماری گەلی دۆنێتسک|کۆمارە جیابووەکانی دۆنێتسک]] و [[کۆماری گەلی لوھانسک|لوهانسک]] کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە، ئیدیعای کرد ئامانجەکە " داماڵینی سەربازی " و " [[نازیزم|بێنازیکردنی]]" حکومەتی ئوکراینایە.هەروەها ڕووسیا بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە ئوکرانیا لەلایەن نیونازییەکانەوە بەڕێوەدەبرێت و [[ڕووسەکان لە ئۆکرانیا|کەمینەی نەتەوەیی ڕووسییان]] گۆشەگیر کردووە.لە خولەکەکانی دواتر، ھێرشی ئاسمانی و مووشەکبارانکردن بە درێژایی بەرەی باکوور لە [[بیلاڕووس|بێلاڕووسەوە]] بەرەو [[کیێڤ]] و بەرەی باکووری ڕۆژهەڵات بەرەو [[خارکیڤ]] و بەرەی باشوور لە [[کریمیا|کریماوە]] و بەرەی باشووری ڕۆژهەڵات لە [[دۆنباس|دۆنباسەوە]] دەستیپێکرد. لە بەرامبەردا سەرۆکی ئۆکرانیا [[ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی]] [[حکوومەت نیزامی|یاسای حکوومەت نیزامی]] دەرکرد و فەرمانی کۆکردنەوەی گشتی دەرکرد.
سەربازانی ڕووسیا تا مانگی نیسانی ٢٠٢٢ لە بەرەی باکوور پاشەکشەیان کرد. لە بەرەی باشوور و باشووری ڕۆژهەڵات، ڕووسیا لە مانگی ئازاردا خێرسۆنی گرت و لە مانگی ئایاردا دوای گەمارۆدانێکی دژوار ماریۆپۆلی داگیرکرد . لە مانگی نیساندا ڕووسیا [[شەڕی دۆنباس (٢٠٢٢–ئێستا)|شەڕێکی نوێی لە دۆنباس]] دەستپێکرد. هێزەکانی ڕووسیا بەردەوام بوون لە بۆردومانکردنی ئامانجە سەربازی و مەدەنییەکان، لەنێویاندا تۆری وزەی کارەبا. لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢ ئۆکرانیا هێرشی بەرپەرچدانەوەی لە باشوور و ڕۆژهەڵات دەستپێکرد. لە تشرینی دووەمدا ئۆکرانیا بەشێک لە ئۆبلاستی خێرسۆنی کۆنترۆڵکردەوە . لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٣، ڕووسیا نزیکەی ٢٠٠ هەزار سەربازی بۆ هێرشێکی نوێ لە دۆنباس کۆکردەوە. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٣ ئۆکرانیا هێرشێکی دژە هێرشی لە باشووری ڕۆژهەڵات دەستپێکرد.
ئەم لەشکرکێشییە بەرەوڕووی [[کاردانەوە نێونەتەوەیییەکان لەسەر شاڵاوی سەربازی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا|ئیدانەکردنی بەرفراوانی نێودەوڵەتی]] بووەوە. [[کۆڕی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان|کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان]] بڕیارنامەی [[بڕیارنامەی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ES-11/1|ES-11/1]] ی دەرکرد کە لەشکرکێشییەکەی ئیدانە دەکات و داوای کشانەوەی تەواوی هێزەکانی ڕووسیا دەکات. [[دادگای نێونەتەوەییی داد|دادگای دادی نێودەوڵەتی]] فەرمانی بە ڕوسیا کرد ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان ڕابگرێت و [[ئەنجومەنی ئەورووپا|ئەنجومەنی ئەوروپا]] ڕوسیای دەرکرد.
بەهۆی ئەم لەشکرکێشییەوە لە زۆرێک لە ولاتانی جیهان [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی دژ بە ھێرشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا|خۆپیشاندانی]] فراوان کرا و ناڕەزایەتی خۆیان دەربڕی.لە [[خۆپیشاندانەکانی دژی شەڕی ٢٠٢٢ لە ڕووسیا|ناوخۆی ڕووسیاش]] بەهەمان شێوە خۆپیشاندان ئەنجامدرا و بە دەستگیرکردنی بەکۆمەڵ و زیادبوونی سانسۆری میدیاکان سەرکوتکران. زیاتر لە هەزار کۆمپانیا لە وەڵامی ئەو لەشکرکێشییەدا ڕووسیا و بێلاڕوسیان بەجێهێشت . [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی|دادگای تاوانە نێودەوڵەتییەکان]] لێکۆڵینەوەی لەبارەی ئەگەری [[تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی]] و تاوانەکانی جەنگ و ڕفاندنی منداڵان و کۆمەڵکوژی لە کاتی داگیرکارییەکەدا کردەوە و لە مانگی ئازاری ٢٠٢٣دا فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ پوتین دەرکرد.
== پاشخان ==
دوای ڕووخانی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]] لە ساڵی [[١٩٩١]] چەندین ناوچەی ئەم وڵاتە سەربەخۆی خۆیان ڕاگەیاند، لەو ماوەدا ڕووسیا و ئوکراینا بەردەوام بوون لە درێژەدان بە دروستکردنی پەیوەندییەکانیان. ساڵی ١٩٩٤ [[ئوکراینا]] ڕازی بوو دەستبەردای جبەخانەی ناوکییەکانی بێت بۆ ڕووسیا، [[ڕێککەوتنامەی بۆدابێست]] واژوو بکات، لەبەرامبەر ئەوەی [[ڕووسیا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] گەرەنتی پاراستنی ئوکراینا و ڕێگریکردن لە ھەر ھێرشێک کە ببێتە ھۆی ئەوەی مەترسی بخاتە سەر خاکی ئوکراینا. دوای پێنج ساڵ لە واژووکردنی ڕێککەوتنامەی بۆدابێست، ڕووسیا یەکێک بوو لە واژووکەرانی پەیماننامەی ئاسایشی [[ئەورووپا]] کە لە ئەستەمبۆڵ ١٩٩٩ بەڕێوەچوو. لە یەکێک لە خاڵەکانی پەیماننامەکە ھاتبوو مافی سروشتی ھەر وڵاتێکە کە ئازادە لە ھەڵبژاردن و گۆرینی شێوازی ڕێکارە ئەمنییەکانی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Istanbul Document {{!}} OSCE|ناونیشان=https://www.osce.org/mc/39569|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201205220741/https://www.osce.org/mc/39569|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> لەگەڵ ئەوەی [[ئوکراینا]] لە ساڵی ١٩٩١ سەربەخۆی [[سیاسەت|سیاسی]] و سنووری خۆی ڕاگەیاند، بەڵام ئەمە بۆ سەرکردایەتی ڕووسیا ئەو ناوچەیە بە گۆڕەپانی دەسڕۆیی سەیرکردووە، تەنانەت ساڵی ٢٠٠٨ [[ڤلادیمیر پوتین|ڤلادمیر پوتین]] بە ئاشکرا دژایەتی خۆی بۆ ئەندام بوونی ئوکراینا لە [[ناتۆ]] ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Bush-Putin row grows as pact pushes east {{!}} Vladimir Putin {{!}} The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/02/nato.georgia|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220208091130/https://www.theguardian.com/world/2008/apr/02/nato.georgia|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin warns Nato over expansion {{!}} Vladimir Putin {{!}} The Guardian|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/04/nato.russia|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220213213527/https://www.theguardian.com/world/2008/apr/04/nato.russia|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> چەندین وڵاتی پێشووی [[بلۆکی ڕۆژھەڵات|بلۆکی ڕۆژهەڵات]] پەیوەندییان [[ناتۆ|بە ناتۆوە]] کرد، بەهۆی هەڕەشە ئەمنییەکانی ناوچەکە وەک قەیرانی دەستووری ڕووسیا لە ساڵی ١٩٩٣ ، شەڕی ئەبخازیا (١٩٩٢-١٩٩٣) و جەنگی یەکەمی چیچان (١٩٩٤-١٩٩٦). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hall|یەکەم=Gavin E. L.|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine: the history behind Russia's claim that Nato promised not to expand to the east|ناونیشان=https://theconversation.com/ukraine-the-history-behind-russias-claim-that-nato-promised-not-to-expand-to-the-east-177085|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Conversation (website)|The Conversation]]}}</ref> سەرۆکی ڕووسیا، [[ڤلادیمیر پوتین|ڤلادیمێر پوتین]] ، بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەندامانی ناتۆ لە ساڵی ١٩٩٠ بەڵێنیان داوە کە ڕێگە نەدەن هیچ وڵاتێکی ئەوروپای ڕۆژهەڵات بەشداری بکەن، ئەمە کاردانەوەی لێکەوتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Baker|یەکەم=Peter|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=In Ukraine Conflict, Putin Relies on a Promise That Ultimately Wasn't|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/01/09/us/politics/russia-ukraine-james-baker.html|issn=0362-4331}}</ref> لە لوتکەی بوخارێستی ساڵی ٢٠٠٨ دا، ئۆکرانیا و [[گورجستان]] هەوڵیاندا بچنە ناو ناتۆ. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bevan|یەکەم=Scott|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Ukraine-Georgia NATO membership a 'direct threat to Russia'|ئیش=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2008-04-05/ukraine-georgia-nato-membership-a-direct-threat-to/2393800}}</ref> وەڵامی ئەندامانی ناتۆ دابەش بوو، وڵاتانی ئەوروپای ڕۆژئاوا نیگەران بوون لە دژایەتیکردنی ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brown|یەکەم=Colin|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=EU allies unite against Bush over Nato membership for Georgia and Ukraine|پەڕە=٢٤|ئیش=[[The Independent]]}}</ref> ناتۆ ڕەتیکردەوە ئەندامێتی ئۆکرانیا و گورجستان وەربگرێت، بەڵام جاپ دی هوپ شێفەر بەیاننامەیەکیشی بڵاوکردەوە و ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر ئەوەی هەردوو وڵات ڕۆژێک ببنە ئەندامی ناتۆ. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=NATO promises Ukraine, Georgia entry one day|بڵاوکەرەوە=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-nato-idUSL0179714620080403|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=NATO|سەردێڕ=Bucharest Summit Declaration issued by NATO Heads of State and Government (2008)|ناونیشان=https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_8443.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=NATO}}</ref> پوتین بە توندی دژی داوای ئەندامێتی ناتۆ بوو <ref name="Evans 462">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Evans|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=President tells summit he wants security and friendship|پەڕە=٤٦|ئیش=[[The Times]]|وتەگێڕانەوە=President Putin, in a bravura performance before the world's media at the end of the Nato summit, warned President Bush and other alliance leaders that their plan to expand eastwards to Ukraine and Georgia "didn't contribute to trust and predictability in our relations.}}</ref> و وەزیری دەرەوەی ڕووسیا [[سێرگی لاڤرۆڤ]] وتی ڕووسیا هەموو هەوڵێک دەدات بۆ ڕێگریکردن لە وەرگرتنیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Russia army vows steps if Georgia and Ukraine join NATO|ئیش=[[Reuters]]|شوێن=Moscow|editor-last=Dick|editor-first=Charles|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-russia-nato-steps/russia-army-vows-steps-if-georgia-and-ukraine-join-nato-idUSL1143027920080411}}</ref>
پاش ھەوڵە بەردەوامەکانی ئوکراینا بۆ بوون بە ئەندامی ناتۆ سەرۆکی ڕووسیا ستراتیژی داگیرکردنی ئەو وڵاتەی داڕشت بە بیانووی ئەوەی گەلی ئۆکرانی و ڕووسی یەک [[نەتەوە]]ن و بەھۆی ڕووداوەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]] لەیەکتری جیاکراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Article by Vladimir Putin ”On the Historical Unity of Russians and Ukrainians“ • President of Russia|ناونیشان=http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220125053520/http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ھەروەھا بەبیانووی مەترسی بۆ سەر ئاسایشی ڕووسیا، دژایەتی خۆی بۆ ئەندامییەتی ئوکراینا لە [[ناتۆ]] ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine: NATO’s original sin – POLITICO|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/ukraine-nato-georgia-europe-european-union-united-states/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220209085114/https://www.politico.eu/article/ukraine-nato-georgia-europe-european-union-united-states/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== نائارامییەکانی ئۆکرانیا، چالاکییەکانی ڕووسیا لە کریمیا و دۆنباس ===
لە تشرینی دووەمی ٢٠١٣، [[ڤیکتۆر یانوکۆڤیچ|ڤیکتۆر یانۆکۆڤیچ]] سەرۆکی ئۆکرانیا لەناکاو واژۆکردنی ڕێککەوتنی پەیوەندی لەگەڵ [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتی ئەوروپا]] هەڵوەشاندەوە و پەرلەمانی ئۆکرانیای هەڵوەشاندەوە و لەبری ئەوە پەیوەندی نزیکتری لەگەڵ یەکێتی ئابووری ئۆراسیا بە سەرۆکایەتی ڕووسیا هەڵبژارد. ڕووسیا لەم کارە ڕۆڵی بەرچاوی هەبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The European Union in Crisis|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave Macmillan]]|editor-last=Dinan|editor-first=Desmond|پەڕەکان=٣, ٢٧٤|editor-last2=Nugent|editor-first2=Neil}}</ref> ئەمەش کاردانەوە و ناڕەزایەتی گەورەی لێکەوتەوە کە بە یۆرۆمایدان ناسراوە، کە گەیشتە لوتکە بە لابردنی یانۆکۆڤیچ لە شوباتی ٢٠١٤ و دواتر نائارامییەکانی لایەنگری ڕووسیا لە بەشەکانی ڕۆژهەڵات و باشووری ئۆکرانیا. سەربازانی ڕووسیا بەبێ نیشانە پێگە و ژێرخانی ستراتیژییان لە خاکی ئۆکرانیا لە کریمە کۆنترۆڵ کرد، و دەستیان بەسەر پەرلەمانی کریمەدا گرت . لە مانگی ئازاردا ڕووسیا ڕیفراندۆمێکی مشتومڕاوی ڕێکخست و کریمیای گرتەوە . دواتر سەرهەڵدانی [[شەڕی دۆنباس|شەڕ لە دۆنباس]] هات کە لە نیسانی ٢٠١٤ دەستی پێکرد کاتێک جوداخوازە چەکدارەکان کە لەلایەن ڕووسیا پشتیوانی دەکرێن دەستیان بەسەر بیناکانی حکومەتی ئۆکرانیادا گرت و [[کۆماری گەلی دۆنێتسک|کۆماری گەلی سەربەخۆی دۆنێتسک]] و [[کۆماری گەلی لوھانسک|کۆماری گەلی لوهانسکیان]] ڕاگەیاند. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Grytsenko|یەکەم=Oksana|دوایین٢=Vlasova|یەکەم٢=Anastasia|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Armed pro-Russian insurgents in Luhansk say they are ready for police raid|ئیش=[[Kyiv Post]]|بڵاوکەرەوە=Businessgroup LLC|شوێن=Luhansk|ناونیشان=https://www.kyivpost.com/content/ukraine/armed-pro-russian-insurgents-in-luhansk-say-they-are-ready-for-police-raid-343167.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140412131249/https://www.kyivpost.com/content/ukraine/armed-pro-russian-insurgents-in-luhansk-say-they-are-ready-for-police-raid-343167.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ragozin|یەکەم=Leonid|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Annexation of Crimea: A masterclass in political manipulation|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera]]|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/opinions/2019/3/16/annexation-of-crimea-a-masterclass-in-political-manipulation|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201107230534/https://www.aljazeera.com/opinions/2019/3/16/annexation-of-crimea-a-masterclass-in-political-manipulation/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> سەربازانی ڕووسیا لەو ململانێیەدا بەشدار بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Charap|یەکەم=Samuel|دوایین٢=Boston|یەکەم٢=Scott|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=U.S. Military Aid to Ukraine: A Silver Bullet?|بڵاوکەرەوە=[[RAND Corporation]]|ناونیشان=https://www.rand.org/blog/2022/01/us-military-aid-to-ukraine-a-silver-bullet.html}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Walker|یەکەم=Shaun|دوایین٢=Grytsenko|یەکەم٢=Oksana|دوایین٣=Ragozin|یەکەم٣=Leonid|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Russian soldier: 'You're better clueless because the truth is horrible'|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2014/sep/03/ukraine-soldier-youre-better-clueless-because-truth-horrible-moscow-ilovaysk|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.theguardian.com/world/2014/sep/03/ukraine-soldier-youre-better-clueless-because-truth-horrible-moscow-ilovaysk|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢|issn=1756-3224|oclc=٦٠٦٢٣٨٧٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Exclusive: Charred tanks in Ukraine point to Russian involvement|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-tanks-exclusive-idUSKCN0IC1GE20141023|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-tanks-exclusive-idUSKCN0IC1GE20141023|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕێککەوتننامەکانی مینسک کە لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٤ و شوباتی ٢٠١٥ واژۆ کران، هەوڵێک بوو بۆ وەستاندنی شەڕەکان، بەڵام ئاگربەستەکان چەندین جار شکستی هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ukraine ceasefire violated more than 100 times within days: OSCE|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera]]|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/7/29/ukraine-ceasefire-violated-more-than-100-times-within-days-osce|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.aljazeera.com/news/2020/7/29/ukraine-ceasefire-violated-more-than-100-times-within-days-osce|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ناکۆکییەک لەسەر ڕۆڵی ڕووسیا سەریهەڵدا: ئەندامانی نۆرماندی فەرەنسا، ئەڵمانیا و ئوکرانیا مینسکیان وەک ڕێککەوتنێک لە نێوان ڕووسیا و ئۆکرانیا بینی، لەکاتێکدا ڕووسیا پێداگری لەسەر ئەوە دەکرد کە ئۆکرانیا پێویستە ڕاستەوخۆ دانوستان لەگەڵ دوو کۆماری جیابووەوە بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France says Russia refused to hold ministerial meeting on Ukraine|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/france-says-russia-refused-hold-normandy-format-meeting-ukraine-2021-11-09/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Article by Vladimir Putin 'On the Historical Unity of Russians and Ukrainians'|ناونیشان=https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220219001954/https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[President of Russia]]|وتەگێڕانەوە=... the outcome of both Minsk‑1 and Minsk‑2 which give a real chance to peacefully restore the territorial integrity of Ukraine by coming to an agreement directly with the DPR and LPR with Russia, Germany and France as mediators, contradicts the entire logic of the anti-Russia project.}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ پوتین پێشنیارەکانی [[ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی|زێلێنسکی]] بۆ ئەنجامدانی دانوستانی ئاستی باڵا ڕەتکردەوە، حکومەتی ڕوسیاش پشتگیری لە بابەتێکی [[دمیتری مێدڤێدێڤ|دیمیتری مێدڤێدێڤ]] سەرۆکوەزیرانی پێشووی ڕووسیایە کرد و ئاماژەی بەوەدا کە مامەڵەکردن لەگەڵ ئۆکرانیا بێمانایە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia Shouldn't Negotiate With 'Vassal' Ukraine, Ex-President Medvedev Says|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2021/10/11/russia-shouldnt-negotiate-with-vassal-ukraine-ex-president-medvedev-says-a75263|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Moscow Times]]}}</ref>
لکاندنی کریمیا بووە هۆی شەپۆلێکی نوێی ناسیۆنالیزمی ڕووسیا، کە بەشێکی زۆری [[ڕەشبینی|بزووتنەوەی نیوئیمپریالیزمی]] ڕووسیا ئاواتەخوازی لکاندنی زیاتری زەوی ئۆکرانیا بوون بۆ دروستکردنی نۆڤۆرۆسیا (ڕووسیای نوێ). <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Michael|یەکەم=Casey|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Pew Survey: Irredentism Alive and Well in Russia|بڵاوکەرەوە=[[The Diplomat]]|ناونیشان=https://thediplomat.com/2015/06/pew-survey-irredentism-alive-and-well-in-russia/}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Socor|یەکەم=Vladimir|بەستەری نووسەر=Vladimir Socor|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Putin's Crimea Speech: A Manifesto of Greater-Russia Irredentism|بەرگ=١١|بڵاوکەرەوە=[[Eurasia Daily Monitor]]|issue=56|ناونیشان=https://jamestown.org/program/putins-crimea-speech-a-manifesto-of-greater-russia-irredentism/}}</ref> لە مانگی تەمموزی ٢٠٢١ پوتین وتارێکی بە ناوی " لەسەر یەکێتیی مێژوویی ڕووس و ئۆکراینیەکان " بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوەدا کە ڕووسەکان و ئۆکراینییەکان " یەک گەلن ". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Putin|یەکەم=Vladimir|authorlink=Vladimir Putin|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Article by Vladimir Putin 'On the Historical Unity of Russians and Ukrainians'|ناونیشان=https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220125053520/https://en.kremlin.ru/events/president/news/66181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Kremlin]]|بڵاوکەرەوە=[[Government of Russia]]}}</ref> لە بنیاتنانی ئەو لەشکرکێشییەدا، پوتین ئیدیعای کرد کە ئۆکرانیا لەلایەن بەلشەفییەکانی ڕووسیاوە دروستکراوە و "هەرگیز نەریتی دەوڵەتبوونی ڕاستەقینەی نەبووە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Extracts from Putin's speech on Ukraine|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/extracts-putins-speech-ukraine-2022-02-21/}}</ref> چاودێران ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرکردایەتی ڕووسیا ڕوانگەیەکی شێواوی بۆ ئۆکرانیای مۆدێرن هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wilson|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia and Ukraine: 'One People' as Putin Claims?|ناونیشان=https://rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/russia-and-ukraine-one-people-putin-claims|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220124130721/https://rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/russia-and-ukraine-one-people-putin-claims/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Royal United Services Institute]]|وتەگێڕانەوە=Putin's key trope is that Ukrainians and Russians are 'one people', and he calls them both 'Russian'. He starts with a myth of common origin: 'Russians, Ukrainians and Belarusians are all descendants of Ancient Rus', which was the largest state in Europe' from the 9th–13th centuries AD.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dickinson|یەکەم=Peter|دوایین٢=Haring|یەکەم٢=Melinda|دوایین٣=Lubkivsky|یەکەم٣=Danylo|دوایین٤=Motyl|یەکەم٤=Alexander|دوایین٥=Whitmore|یەکەم٥=Brian|دوایین٦=Goncharenko|یەکەم٦=Oleksiy|دوایین٧=Fedchenko|یەکەم٧=Yevhen|دوایین٨=Bonner|یەکەم٨=Brian|دوایین٩=Kuzio|یەکەم٩=Taras|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Putin's new Ukraine essay reveals imperial ambitions|ناونیشان=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/putins-new-ukraine-essay-reflects-imperial-ambitions/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210715191212/https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/putins-new-ukraine-essay-reflects-imperial-ambitions/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Atlantic Council]]|وتەگێڕانەوە=Vladimir Putin's inaccurate and distorted claims are neither new nor surprising. They are just the latest example of gaslighting by the Kremlin leader.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wiśnicki|یەکەم=Jarosław|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=History as an information weapon in Russia's full-scale war in Ukraine|ناونیشان=https://euvsdisinfo.eu/history-as-an-information-weapon-in-russias-full-scale-war-in-ukraine/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roth|یەکەم=Andrew|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Putin's Ukraine rhetoric driven by distorted view of neighbor|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2021/dec/07/putins-ukraine-rhetoric-driven-by-distorted-view-of-neighbour|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211207180813/https://www.theguardian.com/world/2021/dec/07/putins-ukraine-rhetoric-driven-by-distorted-view-of-neighbour|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[The Guardian]]|شوێنی بڵاوکردنەوە=Moscow|وتەگێڕانەوە=But that fear has gone hand-in-hand with chauvinistic bluster that indicates Moscow has a distorted view of modern Ukraine and the goals it wants to achieve there.}}</ref>
== پێشەکی ==
[[پەڕگە:Russian forces near Ukraine, 2021-12-03 (crop).jpg|وێنۆک|دەزگا ھەواڵگرییەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ھەڵسەنگاندنێکیان بۆ جووڵەی ھێزە ڕووسییەکان کردووە.]]
لە مانگەکانی ئازار و نیسانی ٢٠٢١، ڕووسیا دەستی بە بنیاتنانی بنکەی سەربازی گەورەی کرد لە نزیک سنووری ڕووسیا و ئۆکرانیا. لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢١ تا شوباتی ٢٠٢٢، بنکەکان زیاتر فراوان کران لە نزیک سنووری ڕووسیا و بێلاڕوس. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Harris|یەکەم=Shane|دوایین٢=Sonne|یەکەم٢=Paul|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia planning massive military offensive against Ukraine involving 175,000 troops, U.S. intelligence warns|ئیش=The Washington Post|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/russia-ukraine-invasion/2021/12/03/98a3760e-546b-11ec-8769-2f4ecdf7a2ad_story.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name="Zsymbol">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Schogol|یەکەم=Jeff|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Here's what those mysterious white 'Z' markings on Russian military equipment may mean|ناونیشان=https://taskandpurpose.com/analysis/russian-military-equipment-white-markings/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://taskandpurpose.com/analysis/russian-military-equipment-white-markings/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Task & Purpose]]|بڵاوکەرەوە=North Equity|وتەگێڕانەوە=[B]ottom line is the 'Z' markings (and others like it) are a deconfliction measure to help prevent friendly fire incidents.}}</ref> ئەندامانی حکومەتی ڕووسیا چەندین جار ڕەتیانکردەوە کە پلانیان هەبێت بۆ داگیرکردن یان هێرشکردنە سەر ئۆکرانیا؛ <ref name="denials">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Taylor|یەکەم=Adam|ئەوانی تر=Photograph by [[Evgeniy Maloletka]] ([[Associated Press]])|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia's attack on Ukraine came after months of denials it would attack|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/24/ukraine-russia-denials/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20220224205233/https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/24/ukraine-russia-denials/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=On Sunday ... "There is no invasion. There is no such plans," Antonov said.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin attacked Ukraine after insisting for months there was no plan to do so. Now he says there's no plan to take over.|بڵاوکەرەوە=[[CBS News]]|شوێن=Kharkiv|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=22 February 2022|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/russia-ukraine-putin-invasion-after-denials-now-says-no-occupation-plan|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.cbsnews.com/news/russia-ukraine-putin-invasion-after-denials-now-says-no-occupation-plan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لەوانە دیمیتری پێسکۆڤ وتەبێژی حکومەت لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، سێرگی ڕیابکۆڤ جێگری وەزیری دەرەوە لە ١٩ی ژانویەی ٢٠٢٢، <ref name="Deny">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Farley|یەکەم=Robert|دوایین٢=Kiely|یەکەم٢=Eugene|ئەوانی تر=Photograph by Aris Messinis ([[Agence-France Presse]])|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Rhetoric Ahead of Attack Against Ukraine: Deny, Deflect, Mislead|ئیش=[[FactCheck.org]]|بڵاوکەرەوە=[[Annenberg Public Policy Center]]|ناونیشان=https://www.factcheck.org/2022/02/russian-rhetoric-ahead-of-attack-against-ukraine-deny-deflect-mislead/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.factcheck.org/2022/02/russian-rhetoric-ahead-of-attack-against-ukraine-deny-deflect-mislead/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=Nov. 28 – ... 'Russia has never hatched, is not hatching and will never hatch any plans to attack anyone,' Peskov said. ... 19 Jan – ... Ryabkov ... 'We do not want and will not take any action of aggressive character. We will not attack, strike, invade, quote unquote, whatever Ukraine.'}}</ref> ئاناتۆلی ئەنتۆنۆڤ باڵیۆزی ڕووسیا لە ئەمریکا لە ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٢، <ref name="denials" /> و باڵیۆزی ڕووسیا لە چیک ئەلێکساندەر زمیڤسکی لە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢. <ref name="Czech">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fořtová|یەکەم=Klára|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Velvyslanec Ukrajiny v Česku denně promlouvá, ruský mlčí a je 'neviditelný'|زمان=cs|trans-title=Ukraine's ambassador to the Czech Republic speaks daily, the Russian is silent and 'invisible'|ئیش=[[Mladá fronta DNES]]|ناونیشان=https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/jevhen-perebyjnis-alexandr-zmejevskij-velvyslanec-rusko-ukrajina.A220307_095550_domaci_klf|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220308092951/https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/jevhen-perebyjnis-alexandr-zmejevskij-velvyslanec-rusko-ukrajina.A220307_095550_domaci_klf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=Zmejevský ... 'Důrazně jsme odmítli jako nepodložená obvinění Ruska z přípravy, agrese vůči Ukrajině a fámy o vstupu ruských jednotek na ukrajinské území,' stojí v něm.}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Levchenko|یەکەم=Grigory|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ='A path towards destroying relations' Czech Republic to limit Russian Embassy staff in Prague amid escalating diplomatic tensions|ناونیشان=https://meduza.io/en/feature/2021/04/22/a-path-towards-destroying-relations|وێبگە=[[Meduza]]}}</ref>
نیکۆلای پاتروشێڤ سەرۆکی ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی پوتین, کە بە دژە ڕۆژئاوا ناسراوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Troianovski|یەکەم=Anton|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Hard-Line Russian Advisers Who Have Putin's Ear|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/01/30/world/europe/putin-top-advisers-ukraine.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220201012801/https://www.nytimes.com/2022/01/30/world/europe/putin-top-advisers-ukraine.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> و ڕایگەیاند کە ڕۆژئاوا لە ململانێیەکی ڕانەگەیەندراودایە لەگەڵ ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Galeotti|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=New National Security Strategy Is a Paranoid's Charter|ئیش=[[Moscow Times]]|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2021/07/05/new-national-security-strategy-is-a-paranoids-charter-a74424|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ستراتیژی نوێکراوی [[ئاسايشى نەتەوەيى|ئاسایشی نیشتمانی]] ڕووسیا کە لە مانگی ئایاری ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە، تێیدا هاتووە کە ڕەنگە ڕووسیا "شێوازی زۆرەملێ" بەکاربهێنێت بۆ "پووچەڵکردنەوە یان ڕێگریکردن لەو کردەوانەی کە هەڕەشە لە سەروەری و یەکپارچەیی خاکی ڕووسیا دەکەن".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia's security strategy envisages 'forceful methods'|بڵاوکەرەوە=[[ABC News]]|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/wireStory/russias-security-strategy-envisages-forceful-methods-78002786|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sherwin|یەکەم=Emily|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin's inner circle: Who has the Russian president's ear on the war in Ukraine?|ئیش=[[Deutsche Welle]]|editor-last=Paulick|editor-first=Jane|ناونیشان=https://www.dw.com/en/putins-inner-circle-who-has-the-russian-presidents-ear-on-the-war-in-ukraine/a-61102576|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسیا داوای کرد کە ناتۆ پەیماننامەیەک واژۆ بکات کە ڕێگری بکات لە ئۆکرانیا پەیوەندی بە ناتۆوە بکات ، هەروەها داوای کرد هێزە فرەنەتەوەییەکان لە وڵاتانی ئەندامی ئەوروپای ڕۆژهەڵاتی ناتۆ دووربخرێنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tétrault-Farber|یەکەم=Gabrielle|دوایین٢=Balmforth|یەکەم٢=Tom|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russia demands NATO roll back from East Europe and stay out of Ukraine|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-unveils-security-guarantees-says-western-response-not-encouraging-2021-12-17/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220222081106/https://www.reuters.com/world/russia-unveils-security-guarantees-says-western-response-not-encouraging-2021-12-17/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسیا هەڕەشەی وەڵامدانەوەی سەربازیی دیارینەکراوی کرد ئەگەر ناتۆ "هێڵێکی دووژمنکارانە" پەیڕەو بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=MacKinnon|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Putin warns of unspecified military response if U.S. and NATO continue 'aggressive line'|ئیش=[[The Globe and Mail]]|ناونیشان=https://www.theglobeandmail.com/world/article-putin-warns-of-unspecified-military-response-if-us-and-nato-continue/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220115165246/https://www.theglobeandmail.com/world/article-putin-warns-of-unspecified-military-response-if-us-and-nato-continue/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> ئەم داواکاریانە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک شتێکی نادروست سەیر دەکران؛ دەوڵەتانی ئەوروپای ڕۆژهەڵات بە هۆکاری ئەمنییەوە بە ئارەزووی خۆیان پەیوەندییان بە ناتۆوە کردبوو <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Szayna|یەکەم=Thomas S.|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧|سەردێڕ=The Enlargement of NATO and Central European Politics|ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/publication/142-the-enlargement-nato-and-central-european-politics|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Woodrow Wilson International Center for Scholars]]}}</ref> پەیماننامەیەک بۆ ڕێگریکردن لە پەیوەستبوونی ئۆکرانیا پێچەوانەی سیاسەتی " دەرگای کراوە "ی ناتۆ دەبێت، سەرەڕای وەڵامدانەوەی بێ جۆش و خرۆشی ناتۆ بۆ داواکارییەکانی ئۆکرانیا بۆ بوون بە ئەندام . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Coyer|یەکەم=Cassandre|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Why is Ukraine not in NATO and is it too late to join? Here's what experts, NATO say|ئیش=[[The Miami Herald]]|ناونیشان=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article258774458.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220329021337/https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article258774458.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> [[یەنس ستۆڵتنبێرگ|ینس ستۆڵتنبێرگ]] سکرتێری گشتی ناتۆ لە وەڵامدا وتی "ڕووسیا مافی ئەوەی نییە [[گۆڕەپانی دەسڕۆیی]] دابمەزرێنێت بۆ ئەوەی هەوڵی کۆنترۆڵکردنی دراوسێکانی بدات". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=NATO chief: "Russia has no right to establish a sphere of influence"|ئیش=[[Axios (website)|Axios]]|ناونیشان=https://www.axios.com/nato-russia-ukraine-invasion-18619fd7-be80-4d37-86f8-fcebcb1fbe8a.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220214172403/https://www.axios.com/nato-russia-ukraine-invasion-18619fd7-be80-4d37-86f8-fcebcb1fbe8a.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> سیاسەتی فەرمی ناتۆ ئەوەیە کە ناتۆ بەدوای ڕووبەڕووبوونەوەدا ناگەڕێت.<ref name="NATO myths">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NATO-Russia: Setting the record straight|ناونیشان=https://www.nato.int/cps/en/natohq/115204.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[NATO]]}}</ref>
[[ئێمانوێل ماکرۆن|ئیمانوێل ماکرۆن]] سەرۆکی فەرەنسا و [[ئۆلاف شۆڵتس]] ، ڕاوێژکاری ئەڵمانیا هەردووکیان لە مانگی شوباتی ٢٠٢٢ هەوڵیان دا بۆ ڕێگریکردن لە شەڕ. ماکرۆن چاوی بە پوتین کەوت بەڵام نەیتوانی قەناعەتی پێبکات کە هێرش نەکات و نەچێتە پێشەوە. [[ئۆلاف شۆڵتس|شۆڵتس]] هۆشداری دایە پوتین لە ئەگەری داگیرکردنی ئۆکرانیا سزای قورس دەسەپێندرێت. هەروەها داوای لە زێلێنسکی کرد واز لە خواستەکانی پەیوەستبوون بە ناتۆ بهێنێت و دۆخی بێلایەنی ڕابگەیەنێت؛ بەڵام زێلێنسکی وتی ناتوانرێت متمانە بە پوتین بکرێت . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|دوایین٢=Pancevski|یەکەم٢=Bojan|دوایین٣=Bisserbe|یەکەم٣=Noemie|دوایین٤=Walker|یەکەم٤=Marcus|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Vladimir Putin's 20-Year March to War in Ukraine—and How the West Mishandled It|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/vladimir-putins-20-year-march-to-war-in-ukraineand-how-the-west-mishandled-it-11648826461|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref>
== ڕاگەیاندنی لەشکرکێشی ==
[[File:Обращение_Президента_Российской_Федерации_2022-02-24.webm|وێنۆک|وتاری پوتین لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢.پاش چەند خولەکێک لە ڕاگەیەندراوەکەی [[ڤلادیمیر پوتین|پۆتین]]، ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر شارەکانی [[کیێڤ]]، [[خارکیڤ]]، ھەرێمەکانی [[دۆنباس]] دەستی پێکرد]]
لە ٢١ی شوباتدا پوتین وتارێکی پێشکەش کرد و ڕایگەیاند کە ناوچەکانی ئۆکرانیا کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە وەک دەوڵەتی سەربەخۆ ناساندووە: کۆماری گەلی دۆنێتسک و کۆماری گەلی لوهانسک. ڕۆژی دواتر ڕووسیا ڕایگەیاند کە هێزەکانی وەک "ئاشتیپارێز" دەنێرێتە ناو خاکەکان، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine crisis: Russia orders troops into rebel-held regions|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-60468237}}</ref> لە کاتێکدا ئەنجومەنی ڕووسیا ڕێگەی بە بەکارهێنانی هێزی سەربازی لە دەرەوەی وڵات دا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Federation Council gives consent to use the Russian Armed Forces outside of the Russian Federation|ناونیشان=http://council.gov.ru/en/events/news/133443/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Federation Council of Russia}}</ref>
کەمێک پێش کاتژمێر ٠٥:٠٠ ی بەیانی بە کاتی [[ئوکراینا]] (٠٢:٠٠) و کاتژمێر (٠٦:٠٠ بەکاتی [[مۆسکۆ]]) ڕۆژی ٢٤ی شوبات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=[[The Kyiv Independent]] news desk|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin declares war on Ukraine|ناونیشان=https://kyivindependent.com/national/putin-declares-war-on-ukraine|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Kyiv Independent]]}}</ref> پوتین [[سەبارەت بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تایبەت|وتارێکی دیکەی پێشکەش کرد]] و ڕایگەیاند کە ڕووسیا "ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی تایبەت" دەستپێدەکات، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Haltiwager|یەکەم=John|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian President Vladimir Putin announces military assault against Ukraine in surprise speech|ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224064559/https://www.msn.com/en-us/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Business Insider|via=[[MSN]]}}</ref> ئاماژەی بەوەشکرد، مەبەست لە ئۆپەراسیۆنەکە "پاراستنی گەلی دۆنباس" بووە، لە کۆمارە جیابووەکانی دۆنێتسک و لوهانسک کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە. بەشێوەیەکی ناڕاست بانگەشەی ئەوەی کرد کە "ڕووبەڕووی ستەم و جینۆساید بوونەتەوە کە لەلایەن ڕژێمی کیێڤەوە ئەنجامدراوە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hinton|یەکەم=Alexander|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin's claims that Ukraine is committing genocide are baseless, but not unprecedented|ئیش=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|ناونیشان=https://theconversation.com/putins-claims-that-ukraine-is-committing-genocide-are-baseless-but-not-unprecedented-177511}}</ref> هەروەها پوتین بانگەشەی ئەوەی کرد کە حکومەتی ئۆکرانیا نیو نازییە و لە ژێر کۆنترۆڵی ڕۆژئاوادا، ئۆکرانیا پەرە بە چەکی ئەتۆمی دەدات و ناتۆ ژێرخانی سەربازی لە ئۆکرانیا بۆ هەڕەشەکردن لە ڕووسیا دروست دەکات. <ref name="Putin declaration">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Full text: Putin's declaration of war on Ukraine|ئیش=[[The Spectator]]|ناونیشان=https://www.spectator.co.uk/article/full-text-putin-s-declaration-of-war-on-ukraine}}</ref> وتی ڕووسیا داوای "داماڵینی سەربازی و بێنازیکردن"ی ئۆکرانیا دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine conflict: Russian forces attack after Putin TV declaration<!-- different from current title, please do not change -->|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-60503037|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224064553/https://www.bbc.com/news/world-europe-60503037|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[BBC News]]}}</ref> لە وتارەکەیدا ئاماژەی بەوەدا ھیچ پلانێک بۆ زیانگەیاندن بە خەڵکی [[ئوکراینا]] دانەنراوە.<ref name="Putin declaration" />ھەروەھا داوای لە سەربازانی ئوکراینا کرد کە لە سەرسنورەکان بکشێنەوە و [[چەک]] دابنێن بەو شێوەیە پارێزراو دەبن.دواتر ڕاپۆرتێکی گوماناوی دەزگای ئاسایشی فیدراڵی ڕووسیا (FSB) دزەپێکرا و تیایدا بانگەشەی ئەوە دەکرا کە دەزگای هەواڵگری ئاگاداری پلانی پوتین نەبووە بۆ داگیرکردنی ئۆکرانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ball|یەکەم=Tom|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=This war will be a total failure, FSB whistleblower says|ئیش=[[The Times]]|ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/this-war-will-be-a-total-failure-fsb-whistleblower-says-wl2gtdl9m|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>
== داگیرکاری ==
ڕۆژی ٢٤ی شوبات،پاش چەند خولەکێک لە ڕاگەیەندراوەکەی [[ڤلادیمیر پوتین|پۆتین]]، ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر شارەکاجی [[کیێڤ]]، [[خارکیڤ]]، ھەرێمەکانی [[دۆنباس]] دەستی پێکرد لە سنووری ڕۆژھەڵاتی ئوکراینا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Peltz|یەکەم=Jennifer|دوایین٢=Lederer|یەکەم٢=Edith|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ='It's too late': Russian move roils UN meeting on Ukraine|ناونیشان=https://apnews.com/article/united-nations-general-assembly-russia-ukraine-europe-russia-united-nations-31c5af31d2a72163676459d317269b35|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[AP News]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sheftalovich|یەکەم=Zoya|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Battles flare across Ukraine after Putin declares war|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/putin-announces-special-military-operation-in-ukraine/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224064603/https://www.politico.eu/article/putin-announces-special-military-operation-in-ukraine/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Politico]]}}</ref> بەرپرسانی ئۆکرانی ئاماژەیان بەوەدا کە سوپای [[ڕووسیا]] لە ئۆدیسا و ماریۆپۆل دابەزیون و بە مووشەکی کروز و [[مووشەک]]ی بالستیک ھێرشیان کردووەتە سەر کۆگاکانی سەربارزی و فڕۆکەخانە لە [[کیێڤ]] و خارکیڤ و دنیپرۆ و تەقاندوویانەتەوە.بەڵام لە دواتر سوپای [[ئوکراینا]] ڕاپۆرتی نیشتنەوەی [[ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیا|سوپای ڕووسیا]] لە ئۆدیسای ڕەت کردەوە، لە کاتژمێر ٦:٤٨ خولەکی بەیانی لەناوچەی نێوان ڕووسیا و ئوکراینا و [[بیلاڕووس]] ئۆتۆمبێلە سەربازییەکانی سوپای ڕووسیا چوونە ناو ئوکراینا.بەوتەی ئانتۆن ھێراشینکۆی وەزیری دەرەوەی ئوکراینا، پاش کاتژمێر ٦:٣٠ خولەکی بەیانی (کاتژمێر ٠٢:٠٠ی بەکاتی جیھانی) سوپای ڕووسیا ناوچەیەکی نزیک شاری خارکیڤ داگیرکرد، پاشان بەرەو شارەکانی ماریۆپۆل و ئۆدیسا پێشڕەویان کرد. کاتژمێر ٠٧:٤٠ خولەکی بی بی سی لە زاری سەرچاوەکانی ترەوە ئاماژەی بەوەدا کە سوپای [[ڕووسیا]]ش لە ڕێگەی بیلاڕووسەوە دەچنە ناو ئەو وڵاتەوە. لە پاشان ھێزی پاسەوانی سنووری ئۆکرانین ڕاپۆرتی ھێرشکردنە سەر سەر پێگەکانی [[کۆماری گەلی لوھانسک|لوھانسک]]، سومی، [[خارکیڤ]]، چەرنێھێڤ و گیتۆمیر و ھەروەھا دوورگەکانی [[کریمیا]]ی بڵاوکردەوە و بەرپەرچیان داوەتەوە، لە بەرامبەردا وەزارەتی بەرگری ڕووسیا ڕای گەیاند ھیچ بەرگرییەک لەلایەن سوپای ئوکراینا نەبووە، وەزارەتی ناوخۆی ئوکراینا بڵاوی کردەوە کە ھێزەکانی ڕووسیا چوونەتە ناو گوندەکانی ھۆڕۆدییشچە و میلۆڤ لە لوھانسیکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Putin’s Forces Attack Ukraine|ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2022/02/24/world/russia-ukraine-putin|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Nate|دوایین=Cohn}}</ref> ناوەندی پەیوەندی ستراتیژی ئوکرانی ڕای گەیاند کە سوپای ئوکراینا لە ھێرشێکدا توانیان ناوچەی شاشاستیان لە نزیک لوھانسک گرتووەتەوە، نزیکەی ٥٠ کوژراوی ڕووسیای لێکەوتووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ВСУ отвоевали Счастье: уничтожено около 50 врагов|ناونیشان=https://www.unian.net/war/vsu-otvoevali-schaste-unichtozheny-okolo-50-vragov-novosti-donbassa-11715445.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.unian.net|زمان=ru}}</ref> دوای ئەوەی بۆ ماوەی کاتژمێرێک لەکارکەوت، ماڵپەری وەزارەتی بەرگری ئوکراینا بەردەست بووە و، لەوێدا ڕاگەیەندرا کە پێنج فڕۆکە و ھەلیکۆپتەرێکی ڕووسیایان لە لوھانسک خستووەتە خوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=KyivPost|ناونیشان=https://mobile.twitter.com/kyivpost/status/1496743183644086274|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Twitter|زمان=en}}</ref> ئۆتۆمبێلە ڕووسییەکان بە هێمای سەربازیی (پیتی Z ) نیشانە کرابوون، کە پێدەچێت ڕێوشوێنێک بێت بۆ ڕێگریکردن لە تەقەکردن لە خۆیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why has the letter Z become the symbol of war for Russia?|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/07/why-has-the-letter-z-become-the-symbol-of-war-for-russia|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Pjotr|دوایین=Sauer}}</ref>
کاتێک لەشکرکێشییەکە دەستیپێکرد، زێلێنسکی یاسای سەربازی لە ئۆکرانیا ڕاگەیاند. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lock|یەکەم=Samantha|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia-Ukraine crisis live news: Putin has launched 'full-scale invasion', says Ukrainian foreign minister – latest updates|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/live/2022/feb/23/ukraine-russia-news-crisis-latest-live-updates-putin-biden-europe-sanctions-russian-invasion-border-troops|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224054309/https://www.theguardian.com/world/live/2022/feb/23/ukraine-russia-news-crisis-latest-live-updates-putin-biden-europe-sanctions-russian-invasion-border-troops|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Guardian]]}}</ref> هەر ئەو ئێوارەیە فەرمانی دا بە کۆکردنەوەی ئەوانەی توانای ھەڵگرتنی چەکیان ھەیە لە نێوان ١٨ بۆ ٦٠ ساڵدا، <ref name="Interfax 2022">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Zelensky signs decree declaring general mobilization|ناونیشان=https://en.interfax.com.ua/news/general/801769.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225113724/https://en.interfax.com.ua/news/general/801769.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Interfax-Ukraine]]}}</ref> بەجێهێشتنی وڵاتیان قەدەغە کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gilbert|یەکەم=Asha C.|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Reports: Ukraine bans all male citizens ages 18 to 60 from leaving the country|ئیش=[[USA Today]]|ناونیشان=https://eu.usatoday.com/story/news/world/2022/02/25/russia-invasion-ukraine-bans-male-citizens-leaving/6936471001/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> بەپێی زانیارییەکان بەکرێگیراوانی [[گرووپی ڤاگنەر|گروپی ڤاگنەر]] و هێزەکانی چیچان چەندین هەوڵیان داوە بۆ تیرۆرکردنی زێلێنسکی . حکومەتی ئۆکرانیا ڕایگەیاند کە ئەم هەوڵانە پووچەڵکراونەتەوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rana|یەکەم=Manveen|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Volodymyr Zelensky survives three assassination attempts in days|ئیش=[[The Times]]|ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/zelensky-survives-three-assassination-attempts-in-days-xnstdfdfc|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لەشکرکێشییەکەی ڕووسیا بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو ڕووبەڕووی خۆڕاگرییەکی توندی ئوکرانیا بوو وەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kube|یەکەم=Courtney|دوایین٢=Siemaszko|یەکەم٢=Corky|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian offensive unexpectedly slowed by fierce Ukrainian resistance|ئیش=[[NBC News]]|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/world/russian-offensive-unexpectedly-slowed-fierce-ukrainian-resistance-rcna17703|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> لە [[کیێڤ]]، ڕووسیا نەیتوانی شارەکە بگرێت، چونکە هێرشەکانی لە گەڕەکەکانی دەرەوەی شار لە کاتی شەڕەکانی ئیرپین و هۆستۆمێل و بوچا بەرپەرچدرانەوە. سوپای ڕووسیا هەوڵیدا پایتەخت گەمارۆ بدات، بەڵام هێزەکانی ئۆکرانیا بەرپەرچیان دانەوە. ئۆکرانیا چەکی ڕۆژئاوایی بە شێوەیەکی فراوان بەکارهێنا، لەوانە [[ئێف جی ئێم-١٤٨ جاڤلین|مووشەکی دژە تانکی جاڤلین]] و موشەکی دژە فڕۆکەی ستینگەر ، کە هێڵەکانی ڕووسیای تەنکتر کرد و هێرشەکەی وەستاند. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia's failure to take down Kyiv was a defeat for the ages|ئیش=[[Associated Press]] News|ناونیشان=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-battle-for-kyiv-dc559574ce9f6683668fa221af2d5340|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> بەرگری لە پایتەختی ئۆکرانیا لە ژێر فەرمانی جەنەڕاڵ ئۆلیکساند سیرسکی بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sonne|یەکەم=Paul|دوایین٢=Khurshudyan|یەکەم٢=Isabelle|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Battle for Kyiv: Ukrainian valor, Russian blunders combined to save the capital|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/interactive/2022/kyiv-battle-ukraine-survival/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref>
[[پەڕگە:Робоча_поїздка_Президента_України_на_Миколаївщину_та_Одещину_50.jpg|وێنۆک|[[ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی]] لەگەڵ ئەندامانی سوپای ئۆکرانیا لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢]]
سوپای ڕووسیا لە بەرەی ڕۆژئاوا لە دەوری شارە سەرەکییەکانی [[چێرنیھێڤس ئۆبلاست]]، [[سومی ئۆبلاست|سومی]] و خارکیڤ تاکتیکی گەمارۆدانی گرتەبەر، بەڵام بەهۆی بەرخۆدانی توند و پاشەکشەی لۆجستییەوە نەیتوانی دەستیان بەسەردا بگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian advance slowed by Ukrainian resistance and logistical setbacks, U.S. defense official says|ئیش=[[CBS]]|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-invasion-russia-resistance-slowed-advance|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> لە بەرەی باشووریشدا هێزەکانی ڕووسیا لە ٢ی ئازاردا شاری گەورەی خێرسۆنیان گرت. لە [[میکۆلایڤ ئۆبلاست]] تا ڤۆزنێسنسک پێشڕەوییان کرد بەڵام لە باشووری میکۆلایڤ دوورخرانەوە. لە ٢٥ی ئازاردا وەزارەتی بەرگری ڕووسیا ڕایگەیاند کە قۆناغی یەکەمی "ئۆپەراسیۆنی سەربازی" لە ئۆکرانیا "بە گشتی تەواو بووە"، کە هێزە سەربازییەکانی ئۆکرانیا زیانێکی گەورەیان بەرکەوتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian focus on 'liberating' Donbas hints at shift in strategy|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2022/3/25/russian-army-says-will-focus-on-liberation-of-donbas-region|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Al Jazeera English]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia targets east Ukraine, says first phase over|بڵاوکەرەوە=[[BBC]]|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-60872358|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> "قۆناغی یەکەم"ی لەشکرکێشییەکە لە چوار بەرەدا ئەنجامدرا <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Varner|یەکەم=Joe|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=It's been one month since Russia began its invasion of Ukraine. Here's where we stand|ئیش=The Hub|ناونیشان=https://thehub.ca/2022-03-28/the-state-of-the-russian-ukrainian-war-one-month-in/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian invasion of Ukraine lacks a battlefield commander, U.S. officials say|ناونیشان=https://news.yahoo.com/russian-invasion-ukraine-lacks-battlefield-202615350.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Yahoo! News]]}}</ref> تا ٧ی نیسان، سەربازانی ڕووسیا کە لە ناوچەی سەربازی ڕۆژهەڵاتی ڕووسیاوە بۆ بەرەی باکوور جێگیرکرابوون، لە هێرشی کیێڤ پاشەکشەیان کرد <ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bielieskov|یەکەم=Mykola|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Russian and Ukrainian Spring 2021 War Scare|ناونیشان=https://www.csis.org/analysis/russian-and-ukrainian-spring-2021-war-scare|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> <ref name="news.yahoo.com2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Epstein|یەکەم=Jake|دوایین٢=Haltiwanger|یەکەم٢=John|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=NATO chief says Putin still wants to control all of Ukraine, despite repositioning forces to the eastern Donbas region|ناونیشان=https://news.yahoo.com/nato-chief-says-putin-still-144125043.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٦ی نیساندا نوێنەرانی ئەمریکا و ٤٠ وڵاتی هاوپەیمان لە بنکەی ئاسمانی ڕامشتاین لە ئەڵمانیا کۆبوونەوە و تاوتوێی پێکهێنانی هاوپەیمانییەک بۆ دابینکردنی پاڵپشتی ئابووری و پێداویستییە سەربازییەکان بۆ ئۆکرانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Vandiver|یەکەم=John|دوایین٢=Svan|یەکەم٢=Jennifer H.|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=US and allies gather at Ramstein to discuss how to help Ukraine defeat Russia's 'unjust invasion'|ئیش=[[Stars and Stripes (newspaper)|Stars and Stripes]]|شوێن=Ramstein Air Base, Germany|ناونیشان=https://www.stripes.com/theaters/europe/2022-04-26/austin-ukraine-ramstein-air-base-russia-5804405.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220504174341/https://www.stripes.com/theaters/europe/2022-04-26/austin-ukraine-ramstein-air-base-russia-5804405.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> دوابەدوای وتاری ڕۆژی سەرکەوتنی پوتین لە سەرەتای مانگی ئایاردا، ئەڤریل هاینز، بەڕێوەبەری هەواڵگری نیشتمانی ئەمریکا ڕایگەیاند، نابێت چاوەڕوانی چارەسەری کورتخایەن بۆ ئەو لەشکرکێشییە بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barnes|یەکەم=Julian E.|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The U.S. intelligence chief says Putin is preparing for a prolonged conflict|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/05/10/us/avril-haines-putin-russia-ukraine-war.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220510154153/https://www.nytimes.com/2022/05/10/us/avril-haines-putin-russia-ukraine-war.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٢٢|issn=1553-8095|oclc=١٦٤٥٥٢٢}}</ref>
پشتبەستنی ئۆکرانیا بە ئامێرە سەربازییەکانی ڕۆژئاوا، کاریگەریی کارکردنی سنووردار کرد، چونکە بەشێک لە وڵاتانی دابینکەر ترسیان لەوە هەبوو ئوکرانیا کەرەستەی دروستکراوی ڕۆژئاوا بەکاربهێنێت لە ئامانجەکانی ناو ڕووسیا. <ref name="Sabbagh">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sabbagh|یەکەم=Dan|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Biden will not supply Ukraine with long-range rockets that can hit Russia|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/may/30/biden-will-not-supply-ukraine-with-long-range-rockets-that-can-hit-russia}}</ref> شارەزایانی سەربازی لەسەر داهاتووی ململانێکان ناکۆک بوون؛ هەندێک پێشنیاریان کرد کە ئۆکرانیا پێویستە هەوڵ بۆ ئاشتی بدات، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Champion|یەکەم=Marc|دوایین٢=Kudrytski|یەکەم٢=Aliaksandr|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Wins in Eastern Ukraine Spark Debate Over Course of War|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-05-27/russian-wins-in-eastern-ukraine-spark-debate-over-course-of-war|وێبگە=Bloomberg}}</ref> لە کاتێکدا هەندێکی تر پێیانوابوو کە ئۆکرانیا دەتوانێت بەرگری بکات بەهۆی زیانەکانی ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Atlamazoglou|یەکەم=Stavros|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=War in Ukraine, Day 96 Update: Russia's Military Losses are 'Unsustainable'|ناونیشان=https://www.19fortyfive.com/2022/05/war-in-ukraine-day-96-update-russias-military-losses-are-unsustainable/|وێبگە=19fortyfive.com}}</ref>
تا ٣٠ی ئایار، جیاوازی نێوان تۆپھاوێژەکانی ڕووسیا و ئوکرانیا دیار بوو. <ref name="Sabbagh3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sabbagh|یەکەم=Dan|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Biden will not supply Ukraine with long-range rockets that can hit Russia|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/may/30/biden-will-not-supply-ukraine-with-long-range-rockets-that-can-hit-russia}}</ref> لە وەڵامی ئاماژەدان بە [[جۆ بایدن]] [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆکی ئەمریکا]] کە [[تۆپھاوێژ|تۆپھاوێژی]] پێشکەوتوو بۆ ئوکرانیا دابین دەکرێت، پوتین ئاماژەی بەوەدا کە ڕووسیا بەرەی داگیرکارییەکەی فراوانتر دەکات بۆ ئەوەی شارە نوێیەکانی ئۆکرانیا بگرێتەوە .لە ٦ی حوزەیران فەرمانی هێرشی مووشەکیی بۆ سەر کیێڤ دا. <ref>CBS News Videos.</ref> لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢، ڤادیم سکیبیتسکی، جێگری بەرپرسی هەواڵگری سەربازی ئوکرانیا، لە کاتی هەڵمەتی سیڤێرۆدۆنێتسکدا ڕایگەیاند کە هێڵی پێشەوە ئەو شوێنەیە کە داهاتووی لەشکرکێشییەکە یەکلایی دەکرێتەوە: "ئێستا شەڕەکە شەڕی تۆپهاوێژەکانە، ئێمەش لەو ڕووەوە شکاوین." . ئێستا هەموو شتێک بەندە بەوەوە کە [ڕۆژئاوا] چیمان پێدەبەخشێت. یەک تۆپهاوێژی ئوکراینا لە بەرامبەر ١٠ بۆ ١٥ تۆپهاوێژی ڕووسیایە. هاوبەشە ڕۆژئاواییەکانمان نزیکەی ١٠%ی ئەو شتانەیان پێبەخشیوین کە هەیانە." <ref name="iktgvs2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Koshiw|یەکەم=Isobel|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=We're almost out of ammunition and relying on western arms, says Ukraine|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/10/were-almost-out-of-ammunition-and-relying-on-western-arms-says-ukraine}}</ref> لە ٢٩ی حوزەیران، ڕۆیتەرز ڕاپۆرتی دا کە بەڕێوەبەری هەواڵگری نیشتمانی ئەڤریل هاینز، لە نوێکردنەوەی هەڵسەنگاندنی هەواڵگری ئەمریکا بۆ لەشکرکێشییەکەی ڕووسیا، ڕایگەیاند کە دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمریکا هاوڕان لەسەر ئەوەی کە لەشکرکێشییەکە "بۆ ماوەیەکی درێژخایەن" بەردەوام دەبێت. هەڵوێستی ڕووسیا بەرامبەر بە ڕۆژئاوا ڕەقتر دەبێتەوە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Alper|یەکەم=Alexandra|دوایین٢=Freifeld|یەکەم٢=Karen|دوایین٣=Landay|یەکەم٣=Jonathan|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Putin still wants most of Ukraine, war outlook grim -U.S. intelligence chief|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/putin-still-wants-most-ukraine-war-outlook-grim-us-intelligence-chief-2022-06-29/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Reuters]]}}</ref> لە ٥ی تەمموزدا، بی بی سی بڵاویکردەوە کە بەهۆی لەشکرکێشی ڕووسیاوە زیانێکی دارایی زۆر بە ئابووری ئۆکرانیا گەیشتووە و و ڕایگەیاندووە: "ئۆکراینا پێویستی بە ٧٥٠ ملیار دۆلارە بۆ پلانی بوژانەوە و ئاوەدانکردنەوە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rainford|یەکەم=Sarah|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war: Putin presses on after Lysychansk capture|ئیش=[[BBC News]]|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-62033619}}</ref>
=== لەشکرکێشی سەرەتایی بۆ ئۆکرانیا (٢٤ی شوبات – ٧ی نیسان) ===
[[پەڕگە:2022_Russian_Invasion_of_Ukraine_Phase_1_animated.gif|وێنۆک|نەخشەی ئەنیمەیشنی داگیرکاری ڕووسیا لە ٢٤ی شوبات تا ٧ی نیسانی ٢٠٢٢|400x400پیکسڵ]]لەشکرکێشییەکە لە ٢٤ی شوبات، لە چەند بەرەیەکی جیاوازەوە دەستیپێکرد بەرەی بێلاڕوس بەئامانجی گرتنی کیێڤ، بەرەی باکووری ڕۆژهەڵاتیش دژی شاری خارکیڤ. بەرەیەکیش لە باشووری ڕۆژهەڵات،بەرەیەکیش لە کریمە و باشووری ڕۆژهەڵاتەوە دژی [[لوھانسک|لوهانسک]] و [[دۆنێتسک]]. <ref name="CBS-2022-03-20">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine rejects Russian demand to surrender port city of Mariupol in exchange for safe passage|بڵاوکەرەوە=[[CBS News]]|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-mariupol-russia-surrender-reject/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref name="CBC-2022-03-21">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine refuses to surrender Mariupol as scope of human toll remains unclear|بڵاوکەرەوە=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/ukraine-russia-war-march21-1.6391709|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>
=== کیێڤ و بەرەی باکوور ===
هەوڵەکانی ڕووسیا بۆ گرتنی کیێڤ کە یەکیک لە ئامانجە سەرەکییەکانی لەشکرکێشییەکە بوو بە چڕی دەستیپێکرد، بە مەبەستی گەمارۆدانی کیێڤ لە ڕۆژهەڵات و باکووری ڕۆژهەڵات هێرشی کردە سەر خارکیڤ، چێرنیێڤ، سومی، میکۆلایەڤ. <ref name="ISW 4MAR">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> <ref name="CriticalThreats">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ئیش=CriticalThreats|ناونیشان=https://www.criticalthreats.org/analysis/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>
ڕووسیا هەوڵیدا بە خێرایی دەست بەسەر کیێڤدا بگرێت، هێزێکی تایبەتی ڕووسیا بەناوی سپێتسناز بە پشتیوانی ئۆپەراسیۆنە ئاسمانییەکان و پێشڕەوییەکی خێرای میکانیکی لە باکوورەوە دزە دەکاتە ناو شارەکەوە، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roblin|یەکەم=Sebastien|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=At Vasylkiv, Ukrainians Repel Russia's Paratroopers and Commandos in Frantic Night Battle|ناونیشان=https://www.19fortyfive.com/2022/02/at-vasylkiv-ukrainians-repel-russias-paratroopers-and-commandos-in-frantic-night-battle/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=19FortyFive}}</ref> <ref name="wapo20220320">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sly|یەکەم=Liz|دوایین٢=Lamothe|یەکەم٢=Dan|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia's war for Ukraine could be headed toward stalemate|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/20/russia-ukraine-military-offensive/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220320093229/https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/20/russia-ukraine-military-offensive/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|issn=0190-8286|oclc=٢٢٦٩٣٥٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Boot|یەکەم=Max|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Opinion: Against all odds, Ukrainians are winning. Russia's initial offensive has failed.|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/opinions/2022/03/21/ukraine-is-winning-war-russia-offensive-putin/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kemp|یەکەم=Richard|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Russian army has run out of time|ئیش=[[The Daily Telegraph]]|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/opinion/2022/03/22/russian-army-has-run-time/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ئەمریکا پەیوەندی بە سەرۆک زێلێنسکی کرد و ئامادەییان نیشاندا ئەگەر سوپای ڕووسیا هەوڵی ڕفاندن یان کوشتنی بدات بیگوازنەوە شوێنێکی پارێزراو، زێلێنسکی لە وەڵامی داواکارییەکەدا وتی "شەڕەکە لێرەدایە؛ پێویستم بە تەقەمەنییە نەک سواربوون". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Live updates: Zelenskyy declines US offer to evacuate Kyiv|ناونیشان=https://apnews.com/article/russia-ukraine-business-europe-united-nations-kyiv-6ccba0905f1871992b93712d3585f548|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[AP News]]}}</ref> سەرچاوەکان پشتراستی ئەو وەڵامەیان نەکردەوە لەگەڵ ئەوەش پەیامنێر گلێن کیسلەر ڕایگەیاند، لە "یەک سەرچاوەوە هاتووە، بەڵام لە ڕووکەشدا پێدەچێت سەرچاوەیەکی باش بێت". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Analysis {{!}} Zelensky's famous quote of 'need ammo, not a ride' not easily confirmed|زمان=en-US|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/politics/2022/03/06/zelenskys-famous-quote-need-ammo-not-ride-not-easily-confirmed/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٣|issn=0190-8286}}</ref> هێزەکانی ڕووسیا کە لە بێلاڕووسەوە پێشڕەوییان دەکرد بۆ سەر کیێڤ، چێرنۆبیل و پریپیانیان کۆنترۆڵکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine loses control of Chernobyl nuclear site, amid battles in Kyiv outskirts|ئیش=[[The Times of Israel]]|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/ukraine-troops-battle-invading-russian-army-in-kyiv-outskirts/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225030412/https://www.timesofisrael.com/ukraine-troops-battle-invading-russian-army-in-kyiv-outskirts/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrayinsʹki viysʹkovi pid Kyyevom zupynyly kolonu rosiysʹkykh tankiv|script-title=uk:Українські військові під Києвом зупинили колону російських танків|trans-title=The Ukrainian military stopped a column of Russian tanks near Kyiv|ناونیشان=https://gazeta.ua/articles/np/_ukrayinski-vijskovi-pid-kiyevom-zupinili-kolonu-rosijskih-tankiv/1072503|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225100628/https://gazeta.ua/articles/np/_ukrayinski-vijskovi-pid-kiyevom-zupinili-kolonu-rosijskih-tankiv/1072503|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Gazeta.ua|Gazeta]]|زمان=uk}}</ref> هێزی ئاسمانی ڕووسیا هەوڵیاندا دەست بەسەر دوو فڕۆکەخانەی سەرەکی لە نزیک کیێڤدا بگرن،بۆ ئەو مەبەستە هێرشی ئاسمانییان کردە سەر فڕۆکەخانەی ئەنتۆنۆڤ ، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Battle Underway for Airbase on Kyiv Outskirts|ئیش=[[Moscow Times]]|agency=[[AFP (news agency)|AFP]]|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2022/02/24/battle-underway-for-airbase-on-kyiv-outskirts-a76573|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225043724/https://www.themoscowtimes.com/2022/02/24/battle-underway-for-airbase-on-kyiv-outskirts-a76573|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Russia claims to take control of Hostomel airport just outside Kyiv|ئیش=[[The Times of Israel]]|agency=[[Associated Press]]|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/russia-claims-to-take-control-of-hostomel-airport-just-outside-kyiv/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225143618/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/russia-claims-to-take-control-of-hostomel-airport-just-outside-kyiv/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> و بنکەی هێزی ئاسمانی ڤاسیلکیڤ لە ٢٦ی شوبات. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Okupanty namahayutʹsya vysadyty desant u Vasylʹkovi, ydutʹ boyi|script-title=uk:Окупанти намагаються висадити десант у Василькові, йдуть бої|زمان=uk|trans-title=The occupiers are trying to land in Vasylkiv, fighting is going on|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3413199-okupanti-namagautsa-visaditi-desant-u-vasilkovi-jdut-boi.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226004532/https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3413199-okupanti-namagautsa-visaditi-desant-u-vasilkovi-jdut-boi.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=U Vasylʹkovi zbyly vynyshchuvach ta dva hvyntokryly okupantiv|script-title=uk:У Василькові збили винищувач та два гвинтокрили окупантів|زمان=uk|trans-title=A fighter and two helicopters of the occupiers were shot down in Vasylkiv|agency=[[Ukrainian Independent Information Agency]]|ناونیشان=https://www.unian.ua/war/u-vasilkovi-zbili-vinishchuvach-ta-dva-gvintokrili-okupantiv-trivayut-vazhki-boji-novini-donbasu-11718652.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226003258/https://www.unian.ua/war/u-vasilkovi-zbili-vinishchuvach-ta-dva-gvintokrili-okupantiv-trivayut-vazhki-boji-novini-donbasu-11718652.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref>
[[پەڕگە:50_днів_активного_спротиву_окупанту_02.jpg|چەپ|وێنۆک|فڕۆکەی [[ئانتۆنۆڤۆ ئان ٢٢٥]]<nowiki/>کە گەورەترین فڕۆکەیە کە تا ئێستا دروستکراوە، لە کاتی شەڕی فڕۆکەخانەی ئەنتۆنۆڤدا لەناوچوو.
]]
تا سەرەتای مانگی ئازار، پێشڕەوییەکانی ڕووسیا بە درێژایی ڕۆژئاوای دنیپرۆ بەهۆی بەرگرییەکانی ئۆکرانیا سنووردار بوون. <ref name="ISW 4MAR3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> <ref name="CriticalThreats3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ئیش=CriticalThreats|ناونیشان=https://www.criticalthreats.org/analysis/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> تا ٥ی ئازار، کاروانێکی گەورەی ئۆتۆمبێلە سەربازیەکانی ڕووسیا, بەپێی زانیارییەکان {{Convert|64|km|mi}} درێژ بوو، پێشڕەوییەکی کەمیان بەرەو کیێڤ بەدەستهێنابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Stern|یەکەم=David L.|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=After temporary cease-fires break down, Putin threatens Ukraine's government|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/05/ukraine-military-battlefield-kyiv-mariupol/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> [[بیرگە|دامەزراوەی بیرگەی]] ڕۆیاڵ یونایتد سێرڤێس (RUSI) کە بنکەکەی لە لەندەنە، پێشکەوتنەکانی ڕووسیای لە باکوور و ڕۆژهەڵاتەوە بە دۆخی "وەستان" هەڵسەنگاند. <ref>{{Cite AV media}}</ref> پێشکەوتنەکان لە چێرنیهیڤەوە تا ڕادەیەکی زۆر وەستان کاتێک گەمارۆی شارەکەیاندا. هێزەکانی ڕووسیا لە باکووری ڕۆژئاواوە بەردەوام بوون لە پێشڕەویکردن بۆ سەر کیێڤ، تا ٥ی ئازار بوچا و هۆستۆمێل و ڤۆرزێلیان داگیرکرد، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Pennington|یەکەم٢=Josh|دوایین٣=McGee|یەکەم٣=Luke|دوایین٤=Gigova|یەکەم٤=Radina|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ='A family died ... in front of my eyes': Civilians killed as Russian military strike hits evacuation route in Kyiv suburb|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2022/03/06/europe/ukraine-russia-invasion-sunday-intl-hnk/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Bucha, Vorzel, Hostomel under enemy's control, situation remains critical|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422872-bucha-vorzel-hostomel-under-enemys-control-situation-remains-critical.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220309001159/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422872-bucha-vorzel-hostomel-under-enemys-control-situation-remains-critical.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەرچەندە ئیرپین تا ٩ی ئازار لە بەرپەرچی هێرشەکانی دایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Voitovych|یەکەم٢=Olga|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ="Irpin can't be bought, Irpin fights": Mayor refuses Russian demand to surrender|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-08-22/h_e09d49888fcb2a07b8f1a95d6f2b0faa|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ١٦ی ئازاردا هێزەکانی ئۆکرانیا دەستیان بە بەرپەرچدانەوەی ڕووسیا كرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Cullison|یەکەم=Alan|دوایین٢=Coles|یەکەم٢=Isabel|دوایین٣=Trofimov|یەکەم٣=Yaroslav|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine Mounts Counteroffensive to Drive Russians Back From Kyiv, Key Cities|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/ukraine-mounts-counteroffensive-to-drive-russians-back-from-kyiv-key-cities-11647428858|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220316111106/https://www.wsj.com/articles/ukraine-mounts-counteroffensive-to-drive-russians-back-from-kyiv-key-cities-11647428858|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> هێزەکانی ڕووسیا کە نەیانتوانی سەرکەوتنێکی خێرا لە کیێڤ بەدەست بهێنن، ستراتیژی خۆیان گۆڕی بۆ بۆردومان و گەمارۆدانی ناوچەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|دوایین٢=Leary|یەکەم٢=Alex|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Wall Street Journal News Exclusive {{!}} Russia, Failing to Achieve Early Victory in Ukraine, Is Seen Shifting to 'Plan B'|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/russia-failing-to-achieve-early-victory-in-ukraine-is-seen-shifting-to-plan-b-11647824374|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ali|یەکەم=Idrees|دوایین٢=Stewart|یەکەم٢=Phil|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces appear to shift to siege warfare in Ukraine- U.S. official|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/putins-nuclear-move-could-make-situation-much-much-mtore-dangerous-us-official-2022-02-27/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>
لە ٢٥ی ئازاردا،هێزەکانی ئوکرانیا چەندین شارۆچکەیان لە ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای کیێڤ کۆنترۆلکردەوە، لەنێویاندا ماکاریڤ . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war: Ukrainian fightback gains ground west of Kyiv|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-60847188|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[BBC News]]}}</ref> <ref name="Guardian220325">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Walters|یەکەم=Joanna|دوایین٢=Bartholomew|یەکەم٢=Jem|دوایین٣=Belam|یەکەم٣=Martin|دوایین٤=Lock|یەکەم٤=Samantha|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia-Ukraine war latest: Ukraine takes back towns east of Kyiv; hopes of Mariupol humanitarian corridor grow – live|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/live/2022/mar/25/ukraine-war-latest-news-sanctions-a-little-late-zelenskiy-tells-european-council-biden-to-visit-poland-live|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سەربازانی ڕووسیا لە ناوچەی بوچا لە کۆتایی مانگی ئازاردا بەرەو باکوور پاشەکشەیان کرد. هێزەکانی ئۆکرانیا لە ١ی نیساندا چوونەتە ناو شارەکەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rudenko|یەکەم=Olga|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Hundreds of murdered civilians discovered as Russians withdraw from towns near Kyiv (Graphic Images)|ناونیشان=https://kyivindependent.com/national/hundreds-of-murdered-civilians-discovered-as-russians-withdraw-from-towns-near-kyiv-graphic-images/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220403022637/https://kyivindependent.com/national/hundreds-of-murdered-civilians-discovered-as-russians-withdraw-from-towns-near-kyiv-graphic-images/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Kyiv Independent]]}}</ref> ئۆکرانیا ڕایگەیاند، تەواوی ناوچەی دەوروبەری کیێڤیان کۆنترۆڵکردووەتەوە، لەنێویاندا ئیرپین، بوچا و هۆستۆمێل و بەڵگەی تاوانەکانی جەنگیيان لە [[کۆمەڵکوژیی بووچا|بوچا]] ئاشکراکردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ukraine war latest: Ukraine says it has retaken entire Kyiv region|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-60949706|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[BBC News]]}}</ref> لە ٦ی نیساندا، [[یەنس ستۆڵتنبێرگ]]، سکرتێری گشتیی ناتۆ ڕایگەیاند، کشانەوەی سەربازەکان ڕووسیا لە ناوچەی کیێڤەوە، پێویستە وەک فراوانکردنی پلانەکانی پوتین بۆ ئۆکرانیا لێکبدرێتەوە، بۆ دووبارە بەهێزکردنەوە و پڕچەککردنی هێزەکانی لەسەر ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا . <ref name="news.yahoo.com">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Epstein|یەکەم=Jake|دوایین٢=Haltiwanger|یەکەم٢=John|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=NATO chief says Putin still wants to control all of Ukraine, despite repositioning forces to the eastern Donbas region|ناونیشان=https://news.yahoo.com/nato-chief-says-putin-still-144125043.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> بەگشتی کیێڤ جگە لە بۆردوومان هێرشی نەکراوەتەوە سەر. یەکێک لە هێرشە بۆردوومانییەکان لە کاتێکدا ڕوویدا کە [[ئەنتۆنیۆ گوتیرێس]] سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ٢٨ی نیساندا سەردانی کیێڤی دەکرد بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ زێلێنسکی سەبارەت بە ڕزگاربووانی [[گەمارۆدانی ماریۆپۆل]]. لە ئەنجامی هێرشەکەدا کەسێک کوژرا و چەند کەسێکیش بریندار بوون <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tebor|یەکەم=Celina|دوایین٢=Miller|یەکەم٢=Ryan W.|دوایین٣=Hayes|یەکەم٣=Christal|دوایین٤=Santucci|یەکەم٤=Jeanine|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine in 'a fight for life' in Donbas region, Zelenskyy says in nightly address; Russian strike kills at least 1 in Kyiv: Live updates|ئیش=[[Yahoo News]]|ناونیشان=https://news.yahoo.com/biden-seeks-33-billion-aid-070001472.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russia attacks Kyiv as U.N. leader visits, and onslaught continues in eastern Ukraine|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-russia-attacks-kyiv-un-antonio-guterres-visits/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[CBS News]]}}</ref>
=== بەرەی باکووری ڕۆژهەڵات ===
هێزەکانی ڕووسیا لە ٢٤ی شوباتدا پێشڕەوییان کرد بۆ [[چێرنیھێڤس ئۆبلاست|ناوچەی چێرنیھێڤس]] .ڕۆژی دواتر هێزەکانی ڕووسیا هێرشیان کردە سەر شاری کۆنۆتۆپ و کۆنتڕۆڵیان کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ward|یەکەم=Alexander|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ='Almost not possible' for Ukraine to win without West's help, Ukraine official says|ئیش=[[Politico]]|ناونیشان=https://politi.co/3LWSyC5|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226175146/https://www.politico.com/newsletters/national-security-daily/2022/02/25/almost-not-possible-for-ukraine-to-win-00011969|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war news from February 25: Kyiv suburbs breached, Russian forces face resistance, Zelensky warns Russia will 'storm' capital|ئیش=[[Financial Times]]|ناونیشان=https://www.ft.com/content/93554a7e-f974-49fc-85ba-c111d253b002|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226151541/https://www.ft.com/content/93554a7e-f974-49fc-85ba-c111d253b002|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|issn=0307-1766}}</ref> هەر هەمان ڕۆژ لە پێشڕەوییەکی جیاواز بۆ سەر [[سومی ئۆبلاست|ناوچەی سومی]] هێرشی کردە سەر [[سومی ئۆبلاست]] کە تەنها ٣٥ کیلۆمەتر لە سنووری ڕووسیا و ئوکرانیا دوورە.هێزە پێشڕەوەکان لە شەڕی شارەکاندا گیریان خوارد و هێزەکانی ئۆکرانیا بە سەرکەوتوویی شارەکەیان کۆنتڕۆلکردبوو و بانگەشەی ئەوەیانکرد کە زیاتر لە ١٠٠ زرێپۆشی ڕووسی لەناوبراون و دەیان سەربازیش دەستگیرکراون. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Недилько|یەکەم=Владимир|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Boi pod Sumami: artilleriya i "Bayraktary" unichtozhili 100 tankov i 20 "Gradov" okkupantov|script-title=uk:Бои под Сумами: артиллерия и "Байрактары" уничтожили 100 танков и 20 "Градов" оккупантов|زمان=uk|trans-title=Battles near Sumy: Artillery and Bayraktars destroyed 100 tanks and 20 "Grad" of invaders|ئیش=Апостроф|ناونیشان=https://apostrophe.ua/news/society/2022-02-28/boi-pod-sumami-artilleriya-i-bayraktaryi-unichtojili-100-tankov-i-20-gradov-okkupantov/260916|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228222555/https://apostrophe.ua/news/society/2022-02-28/boi-pod-sumami-artilleriya-i-bayraktaryi-unichtojili-100-tankov-i-20-gradov-okkupantov/260916|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> هەروەها هێزەکانی ڕووسیا هێرشیان کردە سەر ئۆختیرکا و کۆنتڕۆڵیان کرد. <ref name="unianberdyansk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Polyakovskaya|یەکەم=Tanya|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rossiyskaya voyennaya tekhnika zanyala territoriyu byvshego aeroporta "Berdyansk" – gorsovet|script-title=ru:Российская военная техника заняла территорию бывшего аэропорта "Бердянск" – горсовет|زمان=ru|trans-title=Russian military equipment occupied the territory of the former airport "Berdyansk" – city council|بڵاوکەرەوە=Berdyansk City Council|agency=[[Ukrainian Independent Information Agency]]|ناونیشان=https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226195413/https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref>
لە ٤ی ئازاردا، فرێدریک کاگان لە نوسینێکدا ئاماژەی بەوەداوە لەکاتێکدا بەرەی سومی "باشترین و مەترسیدارترین ڕێگای پێشکەوتنی ڕووسیایە لەسەر کیێڤ"، و بەڵام بۆی دەرکەوت کە دا کە هۆکاری جوگرافی پشتیوانی پێشکەوتنی تەکنیکی بووە بۆ هێزەکانی ڕووسیا چونکە زەوییەکەی"تەختە و ژمارەی دانیشتوانی کەمە، پێگەیەکی لاوازی بەرگری هەیە". <ref name="CriticalThreats2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ئیش=CriticalThreats|ناونیشان=https://www.criticalthreats.org/analysis/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> هێزەکانی ڕووسیا لە ٤ی ئازاردا گەیشتنە شاری برۆڤاری کە یەکێکە لە ناوچەکانی دەوروبەری ڕۆژهەڵاتی کیێڤ <ref name="ISW 4MAR2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kagan|یەکەم=Frederick|دوایین٢=Barros|یەکەم٢=George|دوایین٣=Stepanenko|یەکەم٣=Kateryna|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian Offensive Campaign Assessment, March 4|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-4|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> <ref name="CriticalThreats2" /> [[پنتاگۆن]] لە ٦ی نیساندا پشتڕاستی کردەوە کە سوپای ڕووسیا [[چێرنیھێڤس ئۆبلاست|چێرنیھێڤس ئۆبلاستی]] بەجێهێشتووە، بەڵام لە سومی ئۆبلاست هێشتا شەڕ بەردەوامە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Demirjian|یەکەم=Karoun|دوایین٢=Lamthoe|یەکەم٢=Dan|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Pentagon: Russia has fully withdrawn from Kyiv, Chernihiv|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/04/06/pentagon-russia-withdraws-kyiv-chernihiv/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٧ی نیسان، پارێزگاری [[سومی ئۆبلاست]] ڕایگەیاند کە سەربازانی ڕووسیا کشاونەتەوە، بەڵام تەقەمەنی و بۆمبی چێندراویان لە دوای خۆیان بەجێهێشتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kalatur|یەکەم=Anastasiya|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sumy region liberated from Russian troops|ئیش=[[Ukrainska Pravda]]|ناونیشان=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2022/04/8/7338013/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref>
=== بەرەی باشوور ===
[[پەڕگە:Destruction_of_Russian_tanks_by_Ukrainian_troops_in_Mariupol_(4).jpg|وێنۆک|تانکێکی جۆری BMP-3ی ڕووسی لە نزیک ماریۆپۆل، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ تێکشکا. ]]
لە ٢٤ی شوباتدا هێزەکانی ڕووسیا کەناڵی باکووری کریمەیان کۆنترۆڵکرد. سەربازەکان [[تەقەمەنی|تەقەمەنییان]] بەکارهێنا بۆ لەناوبردنی ئەو [[بەنداو|بەنداوەی]] کە ئاوی ڕووبارەکەی گلدابووەوە، ئەمەش ڕێگەی بە کریمیا دا ئاو لە [[دنیێپێر|ڕووباری دنیێپێر]] وەربگرێت کە لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بڕاوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Marrow|یەکەم=Alexander|دوایین٢=Ostroukh|یەکەم٢=Andrey|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces unblock water flow for canal to annexed Crimea, Moscow says|ئیش=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-unblock-water-flow-canal-annexed-crimea-moscow-says-2022-02-24/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-unblock-water-flow-canal-annexed-crimea-moscow-says-2022-02-24/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٦ی شوباتدا [[گەمارۆدانی ماریۆپۆل]] دەستیپێکرد کاتێک هێرشەکە ڕۆیشت بەرەو ڕۆژهەڵات و دۆنباسەوە کرد کە لە ژێر دەستی جوداخوازەکاندا بوو. <ref name="unianberdyansk2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Polyakovskaya|یەکەم=Tanya|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rossiyskaya voyennaya tekhnika zanyala territoriyu byvshego aeroporta "Berdyansk" – gorsovet|script-title=ru:Российская военная техника заняла территорию бывшего аэропорта "Бердянск" – горсовет|زمان=ru|trans-title=Russian military equipment occupied the territory of the former airport "Berdyansk" – city council|بڵاوکەرەوە=Berdyansk City Council|agency=[[Ukrainian Independent Information Agency]]|ناونیشان=https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226195413/https://www.unian.net/war/rossiyskaya-voennaya-tehnika-zanyala-territoriyu-byvshego-aeroporta-berdyansk-gorsovet-novosti-donbassa-11719648.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{Cite tweet}}</ref> لە ڕێگادا هێزەکانی ڕووسیا چوونە ناو [[بێردیانسک|شاری بێردیانسک]] و کۆنتڕۆڵیان کرد . <ref name="CNN-Berdyansk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Alkhaldi|یەکەم٢=Celine|دوایین٣=Voitovych|یەکەم٣=Olga|دوایین٤=Mezzofiore|یەکەم٤=Gianluca|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrainians claim to have destroyed large Russian warship in Berdyansk|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://www.cnn.com/2022/03/24/europe/ukraine-russian-warship-berdyansk-intl/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ١ی ئازاردا هێزەکانی ڕووسیا هێرشیان کردە سەر شاری مێلیتۆپۆل و ناوچەکانی دەوروبەری. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zadorozhnaya|یەکەم=Anastasia|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Voyska okkupanta gotovyat nastupleniye na Melitopol'|script-title=ru:Войска оккупанта готовят наступление на Мелитополь|trans-title=Invader's troops are preparing an attack on Melitopol|ناونیشان=https://ria-m.tv/news/279120/voyska_okkupanta_gotovyat_nastuplenie_na_melitopol.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220302054411/https://ria-m.tv/news/279120/voyska_okkupanta_gotovyat_nastuplenie_na_melitopol.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[RIA Melitopol]]|زمان=ru}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Korobova|یەکەم=Marina|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ="Melitopol' ne sdalsya, Melitopol' – vremenno okkupirovan" – gorodskoy golova o situatsii na 1 marta|script-title=ru:"Мелитополь не сдался, Мелитополь – временно оккупирован" – городской голова о ситуации на 1 марта|trans-title="Melitopol did not surrender, Melitopol is temporarily occupied" – the mayor on the situation on March 1|ناونیشان=https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220302054418/https://www.mv.org.ua/news/264014-melitopol_ne_sdalsja_melitopol_-_vremenno_okkupirovan_-_gorodskoi_golova_o_situacii_na_1_marta.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Mestnyye Vesti]]|زمان=ru}}</ref> لە ٢٥ی شوباتدا یەکەکانی ڕووسیا لە دەچنە سەر ماریۆپۆل و بەڵام لە نزیک پاڤلۆپیل شکستیان هێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fierce battles raging in all directions near Mariupol – mayor|ناونیشان=https://ua.interfax.com.ua/news/general/801883.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226011040/https://ua.interfax.com.ua/news/general/801883.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Interfax-Ukraine]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Richárd|یەکەم=Jabronka|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Így áll most a háború Ukrajnában: több nagyvárosban harcok dúlnak, megtámadtak egy orosz repülőteret|trans-title=This is how the war in Ukraine is now: fighting is raging in several big cities, a Russian airport has been attacked|ناونیشان=https://ellenszel.hu/2022/02/25/igy-all-most-a-haboru-ukrajnaban-tobb-nagyvarosban-harcok-dulnak-megtamadtak-egy-orosz-repuloteret/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220226011052/https://ellenszel.hu/2022/02/25/igy-all-most-a-haboru-ukrajnaban-tobb-nagyvarosban-harcok-dulnak-megtamadtak-egy-orosz-repuloteret/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Ellenszél]]|زمان=hu}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Battle ongoing near Mariupol – mayor|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412585-battle-ongoing-near-mariupol-mayor.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225110919/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412585-battle-ongoing-near-mariupol-mayor.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> یەکەی ٢٢ی سوپای ڕووسیا لە ٢٦ی شوبات <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine official says Russian troops approaching Zaporizhzhia nuclear plant|ئیش=[[National Post]]|ناونیشان=https://nationalpost.com/pmn/news-pmn/ukraine-official-says-russian-troops-approaching-zaporizhzhia-nuclear-plant|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Russians paused the invasion, but aren't losing|ناونیشان=https://www.afr.com/policy/foreign-affairs/the-russians-have-paused-the-invasion-but-aren-t-losing-20220228-p5a09f|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220228023541/https://www.afr.com/policy/foreign-affairs/the-russians-have-paused-the-invasion-but-aren-t-losing-20220228-p5a09f|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Australian Financial Review]]}}</ref> لە وێستگەی کارەبای ئەتۆمی زاپۆریژژیا نزیک بووەوە و گەمارۆی ئینێرهۆداریان دا بۆ ئەوەی خۆی کۆنترۆڵ بگرێتە دەست. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine nuclear plant on fire after Russia shelling|ئیش=[[News.com.au]]|ناونیشان=https://www.news.com.au/breaking-news/ukraine-pounded-and-exodus-mounts-as-russia-seizes-key-city/news-story/4c2bd269029008ba09ab2cab3a5a32b7|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> بەهۆی هێرشەکەوە ئاگرکەوتنەوە دەستی پێکرد، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces attacking Zaporizhzhia nuclear power plant in Ukraine, per multiple reports|ناونیشان=https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Business Insider]] Australia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220304042146/https://www.businessinsider.com.au/russian-forces-attacking-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-ukraine-ap-2022-3|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام [[ئاژانسی نێونەتەوەییی وزەی ئەتۆمی]] (IAEA) ڕایگەیاند کە ئامێرە سەرەکییەکان زیانیان پێنەگەیشتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces strike Ukraine from multiple fronts, including at power plant|ئیش=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2022-03-04/latest-on-where-fighting-is-happening-in-ukraine/100881052|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سەرەڕای ئاگرکەوتنەوەکان، کارگەکە هیچ دزەیەکی تیشکی تۆمار نەکردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian troops take Zaporizhzhia nuclear plant|ئیش=[[ABC News]]|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-nuclear-plant-invasion-advances-83245801|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سێیەم کۆمەڵەی هێرشبەری ڕووسی لە کریماوە بەرەو باکووری ڕۆژئاوا ڕۆیشتن و کۆنتڕۆڵی سەرجەم ئەو پردانەی سەر ڕووباری [[دنیێپێر]] كرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ukraine loses control over crossing to Kherson|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412906-ukraine-loses-control-over-crossing-to-kherson.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220225155031/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3412906-ukraine-loses-control-over-crossing-to-kherson.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢ی ئازاردا سەربازانی ڕووسیا لە شەڕێکدا لە خێرسۆن سەرکەوتنیان بەدەستهێنا؛ ئەمە یەکەم شاری گەورە بوو کە لە داگیرکارییەکەدا کەوتە دەست هێزەکانی ڕووسیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Schwirtz|یەکەم=Michael|دوایین٢=Pérez-Peña|یەکەم٢=Richard|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=First Ukraine City Falls as Russia Strikes More Civilian Targets|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/03/02/world/europe/kherson-ukraine-russia.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220303000108/https://www.nytimes.com/2022/03/02/world/europe/kherson-ukraine-russia.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> سەربازانی ڕووسیا لەسەر میکۆلایڤ جوڵەیان کرد و دوای دوو ڕۆژ هێرشیان کردە سەری . لە لایەن هێزەکانی ئۆکراینەوە بەرپەرچدرانەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrainian defenders repelled attack on Mykolaiv city, fighting continues on outskirts|agency=[[Ukrinform]]|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3420336-ukrainian-defenders-repelled-attack-on-mykolaiv-city-fighting-continues-on-outskirts.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢ی ئازاردا، هێزەکانی ئۆکرانیا دەستیان بە هێرشی پێچەوانە کرد بۆ سەر هۆرلیڤکا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=First in 7 days of war Ukrainian units go on offensive advancing to Horlivka – Arestovych|ناونیشان=https://en.interfax.com.ua/news/general/805456.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[Interfax Ukraine]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Huijboom|یەکەم=Stefan|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Resident of Russian-held Horlivka: 'We have nothing'|ئیش=[[Kyiv Post]]|ناونیشان=https://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/resident-of-russian-held-horlivka-we-have-nothing-391727.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>
دوای هێرشە مووشەکییەکان لە ١٤ی ئازاردا لە شاری ماریپۆل، حکومەتی ئۆکرانیا ڕایگەیاند کە زیاتر لە دوو هەزار و ٥٠٠ کەس گیانیان لەدەستداوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lister|یەکەم=Tim|دوایین٢=Kesa|یەکەم٢=Julia|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine puts death toll in Mariupol bombardment at more than 2,500|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-14-22/h_3db1542de366d188c4e7979e7b5ecc95|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> تا ١٨ی ئازار، ماریوپۆل بە تەواوی گەمارۆدرا و شەڕ گەیشتە ناوەندی شارەکە، ئەمەش بووە هۆی ئاستەنگ بۆ هەوڵەکان بۆ چۆڵکردنی هاوڵاتیانی مەدەنی. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Boffey|یەکەم=Daniel|دوایین٢=Tondo|یەکەم٢=Lorenzo|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Fighting reaches central Mariupol as shelling hinders rescue attempts|ئیش=[[The Guardian]]|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/18/russia-missile-lviv-mariupol-ukraine-war|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٠ی ئازاردا قوتابخانەیەکی هونەری کە نزیکەی ٤٠٠ کەسی وەک پەناگە بەکاریان هێنابوو، بەهۆی بۆردوومانی ڕووسیاوە وێرانکرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Russian forces bomb school sheltering 400 people in Mariupol, city council says|بڵاوکەرەوە=[[CNN]]|ناونیشان=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-20-22/h_b1c1cd7201927da836d75f3e95f324f9|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> ڕووسەکان داوای تەسلیمبوونیان کرد و ئوکراینییەکانیش ڕەتیانکردەوە. <ref name="CBS-2022-03-202">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine rejects Russian demand to surrender port city of Mariupol in exchange for safe passage|بڵاوکەرەوە=[[CBS News]]|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-mariupol-russia-surrender-reject/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> <ref name="CBC-2022-03-212">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine refuses to surrender Mariupol as scope of human toll remains unclear|بڵاوکەرەوە=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/ukraine-russia-war-march21-1.6391709|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٤ی ئازاردا هێزەکانی ڕووسیا چوونە ناو ناوەڕاستی شاری ماریوپۆل. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukraine war in maps: Tracking the Russian invasion|ئیش=[[BBC News]]|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-60506682|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢٧ی ئازاردا، ئۆلها ستیفانیشینا، جێگری سەرۆکوەزیرانی ئوکرانیا ڕایگەیاند کە "لە سەدا ٨٥ی تەواوی شارۆچکەکە وێران بووە". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Scully|یەکەم=Rachel|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Ukrainian official: Mariupol 'simply does not exist anymore'|ئیش=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|ناونیشان=https://thehill.com/homenews/sunday-talk-shows/599917-ukrainian-official-mariupol-simply-does-not-exist-anymore|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>
=== بەرەی ڕۆژهەڵات ===
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خۆپیشاندانەکانی دژی شەڕی ٢٠٢٢ لە ڕووسیا|خۆپیشاندانەکانی دژی جەنگی ٢٠٢٢ لە ڕووسیا]]
* [[کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان لەسەر شاڵاوی سەربازی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا]]
== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2022 Russian invasion of Ukraine|ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|سیاسەت|ڕووسیا|ئوکراینا|دەیەی ٢٠٢٠|ڕووداوە بەردەوامەکان|ئەورووپا|مێژوو|جوگرافیا|بیلاڕووس}}
[[پۆل:ڤلادیمیر پوتین]]
[[پۆل:شەڕەکانی ڕووسیا]]
[[پۆل:ڕووداوەکانی شوباتی ٢٠٢٢ لە ئوکراینا]]
[[پۆل:ڕووداوەکانی ئازاری ٢٠٢٢ لە ئوکراینا]]
[[پۆل:مێژووی سەربازیی ڕووسیا]]
[[پۆل:٢٠٢٢ لە ئەورووپا]]
[[پۆل:لەشکرکێشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا ٢٠٢٢]]
[[پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم]]
f1kw6yyahryvi1e8u116vj3c4emisg1
بەکارھێنەر:Tessla
2
207733
1593478
1570222
2026-06-23T17:03:30Z
Tessla
41338
1593478
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; padding:30px 0;">
[[File:Flag of Kurdistan.svg|60px]]
[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|60px]]
<div style="font-size:48px; font-family:Georgia,serif; margin-top:15px;">
'''Tessla'''
</div>
<div style="color:#3366cc; font-size:18px; margin-top:5px;">
Administrator of Kurdish Wikipedia
</div>
<div style="color:#777; margin-top:8px;">
Since 2020
</div>
</div>
----
{| style="width:100%; text-align:center;"
| style="width:50%;" |
<div style="font-size:36px; color:#3366cc;">
'''10,000+'''
</div>
Articles
| style="width:50%;" |
<div style="font-size:36px; color:#3366cc;">
'''2020'''
</div>
Active since
|}
----
<div style="text-align:center; color:#666; font-style:italic; margin-top:20px;">
CKB Wikipedia member
</div>
en7vh1glk7w1qpd8dt53b1ehiwc7p6z
1593512
1593478
2026-06-23T21:04:02Z
Tessla
41338
1593512
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; padding:60px 0;">
<div style="font-size:72px; font-family:Georgia,serif;">
'''Tessla'''
</div>
<div style="margin-top:15px; font-size:24px; color:#3366cc;">
+Articles 10,000
</div>
</div>
4iweits76yhllsa986mkad7pvld62b5
1593513
1593512
2026-06-23T21:04:49Z
Tessla
41338
1593513
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; padding:60px 0;">
<div style="font-size:72px; font-family:Georgia,serif;">
'''Tessla'''
</div>
b0lx6weq9cy5b9ufynhzufpp1bl75i0
1593662
1593513
2026-06-24T09:59:17Z
Tessla
41338
1593662
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; padding:60px 0;">
<div style="font-size:72px; font-family:Georgia,serif; margin-bottom:5px;">
'''Tessla'''
</div>
<center>
[[پەڕگە:American Cars at Classic Car Meet on 21st of July 2019 at Bauma 15.jpg|700px|بێچوارچێوە|ناوەڕاست]]
</center>
</div>
oqxwf64kylx3vu7ivjyesrmoauci1lb
ژول کوندێ
0
214615
1593405
1593280
2026-06-23T12:03:37Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593405
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography|name=Jules Koundé|image=Jules Koundé 2020.jpg|image_size=|caption=Koundé playing for [[Sevilla FC|Sevilla]] in 2020|fullname=Jules Olivier Koundé<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 |سەردێڕ=Acta del Partido celebrado el 15 de septiembre de 2019, en Vitoria-Gasteiz |trans-title=Minutes of the Match held on 15 September 2019, in Vitoria-Gasteiz |بڵاوکەرەوە=Royal Spanish Football Federation |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|زمان=es |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111220547/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=58335 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|birth_date={{birth date and age|1998|11|12|df=y}}|birth_place=Paris, France|height=1.78m<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=J. Koundé |ناونیشان=https://www.sevillafc.es/en/teams/first-team/j-kounde |وێبگە=Sevilla F.C. |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref>|position=[[Centre-back]]|currentclub=[[Sevilla FC|Sevilla]]|clubnumber=23|youthyears1=٢٠٠٤–٢٠٠٩|youthclubs1=لاندیراس|youthyears2=٢٠٠٩–٢٠١٠|youthclubs2=چێرۆنس|youthyears3=٢٠١٠–٢٠١٣|youthclubs3=لا برێدێ|youthyears4=٢٠١٣–٢٠١٨|youthclubs4=بۆردۆ|years1=٢٠١٦–٢٠١٧|clubs1=بۆردۆ|caps1=٣٠|goals1=١|years2=٢٠١٧–٢٠١٩|clubs2=بۆردۆ|caps2=٥٥|goals2=٢|years3=٢٠١٩-|clubs3=سیڤیلیا|caps3=٩٥|goals3=٥|nationalyears1=٢٠١٨|nationalteam1=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا خوار-٢٠ ساڵان|nationalcaps1=١|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢٠–٢١|nationalteam2=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا خوار-٢١ ساڵان|nationalcaps2=٨|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|nationalcaps3=١١|nationalgoals3=٠|medaltemplates={{Medal|Sport|Men's [[Association football|football]]}}
{{Medal|Country|{{fb|FRA}}}}
{{Medal|Competition|[[UEFA Nations League]]}}
{{Medal|Winner|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}}|club-update=٢٣:٥٠, ٢٢ ئایار ٢٠٢٢ (UTC)|nationalteam-update=حوزەیرانی ٢٠٢٢}}'''جوولییەس ئۆلیڤەر کۆندی''' (لەدایکبووی ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی فەڕەنسییە کە یاری دەکات وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەندی]] یانەی [[لا لیگا]] [[سیڤیلیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]].
== کاروانی یانە ==
=== بۆردۆ ===
[[پەڕگە:Jules_Koundé_(cropped).jpg|ڕاست|وێنۆک|201x201پیکسڵ|کۆندێ لەگەڵ بۆردۆ لە ٢٠١٨]]
کۆندێ لە یەکەمین یاری بۆ بۆردۆ دەستی پێکرد لە یارییەکانی جامی فەڕەنسا بۆ لە قۆناغی ٦٤ لە ٧ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨ کە لە دەرەوەی یاریگای خۆیان دۆڕان بە گرانڤایڵ، کۆندی ٩٠ خولەکی تەواو لە کاتی ئاسایی و ٣٠ خولەکی زیادکراو یاری کرد.<ref name="soccerway1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Granville vs. Bordeaux - 7 January 2018 - Soccerway|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2018/01/07/france/coupe-de-france/us-granville/fc-girondins-de-bordeaux/2697123/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=soccerway.com}}</ref> یەکەمین یاریی خۆی بۆ بۆردۆ کرد لە خولی فەڕەنسیدا لە ١٣ی [[کانوونی دووەم]]ی ٢٠١٨ لە بردنەوەیان لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر ترۆیس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LFP.fr - Ligue de Football Professionnel - Ligue 1 Conforama - Saison 2017/2018 - 20ème journée - ESTAC Troyes / Girondins de Bordeaux|ناونیشان=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/83016|وێبگە=www.lfp.fr}}</ref> لە ١٠ی [[شوبات]]ی ٢٠١٨، کۆندێ گۆڵی یەکەمی تۆمارکرد لە بردنەوەی٣–٢ لە خولی فەڕەنسی (لیگ)١ لە بەرامبەر ئامینس لە یاریگای بۆردۆدا؛ ئەوە یەکەم گۆڵی پیشەگەری بوو لە لیگ ١ و یەکەم گۆڵی فەرمی بوو بۆ تیمی یەکەمی بۆردۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Bordeaux continue to fly under Poyet|ناونیشان=http://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm|بڵاوکەرەوە=www.ligue1.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180727054534/https://www.ligue1.com/ligue1/article/bordeaux-continue-to-fly-under-poyet.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
=== سیڤیلیا ===
لە ٣ی [[تەممووز]]ی ٢٠١٩، گرێبەستی لەگەڵ یانەی [[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیای]] [[ئیسپانی]] واژوو کرد. تێچووی گواستنەوەکە کە درا بە بۆردۆ بە ٢٥ ملیۆن یۆرۆ ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Sevilla break club record|ناونیشان=https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde|بڵاوکەرەوە=www.football-espana.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191130055323/https://www.football-espana.net/79075/done-deal-sevilla-break-club-record-bordeaux-defender-jules-kounde|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە یەکەم وەرزیدا لە سیڤیلیا، یارمەتی یانەکە دا بۆ بردنەوەی [[خولی ئەورووپا]] بۆ شەشەم جار و لەباشترین تیمی پاڵەوانێتییەکە ناوی ھەبوو.
== کاروانی نێودەوڵەتی ==
لە ١٨ی [[ئایار]]ی ٢٠٢١، کۆندێ لەلایەن [[دیدی دیشاپ|دییەر دیشامپەوە]] ھەڵبژێردرا وەک بەشێک لە ٢٦ یاریزان کە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] پێکھێنا بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆی ٢٠٢٠]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=La liste des vingt-six Bleus|ناونیشان=https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ئیش=[[French Football Federation]]|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220928073035/https://www.fff.fr/article/2423-la-liste-des-vingt-six-bleus.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١ یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە یارییەکی دۆستانەی بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز|وێڵس،]] جێگەی بنجامین پاڤاردی گرتەوەلە کۆتایی نیوەی یەکەمدا.
لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، کۆندێ بە شێوەی سەرەکی بەشدار بوو لە یاریان لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kounde Starts the game as France takes Spain in the final|ناونیشان=https://bestarabcasino.com/slots/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Best Arab Casino}}</ref>کە فەڕەنسا بردییەوە لە یاری کۆتایی [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]] ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Spain 1-2 France: Les Bleus seal trophy with another comeback|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/026e-13729951c6d7-f4e80113642c-1000--highlights-france-win-nations-league/?iv=true|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=UEFA}}</ref>
== ژیانی کەسی ==
کۆندێ نیوەی بێنی و نیوەی فەڕەنسییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Bordeaux: Jules Koundé, une perle précieuse !|ناونیشان=http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191002032516/http://www.beninfootball.com/bordeaux-jules-kounde-une-perle-precieuse|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retour sur le parcours de Jules Koundé, nouveau joueur professionnel des Girondins|ناونیشان=http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins|وێبگە=www.formationgirondins.fr|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180804202103/http://www.formationgirondins.fr/Articles-1203-retour-sur-le-parcours-de-jules-kound-nouveau-joueur-professionnel-des-girondins|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ئاماری کاروانی وەرزشی ==
=== یانە ===
{{Updated|٢٢ ئایاری ٢٠٢٢}}<ref name="soccerway">{{Soccerway|jules-kounde/430809}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |لیگا
! colspan="2" |جامی نیشتیمانی
! colspan="2" |جامی لیگا
! colspan="2" |کیشوەرەکان
! colspan="2" |ئەوانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!خول
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="3" |بۆردۆ
|٢٠١٧ ١٨
|لیگ ١
|١٨
|٢
|١
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
| colspan="2" | -
|١٩
|٢
|-
|٢٠١٨ ١٩
|لیگ ١
|٣٧
|٠
|١
|٠
|٣
|٠
|١٠
|٢
| colspan="2" | -
|٥١
|٢
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٥٥
!٢
!٢
!٠
!٣
!٠
!١٠
!٢
! colspan="2" |-
!٧٠
!٤
|-
| rowspan="4" |[[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیا]]
|٢٠١٩ ٢٠
|[[لا لیگا]]
|٢٩
|١
|٢
|١
| colspan="2" | -
|٩
|٠
| colspan="2" | -
|٤٠
|٢
|-
|٢٠٢٠–٢١
|[[لا لیگا]]
|٣٤
|٢
|٧
|١
| colspan="2" | -
|٧
|١
|١
|٠
|٤٩
|٤
|-
|٢٠٢١
|[[لا لیگا]]
|٣٢
|٢
|٣
|١
| colspan="2" | -
|٩
|٠
| colspan="2" | -
|٤٤
|٣
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٩٥
!٥
!١
!٣
! colspan="2" |-
!٢٥
!١
!١
!٠
!١٣٣
!٩
|-
! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی
!١٥٠
!٧
!١٤
!٣
!٣
!٠
!٣٥
!٣
!١
!٠
!٢٠٣
!١٣
|}
{{تێبینییەکان}}
=== نێودەوڵەتی ===
{{Updated|١٣ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eu-football.info/_player.php?id=31493|سەردێڕ=Jules Koundé|وێبگە=EU-Football.info|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ
!تیمی نیشتیمانی
!ساڵ
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]]
|٢٠٢١
|٧
|٠
|-
|٢٠٢٢
|٤
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!١١
!٠
|}
== خەڵاتەکان ==
'''سیڤیلیا'''
* [[خولی ئەورووپا]]: ٢٠١٩–٢٠<ref name="UELW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Wilkinson|یەکەم=Jack|سەردێڕ=Sevilla 3-2 Inter Milan: Sevilla edge five-goal thriller for sixth Europa League crown|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/sevilla-vs-inter/report/426076|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Sky Sports|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref>
'''فەڕەنسا'''
* [[خولی نەتەوەکانی ئەورووپا]]: ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=France beat Spain to win Nations League|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=UEFA}}</ref>
'''تاکەکەسی'''
* باشترین پێکھاتەی وەرزی خولی ئەورووپا: ٢٠١٩–٢٠<ref name="UELTOS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0260-10391fbb6c62-2c8b46747bf5-1000--uefa-europa-league-squad-of-the-season/|سەردێڕ=UEFA Europa League Squad of the Season|ئیش=UEFA.com|بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا|پاریس|فەڕەنسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Jules Koundé}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]]
[[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]]
[[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]]
[[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
pawnbdx50vbov0gnwo27l1zakl8qr0g
بابەک
0
215589
1593615
1489608
2026-06-24T02:19:12Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593615
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''بابەک''' (بە ئازەربایجانی: Babək) شارێکە و شارەوانییەکە و پایتەختی [[قەزای بابەک]]ە، لە [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان]]ی ئازەربایجان. لە ساڵی ٢٠١٥ بە فەرمانی سەرۆکی کۆماری [[ئازەربایجان]]، گوندی قوشادیزە تەسفییە کرا و زیاد کرا بۆ خاکی ئیداری شاری بابەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://president.az/az/articles/view/16608|سەردێڕ=Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu " Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi|وێبگە=president.az}}</ref>
== مێژوو ==
پێش ساڵی ١٩٧٨ ئەو شارۆچکەیە بە تازەکەند (ئازەربایجانی: Təzəkənd) ناسرابوو. بەڵام دواتر ناوەکەی گۆڕدرا بۆ ڕێزلێنان لە ڕێبەری شۆڕشگێڕی سەدەی ناوەڕاستی فارس [[بابەک خوڕەمدین]]<ref name=tury>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Описание курорта Бабек, Азербайджан|ناونیشان=http://www.tury.ru/resort/info.php?cid=6373|بڵاوکەرەوە=tury.ru|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209212525/https://www.tury.ru/resort/info.php?cid=6373|url-status=dead}}</ref> کە لە عەباسییەکان یاخی بوو. دوای گرتنی لە سەدەی نۆیەمدا بووە شەھید.
== دیمۆگرافی ==
ژمارەی دانیشتووانی بابەک لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٢٥٢ کەسە.<ref name=tury/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Babək (city)}}
{{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|جوگرافیا}}
[[پۆل:قەزای بابەک]]
cm2207eju9toazp0bpa72azch3jiqk1
لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist
3
215674
1593667
1587009
2026-06-24T10:46:58Z
1silent scientist
51740
/* نیشانێک بۆ تۆ! 5 */ وەڵامدانەوە
1593667
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
<center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center>
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
<center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center>
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێبکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] ٠٨:٣٥، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
== لەبەرچی لە ویکیپیدیا کار دەکەم ==
سڵاو من دەمەوێت ویکیپیدیا کوردی پێش بکەوێت، هەموو هەوڵێک دەدەم بۆ باشتر کردنی، هەر هەڵەیەکم هەبوو ئاگادارم بکەنەوە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٨:٤٠، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ بەشدارییەکانت لە چاکسازیکردن لە ناوەڕۆکی ویکیپیدیا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٣، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
|}
== سڕینەوەی خێرا بۆ [[باڵانسی بەدواداچوونی ملیۆنێر: بێ سنوور]] ==
تکایە گەر دەتەوێت نەسڕێتەوە ناڕەزای دەرببڕە لە [[باڵانسی بەدواداچوونی ملیۆنێر: بێ سنوور]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٧:٢٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] براکەم بۆچی دەسڕێتەوە؟ تەنها لەسەر وێنەکە؟ یان سەرچاوە؟ هەڵەی ڕێزمانی؟ چ هەڵەیەکی تێدایە براکەم؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٧:٣٨، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
گە دەتەوێت بزانیت سەردانی وتارەکە بکە و ناڕەزای دەرببڕە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٧:٤١، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
== داواکاریی ==
{{وب|1silent scientist}} بۆم دەرکەوتووە کە تۆ کەسێکی لێهاتووی بۆ ویکیپیدیا، بۆیە دەمەوێت بزانم تۆ چ زمانیک دەزانیت بێجگە لە کوردی؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٣:٣١، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] نەخێر کاک ئارۆ وا مەڵێ، پێشتر ئەکاونتێکی ترم هەبوو بەڵام لەناوچوو ئێستا ئەمەم هەیە، لەزمانی عەرەبی شارەزام و لە ئنگلیزی خراپ نیم، هەر ڕەخنەیەکت هەیە لەسەر ئەو پەڕانەی کە دروستم کردوون بینوسە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٤:٢٤، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
ئەکاونتەکەی پێشوت ناوی چی بوو؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٤:٢٨، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] ناوی Kurd king22 بوو [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٥:٠٣، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
{{وب|1silent scientist}} بەس هیچ کارێکی پێنەکراوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٥:٢٤، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ وایە زۆر بەکەمی کارم تێدا کردووە، کاک ئارۆ کێشەی گرێدانم هەیە مافم پێنادات پەڕەیەک ببەستم بە زمانەکانی دیکە
:وەک https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%86_%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AA
:لە ئنگلیزی وەرمگرتووە ناتوانم بە زمانەکانی تر بلکێنم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] تێبینی ئەوە بکە ئەو وتارەی کە داوای دەکەی ببەسترێتەوە پێویستە ناوەکەی بەو زمانە بنووسی کە لێوەیت وەرگرتووە، بۆ نموونە نابێت: وتارێکت لە عەرەبی وەرگرتبێت و بنووسی "مەرقۆس" داوای بەستنەوە بکەی بەڵکو "مرقس" ھەروەک خۆی کە لە وتارە عەرەبییەکە ھەیە تا من بتوانم لە ویکیپیدیای عەرەبی بیدۆزمەوە و کاری زمانەوانی بۆ بکەم، گەر نەزانم ناوەکە لە ڕەسەنەوە چۆن دەنووسرێ ناتوانم بەستنەوەی زمانەوانییەکەش بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:١٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:::منیش ویکی عەرەبی و پەڕە عەرەبیەکە بە ناوی"مرقس" دانا بەڵام دوای هەوڵی بەستنەوەی بە زمانەکانی ترەوە نوسینێکی سوور دەردەکەوێت [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٤٢، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
تۆ بە کۆمپیوتەری کار دەکەیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بە موبایل بەڵام دەیخەمە سەر شێوەی کۆمپیتەر [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٢٥، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] کاک ئارۆ پەڕەی https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%86_%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AA
:هەڵەکان و پێشنیارەکانتم پێ بڵێ و گەر عەزێت نیە بیخە ڕیزی زمانەکانی ترەوە چونکە ئەو مافەم نیە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٨:٥٢، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
بۆت دەکەم، بەس بۆ زانیاریت من منداڵێکی ١٤ ساڵم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:١٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بە کۆمپیتەر کار دەکەیت؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:١٣، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] چۆن ئیتر بتوانم پەڕەکانم بخەمە ڕیزی زمانەکانی تر؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:١٤، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
بە موبایل [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:١٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] چۆن لیستێک دانێم وەک لیستی پەڕەی لێکۆڵەری ملیۆنێر یان وەک ئەحمەد ئەلبەشیر؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:١٧، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
لە دەتوانی وێنەیەک بنێریت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:١٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
کە دەتەوێت بەیەکیان بگەیەنیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:١٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] کاک ئارۆ فەیسبووک یان ئەنستاگرامت دانێ وا باشترە چونکە هەندێک شت لێرە سنوور دارە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:١٨، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
مەبەستت لە وتووێژە؟ گفتووگۆ؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:١٩، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ، لە فەیسبووک بێت یان ئنستاگرام لەوێ باشترە و هەندێک شتم فێر بکە با ئەوەندە بێزارتان نەکەم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٢٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
دەتوانم هی ساکورا خانت بدەمێ چوونکە هی ئەو زۆر باشترە، و شارەزاترە و بەڕێوبەرە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:٢٢، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] باشە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] ناکرێتەوە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٤٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
{{وب|1silent scientist}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:٣٧، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
دڵنیای [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:٤٢، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ داوای ئیمێڵ و نهێنوشە دەکات [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٤٥، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
ئیمیلەکەت بنێرە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
هی خۆت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ٢٠:٤٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] نامەوێت لەوێ هیچ دانێم بەڵام لێرە ئەکاونتەکەم دانێم باشترە ئینستگرام pretender198 [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٤٨، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] وەرە ئینستاگرامم باشترە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٥٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] کاک ئارۆ هەندێک پەڕەم بۆ دانێ کە نەکرابێت بە کوردی [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٩:١٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
وەک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
{{وب|1silent scientist}} واتا چەند وتارێکت بۆ دابنێم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٩:٢٧، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بە ئارەزووی خۆت ٢ وتار یان ٣ بابەتەکە هەرچی بێت [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٨:١٣، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
{{وب|1silent scientist}} وتاری [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Castle_of_Magical_Dreams کرتە بکە] وەربگێڕە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ١٤:٤٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
== ئامادەکردن ==
سڵاو ئەو وتارانەی ھێشتا لەژێر ئامادەکردن دایە و ئامادە نییە بۆ خوێندنەوە تکایە داڕێژەی {{دا|ئامادەکردن}}ی بخە سەر. بۆ ئەوەی ئەوانی تر بزانن کە وتارەکەت لەژێر ئامادەکردنە و بەھەڵە دەستکاری نەکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٠٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
== بەژداریکردن لە [[ویکیپرۆژە:فلیمەکان و زنجیرەکان]] ==
[[File:بانگێشتنامەی بەکارهێنەران.jpg|بانگێشتنامە|thumb]] <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">— ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ١٢:٢٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)</small>
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:زامران]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:زامران]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:زامران|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:سەرچاوە دانرا، پێویست بە سڕینەوە ناکات [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٣:١٦، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٢٤، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:::خاتوو ساکورا، ناوی پەڕەی سەرەکی زامران بگۆڕە بۆ زیمران. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٣:٢٩، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
::::ھۆکارەکەی چییە؟ سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٩، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:::::ناوەکە هەڵەی تێدابوو [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٣:٤٠، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:تانجیرۆ کامادۆ]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:تانجیرۆ کامادۆ]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:تانجیرۆ کامادۆ|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:کڵێسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:کڵێسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:کڵێسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٧، ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== پشیلەیەک بۆ تۆ! ==
[[پەڕگە:Red Kitten 01.jpg|left|150px]]
.
[[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣١، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
<br style="clear: both;"/>
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:دەیەی ١٩٩٠]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:دەیەی ١٩٩٠]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:دەیەی ١٩٩٠|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٧:٢٨، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:رياح موسمية]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:رياح موسمية]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:رياح موسمية|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٤، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:ڕووقەییە کچی محەممەد]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:ڕووقەییە کچی محەممەد]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:ڕووقەییە کچی محەممەد|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٥٦، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)
== پەڕگەی نێو سندووقی زانیاریدانەکان ==
سڵاو، زۆر سپاس بۆ سەرجەم بەشدارییە بەنرخەکانت لەپاڵ ویکیپیدیادا! ویستم بڵێم کە تکایە پەڕگەی نێو سندووقی داڕێژەکان وەک ئەوەی لە [[تایبەت:permalink/1045142|باڵانسی لێکۆڵەری ملیۆنێر: بێسنوور]] دەبینرێت مەخە نێو ویکیکۆدی <code><nowiki>[[پەڕگە:]]</nowiki></code> بەڵکوو تەنیا ناوی پەڕگەکە (<code><nowiki>|وێنە= Fugo Keiji Balance Unlimited logo.png</nowiki></code>) دانێ. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٥٩، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)
==[[:کوردپڵەس]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:کوردپڵەس]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا چوونکە وتارێکە لەبارەی کەسێک، شتێک، ڕێکخراوێک (گرووپی مۆسیقی، بانک، کۆمپانیا، ھتد.)، ناوەڕۆکێکی وێب یان ڕووداوێکی ڕێکخراو کە ئاماژە بە گرنگی یان پێویستی بابەتەکەی نادات و [[وپ:بایەخداری|بێبایەخە]]. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و٧|پێوەری ژمارە ٧ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە. لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:کوردپڵەس|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%BE%DA%B5%DB%95%D8%B3|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٤٩، ١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:پەڕەکە کێشەکەی لەچیدایە؟ ماڵپەڕێکی کوردییە کە ئەوەی هەواداری ئەنیمێ بێت دەزانێت چ ماڵپەڕێکە و ناوبانگی هەیە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:١٩، ١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] بۆ ماوەی دوو مانگێکە داوا لە بەرێزتان کراوە سەرچاوە زیاد بکەن، و تا ئێستاش سەرچاوەی نەبوو، بۆیە ئەمڕۆ سڕدرایەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٢٣، ١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
:::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
::: خۆم لەوێ بووم و لەسەر زاری خاوەن ماڵپەڕ و ئەندامانی بوو ئەگینا لەخۆمەوە شت دانانێم، ماڵپەڕەکەشم دانا لەگەڵ ئەندامانی، پێم وایە زانیاری زیاتری پێویست نەبوو، بەڵام وتارەکە سڕدرایەوە ئیتر! [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٤:٠٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
::::ھیچ شتێک نەچووە گەڕانەوەی نەبێت گەر دەزانیت ماڵپەرەکە بایەخدارە و دەتوانیت بایەخداری بەسەرچاوەی باوەڕپێکراو بسەلێمینیت من وتارەکە دەگەڕێنمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٤٠، ٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
== گۆڕینی ==
کاکا برا تکایە واز لە گۆڕینی «مەسیحی» بۆ «کریستیان» بێنە، کەس ناڵێت کریستیان ئەوە ووشە ئینگلیزییە نە کوردییە. [[بەکارھێنەر:Xaneqînî|Xaneqînî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Xaneqînî|لێدوان]]) ١٦:٤٠، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Xaneqînî|@Xaneqînî]]
:بەڕێزم وشەکە ئینگلیزییە، دەتوانم بیکەم بە کوردی پەتی بەڵام خەڵکی لێیان تێناگات، من نامەوێت هیچ وتارێک وشەی عەرەبی تێدا بێت. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٧:٠٦، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
::بە تایبەتی وشەی «فەلە» و «گاور» پێشنیار دەکەم ھەرگیز ئەم وشە نافەرمیانە لە ناوەڕۆکەکان بە شێوەیەکی ''فەرمی ''بەکارنەھێنی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
:::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:::جگە لەوە، من تا بتوانم وشەی بیانی بەکارناھێنم، و وشەیەک کە سەیر و سەمەرە بێت یان واتا باوەکەی دادەنێم لەگەڵیدا، یان هەر وشە باوەکە، بەداخەوە ویکیپیدیای کوردی نەگەشتووە بەو ئاستەی کە زمانی خۆی پاک ڕابگرێت. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:١٥، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
::::
==[[:Hamid Hirad]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:Hamid Hirad]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>زمانی بیانی</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:Hamid Hirad|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=Hamid+Hirad|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢١:٥٩، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Tessla|@Tessla]]
:با بسڕدرێتەوە، خۆم دەمویست بیکەم بە ئینگلیزی بۆ ویکیپیدیای ئینگلیزی، بەڵام نازانم بۆچی بەم شێوەی لێھاتووە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٢:٠٤، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: کێشە نییە، '''سڕدرایەوە'''. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٢:٠٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Featured Article Barnstar 1br Degree Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''پەرەپێدەری وتار'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەم نیشانە وەک سوپاسێکە بۆ بەشدارییەکانت، بەتایبەت پەرەپێدانی وتارە کورتەکان (کە ئەم کارە زۆر کەم کەس هەیە ئەنجامی بدات). <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٠٩:٤٨، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)
|}
:[[بەکارھێنەر:Tessla|@Tessla]]
:زۆر سووپاس. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٨:٢٨، ١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Resilient Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەھێزیی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | لەپای وتووێژەکانت و خۆڕاگریت، و دروستکردنی وتارە ناوازەکانت، دەست خۆشیم هەیە بۆت. هەمیشە لەبیرت بێت (هەمووان کاری یەکتر دەبینن). <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٥:٥٣، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)
|}
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:سۆران شافعی]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:سۆران شافعی]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:سۆران شافعی|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٠:٢١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==
[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC)
<!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Doc James@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 -->
== [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:دەشتی خالید]] ==
[[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]]
وتاری [[:دەشتی خالید]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی.
ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]].
دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:دەشتی خالید|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە.
تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٣:٢٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
== وتار ==
[[بەکارھێنەر:Min.neel|@Min.neel]]
سڵاو، تکایە با وتارەکانت زۆر کورت نەبن، و ئەگەر هەر بە کوردی داتنا ئەوا داڕێژەی «کورت» لە بەشی سەرچاوەکان دابنێ، و بۆ ئەوەی سەرچاوەی ویکی فارسی دەربکەوێت بیرخستنەوەی ویکی فارسی بنووسە وەک لە وتاری ڕۆژە مارتن دو گاردا دامنا، و بەپێی ڕۆژی دەستکارییەکەت بەروارەکە دانێ، و لە تووڵی دەروازەش ئەو دەروازانە دادەنێیت کە لەبارەی وتارەکەوە وەرتگێڕاوە بۆ نموونە: ژیاننامە، شانۆ، وێژە هتد، دەتوانیت لە وتارەکەت بە ناوی ڕۆژە مارتن دو گار وەک پێشتر باسم کرد لە بەشی سەرچاوە بیبینیت [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٧:٢٢، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
== خانەنشینکردنی بەکارھێنەر ==
دەم باش 1silent scientist، ویستم بزانم بۆچی [[تایبەت:diff/1101669|لەم دەستکارییەت]] ئەو بەکارھێنەرەت خانەنشین کردووە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٠١، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Aram|@Aram]]
:ڕوونە بۆچی ئەم کارەم کردووە، ئەم بەرکارھێنەرە سێ ساڵە لە ویکیپیدیا چالاک نییە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٣:٣٠، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
:: نابێ کەس کەس خانەنشین بکات بێجگە لە خۆی. بەکارھێنەر ھەیە دوای چەندین ساڵ گەڕاوەتەوە و دەستکاری دەکات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٤:٠٦، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
== زیادکردنی دەقی بێسەرچاوە ==
سڵاو، سپاس بۆ بەشدارییەکانت، بەڵام زۆر جار دەبینم کۆمەڵێک دەق زیاد دەکەیت بەبێ ئەوەی سەرچاوە دانێی یان کۆمەڵە دەقێک دەھێنی و لە سەرچاوەکان دەنووسی فڵان ویکیپیدیا! بەڕاستی ئەمە وا نابێ. تکام وایە دەق دانەنێی تا سەرچاوەکانی بەڕێکوپێکی بۆ دانەنێی. لە ویکیپیدیای ئینگلیزی وشە یان ڕستەیەکیشت لێ قبووڵ ناکەن گەر [[وپ:دسب|سەرچاوەی باوەڕپێکراوی]] بۆ نەھێنیتەوە، بەڵام لێرە چوار دەستکاریی وا (وەک [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئیمپراتۆریەتیی_ڕووسی&diff=1105047&oldid=1105045 ئەمە]) دەبینرێ ئینجا دەڵێن ویکیپیدیا بێسەرچاوەیە. ئێستا بمگەڕاندایەتەوە، دەتانوت «[[تایبەت:diff/1104863|سڕینەوەی لەخۆڕا]]»! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٩:٤٤، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Aram|@Aram]]
:کاک ئارام تۆ ویکی ئینگلیزی و کوردی دەکەیت بە یەک؟ سەرچاوەکان لە ویکی ئینگلیزی و فارسی و عەرەبی دێنم کە یەکێکن لە ویکییە گەورەکان کە زۆر لە ویکی کوردی گەورەترن، گەر سەرچاوەیان هەبێت دایاندەنێم بەڵام کە نەبوو چی بکەین؟ دەزانم دەتەوێت وتارەکان ڕێکوپێک و بێ کێشە بن بەڵام کە بەدەستی من نەبێت چی بکەم؟ ئەگەر وتارێک سەرچاوەی نەبێت کەوایە لە چ شوێنێکەوە بیهێنم؟ مەرج نییە چی دابنرێت وتەی گیرفان بێت، وتاری زۆر هەن بێ سەرچاوەن بەڵام ویکی کوردییان دەوڵەمەند کردووە هەرچەندە لەگەڵ ئەوەدا نیم کە بێ سەرچاوە بن. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:١١، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:: ئەگەر بەڕێکوپێکی کارەکان بچێتە پێش، بۆ نا؟ ڕەنگە ھەندێ لە سیاسەت و ڕێساکانی ویکیی ئینگلیزی بۆ ئێمە تۆزێ قورس بێ، بەڵام من لێرەدا باسی ھێنانەوەی سەرچاوە دەکەم کە ئەوە بۆ ویکیپیدیا ھێڵی سوورە. کە سەرچاوە ھەبوو، دایان بنێ و کە نەشبوو، خۆ کەس بەزۆر نەیوتووە ئەم دەقە بێسەرچاوەیە دانێی. من نازانم چی لە دەستی تۆ نییە. من تەنیا وتوومە سەرچاوە دانێ و کەمێک ویکیسازی لە وتارەکان بکە. ئەوە لە دەستی تۆ نییە؟ ئەو وتارە بێسەرچاوانەی باسیان دەکەی ڕەنگە بۆ ھەندێ کەس ویکیپیدیایان دەوڵەمەند کردبێ، بەڵام بۆ زۆر کەس خاڵێکی بەھێزە تا بڵێن ویکیپیدیا سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە. منیش لە شوێنی ئەو کەسانە بم، ڕەنگە بڕوای پێ نەکەم. [[وپ:ویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایە|ویکیپیدیا زەویی فڕێدانی زانیارییە ھەڕەمەکییەکان نییە]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]</sub> ١٢:٢٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
==[[:خاچ پەرست]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:خاچ پەرست]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>[[special:permanentlink/ویکیپیدیا:دیوەخان_(پێشنیارەکان)&oldid=1112430#خاچپەرستن|لە مەسیحییەت خاچ ناپەرسترێت]]، و ناتوانرێت خاچ پەرستن بگوازینەوە بۆ مەسیحی</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:خاچ پەرست|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AE%D8%A7%DA%86+%D9%BE%DB%95%D8%B1%D8%B3%D8%AA|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]]
:هەرچەندە خۆم وتارەکەم داناوە بەڵام ئاگاداری شتی وا نەبوومە!، گەر بمزانیبا داوام دەکرد بسڕدرێتەوە، سوپاس، وازم لە بەکارهێنانی خاچ پەرستی هێناوە، کاتی خۆی زۆر بە وشەی کوردییەوە دەمگرت بەڵام بۆچوونم گۆڕاوە و خاچ پەرستی بۆ وشەی «مەسیحییەت» ناگونجێت، فەلە لەوانەیە بەڵام باو نییە بۆیە مەسیحییەت درووستە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:١١، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::سپاس بۆ ئێوەش بابەتێکم بۆی کردۆتەوە لە دیوەخان بەبەڵگە کە [[Special:Permalink/1112438#خاچپەرستن|چۆن خاچ ناپەرسترێت لە مەسیحییەت]] دووبارە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٨، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی ==
[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|@Bilalinfo]]
سڵاو، سووپاس بۆ بەشدارییەکانت، وشەی تەلەفیزیۆن بکە بە "تەلەڤیزیۆن" چونکە ئەوە ستاندارە، و ھ بەکاربھێنە چونکە ستاندارە و کوردیترە، دووبارە سووپاس. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٤٤، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
==[[:ھاوپا]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}}
تاگێک لەسەر [[:ھاوپا]] داندراوە کە داوا دەکات بە خێرایی بسڕدرێتەوە. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#گ١١|بەشی گ١١ی پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە، چوونکە وادیارە کە پەڕەکە تەنیا ڕێکلامێکە بۆ ناودارکردنی کۆمپانیایەک، گرووپێک، بەرھەمێک، خزمەتگوزارییەک، کەسێک، یان بۆچوونێک و پێویستی بە دووبارەنووسینەوە ھەیە تاکوو زانستنامەیی دەرکەوێت. ڕێکلامکردن لە ویکیپیدیا ناکرێت و پەڕەی ڕێکلامی بە خێرایی دەسڕدرێتەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ھاوپا|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D9%BE%D8%A7|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}. <!-- Template:Db-spam-notice --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٣، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]
:پرسیارەکە ئەوەیە بۆچی؟ مەگەر ئەم وتارە زمانی دیکە لە خۆ ناگرێت و نەسڕدراوەتەوە؟ یان ویکی سۆرانی زۆر لە فارسی و ئینگلیزی پێشکەوتووترە؟ نابێت سڕینەوەی وتارەکان بە پێی عەقڵی تاک بێت بەڵکو دەبێت گشتی بێت و وتووێژی لەسەر بکرێت، گەر وتارەکە تەنیا ویکی سۆرانی لەخۆ گرتبا ئەوا دەمگوت سڕینەوەی ھۆکارێکی ھەیە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٨:٣٨، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
::سڵاو، سڕدراوەتەوە چونکە بەپێی پێویست بایەخدار نەبووە بۆ ئەوەی وتارێکی سەربەخۆی ھەبێت، لە ویکیپیدیا وتارێک دەسڕینەوە ئەگەر ھاتوو ھێشتا بەپێی پێوست بایەخدار نەبوو تا بمێنێتەوە، باسی ویکیپیدیای ئینگلیزیت کرد وابزانم ئاشکرایە لەوێش داوای سەلماندن و سەرچاوەی زیاتر دەکەن، و ھەر پڕۆژەیەک سەربەخۆیە و پشت بەیەکتر نابەستن لە بڕیاردان. ھەر بۆ ئەوەش کە بە لۆژیکی بەڕێزتان قسە بکەم پێشووتر لە ویکیپیدیای ئەڵمانی و تورکی درووستکرابوو سڕدراوەتەوە.
::گەر ھەر کێشەیەک دەبینی لە سڕینەوەکە و پێت وایە ھەڵەیەکم کردووە لە بڕیاردان تکایە ئاگادارم بکەوە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٤٧، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاس بۆ نووسینی ئەم [[یاخیبوونی حیزبی دێموکرات (١٩٨٩–١٩٩٦)|وتارە]]، دەستت خۆشبێ و بەردەوامبە! [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #648533; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ٢١:١١، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
|}
==[[:بۆکان جاف]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[Image:Copyright-problem.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}}
تاگێک لەسەر [[:بۆکان جاف]] دانراوە کە داوا دەکات بەخێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیادا. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#گ١٢|پێوەری گ١٢ بۆ سڕینەوەی خێرا]] کراوە، لەبەرئەوەی وادیارە پەڕەکە [[ویکیپیدیا:پێشێلکارییەکانی مافی لەبەرگرتنەوە|پێشێلکارێکی مافی لەبەرگرتنەوە]] بێت. بۆ ھۆکارە یاسایییەکان ئێمە ناتوانین دەقە مافپارێزراوەکان یان وێنە وەرگیراوەکان لە وێبگەکانی ترەوە پەسەند بکەین یان بابەتە چاپکراوەکان، و لە ئاکامدا، لەوانەیە زیادکردنەکەت گونجاوتر بێت بە سڕینەوە. دەشێت تۆ وێبگە دەرەکییەکان یان بابەتە چاپکراوەکانی تر بەکاربھێنیت وەک سەرچاوەی ''زانیاری''، بەڵام نەک وەک سەرچاوەیەکی ''ڕستەکانت''. ئەم بەشە ترسناکە: ''لە زاری خۆتەوە وشەکان بڵێ''. ویکیپیدیا پێشێلکردنەکانی مافی لەبەرگرتنەوە زۆر بەجدی وەردەگرێت و بەردەوام سەرپێچیکاریش '''[[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست دەکات لە دەستکاریکردن]]'''.
ئەگەر وێبگە دەرەکییەکە یان وێنەکە بۆ خۆت دەگەڕێتەوە، و دەتەوێت ڕێگە بە ویکیپیدیا بدەیت تا دەقەکە یان وێنەکە بەکاربھێنێت — بە مانای ڕێگەپێدانی خەڵکانی تر بە بەکارھێنانی بۆ ھەر ھۆکارێک — ئەوکاتە ''دەبێت'' لەڕێگەی یەک لە کردارە ڕوونکراوەکان لە [[ویکیپیدیا:بەخشینی بابەتە مافپارێزراوەکان]] بیسەلمێنیت. ھەمان شت دەگرێتەوە ئەگەر تۆ خاوەنی نیت بەڵام ڕێگەپێدانت لەژێر دەستدایە. ئەگەر تۆ خاوەنی نیت و ڕێگەپێدانیشت لەژێر دەستدا نییە، بۆ چۆنییەتی دەستکەوتنی ئەوە بنۆڕە [[ویکیپیدیا:داواکردنی ڕێگەپێدانی مافی لەبەرگرتنەوە]]. لەوانەیە بتەوێت چاوێک لە [[ویکیپیدیا:مافەکانی لەبەرگرتنەوە|سیاسەتی مافی لەبەرگرتنەوەی ویکیپیدیا]] بکەیت بۆ زانیاری زیاتر، یان [[ویکیپیدیا:پرسگا|لێرە]] پرسیار بکەیت.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:بۆکان جاف|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. <!-- داڕێژە:سخ-پێشێلکاری-ئاگاداری --> [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٤:٢٦، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]
:@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]، @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]
:مەعقول نییە تەنها لەبەر ئەوەی تارەکە زمانی تری لەخۆ نەگرتووە بڕیاری سڕینەوەی لەسەر بدرێت یان لەبەر ئەوەی کابرا بەدڵی نییە، ئێوەش ڕای خۆتان بڵێن. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٦:٢٣، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: باشتر وابوو کرتە لەسەر '''دەربڕینی ناڕەزایەتی''' بکەیت. بەهەرحاڵ، هۆکاری تاگی سڕینەوەکە لەسەر خوودی تاگەکە نووسراوە؛ هیچ پەیوەندی بە زمانەکانی ترەوە نییە، وە بگرە ئەم وتارە هیچ سوودێکی بۆ زمان و ویکییەکانی تر نییە جا بگرە فارسیش بێت، کاک بۆکان تەنیا لە کوردستان ناسراوە. ئەم وتارە بەهۆی پێشێلکردنی [[وپ:لەبەرگرتنەوە]] تاگی لێدراوە. ناکرێت دەقێک لە سەرچاوەیەک بە تەواوەتی کۆپی بکرێت و لە ویکیپیدیا دابنرێت، مەگەر تەنھا کەمێک لەو دەقە بھێندرێت. هەروەها وتارەکە دەکرێت بمێنێتەوە و سوودی دەبێت، تەنیا بە چارەسەرکردنی کێشەکە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٠٦:٥٨، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
:::وەک تێسلا نووسی و لە تاگەکە و کورتەی دەستکاریدا منیش نووسیومە دوو کێشەی هەیە: ١) پێشێلکردنی ماف ٢) نادیاریی گرنگی و کێشەی سەلماندنیبوون. باسی زمانی ترم نەکردووە. ئێرە وەیکیی کوردییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٣:٤٧، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)
== دەروازە ==
@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]
دەروازەی "پارێزگای بەغدا" و "شەڕی ناوخۆ"مان نییە دەتوانن دروستی بکەن تاکو سوودی زیاتری هەبێت؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:سڵاو، ڕاستییەکەی من کاتم بۆ دروستکردنی دەروازەکان نییە، بەڵام ئیشی دووپات و وەڕەزکەرتان ھەبوو، ئاگادارم بکەنەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٨:١٠، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::سڵاو، دەروازەی پارێزگای بەغدا دروست دەکەم، بەڵام ئایا دەروازەی شەڕی ناوخۆ لە ویکیی عەرەبی بوونی هەیە گەر بزانیت؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٠٧، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::بەڵێ هەیە [[:ar:بوابة:حرب أهلية]]
:::[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٦:٤٥، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]
:::بیرمچوو دەروازەی "زانستی سیاسی"شمان نییە، من بەتۆی دەڵێم چونکە لە تۆ ڕا دەبینم. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٥:١٠، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: دروستیان دەکەم بێ خەمبە، گەر ئەمڕۆ نەبێت، بەیانی دروستیان دەکەم. کەس چالاکمان بۆ دەروازە دروستکردن نییە، بۆیە کام دەروازەتان ویست بەمنی بڵێن. هەروەها باشیش دەبێت گەر دەروازەی عەرەبییەکەشم بۆ تاگ بکەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٥:٢٨، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]
:::::[[:ar:بوابة:بغداد/مقدمة]] [[:ar:بوابة:علوم سياسية]] [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٢٤، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: هەرسێکیان تەواو کران. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٥٧، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::::دەروازەکان عادەتەن بۆ کۆکردنەوەی کۆمەڵە وتارێکی زۆرن لەسەر یەک بابەت. ئەگەر وتارەکان کەم بن، بەپێویستی نابینم. ◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;"> ئێپین </b>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">♬</span>]]</sub> ٠٨:٢٨، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]
:::::::دەتوانی لینکی فەیسبووکت دانێیت یان تەلەگرام؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٧:١٦، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::::::[https://www.facebook.com/tonyjax.to?mibextid=ZbWKwL بەستەری فەیسبووک]. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٤، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەشداربووی نەبەز'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ دەستکارییە بەنرخەکانت، ھەر بژین! [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٠:٥٦، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
|}
:@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] زۆر سووپاس. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٠:٤٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== Translation request ==
Hello, 1silent scientist.
Can you translate and upload the article about the prominent economist [[:en:Dani Rodrik]] in Sorani Kurdish Wikipedia?
Kindest regards, [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٠٩:٠١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
==[[:پەڕگە:FB IMG 1696192400264.jpg]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:پەڕگە:FB IMG 1696192400264.jpg]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>دووبارەیە</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پەڕگە:FB IMG 1696192400264.jpg|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95%3AFB+IMG+1696192400264.jpg|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٠:١٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
==[[:پەڕگە:Thumbs b c e18aa84136bbd93caf9ed5eef6bd951a.jpg]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا ==
[[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]]
تاگێک لەسەر [[:پەڕگە:Thumbs b c e18aa84136bbd93caf9ed5eef6bd951a.jpg]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە:
<blockquote>دووبارەیە</blockquote>
لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە.
ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پەڕگە:Thumbs b c e18aa84136bbd93caf9ed5eef6bd951a.jpg|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95%3AThumbs+b+c+e18aa84136bbd93caf9ed5eef6bd951a.jpg|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٠:٢٠، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Resilient Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەھێزیی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، ماوەیەکە دەبینم خەریکی بڵاوکردنەوەی چەندین وتاری بەسوود و بەنرخن، سپاستان دەکەم و ھیوای بەردەوامی و سەرکەوتنتان بۆ دەخوازم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٣٥، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
|}
== . ==
@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]]
دەتوانیت لینکی ئەکاونتەکانت دانێیت؟ فەیسبووک بێت یان تەلەگرام، کارم پێتە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:٣٠، ٤ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
سڵاو [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] بەکارهێنەری سۆشیاڵ میدیا نیم ئەگەر هەر شتێکت پێویستە دەتوانی لێرە پێم بڵێی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
== تکایە سەرچاوەکانتان لەبیر نەچێت ==
سڵاو، وێڕای سپاس بۆ ماندووبوونەکانت لەپاڵ ویکیپیدیا و ئەو کاتەی بۆی تەرخان دەکەیت، چەند دەستکارییەکم بینی (بۆ نموونە [[تایبەت:diff/1442023|ئەمە]]) کە ناوەڕۆکت زیاد کردووە، بەڵام ھیچ سەرچاوەیەکت دانەناوە. تکایە زیادکردنی ناوەڕۆک بەبێ دانانی سەرچاوەکان، ئاستی وتارەکە دادەبەزێنێت و ھەوڵ بدەن سەرچاوەکان لەبیر نەکەن. لەگەڵ سپاسی دووبارەی ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٥:٢٣، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بەخوا کاک ئارام زۆری دەوێت بۆیە وا تەنھا "بیرخستنەوە" دادەنێم، بەلامەوە ئاساییە ئەوەی سەرچاوەی بووێت سەیری ویکی وەرگێڕدراو بکات. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:٠٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:: تێدەگەم، بەڵام وتارێکی ڕێکوپێک لە سەدان وتاری ناڕێک باشترە. ئەرکەکەش ئەوەندە گران نییە و ھەر سەرچاوەکانی ئەو ویکییە ھاوردە بکە و تەواو. بۆتەکەم چارەسەری بەشێک لە کێشەکانی سەرچاوەکان دەکات. خۆتان دەزانن بەپێی ڕێنمایییەکان بجوڵابایەمەوە، دەستکارییەکانم پووچەڵ دەکردەوە، بەڵام بۆ بەکارھێنەرێکی ئەزموونداری وەک ئێوە پێم باشتر بوو پەیامتان بۆ بنێرم. ئەم داڕێژەی بیرخستنەوەی ویکیی فڵان و فیسارە بیانووی باش دەداتە بەکارھێنەران تا خۆیان لە دانانی سەرچاوەکان لادەن و بە دەستی من بێت ئەو داڕێژانە دەمسڕمەوە. خۆتان دەزانن ویکیپیدیا چۆن کار دەکات. تکایە سەرچاوەکان لەبیر مەکەن ئەگەر نا دەبێ لامان ئاسایی بێت کە بە بێسەرچاوە باسی ویکیپیدیا بکرێت. تکایە لێدوانەکانم بە کەسی وەرمەگرە؛ ئێمە لەبەر پڕۆژەکە لێرەین. سپاس و ماندوو نەبیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٣:٤١، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
:::سڵاو @[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]. وێڕای سپاس و پێزانینم بۆ دەستکارییەکانت لێرە، بە پێویستم زانی منیش ئەم تێبینییە بنووسم. بە کورتی دەڵێم، ئەگەر شارەزاییەکی بچووکیشت لە زمانی ئینگلیزی ھەیە، تکایە لە ویکیی ئینگلیزییەوە وتار وەربگێڕە، ھەرچەنە ئەمە ئازادیی خۆتە و من ناتوانم بیسەپێنم، بەڵام خۆزگە وەرگێڕانی وتار لە ویکیپیدیای عەرەبییەوە قەدەغە دەکرا. بێ سەروبەرترین ویکیپیدیایە، ھەر لە ناوی وتارەکەوە تا ناوەڕۆکەکانیان لایەنگریی پێوە دیارە؛ خوا ئەزانێ، سەرچاوەیەکیان لە وتارەکە داناوە و دنیایەک ترش و خوێی بۆ زیاد ئەکەن و ئەڵێن ئەمە سەرچاوەکەیە. بۆ ناوی وتارە دووبارەکانی وەک [[پەیوەندی نێوان سووریا و فەلەستین]] و [[تەقینەوەی تەلەعفەر ٢٠٠٧]]، بڕوانە وتارە ھاوشێوەکانیان بزانە چۆن ناوەکانیان نووسراون، ئاوا: [[پەیوەندییەکانی ھەرێمی کوردستان و ئیتاڵیا]]، [[تەقینەوەی ٢٠٠٥ی ھەولێر]]. لەگەڵ ڕێز. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٤:٢٩، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من زمانی عەرەبیم وەک زمانی دایکە، فارسییەکەشم زۆر بۆ وەرگێڕان ناشێت، ویکی عەرەبی لایەنگرانەیە نکۆڵی لەوە ناکرێت، و دەستکاری باشیش وەرناگرن یان سەرچاوەش گەر بەدڵیان نەبێت، بەڵام من ئینگلیزیم خراپە و بۆ وەرگێڕان نابێت. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٥:٢٠، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] و یەکێک لە ئەکاونتەکانت لێرە دابنێ فەیسبووک بێت یان تەلەگرام، خۆم ئەکاونتی کاک ئارامم لایە و پێم خۆشە تۆش بناسم. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)
== گۆڕانکاری ==
@[[بەکارھێنەر:JC Love 20420|JC Love 20420]]
سڵاو، سووپاس بۆ دەستکارییەکانت، تکایە چوارچێوەی {{|گەورە|}} بۆ وتار بەکارمەھێنە چونکە پێویست نییە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٧:٣٩، ٨ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
== فراوانکردنی وتارەکانی ویلایەتەکانی ئەمریکا ==
@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]
سڵاوتان لێبێت، لە ئێستادا خەریکی فراوانکردنی وتارەکانی ویلایەتەکانی ئەمریکام تکایە گەر تواناتان هەیە ئێوەش هاوکاربن بۆ باشترکردنی ئەو وتارانە چونکە زۆربەیان کورتەن. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:٤٩، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: سڵاو لەتۆش، هەر بەکارهێنەرێک بەپێی کاتی پێویستی خۆی و ئارەزووی بۆ بابەتەکە بەشدار دەبێت. من وەک خۆم کاریان لەسەر دەکەم، و دەستی تۆش خۆش بێت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:١١، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] من زۆر دەگمەن وتار دروست یان فراوان دەکەم، بەڵام ئەگەر زانیتان شتێکم پێ دەکرێت، پێم بڵێن. تکایە سەرچاوەکانیش لەگەڵ دەستی خۆتان دانێن. ماندوو نەبن ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ١٢:٥٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
== ئاسانکاری وەرگێڕان! ==
@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]
سڵاوتان لێبێت، بۆ ئاسانکاری وەرگێڕان google ai studio بەکاربھێنن لە سێرچ دەیدۆزنەوە وەرگێڕانی وردترە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
== وتووێژ ==
@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
کاک ئاری گەر لات ئاسایی بێت فەیسبووک یان هەر لینکێکی سۆشیال میدیات دانێیت بۆ وتووێژ و باشترکردنی ویکیپیدیا [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٧:٥٢، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
:سڵاو! زۆر چاکە، بەڵام کامە سۆشیال میدیا؟ [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٨:٥٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] لینکی هەژماری فەیسبووکت بێت باشترە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ١٤ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
:::فەرموو: [https://www.facebook.com/people/Arî-Xoşnaw/pfbid056VR7LXQ7BQzx7jBBAUG2wHkVoyjE6V1CVS5vtKfCfDf5pSERRcKFuGSz3v5SWnyl فەیسبووک] [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١١:١٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
== مانگی خەرمانان و گەلاوێژ ==
@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
سڵاوتان لێبێت، لە وتاری [[مانگە کوردییەکان]]دا [[خەرمانان]] کرابوو بە مانگی شەش و [[گەلاوێژ]] بۆ مانگی پێنج، بۆچی؟ مەگەر لە سەرەتای مانگی ئاب (٨)ەوە ئیتر [[گەلاوێژ (ئەستێرە)|ئەستێرەی گەلاوێژ]] دەرناکەوێت؟ و گەلاوێژ مانگێکە کە بەرەو ساردی و سەرما دەچێت، گەر مانگی پێنج بێت ئەوا لە مانگی تەممووز (٧)ی زایینی دەبێت! [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٣:٥٣، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] من زۆری لێ نازانم، ئەوەندە نەبێ لای ئێمە ڕۆژژمێر چاپ ئەکەن و لە جیاتیی مانگی مورداد کە مانگی پێنجی ڕۆژژمێری ئێران و ناوەڕاستی ھاوینە دەنووسن گەلاوێژ. گوایە بەم جۆرە ناوەکەیان کردووە بە کوردی. ئەشڵێن ئەوە گەلاوێژ ئیتر دەرکەوتووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٩، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Rosetta Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی وەرگێڕ'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، ویستم سوپاست بکەم لە بەردەوامبوونت لە دروستکردنی وتارەکانی ویکیی کوردی. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٤٦، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
|}
== گفتوگۆ ==
@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]
سڵاوت لێبێت، ئاساییە لینکی فەیسبووک یان تەلەگرامت دانێیت؟ دەمەوێت سوود لە نەخشەکانت ببینم بۆ بابەتی جوگرافی [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١١:٢٧، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
سڵاو برام، ئەو نەخشانەی من دام ناوە فرییە ئەتوانیت بیان بەیت و بەکاریان بھێنیت، بەڕێزت تلیگرام یا فەیسبووک دابنێ من پەیوەندیت پێوە دەکەم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٦:٤٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] نازانم چۆن لینکی تەلەگرام بنێرم، تۆ بینێرە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:٢٩، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::سڵاو کێشەی منیش ئەوەیە https://www.facebook.com/muhammad.ftofiq? [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== پرسیار ==
کاکە سەلام. پرسیارێکم هەبوو، «حساب آزمایشی» بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> <sup>'''قسەوباس'''</sup></small></font>]] ٠٩:٢٧، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]]
:«ھەژماری دیمۆ» یان «ھەژماری تاقیکاری» [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
::سوپاس. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> <sup>'''قسەوباس'''</sup></small></font>]] ٢٣:٠٨، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== تێبینی! ==
سڵاو چۆنیت! تۆ زۆر چالاکتریت لە ئێمە و دێرینیت. هیچ شتێک هەیە بتەوێت پێمی بڵێیت بیکەم؟ یان خۆت پێویستت بە هیچ هەیە؟ وە سوپاس بۆ چالاکیت و مانەوەت تا ئێستا. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٥:٣٢، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]
:سوپاست دەکەم، لە ئێستادا ھیچم پێویست نییە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== Translation request ==
Hello, 1silent scientist.
Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Sorani Kurdish Wikipedia?
Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Kurcke|Kurcke]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurcke|لێدوان]]) ٠٧:٥١، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== جوگرافیا ==
سڵاو @[[بەکارھێنەر:Arya Omer|Arya Omer]] تۆ گۆڕانکاریت لە وتاری [[سوسێ]] کردووە، سووپاست دەکەین بەڵام ئەزیزم گوندێک لە ڕاستیدا بوونی ھەیە لە قەزای کۆیە بەو ناوە، ئەو شوێنەی کە تۆ نوسیووتە ھیچ شوێنێکی دیکەیە بە ھەمان ناو ھیوادارم تێگەیشتبیت. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢١:٤٨، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:سڵاو براگیان، من خۆم خەڵکی ئەوێم و ئەوەش تاکە هۆکارە کە دەستکاریم کردووە، ناوی سوسێ لە هەولێر و کۆیە و پیرەمەگروون هەرسێکیان هەیە
:لە گۆگڵ ماپ بنووسە سوسێ بۆتی دەهینێت
:دەشتوانیت بڵێیت لەو شوێنانە هەیە ئەو گوندە بەڵام بگرە ئەو وێنەیەشی بەکارهێنراوە سوسێی پیرەمەگروونە [[بەکارھێنەر:Arya Omer|Arya Omer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya Omer|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
== نیشانێک بۆ تۆ! ==
{| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو بەڕێز سایلێنت، دەستت خۆش بێت بۆ پەرەپێدانی وتارەکان، ئەوە کارێکی زۆر گەورە و بەنرخە، ھەر بژین و بەردەوام بن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:١١، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
|}
:@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] زۆر سووپاس. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٩:٠١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)
ga6uroqjk46iihvflntx0yr70554una
ئەحمەد بەشیر
0
215991
1593629
1488078
2026-06-24T04:35:48Z
~2026-36463-97
77280
/* ژیانی و خێزانی */
1593629
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
|ناو=ئەحمەد بەشیر
|ناوی خۆماڵی=أحمد البشير
|زمانی ناوی خۆماڵی=[[عەرەبی]]
|وێنە=Ahmed Albasheer on Reason TV.jpg
|لێدوانی وێنە=ئەحمەد لە ٢٠٢١
|birthname=أحمد عبد الهادي عبد السلام بشير الدليمي
|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٤|١٠|١٧}}
|شوێنی لەدایکبوون=[[بەغدا]]، [[عێراق]]
|ساڵانی چالاکی=٢٠١٠–ئێستا
|ناسراوە بە= ''[[ئەلبەشیر شۆ]]''
|خێزان=عوسمان ئەلبەشیر
|ھاوڵاتیبوون={{flagicon|Iraq}} عێراقی
|نەتەوە=[[عەرەب]]
|خوێندنگە=[[زانکۆی نەھرەین]]
|پیشە={{flatlist|
* [[کۆمیدیان]]
* [[پێشکەشکار]]
* [[ڕۆژنامەوان]]
* دەرھێنەر
}}|
نیشتەجێ=[[بەرلین]]
}}
'''ئەحمەد بەشیر''' یان '''ئەحمەد ئەلبەشیر''' ({{بە عەرەبی|أحمد البشیر}}؛ لەدایکبووی ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤) [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووس]]، [[کۆمیدیان]] و دەرھێنەرێکی عێراقییە، ئەو بە پێشکەشکاری بەرنامەی سیاسیی تەنزئامێزی ھەفتانەی ''[[ئەلبەشیر شۆ]]'' بەناوبانگە کە لە کەناڵی [[دۆیچە ڤێڵ]]ی عەرەبی نمایش دەکرێت و ئەڵقەکانی لە [[یووتیووب|یووتیووبدا]] نیو ملیار بینەری تێپەڕاندووە.
زۆر کەس بەرنامە تەنزئامێزەکانی بەدڵ بووە لە ئێستادا بە یەکێک لە بەناوبانگترین ڕاگەیاندکارانی [[عێراق]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أحمد البشير {{!}} DW {{!}} 19.10.2018|ناونیشان=https://www.dw.com/ar/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/t-19263431|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180503054617/http://www.dw.com/ar/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/t-19263431}}</ref> و بە یەکێک لە بیست کاریگەرترین کەسایەتییەکانی [[جیھانی عەرەب]]ی لەلایەن ناوەندی توێژینەوەی کاریگەری جیھانییەوە ھەڵبژێردراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ahmed Albasheer|ناونیشان=https://worldfellows.yale.edu/person/ahmed-albasheer/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>
== ژیانی و خێزانی ==
لە شاری (طب) لە [[بەغدا]] لەدایکبووە بەڵام لە شاری [[ڕومادی]] گەورە بووە.
ئەحمەد لە بنەماڵەیەکی ئایینیدا گەورە بووە، باوکی [[شەریعەتی ئیسلامی|پزیشکی شەریعەتی ئیسلامی]] بووە. خێزانەکەی لە سێ برا و سێ خوشک پێکھاتوون. برا ناوەڕاستەکەی بەناوی «موعاز» لە تەمەنی پازدە ساڵیدا لە مانگی نیسانی ٢٠٠٦دا لە باخی ماڵەکەیدا بۆمبێکی ھاوەن بەسەریدا تەقییەوە و شەھید بوو، مانگێک دوای ئەم ڕووداوە، ئەحمەد بڕیاریدا واز لە خوێندنی زانکۆ بھێنێت بەھۆی شۆکبوونی و بەھۆی بارودۆخی شەڕی تائیفییەوە، و بڕیاریدا بچێتە لای مامی لە [[ڕومادی]] بژی.
دوای ساڵ و نیوێک لە گواستنەوەکەی لە تەممووزی ٢٠٠٧، باوکی لەلایەن [[ئەلقاعیدە|قاعیدە]]وە ڕفێندرا، دوای چەند ڕۆژێک ئازادیان کرد، لە ئەنجامی ئەشکەنجەدا باری تەندروستی خراپ بوو، بۆیە خێزانەکەی بڕیاریاندا بچنە [[سووریا|سوریا]] بۆ مەبەست لە ئەنجامدانی نەشتەرگەری بۆ باوکی، بەڵام نەشتەرگەرییەکە شکستی ھێنا، و باوکی دوای وەستانی گورچیلەکانی لە سووریا بەخاک سپێردرا، دواتر خێزانەکەی گەڕانەوە [[عێراق]].
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١١ دوای ئەوەی لە تەقینەوەیەکی خۆکوژی ڕزگاری بوو، ڕووی لە [[عەممان]]ی پایتەختی [[ئوردن]] کرد و لەوێ دەستی بە کارکردن و نیشتەجێبوون (ئیقامە) کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=أحمد البشير.. عراقي يحارب داعش بالسخرية {{!}} الحرة|ناونیشان=https://www.alhurra.com/choice-alhurra/2017/09/12/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%A9|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200425190641/https://www.alhurra.com/choice-alhurra/2017/09/12/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%A9|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>kalian, Yousif (06 أكتوبر 2017)، "Baghdad Burlesque?"، ''The American Interest'' (باللغة الإنجليزية)، مؤرشف من الأصل في 13 فبراير 2021، اطلع عليه بتاريخ 13 أكتوبر 202</ref>
== خوێندنی ==
خوێندنی سەرەتایی لە شاری [[ڕومادی|رومادی]] تەواو کردووە، دواتر خێزانەکەی ڕوویان لە [[بەغدا]] کردووە لە قەزای ئەلمەنسوور، لەوێ خوێندنی ناوەندی و ئامادەکاریی تەواو کردووە، لە قوتابخانەی ئامادەکاری ئەلمەنسوور بۆ کوڕان تەواو کردووە و لە کۆلێژی تەکنیکی کارگێڕی [[ژمێریاری]] خوێندووە بۆ ماوەی دوو ساڵ، دوای ئەوە بڕیاریدا پسپۆڕییەکەی بگۆڕێت و لە ساڵی ٢٠٠٦دا بچێتە خوێندنی میدیا لە زانکۆی ئەلنەھرەین.<ref>https://web.archive.org/web/20200425190635/https://hathalyoum.net/articles/1382520-بالفيديو-قصة-مؤلمة-عن-حياة-احمد-البشير-جعلته-يبكي-في</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=أحمد البشير {{!}} ويكي عراق|ناونیشان=http://www.wikiiraq.net/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200425190627/http://www.wikiiraq.net/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== کاری ھونەری ==
=== کارەکانی وەک پەیامنێر ===
ئەحمەد بەشیر تا ساڵی ٢٠١١ ھەشت ساڵ وەک پەیامنێری کەناڵە ھەواڵییەکانی [[عێراق]] کاری کردووە.
ڕۆژی ٢٤ی شوباتی ٢٠١١، لەکاتێکدا بە بۆنەی [[یادی لەدایکبوونی پێغەمبەر]]ەوە لە شاری [[ڕومادی]] ڕووماڵی فێستیڤاڵێکی شیعری بەناوبانگی دەکرد تەقینەوەیەکی خۆکوژی ڕوویدا و بەھۆیەوە ٧ ھاوڕێی گیانیان لەدەست دا، ئەم ڕووداوە کاریگەری زۆری لەسەر دەروونی دانا.
=== پێشکەشکردن بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان ===
پاشان بڕیاریدا ژیانی خۆی بگۆڕێت و سەرەتایەکی نوێی لەگەڵ کەناڵی بابل دەستپێبکات، بە بەرنامەی [[شکو ماکو]] (چی ھەیە چی نییە) کە بووە ھۆی ناوبانگەکەی دوای ئەوەش بۆ ماوەی دوو ساڵ لەگەڵ کەناڵی [[ئەلشەرقیە|ئەلشەرقییە]] کار دەکات، کە تێیدا چەندین بەرنامەی وەک لیفە ستایل وموقتاتە باوکی زمان (ابو لسان).
=== ئەلبەشیر شۆ ===
پاشان بیری لە پێشکەشکردنی شتێکی نوێ کرد. چاوی بە دەرھێنەر [[حسام ئەلاعرەجی]] کەوت و بیری لەوە کردەوە کە بەرنامەیەکی نوێ پێشکەش بکات کە باس لە کێشەکانی ناو کۆمەڵگا دەکات کە ناوی ناوە "[[ئەلبەشیر شۆ]]" کە بەرنامەیەکی کۆمیدی سیاسی تەنزئامێزە، ئەم بەرنامەیە بووە ھۆی زیابوونی ناوبانگەکەی لە شەقامی عێراق و عەرەبی. یەکەم وەرزی لە ساڵی ٢٠١٤ لە کەناڵی شایەتحاڵی سەربەخۆ(الشاھد المستقل) لە یوتیوب نمایشکرا. وەرزی دووەم تەنھا لە [[یووتیووب|یوتیوب]] نمایشکرا، وەرزی سێیەمیش لە کەناڵی مانگی دەستکردی سۆرمەری و کەناڵی [[دۆیچە ڤێڵ]] عەرەبی نمایشکرا، بەڵام کۆمیسیۆنی میدیا و پەیوەندییەکانی عێراق بڕیاریدا نمایشکردنی بەرنامەکەی لە کەناڵی [[سۆمەری]] ڕابگرێت بەھۆی "پێشێلکردنی مادەکانی پابەندبوون" بۆ دەستپاکی و شەفافییەت لە گواستنەوەی زانیارییەکانی و بەکارھێنانی زمانی سووکایەتیکردن و ئاماژە ھێرشبەرانە بە وتەی ئەوان.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/arabic/lifestyle/250420162|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201116025801/https://www.rudaw.net/arabic/lifestyle/250420162|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== نمایشی ئەلبەشیر لە دۆیچە ڤێڵ ===
تەنھا لە بەرنامەی [[دۆیچە ڤێڵ]] نمایشکرا، بەڵام لە ئەڵقەی دەیەمەوە تا کۆتایی وەرز لە کەناڵی [[ئێن ئاڕ تی]] و [[دۆیچە ڤێڵ]] نمایشکرا. لە وەرزی چوارەمدا، بەرنامەکە تەنھا لە کەناڵی دۆیچە وێل نمایشکرا، چونکە [[ئێن ئاڕ تی]] بەھۆی چەندین سەرپێچی و فشارەوە لەسەریان نمایشکردنی وەستا، بۆیە تەنھا سێ ئەڵقەیان پیشاندا (ئەڵقەی ١٣ و ١٤ و ١٥) ھەروەھا پێنجەم و شەشەم و حەوتەم و وەرزی ھەشتەم تەنھا لە دۆیچە وێڵ نمایشکرا، جگە لەوەی لە ھەموو وەرزەکانیدا لە پلاتفۆرمی [[یووتیووب|یوتیوب]] نمایشکرا.
=== بەرنامەی ئەلبەشیر شۆ لە یوتیووب ===
کەناڵەکەی لە یوتیوب زیاتر لە پێنج ملیۆن سەبسکرایبی ھەیە و زیاتر لە نۆسەد ملیۆن بینەر، بەرنامەی [[ئەلبەشیر شۆ]] ڕۆڵی سەرەکی لە [[خۆپیشاندانەکانی تشرین]]ی عێراقدا ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Opinion {{!}} ‘You Are Killing Us? We Will Make You a Joke. ’ Meet Ahmed Albasheer. - The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/12/26/opinion/albasheer-show-iraq-political-revolution.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210226012120/https://www.nytimes.com/2019/12/26/opinion/albasheer-show-iraq-political-revolution.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== ئەو کەسانەی کاریگەری کردووەتە سەری ===
ئە حمھد دەڵێت ئەو ھەواداری کۆمیدی ناوداری میسری ([[باسم یووسف|باسم یوسف]]) و کۆمیدی ئە مریکی [[جۆن ستیوارت|جۆن ستیوارتھ]] و کاریگەریان کردووەتە سەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Meet the 'Iraqi Jon Stewart' Who Ridicules ISIS for a Living - VICE|ناونیشان=https://www.vice.com/da/article/znge88/ahmad-al-basheer-iraqs-jon-stewart-350|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191222100515/https://www.vice.com/da/article/znge88/ahmad-al-basheer-iraqs-jon-stewart-350|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== بەرنامەی (نعثلة) ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١٦دا بەرنامەی «نعثلة»ی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] پێشکەش کرد کە بەرنامەیەکی کورتە و بە شێوەیەکی تەنزئامێز باس لە بابەتگەلی جۆراوجۆری کۆمەڵگای عێراق دەکات و بۆ ماوەی سێ وەرز کاری بۆ کردووە.
=== بەرنامەی یازدە ئێکس ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١٦ بەرنامەی «١١ ئێکس»ی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] پێشکەش کرد، کە بەرنامەیەکی کورتە کە تێیدا ئەحمەد گاڵتە بە [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] کرد.<ref>"لقاء مع أحمد البشير"، ''مجلة هي''، 24 يناير 2017، مؤرشف من الأصل في 19 مايو 2020، اطلع عليه بتاريخ 25 أبريل 2020. <nowiki>{{استشهاد ويب}}</nowiki></ref>
=== زنجیرەی (لخة) ===
لە [[ڕەمەزان|مانگی ڕەمەزان]]ی ساڵی ٢٠١٩دا وەک دەرھێنەر کاری کردووە بۆ زنجیرەی «لخة» کە لە [[کەناڵی ئەلشەرقییە]] نمایشکرا، کە زنجیرەیەکی [[کۆمیدی]] لایتە و بە شێوەیەکی گاڵتەجاڕانە باس لە زنجیرەیەک ڕووداو دەکات کە ھاووڵاتی عێراقی تووشی دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=مسلسل - لخة - 2019 طاقم العمل، فيديو، الإعلان، صور، النقد الفني، مواعيد العرض|ناونیشان=https://elcinema.com/work/2057611/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201116061146/https://elcinema.com/work/2057611/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== پلەی زانستی مۆریس ڕ. فێڵۆشیپ. گرینبێرگ ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١٩دا پلەی زانستی مۆریس ڕ. گرینبێرگ ئینتەرناشناڵ لە زانکۆی [[یێڵ]] بەدەستی ھێنا.<ref name=":0"/>
=== دەرکەوتنی لە فیلمێکی دیکۆمێنتاریدا ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە فیلمی [[بەڵگەفیلم|دیکۆمێنتاریی]] جارێک لە [[عێراق]] ڕوویدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ahmed Albasheer: if freedom of speech is under threat in the West, the rest of us will never have it|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/tv/2020/08/03/ahmed-albasheer-freedom-speech-threat-west-rest-us-will-never/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125025805/https://www.telegraph.co.uk/tv/2020/08/03/ahmed-albasheer-freedom-speech-threat-west-rest-us-will-never/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
ئەحمەد ئەلبەشیر لە ساڵی ٢٠٢٠ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ [[جەعفەر عەبدولکەریم]] ئاشکرای کرد کە بە فەرمی پەیوەندی بە کچێکی عێراقییەوە ھەیە، کە ماوەیەکی زۆرە دەیناسێت، بەڵام بەھۆی [[کۆرۆنا|پەتای کۆرۆنا]]وە نەیتوانیوە ئاھەنگی ھاوسەرگیری ئەنجام بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=حوار مختلف مع أحمد البشير! - YouTube|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=7AVqgJzpfmk|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201110175052/https://www.youtube.com/watch?v=7AVqgJzpfmk|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
== ھەڕەشەی کوشتن ==
لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٠، گرووپێک کە بانگەشەی ئەوە دەکەن لە [[سەدر|بزووتنەوەی سەدرن]] لە [[عێراق]] ھەڕەشەیان لێکرد، لەسەر ئەڵقەیەک کە بە سووکایەتیان دانا بۆ سەرکردەی [[ڕەوتی سەدر]] [[موقتەدا سەدر]] گاڵتەی بە ھەندێک ھەڵوێستی سیاسی پەیوەست بە دۆخی ئێستای عێراق کردبوو، ھەروەھا سوێندخواردنی سەدر بە «پەروەردگاری سەماکاران» لە یەکێک لە لێدوانەکانیدا. ھەڕەشەکان لەو کاتەوە دەستی پێکرد کە ئەکاونتی [[ساڵح محەممەد]]ی عێراقی پۆستێکی بڵاوکردەوە کە کاریگەری ھەبوو، گرووپێکی چەکداریش کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە پەیوەندییان بە سەدرەوە ھەیە و نزیکن لێی، ڤیدیۆیەکیان بڵاوکردەوە کە ھەڕەشەی لێدەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=العرب|یەکەم=Al Arab|ڕێکەوت=يناير 13, 2020 12:00|سەردێڕ=أحمد البشير يتلقى تهديدا بالقتل {{!}}|ناونیشان=https://alarab.co.uk/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D9%8A%D8%AA%D9%84%D9%82%D9%89-%D8%AA%D9%87%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AA%D9%84|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=صحيفة العرب|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200823054117/https://alarab.co.uk/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== بەرھەمەکانی ==
{{واڵا}}
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:%"
|-
! style="background:LightSteelBlue" | ناوی بەرنامە
! style="background:LightSteelBlue" |پەخشکرا لە
|-
|''ليفة ستايل''|| [[کەناڵی ئەلشەرقییە]]
|-
| ''شكو ماكو''||کەناڵی بابل
|-
| ''أبو لسان'' || rowspan="2" | [[کەناڵی ئەلشەرقییە]]
|-
|''مقطاطة''
|-
| ''[[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی یەکەم]]''||[[کەناڵی سەیری داهاتوو بکە]] و [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ''[[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی ١.٥]]''|| [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ''[[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی دووەم]]'' ||[[کەناڵی ئەلسۆمەرییە|کەناڵی ئاسمانی ئەلسۆمەرییە]]
(پێشتر) و[[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و کەناڵی [[ئێن ئاڕ تی]]
|-
| [[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی سێیەم]] || [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و[[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| [[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی چوارەم]] || rowspan="2" | [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| [[البشير شو#البشير شو اكس|ئەلبەشیر شۆ ئێکس]] (وەرزی پێنجەم)
|-
| نعثلة || rowspan="2" |[[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ١١❌
|-
| [[البشير شو#البشير شو الجمهورية|ئەلبەشیر شۆ کۆمار - الجمهوریە]] (وەرزی شەشەم) || rowspan="2" |[[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ئەلبەشیر شۆ کۆمار (وەرزی تۆیەم)
|}
=== زنجیرەکان ===
{| class="wikitable" border="1"
! style="background: Pink" width="50" |ساڵ
! style="background: Pink" width="90" |ناوی بەرنامە
! style="background: Pink" |پێشکەشکرا لە
! style="background: Pink" |ڕۆڵ
! style="background: Pink" |تێبینی
|-
|٢٠١٩
|"[[لخة (مسلسل)|لخة]]"
|[[کەناڵی ئەلشەرقییە]]
|پێشکەشکاری بەرنامەکە
|و وەک دەرهێنەرێک بۆ زنجیرەکە کاری کردووە
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Ahmed Albasheer}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کۆمیدیا|بەغدا}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]]
[[پۆل:خەڵکی بەغدا]]
sx2qu3dacduflo5ezddc2qieyff043r
1593637
1593629
2026-06-24T06:58:52Z
1silent scientist
51740
پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1593629|1593629]] لە لایەن [[Special:Contributions/~2026-36463-97|~2026-36463-97]] ([[User talk:~2026-36463-97|لێدوان]])
1593637
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
|ناو=ئەحمەد بەشیر
|ناوی خۆماڵی=أحمد البشير
|زمانی ناوی خۆماڵی=[[عەرەبی]]
|وێنە=Ahmed Albasheer on Reason TV.jpg
|لێدوانی وێنە=ئەحمەد لە ٢٠٢١
|birthname=أحمد عبد الهادي عبد السلام بشير الدليمي
|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٤|١٠|١٧}}
|شوێنی لەدایکبوون=[[بەغدا]]، [[عێراق]]
|ساڵانی چالاکی=٢٠١٠–ئێستا
|ناسراوە بە= ''[[ئەلبەشیر شۆ]]''
|خێزان=عوسمان ئەلبەشیر
|ھاوڵاتیبوون={{flagicon|Iraq}} عێراقی
|نەتەوە=[[عەرەب]]
|خوێندنگە=[[زانکۆی نەھرەین]]
|پیشە={{flatlist|
* [[کۆمیدیان]]
* [[پێشکەشکار]]
* [[ڕۆژنامەوان]]
* دەرھێنەر
}}|
نیشتەجێ=[[بەرلین]]
}}
'''ئەحمەد بەشیر''' یان '''ئەحمەد ئەلبەشیر''' ({{بە عەرەبی|أحمد البشیر}}؛ لەدایکبووی ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤) [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووس]]، [[کۆمیدیان]] و دەرھێنەرێکی عێراقییە، ئەو بە پێشکەشکاری بەرنامەی سیاسیی تەنزئامێزی ھەفتانەی ''[[ئەلبەشیر شۆ]]'' بەناوبانگە کە لە کەناڵی [[دۆیچە ڤێڵ]]ی عەرەبی نمایش دەکرێت و ئەڵقەکانی لە [[یووتیووب|یووتیووبدا]] نیو ملیار بینەری تێپەڕاندووە.
زۆر کەس بەرنامە تەنزئامێزەکانی بەدڵ بووە لە ئێستادا بە یەکێک لە بەناوبانگترین ڕاگەیاندکارانی [[عێراق]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أحمد البشير {{!}} DW {{!}} 19.10.2018|ناونیشان=https://www.dw.com/ar/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/t-19263431|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180503054617/http://www.dw.com/ar/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/t-19263431}}</ref> و بە یەکێک لە بیست کاریگەرترین کەسایەتییەکانی [[جیھانی عەرەب]]ی لەلایەن ناوەندی توێژینەوەی کاریگەری جیھانییەوە ھەڵبژێردراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ahmed Albasheer|ناونیشان=https://worldfellows.yale.edu/person/ahmed-albasheer/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref>
== ژیانی و خێزانی ==
لە شاری (طب) لە [[بەغدا]] لەدایکبووە بەڵام لە شاری [[ڕومادی]] گەورە بووە.
ئەحمەد لە بنەماڵەیەکی ئایینیدا گەورە بووە، باوکی [[شەریعەتی ئیسلامی|پزیشکی شەریعەتی ئیسلامی]] بووە و دایکی نیقابی لەبەر کردووە، و واجب بووە کە بچێتە [[مزگەوت]] و [[قورئان|قورئانی پیرۆز]] لەبەر بکات. خێزانەکەی لە سێ برا و سێ خوشک پێکھاتوون. برا ناوەڕاستەکەی بەناوی «موعاز» لە تەمەنی پازدە ساڵیدا لە مانگی نیسانی ٢٠٠٦دا لە باخی ماڵەکەیدا بۆمبێکی ھاوەن بەسەریدا تەقییەوە و شەھید بوو، مانگێک دوای ئەم ڕووداوە، ئەحمەد بڕیاریدا واز لە خوێندنی زانکۆ بھێنێت بەھۆی شۆکبوونی و بەھۆی بارودۆخی شەڕی تائیفییەوە، و بڕیاریدا بچێتە لای مامی لە [[ڕومادی]] بژی.
دوای ساڵ و نیوێک لە گواستنەوەکەی لە تەممووزی ٢٠٠٧، باوکی لەلایەن [[ئەلقاعیدە|قاعیدە]]وە ڕفێندرا، دوای چەند ڕۆژێک ئازادیان کرد، لە ئەنجامی ئەشکەنجەدا باری تەندروستی خراپ بوو، بۆیە خێزانەکەی بڕیاریاندا بچنە [[سووریا|سوریا]] بۆ مەبەست لە ئەنجامدانی نەشتەرگەری بۆ باوکی، بەڵام نەشتەرگەرییەکە شکستی ھێنا، و باوکی دوای وەستانی گورچیلەکانی لە سووریا بەخاک سپێردرا، دواتر خێزانەکەی گەڕانەوە [[عێراق]].
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١١ دوای ئەوەی لە تەقینەوەیەکی خۆکوژی ڕزگاری بوو، ڕووی لە [[عەممان]]ی پایتەختی [[ئوردن]] کرد و لەوێ دەستی بە کارکردن و نیشتەجێبوون (ئیقامە) کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=أحمد البشير.. عراقي يحارب داعش بالسخرية {{!}} الحرة|ناونیشان=https://www.alhurra.com/choice-alhurra/2017/09/12/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%A9|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200425190641/https://www.alhurra.com/choice-alhurra/2017/09/12/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%A9|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>kalian, Yousif (06 أكتوبر 2017)، "Baghdad Burlesque?"، ''The American Interest'' (باللغة الإنجليزية)، مؤرشف من الأصل في 13 فبراير 2021، اطلع عليه بتاريخ 13 أكتوبر 202</ref>
== خوێندنی ==
خوێندنی سەرەتایی لە شاری [[ڕومادی|رومادی]] تەواو کردووە، دواتر خێزانەکەی ڕوویان لە [[بەغدا]] کردووە لە قەزای ئەلمەنسوور، لەوێ خوێندنی ناوەندی و ئامادەکاریی تەواو کردووە، لە قوتابخانەی ئامادەکاری ئەلمەنسوور بۆ کوڕان تەواو کردووە و لە کۆلێژی تەکنیکی کارگێڕی [[ژمێریاری]] خوێندووە بۆ ماوەی دوو ساڵ، دوای ئەوە بڕیاریدا پسپۆڕییەکەی بگۆڕێت و لە ساڵی ٢٠٠٦دا بچێتە خوێندنی میدیا لە زانکۆی ئەلنەھرەین.<ref>https://web.archive.org/web/20200425190635/https://hathalyoum.net/articles/1382520-بالفيديو-قصة-مؤلمة-عن-حياة-احمد-البشير-جعلته-يبكي-في</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=أحمد البشير {{!}} ويكي عراق|ناونیشان=http://www.wikiiraq.net/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200425190627/http://www.wikiiraq.net/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== کاری ھونەری ==
=== کارەکانی وەک پەیامنێر ===
ئەحمەد بەشیر تا ساڵی ٢٠١١ ھەشت ساڵ وەک پەیامنێری کەناڵە ھەواڵییەکانی [[عێراق]] کاری کردووە.
ڕۆژی ٢٤ی شوباتی ٢٠١١، لەکاتێکدا بە بۆنەی [[یادی لەدایکبوونی پێغەمبەر]]ەوە لە شاری [[ڕومادی]] ڕووماڵی فێستیڤاڵێکی شیعری بەناوبانگی دەکرد تەقینەوەیەکی خۆکوژی ڕوویدا و بەھۆیەوە ٧ ھاوڕێی گیانیان لەدەست دا، ئەم ڕووداوە کاریگەری زۆری لەسەر دەروونی دانا.
=== پێشکەشکردن بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان ===
پاشان بڕیاریدا ژیانی خۆی بگۆڕێت و سەرەتایەکی نوێی لەگەڵ کەناڵی بابل دەستپێبکات، بە بەرنامەی [[شکو ماکو]] (چی ھەیە چی نییە) کە بووە ھۆی ناوبانگەکەی دوای ئەوەش بۆ ماوەی دوو ساڵ لەگەڵ کەناڵی [[ئەلشەرقیە|ئەلشەرقییە]] کار دەکات، کە تێیدا چەندین بەرنامەی وەک لیفە ستایل وموقتاتە باوکی زمان (ابو لسان).
=== ئەلبەشیر شۆ ===
پاشان بیری لە پێشکەشکردنی شتێکی نوێ کرد. چاوی بە دەرھێنەر [[حسام ئەلاعرەجی]] کەوت و بیری لەوە کردەوە کە بەرنامەیەکی نوێ پێشکەش بکات کە باس لە کێشەکانی ناو کۆمەڵگا دەکات کە ناوی ناوە "[[ئەلبەشیر شۆ]]" کە بەرنامەیەکی کۆمیدی سیاسی تەنزئامێزە، ئەم بەرنامەیە بووە ھۆی زیابوونی ناوبانگەکەی لە شەقامی عێراق و عەرەبی. یەکەم وەرزی لە ساڵی ٢٠١٤ لە کەناڵی شایەتحاڵی سەربەخۆ(الشاھد المستقل) لە یوتیوب نمایشکرا. وەرزی دووەم تەنھا لە [[یووتیووب|یوتیوب]] نمایشکرا، وەرزی سێیەمیش لە کەناڵی مانگی دەستکردی سۆرمەری و کەناڵی [[دۆیچە ڤێڵ]] عەرەبی نمایشکرا، بەڵام کۆمیسیۆنی میدیا و پەیوەندییەکانی عێراق بڕیاریدا نمایشکردنی بەرنامەکەی لە کەناڵی [[سۆمەری]] ڕابگرێت بەھۆی "پێشێلکردنی مادەکانی پابەندبوون" بۆ دەستپاکی و شەفافییەت لە گواستنەوەی زانیارییەکانی و بەکارھێنانی زمانی سووکایەتیکردن و ئاماژە ھێرشبەرانە بە وتەی ئەوان.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/arabic/lifestyle/250420162|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201116025801/https://www.rudaw.net/arabic/lifestyle/250420162|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== نمایشی ئەلبەشیر لە دۆیچە ڤێڵ ===
تەنھا لە بەرنامەی [[دۆیچە ڤێڵ]] نمایشکرا، بەڵام لە ئەڵقەی دەیەمەوە تا کۆتایی وەرز لە کەناڵی [[ئێن ئاڕ تی]] و [[دۆیچە ڤێڵ]] نمایشکرا. لە وەرزی چوارەمدا، بەرنامەکە تەنھا لە کەناڵی دۆیچە وێل نمایشکرا، چونکە [[ئێن ئاڕ تی]] بەھۆی چەندین سەرپێچی و فشارەوە لەسەریان نمایشکردنی وەستا، بۆیە تەنھا سێ ئەڵقەیان پیشاندا (ئەڵقەی ١٣ و ١٤ و ١٥) ھەروەھا پێنجەم و شەشەم و حەوتەم و وەرزی ھەشتەم تەنھا لە دۆیچە وێڵ نمایشکرا، جگە لەوەی لە ھەموو وەرزەکانیدا لە پلاتفۆرمی [[یووتیووب|یوتیوب]] نمایشکرا.
=== بەرنامەی ئەلبەشیر شۆ لە یوتیووب ===
کەناڵەکەی لە یوتیوب زیاتر لە پێنج ملیۆن سەبسکرایبی ھەیە و زیاتر لە نۆسەد ملیۆن بینەر، بەرنامەی [[ئەلبەشیر شۆ]] ڕۆڵی سەرەکی لە [[خۆپیشاندانەکانی تشرین]]ی عێراقدا ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Opinion {{!}} ‘You Are Killing Us? We Will Make You a Joke. ’ Meet Ahmed Albasheer. - The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/12/26/opinion/albasheer-show-iraq-political-revolution.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210226012120/https://www.nytimes.com/2019/12/26/opinion/albasheer-show-iraq-political-revolution.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== ئەو کەسانەی کاریگەری کردووەتە سەری ===
ئە حمھد دەڵێت ئەو ھەواداری کۆمیدی ناوداری میسری ([[باسم یووسف|باسم یوسف]]) و کۆمیدی ئە مریکی [[جۆن ستیوارت|جۆن ستیوارتھ]] و کاریگەریان کردووەتە سەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Meet the 'Iraqi Jon Stewart' Who Ridicules ISIS for a Living - VICE|ناونیشان=https://www.vice.com/da/article/znge88/ahmad-al-basheer-iraqs-jon-stewart-350|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191222100515/https://www.vice.com/da/article/znge88/ahmad-al-basheer-iraqs-jon-stewart-350|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== بەرنامەی (نعثلة) ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١٦دا بەرنامەی «نعثلة»ی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] پێشکەش کرد کە بەرنامەیەکی کورتە و بە شێوەیەکی تەنزئامێز باس لە بابەتگەلی جۆراوجۆری کۆمەڵگای عێراق دەکات و بۆ ماوەی سێ وەرز کاری بۆ کردووە.
=== بەرنامەی یازدە ئێکس ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١٦ بەرنامەی «١١ ئێکس»ی لە [[یووتیووب|یوتیووب]] پێشکەش کرد، کە بەرنامەیەکی کورتە کە تێیدا ئەحمەد گاڵتە بە [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] کرد.<ref>"لقاء مع أحمد البشير"، ''مجلة هي''، 24 يناير 2017، مؤرشف من الأصل في 19 مايو 2020، اطلع عليه بتاريخ 25 أبريل 2020. <nowiki>{{استشهاد ويب}}</nowiki></ref>
=== زنجیرەی (لخة) ===
لە [[ڕەمەزان|مانگی ڕەمەزان]]ی ساڵی ٢٠١٩دا وەک دەرھێنەر کاری کردووە بۆ زنجیرەی «لخة» کە لە [[کەناڵی ئەلشەرقییە]] نمایشکرا، کە زنجیرەیەکی [[کۆمیدی]] لایتە و بە شێوەیەکی گاڵتەجاڕانە باس لە زنجیرەیەک ڕووداو دەکات کە ھاووڵاتی عێراقی تووشی دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=مسلسل - لخة - 2019 طاقم العمل، فيديو، الإعلان، صور، النقد الفني، مواعيد العرض|ناونیشان=https://elcinema.com/work/2057611/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201116061146/https://elcinema.com/work/2057611/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
=== پلەی زانستی مۆریس ڕ. فێڵۆشیپ. گرینبێرگ ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠١٩دا پلەی زانستی مۆریس ڕ. گرینبێرگ ئینتەرناشناڵ لە زانکۆی [[یێڵ]] بەدەستی ھێنا.<ref name=":0"/>
=== دەرکەوتنی لە فیلمێکی دیکۆمێنتاریدا ===
ئەحمەد لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە فیلمی [[بەڵگەفیلم|دیکۆمێنتاریی]] جارێک لە [[عێراق]] ڕوویدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ahmed Albasheer: if freedom of speech is under threat in the West, the rest of us will never have it|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/tv/2020/08/03/ahmed-albasheer-freedom-speech-threat-west-rest-us-will-never/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125025805/https://www.telegraph.co.uk/tv/2020/08/03/ahmed-albasheer-freedom-speech-threat-west-rest-us-will-never/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
ئەحمەد ئەلبەشیر لە ساڵی ٢٠٢٠ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ [[جەعفەر عەبدولکەریم]] ئاشکرای کرد کە بە فەرمی پەیوەندی بە کچێکی عێراقییەوە ھەیە، کە ماوەیەکی زۆرە دەیناسێت، بەڵام بەھۆی [[کۆرۆنا|پەتای کۆرۆنا]]وە نەیتوانیوە ئاھەنگی ھاوسەرگیری ئەنجام بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=حوار مختلف مع أحمد البشير! - YouTube|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=7AVqgJzpfmk|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201110175052/https://www.youtube.com/watch?v=7AVqgJzpfmk|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>
== ھەڕەشەی کوشتن ==
لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٠، گرووپێک کە بانگەشەی ئەوە دەکەن لە [[سەدر|بزووتنەوەی سەدرن]] لە [[عێراق]] ھەڕەشەیان لێکرد، لەسەر ئەڵقەیەک کە بە سووکایەتیان دانا بۆ سەرکردەی [[ڕەوتی سەدر]] [[موقتەدا سەدر]] گاڵتەی بە ھەندێک ھەڵوێستی سیاسی پەیوەست بە دۆخی ئێستای عێراق کردبوو، ھەروەھا سوێندخواردنی سەدر بە «پەروەردگاری سەماکاران» لە یەکێک لە لێدوانەکانیدا. ھەڕەشەکان لەو کاتەوە دەستی پێکرد کە ئەکاونتی [[ساڵح محەممەد]]ی عێراقی پۆستێکی بڵاوکردەوە کە کاریگەری ھەبوو، گرووپێکی چەکداریش کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە پەیوەندییان بە سەدرەوە ھەیە و نزیکن لێی، ڤیدیۆیەکیان بڵاوکردەوە کە ھەڕەشەی لێدەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=العرب|یەکەم=Al Arab|ڕێکەوت=يناير 13, 2020 12:00|سەردێڕ=أحمد البشير يتلقى تهديدا بالقتل {{!}}|ناونیشان=https://alarab.co.uk/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D9%8A%D8%AA%D9%84%D9%82%D9%89-%D8%AA%D9%87%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AA%D9%84|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=صحيفة العرب|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200823054117/https://alarab.co.uk/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== بەرھەمەکانی ==
{{واڵا}}
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:%"
|-
! style="background:LightSteelBlue" | ناوی بەرنامە
! style="background:LightSteelBlue" |پەخشکرا لە
|-
|''ليفة ستايل''|| [[کەناڵی ئەلشەرقییە]]
|-
| ''شكو ماكو''||کەناڵی بابل
|-
| ''أبو لسان'' || rowspan="2" | [[کەناڵی ئەلشەرقییە]]
|-
|''مقطاطة''
|-
| ''[[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی یەکەم]]''||[[کەناڵی سەیری داهاتوو بکە]] و [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ''[[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی ١.٥]]''|| [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ''[[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی دووەم]]'' ||[[کەناڵی ئەلسۆمەرییە|کەناڵی ئاسمانی ئەلسۆمەرییە]]
(پێشتر) و[[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و کەناڵی [[ئێن ئاڕ تی]]
|-
| [[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی سێیەم]] || [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و[[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| [[البشير شو|ئەلبەشیر شۆ وەرزی چوارەم]] || rowspan="2" | [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| [[البشير شو#البشير شو اكس|ئەلبەشیر شۆ ئێکس]] (وەرزی پێنجەم)
|-
| نعثلة || rowspan="2" |[[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ١١❌
|-
| [[البشير شو#البشير شو الجمهورية|ئەلبەشیر شۆ کۆمار - الجمهوریە]] (وەرزی شەشەم) || rowspan="2" |[[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە ڤێڵ ئەلعەرەبییە]] و [[یووتیووب|یوتیووب]]
|-
| ئەلبەشیر شۆ کۆمار (وەرزی تۆیەم)
|}
=== زنجیرەکان ===
{| class="wikitable" border="1"
! style="background: Pink" width="50" |ساڵ
! style="background: Pink" width="90" |ناوی بەرنامە
! style="background: Pink" |پێشکەشکرا لە
! style="background: Pink" |ڕۆڵ
! style="background: Pink" |تێبینی
|-
|٢٠١٩
|"[[لخة (مسلسل)|لخة]]"
|[[کەناڵی ئەلشەرقییە]]
|پێشکەشکاری بەرنامەکە
|و وەک دەرهێنەرێک بۆ زنجیرەکە کاری کردووە
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Ahmed Albasheer}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کۆمیدیا|بەغدا}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]]
[[پۆل:خەڵکی بەغدا]]
6u5ypdayr9mrlnrpmlngq1nn3z447i6
ھانیباڵ مێجبری
0
216498
1593391
1593373
2026-06-23T12:01:17Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593391
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=Manchester United v Norwich City, 16 April 2022 (02).jpg|youthyears1=٢٠٠٩–٢٠١٧|youthclubs1=پاریس ئێف سی|youthyears2=٢٠١٧–٢٠١٨|youthclubs2=بۆلۆنیا|youthyears3=٢٠١٨–٢٠١٩|youthclubs3=مۆناکۆ|youthyears4=٢٠١٩–٢٠٢١|youthclubs4=تیمی دووەمی مانچێستەر یونایتد|years1=٢٠٢١-|clubs1=مانچێستەر یونایتد|caps1=٣|goals1=٠|nationalyears1=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam1=فەڕەنسای خوار ١٦ ساڵان|nationalcaps1=١٢|nationalgoals1=١|nationalyears2=٢٠١٩|nationalteam2=فەڕەنسای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=٢|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس|nationalcaps3=١٦|nationalgoals3=٠|club-update=٢٢ ئایاری ٢٠٢٢|nationalteam-update=٢١ حوزییەرانی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}}
{{MedalCountry|{{fb|TUN}}}}
{{MedalCompetition|[[FIFA Arab Cup]]}}
{{Medal|RU|[[2021 FIFA Arab Cup|2021 Qatar]]|}}}}
ھانیباڵ مێجبری (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: حنبعل المجبري؛ لەدایکبووی ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣) یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەرییە کە وەک یاریزانی ناوەند یاری دەکات لە [[پرێمیەرلیگ|خولی نایابی ئینگلیزی (پرێمییەرلیگ)]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچێستەر یونایتد]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس]].
مێجبری لە ساڵی ٢٠١٩ لە یانەی [[مۆناکۆ|مۆناکۆوە]] گواسترایەوە بۆ سیستەمی لاوانی مانچێستەر یونایتد. پێشتر لە ئەکادیمیای کلایرفۆنتاین بوو. یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا لە یارییەکی پریمەرلیگ لە ئایاری ٢٠٢١.
لە فەڕەنسا لە دایک و باوکێکی [[تونسی]] لەدایکبووە، مێجبری نوێنەرایەتی وڵاتەکەی کردووە لە ئاستەکانی خوار ١٦ و خوار ١٧ ساڵان. لە ساڵی ٢٠٢١ یەکەم یاری خۆی بۆ تونس ئەنجامدا.
== ژیانی سەرەتایی ==
مێجبری لە ئێڤری-سور-ساین (بەشی پاریس) لە فەڕەنسا لەدایکبووە و لە ساڵی ٢٠٠٩ چووە یانەی پاریس ئێف سی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile|ناونیشان=https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=asmonaco.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190801084011/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/hannibal-mejbri/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="fff">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Profile|ناونیشان=https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=fff.fr|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230403211151/https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/9591-mejbri-hannibal/fiche.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا ڕاگەیەندرا کە لەلایەن چەند یانەیەکی ئینگلیزەوە چاودێری دەکرێت، لەوانە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچێستەر یونایتد،]] [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچێستەر سیتی،]] [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] و [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئەرسیناڵ،]] و ماوەیەک تاقیکردنەوەی کرد لەگەڵ کۆتا یانەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Manchester United, Manchester City, Liverpool and Arsenal ALL tracking former Gunners trialist Hannibal Mejbri|ناونیشان=https://talksport.com/football/161943/manchester-united-manchester-city-liverpool-and-arsenal-all-tracking-former-gunners/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=talksport.com}}</ref> ھەروەھا کاتێکی زۆری بەسەر برد بۆ خوێندن لە ئەکادیمیای بەناوبانگی کلایرفۆنتاین.<ref name="leparisien">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pruneta|یەکەم=Laurent|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Hannibal Mejbri: "J'ai appris à vivre avec de la jalousie autour de moi"|trans-title=Hannibal Mejbri: "I learned to live with jealousy around me"|ناونیشان=https://www.leparisien.fr/sports/ile-de-france/hannibal-mejbri-j-ai-appris-a-vivre-avec-de-la-jalousie-autour-de-moi-09-06-2018-7762659.php|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=leparisien.fr|زمان=fr}}</ref> برا گەورەکەی، عەبدوڵڕەحمان مێجبری، لە ئێستادا ڕاھێنەری وەرزشییە لە گۆ ھێین ئێف سی، یانەیەکی گەشەپێدانی گەنجانی ڤێتنام کە ھانیباڵ جارێک سەردانی کردووە و ڕاھێنانی لەگەڵ کردوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Football: l'Ancien éducateur de l'ACBB tente l'aventure au Viêt Nam|ناونیشان=https://www.leparisien.fr/sports/ile-de-france/football-l-ancien-educateur-de-l-acbb-tente-l-aventure-au-viet-nam-29-04-2019-8062656.php}}</ref>
== کاروانی یانە ==
=== کاروانی سەرەتایی ===
سەرەڕای بەرژەوەندییەکانی یانەکانی ئینگلتەرا، مێجبری ماوەیەکی کورت لەگەڵ یانەی ئەتلێتیک دی بۆلۆن-بیلانکۆرتدا بەسەربرد، پێش ئەوەی بچێتە یانەی مۆناکۆ لە ساڵی ٢٠١٨ بە بڕی ١ ملیۆن یۆرۆ.<ref name="leparisien"/> ھەرچەندە لە سەرەتادا بە بەشی لاوانی مۆناکۆ سەرسام بوو، بەڵام مێجبری لە ماوەی ساڵێکدا لە مۆنیگاسک نائومێد بوو، لەگەڵ ئەوەی دایک و باوکی بانگەشەی ئەوەیان کرد کە یانەکەی خولی پلە یەکی فەڕەنسی بەشێک لە گرێبەستەکەی شکاندووە.<ref name="leparisien"/><ref name="MEN">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Duncker|یەکەم=Charlotte|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Who is Hannibal Mejbri? Profile of Manchester United new signing|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/man-united-hannibal-mejbri-wiki-16713567|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=manchestereveningnews.co.uk}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩، لەلایەن یانەکانی ئەوروبا ئارەزووی یاریزانەکەیان ھەبوو، لەوانە پاڵەوانەکانی ئەڵمانیا، فەڕەنسا و ئیسپانیا، [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشن]] [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس ساینت-جێرمان]] و [[بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]].<ref name="MEN"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Matt|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Manchester United Confirm Signing of Hannibal Mejbri from Monaco|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/2849237-manchester-united-confirm-signing-of-hannibal-mejbri-from-monaco|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=bleacherreport.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Manchester United confident of signing Hannibal Mejbri from Monaco|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/11667/11774734/manchester-united-confident-of-signing-hannibal-mejbri-from-monaco|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=skysports.com}}</ref>
=== مانچێستەر یونایتد ===
لە ١١ی ئابی ٢٠١٩، یانەی [[پرێمیەرلیگ]] مانچێستەر یونایتد لە ماڵپەڕی خۆیان ڕایان گەیاند کە گەیشتوونەتە ڕێکەوتنێک لەگەڵ مۆناکۆ بۆ واژووکردنی گرێبەست لەگەڵ مێجبری، کە بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان یاریزانەکە گواستنەوەی بۆ یانەکانی تری ئینگلتەرا ڕەتکردبۆوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Marshall|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=United accounce new academy deals|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/man-utd-academy-deals-for-two-u23s-and-five-u18s|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=manutd.com}}</ref> ئەو بڕە پارەیەی کە لەلایەن یانەی مانچستەرەوە دەدرێت بە نزیکەی ٥ ملیۆن یۆرۆ دادەنرێت، کە لەوانەیە بەرزبێتەوە بۆ ١٠ ملیۆن یۆرۆ کە بەندە بە ئاست و ئەنجامی یاریزانەکەوە.<ref name="MEN"/><ref name="Standard">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Who is Hannibal Mejbri? Man Utd's new 16-year-old signing from AS Monaco|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/sport/football/manchesterunited/who-is-hannibal-mejbri-man-utd-new-signing-16-from-as-monaco-a4210756.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=standard.co.uk}}</ref>
مێجبری بە خێرایی چووە ناو پێکھاتەی لاوانی مانچستەر یونایتد و بەرەو تیمی خوار ٢٣ ساڵان دەڕۆیشت سەرەڕای ئەوەی ھێشتا تەمەنی ١٧ ساڵ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dawson|یەکەم=Rob|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Forget 'Sideshow Bob' sneers, Manchester United's Mejbri wants last laugh|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/manchester-united/story/4085483/forget-sideshow-bob-sneersmanchester-uniteds-mejbri-wants-last-laugh|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=espn.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hannibal Mejbri – why Manchester United fans are so excited|ناونیشان=http://thepeoplesperson.com/2020/04/07/hannibal-mejbri-why-manchester-united-fans-are-so-excited-213828/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=thepeoplesperson.com}}</ref> مێجبری یەکەم یاری خۆی بۆ تیمی لاوانی خوار ٢١ ساڵی مانچێستەر یونایتد ئەنجامدا بەرامبەر یانەی سەڵفۆرد سیتی لە یارییەکدا لە نازناوی ئی ئێف ئێڵی ٢٠٢٠–٢١ لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Plant|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Manchester United Under-21s hit six at Salford|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/salford-city-0-man-utd-6-match-report-in-the-efl-trophy|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=ManUtd.com}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢١ گرێبەستێکی نوێی لەگەڵ یونایتد واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hannibal commits future to Manchester United by signing new long-term contract|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/hannibal-manchester-united-new-contract-20174401|ئیش=Manchester Evening News|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢١، خەڵاتی یاریزانی ساڵی پێکھاتەی دووەم (نازناوی دێنزل ھارون)ی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hannibal Mejbri named Manchester United Under-23s Player of the Year|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/manchester-united-hannibal-mejbri-award-20643956|ئیش=Manchester Evening News|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref>
مێجبری یەکەمین یاری خۆی بۆ یونایتد ئەنجامدا لە بردنەوەی ٢–١ بەرامبەر وۆڵڤەرھاپتۆن واندەرس لە یاری کۆتایی [[پریمەرلیگ]] لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هانيبال يجدد عقده مع مانشستر يونايتد ويغادر على سبيل الإعارة|ناونیشان=https://betting.qa/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Betting Qatar|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220829160217/https://betting.qa/}}</ref> لە خولەکی ٨٢ دا وەک یەدەگ لەجێگەی خوان ماتا ھاتە یاریگاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Gary|دوایین=Rose|سەردێڕ=Wolves 1-2 Manchester United: Nuno Espirito Santo beaten in final game|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57066741|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref>
== کاروانی نێودەوڵەتی ==
=== فەڕەنسا ===
مێجبری ١٢ یاری بۆ فەڕەنسا ئەنجامدا لە ئاستی نێودەوڵەتی خوار ١٦ ساڵان و سێ یاری تر لە ئاستی خوار ١٧ ساڵان.<ref name="fff"/>
=== تونس ===
مافی نوێنەرایەتی تونس لە ڕێگەی دایک و باوکییەوە ھەبوو، لەگەڵ باوکی، لووتفی، کە بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لە تونس یاریکردبوو، مێجبری بۆ یەکەم جار بانگھێشت کرا بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تونس]] لە ئایاری ٢٠٢١، کە داھاتووی نێودەوڵەتی خۆی یەکلاکردەوە بۆ ئەو وڵاتەی کە دایک و باوکی تێیدا لەدایک ببون.<ref name="MEN"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Critchley|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Why Manchester United wonderkid Hannibal Mejbri deserves your attention|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-united-news-hannibal-mejbri-fa-youth-cup-quarter-final-leeds-united-a9320416.html|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220509/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-united-news-hannibal-mejbri-fa-youth-cup-quarter-final-leeds-united-a9320416.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=independent.co.uk}}</ref><ref name="Standard"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Adam|دوایین=Marshall|سەردێڕ=Hannibal's international future confirmed|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/hannibal-named-in-tunisia-squad-for-the-first-time|ئیش=ManUtd.com|بڵاوکەرەوە=Manchester United|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> لە ٥ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١ لە بردنەوەی ١–٠ی یاری دۆستانە دژی کۆنگۆ یەکەم یاری خۆی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Match Report of Tunisia vs Congo DR - 2021-06-05 - FIFA Friendlies - Global Sports Archive|ناونیشان=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2021-06-05/tunisia-vs-congo-dr/2376878/|وێبگە=globalsportsarchive.com}}</ref>
ھانیباڵ یەکەمین جامی عەرەبی فیفا ٢٠٢١ی ئەنجامدا، کە لەوێ لە ھەر پێنج یارییەکەی تونسدا بە شێوەی سەرەکی بەشدار بوو کاتێک لەو پاڵەوانێتییەدا گەیشتنە یاری کۆتایی، ھانیباڵ دوو یاریی بە باشترین یاریزانی یارییەکە دیاری کرا لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەب]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|میسر]] لە قۆناغی کۆمەڵەکان و نیوەی کۆتایی دوا بە دوای یەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stephen|یەکەم=Killen|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Hannibal Mejbri wants Arab Cup displays to kickstart Manchester United career|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/hannibal-man-united-arab-cup-22497566.amp|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=manchestereveningnews.co.uk}}</ref> ھانیباڵ لە یاری کۆتایی دژی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جەزائیر|جەزائیر]] لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ بە شێوەی سەرەکی یاریکرد، لە کۆتاییدا ٢–٠ بەرامبەر جەزائیر دۆڕا و دووەم بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Findlater|یەکەم=James|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Manchester United starlet Hannibal Mejbri suffers Arab Cup final heartbreak|ناونیشان=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/manchester-united-hannibal-mejbri-tunisia-22507937|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Manchester Evening News}}</ref>
== شێوازی یاریکردن ==
یاریزانێکی [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەندی]] یاریگایە، سەرۆکی پێشووی گەشەپێدانی لە پێکھاتەی یەکەم لە مانچستەر یونایتد، نیکی بەت، مێجبری بە ھاوتیمەکانی پێشووی [[دەیڤد بێکام]] و ڕۆی کین بەراورد کرد بۆ لێھاتویەکەی لە سەرکردایەتیدا. ڕاھێنەر نیل ڕایان ھەروەھا ستایشی مێجبری کرد و ڕای گەیاند کە ھیوایەکی گەورەی ھەیە بۆ یاریزانە لاوەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Otway|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Man Utd have the next David Beckham and Roy Keane ready to shine after Angel Gomes exit|ناونیشان=https://www.express.co.uk/sport/football/1302608/Manchester-United-transfer-news-David-Beckham-Roy-Keane-Angel-Gomes-Hannibal-Mejbri|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=express.co.uk}}</ref>
== ئاماری کاروانی وەرزشی ==
=== یانە ===
{{Updated|٢٢ ئایاری ٢٠٢٢}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |خول
! colspan="2" |جامی یەکێتی ئینگلتەرا
! colspan="2" |جامی ئێف ئێل
! colspan="2" |ئەورووپا
! colspan="2" |ئەوانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!ئاست
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="3" |مانچستەر یونایتد خوار ٢١ ساڵ
|٢٠٢٠–٢١
| colspan="1" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|٤
|١
|٤
|١
|-
|٢٠٢١–٢٢
| colspan="1" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|١
|٠
|١
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!٥
!١
!٥
!١
|-
| rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]]
|٢٠٢٠–٢١
|[[پرێمیەرلیگ]]
|١
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
| colspan="2" | -
|١
|٠
|-
|٢٠٢١–٢٢
|پرێمییەرلیگ
|٢
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
| colspan="2" | -
|٢
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٣
!٠
!٠
!٠
!٠
!٠
!٠
!٠
! colspan="2" |-
!٣
!٠
|-
! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی
!٣
!٠
!٠
!٠
!٠
!٠
!٠
!٠
!٥
!١
!٨
!١
|}
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
=== نێودەوڵەتی ===
{{Updated|١٤ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name=NFT>{{NFT player |id=82843 |name=Mejbri, Hannibal |access-date=21 June 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ
!تیمی نیشتیمانی
!ساڵ
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|تونس]]
|٢٠٢١
|٩
|٠
|-
|٢٠٢٢
|٧
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!١٦
!٠
|}
== خەڵاتەکان ==
'''تونس'''
* جامی کیرین: ٢٠٢٢
* دووەم لە جامی عەرەبی فیفا: ٢٠٢١<ref name=":0"/>
'''تاکەکەسی'''
* یاریزانی ساڵی دیانزڵ ھارون: ٢٠٢٠–٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hannibal wins Denzil Haroun Reserve-Team Player of the Year 2021|ناونیشان=https://www.manutd.com/en/news/detail/hannibal-wins-denzil-haroun-reserve-team-player-of-the-year-2021|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.manutd.com|زمان=en}}</ref>
* دەرکەوتووی ساڵ (ئافریقا دی ئۆر): ٢٠٢1<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Africa d'Or 2021: Hannibal Mejbri élu révélation africaine de l'année!|ناونیشان=https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=foot-africa.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220603194501/https://foot-africa.com/hannibal-mejbri-revelation-africaine-annee/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|فەڕەنسا}}
{{پۆلی کۆمنز|Hannibal Mejbri}}
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]]
[[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بێرمینگام سیتی]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی پاریس]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
dx3c9f3a44w8bdjafl1y8wr1qh0jy0w
میرنشینی گێل
0
216759
1593480
1393869
2026-06-23T17:14:58Z
Burhan br
216
راستکردنەوەى ناوەکان
1593480
wikitext
text/x-wiki
'''میرنشینی گێل'''<ref>http://isamveri.org/pdfdrg/D00477/2014_35/2014_35_GORDUKYE.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200505151724/http://isamveri.org/pdfdrg/D00477/2014_35/2014_35_GORDUKYE.pdf |date= ٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> لە دەوروبەری (١٠٤٩–١٨٦٤) میرنشینێکی [[کورد]]ی بوو لە دەوروبەری شارۆچکەی [[گێل]] کە لەلایەن [[پیر مەنسوور]] (لەدایکبووی ٩٨٩ ز)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=پیر مەنسوور - پیرمەسوور|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2011091613271261706|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref>دامەزرا کە [[گێل|شارۆچکەکەی]] لە دەوروبەری ساڵی ١٠٤٩ داگیرکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ڤلادیمێر|یەکەم=مینۆرسکی|سەردێڕ=تورک و ئێران و قەفقاز لە سەدەکانی ناوەڕاستدا. لەندەن: چاپی ڤاریۆروم|ساڵ=١٩٧٨|ژپنک=٠-٨٦٠٧٨-٠٢٨-٧}}</ref> پیر مەنسوور بانگەشەی ئەوە دەکات کە نەوەی [[محەممەد|پێغەمبەر محمدە]] و لە ساڵی ١٠٤٩ لە [[میرنشینی ھەکاری|ھەکارییەوە]] (دەوروبەری [[چیای شنگال]]) لەو ناوچەیە نیشتەجێ بووە، نەوەکانی پیر مەنسوور بۆ ماوەی نزیکەی ھەشت سەدە فەرمانڕەوایی [[گێل|گێلیان]] کرد. لە سەردەمی دەسەڵاتی میر محەممەددا، میرنشینەکە بەرەو باشوور فراوان بووبوو بۆ قەرەژداخ، [[پالۆ]] و [[خارپێت]] بەرەو باکوور، چەرموک و ناوچەی نێوان [[ھێنێ]] لە ڕۆژائاوا و [[لجێ]] لە ڕۆژھەڵات.
== مێژوو ==
لە سەردەمی [[میرنشینی مەروانی|مەروانییەکاندا]]، کوردانی ھۆزەکانی حومەیدییە (کوردى ئامیدی) و بەشنەوییە (بەجنەوى) و زۆزانییە لە [[گێل]] نیشتەجێ بوون و پێکھاتەی ناوچەکەیان گۆڕی بە زیانی دانیشتووانی [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] و زمانی [[زمانی سوریانی|سریانی]]. ھەر لەم قۆناغەدا بوو کە پیر مەنسوور لە شارۆچکەی [[پیران]] نیشتەجێ بوو کە کوردانی ھۆزی مێردسانی تێدا دەژیا. پیر مەنسوور لە کۆتاییدا بەھۆی سەرسامبوونیان بە کارەکانی بووە سەرکردەیان. ھەروەھا پیر مەنسوور دەبوو بە مورشید (بەشێکە لە [[سۆفییایەتی|سوفی]] ئاماژەیە بۆ ڕێبەرێکی ڕۆحی)، پێگەیەک کە کوڕ و جێنشینەکەی دەیھێشتەوە. ھەر لە ماوەی دوو فەرمانڕەوای داھاتوودا پیر موسا کوڕی پیر مەنسوور و نەوەکەی پیر بەدیر، کە میرنشینی گێل دامەزرا. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو پشتگیرییەی لە ھۆزە جیاوازەکانەوە وەرگیراوە لەوانە مێردەسانەکان و سەرکردایەتیکردنیان لەسەر [[سۆفییایەتی|سۆفییاتی]].
ھەرچەندە دەسەڵاتی پیر بەدیر (نەوەی پیر مەنسوور) کورت بوو لەو کاتەوەی کە لە کاتی گەمارۆدانی خاکی [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] لە ساڵی ١٠٨٧ کوژرا. لە شوێنی ئەو میر بەلدوکی کوڕی گرتەوە کە دوای مردنی پیر بەدیر لە دەربەدەریدا لەدایکبوو. دایکی بەلدوک دوای منداڵبوون کۆچی دوایی کرد و لەلایەن ھۆزی مێردەسانەوە بەخێو کرا. تا ئەو کاتەی میری [[گێل]] ئیبراھیم بوو بە ئەمیر مێردەسان وازی لە نازناوی «پیر» ھێنا بۆ «ئەمیر». دوای مردنی میر ئیبراھیم، میرنشینەکە لە نێوان سێ کوڕەکەیدا ھاوبەش بوو.
میرنشینی گێل و دەوڵەتی ئەققۆییونی پەیوەندی دۆستانەیان ھەبوو. دواتر میرنشینەکە لەلایەن [[سەفەوییەکان|سەفەوییەکانەوە]] دەستی بەسەردا گیرا، کە دواتر کەوتەوە دستی بە [[سوڵتان]] [[سەلیمی یەکەم]] لەدەستدا، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] ڕێگەیان بە خەڵکی ناوچەکەی میرنشینەکە دا خۆیان حوکم بکەن و دەستوەردانیان نەکرد و لە سیستەمی تەمیر (وەکو پارەدان وابوو بۆ عوسمانییەکان) دەبەخشرا. کاتێک عوسمانییەکان دەستیان کرد بە لەدەستدانی زەوی لە نیمچە دوورگەی [[بالکان|باڵکان]]، دەستی کرد بە دامەزراندنی پیاو لە [[گێل]] لە کۆتاییدا کۆتایی بە پێگەی تایبەتی خۆی ھێنا. لە ساڵی ١٨٦٤دا ھەموو ئیمتیازاتەکانی ھەڵوەشێنرانەوە و میرنشینەکە ھەڵوەشایەوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[میرنشینی پالۆ]]
* [[میرنشینی مەروانی]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{میرنشینە کوردییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|تورکیا|کوردستان}}
[[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]]
[[پۆل:مێژووی کورد]]
[[پۆل:مێژووی کوردستان]]
[[پۆل:باکووری کوردستان]]
[[پۆل:کورد]]
[[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]]
[[پۆل:ئایینەکانی کوردستان]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٦٤]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٠٤٠]]
[[پۆل:دینەکانی کوردستان]]
jcoy5gatems1vi8f8fame7er9m1ur57
بەکارھێنەر:1silent scientist
2
219985
1593670
1557095
2026-06-24T10:52:26Z
1silent scientist
51740
1593670
wikitext
text/x-wiki
'''ھیچ'''..!
{{زانیاریدانی بەکارھێنەری ویکیپیدیا
| سەرنووس =
| وێنە =[[پەڕگە:Kurd_scattering.jpg|وێنۆک]]
| ناو =
| زمانەکان = [[کوردی]]، [[عەرەبی]]، [[فارسی]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون =
| شوێنی لەدایکبوون = [[باشووری کوردستان]]
| وڵات = {{ئاڵا|کوردستان}}
| نەتەوە =[[کورد]]–[[عەرەب]]
| ئایین = [[ئیسلام]]
| حەزەکان =
|مافەکان= بەسەرداچوونەوەکار، فراوانکار، وتاردانەر}}
{{بەکارھێنەر دەستکاری|17395}}
{{بەکارھێنەر ساکاری|2844}}
{{بەکارھێنەر بەشداری|ساڵ=٢٠٢٢|مانگ=٨}}
{{بەکارھێنەر پەسندکراوی خۆگەڕ}}
== ئامارەکان ==
{{ئاماری ویکیپیدیای کوردی ناوەندی}}
qqpe3t19i3ei1oklermivz2auibfnw9
بەکارھێنەر:Tessla/common.js
2
225859
1593469
1194946
2026-06-23T16:47:39Z
Tessla
41338
1593469
javascript
text/javascript
document.addEventListener("DOMContentLoaded", function() {
document.querySelectorAll(".tessla-number").forEach(function(el){
let target = parseInt(el.dataset.count);
let current = 0;
let timer = setInterval(function(){
current += Math.ceil(target / 100);
if(current >= target){
current = target;
clearInterval(timer);
}
el.textContent = current.toLocaleString() + "+";
},15);
});
});
rdt3qi6jkrr70dncpx5wzs693noge7w
1593470
1593469
2026-06-23T16:57:21Z
Tessla
41338
پەڕەکەی واڵا کردەوە
1593470
javascript
text/javascript
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان
0
228033
1593395
1593363
2026-06-23T12:01:57Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593395
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[پەڕگە:Military service mark of the United States Air Force.svg|220x440px|وێنۆک]]
'''ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: United States Air Force) ھێزی ئاسمانی لقی خزمەتگوزاری ئاسمانیی [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]ە. یەکێکە لە شەش ھێزە چەکدارەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و یەکێکە لە ھەشت خزمەتگوزارییە جلوبەرگدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان. سەرچاوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ١ی ئابی ١٩٠٧، وەک بەشێک لە فەیلەقی سیگناڵی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان، ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا بە گواستنەوەی کارمەندان لە ھێزە ئاسمانییەکانی سوپا بە دەرچوونی یاسای ئاسایشی نیشتمانیی ساڵی ١٩٤٧ دامەزرا. دووەم گەنجترین لقی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانە]] و چوارەمە لە ڕیزبەندی پێشی نەدا. ھێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەرکە سەرەکییەکانی خۆی وەک باڵادەستی ئاسمانیی، ھەواڵگری یەکخراوی جیھانی، چاودێری و سیخوڕی، جووڵەی خێرای جیھانی، ھێرشی جیھانی، و فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردن دەربڕیوە.
وەزارەتی ھێزی ئاسمانیی، کە وەک بارەگای سەرەکی و بەشی جێبەجێکاری ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا کاردەکات، یەکێکە لە سێ بەشە سەربازییەکەی وەزارەتی بەرگریی. وەزارەت لەلایەن سکرتێری مەدەنی ھێزی ئاسمانییەوە سەرۆکایەتی دەکرێت، کە ڕاپۆرت بۆ سکرتێری بەرگریی دەنێرێت و لەلایەن سەرۆکەوە بە پشتگیری ئەنجومەنی پیران دادەمەزرێت. بەرزترین ئەفسەری سەربازی لە ھێزی ئاسمانیدا سەرۆکی ئەرکانی ھێزی ئاسمانییە، کە سەرپەرشتی یەکەکانی ھێزی ئاسمانی دەکات و وەک یەکێک لە سەرۆک ئەرکانە ھاوبەشەکان کاردەکات. بەپێی ئاراستەی سکرتێری بەرگریی و سکرتێری ھێزی ئاسمانیی، ھەندێک لە پێکھاتەکانی ھێزی ئاسمانیی بۆ فەرماندەیییە شەڕکەرە یەکگرتووەکان تەرخان دەکرێن. فەرماندە شەڕکەرەکان دەسەڵاتی کارپێکردنی ئەو ھێزانەیان پێدەسپێردرێت کە بۆیان دیاریکراوە، لەکاتێکدا سکرتێری ھێزی ئاسمانیی و سەرۆکی ئەرکانی ھێزی ئاسمانی دەسەڵاتی کارگێڕی بەسەر ئەندامەکانیاندا دەھێڵنەوە.
لەگەڵ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی ئاسمانی سەربەخۆ، ھێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پشتیوانی ئاسمانی بۆ ھێزە وشکانی و دەریایییەکان دابین دەکات و یارمەتی چاکبوونەوەی سەربازەکان لە مەیداندا دەدات. تا ساڵی ٢٠٢٠، ئەم خزمەتگوزارییە نزیکەی ٥٬٥٠٠ فڕۆکەی سەربازی و نزیکەی ٤٠٠ [[مووشەکی بالیستیکی]] کیشوەربڕ بەکاردەھێنێت. گەورەترین ھێزی ئاسمانی جیھانە، بوودجەکەی ١٧٩٫٧ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]]ە و دووەم گەورەترین لقی خزمەتگوزاری وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانە، بە ٣٢١٬٨٤٨ سەربازی ئاسمانی لە ئەرکی چالاکدا، ١٤٧٬٨٧٩ کارمەندی مەدەنی، ٦٨٬٩٢٧ سەربازی ئاسمانی یەدەگ، ١٠٥٬١٠٤ سەربازی ئاسمانی پاسەوانی نیشتمانیی ئاسمانیی، و نزیکەی ٦٥٬٠٠٠ یارمەتیدەری پۆلیسی ئاسمانیی مەدەنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090902192726/http://www.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=2 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20161009084855/http://www.afpc.af.mil/Air-Force-Demographics</ref><ref>http://www.airforce-magazine.com/MagazineArchive/Magazine%20Documents/2009/May%202009/0509facts_fig.pdf</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕین}}
{{پۆلی کۆمنز|United States Air Force}}
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٧ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
5j28x7b1o5nlen3ey75drqkwa9h95dc
دەرگەڵە
0
236464
1593573
1568236
2026-06-23T22:21:24Z
MFTG
21816
/* top */
1593573
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دەرگەڵە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| درکلة}}<br>{{lang-en| Dargalla}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56555| 44.6969}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرگەڵە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.56555| 44.6969 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٥٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٩٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دەرگەڵە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. وە لە ١٥٠ ماڵ پێکدێت.
چوار دەرگای یاخود چوار ڕێگای ھەیە بۆ ھاتنە ناو گوندی دەرگەڵە کە پێک ھاتوون لە رێگای سەرەکی کە لە خوارووی گوند دێت کە بە رێگای سەرەکی ھاملتۆن بۆ رێگای [[ڕانیە]] بەستراوەتەوە، رێگای دووەم کە لە نێوان [[چیای ھەندرێن]] و رۆلە دەروات، وە سەر بە دەڤەری [[باڵەکایەتی|باڵەکایەتین]].
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
qs9if5z6vnyxnohauxjowatin8vcnq3
ئۆسڤاڵدۆ سانچێز
0
238435
1593481
1477737
2026-06-23T17:26:20Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593481
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ئۆسڤاڵدۆ خافێر سانچێز''' ({{IPA-es|osˈβaldo ˈsantʃes|lang|OswaldoSanchezPronunciation.ogg}}; لەدایکبووی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٧٣)یاریزانێکی پێشووی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری مەکسیکییە و وەک گۆڵپارێز یاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oswaldo Sánchez será comentarista deportivo|ناونیشان=https://www.elsiglodetorreon.com.mx/fotos/1099186.oswaldo-sanchez-sera-comentarista-deportivo|بڵاوکەرەوە=El Siglo de Torreón}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.elsiglodetorreon.com.mx/fotos/1099186.oswaldo-sanchez-sera-comentarista-deportivo |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}</ref> وەک یەکێک لە باشترین گۆڵپارێزەکانی مەکسیک دادەنرێت.لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥]] سەرەڕای ئەوەی مەکسیک پلەی چوارەمی بەدەستھێنا، بەلام خەلاتی دەستکێشی زێرینی وەرگرت وەک باشترین گۆڵپاریز.
== پیشەی نێودەوڵەتی ==
سانچێز بۆ یەکەمجار لە لە پاڵەوانێتی جامی جیھانیی لاوانی فیفا لە ساڵی ١٩٩٣ بانگێشتکرا. پاشان یەکەم یاریی خۆی لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|ھەڵبژاردەی یەکەمی مەکسیک]] لە ساڵی ١٩٩٦ ئەنجامدا، بەرامبەر بۆلیڤیا. ھەروەھا لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەکەی بووە لە [[جامی جیھانیی فیفا]] لە سالانی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨|١٩٩٨]] و [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢|٢٠٠٢]] و [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦|٢٠٠٦]]. . لەکاتی ئامادەکاری بۆ جامی جیھانییی ٢٠٠٦، باوکی سانچێز لە ٧ی حوزەیران بەھۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵدەی دڵەوە]] لە تەمەنی ٥٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. سانچێز بە فڕۆکە گەڕایەوە بۆ [[گوادالاخارە]]، دواتر گەڕایەوە [[ئەڵمانیا]] بۆ یەکەم یارییان بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران|ئێران]]، کە بە ئەنجامی ٣–١ سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref name="bbc.co.uk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/teams/mexico/5039012.stm|سەردێڕ=Mexico coach hails keeper Sanchez|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ئیش=BBC News}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٠٧ بانگھێشتکرا بۆ ئەوەی بەشداری لە جامی زێڕین و جامی کوپا ئەمریکای٢٠٠٧ بکات. سانچێز ھەڵبژێردرا بۆ نوێنەرایەتی مەکسیک لە یارییە دۆستانەکاندا بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گانا|ھەڵبژاردەی غانا]] و ھەڵبژاردەی چین، ئەمەش یەکەم بانگھێشتکردنی بوو لە دوای جامی کوپا ئەمریکای٢٠٠٧.بانگھێشتی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠|مۆندیالی ٢٠١٠]] نەکرا و لە ساڵی ٢٠١٠ یەک یاری لەگەڵ ھەڵبژاردەی مەکسیک ئەنجام نەدا. لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ دوایین یاری نێودەوڵەتی خۆی لەگەڵ مەکسیک ئەنجامدا، بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەرازیل]] کە لە کۆتایی دا بە ئەنجامی ٢–١ یارییەکەیان دۆڕاند. لە دوایی ئەو یارییە بەیەکجاری وازی لە یاریی نێودەوڵەتی ھێنا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Oswaldo Sánchez}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|تۆپی پێ}}
[[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٧]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]]
9xu23fntwdacmrm44s4ydyjbiy3xx1d
بەکارھێنەر:Ari Qasm
2
239162
1593438
1589355
2026-06-23T14:46:57Z
Ari Qasm
57423
1593438
wikitext
text/x-wiki
{{نیشانی پاسدەری خۆگەڕ}}
<div style="font-size:30px; font-weight:bold; font-family: Georgia; border:2px solid black">
{{شیعر|نەستەعلیق}}
{{ب|{{font color|red|بەخێرێی}}|{{font color|yellow|بۆ پەڕەی}} {{font color|green|ئاری}}}}
{{کۆتاییی شیعر|}}
</div>
{{collapse top|title=[[ویکیپیدیا:سندووقەکانی بەکارھێنەر|سندووقەکانی بەکارھێنەر]]|bg=#32CD32|bg2=white}}
{{userbox
| border-c = black
| id =
[[پەڕگە:Flag of South Korea.svg|75px|بێچوارچێوە|ناوەڕاست]]
| id-c = white
| info = ئەم بەکارھێنەر [[کۆریای باشوور]]ی خۆش دەوێت.
| info-c = #FFFFFF
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #B1DCFF
| id =
[[پەڕگە:Windows logo - 2012.svg|40px|بێچوارچێوە]]
| id-c = white
| info = ئەم بەکارھێنەرە [[ویندۆز ١٠]] بەکاردەھێنێت.
| info-c = #B1DCFF
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #F196A2
| id =
[[پەڕگە:Wikilove3.png|45px|بێچوارچێوە]]
| id-c = white
| info = ئەم بەکارھێنەرە ئاڵوودەی [[ویکیپیدیا]] بووە.
| info-c = #F196A2
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:History.svg|45px|بێچوارچێوە]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە توانیوێتی [[وتار|٤٠٠ وتار]] زیاتر بنووسێت.
| info-c = #FFEC8D
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
<includeonly>[[پۆل:بەکارهێنەرە کوردەکان]]</includeonly>
<noinclude>[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]</noinclude>
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:Leo the Great and Attila by Raffael.png|80px]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە زۆری حەز بە [[مێژوو]]ە
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:Napoleon in burning Moscow - Adam Albrecht (1841).jpg|80px]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەز بە [[مێژووی سەربازی]] دەکات
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:میرنشینە کوردییەکان.jpg|80px]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەز بە زانین دەکات دەربارەی سەردەمی [[میرنشینە کوردییەکان]]
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:Soran Emirate Flag2.png|80px]]
| id-c = #FF0000
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەزی بە لێکۆڵینەوەیە دەربارەی سەردەمی [[میرنشینی سۆران]]
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #000000
| id =
[[پەڕگە:Mir Muhammad.jpg|60px]]
| id-c = #FFFFFF
| info = ئەم بەکارھێنەرە سەرسامی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] و سەردەمەکەیەتی
| info-c = #FFF1D3
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #000000
| id =
[[پەڕگە:Prince muhammad prince of soran.jpg|60px]]
| id-c = #FF0000
| info = ئەم بەکارھێنەرە یەکێکە لە فەرماندەکانی '''[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]]''' [[File:Noto Emoji v2.034 1fae1.svg|Noto_Emoji_v2.034_1fae1|15px]]
| info-c = #FF0000
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{Userbox
|border-c =black
|border-s =black
|id-c = black
|info-c =yellow
|id=[[پەڕگە:Citadel of Erbil.jpg|50px]]
|info= <big>ئەم بەکارھێنەرە لە شاری '''[[ھەولێر]]''' دەژیت</big>}}[[پۆل:بەکارھێنەرانی ھەولێر|{{PAGENAME}}]]
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
{{Userbox
|border-c = #cdcdcd
|border-s = 1
|id-c = #fff
|id-fc = #000
|info-c = #ffffff
|info-fc = #000
|id=[[File:Flag of Kurdistan on ckb.wikipedia logo.svg|43px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە ئارەزووی پەرەسەندنی [[ویکیپیدیای کوردی]] دەکات.
}}
{{Userbox
|border-c =black
|border-s =black
|id-c = black
|info-c =white
|id=[[پەڕگە:Kirkuk citadel.jpg|50px]]
|info= <big>ئەم بەکارھێنەرە شاری '''[[کەرکووک|کەرکووکی]]''' خۆشدەوێت.</big>}}
{{userbox
| border-c = #DDD
| id = [[پەڕگە:Wikipedia Autopatrolled.svg|40px]]
| id-c = #DDD
| info = {{#ifeq:{{{s}}}|yes|<s>}}ئەم بەکارھێنەرە لە {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|[[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی|ویکیپیدیای کوردی]]}} مافی '''[[ویکیپیدیا:پاسدانی خۆگەڕ|پاسدانی خۆگەڕ]]'''ی ھەیە.{{#ifeq:{{{s}}}|yes|</s>}} {{#if:{{{1|}}}|<span style="font-size:0.9em;" class="plainlinks">([{{fullurl:{{{lang code|ckb}}}:Special:ListUsers|limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}}}} <span style="color:#5871C6;">تاوتوێ{{#if:{{{lang_code|}}}| {{{lang_code}}}|}}</span>])</span>|<span style="font-size:0.9em;" class="plainlinks">([{{fullurl:Special:ListUsers|limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}}}} <span style="color:#5871C6;">تاوتوێ</span>])</span>}}
| info-c = #EEE
| nocat = {{{nocat|}}}
| usercategory = {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|User|پاسدەرانی خۆگەڕی ویکیپیدیا}}
<noinclude>
}}<includeonly>[[پۆل:بەکارھێنەرانی ئارەزوومەند بە پەرەسەندنی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]]
</includeonly><noinclude>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
[[پۆل:بەکارھێنەران|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
{{userbox
| border-c = #FBD39C
| id =
[[پەڕگە:Nuvola apps kbackgammon.png|50px|بێچوارچێوە]]
| id-c = #FBD39C
| info = ئەم بەکارھێنەرە شارەزای [[تاوڵە|یاریی تاوڵەیە]].
| info-c = #FFF1D3
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = white
| id =
[[پەڕگە:MedCom laurel.svg|45px|بێچوارچێوە]]
| id-c = black
| info = ئەم بەکارھێنەرە شانازی بە بەشداربوونی لە [[ویکیپیدیا]]دا دەکات.
| info-c =green
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}{{Userbox
|border-c = #C00
|border-s = 1
|id-c = #fff
|id-fc = #000
|info-c = #ddd
|info-fc = #000
|id=[[پەڕگە:No smoking symbol.svg|45px]]
|info= ئەم بەکارهێنەرە [[جگەرە]] ناکێشێت و هیواخوازیشە کەس جگەرە نەکێشێت!
}}<includeonly>[[پۆل:بەکارھێنەرانی دژی جگەرەکێشان]]
</includeonly><noinclude>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
{{Userbox
|border-c =blue
|border-s =
|id-c = white
|info-c = #BFD7FF
|id=[[پەڕگە:Logo Real Madrid.png|40px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە ھاندەری یانەی [[ڕیال مەدرید]]ە.
}}
{{Userbox
|border-c =blue
|border-s =
|id-c = white
|info-c = #4CBB17
|id=[[File:Yavuz Sultan Gazi Selim Han - السلطان الغازي ياووز سليم خان.jpg|Yavuz_Sultan_Gazi_Selim_Han_-_السلطان_الغازي_ياووز_سليم_خان|65px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە دڵسۆزی سوڵتان [[سەلیمی یەکەم|سەلیم خان]]ە!
}}
{{Userbox
|border-c =blue
|border-s =
|id-c = white
|info-c = #4CBB17
|id=[[File:İdris-i Bitlisi.png|İdris-i_Bitlisi|50px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە [[ئیدریسی بەدلیسی]]یە...؟
}}
{{userbox
| border-c = Black
| border-s = 1
| id = [[File:Pirate icon.gif|55px]]
| id-c = Black
| id-fc = {{{id-fc|black}}}
| id-s =
| info = ئەم بەکارھێنەرە پشتگیریی '''[[سزای مەرگ|{{color|#fa0505|سزای مەرگ}}]]''' دەکات.
| info-a = center
| info-c = Blue
| info-fc = {{{info-fc|White}}}
| info-s = {{{info-s|8}}}
| usercategory =
| nocat = {{{nocat|}}}}}<includeonly>[[پۆل:بەکارھێنەرانی ھاندەری ڕیال مەدرید|{{PAGENAME}}]]</includeonly>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
{|cellspacing="0" style="border:solid #00BFFF 2px; width:240px; background: #E0FFFF; margin:1px"
|style="width:45px;height:45px;background: #00BFFF;align:center;float:center;font-size:0pt;font-weight:bold"|
[[Image:SunsetBeach.jpg|75px]]
|style="text-align:center;font-size:8pt;padding:0pt;font-weight:bold;color:#000;" |
ئەم بەکارھێنەرە ئارەزوو بە [[ھاوین|وەرزی ھاوین]] دەکات.
|}<noinclude>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر]]
{{userbox
| border-c = darkgreen
| info-c = #44e320
| id-c =
| id-s = 1
| id = [[پەڕگە:Calligraphic representation of Muhammad's name.jpg|50px|بێچوارچێوە]]
| info = ئەم بەکارھێنەرە پێغەمبەر [[محەممەد]]ی خۆش دەوێت و شانازیی پێ دەکات کە پێغەمبەری ئیسلامە.}}
{{userbox
| border-c = darkgreen
| info-c = #44e320
| id-c =
| id-s = 1
| id =
[[File:Abdul Basit Abdul Samad at Centenary Celebration Of Darul Uloom Deoband 1980.jpg|Abdul_Basit_Abdul_Samad_at_Centenary_Celebration_Of_Darul_Uloom_Deoband_1980|65px]]
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەزدەکات گوێ لە [[قورئان]] بگرێت بە دەنگی [[عەبدولباست عەبدوسسەمەد|عەبدولباست عەبدوسسەمەد]].}}
{{بەکارھێنەر دەستکاری|٣٠٠٠}}{{userbox
| border-c = black
| id =
[[پەڕگە:Stipula fountain pen.jpg|70px|بێچوارچێوە]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە گرینگییەکی زۆر بە ڕێنووس دەدات و خەتی خۆشە.
| info-c = #CEA57C
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}{{بەکارهێنەری چاویلکە}}{{userbox
| border-c = #fa0511
| info-c = #32CD32
| id-c = #fafa05
| id-s = 14
| id = [[File:Sunni Kurdish Flag.png|Kurdish flag with sunni shahada|80px]]
| info = ئەم بەکارھێنەرە مەیلی بیروڕای [[کوردایەتیی ئیسلامی]]ی ھەیە.
}}
{{collapse bottom}}
{{collapse top|title=زانیاریدانی بەکارھێنەر|bg=#32CD32|bg2=white}}
{{زانیاریدانی بەکارھێنەری ویکیپیدیا|ناو='''ئارى بەگ'''|نەتەوە=[[کورد]]|ناوی ڕاستی='''ئاری'''|وڵات={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[میرنشینی سۆران]]، {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[کوردستان]]|شوێن=[[ھەولێر]]، [[میرنشینی سۆران]]، [[کوردستان]]|زمانەکان=[[کوردیی سۆرانی]]|ڕەگەز=[[نێر]]|ئایین={{flagicon image|Tawheed flag.webp}} [[ئیسلام]]
* [[سوننی]]
* [[مەزھەبی شافیعی|شافیعی]]|وێنە=Mir Muhammad.jpg|ڕەنگی فۆنت=Red|ڕەنگ=Red|ژێرنووسی وێنە='''[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]'''|ئیمەیڵ=aricomputer52@gmail.com|قەبارەی وێنە=250|یەکەم دەستکاری=٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ژمارەی دەستکارییەکان=٣٠٠٠+|ڕێکەوتی بەشداربوون=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|فەیسبووک=}}
{{collapse bottom}}
{{collapse top|title=خەڵاتەکان|bg=#32CD32|bg2=white}}
{| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ سازکردن و دەستکارییەکانت! ھیوادارم لێرە بەردەوام بیت. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
|}
{{collapse bottom}}
{{collapse top|title=[[xtools:pages/ckb.wikipedia.org/Ari Qasm|وتارەکانم]]|bg=#32CD32|bg2=white}}
=== {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} وتارە باشەکانم: ===
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[لەشکرکێشیی ماد و بابل بۆ سەر ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری]]
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[ململانێی ماد و پارس]]
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[شەڕی سۆران و قاجاڕی (١٨٢٩–١٨٣٤)]]
=== {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} ئەو وتارانەی یارمەتیم دان ببن بە وتاری باش: ===
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[میرنشینی سۆران]]
=== {{Flagicon image|Cscr-featured1.svg|border=No}} وتارە ھەڵبژێردراوەکانم: ===
* ئەمەشیان دەبێت إِنْ شَاءَ ٱاللهُ [[File:Twemoji12 1f643.svg|Noto_Emoji_v2.034_1fae1|15px]]
{{collapse bottom}}{{تایبەت-بەشدارییەکان-پێ|Ari Qasm}}
== ئامارەکان ==
{{ئامانجی گەیشتن بە سەد ھەزار وتار}}{{ئاماری ویکیپیدیای کوردی ناوەندی}}
== دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟ ==
{{دەستپێک/ناونیشان|سەردێڕ=دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟|وێنە=HSEditor.svg|دەستکاری=داڕێژە:سنوقی نووسینی وتار}}{{سنوقی نووسینی وتار}}{{کلکی چەپ|[[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]]}}
fe6zd88wbl558tajjlmb1kt20cwjtu7
1593614
1593438
2026-06-24T00:26:52Z
Ari Qasm
57423
1593614
wikitext
text/x-wiki
{{نیشانی پاسدەری خۆگەڕ}}
<div style="font-size:30px; font-weight:bold; font-family: Georgia; border:2px solid black">
{{شیعر|نەستەعلیق}}
{{ب|{{font color|red|بەخێرێی}}|{{font color|yellow|بۆ پەڕەی}} {{font color|green|ئاری}}}}
{{کۆتاییی شیعر|}}
</div>
{{collapse top|title=[[ویکیپیدیا:سندووقەکانی بەکارھێنەر|سندووقەکانی بەکارھێنەر]]|bg=#32CD32|bg2=white}}
{{userbox
| border-c = black
| id =
[[پەڕگە:Flag of South Korea.svg|75px|بێچوارچێوە|ناوەڕاست]]
| id-c = white
| info = ئەم بەکارھێنەر [[کۆریای باشوور]]ی خۆش دەوێت.
| info-c = #FFFFFF
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #B1DCFF
| id =
[[پەڕگە:Windows logo - 2012.svg|40px|بێچوارچێوە]]
| id-c = white
| info = ئەم بەکارھێنەرە [[ویندۆز ١٠]] بەکاردەھێنێت.
| info-c = #B1DCFF
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #F196A2
| id =
[[پەڕگە:Wikilove3.png|45px|بێچوارچێوە]]
| id-c = white
| info = ئەم بەکارھێنەرە ئاڵوودەی [[ویکیپیدیا]] بووە.
| info-c = #F196A2
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:History.svg|45px|بێچوارچێوە]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە توانیوێتی [[وتار|٤٠٠ وتار]] زیاتر بنووسێت.
| info-c = #FFEC8D
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
<includeonly>[[پۆل:بەکارهێنەرە کوردەکان]]</includeonly>
<noinclude>[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]</noinclude>
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:Leo the Great and Attila by Raffael.png|80px]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە زۆری حەز بە [[مێژوو]]ە
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:Napoleon in burning Moscow - Adam Albrecht (1841).jpg|80px]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەز بە [[مێژووی سەربازی]] دەکات
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:میرنشینە کوردییەکان.jpg|80px]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەز بە زانین دەکات دەربارەی سەردەمی [[میرنشینە کوردییەکان]]
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #0A1769
| id =
[[پەڕگە:Soran Emirate Flag2.png|80px]]
| id-c = #FF0000
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەزی بە لێکۆڵینەوەیە دەربارەی سەردەمی [[میرنشینی سۆران]]
| info-c = white
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #000000
| id =
[[پەڕگە:Mir Muhammad.jpg|60px]]
| id-c = #FFFFFF
| info = ئەم بەکارھێنەرە سەرسامی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] و سەردەمەکەیەتی
| info-c = #FFF1D3
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = #000000
| id =
[[پەڕگە:Prince muhammad prince of soran.jpg|60px]]
| id-c = #FF0000
| info = ئەم بەکارھێنەرە یەکێکە لە فەرماندەکانی '''[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]]''' [[File:Noto Emoji v2.034 1fae1.svg|Noto_Emoji_v2.034_1fae1|15px]]
| info-c = #FF0000
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{Userbox
|border-c =black
|border-s =black
|id-c = black
|info-c =yellow
|id=[[پەڕگە:Citadel of Erbil.jpg|50px]]
|info= <big>ئەم بەکارھێنەرە لە شاری '''[[ھەولێر]]''' دەژیت</big>}}[[پۆل:بەکارھێنەرانی ھەولێر|{{PAGENAME}}]]
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
{{Userbox
|border-c = #cdcdcd
|border-s = 1
|id-c = #fff
|id-fc = #000
|info-c = #ffffff
|info-fc = #000
|id=[[File:Flag of Kurdistan on ckb.wikipedia logo.svg|43px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە ئارەزووی پەرەسەندنی [[ویکیپیدیای کوردی]] دەکات.
}}
{{Userbox
|border-c =black
|border-s =black
|id-c = black
|info-c =white
|id=[[پەڕگە:Kirkuk citadel.jpg|50px]]
|info= <big>ئەم بەکارھێنەرە شاری '''[[کەرکووک|کەرکووکی]]''' خۆشدەوێت.</big>}}
{{userbox
| border-c = #DDD
| id = [[پەڕگە:Wikipedia Autopatrolled.svg|40px]]
| id-c = #DDD
| info = {{#ifeq:{{{s}}}|yes|<s>}}ئەم بەکارھێنەرە لە {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|[[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی|ویکیپیدیای کوردی]]}} مافی '''[[ویکیپیدیا:پاسدانی خۆگەڕ|پاسدانی خۆگەڕ]]'''ی ھەیە.{{#ifeq:{{{s}}}|yes|</s>}} {{#if:{{{1|}}}|<span style="font-size:0.9em;" class="plainlinks">([{{fullurl:{{{lang code|ckb}}}:Special:ListUsers|limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}}}} <span style="color:#5871C6;">تاوتوێ{{#if:{{{lang_code|}}}| {{{lang_code}}}|}}</span>])</span>|<span style="font-size:0.9em;" class="plainlinks">([{{fullurl:Special:ListUsers|limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}}}} <span style="color:#5871C6;">تاوتوێ</span>])</span>}}
| info-c = #EEE
| nocat = {{{nocat|}}}
| usercategory = {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|User|پاسدەرانی خۆگەڕی ویکیپیدیا}}
<noinclude>
}}<includeonly>[[پۆل:بەکارھێنەرانی ئارەزوومەند بە پەرەسەندنی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]]
</includeonly><noinclude>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
[[پۆل:بەکارھێنەران|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
{{userbox
| border-c = #FBD39C
| id =
[[پەڕگە:Nuvola apps kbackgammon.png|50px|بێچوارچێوە]]
| id-c = #FBD39C
| info = ئەم بەکارھێنەرە شارەزای [[تاوڵە|یاریی تاوڵەیە]].
| info-c = #FFF1D3
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox
| border-c = white
| id =
[[پەڕگە:MedCom laurel.svg|45px|بێچوارچێوە]]
| id-c = black
| info = ئەم بەکارھێنەرە شانازی بە بەشداربوونی لە [[ویکیپیدیا]]دا دەکات.
| info-c =green
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}{{Userbox
|border-c = #C00
|border-s = 1
|id-c = #fff
|id-fc = #000
|info-c = #ddd
|info-fc = #000
|id=[[پەڕگە:No smoking symbol.svg|45px]]
|info= ئەم بەکارهێنەرە [[جگەرە]] ناکێشێت و هیواخوازیشە کەس جگەرە نەکێشێت!
}}<includeonly>[[پۆل:بەکارھێنەرانی دژی جگەرەکێشان]]
</includeonly><noinclude>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
{{Userbox
|border-c =blue
|border-s =
|id-c = white
|info-c = #BFD7FF
|id=[[پەڕگە:Logo Real Madrid.png|40px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە ھاندەری یانەی [[ڕیال مەدرید]]ە.
}}
{{Userbox
|border-c =blue
|border-s =
|id-c = white
|info-c = #4CBB17
|id=[[File:Yavuz Sultan Gazi Selim Han - السلطان الغازي ياووز سليم خان.jpg|Yavuz_Sultan_Gazi_Selim_Han_-_السلطان_الغازي_ياووز_سليم_خان|65px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە دڵسۆزی سوڵتان [[سەلیمی یەکەم|سەلیم خان]]ە!
}}
{{Userbox
|border-c =blue
|border-s =
|id-c = white
|info-c = #4CBB17
|id=[[File:İdris-i Bitlisi.png|İdris-i_Bitlisi|50px]]
|info= ئەم بەکارھێنەرە [[ئیدریسی بەدلیسی]]یە...؟
}}
{{userbox
| border-c = Black
| border-s = 1
| id = [[File:Pirate icon.gif|55px]]
| id-c = Black
| id-fc = {{{id-fc|black}}}
| id-s =
| info = ئەم بەکارھێنەرە پشتگیریی '''[[سزای مەرگ|{{color|#fa0505|سزای مەرگ}}]]''' دەکات.
| info-a = center
| info-c = Blue
| info-fc = {{{info-fc|White}}}
| info-s = {{{info-s|8}}}
| usercategory =
| nocat = {{{nocat|}}}}}<includeonly>[[پۆل:بەکارھێنەرانی ھاندەری ڕیال مەدرید|{{PAGENAME}}]]</includeonly>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر|{{PAGENAME}}]]
{|cellspacing="0" style="border:solid #00BFFF 2px; width:240px; background: #E0FFFF; margin:1px"
|style="width:45px;height:45px;background: #00BFFF;align:center;float:center;font-size:0pt;font-weight:bold"|
[[Image:SunsetBeach.jpg|75px]]
|style="text-align:center;font-size:8pt;padding:0pt;font-weight:bold;color:#000;" |
ئەم بەکارھێنەرە ئارەزوو بە [[ھاوین|وەرزی ھاوین]] دەکات.
|}<noinclude>
[[پۆل:بۆکسەکانی بەکارھێنەر]]
{{userbox
| border-c = darkgreen
| info-c = #44e320
| id-c =
| id-s = 1
| id = [[پەڕگە:Calligraphic representation of Muhammad's name.jpg|50px|بێچوارچێوە]]
| info = ئەم بەکارھێنەرە پێغەمبەر [[محەممەد]]ی خۆش دەوێت و شانازیی پێ دەکات کە پێغەمبەری ئیسلامە.}}
{{userbox
| border-c = darkgreen
| info-c = #44e320
| id-c =
| id-s = 1
| id =
[[File:Abdul Basit Abdul Samad at Centenary Celebration Of Darul Uloom Deoband 1980.jpg|Abdul_Basit_Abdul_Samad_at_Centenary_Celebration_Of_Darul_Uloom_Deoband_1980|65px]]
| info = ئەم بەکارھێنەرە حەزدەکات گوێ لە [[قورئان]] بگرێت بە دەنگی [[عەبدولباست عەبدوسسەمەد|عەبدولباست عەبدوسسەمەد]].}}
{{بەکارھێنەر دەستکاری|٣٥٠٠}}{{userbox
| border-c = black
| id =
[[پەڕگە:Stipula fountain pen.jpg|70px|بێچوارچێوە]]
| id-c = #0A1769
| info = ئەم بەکارھێنەرە گرینگییەکی زۆر بە ڕێنووس دەدات و خەتی خۆشە.
| info-c = #CEA57C
| info-a = center
| nocat = {{{nocat|}}}
}}{{بەکارهێنەری چاویلکە}}{{userbox
| border-c = #fa0511
| info-c = #32CD32
| id-c = #fafa05
| id-s = 14
| id = [[File:Sunni Kurdish Flag.png|Kurdish flag with sunni shahada|80px]]
| info = ئەم بەکارھێنەرە مەیلی بیروڕای [[کوردایەتیی ئیسلامی]]ی ھەیە.
}}
{{collapse bottom}}
{{collapse top|title=زانیاریدانی بەکارھێنەر|bg=#32CD32|bg2=white}}
{{زانیاریدانی بەکارھێنەری ویکیپیدیا|ناو='''ئارى بەگ'''|نەتەوە=[[کورد]]|ناوی ڕاستی='''ئاری'''|وڵات={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[میرنشینی سۆران]]، {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[کوردستان]]|شوێن=[[ھەولێر]]، [[میرنشینی سۆران]]، [[کوردستان]]|زمانەکان=[[کوردیی سۆرانی]]|ڕەگەز=[[نێر]]|ئایین={{flagicon image|Tawheed flag.webp}} [[ئیسلام]]
* [[سوننی]]
* [[مەزھەبی شافیعی|شافیعی]]|وێنە=Mir Muhammad.jpg|ڕەنگی فۆنت=Red|ڕەنگ=Red|ژێرنووسی وێنە='''[[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]'''|ئیمەیڵ=aricomputer52@gmail.com|قەبارەی وێنە=250|یەکەم دەستکاری=٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ژمارەی دەستکارییەکان=٣٥٠٠+|ڕێکەوتی بەشداربوون=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|فەیسبووک=}}
{{collapse bottom}}
{{collapse top|title=خەڵاتەکان|bg=#32CD32|bg2=white}}
{| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ سازکردن و دەستکارییەکانت! ھیوادارم لێرە بەردەوام بیت. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;"> زەمەنCefayî </b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
|}
{{collapse bottom}}
{{collapse top|title=[[xtools:pages/ckb.wikipedia.org/Ari Qasm|وتارەکانم]]|bg=#32CD32|bg2=white}}
=== {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} وتارە باشەکانم: ===
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[لەشکرکێشیی ماد و بابل بۆ سەر ئیمپراتۆریەتیی ئاشووری]]
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[ململانێی ماد و پارس]]
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[شەڕی سۆران و قاجاڕی (١٨٢٩–١٨٣٤)]]
=== {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} ئەو وتارانەی یارمەتیم دان ببن بە وتاری باش: ===
* {{Flagicon image|Cscr-featured2.png|border=No}} [[میرنشینی سۆران]]
=== {{Flagicon image|Cscr-featured1.svg|border=No}} وتارە ھەڵبژێردراوەکانم: ===
* ئەمەشیان دەبێت إِنْ شَاءَ ٱاللهُ [[File:Twemoji12 1f643.svg|Noto_Emoji_v2.034_1fae1|15px]]
{{collapse bottom}}{{تایبەت-بەشدارییەکان-پێ|Ari Qasm}}
== ئامارەکان ==
{{ئامانجی گەیشتن بە سەد ھەزار وتار}}{{ئاماری ویکیپیدیای کوردی ناوەندی}}
== دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟ ==
{{دەستپێک/ناونیشان|سەردێڕ=دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟|وێنە=HSEditor.svg|دەستکاری=داڕێژە:سنوقی نووسینی وتار}}{{سنوقی نووسینی وتار}}{{کلکی چەپ|[[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]]}}
pwen58mf70p5rosue6on2ucm8lnka1j
ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە چالاکەکان
4
241625
1593511
1593275
2026-06-23T21:00:30Z
AramBot
39807
بۆت: نوێکردنەوە
1593511
wikitext
text/x-wiki
{{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}}
{{چینی ناوەند}}
پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}}
بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}}
لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}}
'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)''
{{کۆتایی}}
{| class="wikitable sortable" style="margin: auto;"
|+ بۆتە چالاکەکان
|-
! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن
|-
| ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٥٨١٠١ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠
|-
| ٢ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨٧٨٧٠ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧
|-
| ٣ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٥١١ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣
|-
| ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨٤٣١ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢
|-
| ٥ || [[بەکارھێنەر:HivjaBot|HivjaBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/HivjaBot|١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨ || bot || ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦
|-
| ٦ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٢١٢١٨ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩
|-
| ٧ || [[بەکارھێنەر:HaryaddBot|HaryaddBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/HaryaddBot|٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٦ || bot || ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦
|}
[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]
7ec48zmbgs8ux26b6v12xja7se10l5t
لێدوانی بەکارھێنەر:محمد محسن 90
3
243731
1593466
1593313
2026-06-23T16:24:50Z
Tessla
41338
/* دروستیی تاوی محەممەد */ بەشی نوێ
1593466
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
<center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center>
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
<center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center>
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێبکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٢:٠٣، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
==سڕینەوەی خێرای [[مللەت محەمەد]]==
سپاس بۆ دروستکردنی وتاری [[مللەت محەمەد]]. تاگی سڕینەوەی خێڕام دا لە وتارەکە چون گشت سەرچاوەکانی نووسراوەی خودی کەسایەتییەکە بوون. ئەمە کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] دروست دەکات. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٦:٣٨، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
==[[:میللەت محەمەد]] ==
سڵاو ببورە کاتێکم پێچوو تا سەرچاوە نێودەوڵەتییەکان چێک بکەم و بزانم بەڕاستی ئەمە وتارێکی تەواو و سەلمێنراوە، بۆ سڕینەوەکەش ببورن! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:{{پەڕەبەندی}} سڵاو بەڕێز [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]،
:زۆر سوپاس بۆ تێگەیشتن و هاوکاریت. ببوورە ئەگەر سەرئێشەم بۆ دروست کردیت. هەوڵدەدەم لە داهاتوودا وتاری باشتر دروست بکەم.
:<nowiki>ماندونەبیت 🌸 ~~~~</nowiki> [[بەکارھێنەر:محمد محسن 90|محمد محسن 90]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمد محسن 90|لێدوان]]) ٢٣:٥٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
== دروستیی تاوی محەممەد ==
سڵاو، چۆنیت؟ بەخێرھاتیت. لە ویکیپیدیای کوردی دا بەم شێوەیە: '''محەممەد''' ، ئەو ناوە دەنووسین، سوپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٢٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
dti79683r2t0gpu128579b41h1omz6c
ئاخبرینوس
0
243955
1593437
1593368
2026-06-23T14:45:00Z
محمد محسن 90
59391
لابردنی تاگی بێسەرچاوە: زیادکردنی سەرچاوەی باوەڕپێکراو + گۆڕینی زمان بۆ شێوازی بێلایەن WP:NPOV
1593437
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| name = ئاخبرینوس
| image =
| alt = بەرگی کتێب
| author = [[میللەت محەمەد]]
| country = [[عێراق]]
| language = کوردی
| subject = ڕۆمان
| genre = [[ڕیالیزمی جادوویی]]
| publisher =
| pub_date = ٢٠١٨
| media_type = چاپ
| pages = ٧٩
| isbn = 978-9-92221-622-5
}}
'''ئاخبرینوس''' ڕۆمانێکی کوردییە لە نووسینی [[میللەت محەمەد]]. یەکەم چاپی لە ساڵی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Mllat Mohammed|ژپنک=٩٧٨-٩٩٢٢-٢١-٦٢٢-٥|زمان=ku}}</ref>
== کورتەی ناوەڕۆک ==
چیرۆکەکەی ڕۆمانەکە لە دەوری سەربازێک دەسووڕێتەوە کە یاریی شەتڕەنج دەکات. لە ڕێگەی ڕووداوەکانی یارییەکەوە، نووسەر تیشک دەخاتە سەر کێشە کۆمەڵایەتی و فەلسەفییەکان.<ref>[https://sidqihirori.blogspot.com/2020/08/axbirinus.html?m=1 ڕۆمانى ئاخبرینوس - صدقی نامە، صدقی هەروری، ٢٠٢٠]</ref>
== پێشوازیی ڕەخنەگران ==
ڕۆمانی ئاخبرینوس لەلایەن ماڵپەڕی کوردیپیدیاوە وەک بەرهەمێک لە چەشنی ڕیالیزمی جادوویی تۆمار کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕۆمانى ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20190208172929256169&lng=16|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdipedia.org|زمان=ku}}</ref> هەروەها لە بنکەدراوەی کتێبی Open Library و Goodreads تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37069788W|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاخبرینوس|ناونیشان=https://www.goodreads.com/book/show/203781215|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Goodreads|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.isbniraq.org/?product=%D8%A6%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3 ئاخبرینوس لە ماڵپەڕی ژپنکی عێراقی]
{{میللەت محەمەد}}
{{دەروازە|کتێب|ڕۆمان|کوردستان}}
[[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٨]]
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
6bkg27pflkwbjx86axn4kbyaoj1gpgr
ئولیڤیا
0
243971
1593393
1593369
2026-06-23T12:01:37Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593393
wikitext
text/x-wiki
{{دروستکراو}}
{{Infobox book
| italic title = no
| name = ئولیڤیا
| image =
| image_size =
| alt = بەرگی کتێب
| caption =
| author = [[ میللەت محەمەد]]
| audio_read_by =
| title_orig = ئولیڤیا
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator = ئیسماعیل مەلک، دەلال ئادەم
| cover_artist =
| country = [[کوردستان]]، [[عێراق]]
| language = کوردی
| series =
| release_number =
| subject = ڕۆمان
| genre = ڕیالیزمی
| set_in =
| published =
| publisher =
| publisher2 =
| pub_date = {{plainlist|
٢٠٢٠ (چاپی یەکەم)
٢٠٢١ (چاپی دووەم)}}
| english_pub_date =
| media_type = {{plainlist|
* چاپ (ھاردباک)}}
| pages = {{plainlist|
* ١٩٧ (چاپی دووەم)}}
| awards =
| isbn =
| isbn_note =
| oclc = 1345278768
| dewey =
| congress = MLCSN 2022/12364 (P)
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
| website =
}}
'''ئولیڤیا''' [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکەی عیشقە، لە نووسینی ([[میللەت محەمەد]])ە'''،''' [[چیرۆک|چیرۆکەکە]] باسی کچێک دەکات کە ناوی ئولیڤیایە، ئەم کچە بە بێی ڕەزامەندی خوی و لەبەر چەند ئەگەرێک نەچار دەبێت بڕیارێکی نەگونجاو بدات و لەگەل کوری هاورێی کونی باوکی خوی، [[ھاوسەرگیری|هاوسەرگێری]] بکات، ئەو کورە حەرەسی سنورەکانە ناتوانێت سەرەدەرییەکی [[تەندروستی|تەندورستی]] پێشکەشی بە [[ژیان|ژیانی]] هاوسەرگیری بکات، تەنیا وەکو کۆلە مامەلە لەگەل ئولیڤیا دەکات.<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 ڕۆمانى ئولیڤیا لە ڕۆپەلى کوردپیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ناونیشان=https://lccn.loc.gov/2022357777|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئولیڤیا by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37000126W/%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%DA%A4%DB%8C%D8%A7?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL49953015M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://catalog.library.nashville.org/Record/CARL0001013599|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979016623103681|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman /|edition=Çapa dûyê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345278768|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473349|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Ul%C3%AEvya.html?hl=ar&id=AFRuzwEACAAJ|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=AFRuzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{میللەت محەمەد}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
r9lbd7zzdvj1206t6ehvm3uofvfgc90
1593423
1593393
2026-06-23T12:49:26Z
محمد محسن 90
59391
بێلایەنکردنی ناوەرۆک و ڕێکخستنی شێوازی ئینسایکلۆپیستی.
1593423
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| italic title = no
| name = ئولیڤیا
| image =
| image_size =
| alt = بەرگی کتێب
| caption =
| author = [[میللەت محەمەد]]
| audio_read_by =
| title_orig = ئولیڤیا
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator = ئیسماعیل مەلک، دەلال ئادەم
| cover_artist =
| country = [[کوردستان]]، [[عێراق]]
| language = کوردی
| series =
| release_number =
| subject = ڕۆمان
| genre = ڕیالیزمی
| set_in =
| published =
| publisher =
| publisher2 =
| pub_date = {{plainlist|
٢٠٢٠ (چاپی یەکەم)
٢٠٢١ (چاپی دووەم)}}
| english_pub_date =
| media_type = {{plainlist|
* چاپ (ھاردباک)}}
| pages = {{plainlist|
* ١٩٧ (چاپی دووەم)}}
| awards =
| isbn =
| isbn_note =
| oclc = 1345278768
| dewey =
| congress = MLCSN 2022/12364 (P)
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
| website =
}}
'''ئولیڤیا''' [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[ڕیالیزم|ڕیالیزمیی]] کۆمەڵایەتییە لە نووسینی نووسەر ([[میللەت محەمەد]]).<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200512222252383920&lng=3 ڕۆمانى ئولیڤیا لە ڕۆپەلى کوردپیدیا]</ref> ناوەرۆکی ڕۆمانەکە باس لە کچێک بەناوی «ئولیڤیا» دەکات کە بەھۆی بارودۆخی جیاوازەوە، ناچار دەبێت بەبێ ویستی خۆی [[ھاوسەرگیری]] لەگەڵ کوڕی ھاوڕێیەکی کۆنی باوکیدا بکات کە پیشەی پاسەوانی سنوورە. چوارچێوەی چیرۆکەکە تیشک دەخاتە سەر کێشە خێزانییەکان، جیاوازییەکانی بیرکردنەوە و ئاڵۆزییەکانی پەیوەندیی نێوان ھاوسەران لە ژیانی نوێی ئولیڤیادا.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ناونیشان=https://lccn.loc.gov/2022357777|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=OpenLibrary.org|سەردێڕ=ئولیڤیا by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/works/OL37000126W/%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%DA%A4%DB%8C%D8%A7?edition=key%3A%2Fbooks%2FOL49953015M|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=ck}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://catalog.library.nashville.org/Record/CARL0001013599|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979016623103681|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman /|edition=Çapa dûyê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345278768|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473349|سەردێڕ=Ulîvya : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Ul%C3%AEvya.html?hl=ar&id=AFRuzwEACAAJ|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=AFRuzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Ulîvya: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Millet Miḧemed|زمان=ku}}</ref>
{{میللەت محەمەد}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
qht7jxc4mgu52wvj6l6ejx8r3s9azav
گەشتا داعشێن فۆراتێ
0
243988
1593394
1593367
2026-06-23T12:01:47Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593394
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| italic title = no
| name = گەشتا داعشێن فۆراتێ
| image =
| image_size =
| alt = بەرگی کتێب
| caption =
| author = [[ میللەت محەمەد]]
| audio_read_by =
| title_orig = گەشتا داعشێن فۆراتێ
| orig_lang_code =
| title_working =
| illustrator = نيروژ ئارت
| cover_artist =
| country = [[کوردستان]]، [[عێراق]]
| language = کوردی
| series =
| release_number =
| subject = ڕۆمان
| genre = ڕیالیزمی
| set_in =
| published =
| publisher =
| publisher2 =
| pub_date = {{plainlist|
٢٠١٩ (چاپی یەکەم)}}
| english_pub_date =
| media_type = {{plainlist|
* چاپ (پەیپەرباک)}}
| pages = {{plainlist|
* ١٧٥ (چاپی یەکەم)}}
| awards =
| isbn = {{ISBN|978-9-92221-621-8}}
| isbn_note =
| oclc = 1345242505
| dewey =
| congress = MLCSN 2022/12344 (P)
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
}}
'''گەشتا داعشێن فۆراتێ''' ڕۆمانێکى [[ڕیالیزم|ڕیالیزمییە]]، بابەتەکى [[کۆمەڵگە|جڤاکى]] [[سیاسی|سیاسییە]]، لە نووسینى ([[میللەت محەمەد]])ە یەکەم [[ڕۆمان]]ى بادینییە لەسەر (داعش)، ناوەڕۆکى ڕۆمانەکە دوو تەوەرە، تەوەرى یەکەم باسى داعش دەکات کە چوون هاتوونەتە لەناو ناو شارى [[شنگال]] و چوون کچەکان و ژنەکان لەگەل خویان بردەوە بو شارى ڕەقە لە [[سووریا|سوریا]]. تەوەرى دووەم باس لە ژیانى [[ئابوور|ئابوورى]]، سیاسى، جڤاکى شارى [[دھۆک|دهۆک]] دەکات. ڕۆمانەکە لە دوو کارەکتەرى سەرەکى پێکدێت کە هەردوویان کچن، یەکێک لە کچەکان کە لەسەر ئاینی [[ئیسلام|ئیسلامە]] و لە ڕۆژئاواى [[کوردستان]] هاتووە بو دهۆک و ئەوى تر لە شنگالە و باس لە تاوانەکانى داعش دەکات لە شنگالەوە تا دەگاتە شارى ڕەقە لە سوریا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گەشتا داعشێن فۆراتێ|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8E%D9%86-%D9%81%DB%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8E|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref>[https://ezidi24.com/ar/?p=13345 اصدار رواية “رحلة دواعش الفرات” للكاتب ملت محمد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902133445/https://ezidi24.com/ar/?p=13345 |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref> <ref>[https://www.calameo.com/read/002518317f04905d83a2d (گەشتا داعشێن فۆراتێ) لە ڕۆژنامەی دەنگێ لالش هژمارى 512 ڕێكەوتی 10-2-]</ref>
<ref> [https://sidqihirori.blogspot.com/2020/07/navekitebe-gesta-daisen-furate-niviskar.html?m=1 ڕۆمانى (گەشتا داعشێن فۆراتێ) لە مالپەڕى صدقى هروری]</ref> <ref> [https://www.calameo.com/read/000821235854a72e40a61 ڕۆژنامەى ( صباح کوردستان )، هژمارى 61]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Congress|یەکەم=The Library of|سەردێڕ=- LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)|ناونیشان=https://id.loc.gov/resources/instances/22667430.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=id.loc.gov}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979027114303681|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman /|edition=Çapa êkê.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345242505|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31473534|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman by Millet Miḧemed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miḧemed|یەکەم=Millet|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=iyBlzwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman|ڕێکەوت=٢٠١٩|زمان=ku}}</ref>
=='''سەرچاوەکان'''==
{{سەرچاوەکان}}
{{میللەت محەمەد}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
0floqn3qjbkis81lmlmcar0jp89jxxs
1593441
1593394
2026-06-23T15:02:59Z
محمد محسن 90
59391
چاکسازی: ڕێکخستنی داڕشتن بۆ شێوازی بێلایەن + زیادکردنی OCLC و LCCN + لابردنی سەرچاوەی زۆر WP:V
1593441
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| name = گەشتا داعشێن فۆراتێ
| image =
| alt = بەرگی کتێب
| author = [[میللەت محەمەد]]
| illustrator = نیروژ ئارت
| country = [[عێراق]]
| language = کوردی
| subject = ڕۆمان
| genre = [[ڕیالیزم]]
| pub_date = ٢٠١٩
| media_type = چاپ
| pages = ١٧٥
| isbn = 978-9-92221-621-8
| oclc = 1345242505
| congress = MLCSN 2022/12344 (P)
}}
'''گەشتا داعشێن فۆراتێ''' ڕۆمانێکی ڕیالیزمی کۆمەڵایەتی و سیاسییە لە نووسینی [[میللەت محەمەد]]. یەکەم چاپی لە ساڵی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە. بە یەکەم ڕۆمانی بادینی دادەنرێت کە لەسەر بابەتی داعش نووسرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گەشتا داعشێن فۆراتێ|ناونیشان=https://www.isbniraq.org/?product=%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8E%D9%86-%D9%81%DB%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8E|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ISBNiraq.org|زمان=ar}}</ref><ref>[https://ezidi24.com/ar/?p=13345 اصدار رواية “رحلة دواعش الفرات” للكاتب ملت محمد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902133445/https://ezidi24.com/ar/?p=13345 |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref>
== ناوەڕۆک ==
ڕۆمانەکە لە دوو تەوەری سەرەکی پێکدێت. تەوەری یەکەم باس لە هێرشی داعش بۆ سەر [[شنگال]] و ڕفاندنی کچان و ژنان بۆ شاری ڕەققە لە [[سووریا]] دەکات. تەوەری دووەم تیشک دەخاتە سەر ژیانی ئابووری، سیاسی و کۆمەڵایەتیی شاری [[دھۆک]].<ref>[https://sidqihirori.blogspot.com/2020/07/navekitebe-gesta-daisen-furate-niviskar.html?m=1 ڕۆمانى (گەشتا داعشێن فۆراتێ) - ماڵپەڕى صدقی هروری]</ref>
چیرۆکەکە لە ڕێگەی دوو کارەکتەری سەرەکییەوە دەگێڕدرێتەوە کە هەردووکیان کچن. یەکێکیان موسڵمانە و لە ڕۆژاوای کوردستانەوە هاتووەتە دهۆک، ئەوی تریان خەڵکی شنگالە و باس لە تاوانەکانی داعش دەکات لە شنگالەوە تا شاری ڕەققە.<ref>[https://www.calameo.com/read/002518317f04905d83a2d گەشتا داعشێن فۆراتێ - ڕۆژنامەی دەنگێ لالش، ژمارە ٥١٢، ١٠-٢-٢٠٢٠]</ref>
== پێشوازیی ڕەخنەگران ==
ڕۆمانەکە لەلایەن چەندین میدیای کوردییەوە باسی لێوەکراوە، لەوانە ماڵپەڕی ئێزیدی ٢٤،<ref>[https://ezidi24.com/ar/?p=13345 اصدار رواية “رحلة دواعش الفرات” للكاتب ملت محمد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902133445/https://ezidi24.com/ar/?p=13345 |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}</ref> ڕۆژنامەی دەنگێ لالش،<ref>[https://www.calameo.com/read/002518317f04905d83a2d گەشتا داعشێن فۆراتێ - ڕۆژنامەی دەنگێ لالش، ژمارە ٥١٢]</ref> و ڕۆژنامەی سەباح کوردستان.<ref>[https://www.calameo.com/read/000821235854a72e40a61 ڕۆژنامەی سەباح کوردستان، ژمارە ٦١]</ref> هەروەها لە بنکەدراوەکانی کتێبخانەی کۆنگرەی ئەمریکا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Congress|یەکەم=The Library of|سەردێڕ=LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies|ناونیشان=https://id.loc.gov/resources/instances/22667430.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=id.loc.gov}}</ref> WorldCat<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1345242505|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=WorldCat|زمان=en}}</ref> و کتێبخانەی زانکۆی پێنسلڤانیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geşta Daʻişên Foratê : r̄oman|ناونیشان=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9979027114303681|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=کتێبخانەی زانکۆی پێنسلڤانیا}}</ref> تۆمارکراوە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.isbniraq.org/?product=%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8E%D9%86-%D9%81%DB%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8E گەشتا داعشێن فۆراتێ لە ماڵپەڕی ژپنکی عێراقی]
{{میللەت محەمەد}}
{{دەروازە|کتێب|ڕۆمان|کوردستان}}
[[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٩]]
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
[[پۆل:ڕۆمانی ڕیالیزمی]]
[[پۆل:وێژەی داعش]]
9nvqu96mjcsf0w36sxuqdl3pnhwbzag
د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت
0
244008
1593439
1593370
2026-06-23T14:52:28Z
محمد محسن 90
59391
زیادکردنی سەرچاوە و چاککردنی شێوازی نووسین بۆ لابردنی تاگی بێسەرچاوە WP:NBOOK
1593439
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| name = د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت
| image =
| alt = بەرگی کتێب
| author = [[میللەت محەمەد]]
| country = [[عێراق]]
| language = کوردی
| subject = شیعر
| genre = شیعری نوێ
| publisher = ڕێنما
| pub_date = ٢٠١٦
| place = [[سلێمانی]]
| media_type = چاپ
| pages = ١٣٧
}}
'''د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''' کتێبێکی شیعرییە لە نووسینی [[میللەت محەمەد]]. یەکەم چاپی لە ساڵی ٢٠١٦ لە چاپخانەی ڕێنما لە [[سلێمانی]] بڵاوکراوەتەوە. ئەمە یەکەمین کتێبی شیعری نووسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=خواندنەک د پەرتۆکا (دمالپچویکێ ھەدا زارویەک تابۆتا خوە دروست دکەت) یا مللەت محەمەد|ناونیشان=https://ebdulrehmanbamerni.blogspot.com/2016/06/blog-post.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|نووسەر=عەبدولڕەحمان بامەڕنی|وێبگە=ebdulrehman bamerni|زمان=ku}}</ref>
== ناوەڕۆک ==
کتێبەکە کۆمەڵە شیعرێک لەخۆدەگرێت کە بە زمانی کوردی و زاراوەی بادینی نووسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kovara Peyv 74 Bihara 2017|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/0003445761147084b161d|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Calameo|زمان=ku|پەڕە=١١٢}}</ref>
== پێشوازیی ڕەخنەگران ==
لەلایەن نووسەر عەبدولڕەحمان بامەڕنییەوە خوێندنەوەیەکی ڕەخنەیی بۆ کتێبەکە نووسراوە و لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦ بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=خواندنەک د پەرتۆکا (دمالپچویکێ ھەدا زارویەک تابۆتا خوە دروست دکەت) یا مللەت محەمەد|ناونیشان=https://ebdulrehmanbamerni.blogspot.com/2016/06/blog-post.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|نووسەر=عەبدولڕەحمان بامەڕنی|وێبگە=ebdulrehman bamerni|زمان=ku}}</ref> هەروەها لە ژمارە ٧٤ی گۆڤاری «پەیڤ»ی بەهاری ٢٠١٧ باسی لێوەکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kovara Peyv 74 Bihara 2017|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/0003445761147084b161d|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Calameo|زمان=ku|پەڕە=١١٢}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://ebdulrehmanbamerni.blogspot.com/2016/06/blog-post.html خوێندنەوەی عەبدولڕەحمان بامەڕنی بۆ کتێبەکە]
{{میللەت محەمەد}}
{{دەروازە|کتێب|شیعر|کوردستان}}
[[پۆل:کتێبە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٦]]
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
[[پۆل:شیعری کوردی]]
tr2icggqi4k9twqfc7psq1halj5b2aw
ھونگ جا
0
244658
1593397
1593353
2026-06-23T12:02:17Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593397
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''ھونگ جا''' (洪家)، '''ھونگ کوین''' (洪拳)، یان '''ھونگ جا کوێن''' (洪家拳). [[ھونەری جەنگی|ھونەرێکی جەنگی]] چینیی باشوورە و سەر بە شێوازەکانی شاوڵینی باشوورە. تایبەتمەندییەکانی ھونگ جا کاردانەوەی بەھێزن، بەتایبەتی شێوازی ئەسپ، یان "si ping ma" (四平馬)، و تەکنیکەکانی دەستی بەھێز، بەتایبەتی دەستی پرد و چنگە پڵنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ngo|یەکەم=Vinh-Hoi|ناونیشان=http://archive.org/details/martialartsmaste00ngov|سەردێڕ=Martial arts masters: the greatest teachers, fighters, and performers|ڕێکەوت=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Los Angeles: Lowell House Juvenile|ئەوانی تر=Internet Archive|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٥٦٥-٥٤٨-٥}}</ref> بە شێوەیەکی نەریتی، خوێندکاران لە ھەر شوێنێک لە چەند مانگێکەوە تا سێ ساڵ لە ڕاھێناندا بەسەر دەبەن تا فێردەبن، زۆرجار تەنھا لە شێوازی ئەسپدا لە نیو کاتژمێرەوە تا چەند کاتژمێرێک لە یەک کاتدا دادەنیشن، پێش ئەوەی فێری ھەر شێوازێکی تری ھونەرەکە ببن. پاشان ھەر شێوازێکی تر دەتوانێت ساڵێک یان زیاتری پێبچێت بۆ فێربوون، لە سەردەمی ئێستادا ئەم شێوازەی فێرکردن بەگشتی بە ناکرداری دادەنرێت بۆ خوێندکاران، بەڵام ھەندێک لە ڕاھێنەران ھێشتا ڕێنمایییە دووبارەکان پەیڕەو دەکەن و ڕاھێنانی ئەسپ و چەند ڕاھێنانێکی دیکە دەکەنە زۆربەی پێش ڕاھێنانە سەرەتایییەکانیان. ھەندێک جار ھونگ جا بە ھەڵە سەیری دەکرێت لەوەی ھونەرێکی دەرەکییە واتە پشت بە ھێزی فیزیکی دڕندە و ئەشکەنجەدان دەبەستێت، بەڵکو ئامانجی '''ھونگ جا''' بەرەوپێش بردنی فێرخوازەکەیە و پتەوکردنی جەستەیەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hung Ga is a Chinese Martial Art that uses strong stances – Martial Devotee|ناونیشان=https://www.martialdevotee.com/martial-arts/hung-ga-kuen|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.martialdevotee.com}}</ref>
== سەرچاوە مێژوویییەکان ==
[[پەڕگە:Shi DeRu and Shi DeYang.jpg|وێنۆک|دوو مامۆستای گەورەی پەرستگای شاولین، شی دیرو (شۆن شیانگیانگ لیو) و شی دییانگ (شی وانفینگ) کە نەوەی کۆچکردوو مامۆستای پەرستگای شاولین، شی سوشین]] سەرەتای دروستبوونی ھونگ جا دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٧ لە باشووری چین. لە ئەفسانەکاندا ھاتووە کە دەروێشێکی شاولین، بە ناوی جی سین سیم سی دڵی سەرھەڵدانی ھونەری ھونگ جایە. جی سین سیم سی لە سەردەمی شەڕکردن لە شانشینی چینگدا لە ژیاندا بووە، ئەو لە سەردەمێکدا کە پەرستگای شاولین بووەتە پەناگەیەک بۆ ئەو کەسانەی کە دژی چینی دەسەڵاتدار بوون (مانچوسەکان)، ئەمەش ڕێگەی پێدەدا پەرە بەم ھونەری شەڕکردنە بدات. کاتێک پەرستگای شاولین سووتێنرا، زۆرێک لەگەڵ ئەودا بەرەو پەرستگای شاولین کە سەر بە باشوورە لە پارێزگای فۆکین لە باشووری چین ھەڵھاتن. لەوێدا پێدەچێت جی سین سیم سی چەند کەسێکی ڕاھێنابێت (لەنێویاندا دەروێشە نا بوودایییەکان) و لەوێدا ئەم ھونەرە پەرەی سەندبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.spectrumkungfu.co.uk/post/a-brief-history-of-hung-gar-kuen|سەردێڕ=A brief history of Hung Gar Kuen|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.spectrumkungfu.co.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Clubs & Societies|ناونیشان=https://engage.luu.org.uk/groups/68R/hung-kuen?utm_source=luuorguk&utm_campaign=clubsocpage/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=engage.luu.org.uk}}</ref>
== ھونگ کوین و ھونگ جا ==
سیستەمە جیاوازەکانی ھونگ جا جیاوازییەکی زۆریان ھەیە لە شێوازەکانی شەڕکردن و ھەڵبژاردنی چەکەکان، تەنانەت لەناو ڕەچەڵەکی وۆنگ فی-ھۆنگدا، بۆیە ھونگ جا تەنیا یەک شێوازی تایبەتی نییە و فرە شێوازی تر لەخۆدەگرێت وەک ھونگ کوین، ھونگ جاگو و زۆری تر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Forms and Weapons|ناونیشان=https://www.hasayfu.com/cantonese-hung-ga/forms-and-weapons/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Lam Tang Kung Fu Academy|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hung Ga|ناونیشان=https://blackbeltwiki.com/hung-ga|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Black Belt Wiki|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231202094713/https://blackbeltwiki.com/hung-ga|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NORTHERN Hung Gar?|ناونیشان=https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Martial Arts Planet|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231202094713/https://www.martialartsplanet.com/threads/northern-hung-gar.122153/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|چین|وەرزش}}
[[پۆل:شەڕکردن بەپێی چەشن]]
[[پۆل:شەڕکردن]]
[[پۆل:ھونەرە جەنگییە چینییەکان]]
kzf4ekdpclg2z41ag95t29qne54efst
ئینفانت تێڕەبڵ
0
245044
1593503
1487025
2026-06-23T20:02:11Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593503
wikitext
text/x-wiki
'''ئینفانت تێڕەبڵ''' دەربڕینێکی فەڕەنسییە، لە فەڕەنسی کۆن بە مناڵێک وتراوە کە شتی شەرمەزارکەر بە باوانی یان کەسانی تر دەڵێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=enfant terrible|ناونیشان=http://dictionary.reverso.net/english-cobuild/enfant%20terrible|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=dictionary.reverso.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=enfant terrible|ناونیشان=http://www.wordreference.com/definition/enfant%20terrible|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=www.wordreference.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929091059/http://www.wordreference.com/definition/enfant%20terrible|url-status=dead}}</ref>
== بەکارھێنانی سەردەمیی ==
لە سەردەمی مۆدێرندا، زۆر شتی گرتۆتەوە و لە زۆر شوێندا بەکارھاتووە وەک، ھونەر، فاشن، مۆسیقا و زۆر کاری ھونەری تر. بێگوومان لەم کارانە بەکارھێنانی ئەم دەستەواژەیە بەمانای سەرکەوتوو، یان بە زۆری کەسێکی گەنجی زۆر زیرک "عبقری" دێت کە زۆر سەرکەشە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=enfant terrible|ناونیشان=http://translation.babylon.com/english/enfant%20terrible/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304084310/http://translation.babylon.com/english/enfant%20terrible/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=translation.babylon.com}}</ref>
یەکێک لە فەرھەنگەکانی وێبستەر پێناسەی ئینفانت تێڕەبڵ دەکات وەکوو "بەزۆری کەسێکی گەنجی سەرکەوتوو، نانەریتی، داھێنەر".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=enfant terrible|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/enfant%20terrible|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=merriam-webster.com}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{authority control}}{{کۆلکە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
2qot4qfjwbisrze66443oagqwmwjpyv
وتووێژ:ئینفانت تێڕەبڵ
1
245058
1593504
1137132
2026-06-23T20:02:22Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593504
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئینفانت تێڕەبڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1137131 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160304084310/http://translation.babylon.com/english/enfant%20terrible/ بۆ http://translation.babylon.com/english/enfant%20terrible/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:١٩، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئینفانت تێڕەبڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593503 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170929091059/http://www.wordreference.com/definition/enfant%20terrible بۆ http://www.wordreference.com/definition/enfant%20terrible زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٠٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
8a854z56s9dpt1xnkl5ju6gsxlub8rf
نامە بۆ بتنێبوونێ
0
245132
1593392
1593371
2026-06-23T12:01:27Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593392
wikitext
text/x-wiki
{{دروستکراو}}
{{Infobox book
| italic title = no
| name = نامە بۆ بتنێبوونێ
| image =
| image_size =
| alt = بەرگی کتێب
| caption =
| author = [[ میللەت محەمەد]]
| audio_read_by =
| title_orig = نامە بۆ بتنێبوونێ
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator =
| cover_artist =
| country = [[کوردستان]]، [[عێراق]]
| language = کوردی
| series =
| release_number =
| subject = پەخشانەشیعر
| genre =
| set_in =
| published =
| publisher =
| publisher2 =
| pub_date =
| english_pub_date =
| media_type = {{plainlist|
* چاپ (پەیپەرباک)}}
| pages = {{plainlist|
* ٩٨ (چاپی یەکەم)}}
| awards =
| isbn =
| isbn_note =
| oclc = 1347225742
| dewey =
| congress = PK6908.9.M54N36 2021
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
| website =
}}
'''[[نامە بۆ بتنێبوونێ]]''' کتێبکی نووسەر ([[میللەت محەمەد]])ە، پێکدێت لە کومەلێک پەخشانە شیعر بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] ڕەنا هەیسەم وەریگێڕاوەتە سەر زمانی تورکی بە ناوی« Yalnızlığa mesaj» .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1347225742|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=library berkeley|ناونیشان=https://search.library.berkeley.edu/discovery/fulldisplay/alma991086032141706532/01UCS_BER:UCB|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.library.berkeley.edu|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.librarything.com/work/31436568|سەردێڕ=Name bo batanêbûnê by Mllat Mohammed|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|ناونیشان=https://openlibrary.org/books/OL50541244M/%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95_%D8%A8%DB%86_%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8E%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8E|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=چاپخانا تەهران ـ ئیران|شوێن=Kurdistan, Iraq}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مللەت،|یەکەم=محەمەد،|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=XUt_zwEACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Pênûs|زمان=tr}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{میللەت محەمەد}}
{{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
2ndi9wcef8ao64uay33we8db1uzxn0h
1593440
1593392
2026-06-23T14:58:54Z
محمد محسن 90
59391
چاکسازی: لابردنی تاگی دروستکراو + زیادکردنی OCLC و سەرچاوەی ئەکادیمی + ڕێکخستنی شێوازی نووسین WP:V
1593440
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| name = نامە بۆ بتنێبوونێ
| image =
| alt = بەرگی کتێب
| author = [[میللەت محەمەد]]
| country = [[عێراق]]
| language = کوردی، تورکی
| subject = پەخشانەشیعر
| genre = ئەدەبی دووزمانی
| publisher = پێنووس
| pub_date = ٢٠٢١
| place = تاران، [[ئێران]]
| media_type = چاپ
| pages = ٩٨
| oclc = 1347225742
| congress = PK6908.9.M54N36 2021
}}
'''نامە بۆ بتنێبوونێ''' کتێبێکی پەخشانەشیعرە لە نووسینی [[میللەت محەمەد]]. کتێبەکە بە زمانی کوردی نووسراوە و لەلایەن ڕەنا هەیسەمەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی تورکی بە ناوی «Yalnızlığa mesaj». یەکەم چاپی لە ساڵی ٢٠٢١ لەلایەن وەشانخانەی پێنووسەوە لە چاپخانەی تاران لە ئێران بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mohammed|یەکەم=Mllat|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ڕێکەوت=٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=پێنووس|شوێن=تاران|oclc=1347225742}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1347225742|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=WorldCat|زمان=en}}</ref>
== ناوەڕۆک ==
کتێبەکە کۆمەڵێک پەخشانەشیعر لەخۆدەگرێت کە بە هەردوو زمانی کوردی و تورکی چاپ کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ناونیشان=https://search.library.berkeley.edu/discovery/fulldisplay/alma991086032141706532/01UCS_BER:UCB|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=کتێبخانەی زانکۆی بێرکڵی|زمان=en}}</ref>
== بایەخداری ==
کتێبەکە لە چەندین بنکەدراوەی کتێبخانەی جیهانی وەک WorldCat، کتێبخانەی زانکۆی بێرکڵی و Open Library تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1347225742|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=WorldCat|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نامە بۆ بتنێبوونێ|ناونیشان=https://search.library.berkeley.edu/discovery/fulldisplay/alma991086032141706532/01UCS_BER:UCB|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=کتێبخانەی زانکۆی بێرکڵی|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Name bo batanêbûnê by Mllat Mohammed|ناونیشان=https://openlibrary.org/books/OL50541244M|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Open Library|زمان=en}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{میللەت محەمەد}}
{{دەروازە|کتێب|وێژە|کوردستان}}
[[پۆل:کتێبە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی ٢٠٢١]]
[[پۆل:کتێبەکانی میللەت محەمەد]]
[[پۆل:پەخشانەشیعری کوردی]]
sun30d6047xlkkpjlur0ka6p3g61550
کاترین مەکنامارا
0
245393
1593416
1593229
2026-06-23T12:05:27Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593416
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=کاترین مەکنامارا|image=Katherine McNamara - November 2014 (cropped).jpg|caption=مەکنامارا لەساڵی ٢٠١٤|birth_date={{Birth date and age|1995|11|22}}|birth_place=میسۆری، ئەمریکا|alma_mater=زانکۆی درێکس|occupation=ئەکتەر|years_active=چالاکە لە ٢٠١٧}}
'''کاترین مەکنامارا''' ({{بە ئینگلیزی|Katherine McNamara}}) (لەدایکبووی ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|نووسەر=Julie Miller|سەردێڕ=Meet the Breakout Bunch|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/photos/2016/09/meet-the-breakout-bunch|magazine=Vanity Fair|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Lambert|یەکەم=Brent|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Cover Story Kat McNamara|ناونیشان=https://issuu.com/outnext/docs/bello177|magazine=Bello Mag|شوێن=West Hollywood, California|بڵاوکەرەوە=BELLO Media Group|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>) ئەکتەری ئەمریکییە.
== سەرەتای ژیانی ==
مەکنامارا لە شاری کانساس سیتی لە ویلایەتی میزۆری لەدایکبووە، تاکە منداڵی ئۆرسولا و ئیڤان مەکنامارا بووە، کە لە سوپای ئەمریکادا خزمەت دەکات.<ref name="kcur">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Steve Walker|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Lee's Summit Teen Reflects on Broadway Debut|ناونیشان=http://kcur.org/post/lees-summit-teen-reflects-broadway-debut#stream/0|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160204115011/http://kcur.org/post/lees-summit-teen-reflects-broadway-debut#stream/0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[KCUR-FM]]}}</ref> لە لوتکەی لی لە ویلایەتی میزۆری گەورە بووە<ref name="Lee's Summit">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Robert Trussell|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Lee's Summit native Katherine McNamara's star is on the rise|ناونیشان=http://www.kansascity.com/news/local/article329756/Lee's-Summit-native-Katherine-McNamara's-star-is-on-the-rise.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170622183517/http://www.kansascity.com/news/local/article329756/Lee%E2%80%99s-Summit-native-Katherine-McNamara%E2%80%99s-star-is-on-the-rise.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ئیش=[[The Kansas City Star]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠١١ ڕووی لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Rob Owen|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kansas City's Katherine McNamara takes the lead in new sci-fi TV series ''Shadowhunters''|ناونیشان=http://www.kansascity.com/entertainment/tv/article54143910.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170706215141/http://www.kansascity.com/entertainment/tv/article54143910.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٧|ئیش=[[The Kansas City Star]]}}</ref>
لەکاتی گەورەبووندا، مەکنامارا خوێندکارێکی پێشکەوتوو بوو لە ھەندێک بابەتدا، لە ئەنجامدا بەشێکی خوێندنی لە ماڵەوە بوو؛ لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا بڕوانامەی خوێندنی ئامادەیی وەرگرتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Katherine McNamara|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Embrace your brains — ladies, don't be afraid to show your smarts|ناونیشان=http://hellogiggles.com/embrace-your-brains/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160722214501/http://hellogiggles.com/embrace-your-brains/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[HelloGiggles]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، مەکنامارا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە کارگێڕی بازرگانی لە زانکۆی درێکسێل بەدەستھێناوە، بەشێکی زۆری کارەکانی کۆرسەکەی بە شێوەی ئۆنلاین تەواو کردووە. لە مانگی تەمموزی ٢٠١٧دا، ئاماژەی بەوەشکردووە، کە لە پرۆگرامی ئەدەبیاتی ماستەری ئۆنلاین لە زانکۆی جۆنز ھۆپکینز ناوی تۆمارکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Sari Cohen|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Hollywood Darling – Katherine McNamara|ناونیشان=https://inlovemag.com/hollywood-darling-katherine-mcnamara/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Inlovemag.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=4uTTmnct0sg|سەردێڕ=Katherine McNamara on Earning Her Masters and Talks Shadow Hunters Love Triangle|ئیش=[[KTLA 5]]|via=YouTube|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref>
== فلیمۆگرافی ==
=== فیلم ===
{| class="wikitable sortable"
!ساڵ
!ناو
!ڕۆڵ
!تێبینی
|-
|٢٠٠٨
|''ماری زیرەک''
|ماری کارڤێر
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Beyond Puppy Love (2007)|ناونیشان=https://tubitv.com/movies/476655/beyond_puppy_love|via=tubitv.com}}</ref>
|-
|٢٠٠٩
|''سام ستیل و دەزگای بەدواداچوونی منداڵان''
|ئێما مارچ
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robot Check|ناونیشان=https://www.amazon.com/Jr-Detective-Agency-Luke-Perry/dp/B00V1NFG8G/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=amazon.com}}</ref>
|-
|٢٠١١
|''سام ستیل و کریستاڵ جام''
|ئێما مارچ
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robot Check|ناونیشان=https://www.amazon.com/Junior-Spy-Agency-Dee-Wallace/dp/B00LTMIGQS/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Robot Check}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''بچکۆلەی ئازاد''
|تیفانی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Michael Ausiello|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Arrow Season 7: Shadowhunters' Katherine McNamara Joins Cast|ناونیشان=https://tvline.com/2018/09/21/katherine-mcnamara-arrow-season-7-cast-maya/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=TVLine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Katy Bergen|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Big Slick announces guest stars from ''SNL'', ''Scrubs'', ''Shadowhunters''|ناونیشان=https://www.kansascity.com/entertainment/article230434104.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=The Kansas City Star}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''بەشە سروشتییەکان''
|پاجی تۆمسن
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Michael Rechtshaffen|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Christian drama ''Natural Selection'' is no subtle offering|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-capsule-natural-selection-review-20160823-snap-story.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Los Angeles Times}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''Natural Selection'': Film Review|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/review/natural-selection-923343|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>
|-
|٢٠١٦
|''ئەوە دەمانچەیە لە جانتاکەدا''
|ساندی کیلی
|<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://ew.com/article/2016/08/02/is-that-a-gun-in-your-pocket-trailer/|سەردێڕ=Men must choose between weapons and sex in ''Is That a Gun in Your Pocket?'' trailer|magazine=Entertainment Weekly|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190608121228/https://ew.com/article/2016/08/02/is-that-a-gun-in-your-pocket-trailer/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
|-
|٢٠١٨
|''مەیز ڕاکەر''
|سۆنیا
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Matt Webb Mitovich|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Arrow First Look: Katherine McNamara Gets Punchy as Street Fighter Maya|ناونیشان=https://tvline.com/2018/11/29/arrow-photo-katherine-mcnamara-maya-season-7-episode-8/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=TVLine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Matt Webb Mitovich|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Arrow First Look: Katherine McNamara Gets Punchy as Street Fighter Maya|ناونیشان=https://tvline.com/2018/11/29/arrow-photo-katherine-mcnamara-maya-season-7-episode-8/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=TVLine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara's Dream Superpower Isn't One You Hear Very Often|ناونیشان=http://coveteur.com/2018/01/24/katherine-mcnamara-shadowhunters-maze-runner-actress/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Coveteur}}</ref>
|-
|٢٠١٩
|''ئەمیستڵمەیت''
|ھانا
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Nick Venable|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara Cast for ''Arrow'' Season 7|ناونیشان=https://www.cinemablend.com/television/2458122/shadowhunters-katherine-mcnamara-is-heading-to-arrow-season-7|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Cinema Blend}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Allie Gemmill|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara's Teen Vogue Interview|ناونیشان=https://www.teenvogue.com/story/shadowhunters-star-katherine-mcnamara-said-shes-changed-100-percent|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Teen Vogue}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''بڕوا''
|ئامی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kat McNamara on The Stand, Making a Movie in Quarantine, Shadowhunters & Arrow|ناونیشان=https://www.elle.com/culture/movies-tv/a35216925/kat-mcnamara-the-stand-interview/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Elle.com}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''دەتدۆزینەوە''
|تسیلۆر
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Filming Gets Underway in Dublin on New Irish-American Romantic-Drama|ناونیشان=http://www.iftn.ie/broadcast/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=4292773&tpl=archnews&force=1|ئیش=The Irish Film & Television Network}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=This big American movie is looking for extras to shoot in Ireland this week|ناونیشان=https://www.her.ie/entertainment/big-american-movie-looking-extras-shoot-ireland-week-465183|وێبگە=Her.ie}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Films|ناونیشان=https://www.nooklaneentertainment.com/films|وێبگە=Nook Lane Entertainment|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211029172719/https://www.nooklaneentertainment.com/films|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
|-
|٢٠٢١
|''ترسناک''
|گێلاس
|<ref name="untitled_horror">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/hollywood/2020/06/the-first-movie-created-entirely-during-quarantine|سەردێڕ=The Wild Story of the First Movie Made Entirely During Quarantine|نووسەر=Anthony Breznican|magazine=Vanity Fair|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="UHM-Polygon">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hadadi|یەکەم=Roxana|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Untitled Horror Movie review: A horror-comedy that keeps things simple|ناونیشان=https://www.polygon.com/reviews/22535006/untitled-horror-movie-review|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Polygon}}</ref>
|-
|٢٠٢٢
|''شەکر''
|کلۆی
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Katherine McNamara Lives the Influencer Life in New Trailer for Prime Video’s Sugar|ناونیشان=https://www.beautifulballad.org/2022/10/28/katherine-mcnamara-lives-the-influencer-life-in-new-trailer-for-prime-videos-sugar/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=Beautiful Ballad}}</ref>
|-
|٢٠٢٣
|''بەھەشتی گەمژە''
|تێری
|<ref name="Charlie-Day1">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Anthony D'Alessandro|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Katherine McNamara Boards Charlie Day's ''El Tonto''; Brandon Wilson Joins Warner Bros.' ''Torrance''|ناونیشان=https://deadline.com/2018/11/ben-affleck-torrance-brandon-wilson-katherine-mcnamara-el-tonto-charlie-day-casting-films-1202499204/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=Deadline Hollywood}}</ref><ref name="Charlie-Day2">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Anthony D'Alessandro|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Charlie Day's Directorial Debut 'Fool's Paradise' Acquired By Roadside Attractions, Grindstone & Lionsgate – Sundance|ناونیشان=https://deadline.com/2023/01/charlie-day-fools-paradise-el-tonto-roadside-attractions-lionsgate-grindstone-1235226314/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
|-
|{{TableTBA}}
|''سەرکێشی کەروێشک''
|پشیلە
|<ref name="Bunny Bravo">{{cite press release|url=https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805|title=Shadowhunters Katherine McNamara Cast in Simka Entertainment's Adventures of Bunny Bravo and Un Conejo de Huevos|author=Nancy Fulton|date=August 20, 2021|publisher=Mychal Simk|via=PR Distribution|access-date=April 10, 2022|archive-date=١٩ی ئابی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819210038/https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805|url-status=dead|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230819210038/https://www.prdistribution.com/news/shadowhunters-katherine-mcnamara-cast-in-simka-entertainments-adventures-of-bunny-bravo-and-un-conejo-de-huevos/2110805}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Katherine McNamara}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]]
idran695iyys3mxjsxabnh7kps0fzwn
ئاھەنگ
0
247193
1593465
1392472
2026-06-23T16:24:41Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593465
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Hip,_Hip,_Hurrah!_Artists’_Party,_Skagen_(Peder_Severin_Krøyer)_-_Gothenburg_Museum_of_Art_-_F_62.tif|وێنۆک|300x300پیکسڵ| ''"ھیپ، ھیپ، ھورا!"'' (١٨٨٨) تابلۆیەک کە ئاھەنگێکی ھونەرمەندانانی دانیمارک لە سەدەی نۆزدەھەم نیشان دەدات، دروستکەر: پێدەر سێڤرین کڕۆیەر]]
[[پەڕگە:Selborne_Road_-_Victory_Street_Party_Sep_1,_1945_-_geograph.org.uk_-_447551.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| ئاھەنگێکی شەقام، ئەیلوولی ١٩٤٥ لە شەقامی سێلبۆرن، [[ئینگلتەرا]]؛ کە ئاھەنگیان گێڕا بۆ سەرکەوتنی [[ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی دووەم|ھاوپەیمانان]] لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]]]]
'''ئاھەنگ''' بریتییە لە کۆبوونەوەی ئەو کەسانەی کە لەلایەن خانەخوێیەکەوە بانگھێشت کراون بۆ مەبەستی پتەو کردنی پەیوەندی کۆمەڵایەتی، [[وتووێژ|گفتوگۆ]]، کات بەسەربردن، یان وەک بەشێک لە [[فێستیڤاڵ]]ێک یان یادکردنەوەیەکی تر یان ئاھەنگ گێڕان بۆ بۆنەیەکی تایبەت. زۆرجار لە ئاھەنگەکاندا [[خۆراک|خواردن]] و [[خواردنەوە]] پێشکەش دەکات، و گفتوگۆ، مۆسیقا، سەما،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاهەنگ {{!}} هەنبانە بۆرینە {{!}} ڤەژینلێکس|ناونیشان=http://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ئاهەنگ|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=VejinLex|زمان=ku}}</ref> یان جۆرەکانی تری کات بەسەربردن پەیڕەو دەکرێن.
ھەندێک ئاھەنگ بۆ ڕێزلێنان لە کەسێک، ڕۆژێک، یان بۆنەیەکی دیاریکراو بەڕێوەدەچن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وشەدان|ناونیشان=https://bradost.net/ferheng/?name=ئاهەنگ|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=bradost.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Party Idioms: Cool English Idioms & Phrases to Describe Parties|ناونیشان=https://preply.com/en/blog/it-s-party-time-popular-phrases-and-idioms-to-describe-parties-in-english/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=preply.com|زمان=en}}</ref> وەک ئاھەنگی لەدایکبوون یان وەک ئاھەنگی [[ڕۆژی سەینت پاتریک]]. مەرج نییە بۆنەی حیزبەکان تایبەت بێت، ھەندێک جار ئاھەنگی گشتی لە چێشتخانە، مەیخانە، باخچەکان و [[یانەی شەوانە|یانە شەوانەکان]] بەڕێوەدەچێت و ئەو کەسانەی کە بەشداری لەو جۆرە ئاھەنگانە دەکەن لەوانەیە لەلایەن خانەخوێوە پارەی چوونە ژوورەوەیان لێ وەربگیرێت. ڕەنگە ئاھەنگە گەورەکان لە شەقامە گشتییەکان ئاھەنگ بگێڕن بۆ ڕووداوەکانی وەک ماردی گراس یان واژوو کردنی [[پەیمانی ئاشتی]] کە کۆتایی بە شەڕێکی درێژخایەن ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dictionary.com {{!}} Meanings & Definitions of English Words|ناونیشان=https://www.dictionary.com/browse/party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Dictionary.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=party - WordReference.com Dictionary of English|ناونیشان=https://www.wordreference.com/definition/party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.wordreference.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229184925/https://www.wordreference.com/definition/party|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Party - Definition & Meaning|ناونیشان=https://www.gymglish.com/en/gymglish/english-translation/party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.gymglish.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What does Party mean?|ناونیشان=https://www.definitions.net/definition/Party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.definitions.net}}</ref>
== ئاھەنگەکان لە ڕۆژانی تایبەتدا ==
[[پەڕگە:Isaac_Oliver_I_-_A_Party_in_the_Open_Air._Allegory_on_Conjugal_Love_-_Google_Art_Project.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| '''"ئاھەنگێک لە ھەوای کراوەدا"''' لە نووسینی ئیسحاق ئۆلیڤەر، ١٥٩٠]]
== نێونەتەوەیی ==
* [[کریسمس]]
* [[ھاڵۆوین]]
* [[ڕۆژی ڤالانتاین]]
* [[ڕۆژی ھاوڕێیەتی]]
* [[ڕۆژی جیھانیی ژنان]]
* [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]]
* [[دیوالی]]
* [[ڕۆژی جیھانیی بەرەنگاربوونەوەی جگەرەکێشان]]
* [[سەری ساڵ]]
* [[ڕۆژی جیھانیی کتێب]]
== کلتوورییەکان ==
* [[نەورۆز]]
* [[نەورۆزی کوردەواری]]
* [[ڕۆژی سەربەخۆیی]]
* [[ڕۆژی جیھانی حیجاب]]
* [[ڕۆژی جیھانیی کۆبانی]]
* [[ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک]]
== ئایینییەکان ==
=== ئیسلام ===
* [[جێژنی قوربان]]
* [[جێژنی ڕەمەزان]]
=== مەسیحی ===
* [[جەژنی زیندووبوونەوە]]
* [[ڕۆژی سەینت پاتریک]]
* [[کریسمس]]
=== ئایینی جوولەکە ===
* [[خەنوکە]]
== وێنەکان ==
<gallery mode="packed">
پەڕگە:Morjim,_Goa,_Trance_music_party,_deep_twilight_hour.jpg|alt=Party on the beach late at night, Goa|ئاھەنگێک لە کەنار دەریا کاتی خۆرئاوا بوون
پەڕگە:Kazantip,_Crimea,_Party.jpg|alt=Costume party at Kazantip Festival, Crimea|ئاھەنگی جلوبەرگ لە فێستیڤاڵێک
پەڕگە:This_is_my_church_(2006-08-108)_(327847300).jpg|alt=Music party in the club, Kazantip Festival, Crimea|ئاھەنگی مۆسیقا لە یانەیەک
پەڕگە:Nightlife,_dancing,_Koh_Chang,_Thailand.jpg|alt=Dance party on the beach, Thailand|ئاھەنگی سەما کردن لە کەناری دەریا
پەڕگە:Kids_and_cake_3.jpg|alt=Children at a birthday party|منداڵان لە ئاھەنگی لە دایکبوون
پەڕگە:House_party_in_Denver_Colorado.JPG|alt=A house party in Denver|ئاھەنگێکی ماڵەوە لە شاری دێنڤەر
پەڕگە:Beach_Party_-_Wikimania_2011_P1040340.JPG|alt=Beach party - Haifa, Israel (2011)|ئاھەنگی کەنار دەریا - [[حەیفا]]، [[ئیسرائیل]] (٢٠١١)
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Parties}}
[[پۆل:ڕووداوە کۆمەڵایەتییەکان]]
d4atua9y3nb378ctbqk5gw44yqgj2py
1593472
1593465
2026-06-23T17:00:33Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خۆراک|خۆراک]]
1593472
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Hip,_Hip,_Hurrah!_Artists’_Party,_Skagen_(Peder_Severin_Krøyer)_-_Gothenburg_Museum_of_Art_-_F_62.tif|وێنۆک|300x300پیکسڵ| ''"ھیپ، ھیپ، ھورا!"'' (١٨٨٨) تابلۆیەک کە ئاھەنگێکی ھونەرمەندانانی دانیمارک لە سەدەی نۆزدەھەم نیشان دەدات، دروستکەر: پێدەر سێڤرین کڕۆیەر]]
[[پەڕگە:Selborne_Road_-_Victory_Street_Party_Sep_1,_1945_-_geograph.org.uk_-_447551.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| ئاھەنگێکی شەقام، ئەیلوولی ١٩٤٥ لە شەقامی سێلبۆرن، [[ئینگلتەرا]]؛ کە ئاھەنگیان گێڕا بۆ سەرکەوتنی [[ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی دووەم|ھاوپەیمانان]] لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]]]]
'''ئاھەنگ''' بریتییە لە کۆبوونەوەی ئەو کەسانەی کە لەلایەن خانەخوێیەکەوە بانگھێشت کراون بۆ مەبەستی پتەو کردنی پەیوەندی کۆمەڵایەتی، [[وتووێژ|گفتوگۆ]]، کات بەسەربردن، یان وەک بەشێک لە [[فێستیڤاڵ]]ێک یان یادکردنەوەیەکی تر یان ئاھەنگ گێڕان بۆ بۆنەیەکی تایبەت. زۆرجار لە ئاھەنگەکاندا [[خۆراک|خواردن]] و [[خواردنەوە]] پێشکەش دەکات، و گفتوگۆ، مۆسیقا، سەما،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاهەنگ {{!}} هەنبانە بۆرینە {{!}} ڤەژینلێکس|ناونیشان=http://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ئاهەنگ|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=VejinLex|زمان=ku}}</ref> یان جۆرەکانی تری کات بەسەربردن پەیڕەو دەکرێن.
ھەندێک ئاھەنگ بۆ ڕێزلێنان لە کەسێک، ڕۆژێک، یان بۆنەیەکی دیاریکراو بەڕێوەدەچن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وشەدان|ناونیشان=https://bradost.net/ferheng/?name=ئاهەنگ|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=bradost.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Party Idioms: Cool English Idioms & Phrases to Describe Parties|ناونیشان=https://preply.com/en/blog/it-s-party-time-popular-phrases-and-idioms-to-describe-parties-in-english/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=preply.com|زمان=en}}</ref> وەک ئاھەنگی لەدایکبوون یان وەک ئاھەنگی [[ڕۆژی سەینت پاتریک]]. مەرج نییە بۆنەی حیزبەکان تایبەت بێت، ھەندێک جار ئاھەنگی گشتی لە چێشتخانە، مەیخانە، باخچەکان و [[یانەی شەوانە|یانە شەوانەکان]] بەڕێوەدەچێت و ئەو کەسانەی کە بەشداری لەو جۆرە ئاھەنگانە دەکەن لەوانەیە لەلایەن خانەخوێوە پارەی چوونە ژوورەوەیان لێ وەربگیرێت. ڕەنگە ئاھەنگە گەورەکان لە شەقامە گشتییەکان ئاھەنگ بگێڕن بۆ ڕووداوەکانی وەک ماردی گراس یان واژوو کردنی [[پەیمانی ئاشتی]] کە کۆتایی بە شەڕێکی درێژخایەن ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dictionary.com {{!}} Meanings & Definitions of English Words|ناونیشان=https://www.dictionary.com/browse/party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Dictionary.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=party - WordReference.com Dictionary of English|ناونیشان=https://www.wordreference.com/definition/party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.wordreference.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229184925/https://www.wordreference.com/definition/party|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Party - Definition & Meaning|ناونیشان=https://www.gymglish.com/en/gymglish/english-translation/party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.gymglish.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What does Party mean?|ناونیشان=https://www.definitions.net/definition/Party|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.definitions.net}}</ref>
== ئاھەنگەکان لە ڕۆژانی تایبەتدا ==
[[پەڕگە:Isaac_Oliver_I_-_A_Party_in_the_Open_Air._Allegory_on_Conjugal_Love_-_Google_Art_Project.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| '''"ئاھەنگێک لە ھەوای کراوەدا"''' لە نووسینی ئیسحاق ئۆلیڤەر، ١٥٩٠]]
== نێونەتەوەیی ==
* [[کریسمس]]
* [[ھاڵۆوین]]
* [[ڕۆژی ڤالانتاین]]
* [[ڕۆژی ھاوڕێیەتی]]
* [[ڕۆژی جیھانیی ژنان]]
* [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]]
* [[دیوالی]]
* [[ڕۆژی جیھانیی بەرەنگاربوونەوەی جگەرەکێشان]]
* [[سەری ساڵ]]
* [[ڕۆژی جیھانیی کتێب]]
== کلتوورییەکان ==
* [[نەورۆز]]
* [[نەورۆزی کوردەواری]]
* [[ڕۆژی سەربەخۆیی]]
* [[ڕۆژی جیھانی حیجاب]]
* [[ڕۆژی جیھانیی کۆبانی]]
* [[ڕۆژی جیھانیی زمانی دایک]]
== ئایینییەکان ==
=== ئیسلام ===
* [[جێژنی قوربان]]
* [[جێژنی ڕەمەزان]]
=== مەسیحی ===
* [[جەژنی زیندووبوونەوە]]
* [[ڕۆژی سەینت پاتریک]]
* [[کریسمس]]
=== ئایینی جوولەکە ===
* [[خەنوکە]]
== وێنەکان ==
<gallery mode="packed">
پەڕگە:Morjim,_Goa,_Trance_music_party,_deep_twilight_hour.jpg|alt=Party on the beach late at night, Goa|ئاھەنگێک لە کەنار دەریا کاتی خۆرئاوا بوون
پەڕگە:Kazantip,_Crimea,_Party.jpg|alt=Costume party at Kazantip Festival, Crimea|ئاھەنگی جلوبەرگ لە فێستیڤاڵێک
پەڕگە:This_is_my_church_(2006-08-108)_(327847300).jpg|alt=Music party in the club, Kazantip Festival, Crimea|ئاھەنگی مۆسیقا لە یانەیەک
پەڕگە:Nightlife,_dancing,_Koh_Chang,_Thailand.jpg|alt=Dance party on the beach, Thailand|ئاھەنگی سەما کردن لە کەناری دەریا
پەڕگە:Kids_and_cake_3.jpg|alt=Children at a birthday party|منداڵان لە ئاھەنگی لە دایکبوون
پەڕگە:House_party_in_Denver_Colorado.JPG|alt=A house party in Denver|ئاھەنگێکی ماڵەوە لە شاری دێنڤەر
پەڕگە:Beach_Party_-_Wikimania_2011_P1040340.JPG|alt=Beach party - Haifa, Israel (2011)|ئاھەنگی کەنار دەریا - [[حەیفا]]، [[ئیسرائیل]] (٢٠١١)
</gallery>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Parties}}
{{تووڵی دەروازە|خۆراک}}
[[پۆل:ڕووداوە کۆمەڵایەتییەکان]]
fqbl0dmvidrrxz4zquz324grq5htvvl
وتووێژ:بووکی دەریا
1
248581
1593631
1568826
2026-06-24T05:35:23Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593631
wikitext
text/x-wiki
== ناو ==
تکایە لەخۆڕا وشە مەتاشن و ئەگەریش وشەی نوێ ساز دەکەن تکایە هەر چاو لە زمانی فارسی و عەرەبی مەکەن. بووکی دەریا ڕێک فارسییە تەنیا وشەکانی کراونەتە کوردی. [[تایبەت:بەشدارییەکان/89.196.40.179|89.196.40.179]] ١٧:٤٥، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:{{وب|Calak}} وا دیارە ئەو ئای پییەی سەرەوە لە ناوی «بووکی دەریا» ناڕازییە، بەڵام پێشنیاری ناویشی نەکردووە. ھەروەھا {{وب|شەمە}} [https://ckb.wikipedia.org/wiki/لێدوانی_بەکارھێنەر:Aram#c-شەمە-20241004203300-پرسیار_لە_شەمەەوە_(٢٠:٣٣،_٤ی_تشرینی_یەکەمی_٢ لێرە] داوای گواستنەوەی کردووە و وتوویەتی بیکەنە «لالەی دەریا». ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]</sub> ٠٧:٥٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::نازانم ج ناوێک بۆ ئەمە باشە. ناشزانم مەبەست لە ''لالە'' چییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] <sub>[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]</sub> ١٠:٠٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
:::کێشەکە ئەوەیە ناوی (بوکی دەریا) کە لە گۆگڵ سێرچی بۆ بکەیت گیاندارێکی تر ئەهێنێت کە بە ئینگلیزی (Dugong) ناویەتی، بەس زانیارییەکانی ئەم وتارە لەسەر گیاندارێکە بە ئینگلیزی (Jellyfish ) ناویەتی، منیش ئەزانم وشەی “لالە” زانستی نیە بەس لە هەموو ئەو شوێن و ماڵپەڕانەی زانیاری لەسەر بڵاوکراوەتەوە لەژێر ئەم ناوەن (لالەی دەریا، لالەی زەریا) کورد گرنگی نایا بە داڕشتنی ناوی تازە و کوردیی پەتیی و فراوانکردنی فەرهەنگی خۆی بۆیە زۆربەی ناوەکان لەخۆوە و تێکەڵەی فارسی و عەرەبی و ئینگلیزن!. [[بەکارھێنەر:شەمە|شەمە]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شەمە|لێدوان]]) ١٨:١٩، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::::Dugong فیلی دەریاییە (شیردەرێکی ئاوییە)، لالە tulip جۆرە گوڵێکە. بووکی دەریا کێشەی چییە! [[بەکارھێنەر:Jobbyabdul|Jobbyabdul]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jobbyabdul|لێدوان]]) ١٩:٠١، ٦ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::فیلی دەریاییە جۆرێکی تریشی هەیە Walrus بە کوردی پێی ئەوترێ بوکی دەریا، لالەی دەریاش ناوێکە هەر لەگەڵ jellyfish ناگونجێ و مانای تەواوی نییە، ئێوە شارەزاترن با هەر ئەوە بێت کە پێتان ڕاستە [[بەکارھێنەر:شەمە|شەمە]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شەمە|لێدوان]]) ٢٣:٥٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بووکی دەریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1463122 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250126053655/https://www.curioustem.org/stem-articles/did-you-know-some-jellyfish-glow?format=amp بۆ https://www.curioustem.org/stem-articles/did-you-know-some-jellyfish-glow?format=amp زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٤٢، ٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بووکی دەریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1568825 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240916130306/https://www.healthifyme.com/blog/jellyfish/ بۆ https://www.healthifyme.com/blog/jellyfish/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٥٣، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بووکی دەریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593630 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241119180148/https://divebuddies4life.com/species-in-the-spotlight//jellyfish/ بۆ https://divebuddies4life.com/species-in-the-spotlight/jellyfish/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٣٥، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
dj7jptizkh3bsx2rfeh6sn9fgqepvo7
ناحیەی قەسرێ
0
248845
1593531
1590501
2026-06-23T21:55:59Z
MFTG
21816
/* top */
1593531
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی قەسرێ
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[قەسرێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٠٧
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی قەسرێ''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء قسری''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Qasre Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[قەسرێ]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[قەسرێ]]ە.
* ناوی شارەدێی قەسرێ لە دەڤەری باڵەکایەتی، پێوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە مێژوو، جوگرافیا و تەلارسازیی کۆنی ناوچەکەوە ھەیە. بۆچوونی سەرەکی و یەکلاکەرەوە لەسەر ناوی ئەم ناحیەیە بەم شێوەیەیە:
* بنەڕەتی زمانەوانی و مێژوویی: وشەی "قەسرێ" لە بنەڕەتدا لە وشەی (قصر)ی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] ھاتووە، کە بە واتای کۆشک، تەلاری بەرز، یان قەڵایەکی بچووک دێت. پاشگری (ێ) لە [[زمانی کوردی|زمانی کوردیدا]] وەک نیشانەی ناساندن یان شوێن بەکار دێت (وەک: گوندێ، چۆمانێ).
* ھۆکاری ناونانەکە: بەپێی گێڕانەوەی مێژوونووسان و ڕیشسپیانی ناوچەکە، لە کۆندا لەم شوێنەدا کۆشک یان قەڵایەکی گەورە (قەسر) ھەبووە کە شوێنی حوکمرانی یان نیشتەجێبوونی میرانی [[میرنشینی سۆران]]، یان سەرۆک [[ھۆز]] و پیاوانی ناوداری باڵەکایەتی بووە. بەھۆی ئەوەی ئەو قەسرە بڕبڕەی پشتی ئاوەدانی و ناوەندی بڕیار بووە لەو دەڤەرەدا، خەڵکی ناوچەکە کاتێک باسی ئەو شوێنەیان کردووە گوتوویانە "دەچینە قەسرەکە" یان "لایی قەسرێ"، بەم شێوەیە بە تێپەڕبوونی کات ناوەکە بە تەواوی بەسەر گوندەکە و دواتر (ناحیەکە)دا بڕاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی قەسرێ:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی گەڵاڵە]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناودەشت]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پیرانشار]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی وەرتێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079217</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٨٩١٣) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٣٥) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[ئیسکاو]]
* [[بنەڵە]]
* [[بەردەڕەشان، چۆمان|بەردەڕەشان]]
* [[بەستێ]]
* [[بوران]]
* [[پردی زەرد]]
* [[چۆمانی مستەفائاغا]]
* [[چۆمساک]]
* [[چۆمە]]
* [[خەزێنە، چۆمان|خەزێنە]]
* [[داڵکان]]
* [[دیلمان]]
* [[ڕەزمیر]]
* [[ڕەزوێکە]]
* [[ڕەژدوور]]
* [[زەنگەڵین]]
* [[زێوکان]]
* [[سایە]]
* [[سمۆرە، چۆمان|سمۆرە]]
* [[سەرکان، قەسرێ|سەرکان]]
* [[سەرنێڵ]]
* [[سۆرەبان]]
* [[شیناوە]]
* [[شیوێ گوڵان]]
* [[قەڵات، چۆمان|قەڵات]]
* [[کاولان، قەسرێی چۆمان|کاولان]]
* [[کۆیلە، چۆمان|کۆیلە]]
* [[ماکۆسان]]
* [[ماونان]]
* [[مێرگە]]
* [[مێرگەی خواروو]]
* [[نێوخانان]]
* [[وەسان]]
* [[وەڵاش]]
* [[وەڵزە]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
jgtzv4pc450tpwnd5xutluo79gvmtz2
1593534
1593531
2026-06-23T21:58:10Z
MFTG
21816
/* top */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1593534
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی قەسرێ
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[قەسرێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٠٧
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی قەسرێ''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة قصری''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Qasre Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[قەسرێ]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[قەسرێ]]ە.
* ناوی شارەدێی قەسرێ لە دەڤەری باڵەکایەتی، پێوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە مێژوو، جوگرافیا و تەلارسازیی کۆنی ناوچەکەوە ھەیە. بۆچوونی سەرەکی و یەکلاکەرەوە لەسەر ناوی ئەم ناحیەیە بەم شێوەیەیە:
* بنەڕەتی زمانەوانی و مێژوویی: وشەی "قەسرێ" لە بنەڕەتدا لە وشەی (قصر)ی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] ھاتووە، کە بە واتای کۆشک، تەلاری بەرز، یان قەڵایەکی بچووک دێت. پاشگری (ێ) لە [[زمانی کوردی|زمانی کوردیدا]] وەک نیشانەی ناساندن یان شوێن بەکار دێت (وەک: گوندێ، چۆمانێ).
* ھۆکاری ناونانەکە: بەپێی گێڕانەوەی مێژوونووسان و ڕیشسپیانی ناوچەکە، لە کۆندا لەم شوێنەدا کۆشک یان قەڵایەکی گەورە (قەسر) ھەبووە کە شوێنی حوکمرانی یان نیشتەجێبوونی میرانی [[میرنشینی سۆران]]، یان سەرۆک [[ھۆز]] و پیاوانی ناوداری باڵەکایەتی بووە. بەھۆی ئەوەی ئەو قەسرە بڕبڕەی پشتی ئاوەدانی و ناوەندی بڕیار بووە لەو دەڤەرەدا، خەڵکی ناوچەکە کاتێک باسی ئەو شوێنەیان کردووە گوتوویانە "دەچینە قەسرەکە" یان "لایی قەسرێ"، بەم شێوەیە بە تێپەڕبوونی کات ناوەکە بە تەواوی بەسەر گوندەکە و دواتر (ناحیەکە)دا بڕاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی قەسرێ:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی گەڵاڵە]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناودەشت]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پیرانشار]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی وەرتێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079217</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٨٩١٣) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٣٥) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[ئیسکاو]]
* [[بنەڵە]]
* [[بەردەڕەشان، چۆمان|بەردەڕەشان]]
* [[بەستێ]]
* [[بوران]]
* [[پردی زەرد]]
* [[چۆمانی مستەفائاغا]]
* [[چۆمساک]]
* [[چۆمە]]
* [[خەزێنە، چۆمان|خەزێنە]]
* [[داڵکان]]
* [[دیلمان]]
* [[ڕەزمیر]]
* [[ڕەزوێکە]]
* [[ڕەژدوور]]
* [[زەنگەڵین]]
* [[زێوکان]]
* [[سایە]]
* [[سمۆرە، چۆمان|سمۆرە]]
* [[سەرکان، قەسرێ|سەرکان]]
* [[سەرنێڵ]]
* [[سۆرەبان]]
* [[شیناوە]]
* [[شیوێ گوڵان]]
* [[قەڵات، چۆمان|قەڵات]]
* [[کاولان، قەسرێی چۆمان|کاولان]]
* [[کۆیلە، چۆمان|کۆیلە]]
* [[ماکۆسان]]
* [[ماونان]]
* [[مێرگە]]
* [[مێرگەی خواروو]]
* [[نێوخانان]]
* [[وەسان]]
* [[وەڵاش]]
* [[وەڵزە]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
keap0kd42gqftwa0zak8poul6li18cr
بەڕێوەبەری ناسا
0
249004
1593433
1399194
2026-06-23T14:30:37Z
Ari Qasm
57423
1593433
wikitext
text/x-wiki
{{نوێکردنەوە}}{{Infobox Political post
| post = کارگێڕ
| body = بەڕێوەبەرایەتیی نیشتمانیی فڕۆکەوانیی و فڕینی بۆشایی
| insignia = NASA seal.svg
| insigniasize = 150
| insigniacaption = مۆری ناسا{{ھن}}بەشێکی پێکھێنەری ستانداردی بەڕێوەبەر
| nativename =
| image = File:NASA Administrator Bill Nelson Official Portrait (NHQ202105170001).jpg
| alt = بێڵ نێڵسن
| incumbent = [[بێڵ نێڵسن]]
| incumbentsince = ٣ی ئایاری ٢٠٢١
| acting = no
| reports_to = [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆک]]
| nominator = [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆک]] بە ئامۆژگاری و ڕەزامەندی ئەنجومەنی پیران
| style =
| termlength = بە ڕەزامەندی [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆک]]
| constituting_instrument = {{USC|51|20111}}
| formation = <!--August 19, 1958-->
| inaugural = [[تی کیت گلێنان]]
| salary = ساڵانە ٢٢١٬٩٠٠${{ھن}}([[خشتەی جێبەجێکردن]])
| seat = [[واشینگتن دی سی]]
| website = [https://www.nasa.gov/feature/nasa-administrator-bill-nelson Bill Nelson, NASA]
}}
'''بەڕێوەبەران و یاریدەدەرانی ناسا'''، بەرزترین بەرپرسی ناسا، [[پێڕستی دەزگاکانی بۆشایی|دەزگای نیشتمانیی فڕینی بۆشاییی]] ئەمریکایە. بەڕێوەبەر و سەرۆکی بڕیاردەری ناسایە، بەرپرسیارە لە دابینکردنی ڕوونکردنەوە بۆ دیدگای دەزگاکە و خزمەتکردن وەک سەرچاوەیەکی سەرکردایەتیی نێوخۆیی لەناو ناسادا. ھەروەھا خاوەن نووسینگە شوێنێکی گرنگی ھەیە لە چوارچێوەی [[سیاسەتی فڕینی بۆشاییی ئەمریکا]]دا، و لەلایەن [[جێگری بەڕێوەبەری ناسا|جێگری بەڕێوەبەرێکەوە]] یارمەتی دەدرێت. بەڕێوەبەر لەلایەن سەرۆکی ئەمریکاوە، بە ئامۆژگاری و ڕەزامەندی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]]، دەستنیشان دەکرێت و دواتر بە ئارەزووی سەرۆک خزمەت دەکات. [[بێڵ نێڵسن]]، ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا و ئاسمانی لە ٣ی ئایاری ٢٠٢١ەوە وەک بەڕێوەبەر دەستی بەکار کردووە.<ref>[https://www.hq.nasa.gov/office/codez/strahand/roles.htm NASA Strategic Management Handbook<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510235557/https://www.hq.nasa.gov/office/codez/strahand/roles.htm |date=١٠ی ئایاری ٢٠٢١ }}</ref>
بەڕێوەبەرەکە وەک بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ناسا کاردەکات، لێپرسینەوە لەگەڵ [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دەکات سەبارەت بەو سەرکردایەتییەی کە پێویستە بۆ گەیشتن بە ئەرکی دەزگاکە. ئەم سەرکردایەتییە پێویستی بە خستنەڕووی دیدگای دەزگاکە، دانانی ئەولەوییەت و سیاسەتە نێوخۆیییە بەرنامەیی و بوودجەیییەکانی و ھەڵسەنگاندنی دەدای دەزگاکە ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hq.nasa.gov/office/codez/plans/Handbook00/chap2.html |سەردێڕ=Chapter 2-Roles and Responsibilities |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230425133519/https://www.hq.nasa.gov/office/codez/plans/Handbook00/chap2.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
یەکەم بەڕێوەبەری ناسا دکتۆر تی کیت گلێنان بوو، لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا پڕۆژە جیاوازەکانی لە توێژینەوەکانی پەرەپێدانی فڕینی بۆشایی لە ئەمریکا کۆکردەوە.<ref name="glennan_biography">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/Biographies/glennan.html |سەردێڕ=T. Keith Glennan biography |بڵاوکەرەوە=NASA |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080708214210/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/Biographies/glennan.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[دانیاڵ گۆڵدین]] بۆ درێژترین ماوەی (نزیکەی ١٠ ساڵ) ئەو پۆستەی بەدەستھێناوە، و زیاتر بە پێشەنگایەتیکردنی ڕێبازی «خێراتر، باشتر، ھەرزانتر» بۆ بەرنامەکانی فڕینی بۆشایی ناسراوە.<ref name="goldin_biography">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/dan_goldin.html |سەردێڕ=Daniel S. Goldin biography |بڵاوکەرەوە=NASA |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080615143450/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/dan_goldin.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تاکە کەسێک کە دووجار ئەو پۆستەی وەرگرتووە، بریتییە لە جەیمز سی فلێچەر کە دوای [[کارەساتی مەکۆکی فڕینی بۆشاییی چاڵنجەر|کارەساتی چاڵنجەر]] گەڕایەوە بۆ ناسا.<ref name="fletcher">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/Biographies/fletcher.html |سەردێڕ=James C. Fletcher biography |بڵاوکەرەوە=NASA |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080706164016/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/Biographies/fletcher.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
بەڕێوەبەری ئێستای ئەندامی پێشووی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] و ئاسمانی [[بێڵ نێڵسن]]، کە لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢١ لەلایەن [[جۆ بایدن]]ی سەرۆککۆمارەوە کاندیدکرا.<ref name="nasa_list">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/prsnnl.htm | سەردێڕ=List of Administrators and Deputy Administrators of NASA | بڵاوکەرەوە=[[NASA]] | ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٠٨| ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20080521140315/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/prsnnl.htm| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی ئایاری ٢٠٠٨| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== پێڕستی بەڕێوەبەرەکان ==
{| class="wikitable" style="clear:right; text-align:center"
|-
! ژمارە
! وێنە
! ناو
! دەست بەکاربوون
! جێھێشتن
! ڕۆژانی خزمەتکردن
!colspan="2" | [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆک]]{{ھن}}{{small|خزمەتکردن لەژێر}}
|-
| ١
| [[پەڕگە:Portrait of T. Keith Glennan - GPN-2002-000079.jpg|100px|T. Keith Glennan]]
| [[تی کیت گلێنان]]
| ١٩ی ئابی ١٩٥٨
| ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٦١
| ٨٨٥
| style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
|| [[دوایت د. ئایزێنھاوەر]]
|-
|style="background:#E6E6AA;" | -
|style="background:#E6E6AA;" | [[پەڕگە:Hugh L Dryden.jpg|100px|Hugh Dryden]]
|style="background:#E6E6AA;" | [[هیو درایدن]]
|style="background:#E6E6AA;" | ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٦١
|style="background:#E6E6AA;" | ١٤ی شوباتی ١٩٦١
|style="background:#E6E6AA;" | ٢٤
|rowspan=2 style="background: {{party color|Democratic Party (United States)}};" |
|rowspan=2 | [[جان ئێف. کێنیدی]]
|-
|rowspan=2 | ٢
|rowspan=2 | [[پەڕگە:James E. Webb, official NASA photo, 1966.jpg|100px|James E. Webb]]
|rowspan=2 | [[جەیمز ئی وێب]]
|rowspan=2 | ١٤ی شوباتی ١٩٦١
|rowspan=2 | ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨
| ١٠٣٥
|-
| ١٧٨١{{ھن}}{{small|(سەرجەم ٢٨١٦)}}
|rowspan=2 style="background: {{party color|Democratic Party (United States)}};" |
|rowspan=2 | [[لیندۆن بی جۆنسۆن]]
|-
|rowspan=3 | ٣
|rowspan=3 | [[پەڕگە:Dr. Thomas O. Paine - GPN-2002-000106.jpg|100px|Thomas O. Paine]]
|rowspan=3 | [[تۆماس ئۆ پەین]]
|rowspan=2 style="background: #E6E6AA;" | ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨
|rowspan=2 style="background: #E6E6AA;" | ٢١ی ئازاری ١٩٦٩
|style="background: #E6E6AA;" | ١٠٤
|-
|style="background: #E6E6AA;" | ٦٠
|rowspan=4 style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
|rowspan=4 | [[ڕیچارد نیکسۆن]]
|-
|٢١ی ئازاری ١٩٦٩
|١٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠
|٥٤٣{{ھن}}{{small|(سەرجەم ٧٠٧)}}
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:George M Low.gif|100px|George Low]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[جۆرج مایکل لۆ]]
|style="background: #E6E6AA;" | ١٦ی ئەیلوولی ١٩٧٠
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٦ی نیسانی ١٩٧١
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٢٢
|-
|rowspan=3 | ٤
|rowspan=3 | [[پەڕگە:James Fletcher, official NASA portrait.jpg|100px|James C. Fletcher]]
|rowspan=3 | [[جەیمز سی فلێچەر]]
|rowspan=3 | ٢٧ی نیسانی ١٩٧١
|rowspan=3 | ١ی ئایاری ١٩٧٧
| ١٢٠٠
|-
| ٨٩٥
|style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
| [[گێرالد فۆرد]]
|-
| ١٠١{{ھن}}{{small|(سەرجەم ٣٢٥٨)}}
|rowspan=3 style="background: {{party color|Democratic Party (United States)}};" |
|rowspan=3 | [[جیمی کارتەر]]
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Alan Lovelace, official NASA photo portrait.jpg|100px|Alan M. Lovelace]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[ئالان ئێم ڵۆڤلێس]]
|style="background: #E6E6AA;" | ٢ی ئایاری ١٩٧٧
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٧٧
|style="background: #E6E6AA;" | ٤٩
|-
| ٥
| [[پەڕگە:Dr. Robert A. Frosch - GPN-2002-000086.jpg|100px|Robert A. Frosch]]
| [[ڕۆبێرت ئەی فرۆش]]
| ٢١ی حوزەیرانی ١٩٧٧
| ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٨١
| ١٣٠٩
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Alan Lovelace, official NASA photo portrait.jpg|100px|Alan M. Lovelace]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[ئالان ئێم ڵۆڤلێس]]
|style="background: #E6E6AA;" | ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٨١
|style="background: #E6E6AA;" | ١٠ی تەممووزی ١٩٨١
|style="background: #E6E6AA;" | ١٧١{{ھن}}<small>(سەرجەم ٢٢٠)</small>
|rowspan=4 style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
|rowspan=4 | [[ڕۆناڵد ڕەیگن]]
|-
| ٦
| [[پەڕگە:James M. Beggs, official NASA photo.jpg|100px|James M. Beggs]]
| [[جەیمز ئێم بێگز]]
| ١٠ی تەممووزی ١٩٨١
| ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨٥
| ١٦٠٨
|-
|style="background: #E6E6AA;" |-
|style="background: #E6E6AA;" |[[پەڕگە:William Robert Graham, NASA photo portrait, November 1985.jpg|100px|William Graham]]
|style="background: #E6E6AA;" |[[ویلیام ڕۆبێرت گراھام]]
|style="background: #E6E6AA;" |٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨٥
|style="background: #E6E6AA;" |١١ی ئایاری ١٩٨٦
|style="background: #E6E6AA;" |١٥٨
|-
|rowspan=2 | ٧
|rowspan=2 | [[پەڕگە:James Fletcher, official NASA portrait.jpg|100px|James C. Fletcher]]
|rowspan=2 | [[جەیمز سی فلێچەر]]
|rowspan=2 | ١٢ ئایار ١٩٨٦
|rowspan=2 | ٨ نیسان ١٩٨٩
| ٩٨٤
|-
| ٧٨{{ھن}}<small>(سەرجەم ٣٢٥٨)</small>
|rowspan=5 style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
|rowspan=5 | [[جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش]]
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Dale D. Myers - GPN-2002-000097.jpg|100px|Dale D. Myers]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[دەیل دی مایرس]]
|style="background: #E6E6AA;" | ٨ی نیسانی ١٩٨٩
|style="background: #E6E6AA;" | ١٣ی ئایاری ١٩٨٩
|style="background: #E6E6AA;" | ٣٥
|-
|rowspan=2 | ٨
|rowspan=2 | [[پەڕگە:Richard H. Truly - GPN-2002-000090.jpg|100px|Richard H. Truly]]
|rowspan=2 | [[ڕیچارد ئێچ ترولی]]
|style="background: #E6E6AA;" | ١٤ی ئایاری ١٩٨٩
|style="background: #E6E6AA;" | ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٨٩
|style="background: #E6E6AA;" | ٤٧
|-
| ١ی تەممووزی ١٩٨٩
| ٣١ی ئازاری ١٩٩٢
|١٠٠٤{{ھن}}{{small|(سەرجەم ١٠٥٢)}}
|-
|rowspan=3 | ٩
|rowspan=3 | [[پەڕگە:Daniel Goldin, official NASA photo.jpg|100px|Daniel Goldin]]
|rowspan=3 | [[دانیاڵ گۆڵدین]]
|rowspan=3 | یەکەمی نیسانی ١٩٩٢
|rowspan=3 | ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١
| ٢٩٤
|-
| ٢٩٢٢
|style="background: {{party color|Democratic Party (United States)}};" |
| [[بیڵ کڵینتن]]
|-
|٣٠١{{ھن}}<small>(سەرجەم ٣٥١٧)</small>
|rowspan=5 style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
|rowspan=5 | [[جۆرج دەبلیوو بوش]]
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Daniel R. Mulville, at desk.jpg|100px|Daniel Mulville]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[دانیاڵ مولڤیل]]
|style="background: #E6E6AA;" | ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١
|style="background: #E6E6AA;" | ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١
|style="background: #E6E6AA;" | ٣٢
|-
| ١٠
| [[پەڕگە:Sean O'Keefe.jpg|100px|Sean O'Keefe]]
| [[شۆن ئۆکیف]]
| ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١
| ١١ی شوباتی ٢٠٠٥
| ١١٤٨
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Col. Frederick D. Gregory (14573232936).jpg|100px|Frederick D. Gregory]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[فرێدریک دی گرێگۆری]]
|style="background: #E6E6AA;" | ١١ی شوباتی ٢٠٠٥
|style="background: #E6E6AA;" | ١٤ی نیسانی ٢٠٠٥
|style="background: #E6E6AA;" | ٦٢
|-
| ١١
| [[پەڕگە:Michael D. Griffin official portrait.jpg|100px|Michael D. Griffin]]
| [[مایکڵ دی گریفین]]
| ١٤ی نیسانی ٢٠٠٥
| ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩
| ١٣٧٧
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Christopher J. Scolese (14573390016).jpg|100px|Christopher Scolese]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[کریستۆفەر سکۆلێس]]
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩
|style="background: #E6E6AA;" | ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٩
|style="background: #E6E6AA;" | ١٧٨
|rowspan=2 style="background: {{party color|Democratic Party (United States)}};" |
|rowspan=2 | [[باراک ئۆباما]]
|-
| ١٢
| [[پەڕگە:Charles F. Bolden, Jr.jpg|100px|Charles Bolden]]
| [[چارڵز بۆڵدن]]
| ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٩
| ٢٠ی کانوونی دوەەمی ٢٠١٧
| ٢٧٤٤
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Robert M. Lightfoot Jr. official portrait.jpg|100px|Robert Lightfoot]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[ڕۆبێرت لایتفووت]]
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٣ نیسان ٢٠١٨
|style="background: #E6E6AA;" | ٤٥٨
|rowspan=2 style="background: {{party color|Republican Party (United States)}};" |
|rowspan=2 | [[دۆناڵد ترامپ]]
|-
| ١٣
| [[پەڕگە:Jim Bridenstine official portrait (cropped).jpg|100px|Jim Bridenstine]]
| [[جیم برایدنستین]]
| ٢٣ی نیسانی ٢٠١٨
| ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١
| ١٠٠٣
|-
|style="background: #E6E6AA;" | -
|style="background: #E6E6AA;" | [[پەڕگە:Steve Jurczyk official photo.jpg|100px|Steve Jurczyk]]
|style="background: #E6E6AA;" | [[ستیڤ یورچیک]]
|style="background: #E6E6AA;" | ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١
|style="background: #E6E6AA;" | ٣ی ئایاری ٢٠٢١
|style="background: #E6E6AA;" | ١٠٣
|rowspan="3" style="background: {{party color|Democratic Party (United States)}};" |
|rowspan="3" | [[جۆ بایدن]]
|-
| ١٤
| [[پەڕگە:NASA Administrator Bill Nelson Official Portrait (NHQ202105170001).jpg|136x136px|Bill Nelson]]
| [[بێڵ نێڵسن]]
| ٣ی ئایاری ٢٠٢١
| ئێستا
| ١٠١٧
|}
== ئەمانەش ببینە ==
* [[لیژنەی ڕاوێژکاری نیشتمانی بۆ فڕۆکەوانی]]
* [[سەرۆکی زانای ناسا]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|NASA Administrators}}
{{پێڕستی ھەڵبژێردراو|وەشان=|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|زانست|کۆمپانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیزیک|مێژوو|فڕینی بۆشایی|تەکنۆلۆژیا|سیاسەت}}
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی ناسا| ]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٥٨ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
9rec8ve4uglwpgntsmpe18o1asyf086
ئیبراھیم میکە عەلی
0
249024
1593482
1461795
2026-06-23T18:09:24Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593482
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نووسەر
| ناو = ئیبراھیم میکە عەلی
| وێنە = Îbrahîm Mîke Elî.jpg
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| ناوی خۆماڵی =
| زمانی ناو =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١ی تەممووزی ١٩٦٧
| شوێنی لەدایکبوون = [[گوڵپ]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]]
| ڕێکەوتی مردن =
| شوێنی مردن =
| شوێنی گۆڕ =
| پیشە = مامۆستای ئایینی، نووسەر، فەرمانبەر
| زمان = [[کوردیی ھەورامی|کوردیی گۆرانی]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| ڕەگەز =
| ڕەگەزنامە =
| خوێندن =
| شوێنی بڕوانامە =
| سەردەم =
| بواری کارکردن =
| قوتابخانەی ئەدەبی =
| کارە دیارەکان = نووسینی ڕۆمان بە کوردیی گۆرانی
| خەڵاتە دیارەکان =
| ساڵانی چالاکی =
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| خزمەکان =
| واژوو =
| لێدوانی واژوو =
| ماڵپەڕ =
}}
'''ئیبراھیم میکە عەلی''' (١ی تەممووزی ١٩٦٧ لە [[گوڵپ]] - ) نووسەر و توێژەری [[کورد]]ی [[گۆران (گەل)|گۆران]]ی خەڵکی [[باشووری کوردستان]]ە. ئەو زۆرتر لە ٢٠ کتێبی نووسین و وەرگێڕانی چاپ کردووە، بەڵام زۆرتر بە ھۆی نووسینی ڕۆمانەکان بە [[کوردیی ھەورامی]] ناسراوەتەوە.<ref name="کوردیپێدیا ۱">[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 کوردیپێدیا: ''ئیبراھیم میکە عەلی'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240130214850/https://anfsorani.com/%DA%95%DB%86%DA%98%D8%A7%D9%86%DB%95/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 |date=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ }} سەردان لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٤.</ref>
== ژیان ==
ئیبراھیم میکە عەلی لە ١ی تەممووزی ١٩٦٧ لە گوندی [[گوڵپ]]ی [[ھەورامان]] سەربە [[پارێزگای ھەڵەبجە]] لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ لە سلێمانی بڕوانامەی ئامادەییی پەرستاری وەرگرتووە. دواتر لە بواری زانستە ئیسلامییەکاندا درێژەی بە خوێندن داوە و لە زانکۆی تەرابلوسی [[لوبنان]] بەکالۆریۆسی گرتووە و پاش لەوە چووە بۆ [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و بووەتە خوێندکاری ماستەری [[کۆمەڵناسی]] لە [[زانکۆی کوردستان (سنە)|زانکۆی کوردستان]]ی [[سنە]]. ھەروەھا لە ساڵانی ئاوارەیی لە [[ئێران]] لە کۆتاییی دەھەی ١٩٨٠دا وانەی زانستە شەرعییەکانی خوێندووە.<ref name="کوردیپێدیا ۱"/>
لە ساڵی ١٩٩٣ لە [[وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی|وەزارەتی ئەوقافی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] تاقیکاریی کردووە و ٤ ساڵ خۆبەخشانە وەکوو مامۆستای ئایینی چالاک بووە. ھەروەھا ئێستاکە لە شاری [[سلێمانی]] نیشتەجێیە و لە کەرتی تەندرووستیی ئەو شارەدا فەرمانبەرە.<ref name="کوردیپێدیا ۱"/>
== کارەکان ==
* ''مەولە''، ٢٠٢٢.
* ''گیٛجاوەو ژیواو''، ٢٠٢٣.
* ''ئەلەپەشە''، ٢٠٢٥.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕۆمان|وێژەی کوردی|وێژە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی عێراقی]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی کورد]]
[[پۆل:موسڵمانانی عێراقی]]
[[پۆل:موسڵمانانی کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی موسڵمان]]
[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی کورد]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:نووسەرانی کوردیی گۆرانی]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سلێمانی]]
44hlxg70rmg8xwgparvdmxi6zitwbgo
1593496
1593482
2026-06-23T20:00:34Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}}
1593496
wikitext
text/x-wiki
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی نووسەر
| ناو = ئیبراھیم میکە عەلی
| وێنە = Îbrahîm Mîke Elî.jpg
| قەبارەی وێنە =
| لێدوان =
| سەردێڕ =
| ناوی خۆماڵی =
| زمانی ناو =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١ی تەممووزی ١٩٦٧
| شوێنی لەدایکبوون = [[گوڵپ]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]]
| ڕێکەوتی مردن =
| شوێنی مردن =
| شوێنی گۆڕ =
| پیشە = مامۆستای ئایینی، نووسەر، فەرمانبەر
| زمان = [[کوردیی ھەورامی|کوردیی گۆرانی]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| ڕەگەز =
| ڕەگەزنامە =
| خوێندن =
| شوێنی بڕوانامە =
| سەردەم =
| بواری کارکردن =
| قوتابخانەی ئەدەبی =
| کارە دیارەکان = نووسینی ڕۆمان بە کوردیی گۆرانی
| خەڵاتە دیارەکان =
| ساڵانی چالاکی =
| ھاوسەر =
| یار =
| منداڵەکان =
| خزمەکان =
| واژوو =
| لێدوانی واژوو =
| ماڵپەڕ =
}}
'''ئیبراھیم میکە عەلی''' (١ی تەممووزی ١٩٦٧ لە [[گوڵپ]] - ) نووسەر و توێژەری [[کورد]]ی [[گۆران (گەل)|گۆران]]ی خەڵکی [[باشووری کوردستان]]ە. ئەو زۆرتر لە ٢٠ کتێبی نووسین و وەرگێڕانی چاپ کردووە، بەڵام زۆرتر بە ھۆی نووسینی ڕۆمانەکان بە [[کوردیی ھەورامی]] ناسراوەتەوە.<ref name="کوردیپێدیا ۱">[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 کوردیپێدیا: ''ئیبراھیم میکە عەلی'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240130214850/https://anfsorani.com/%DA%95%DB%86%DA%98%D8%A7%D9%86%DB%95/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 |date=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ }} سەردان لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٤.</ref>
== ژیان ==
ئیبراھیم میکە عەلی لە ١ی تەممووزی ١٩٦٧ لە گوندی [[گوڵپ]]ی [[ھەورامان]] سەربە [[پارێزگای ھەڵەبجە]] لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ لە سلێمانی بڕوانامەی ئامادەییی پەرستاری وەرگرتووە. دواتر لە بواری زانستە ئیسلامییەکاندا درێژەی بە خوێندن داوە و لە زانکۆی تەرابلوسی [[لوبنان]] بەکالۆریۆسی گرتووە و پاش لەوە چووە بۆ [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و بووەتە خوێندکاری ماستەری [[کۆمەڵناسی]] لە [[زانکۆی کوردستان (سنە)|زانکۆی کوردستان]]ی [[سنە]]. ھەروەھا لە ساڵانی ئاوارەیی لە [[ئێران]] لە کۆتاییی دەھەی ١٩٨٠دا وانەی زانستە شەرعییەکانی خوێندووە.<ref name="کوردیپێدیا ۱"/>
لە ساڵی ١٩٩٣ لە [[وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی|وەزارەتی ئەوقافی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] تاقیکاریی کردووە و ٤ ساڵ خۆبەخشانە وەکوو مامۆستای ئایینی چالاک بووە. ھەروەھا ئێستاکە لە شاری [[سلێمانی]] نیشتەجێیە و لە کەرتی تەندرووستیی ئەو شارەدا فەرمانبەرە.<ref name="کوردیپێدیا ۱"/>
== کارەکان ==
* ''مەولە''، ٢٠٢٢.
* ''گیٛجاوەو ژیواو''، ٢٠٢٣.
* ''ئەلەپەشە''، ٢٠٢٥.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ڕۆمان|وێژەی کوردی|وێژە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]]
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی عێراقی]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی کورد]]
[[پۆل:موسڵمانانی عێراقی]]
[[پۆل:موسڵمانانی کورد]]
[[پۆل:نووسەرانی موسڵمان]]
[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی کورد]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:نووسەرانی کوردیی گۆرانی]]
[[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سلێمانی]]
r3g500tdkjozziqko4ydbklht0uwrnc
ناحیەی سرێشمە
0
253375
1593526
1590712
2026-06-23T21:52:20Z
MFTG
21816
/* top */
1593526
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی سرێشمە
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[سرێشمە، خەلیفان|سرێشمە]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٢٤
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی سرێشمە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سریشمة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Sreshma subdistric'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای خەلیفان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سرێشمە، سۆران|سرێشمە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[سرێشمە، خەلیفان|سرێشمە]]یە.
* لێکدانەوەی جیاواز بۆ ناوی [[سرێشمە، خەلیفان|سرێشمە]] دەکرێت.
* لە بەرئەوەیی ڕەزی زؤری لێبووە ناوی (زێبار)بووە وەکاتئ عوسمانییەکان ھاتوون پرسیاریان لە خەڵکی گوند کردوە خەڵکی گوندیش تورکیان نەزانییووە بؤییە ئەوان وتوویانە (سێ لاشما)واتە کەڕ و ڵاڵ یان قسەنەکەر.
* وشەیەکی تورکیە لە وشەی(سەری رەشمە) ھاتووە کە بە مانای جڵەو یان گوریس دیت.
* بۆچوونی زمانەوانی (سروشتی زەوی و خاک): باوترین و زانستیترین بۆچوون لەسەر ناوی سرێشمە پەیوەستە بە تایبەتمەندی خاک و سروشتی ناوچەکەوە. لە [[زمانی کوردی]]دا وشەی "سرێشم" یان "زێش" و "سرێش" بەواتای جۆرە دەرمان یان ماددەیەکی لکێنەر (شێوە سەمغێک) دێت کە لە ڕەگی ڕووەکێک بە ناوی "سرێش" دروست دەکرێت، یان ئاماژەیە بۆ خاکێکی شێدار و قوڕین کە لکاوە. دەوترێت بەھۆی بوونی ڕووەکی سرێش بە ڕێژەیەکی زۆر لە کوێستان و دەوروبەری ئەم گوندەدا، یان بەھۆی سروشتی خاکەکەیەوە کە لە کاتی بارانباریندا دەبێتە قوڕێکی لکێنەر (وەک سرێشم)، ئەم ناوەی بەسەردا بڕاوە.پاشگری "ە" لە کۆتاییەکەیدا بۆ ناساندنی شوێنەکە بەکارھاتووە.
* گێڕانەوەی مێژوویی (سەردەمی ئاشوورییەکان یان میرنشینەکان): ھەندێک لە مێژوونووسان پێیان وایە ناوی سرێشمە کۆنترە و دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی فەرمانڕوایی دێرینەکانی ناوچەکە (وەک ئاشوورییەکان یان گەلانی تری زاگرۆس). لەم ڕوانگەیەوە: ناوی گوندەکە لە وشەی "سەرچاوە" یان پێکھاتەیەکی زمانەوانی کۆنەوە ھاتووە کە بە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانی زاراوەکان (لادانی دەنگی) گۆڕاوە بۆ "سرێشمە".
* گێڕانەوەی فۆلکلۆری (سێ ڕەشماڵ یان سێ چاوە): لە ناو خەڵکی ناوچەکەدا، چەند گێڕانەوەیەکی زارەکی و فۆلکلۆری ھەن کە گەرچی لە ڕووی زانستی زمانەوانییەوە کەمتر دەسەلمێنرێن، بەڵام وەک بەشێک لە مێژووی دەم بە دەم پارێزراون، سێ ڕەشماڵ: دەوترێت لە سەرەتای ئاوەدانبوونەوەی ئەم شوێنەدا، تەنھا سێ خێزان (سێ ڕەشماڵ) لەوێ نیشتەجێ بوون. بە تێپەڕبوونی کات "سێ ڕەشماڵ" بووە بە "سێڕەشمە" و پاشان گۆڕاوە بۆ "سرێشمە".
* سەرچاوەی شێلم: گێڕانەوەیەکی تر ھەیە کە دەڵێت ناوچەکە بە چاندنی شێلم یان بەرھەمێکی کشتوکاڵی ھاوشێوە ناسراو بووە، بەڵام ئەم بۆچوونە لایەنگری کەمی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی سرێشمە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی مەزنێ]] و [[ناحیەی گۆڕەتوو]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی دیانا]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی دینارتێ]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]].<ref>https://www.openstreetmap.org/#map=11/36.6029/44.3171</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٥٢٣٦) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٢٥) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[سرێشمە، سۆران]](ناوەند)
* [[بانی، سرێشمە]]
* [[بەورکان]]
* [[جافرەکان]]
* [[جۆنەرە]]
* [[خەلان، سۆران]]
* [[دەربەندۆک]]
* [[دۆڵەتێسوو]]
* [[ڕەشەگۆم]]
* [[زەردەگۆم]]
* [[ساوا، سۆران]]
* [[سەربەدۆک]]
* [[قەسرۆک، سرێشمە]]
* [[قەمەریان]]
* [[کانی کۆلک]]
* [[کونەسیخوڕ]]
* [[گۆڕەز]]
* [[لێڕەمیر]]
* [[مالمن]]
* [[ماندان]]
* [[ماویلیانی خواروو]]
* [[ماویلیانی سەروو]]
* [[ھەنارەی خواروو]]
* [[ھەنارەی سەروو]]
* [[ھەورێ]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای خەلیفان]]
* [[میرنشینی سۆران]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزای خەلیفان}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
6mkhds7nioi57eo1egr05w4rlt33iqj
ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی
0
253736
1593419
1593217
2026-06-23T12:05:57Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593419
wikitext
text/x-wiki
{{ناکۆکی سەربازی|ناوی شەڕ=ڕاپەڕینی ١٩٤٣ی بارزانی|ڕێکەوت=١٩٤٣ بۆ تشرینی یەکەمی ١٩٤٥|شوێن=[[باشووری کوردستان]]|ئەنجام=عێراق بە یارمەتیی بەریتانیا سەرکەوت
* ڕاپەڕینە کوردیەکە سەرکوت کرا|شەڕکەری١={{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]]|شەڕکەری٢={{flagicon|Kurdistan}} [[بنەماڵەی بارزانی|بارزانییەکان]]|سەرکردەی١={{flagicon|Iraq|1924}} شازادە عەبدوڵڵا{{ھن}}{{flagicon|Iraq|1924}} [[نووری سەعید]]{{ھن}}{{flagicon|Iraq|1924}} [[حەمدی پاچەچی]]|سەرکردەی٢={{flagicon|Kurdistan}} [[مستەفا بارزانی]]{{ھن}}{{flagicon|Kurdistan}} [[ئەحمەد بارزانی]]{{ھن}}{{flagicon|Kurdistan}} محەممەد ئەمین میرخان مێرگەسۆری}}
'''ڕاپەڕینی بارزانی لە ساڵانی ١٩٤٣–١٩٤٥''' یاخیبوونێکی [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستی]]ی [[کورد]] بوو لە [[شانشینی عێراق]]، لە سەردەمی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا. ڕاپەڕینەکە لەلایەن [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانییەوە]] سەرکردایەتی دەکرا و دواتر [[ئەحمەد بارزانی]] برا گەورەکەی کە سەرکردەی [[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی|ڕاپەڕینی پێشووتر]] بوو لە عێراق، بەشداری کرد. ڕاپەڕینەکە کە لە ساڵی ١٩٤٣ دەستیپێکرد، دواجار بەھۆی ھێرشی عێراقەوە لە کۆتایییەکانی ١٩٤٥دا، لەگەڵ لادانی ژمارەیەک عەشیرەتی کوردی شکستی پێ ھێندرا. لە ئەنجامدا بارزانییەکان بە بەشێکی زۆری ھێزەکانیانەوە پاشەکشەیان کرد بۆ ناو [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە دامەزراندنی [[کۆماری کوردستان|کۆماری مەھاباددا]] پەیوەندییان بە شۆڕشی کوردییەوە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Kurdish Rebellion {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson|ناونیشان=https://www.thecrimson.com/article/1962/10/3/the-kurdish-rebellion-pa-fierce-conflict/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.thecrimson.com}}</ref>
== پشت ڕووداوەکان ==
[[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی]] لە یەکەمین ڕاپەڕینە گەورەکانی [[مەلا مستەفا بارزانی|بارزانی]] بوو و سێیەم ڕاپەڕینی ناسیۆنالیستیی کوردی بوو لە عێراقی مۆدێرن. ڕاپەڕین لە ساڵی ١٩٣١ دەستی پێکرد، دوای ئەوەی [[ئەحمەد بارزانی]]، یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[کورد]]، لە [[باشووری کوردستان]] سەرکەوتوو بوو لە یەکخستنی ژمارەیەک عەشیرەتی دیکەی کورد.<ref name="Barzani">''The Kurdish Minority Problem'', p.11, Dec. 1948, ORE 71-48, [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|CIA]] {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120308123142/http://www.foia.cia.gov/docs/DOC_0000258376/0000258376_0014.gif|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٢}}.</ref> ئەو سەرکردە کوردە، ژمارەیەک سەرکردەی کوردی لەنێو ڕاپەڕینەکەیدا ھەبوو، لەنێویاندا برا بچووکەکەی، [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانی]]، کە بووە یەکێک لە فەرماندە دیارەکان لەم ڕاپەڕینەدا. سەرئەنجام ھێزەکانی [[بارزان]] بە پاڵپشتی بەڕیتانیا لەلایەن سوپای عێراقەوە شکستیان پێ ھێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=First Barzan Revolution|ناونیشان=https://partipedia.org/en/articles/گشت-بابەتەکان/first-barzan-revolution|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Parti Pedia (partipedia.org)|زمان=en}}</ref>
دوای ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٣١، مەلا مستەفا لەگەڵ شێخ [[ئەحمەد بارزانی]] یەکدەگرێتەوە، چونکە حکوومەتی عێراق پێشتر ئەو دوو برایەی دەستگیر کردبوو و لە ساڵی ١٩٣٣دا بۆ مووسڵ ڕایان گواستن و دواتر بەرەو سلێمانی. ئەو دوو بارزانییە بە درێژایی ساڵانی ١٩٣٠ و سەرەتای چلەکان بۆ شارە جیاجیاکانی عێراق گوازرانەوە. لەم نێوەندەدا، گەڕانەوە بۆ بارزان، ئەو چەکدارە بارزانیانەی کە مابوونەوە، ڕووبەڕووی فشاری بەردەوامی گرتن یان کوشتن دەبوونەوە.
== جەنگی جیھانیی دووەم و یاخیبوونی کورد ==
لەگەڵ دەستپێکردنی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بە داگیرکردنی سەرنجی گەلانی جیھان، بارزانییەکان و عەشیرەتەکەیان ھێشتا لە ناوخۆدا لە ناکۆکیدا بوون دەربارەی حکوومەتی عێراق.<ref name="Lortz19">Lortz, Michael G. [http://etd.lib.fsu.edu/theses/available/etd-11142005-144616/unrestricted/003Manuscript.pdf "The Kurdish Warrior Tradition and the Importance of the ''Peshmerga''"] {{Webarchive}}, ''Willing to face Death: A History of Kurdish Military Forces – the Peshmerga – from the Ottoman Empire to Present-Day Iraq'', 2005-10-28. Chapter 1. pp.19-26.</ref> لە ساڵی ١٩٤٣دا کە ھەڵاوسان عێراقی گرتەوە و ئینگلیزەکان گوێیان بە پرسی کورد نەدا، بنەماڵەی بارزانییەکان بۆیان دەرکەوت کە ناتوانن بە پارەی کەمی حکوومەت خۆیان بژیێنن.<ref name="Lortz19"/> دۆخی دارایی بارزانییەکان ھێندە خراپ بوو بنەماڵەکە پەنایان بۆ فرۆشتنی چەک و زێڕ و ئاڵتوونی ژنەکانیان برد.<ref name="Lortz19"/> تووڕەیی بارزانییەکان، وای کرد مستەفا بارزانی پیلانی گەڕانەوەی بۆ بارزان دابنێت.<ref name="Lortz19"/> پاڵنەری گەڕانەوەی بارزانی بەشێوەیەکی سەرەکی، ئابووری بوو، ھۆکارێکی ناسیۆنالیزم یان ھۆکاری خواستی بەرپەرچدانەوە یان ھەستێکی دژە بەڕیتانی نەبوو، ھەرچەندە بارزانی لە ناو ئۆرگانەکانی ناسیۆنالیستانی کورد لە سلێمانی پەیوەندیی ھەبوو، کە ڕەنگە ھاوکار بووبێت لە ھەڵھاتنیدا.<ref name="Lortz19"/>
=== قۆناغی یەکەمی یاخیبوون ===
دوای وەرگرتنی مۆڵەت لە شێخ ئەحمەد بارزانی، مەلا مستەفا لەگەڵ دوو کەسی نزیک لە سلێمانی ھەڵاتن و پەڕینەوە بۆ ئێران.<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/14938-Thousands-honor-Mustafa-Barzani-on-the-anniversary-of-his-death</ref> جارێکیان لە شارۆچکەی شنۆی ئێران، بارزانی لەگەڵ ئەندامانی نیشتەجێکراوی عەشیرەتی بارزانی یەکدەگرێتەوە و پیلانی دانا بۆ ئەوەی بەرەو بارزان بەڕێ بکەوێت.<ref name="Lortz19"/> لەگەڵ گەڕانەوەیدا، مەلا مستەفا دەبێتە «بابەتی سەرنجی دەستبەجێی شوێنکەوتووانی خۆی، سەرۆک ھۆزەکانی دراوسێ، بەرپرسانی حکوومەتی عێراق کە ئارەزووی دووبارە مەشقکردنیان دەکرد، ئەندامانی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورد». ئەم گرووپەی دوایی بریتی بوون لە میر حاجی ئەحمەد و مستەفا خۆشناو ئەفسەری کورد لە سوپای عێراق و ئەندامانی ھیوا کە بزووتنەوەیەکی ناسیۆنالیستی نھێنیی کورد بوو.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=18. Iraq/Kurds (1932-present)|ناونیشان=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=uca.edu|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240615052655/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraqkurds-1932-present/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ بارزان، مەلا مستەفا ھێزێکی وەرگرت بۆ بەرپەرچدانەوەی دەسەڵاتی عێراقی ناوچەیی. ژمارەیان نزیکەی ٧٥٠ کەس بوو لە ماوەی تەنھا دوو ھەفتەدا، چەکدارانی بارزانی دەستیان بە ئۆپەراسیۆنی بچووک بچووک کرد وەک ھەڵکوتانە سەر بنکەی پۆلیس و بنکە سەربازییەکان. ئەم ھەڵمەتە سەرەتاییانە پەرەسەندنی ڕێکخستنی سەربازیی ھێزەکانی بارزانی نیشان دا. ھەرچەندە ھێشتا زۆرینەیان عەشایەری بوون، بەڵام لە ماوەی چەند مانگێکدا ژمارەی ناونوسکردن لە ھێزەکەی بارزانیدا بۆ نزیکەی دوو ھەزار کەس زیادی کرد، چونکە کوردە ناوخۆیییەکان بە ئەوانەشی کە سوپای عێراقیان جێھێشتووە، پەیوەندییان بەو ڕیزەوە کرد.<ref name="Lortz19"/> بارزانی بۆ ئەوەی ئەم ھێزە گەشەسەندووە ڕێکبخات، گرووپی شەڕکەری لە ١٥ بۆ ٣٠ پیاو دروستکرد؛ محەممەد ئەمین میرخان و مامەند مەسیح و ساڵح کانییە لەنجی وەک فەرماندە دانا؛ و یاسای توندی مامەڵەی سەربازی چەسپاند.<ref name="Lortz19"/>
بە درێژایی ساڵی ١٩٤٣ بارزانی و چەکدارەکانی دەستیان بەسەر بنکەکانی پۆلیسدا گرت و چەک و تەقەمەنی عێراقییان بەکاردەھێنا. کاتێک ئاستی فەرماندەیی دروست بوو، بارزانی بارەگای خۆی لە بستری دامەزراند، کە گوندێک بوو لە نیوەی ڕێگای نێوان ھێزەکانی بارزانی لە ڕەواندز و بارزان.<ref name="Lortz19"/> ھێزەکانی بارزانی لە شەڕی گۆرە توو و شەڕی مەزنە سەرکەوتنیان بەدەستھێنا.<ref name="Lortz19"/> لەم شەڕانەدا ھێزەکانی بارزانی توانیان یەکەکانی سوپای عێراقی مەشقپێکراو و ڕێکخراو و دابینکراوی باش، تێکبشکێنن.<ref name="Lortz19"/>
=== دانوستان ===
بارزانی داوای ئۆتۆنۆمی دەکرد و ھەروەھا ئازادکردنی زیندانیانی کورد، لەوانە شێخ ئەحمەد بارزانی. ھەرچەندە داوای ئۆتۆنۆمی ڕەتکرایەوە، بەڵام حکوومەتی عێراق بە درێژایی سەرەتای چلەکان لەگەڵ بارزانی دانوستانی کرد. ئەم دانوستانانە بووە ھۆی ئازادکردنی شێخ ئەحمەد لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤.<ref name="Lortz19"/> بەھۆی دانپێدانانی عێراقی و کاریگەری و دەسەڵاتی بەرفراوانی بارزانی، نیشتمانپەروەرانی کورد دەستیان کرد بە گردبوونەوە لە دەوری بارزانی، ڕێزی خۆیان نیشاندا و کردیان بە «چرای نیشتمانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد».<ref name="Lortz19"/>
دیپلۆماسییەتی نێوان مستەفا بارزانی و حکوومەتی عێراق بەشێوەیەکی ئەرێنی دەستیپێکرد، ئەمەش بەھۆی چەند کوردێک لەناو حکوومەتی عێراقەوە؛ بەڵام دوای دەستلەکارکێشانەوەی کابینەی عێراق لە ساڵی ١٩٤٤، دەستەیەکی نوێی حوکمڕانی دەستی بەسەردا گرت، دەستەیەک کە زۆر کەمتر ئامادەی خۆبەدەستەوەدان بوو بۆ خواستەکانی کورد. لە ئەنجامدا دەستکەوتەکانی پێشوو پشتگوێ خران و دیپلۆماتکارانی لایەنگری کورد لە کارەکانیان دوورخرانەوە، ئەمەش خولێکی نوێی [[تێکھەڵچوونی نێوان عێراق و کوردەکان|دووژمنایەتی عێراق و کوردی]] کردەوە.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wenner|یەکەم=Lettie M.|ڕێکەوت=١٩٦٣|سەردێڕ=Arab-Kurdish Rivalries in Iraq|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4323554|journal=Middle East Journal|بەرگ=١٧|issue=1/2|پەڕەکان=٦٨–٨٢|issn=0026-3141}}</ref>
=== قۆناغی دووەمی یاخیبوون (١٩٤٥) ===
سەرەڕای فەرمانە سەربازییەکەی بارزانی کە «دەستپێشخەری شەڕ نەکەن»، بەڵام لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٤٥ لە شارۆچکەی مەرگەوەڕ جارێکی دیکە ململانێ سەریھەڵدایەوە. ئەم توندوتیژییە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی کوردی ناسراو، وەلی بەگ و چەند ئەفسەرێکی پۆلیسی عێراق. لە ئاکامی کۆچی دوایی وەلی بەگ، کوردەکان بەبێ ھیچ مۆڵەتێکی سەربازی، دەستیان بەسەر بنکەکانی پۆلیسی مەرگەوەڕ و بارزاندا گرت. بارزانی بەخێرایی لە ناوبژیوانیکردنی ناکۆکییەکی خێڵەکی ناوخۆیی گەڕایەوە و فەرماندەیی ڕاپەڕینەکەی گرتە دەست. بەپێچەوانەی ڕاوێژی بەریتانیا، حکوومەتی عێراق ھەوڵی ئارامکردنەوەی ناوچەکەی دا، یاسای سەربازی ڕاگەیاند و ھەڕەشەی کردەی سەربازیی کرد و داوای خۆبەدەستەوەدانی بارزانی کرد.<ref name="Lortz19"/> بەھۆی ئەوەی بژاردەی دیپلۆماسی نەما، عێراقییەکان ژمارەیەکی زۆر لە یەکەکانی سوپایان بۆ ناوچەکە بڵاوکردەوە بۆ ئەوەی بتوانن یاخیبوونەکە ھێور بکەنەوە.<ref name="Lortz19"/>
وەک ئامادەکارییەک بۆ ململانێکان، مستەفا بارزانی لەگەڵ شێخ ئەحمەد بارزانی کۆبووەوە بۆ ئەوەی بڕیاربدات کێ دەبێت فەرماندەیی ھێزەکان بکات لە بەرامبەر ھەڕەشەی عێراق کە لە ئارادایە. بارزانییەکان بڕیاریان دا کە مستەفا بارزانی خۆی سەرکردایەتی ھێزی ئاکرێ بکات؛ محەممەد سدیق بارزانی برای شێخ ئەحمەد و مەلا مستەفا سەرکردایەتی بەرەی مەرگەوەڕ–ڕەواندزی کرد؛ حاجی تەھا ئامێدی سەرکردایەتی بەرەی بالیندە–ئامێدی دەکرد؛ و ئەسعەد خۆسەوی ھەم بەرپرسیارییەتی گەمارۆدانی گاریسۆن بیلا و ھەم دابینکردنی ھێزەکانی بەرەی ئاکرێی پێدرا.<ref name="Lortz19"/> بە فەرماندەیی لە شوێنی خۆی، ھێزی بارزانی توانی زاڵ بێت بەسەر پێکدادانە سەرەتایییەکاندا. سوپای عێراق لە ھەوڵی دەستبەسەرداگرتنی لێوارەکانی ڕۆژھەڵاتی چیای قەلەندەر، بەرەو گەرووی گەلی عەلی بەگ جووڵەی کرد. ھەرچەندە ھێزەکانی بارزانی سەرکەوتوو بوون، بەڵام زیانێکی زۆریان بەرکەوت، لەنێویاندا برینێکی سەختی فەرماندە محەممەد سدیق بارزانی.<ref name="Lortz19"/>
لە ٤ی ئەیلوولی ١٩٤٥ ھێرشی عێراق بەردەوام بوو، چونکە یەکەکانی سوپا لە ئاکرێ و ڕەواندز و یەکەیەکی پۆلیس لە ئامێدی بەرەو بارزان جێگیرکران. چەند ڕۆژێک دواتر لە شەڕی مەیدانی مۆرک، شەڕڤانانی بارزانی جارێکی دیکە خۆیان لە دژی تۆپخانەی عێراقی پاراست.<ref name="Lortz19"/> لەگەڵ تێکچوونی شەڕەکان بۆ شەڕی دەستەوییەخە، سوپای عێراق کە فەرماندەیی و کۆنترۆڵی لەدەست دابوو، ناچار بوو بەشێوەیەکی کاتی لە ناوچەکە پاشەکشە بکات. تەنیا ھێزە وشکانییەکانی عێراق کشانەوە، و ھێرشە ئاسمانییەکانیش بەردەوام بوون.<ref name="Lortz19"/>
سەرەڕای سەرکەوتنە سەرەتایییەکانی بارزانی، تا کۆتایی مانگی ئەیلوولی ١٩٤٥ حکوومەتی عێراق ململانێکانی گۆڕی، عەشیرەتە سەربەخۆکانی ڕازی کرد بۆ دژایەتیکردنی بارزانییەکان و ھاوکاریکردن لە سەرکوتکردنی ڕاپەڕین. ئەم چەکدارە خێڵەکیانە لە ئەندامانی عەشیرەتی زێباری و ڕێکەوتی و دۆسکی بوون، کە ھێرشیان کردە سەر بارزانی و ھێزەکانی، بە یارمەتیی عێراق.<ref name="Lortz19"/> ئەم ھێرشە «[[خیانەتکار]]انە» لەگەڵ داگیرکردنی بارزان لەلایەن عێراقەوە لە ٧ی تشرینی یەکەمدا، بارزانی ناچارکرد فەرمان بە ھێزەکانی بکات لە ناوچەکە پاشەکشە بکەن و بپەڕنەوە بۆ ناو [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. ھەر لەوێش بنەماڵەی بارزانی و لایەنگرانیان لە شارۆچکە جۆراوجۆرەکانی ناوچەی مەھاباد نیشتەجێ بوون و پەیوەست بوون بە ئۆرگانە ناسیۆنالیستییەکانی کورد.<ref name="Lortz19"/>
== دواتر ==
کۆماری مەھاباد وەک خاڵی بەرزی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورد وەستا. لەم ماوەیە ناسنامەی تەواوەتیی نەتەوەیی، دروستبوونی فەرمی پێشمەرگە دروست بوو و ڕۆڵی مستەفا بارزانی وەک پاڵەوانێکی سەربازیی گەلی کوردستان چەسپێنرا. لە ماوەی تەمەنی کورتی ئەم کۆمارە نەتەوەیییەدا، دواجار بیرۆکەی «نیشتمانێک بۆ کورد» ھاتە ئاراوە.<ref name="Lortz19"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tejel</a>|یەکەم=<a href="https://kulturnistudia cz/byline/jordi-tejel/" rel="tag">Jordi|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective|ناونیشان=https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kulturní studia / Cultural Studies|زمان=cs}}</ref>
دوابەدوای شکستی کۆماری نەتەوەیی کورد لە ئێران، مستەفا بارزانی و ھێزەکانی بەرەو عێراق پاشەکشەیان کرد و سەرئەنجام پەنایان بۆ [[یەکێتیی سۆڤیەت]] برد، کە کورد لەلایەن سۆڤیەتەوە پەناگەیان پێ دەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=kurdistanchronicle|سەردێڕ=Commemorating the Birth of General Mustafa Barzani|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/b/3077|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=kurdistanchronicle.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240603215305/https://kurdistanchronicle.com/b/3077|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تەنھا لە کۆتایییەکانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا مستەفا بارزانی پرۆسەی ئاشتەوایی لەگەڵ حکوومەتی عێراق دەستپێکرد، کە لەگەڵ ئەوەشدا شکستی ھێنا و ململانێی عێراق و کورد لە ساڵی ١٩٦١ەوە بۆ توندوتیژترین قۆناغی خۆی سەریھەڵدایەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=O’Ballance|یەکەم=Edgar|سەردێڕ=The Kurdish Revolt in Iraq: 1961–62|ڕێکەوت=١٩٩٦|ناونیشان=https://doi.org/10.1057/9780230377424_5|ئیش=The Kurdish Struggle 1920–94|پەڕەکان=٤٧–٦٣|editor-last=O’Ballance|editor-first=Edgar|شوێن=London|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan UK|زمان=en|doi=10.1057/9780230377424_5|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٣٧٧٤٢-٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[باشووری کوردستان]]
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|شەڕ|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو|ئێران}}
[[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٤]]
[[پۆل:ململانێکانی ١٩٤٣]]
[[پۆل:یاخیبوونی کوردان لە عێراق]]
c32vtwm3a162uvksaa4muju975dlb4o
بریل ئێمبۆلۆ
0
254636
1593626
1348882
2026-06-24T04:30:50Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593626
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''بریل ئێمبۆلۆ''' (لەدایکبووی ١٤ی شوباتی ١٩٩٧) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێیە]] و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەرێک]] یاری بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سویسرا|ھەڵبژاردەی سویس]] دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Breel Embolo - Player profile 24/25|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/breel-embolo/profil/spieler/237662|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=All you need to know about AS Monaco's Breel Embolo|ناونیشان=https://www.asmonaco.com/en/joueurs/breel-embolo/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=AS Monaco|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615192044/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/breel-embolo/|url-status=dead}}</ref> ئێمبۆلۆ یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لە ساڵی ٢٠١٥ ئەنجامدا. لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦|ساڵانی ٢٠١٦]] و [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠|٢٠٢٠]] و [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤|٢٠٢٤]] لە پاڵەوانێتی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] نوێنەرایەتی سویسی کردووە و لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨|ساڵانی ٢٠١٨]] و [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢|٢٠٢٢]] لە [[جامی جیھانیی فیفا]] بەشداری کردووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Breel Embolo}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سویس|تۆپی پێ}}
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦]]
[[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧]]
h1fbrn8mb3a7i7yhh8w5377di2ausic
1593655
1593626
2026-06-24T09:02:35Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1593655
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''بریل ئێمبۆلۆ''' (لەدایکبووی ١٤ی شوباتی ١٩٩٧) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێیە]] و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەرێک]] یاری بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سویسرا|ھەڵبژاردەی سویس]] دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Breel Embolo - Player profile 24/25|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/breel-embolo/profil/spieler/237662|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=All you need to know about AS Monaco's Breel Embolo|ناونیشان=https://www.asmonaco.com/en/joueurs/breel-embolo/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=AS Monaco|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615192044/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/breel-embolo/|url-status=dead}}</ref> ئێمبۆلۆ یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لە ساڵی ٢٠١٥ ئەنجامدا. لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦|ساڵانی ٢٠١٦]] و [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠|٢٠٢٠]] و [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤|٢٠٢٤]] لە پاڵەوانێتی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] نوێنەرایەتی سویسی کردووە و لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨|ساڵانی ٢٠١٨]] و [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢|٢٠٢٢]] لە [[جامی جیھانیی فیفا]] بەشداری کردووە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Breel Embolo}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سویس|تۆپی پێ}}
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦]]
[[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]]
[[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
b3ikjfmhujm9yumya39esxjra43140x
قەزای خەلیفان
0
271891
1593523
1590814
2026-06-23T21:51:21Z
MFTG
21816
/* top */
1593523
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = قەزای خەلیفان
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6087| 44.4048}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای خەلیفان'''
| دەرزیی_نەخشە =
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[خەلیفان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ =
| ناوی_دابەشکراو٤ =
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٢٣]]
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١٬٢٧٥
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٨٠٤
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان = خەلیفانی
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>{{ھن}}{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
|بونبە شارەدێ ---------------------->١٩٦٤=١٩٦٤}}
'''قەزای خەلیفان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''قضاء خلیفان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Khalifan District'') یەکێکە لە قەزاکانی [[ئیدارەی سۆران]]، [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[خەلیفان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = خەلیفان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== ناو ==
ناوی ئەم قەزایە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[خەلیفان]]ە. ھیچ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوی نووسراو لەبەردەستدا نییە تاکوو شیکاری ئەم چەمکە بکات.
* ئەو سەرچاوانەی کە باون لەناو جەماوەر بەشێوەی زارەکییە، گوایە لە گەلیاوانەوە ھاتووە.
* ڕایەکی تر دەڵێت لە کاتی ھاتنی لەشکری [[ئیسلام]] بۆ دەڤەرەکە دوو خەلیفەی لێ نیشتەجێ بووە، بە تێپەڕبوونی کاتیش ئەم ناوە داتاشراوە و بووەتە خەلیفان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای خەلیفان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/406 | نووسەر = پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* گێڕانەوەی مێژوویی و عەشیرەتی (خەلیفان و مەلا عەلی): ئەمە ھەم وەک چیرۆکێکی فۆلکلۆری و ھەم وەک بەشێک لە مێژووی ناوچەکە دەگێڕدرێتەوە. دەوترێت لە ڕابردوودا کەسایەتییەکی ئاینی یان پیاوچاکێک بە ناوی مەلا عەلی لە ناوچەکەدا ھەبووە کە نازناوی "خەلیفە" بووە (پلەیەکی ئاینی یان تەسەوف). کاتێک خەڵک چوونەتە لای یان سەردانی ناوچەکەیان کردووە، وتوویانە دەچین بۆ لای خەلیفان (واتە ماڵبات یان شوێنی دانیشتنی خەلیفە و شوێنکەوتووانی). بە تێپەڕبوونی کات، پاشگری کۆی کوردی (ان) لکاوە بە ناوی خەلیفەکەوە و ناوچەکە بە تەواوی بوو بە "خەلیفان".
* ڕەگی زمانەوانی (پێوەندی بە خەلیفەوە): لە ڕووی زمانەوانییەوە، وشەی خەلیفان لە دوو بەش پێکدێت:
خەلیفە: (وشەیەکی عەرەبییە و ھاتووەتە ناو [[زمانی کوردی]]، بەواتای جێنشین یان ڕێبەرێکی ئاینی لە ڕێبازە تەسەوفییەکاندا دێت). ان: پاشگری شوێن یان نیسبەتە لە زمانی کوردیدا (وەک بارزان، بێستان، سۆران). بۆیە واتای وشەکە ڕاستەوخۆ دەبێتە "شوێنی خەلیفەکان" یان ئەو ناوچەیەی کە خەلیفەیەکی لێ نیشتەجێ بووە.
* گێڕانەوەی تر (سەردەمی خەلافەت): ھەندێک سەرچاوەی تر بە شێوازێکی کەمتر باو ئاماژە بەوە دەکەن کە لە سەردەمی فەرمانڕوایی ئیسلامیدا (سەردەمی خەلیفەکان)، ئەم ناوچەیە وەک بنکەیەک یان ڕێڕەوێکی گرنگ بۆ نوێنەرانی خەلافەت بەکارھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== جوگرافیا ==
قەزای خەلیفان ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە:
* لە باکوورەوە [[قەزای مێرگەسۆر]].
* لە باشوورەوە [[قەزای شەقڵاوە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای سۆران]] و [[قەزای ڕەواندز]].
* لە ڕۆژاواوە [[قەزای شەقڵاوە]] و [[قەزای ئاکرێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11078990</ref>
== مێژوو ==
* بەپێی بەیانی ژمارە(١٦)ی ساڵی ٢٠٢٣ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ١٥\٠٨\٢٠٢٤دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی قەزای خەلیفان و [[ناحیەی سرێشمە]] لە سنووری [[ئیدارەی سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(١٦)ی ساڵی ٢٠٢٣ | ناونیشان = https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%2520of%2520Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2023/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%2520%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%2520(%D9%A1%D9%A6)%DB%8C%2520%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%2520%D9%A2%25D9%25A0%D9%A2%D9%A3%D8%8C%2520%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA%2520%D8%A8%DB%95%2520%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%95%2520%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%DB%8C%2520%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%2520(%D8%AE%DB%95%D9%84%DB%8C%D9%81%D8%A7%D9%86)%2520%D9%88%2520%D9%86%D8%A7%D8%AD%DB%8C%DB%95%DB%8C%2520(%D8%B3%D8%B1%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95).pdf | نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240804083225/https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%20of%20Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2023/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%20(%D9%A1%D9%A6)%DB%8C%20%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%20%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A3%D8%8C%20%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA%20%D8%A8%DB%95%20%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%95%20%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%DB%8C%20%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%20(%D8%AE%DB%95%D9%84%DB%8C%D9%81%D8%A7%D9%86)%20%D9%88%20%D9%86%D8%A7%D8%AD%DB%8C%DB%95%DB%8C%20(%D8%B3%D8%B1%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95).pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== دانیشتووان ==
تەواوی دانیشتووانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای خەلیفان}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
[[پۆل:کوردستان]]
tso9taqj5qlnz788u8qosw63uvcpt80
مۆدیوول:Params
828
272709
1593506
1590718
2026-06-23T20:06:29Z
Grufo
65195
Upstream updates
1593506
Scribunto
text/plain
require[[strict]]
--- ---
--- LOCAL ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ Abstract utilities ]]--
----------------------------
-- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers)
local function zero_padded (str)
return ('%03d%s'):format(#str, str)
end
-- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting)
local function natural_sort (var1, var2)
return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded)
end
-- Parse a parameter name string and return it as a string or a number
local function get_parameter_name (par_str)
local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$'
if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end
return tonumber(ret)
end
-- Return a copy or a reference to a table
local function copy_or_ref_table (src, refonly)
if refonly then return src end
local newtab = {}
for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end
return newtab
end
-- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left
local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len)
local cache, tmp = {}, idx + len - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key >= idx then
if key > tmp then cache[key - len] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_reduced (tbl, idx, len)
local ret, tmp = {}, idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = 1 - idx
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val
elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
elseif key < idx then ret[key + len] = val end
end
end
return ret
end
-- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_expanded (tbl, idx, len)
local ret, tmp = {}, idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
else ret[key + len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = idx - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val
elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
else ret[key - len] = val end
end
end
return ret
end
-- Move a key from a table to another, but only if under a different name and
-- always parsing numeric strings as numbers
local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey)
local realkey = get_parameter_name(dkey)
if skey ~= realkey then
dest[realkey] = val
src[skey] = nil
end
end
-- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys
local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn)
local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nn = nn + 1
nums[nn] = key
else
nw = nw + 1
words[nw] = key
end
end
table.sort(nums)
table.sort(words, sort_fn)
return nums, words, nn, nw
end
--[[ Public strings ]]--
------------------------
-- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names)
local mkeywords = {
['or'] = 0,
pattern = 1,
plain = 2,
strict = 3
}
-- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names)
local sortfunctions = {
alphabetically = false,
naturally = natural_sort
}
-- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers
-- (functions and modifiers MUST avoid these names)
--[[
Meanings of the columns:
col[1] = Loop type (0-3)
col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3)
col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback
col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name
col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value
col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]`
col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]`
A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`)
]]--
local mapping_styles = {
names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 },
values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 },
values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 },
names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 },
names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 },
names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 },
values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 },
blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 }
}
-- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names)
local memoryslots = {
h = 'header',
f = 'footer',
i = 'itersep',
l = 'lastsep',
n = 'ifngiven',
p = 'pairsep',
s = 'oxfordsep'
}
-- Possible trimming modes for the `parsing` modifier
local trim_parse_opts = {
trim_none = { false, false },
trim_positional = { false, true },
trim_named = { true, false },
trim_all = { true, true }
}
-- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local isep_parse_opts = {
splitter_pattern = false,
splitter_string = true
}
-- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local psep_parse_opts = {
setter_pattern = false,
setter_string = true
}
-- Possible position references for the `splicing` modifier
local position_references = {
add_nothing = 0,
add_smallest_number = 1,
add_last_of_sequence = 2,
add_largest_number = 3
}
-- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `let`
--[[ Module's private environment ]]--
--------------------------------------
-- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`)
local modulename = 'Module:Params'
-- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args`
-- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also
-- guarantee that they will make their own (modified) copy available
local refpipe = {
call_for_each_group = true,
--coins = true,
count = true,
evaluating = true,
for_each = true,
list = true,
list_values = true,
list_maybe_with_names = true,
value_of = true
}
-- The functions listed here declare that they don't need the
-- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if
-- they are modifiers they also guarantee that they will make their own
-- (modified) copy available
local refparams = {
call_for_each_group = true,
combining = true,
combining_by_calling = true,
combining_values = true,
concat_and_call = true,
concat_and_invoke = true,
concat_and_magic = true,
count = true,
grouping_by_calling = true,
mixing_names_and_values = true,
renaming_by_mixing = true,
renaming_to_sequence = true,
renaming_to_uppercase = true,
renaming_to_lowercase = true,
--renaming_to_values = true,
shifting = true,
splicing = true,
--swapping_names_and_values = true,
value_of = true,
with_name_matching = true
}
-- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we
-- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its
-- optimal value at Module talk:Params)
local maxfill = 1024
-- The private table of functions
local library = {}
-- Functions and modifiers that can only be invoked in first position
local static_iface = {}
-- Create a new context
local function context_new (child_frame)
local ctx = {}
ctx.frame = child_frame:getParent()
ctx.opipe = child_frame.args
ctx.oparams = ctx.frame.args
ctx.firstposonly = static_iface
ctx.iterfunc = pairs
ctx.sorttype = 0
ctx.n_parents = 0
ctx.n_children = 0
ctx.n_available = maxfill
return ctx
end
-- Move to the next action within the user-given list
local function context_iterate (ctx, n_forward)
local nextfn
if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then
nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)'
end
if nextfn == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
if library[nextfn] == nil then
if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0)
else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn ..
'’ directive can only appear in first position', 0)
end
end
remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward)
return library[nextfn]
end
-- Main loop
local function main_loop (ctx, start_with)
local fn = start_with
repeat fn = fn(ctx) until not fn
if ctx.n_parents > 0 then error(modulename ..
': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end
if ctx.n_children > 0 then error(modulename ..
', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end
end
-- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table
local function set_strings (dest, opts, start_from)
local cmd
if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end
cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/')
:match'^/*(.*[^/])'
if cmd == nil then return start_from end
local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1
local vname
local chr
for idx = 1, #cmd do
chr = cmd:byte(idx)
if chr == sep then
for key, val in ipairs(amap) do
dest[val] = opts[argc]
amap[key] = nil
end
argc = argc + 1
else
vname = memoryslots[string.char(chr)]
if vname == nil then error(modulename ..
', ‘setting’: Unknown slot ‘' ..
string.char(chr) .. '’', 0) end
table.insert(amap, vname)
end
end
for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end
return argc
end
-- Add a new stack of parameters to `ctx.children`
local function push_cloned_stack (ctx, tbl)
local newparams = {}
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams }
else ctx.children[currsnap] = newparams end
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.n_children = currsnap
end
-- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or
-- `'without_sorting'`, or `nil`
local function load_sort_opt (raw_arg)
if raw_arg == nil then return nil, 1, false end
local tmp = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$'
if tmp == 'without_sorting' then return nil, 2, false end
tmp = sortfunctions[tmp]
if tmp == nil then return nil, 1, false end
return tmp or nil, 2, true
end
-- Parse optional user arguments of type `...|[let]|[...][number of additional
-- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]`
local function load_child_opts (src, start_from, append_after)
local tbl, pin = {}, start_from
local names
if src[pin] ~= nil and src[pin]:match'^%s*let%s*$' and
src[pin + 1] ~= nil and src[pin + 2] ~= nil
then
names = {}
repeat
names[get_parameter_name(src[pin + 1])] = src[pin + 2]
pin = pin + 3
until src[pin] == nil or not src[pin]:match'^%s*let%s*$' or
src[pin + 1] == nil or src[pin + 2] == nil
end
local tmp = tonumber(src[pin])
if tmp ~= nil and math.floor(tmp) == tmp then
if tmp < 0 then tmp = -1 end
local shf = append_after - pin
for idx = pin + 1, pin + tmp do tbl[idx + shf] = src[idx] end
pin = pin + tmp + 1
end
if names ~= nil then
for key, val in pairs(names) do tbl[key] = val end
end
return tbl, pin
end
-- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*`
-- class of modifiers
local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style)
local style
local shf
local tmp = src[n_skip + 1]
if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1
else shf = n_skip end
local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5]
tmp = style[6]
if tmp > -1 then
karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
karg = tonumber(karg)
n_exist = math.max(n_exist, karg)
end
end
tmp = style[7]
if tmp > -1 then
varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
varg = tonumber(varg)
n_exist = math.max(n_exist, varg)
end
end
local dest, nargs = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist)
tmp = style[1]
if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then
tmp = tmp - 2 end
if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then
tmp = tmp - 1 end
return dest, nargs, tmp, karg, varg
end
-- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of
-- modifiers
local function load_replace_args (opts, whoami)
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end
if opts[2] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end
local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3
if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end
local flg = opts[argc]
if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end
return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or
(flg == 3 and ptn == repl)
end
-- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers
local function load_pattern_args (opts, whoami)
local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1
local keyw
for _, val in ipairs(opts) do
if state == 0 then
nptns, state = nptns + 1, -1
ptns[nptns] = { val, false, false }
else
keyw = val:match'^%s*(.*%S)'
if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or (
state > 0 and mkeywords[keyw] > 0
) then break
else
state = mkeywords[keyw]
if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end
if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end
end
end
cnt = cnt + 1
end
if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami ..
'’: No pattern was given', 0) end
return ptns, nptns, cnt
end
-- Load the optional arguments of the `parsing` and `reinterpreting` modifiers
local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp)
local tmp
local optslots, noptslots, argc = { true, true, true }, 3, start_from
local trimn, trimu, iplain, pplain = true, false, true, true
repeat
noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc]
if tmp == nil then break end
tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then
tmp = trim_parse_opts[tmp]
trimn, trimu = tmp[1], tmp[2]
optslots[1] = nil
elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
iplain, isp = isep_parse_opts[tmp], opts[argc]
optslots[2] = nil
elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
pplain, psp = psep_parse_opts[tmp], opts[argc]
optslots[3] = nil
else break end
argc = argc + 1
until noptslots < 1
return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc
end
-- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table
local value_maps = {
[0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end
end,
[1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end,
[2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
tbl[key] = fn()
end
end,
[3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end
}
-- Private table for `map_names()`
local name_thieves = {
[0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end
}
-- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table
local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn)
local cache = {}
name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric
-- suffixes in its keys
local function make_groups (src)
-- NOTE: `src` might be the original metatable!
local prefix
local gid
local groups = {}
for key, val in pairs(src) do
-- `key` must only be a string or a number...
if type(key) == 'string' then
prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$'
gid = tonumber(gid) or ''
else
prefix = ''
gid = key
end
if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end
if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
prefix = tonumber(prefix)
if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end
end
groups[gid][prefix] = val
end
return groups
end
-- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and
-- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length
local function parse_placeholder_string (target)
local skel = {}
local canvas = {}
local idx = 1
local s_pos = 1
local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false)
while e_pos ~= nil do
canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1)
skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@'
idx = idx + 2
s_pos = e_pos + 2
e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false)
end
if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1
else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end
return skel, canvas, idx
end
-- Populate a table by parsing a parameter string
local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru)
local key
local val
local spos1
local spos2
local pos1
local pos2
local pos3 = 0
local idx = 1
local lenplone = #str + 1
if isp == nil or isp == '' then
if psp == nil or psp == '' then
if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else tbl[idx] = str end
return idx
end
spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else val = str end
idx = idx + 1
else
key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1))
val = str:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
return idx
end
if psp == nil or psp == '' then
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
tbl[idx] = val
idx = idx + 1
until pos2 == nil
return idx
end
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
idx = idx + 1
else
key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1))
val = val:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
until pos2 == nil
return idx
end
-- Heavy lifting for `combining` and `combining_values`
local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function
-- MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end
local tbl = ctx.params
local vars = {}
local sortfn, tmp, do_sort = load_sort_opt(opts[2])
local argc = set_strings(vars, opts, tmp + 1)
if argc < tmp then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end
if next(tbl) == nil then
if vars.ifngiven ~= nil then
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven
}
elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end
return argc
end
local cache
local len
if do_sort then
local words
cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end
len = len + tmp
else
cache = {}
len = 0
for key in pairs(tbl) do
len = len + 1
cache[len] = key
end
end
local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or ''
for idx = 1, len do
tmp = cache[idx]
pmap[nss + 1] = pps
pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs)
nss = nss + 2
end
tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep
if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp
elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then
pmap[nss - 1] = vars.lastsep
end
pmap[1] = vars.header or ''
if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end
ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) }
return argc
end
-- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric
-- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options
-- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters
local function concat_params (ctx)
local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe)
if ctx.subset == 1 then
-- We need only the sequence
for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end
else
if ctx.subset == -1 then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
retval[key + nmax] = val
else retval[key] = val end
end
end
for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end
return retval
end
-- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this
-- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function flush_params (ctx, fn)
local tbl = ctx.params
if ctx.subset == 1 then
for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end
return
end
if ctx.subset == -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
if ctx.sorttype > 0 then
local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
return
end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
return
end
if ctx.subset ~= -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do
fn(key, val)
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end
end
-- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value
-- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth)
if ctx.subset == 1 then
for key, val in ipairs(ctx.params) do fn_seq(key, val) end
return
end
if ctx.subset == -1 then
flush_params(ctx, fn_oth)
return
end
local tbl = ctx.params
if ctx.sorttype > 0 then
local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
local sequence = {}
for key, val in ipairs(tbl) do sequence[key] = val end
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
end
for idx = 1, nn do
if sequence[nums[idx]] then
fn_seq(nums[idx], sequence[nums[idx]])
else
fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]])
end
end
if ctx.sorttype ~= 2 then
for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
end
return
end
for key, val in ipairs(tbl) do
fn_seq(key, val)
tbl[key] = nil
end
for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end
end
-- Finalize and return a concatenated list
local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize)
if len > 0 then
local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep
if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then
lst[len - modsize + 1] = tmp
elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then
lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep
end
lst[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(lst)
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end
--[[ Modifiers ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to
library.sequential = function (ctx)
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
if ctx.sorttype > 0 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end
ctx.iterfunc = ipairs
ctx.subset = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to
library['non-sequential'] = function (ctx)
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.iterfunc = pairs
ctx.subset = -1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to
library.all_sorted = function (ctx)
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to
library.reassorted = function (ctx)
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 2
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to
library.setting = function (ctx)
local argc = set_strings(ctx, ctx.pipe, 1)
if argc < 2 then error(modulename ..
', ‘setting’: No directive was given', 0) end
return context_iterate(ctx, argc + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|pipe to
library.scoring = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end
local retval = 0
for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = tostring(retval)
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to
library.squeezing = function (ctx)
local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
newlen = newlen + 1
indices[newlen] = key
store[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
table.sort(indices)
for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to
library.filling_the_gaps = function (ctx)
local tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.params, {}, 1, nil, -1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmax == nil then
if key < nmin then nmin = key end
nmax = key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
nnums = nnums + 1
tmp[key] = val
end
end
if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then
ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax
if ctx.n_available < 0 then error(modulename ..
', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' ..
tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end
for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = '' end
for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to
library.clearing = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local numerics = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to
library.cutting = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
local len = #tbl
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
local tot = lcut + rcut
if tot > 0 then
local cache = {}
if tot >= len then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
tot = len
else
for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end
for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
if key > len then cache[key - tot] = val
else cache[key - lcut] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to
library.cropping = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
local nmin
local nmax
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmin == nil then nmin, nmax = key, key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
if nmin ~= nil then
local len = nmax - nmin + 1
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
if lcut + rcut - len > -1 then
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end
end
elseif lcut + rcut > 0 then
for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end
for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end
local lshift = nmin + lcut - 1
if lshift > 0 then
for idx = lshift + 1, nmax, 1 do
tbl[idx - lshift] = tbl[idx]
tbl[idx] = nil
end
end
end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to
library.purging = function (ctx)
local idx = tonumber(ctx.pipe[1])
if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename ..
', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
if len < 1 then
len = len + table.maxn(tbl)
if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end
len = len - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to
library.backpurging = function (ctx)
local last = tonumber(ctx.pipe[1])
if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end
local idx
local tbl = ctx.params
if len > 0 then
idx = last - len + 1
else
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and (idx == nil or
key < idx) then idx = key end
end
if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end
idx = idx - len
if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end
len = last - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to
library.shifting = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local nshift = tonumber(ctx.pipe[1])
if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then
error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end
local tbl = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val
else tbl[key] = val end
end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to
library.reversing_numeric_names = function (ctx)
local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
if key > nmax then nmax = key end
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to
--[[
library.pivoting_numeric_names = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local shift = #tbl + 1
if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end
local numerics = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to
--[[
library.mirroring_numeric_names = function (ctx)
local tbl, numerics = ctx.params, {}
local nmax
local nmin
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
if nmax == nil then nmin, nmax = key, key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to
--[[
library.swapping_numeric_names = function (ctx)
local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0
local tmp
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nsize = nsize + 1
cache[nsize] = key
end
end
table.sort(cache)
for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do
tmp = tbl[cache[idx] ]
tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ]
tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to
library.sorting_sequential_values = function (ctx)
local sortfn
if ctx.pipe[1] ~= nil then
sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$']
end
if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn)
else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil`
if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment|
-- [number of elements to write]|...|pipe to
library.splicing = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
local tmp1 = opts[1]
local tmp2
local argc
local pos
local refp
if tmp1 ~= nil then
tmp2 = tonumber(tmp1)
if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then
pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4,
tmp1:match'^%s*(.*%S)'
if tmp2 ~= nil then
refp = position_references[tmp2]
if refp == nil then error(modulename ..
', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) ..
'’ is not a valid first argument', 0) end
else refp = 0 end
else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end
else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end
if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename ..
', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(opts[argc - 1])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end
if refp == 2 then
for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end
refp = 0
end
tmp1, tmp2 = nil, nil
if refp ~= 0 or len ~= 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key
elseif key < tmp1 then tmp1 = key
elseif key > tmp2 then tmp2 = key end
end
end
end
if tmp2 == nil then len = 0
elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2
elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end
if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then
tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len)
elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then
tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len)
else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end
ctx.params = tbl
tmp1 = tonumber(opts[argc])
if len == 0 and (tmp1 == nil or tmp1 < 1) then error(modulename ..
', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to add cannot be zero', 0) end
if tmp1 == nil or tmp1 < 0 or math.floor(tmp1) ~= tmp1 then
return context_iterate(ctx, argc)
end
tmp2 = argc - pos + 1
for key = pos, pos + tmp1 - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp2] end
return context_iterate(ctx, argc + tmp1 + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to
library.imposing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2]
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to
library.providing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end
local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1])
if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to
library.discarding = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil then
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil
return context_iterate(ctx, 2)
end
local key = tonumber(ctx.pipe[1])
if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end
if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end
for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to
library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx)
local tmp = ctx.params
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to
library.excluding_numeric_names = function (ctx)
local tmp = ctx.params
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
-- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_name_matching = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_name_matching')
local tmp
local ptn
local tbl = ctx.params
local newparams = {}
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
tmp = ptn[1]
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tmp = tonumber(tmp)
end
newparams[tmp] = tbl[tmp]
else
for key, val in pairs(tbl) do
if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
newparams[key] = val
end
end
end
end
ctx.params = newparams
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]
-- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_name_not_matching = function (ctx)
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_name_not_matching')
local tbl = ctx.params
if nptns == 1 and targets[1][3] then
local tmp = targets[1][1]
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tbl[tonumber(tmp)] = nil
else tbl[tmp] = nil end
return context_iterate(ctx, argc)
end
local yesmatch
local ptn
for key in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if tostring(key) ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
-- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_value_matching = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_value_matching')
local nomatch
local ptn
for key, val in pairs(tbl) do
nomatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val == ptn[1] then
nomatch = false
break
end
elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
nomatch = false
break
end
end
if nomatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]
-- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_value_not_matching = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_value_not_matching')
local yesmatch
local ptn
for key, val in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to
library.trimming_values = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to
library.mapping_to_lowercase = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to
library.mapping_to_uppercase = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
-- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.mapping_by_calling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.values_only)
local model = { title = tname, args = margs }
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_invoking = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
mapping_styles.values_only)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.values_only)
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.mapping_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if flg == 3 then
for key, val in pairs(tbl) do
if val == ptn then tbl[key] = repl end
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
for key, val in pairs(tbl) do
tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax)
end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to
library.mapping_by_mixing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
local mix = ctx.pipe[1]
local tbl = ctx.params
if mix == '$#' then
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
for key, val in pairs(tbl) do
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end
end
tbl[key] = table.concat(cnv)
end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_names|pipe to
--[[
library.mapping_to_names = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to
library.renaming_to_lowercase = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else
cache[key] = val end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to
library.renaming_to_uppercase = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else
cache[key] = val end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to
library.renaming_to_sequence = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tbl = ctx.params
local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1])
local cache
local len
if do_sort then
local words
local wl
cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end
for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end
else
cache = {}
len = 0
for _, val in pairs(tbl) do
len = len + 1
cache[len] = val
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
-- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.renaming_by_calling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.names_only)
local model = { title = tname, args = rargs }
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_invoking = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
mapping_styles.names_only)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.names_only)
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.renaming_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if flg == 3 then
ptn = get_parameter_name(ptn)
local val = tbl[ptn]
if val ~= nil then
tbl[ptn] = nil
tbl[get_parameter_name(repl)] = val
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
local cache = {}
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache,
tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax))
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to
library.renaming_by_mixing = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
local cache = {}
if mix == '$@' then
for _, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = val
end
else
local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
for key, val in pairs(ctx.params) do
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then canvas[idx] = val
else canvas[idx] = tostring(key) end
end
cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_values|pipe to
--[[
library.renaming_to_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template
-- name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.grouping_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
local tmp
if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local argc
tmp, argc = load_child_opts(opts, 2, 0)
local gargs = {}
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val
else gargs[key] = val end
end
local groups = make_groups(ctx.params)
for gid, group in pairs(groups) do
for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end
group[0] = gid
model.args = group
groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end
ctx.params = groups
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.parsing = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim
-- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter
-- setter]|[...]|pipe to
library.reinterpreting = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1])
local str = tbl[tmp]
if str ~= nil then
tbl[tmp] = nil
parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.evaluating = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '!', ':')
if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then
ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe)
return context_iterate(ctx, argc)
end
local new_opts, cache = {}, {}
local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain,
psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc
for key, val in pairs(opts) do
if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val
elseif key >= argc then new_opts[key + shift] = val end
end
for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end
ctx.pipe = new_opts
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to
library.mixing_names_and_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end
local cache = {}
local mix_k, mix_v = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$', ctx.pipe[2]
local tmp
if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then
for _, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = val
end
elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then
for key, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key)
end
elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then
for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end
else
local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k)
local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v)
for key, val in pairs(ctx.params) do
tmp = tostring(key)
for idx = 2, n_parts_k, 2 do
if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end
end
for idx = 2, n_parts_v, 2 do
if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end
end
cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] =
table.concat(cnv_v)
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to
--[[
library.swapping_names_and_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort order]|setting
-- directives|...|pipe to
library.combining = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
return context_iterate(ctx, combine_parameters(
ctx,
function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end,
'combining'
) + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort
-- order]|setting directives|...|pipe to
library.combining_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
return context_iterate(ctx, combine_parameters(
ctx,
function (key, val, kvs) return val end,
'combining_values'
) + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tname = ctx.pipe[1]
if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = ctx.params
}
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new
-- parameter name|pipe to
library.combining_by_invoking = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local mname = ctx.pipe[1]
if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
local fname = ctx.pipe[2]
if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[3])] =
tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
}
return context_iterate(ctx, 4)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local magic = ctx.pipe[1]
if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] =
ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params)
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|snapshotting|pipe to
library.snapshotting = function (ctx)
push_cloned_stack(ctx, ctx.params)
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|remembering|pipe to
library.remembering = function (ctx)
push_cloned_stack(ctx, ctx.oparams)
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to
library.entering_substack = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local ncurrparent = ctx.n_parents + 1
if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl }
else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end
ctx.n_parents = ncurrparent
if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then
ctx.params = {}
return context_iterate(ctx, 2)
end
local currsnap = ctx.n_children
if currsnap > 0 then
ctx.params = ctx.children[currsnap]
ctx.children[currsnap] = nil
ctx.n_children = currsnap - 1
else
local newparams = {}
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.params = newparams
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to
library.pulling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end
local parent
local tmp = ctx.n_parents
if tmp < 1 then parent = ctx.oparams else parent = ctx.parents[tmp] end
tmp = get_parameter_name(opts[1])
if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to
library.detaching_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to
library.dropping_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end
ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to
library.leaving_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params }
else ctx.children[currsnap] = ctx.params end
ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
ctx.n_children = currsnap
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to
library.merging_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
local child = ctx.params
ctx.params = parent
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to
library.flushing = function (ctx)
if ctx.n_children < 1 then error(modulename ..
', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end
local parent = ctx.params
local currsnap = ctx.n_children
for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end
ctx.children[currsnap] = nil
ctx.n_children = currsnap - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
--[[ Functions ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|count
library.count = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local retval = 0
for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end
if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end
ctx.text = retval
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]
-- |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value
-- n]|[...]
library.concat_and_call = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = concat_params(ctx)
}
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend
-- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named
-- item n=value n]|[...]
library.concat_and_invoke = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 2)
local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{
title = 'Module:' .. mname,
args = concat_params(ctx)
})
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend
-- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=
-- value n]|[...]
library.concat_and_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx))
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name
library.value_of = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end
local val
local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
key = tonumber(key)
val = ctx.params[key]
-- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in
-- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable)
if val ~= nil and (
ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1
) and (
ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0)
) then
ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
else
val = ctx.params[key]
if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then
ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list
library.list = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = key
ret[nss + 3] = kvs
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_values
library.list_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
-- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us
local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = val
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names
library.list_maybe_with_names = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
mixed_flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = ''
ret[nss + 3] = ''
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = key
ret[nss + 3] = kvs
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value
-- 2]|[...]|[last coin = value N]
--[[
library.coins = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end
return library.list_values(ctx)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin =
-- value 2]|[...]|[last coin = value N]
library.unique_coins = function (ctx)
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
local tmp
for key, val in pairs(tbl) do
tmp = get_parameter_name(val)
tbl[key] = opts[tmp]
opts[tmp] = nil
end
return library.list_values(ctx)
end
-- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext
library.for_each = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or ''
local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then cnv[idx] = val
else cnv[idx] = tostring(key) end
end
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = table.concat(cnv)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]
-- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append
-- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]
-- |[named param n=value n]|[...]
library.invoke_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2]
-- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.magic_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.invoke_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]
-- |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named
-- param n=value n]|[...]
library.magic_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_group = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local tmp
if ctx.pipe[1] ~= nil then tmp = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or ''
for key, val in pairs(ctx.pipe) do
if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val
else opts[key] = val end
end
ctx.pipe = opts
ctx.params = make_groups(ctx.params)
flush_params(
ctx,
function (gid, group)
for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end
group[0] = gid
model.args = group
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
--- ---
--- PUBLIC ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ First-position-only modifiers ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|new|pipe to
static_iface.new = function (child_frame)
local ctx = context_new(child_frame)
ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false)
ctx.params = {}
main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1))
return ctx.text
end
--[[ First-position-only functions ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|self
static_iface.self = function (frame)
return frame:getParent():getTitle()
end
--[[ Public metatable of functions ]]--
---------------------------------------
return setmetatable({}, {
__index = function (_, query)
local fname = query:match'^%s*(.*%S)'
if fname == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
local func = static_iface[fname]
if func ~= nil then return func end
func = library[fname]
if func == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end
return function (child_frame)
local ctx = context_new(child_frame)
ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname])
ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname])
main_loop(ctx, func)
return ctx.text
end
end
})
fdgmy2j5zj2k25i8s1rqr5wi8hre2zs
1593509
1593506
2026-06-23T20:51:25Z
Tessla
41338
دەستکاریی [[Special:Contributions/Grufo|Grufo]] ([[User talk:Grufo|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:Sakura emad|Sakura emad]] گەڕێندرایەوە
1438590
Scribunto
text/plain
--- ---
--- LOCAL ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ Abstract utilities ]]--
----------------------------
-- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers)
local function zero_padded (str)
return ('%03d%s'):format(#str, str)
end
-- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting)
local function natural_sort (var1, var2)
return tostring(var1):gsub('%d+', zero_padded) <
tostring(var2):gsub('%d+', zero_padded)
end
-- Return a copy or a reference to a table
local function copy_or_ref_table (src, refonly)
if refonly then return src end
newtab = {}
for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end
return newtab
end
-- Remove numerical elements from a table, shifting everything to the left
local function remove_numerical_keys (tbl, idx, len)
local cache = {}
local tmp = idx + len - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key >= idx then
if key > tmp then cache[key - len] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_reduced (tbl, idx, len)
local ret = {}
local tmp = idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = 1 - idx
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val
elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
elseif key < idx then ret[key + len] = val end
end
end
return ret
end
-- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary)
--[[
local function copy_table_expanded (tbl, idx, len)
local ret = {}
local tmp = idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
else ret[key + len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = idx - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val
elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
else ret[key - len] = val end
end
end
return ret
end
]]--
-- Move a key from a table to another, but only if under a different name and
-- always parsing numerical strings as numbers
local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey)
local realkey = tonumber(dkey) or dkey:match'^%s*(.-)%s*$'
if skey ~= realkey then
dest[realkey] = val
src[skey] = nil
end
end
--[[ Public strings ]]--
------------------------
-- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names)
local mkeywords = {
['or'] = 0,
pattern = 1,
plain = 2,
strict = 3
}
-- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names)
local sortfunctions = {
--alphabetically = false, -- Simply uncommenting enables the option
naturally = natural_sort
}
-- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers
-- (functions and modifiers MUST avoid these names)
--[[
Meanings of the columns:
col[1] = Loop type (0-3)
col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3)
col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback
col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name
col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value
col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]`
col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]`
A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`)
]]--
local mapping_styles = {
names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 },
values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 },
values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 },
names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 },
names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 },
names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 },
values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 },
blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 }
}
-- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names)
local memoryslots = {
i = 'itersep',
l = 'lastsep',
p = 'pairsep',
h = 'header',
f = 'footer',
n = 'ifngiven'
}
-- Possible trimming modes for the `parsing` modifier
local trim_parse_opts = {
trim_none = { false, false },
trim_positional = { false, true },
trim_named = { true, false },
trim_all = { true, true }
}
-- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local isep_parse_opts = {
with_pattern_isep = false,
with_plain_isep = true
}
-- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local psep_parse_opts = {
with_pattern_psep = false,
with_plain_psep = true
}
-- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `let`
--[[ Module's private environment ]]--
--------------------------------------
-- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`)
local modulename = 'Module:Params'
-- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args`
-- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also
-- guarantee that they will make their own (modified) copy available
local refpipe = {
count = true,
value_of = true,
list = true,
list_values = true,
coins = true,
for_each = true,
call_for_each_group = true
}
-- The functions listed here declare that they don't need the
-- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if
-- they are modifiers they also guarantee that they will make their own
-- (modified) copy available
local refparams = {
--inserting = true,
with_name_matching = true,
grouping_by_calling = true,
combining_by_calling = true,
count = true,
concat_and_call = true,
concat_and_invoke = true,
concat_and_magic = true,
value_of = true,
call_for_each_group = true
}
-- Maximum number of numerical parameters that can be filled, if missing (we
-- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its
-- optimal value at Module talk:Params)
local maxfill = 1024
-- The private table of functions
local library = {}
-- Functions and modifiers that can only be invoked in first position
local static_iface = {}
-- Create a new context
local function context_new (frame)
local ctx = {}
ctx.frame = frame
ctx.oparams = frame.args
ctx.firstposonly = static_iface
ctx.iterfunc = pairs
ctx.sorttype = 0
ctx.n_parents = 0
ctx.n_children = 0
ctx.n_available = maxfill
return ctx
end
-- Move to the next action within the user-given list
local function context_iterate (ctx, n_forward)
local nextfn
if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then
nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)'
end
if nextfn == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
if library[nextfn] == nil then
if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0)
else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn ..
'’ directive can only appear in first position', 0)
end
end
remove_numerical_keys(ctx.pipe, 1, n_forward)
return library[nextfn]
end
-- Main loop
local function main_loop (ctx, start_with)
local fn = start_with
repeat fn = fn(ctx) until not fn
if ctx.n_parents > 0 then error(modulename ..
': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end
if ctx.n_children > 0 then error(modulename ..
', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end
end
-- Add a new stack of parameters to `ctx.children`
local function push_cloned_stack (ctx, tbl)
local newparams = {}
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams }
else ctx.children[currsnap] = newparams end
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.n_children = currsnap
end
-- Parse optional user arguments of type `...|[let]|[...][number of additional
-- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]`
local function load_child_opts (src, start_from, append_after)
local names
local tmp
local tbl = {}
local pin = start_from
if src[pin] ~= nil and src[pin]:match'^%s*let%s*$' then
names = {}
repeat
tmp = src[pin + 1] or ''
names[tonumber(tmp) or tmp:match'^%s*(.-)%s*$' or ''] =
src[pin + 2]
pin = pin + 3
until src[pin] == nil or not src[pin]:match'^%s*let%s*$'
end
tmp = tonumber(src[pin])
if tmp ~= nil then
if tmp < 0 then tmp = -1 end
local shf = append_after - pin
for idx = pin + 1, pin + tmp do tbl[idx + shf] = src[idx] end
pin = pin + tmp + 1
end
if names ~= nil then
for key, val in pairs(names) do tbl[key] = val end
end
return tbl, pin
end
-- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*`
-- class of modifiers
local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style)
local style
local shf
local tmp = src[n_skip + 1]
if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if style == nil then
style = default_style
shf = n_skip - 1
else shf = n_skip end
local n_exist = style[3]
local karg = style[4]
local varg = style[5]
tmp = style[6]
if tmp > -1 then
tmp = src[tmp + shf]
karg = tonumber(tmp)
if karg == nil then karg = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
else n_exist = math.max(n_exist, karg) end
end
tmp = style[7]
if tmp > -1 then
tmp = src[tmp + shf]
varg = tonumber(tmp)
if varg == nil then varg = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
else n_exist = math.max(n_exist, varg) end
end
local dest, nargs = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist)
tmp = style[1]
if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then
tmp = tmp - 2 end
if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then
tmp = tmp - 1 end
return dest, nargs, tmp, karg, varg
end
-- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of
-- modifiers
local function load_replace_args (opts, fname)
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. fname .. '’: No pattern string was given', 0) end
if opts[2] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. fname .. '’: No replacement string was given', 0) end
local ptn = opts[1]
local repl = opts[2]
local argc = 3
local nmax = tonumber(opts[3])
if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end
local flg = opts[argc]
if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end
return ptn, repl, nmax, flg == 3, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or
(flg == 3 and ptn == repl)
end
-- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers
local function load_pattern_args (opts, fname)
local state = 0
local cnt = 1
local keyw
local nptns = 0
local ptns = {}
for _, val in ipairs(opts) do
if state == 0 then
nptns = nptns + 1
ptns[nptns] = { val, false, false }
state = -1
else
keyw = val:match'^%s*(.*%S)'
if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or (
state > 0 and mkeywords[keyw] > 0
) then break
else
state = mkeywords[keyw]
if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end
if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end
end
end
cnt = cnt + 1
end
if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. fname ..
'’: No pattern was given', 0) end
return ptns, nptns, cnt
end
-- Load the optional arguments of the `parsing` and `reinterpreting` modifiers
local function load_parse_opts (opts, start_from)
local argc = start_from
local tmp
local optslots = { true, true, true }
local noptslots = 3
local trimn = true
local trimu = false
local iplain = true
local pplain = true
local isp = '|'
local psp = '='
repeat
noptslots = noptslots - 1
tmp = opts[argc]
if tmp == nil then break end
tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then
tmp = trim_parse_opts[tmp]
trimn = tmp[1]
trimu = tmp[2]
optslots[1] = nil
elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
iplain = isep_parse_opts[tmp]
isp = opts[argc]
optslots[2] = nil
elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
pplain = psep_parse_opts[tmp]
psp = opts[argc]
optslots[3] = nil
else break end
argc = argc + 1
until noptslots < 1
return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc
end
-- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table
local value_maps = {
[0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end
end,
[1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end,
[2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
tbl[key] = fn()
end
end,
[3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end
}
-- Private table for `map_names()`
local name_thieves_maps = {
[0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end
}
-- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table
local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn)
local cache = {}
name_thieves_maps[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numerical
-- suffixes in its keys
local function make_groups (src)
-- NOTE: `src` might be the original metatable!
local tmp
local prefix
local gid
local groups = {}
for key, val in pairs(src) do
-- `key` must only be a string or a number...
gid = tonumber(key)
if gid == nil then
prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$'
gid = tonumber(gid) or ''
else prefix = '' end
if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end
tmp = tonumber(prefix)
if tmp ~= nil then
if tmp < 1 then prefix = tmp - 1 else prefix = tmp end
end
groups[gid][prefix] = val
end
return groups
end
--- Parameter Validation ---
local function validate_required_keys(tbl, keys)
for _, key in ipairs(keys) do
if tbl[key] == nil then
error("Missing required parameter: " .. key)
end
end
end
--- Logging or Debugging Support ---
local function debug_print(tbl)
for k, v in pairs(tbl) do
mw.log(k .. ' = ' .. tostring(v))
end
end
-- Populate a table by parsing a parameter string
local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru)
local key
local val
local spos1
local spos2
local pos1
local pos2
local pos3 = 0
local idx = 1
local lenplone = #str + 1
if isp == nil or isp == '' then
if psp == nil or psp == '' then
if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else tbl[idx] = str end
return tbl
end
spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else val = str end
idx = idx + 1
else
key = str:sub(1, spos1 - 1)
key = tonumber(key) or key:match'^%s*(.-)%s*$'
val = str:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
return tbl
end
if psp == nil or psp == '' then
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
tbl[idx] = val
idx = idx + 1
until pos2 == nil
return tbl
end
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
idx = idx + 1
else
key = val:sub(1, spos1 - 1)
key = tonumber(key) or key:match'^%s*(.-)%s*$'
val = val:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
until pos2 == nil
return tbl
end
-- Concatenate the numerical keys from the table of parameters to the numerical
-- keys from the table of options; non-numerical keys from the table of options
-- will prevail over colliding non-numerical keys from the table of parameters
local function concat_params (ctx)
local tbl = ctx.params
local nmax = table.maxn(ctx.pipe)
local retval = {}
if ctx.subset == 1 then
-- We need only the sequence
for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end
else
if ctx.subset == -1 then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
retval[key + nmax] = val
else retval[key] = val end
end
end
for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end
return retval
end
-- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this
-- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function flush_params (ctx, fn)
local tbl = ctx.params
if ctx.subset == 1 then
for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end
return
end
if ctx.subset == -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
if ctx.sorttype > 0 then
local nums = {}
local words = {}
local nn = 0
local nw = 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nn = nn + 1
nums[nn] = key
else
nw = nw + 1
words[nw] = key
end
end
table.sort(nums)
table.sort(words, natural_sort)
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
return
end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
return
end
if ctx.subset ~= -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do
fn(key, val)
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end
end
--[[ Modifiers ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to
library.sequential = function (ctx)
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
if ctx.sorttype > 0 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end
ctx.iterfunc = ipairs
ctx.subset = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to
library['non-sequential'] = function (ctx)
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.iterfunc = pairs
ctx.subset = -1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to
library.all_sorted = function (ctx)
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to
library.reassorted = function (ctx)
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 2
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to
library.setting = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local cmd = opts[1]
if cmd ~= nil then
cmd = cmd:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/'):match'^/*(.*[^/])'
end
if cmd == nil then error(modulename ..
', ‘setting’: No directive was given', 0) end
local sep = string.byte('/')
local argc = 2
local dest = {}
local vname
local chr
for idx = 1, #cmd do
chr = cmd:byte(idx)
if chr == sep then
for key, val in ipairs(dest) do
ctx[val] = opts[argc]
dest[key] = nil
end
argc = argc + 1
else
vname = memoryslots[string.char(chr)]
if vname == nil then error(modulename ..
', ‘setting’: Unknown slot ‘' ..
string.char(chr) .. '’', 0) end
table.insert(dest, vname)
end
end
for key, val in ipairs(dest) do ctx[val] = opts[argc] end
return context_iterate(ctx, argc + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to
library.squeezing = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local store = {}
local indices = {}
local newlen = 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
newlen = newlen + 1
indices[newlen] = key
store[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
table.sort(indices)
for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to
library.filling_the_gaps = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local nmin = 1
local nmax = nil
local nnums = -1
local tmp = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmax == nil then
if key < nmin then nmin = key end
nmax = key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
nnums = nnums + 1
tmp[key] = val
end
end
if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then
ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax
if ctx.n_available < 0 then error(modulename ..
', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' ..
tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end
for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = '' end
for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to
library.clearing = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local numericals = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numericals[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in ipairs(numericals) do tbl[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to
library.cutting = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil then error(modulename ..
', ‘cutting’: Left cut must be a number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil then error(modulename ..
', ‘cutting’: Right cut must be a number', 0) end
local tbl = ctx.params
local len = #tbl
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
local tot = lcut + rcut
if tot > 0 then
local cache = {}
if tot >= len then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
tot = len
else
for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end
for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
if key > len then cache[key - tot] = val
else cache[key - lcut] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to
library.cropping = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil then error(modulename ..
', ‘cropping’: Left crop must be a number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil then error(modulename ..
', ‘cropping’: Right crop must be a number', 0) end
local tbl = ctx.params
local nmin
local nmax
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmin == nil then
nmin = key
nmax = key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
if nmin ~= nil then
local len = nmax - nmin + 1
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
if lcut + rcut - len > -1 then
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end
end
elseif lcut + rcut > 0 then
for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end
for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end
local lshift = nmin + lcut - 1
if lshift > 0 then
for idx = lshift + 1, nmax, 1 do
tbl[idx - lshift] = tbl[idx]
tbl[idx] = nil
end
end
end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to
library.purging = function (ctx)
local idx = tonumber(ctx.pipe[1])
if idx == nil then error(modulename ..
', ‘purging’: Start offset must be a number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil then error(modulename ..
', ‘purging’: Length must be a number', 0) end
local tbl = ctx.params
if len < 1 then
len = len + table.maxn(tbl)
if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end
len = len - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to
library.backpurging = function (ctx)
local last = tonumber(ctx.pipe[1])
if last == nil then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Start offset must be a number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Length must be a number', 0) end
local idx
local tbl = ctx.params
if len > 0 then
idx = last - len + 1
else
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and (idx == nil or
key < idx) then idx = key end
end
if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end
idx = idx - len
if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end
len = last - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|rotating|pipe to
library.rotating = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local numericals = {}
local nmax = 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numericals[key] = val
tbl[key] = nil
if key > nmax then nmax = key end
end
end
for key, val in pairs(numericals) do tbl[nmax - key + 1] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pivoting|pipe to
--[[
library.pivoting = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local shift = #tbl + 1
if shift < 2 then return library.rotating(ctx) end
local numericals = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numericals[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(numericals) do tbl[shift - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|mirroring|pipe to
--[[
library.mirroring = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local numericals = {}
local nmax
local nmin
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numericals[key] = val
tbl[key] = nil
if nmax == nil then
nmax = key
nmin = key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
for key, val in pairs(numericals) do tbl[nmax + nmin - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|swapping|pipe to
--[[
library.swapping = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local cache = {}
local nsize = 0
local tmp
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nsize = nsize + 1
cache[nsize] = key
end
end
table.sort(cache)
for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do
tmp = tbl[cache[idx] ]
tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ]
tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to
library.sorting_sequential_values = function (ctx)
local sortfn
if ctx.pipe[1] ~= nil then sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]] end
if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn)
else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil`
if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|inserting|position|how many|...|pipe to
--[[
library.inserting = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local idx = tonumber(ctx.pipe[1])
if idx == nil then error(modulename ..
', ‘inserting’: Position must be a number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or len < 1 then error(modulename ..
', ‘inserting’: The amount must be a number greater than zero', 0) end
local opts = ctx.pipe
local tbl = copy_table_expanded(ctx.params, idx, len)
for key = idx, idx + len - 1 do tbl[key] = opts[key - idx + 3] end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, len + 3)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to
library.imposing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end
local key = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
ctx.params[tonumber(key) or key] = ctx.pipe[2]
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to
library.providing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end
local key = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
key = tonumber(key) or key
if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to
library.discarding = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end
local key = ctx.pipe[1]
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil then
ctx.params[tonumber(key) or key:match'^%s*(.-)%s*$'] = nil
return context_iterate(ctx, 2)
end
key = tonumber(key)
if key == nil then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not numerical', 0) end
if len < 1 then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range can only be a number greater than zero', 0) end
for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
-- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_name_matching = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, targets,
'with_name_matching')
local tmp
local ptn
local tbl = ctx.params
local newparams = {}
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
tmp = tonumber(ptn[1]) or ptn[1]
newparams[tmp] = tbl[tmp]
else
for key, val in pairs(tbl) do
if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
newparams[key] = val
end
end
end
end
ctx.params = newparams
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]
-- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_name_not_matching = function (ctx)
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, targets,
'with_name_not_matching')
local tbl = ctx.params
if nptns == 1 and targets[1][3] then
local tmp = targets[1][1]
tbl[tonumber(tmp) or tmp] = nil
return context_iterate(ctx, argc)
end
local yesmatch
local ptn
for key in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if tostring(key) ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
-- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_value_matching = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, targets,
'with_value_matching')
local nomatch
local ptn
for key, val in pairs(tbl) do
nomatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val == ptn[1] then
nomatch = false
break
end
elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
nomatch = false
break
end
end
if nomatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]
-- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_value_not_matching = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, targets,
'with_value_not_matching')
local yesmatch
local ptn
for key, val in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to
library.trimming_values = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
-- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.mapping_by_calling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.values_only)
local model = { title = tname, args = margs }
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_invoking = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
mapping_styles.values_only)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.values_only)
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.mapping_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, is_strict, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if is_strict then
for key, val in pairs(tbl) do
if val == ptn then tbl[key] = repl end
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
for key, val in pairs(tbl) do
tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax)
end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
-- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.renaming_by_calling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.names_only)
local model = { title = tname, args = rargs }
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_invoking = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
mapping_styles.names_only)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
local tmp = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
return tonumber(tmp) or tostring(tmp)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.names_only)
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.renaming_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, is_strict, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if is_strict then
local key = tonumber(ptn) or ptn:match'^%s*(.-)%s*$'
local val = tbl[key]
tbl[key] = nil
tbl[tonumber(repl) or repl:match'^%s*(.-)%s*$'] = val
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
local cache = {}
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache,
tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax))
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template
-- name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.grouping_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
local tmp
if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local tmp, argc = load_child_opts(opts, 2, 0)
local gargs = {}
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val
else gargs[key] = val end
end
local groups = make_groups(ctx.params)
for gid, group in pairs(groups) do
for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end
group[0] = gid
model.args = group
groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end
ctx.params = groups
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.parsing = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2)
parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim
-- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter
-- setter]|[...]|pipe to
library.reinterpreting = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2)
local tbl = ctx.params
local tmp = tonumber(opts[1]) or opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
local str = tbl[tmp]
if str ~= nil then
tbl[tmp] = nil
parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tname = ctx.pipe[1]
if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local merge_into = ctx.pipe[2]
if merge_into == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end
merge_into = tonumber(merge_into) or merge_into:match'^%s*(.-)%s*$'
ctx.params = {
[merge_into] = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = ctx.params
}
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|snapshotting|pipe to
library.snapshotting = function (ctx)
push_cloned_stack(ctx, ctx.params)
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|remembering|pipe to
library.remembering = function (ctx)
push_cloned_stack(ctx, ctx.oparams)
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to
library.entering_substack = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local ncurrparent = ctx.n_parents + 1
if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl }
else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end
ctx.n_parents = ncurrparent
if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then
ctx.params = {}
return context_iterate(ctx, 2)
end
local currsnap = ctx.n_children
if currsnap > 0 then
ctx.params = ctx.children[currsnap]
ctx.children[currsnap] = nil
ctx.n_children = currsnap - 1
else
local newparams = {}
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.params = newparams
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to
library.pulling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end
local parent
local tmp = ctx.n_parents
if tmp < 1 then parent = ctx.oparams else parent = ctx.parents[tmp] end
tmp = tonumber(opts[1]) or opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to
library.detaching_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘detaching_substack’: No subgroup has been started', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to
library.leaving_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘leaving_substack’: No subgroup has been started', 0) end
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params }
else ctx.children[currsnap] = ctx.params end
ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
ctx.n_children = currsnap
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to
library.merging_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘merging_substack’: No subgroup has been started', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
local child = ctx.params
ctx.params = parent
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to
library.flushing = function (ctx)
if ctx.n_children < 1 then error(modulename ..
', ‘flushing’: No snapshot is present', 0) end
local parent = ctx.params
local currsnap = ctx.n_children
for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end
ctx.children[currsnap] = nil
ctx.n_children = currsnap - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
--[[ Functions ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|count
library.count = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local retval = 0
for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end
if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end
ctx.text = retval
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]
-- |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value
-- n]|[...]
library.concat_and_call = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end
remove_numerical_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = concat_params(ctx)
}
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend
-- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named
-- item n=value n]|[...]
library.concat_and_invoke = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end
remove_numerical_keys(opts, 1, 2)
local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{
title = 'Module:' .. fname,
args = concat_params(ctx)
})
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend
-- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=
-- value n]|[...]
library.concat_and_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end
remove_numerical_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx))
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name
library.value_of = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local opts = ctx.pipe
local kstr
if opts[1] ~= nil then kstr = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if kstr == nil then error(modulename ..
', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end
local knum = tonumber(kstr)
local len = #ctx.params -- No worries: unused when in first position
local val = ctx.params[knum or kstr]
if val ~= nil and (
ctx.subset ~= -1 or knum == nil or knum > len or knum < 1
) and (
ctx.subset ~= 1 or (knum ~= nil and knum <= len and knum > 0)
) then
ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list
library.list = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local kvs = ctx.pairsep or ''
local pps = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = key
ret[nss + 3] = kvs
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end
)
if nss > 0 then
if nss > 4 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 3] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_values
library.list_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
-- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us
local pps = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = val
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value
-- 2]|[...]|[last coin = value N]
library.coins = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[tonumber(val) or val] end
return library.list_values(ctx)
end
-- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin =
-- value 2]|[...]|[last coin = value N]
library.unique_coins = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tbl = ctx.params
local tmp
for key, val in pairs(tbl) do
tmp = tonumber(val) or val
tbl[key] = opts[tmp]
opts[tmp] = nil
end
return library.list_values(ctx)
end
-- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext
library.for_each = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local txt = ctx.pipe[1] or ''
local pps = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = txt:gsub('%$#', key):gsub('%$@', val)
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]
-- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ccs = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append
-- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]
-- |[named param n=value n]|[...]
library.invoke_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ccs = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2]
-- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.magic_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end
local ccs = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic,
opts)
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ccs = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.invoke_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ccs = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
remove_numerical_keys(opts, 1, 1)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]
-- |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named
-- param n=value n]|[...]
library.magic_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end
local ccs = ctx.itersep or ''
local ret = {}
local nss = 0
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic,
opts)
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_group = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local opts = ctx.pipe
local tmp
if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local ccs = ctx.itersep or ''
local nss = 0
local ret = {}
opts = {}
for key, val in pairs(ctx.pipe) do
if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val
else opts[key] = val end
end
ctx.pipe = opts
ctx.params = make_groups(ctx.params)
flush_params(
ctx,
function (gid, group)
for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end
group[0] = gid
model.args = group
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
if nss > 0 then
if nss > 2 and ctx.lastsep ~= nil then
ret[nss - 1] = ctx.lastsep
end
ret[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then ret[nss + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(ret)
return false
end
ctx.text = ctx.ifngiven or ''
return false
end
--- ---
--- PUBLIC ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ First-position-only modifiers ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|new|pipe to
static_iface.new = function (frame)
local ctx = context_new(frame:getParent())
ctx.pipe = copy_or_ref_table(frame.args, false)
ctx.params = {}
main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1))
return ctx.text
end
--[[ First-position-only functions ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|self
static_iface.self = function (frame)
return frame:getParent():getTitle()
end
--[[ Public metatable of functions ]]--
---------------------------------------
return setmetatable({}, {
__index = function (_, query)
local fname = query:match'^%s*(.*%S)'
if fname == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
local func = static_iface[fname]
if func ~= nil then return func end
func = library[fname]
if func == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end
return function (frame)
local ctx = context_new(frame:getParent())
ctx.pipe = copy_or_ref_table(frame.args,
refpipe[fname])
ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams,
refparams[fname])
main_loop(ctx, func)
return ctx.text
end
end
})
gbx940g4dssolsr6jldd8w1wwor1c9c
1593510
1593509
2026-06-23T20:52:32Z
Tessla
41338
پێداچوونەوەی 1593506 لەلایەن [[Special:Contributions/Grufo|Grufo]] ([[User talk:Grufo|talk]]) ھێنرایەوە
1593510
Scribunto
text/plain
require[[strict]]
--- ---
--- LOCAL ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ Abstract utilities ]]--
----------------------------
-- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers)
local function zero_padded (str)
return ('%03d%s'):format(#str, str)
end
-- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting)
local function natural_sort (var1, var2)
return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded)
end
-- Parse a parameter name string and return it as a string or a number
local function get_parameter_name (par_str)
local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$'
if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end
return tonumber(ret)
end
-- Return a copy or a reference to a table
local function copy_or_ref_table (src, refonly)
if refonly then return src end
local newtab = {}
for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end
return newtab
end
-- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left
local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len)
local cache, tmp = {}, idx + len - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key >= idx then
if key > tmp then cache[key - len] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_reduced (tbl, idx, len)
local ret, tmp = {}, idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = 1 - idx
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val
elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
elseif key < idx then ret[key + len] = val end
end
end
return ret
end
-- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_expanded (tbl, idx, len)
local ret, tmp = {}, idx + len - 1
if idx > 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key < idx then
ret[key] = val
else ret[key + len] = val end
end
elseif tmp > 0 then
local nshift = idx - 1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val
elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end
end
else
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) ~= 'number' or key > tmp then
ret[key] = val
else ret[key - len] = val end
end
end
return ret
end
-- Move a key from a table to another, but only if under a different name and
-- always parsing numeric strings as numbers
local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey)
local realkey = get_parameter_name(dkey)
if skey ~= realkey then
dest[realkey] = val
src[skey] = nil
end
end
-- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys
local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn)
local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nn = nn + 1
nums[nn] = key
else
nw = nw + 1
words[nw] = key
end
end
table.sort(nums)
table.sort(words, sort_fn)
return nums, words, nn, nw
end
--[[ Public strings ]]--
------------------------
-- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names)
local mkeywords = {
['or'] = 0,
pattern = 1,
plain = 2,
strict = 3
}
-- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names)
local sortfunctions = {
alphabetically = false,
naturally = natural_sort
}
-- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers
-- (functions and modifiers MUST avoid these names)
--[[
Meanings of the columns:
col[1] = Loop type (0-3)
col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3)
col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback
col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name
col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value
col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]`
col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]`
A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`)
]]--
local mapping_styles = {
names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 },
values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 },
values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 },
names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 },
names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 },
names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 },
values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 },
blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 }
}
-- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names)
local memoryslots = {
h = 'header',
f = 'footer',
i = 'itersep',
l = 'lastsep',
n = 'ifngiven',
p = 'pairsep',
s = 'oxfordsep'
}
-- Possible trimming modes for the `parsing` modifier
local trim_parse_opts = {
trim_none = { false, false },
trim_positional = { false, true },
trim_named = { true, false },
trim_all = { true, true }
}
-- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local isep_parse_opts = {
splitter_pattern = false,
splitter_string = true
}
-- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local psep_parse_opts = {
setter_pattern = false,
setter_string = true
}
-- Possible position references for the `splicing` modifier
local position_references = {
add_nothing = 0,
add_smallest_number = 1,
add_last_of_sequence = 2,
add_largest_number = 3
}
-- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `let`
--[[ Module's private environment ]]--
--------------------------------------
-- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`)
local modulename = 'Module:Params'
-- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args`
-- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also
-- guarantee that they will make their own (modified) copy available
local refpipe = {
call_for_each_group = true,
--coins = true,
count = true,
evaluating = true,
for_each = true,
list = true,
list_values = true,
list_maybe_with_names = true,
value_of = true
}
-- The functions listed here declare that they don't need the
-- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if
-- they are modifiers they also guarantee that they will make their own
-- (modified) copy available
local refparams = {
call_for_each_group = true,
combining = true,
combining_by_calling = true,
combining_values = true,
concat_and_call = true,
concat_and_invoke = true,
concat_and_magic = true,
count = true,
grouping_by_calling = true,
mixing_names_and_values = true,
renaming_by_mixing = true,
renaming_to_sequence = true,
renaming_to_uppercase = true,
renaming_to_lowercase = true,
--renaming_to_values = true,
shifting = true,
splicing = true,
--swapping_names_and_values = true,
value_of = true,
with_name_matching = true
}
-- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we
-- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its
-- optimal value at Module talk:Params)
local maxfill = 1024
-- The private table of functions
local library = {}
-- Functions and modifiers that can only be invoked in first position
local static_iface = {}
-- Create a new context
local function context_new (child_frame)
local ctx = {}
ctx.frame = child_frame:getParent()
ctx.opipe = child_frame.args
ctx.oparams = ctx.frame.args
ctx.firstposonly = static_iface
ctx.iterfunc = pairs
ctx.sorttype = 0
ctx.n_parents = 0
ctx.n_children = 0
ctx.n_available = maxfill
return ctx
end
-- Move to the next action within the user-given list
local function context_iterate (ctx, n_forward)
local nextfn
if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then
nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)'
end
if nextfn == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
if library[nextfn] == nil then
if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0)
else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn ..
'’ directive can only appear in first position', 0)
end
end
remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward)
return library[nextfn]
end
-- Main loop
local function main_loop (ctx, start_with)
local fn = start_with
repeat fn = fn(ctx) until not fn
if ctx.n_parents > 0 then error(modulename ..
': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end
if ctx.n_children > 0 then error(modulename ..
', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end
end
-- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table
local function set_strings (dest, opts, start_from)
local cmd
if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end
cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/')
:match'^/*(.*[^/])'
if cmd == nil then return start_from end
local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1
local vname
local chr
for idx = 1, #cmd do
chr = cmd:byte(idx)
if chr == sep then
for key, val in ipairs(amap) do
dest[val] = opts[argc]
amap[key] = nil
end
argc = argc + 1
else
vname = memoryslots[string.char(chr)]
if vname == nil then error(modulename ..
', ‘setting’: Unknown slot ‘' ..
string.char(chr) .. '’', 0) end
table.insert(amap, vname)
end
end
for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end
return argc
end
-- Add a new stack of parameters to `ctx.children`
local function push_cloned_stack (ctx, tbl)
local newparams = {}
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams }
else ctx.children[currsnap] = newparams end
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.n_children = currsnap
end
-- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or
-- `'without_sorting'`, or `nil`
local function load_sort_opt (raw_arg)
if raw_arg == nil then return nil, 1, false end
local tmp = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$'
if tmp == 'without_sorting' then return nil, 2, false end
tmp = sortfunctions[tmp]
if tmp == nil then return nil, 1, false end
return tmp or nil, 2, true
end
-- Parse optional user arguments of type `...|[let]|[...][number of additional
-- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]`
local function load_child_opts (src, start_from, append_after)
local tbl, pin = {}, start_from
local names
if src[pin] ~= nil and src[pin]:match'^%s*let%s*$' and
src[pin + 1] ~= nil and src[pin + 2] ~= nil
then
names = {}
repeat
names[get_parameter_name(src[pin + 1])] = src[pin + 2]
pin = pin + 3
until src[pin] == nil or not src[pin]:match'^%s*let%s*$' or
src[pin + 1] == nil or src[pin + 2] == nil
end
local tmp = tonumber(src[pin])
if tmp ~= nil and math.floor(tmp) == tmp then
if tmp < 0 then tmp = -1 end
local shf = append_after - pin
for idx = pin + 1, pin + tmp do tbl[idx + shf] = src[idx] end
pin = pin + tmp + 1
end
if names ~= nil then
for key, val in pairs(names) do tbl[key] = val end
end
return tbl, pin
end
-- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*`
-- class of modifiers
local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style)
local style
local shf
local tmp = src[n_skip + 1]
if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1
else shf = n_skip end
local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5]
tmp = style[6]
if tmp > -1 then
karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
karg = tonumber(karg)
n_exist = math.max(n_exist, karg)
end
end
tmp = style[7]
if tmp > -1 then
varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
varg = tonumber(varg)
n_exist = math.max(n_exist, varg)
end
end
local dest, nargs = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist)
tmp = style[1]
if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then
tmp = tmp - 2 end
if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then
tmp = tmp - 1 end
return dest, nargs, tmp, karg, varg
end
-- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of
-- modifiers
local function load_replace_args (opts, whoami)
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end
if opts[2] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end
local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3
if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end
local flg = opts[argc]
if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end
if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end
return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or
(flg == 3 and ptn == repl)
end
-- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers
local function load_pattern_args (opts, whoami)
local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1
local keyw
for _, val in ipairs(opts) do
if state == 0 then
nptns, state = nptns + 1, -1
ptns[nptns] = { val, false, false }
else
keyw = val:match'^%s*(.*%S)'
if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or (
state > 0 and mkeywords[keyw] > 0
) then break
else
state = mkeywords[keyw]
if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end
if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end
end
end
cnt = cnt + 1
end
if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami ..
'’: No pattern was given', 0) end
return ptns, nptns, cnt
end
-- Load the optional arguments of the `parsing` and `reinterpreting` modifiers
local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp)
local tmp
local optslots, noptslots, argc = { true, true, true }, 3, start_from
local trimn, trimu, iplain, pplain = true, false, true, true
repeat
noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc]
if tmp == nil then break end
tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then
tmp = trim_parse_opts[tmp]
trimn, trimu = tmp[1], tmp[2]
optslots[1] = nil
elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
iplain, isp = isep_parse_opts[tmp], opts[argc]
optslots[2] = nil
elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then
argc = argc + 1
pplain, psp = psep_parse_opts[tmp], opts[argc]
optslots[3] = nil
else break end
argc = argc + 1
until noptslots < 1
return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc
end
-- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table
local value_maps = {
[0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end
end,
[1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end,
[2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
tbl[key] = fn()
end
end,
[3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
margs[karg] = key
margs[varg] = val
tbl[key] = fn()
end
end
}
-- Private table for `map_names()`
local name_thieves = {
[0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end,
[3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(tbl) do
rargs[karg] = key
rargs[varg] = val
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
end
end
}
-- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table
local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn)
local cache = {}
name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
-- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric
-- suffixes in its keys
local function make_groups (src)
-- NOTE: `src` might be the original metatable!
local prefix
local gid
local groups = {}
for key, val in pairs(src) do
-- `key` must only be a string or a number...
if type(key) == 'string' then
prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$'
gid = tonumber(gid) or ''
else
prefix = ''
gid = key
end
if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end
if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
prefix = tonumber(prefix)
if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end
end
groups[gid][prefix] = val
end
return groups
end
-- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and
-- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length
local function parse_placeholder_string (target)
local skel = {}
local canvas = {}
local idx = 1
local s_pos = 1
local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false)
while e_pos ~= nil do
canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1)
skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@'
idx = idx + 2
s_pos = e_pos + 2
e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false)
end
if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1
else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end
return skel, canvas, idx
end
-- Populate a table by parsing a parameter string
local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru)
local key
local val
local spos1
local spos2
local pos1
local pos2
local pos3 = 0
local idx = 1
local lenplone = #str + 1
if isp == nil or isp == '' then
if psp == nil or psp == '' then
if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else tbl[idx] = str end
return idx
end
spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$'
else val = str end
idx = idx + 1
else
key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1))
val = str:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
return idx
end
if psp == nil or psp == '' then
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
tbl[idx] = val
idx = idx + 1
until pos2 == nil
return idx
end
repeat
pos1 = pos3 + 1
pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl)
if spos1 == nil then
key = idx
if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
idx = idx + 1
else
key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1))
val = val:sub(spos2 + 1)
if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
end
tbl[key] = val
until pos2 == nil
return idx
end
-- Heavy lifting for `combining` and `combining_values`
local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function
-- MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end
local tbl = ctx.params
local vars = {}
local sortfn, tmp, do_sort = load_sort_opt(opts[2])
local argc = set_strings(vars, opts, tmp + 1)
if argc < tmp then error(modulename ..
', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end
if next(tbl) == nil then
if vars.ifngiven ~= nil then
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven
}
elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end
return argc
end
local cache
local len
if do_sort then
local words
cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end
len = len + tmp
else
cache = {}
len = 0
for key in pairs(tbl) do
len = len + 1
cache[len] = key
end
end
local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or ''
for idx = 1, len do
tmp = cache[idx]
pmap[nss + 1] = pps
pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs)
nss = nss + 2
end
tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep
if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp
elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then
pmap[nss - 1] = vars.lastsep
end
pmap[1] = vars.header or ''
if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end
ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) }
return argc
end
-- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric
-- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options
-- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters
local function concat_params (ctx)
local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe)
if ctx.subset == 1 then
-- We need only the sequence
for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end
else
if ctx.subset == -1 then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
retval[key + nmax] = val
else retval[key] = val end
end
end
for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end
return retval
end
-- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this
-- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function flush_params (ctx, fn)
local tbl = ctx.params
if ctx.subset == 1 then
for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end
return
end
if ctx.subset == -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
end
if ctx.sorttype > 0 then
local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
return
end
for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
return
end
if ctx.subset ~= -1 then
for key, val in ipairs(tbl) do
fn(key, val)
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end
end
-- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value
-- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth)
if ctx.subset == 1 then
for key, val in ipairs(ctx.params) do fn_seq(key, val) end
return
end
if ctx.subset == -1 then
flush_params(ctx, fn_oth)
return
end
local tbl = ctx.params
if ctx.sorttype > 0 then
local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
local sequence = {}
for key, val in ipairs(tbl) do sequence[key] = val end
if ctx.sorttype == 2 then
for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
end
for idx = 1, nn do
if sequence[nums[idx]] then
fn_seq(nums[idx], sequence[nums[idx]])
else
fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]])
end
end
if ctx.sorttype ~= 2 then
for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
end
return
end
for key, val in ipairs(tbl) do
fn_seq(key, val)
tbl[key] = nil
end
for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end
end
-- Finalize and return a concatenated list
local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize)
if len > 0 then
local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep
if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then
lst[len - modsize + 1] = tmp
elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then
lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep
end
lst[1] = ctx.header or ''
if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end
ctx.text = table.concat(lst)
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end
--[[ Modifiers ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to
library.sequential = function (ctx)
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
if ctx.sorttype > 0 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end
ctx.iterfunc = ipairs
ctx.subset = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to
library['non-sequential'] = function (ctx)
if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.iterfunc = pairs
ctx.subset = -1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to
library.all_sorted = function (ctx)
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to
library.reassorted = function (ctx)
if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end
if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end
ctx.sorttype = 2
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to
library.setting = function (ctx)
local argc = set_strings(ctx, ctx.pipe, 1)
if argc < 2 then error(modulename ..
', ‘setting’: No directive was given', 0) end
return context_iterate(ctx, argc + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|pipe to
library.scoring = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end
local retval = 0
for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = tostring(retval)
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to
library.squeezing = function (ctx)
local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
newlen = newlen + 1
indices[newlen] = key
store[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
table.sort(indices)
for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to
library.filling_the_gaps = function (ctx)
local tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.params, {}, 1, nil, -1
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmax == nil then
if key < nmin then nmin = key end
nmax = key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
nnums = nnums + 1
tmp[key] = val
end
end
if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then
ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax
if ctx.n_available < 0 then error(modulename ..
', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' ..
tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end
for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = '' end
for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to
library.clearing = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local numerics = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to
library.cutting = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
local len = #tbl
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
local tot = lcut + rcut
if tot > 0 then
local cache = {}
if tot >= len then
for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
tot = len
else
for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end
for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end
end
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and key > 0 then
if key > len then cache[key - tot] = val
else cache[key - lcut] = val end
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to
library.cropping = function (ctx)
local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end
local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
local nmin
local nmax
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if nmin == nil then nmin, nmax = key, key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
if nmin ~= nil then
local len = nmax - nmin + 1
if lcut < 0 then lcut = len + lcut end
if rcut < 0 then rcut = len + rcut end
if lcut + rcut - len > -1 then
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end
end
elseif lcut + rcut > 0 then
for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end
for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end
local lshift = nmin + lcut - 1
if lshift > 0 then
for idx = lshift + 1, nmax, 1 do
tbl[idx - lshift] = tbl[idx]
tbl[idx] = nil
end
end
end
end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to
library.purging = function (ctx)
local idx = tonumber(ctx.pipe[1])
if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename ..
', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end
local tbl = ctx.params
if len < 1 then
len = len + table.maxn(tbl)
if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end
len = len - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to
library.backpurging = function (ctx)
local last = tonumber(ctx.pipe[1])
if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end
local idx
local tbl = ctx.params
if len > 0 then
idx = last - len + 1
else
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' and (idx == nil or
key < idx) then idx = key end
end
if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end
idx = idx - len
if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end
len = last - idx + 1
end
ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len)
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to
library.shifting = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local nshift = tonumber(ctx.pipe[1])
if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then
error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end
local tbl = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val
else tbl[key] = val end
end
ctx.params = tbl
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to
library.reversing_numeric_names = function (ctx)
local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
if key > nmax then nmax = key end
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to
--[[
library.pivoting_numeric_names = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local shift = #tbl + 1
if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end
local numerics = {}
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to
--[[
library.mirroring_numeric_names = function (ctx)
local tbl, numerics = ctx.params, {}
local nmax
local nmin
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
numerics[key] = val
tbl[key] = nil
if nmax == nil then nmin, nmax = key, key
elseif key > nmax then nmax = key
elseif key < nmin then nmin = key end
end
end
for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to
--[[
library.swapping_numeric_names = function (ctx)
local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0
local tmp
for key in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
nsize = nsize + 1
cache[nsize] = key
end
end
table.sort(cache)
for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do
tmp = tbl[cache[idx] ]
tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ]
tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to
library.sorting_sequential_values = function (ctx)
local sortfn
if ctx.pipe[1] ~= nil then
sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$']
end
if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn)
else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil`
if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment|
-- [number of elements to write]|...|pipe to
library.splicing = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
local tmp1 = opts[1]
local tmp2
local argc
local pos
local refp
if tmp1 ~= nil then
tmp2 = tonumber(tmp1)
if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then
pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4,
tmp1:match'^%s*(.*%S)'
if tmp2 ~= nil then
refp = position_references[tmp2]
if refp == nil then error(modulename ..
', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) ..
'’ is not a valid first argument', 0) end
else refp = 0 end
else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end
else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end
if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename ..
', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end
local len = tonumber(opts[argc - 1])
if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end
if refp == 2 then
for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end
refp = 0
end
tmp1, tmp2 = nil, nil
if refp ~= 0 or len ~= 0 then
for key, val in pairs(tbl) do
if type(key) == 'number' then
if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key
elseif key < tmp1 then tmp1 = key
elseif key > tmp2 then tmp2 = key end
end
end
end
if tmp2 == nil then len = 0
elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2
elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end
if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then
tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len)
elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then
tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len)
else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end
ctx.params = tbl
tmp1 = tonumber(opts[argc])
if len == 0 and (tmp1 == nil or tmp1 < 1) then error(modulename ..
', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to add cannot be zero', 0) end
if tmp1 == nil or tmp1 < 0 or math.floor(tmp1) ~= tmp1 then
return context_iterate(ctx, argc)
end
tmp2 = argc - pos + 1
for key = pos, pos + tmp1 - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp2] end
return context_iterate(ctx, argc + tmp1 + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to
library.imposing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2]
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to
library.providing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end
local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1])
if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to
library.discarding = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end
local len = tonumber(ctx.pipe[2])
if len == nil then
ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil
return context_iterate(ctx, 2)
end
local key = tonumber(ctx.pipe[1])
if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end
if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end
for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to
library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx)
local tmp = ctx.params
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to
library.excluding_numeric_names = function (ctx)
local tmp = ctx.params
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
-- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_name_matching = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_name_matching')
local tmp
local ptn
local tbl = ctx.params
local newparams = {}
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
tmp = ptn[1]
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tmp = tonumber(tmp)
end
newparams[tmp] = tbl[tmp]
else
for key, val in pairs(tbl) do
if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
newparams[key] = val
end
end
end
end
ctx.params = newparams
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]
-- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_name_not_matching = function (ctx)
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_name_not_matching')
local tbl = ctx.params
if nptns == 1 and targets[1][3] then
local tmp = targets[1][1]
if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
tbl[tonumber(tmp)] = nil
else tbl[tmp] = nil end
return context_iterate(ctx, argc)
end
local yesmatch
local ptn
for key in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if tostring(key) ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
-- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
-- N]|pipe to
library.with_value_matching = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_value_matching')
local nomatch
local ptn
for key, val in pairs(tbl) do
nomatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val == ptn[1] then
nomatch = false
break
end
elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
nomatch = false
break
end
end
if nomatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]
-- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
-- flag N]|pipe to
library.with_value_not_matching = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
'with_value_not_matching')
local yesmatch
local ptn
for key, val in pairs(tbl) do
yesmatch = true
for idx = 1, nptns do
ptn = targets[idx]
if ptn[3] then
if val ~= ptn[1] then
yesmatch = false
break
end
elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
yesmatch = false
break
end
end
if yesmatch then tbl[key] = nil end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to
library.trimming_values = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to
library.mapping_to_lowercase = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to
library.mapping_to_uppercase = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
-- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.mapping_by_calling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.values_only)
local model = { title = tname, args = margs }
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_invoking = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
mapping_styles.values_only)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.values_only)
value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.mapping_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if flg == 3 then
for key, val in pairs(tbl) do
if val == ptn then tbl[key] = repl end
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
for key, val in pairs(tbl) do
tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax)
end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to
library.mapping_by_mixing = function (ctx)
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
local mix = ctx.pipe[1]
local tbl = ctx.params
if mix == '$#' then
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
return context_iterate(ctx, 2)
end
local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
for key, val in pairs(tbl) do
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end
end
tbl[key] = table.concat(cnv)
end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|mapping_to_names|pipe to
--[[
library.mapping_to_names = function (ctx)
local tbl = ctx.params
for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to
library.renaming_to_lowercase = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else
cache[key] = val end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to
library.renaming_to_uppercase = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do
if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else
cache[key] = val end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to
library.renaming_to_sequence = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tbl = ctx.params
local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1])
local cache
local len
if do_sort then
local words
local wl
cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end
for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end
else
cache = {}
len = 0
for _, val in pairs(tbl) do
len = len + 1
cache[len] = val
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
-- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.renaming_by_calling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.names_only)
local model = { title = tname, args = rargs }
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:expandTemplate(model)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function
-- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
-- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_invoking = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
mapping_styles.names_only)
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call
-- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_magic = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
mapping_styles.names_only)
map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs)
end)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
-- flag]|pipe to
library.renaming_by_replacing = function (ctx)
local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing')
if die then return context_iterate(ctx, argc) end
local tbl = ctx.params
if flg == 3 then
ptn = get_parameter_name(ptn)
local val = tbl[ptn]
if val ~= nil then
tbl[ptn] = nil
tbl[get_parameter_name(repl)] = val
end
else
if flg == 2 then
-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
end
local cache = {}
for key, val in pairs(tbl) do
steal_if_renamed(val, tbl, key, cache,
tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax))
end
for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to
library.renaming_by_mixing = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
local cache = {}
if mix == '$@' then
for _, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = val
end
else
local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
for key, val in pairs(ctx.params) do
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then canvas[idx] = val
else canvas[idx] = tostring(key) end
end
cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|renaming_to_values|pipe to
--[[
library.renaming_to_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template
-- name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument
-- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.grouping_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
local tmp
if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local argc
tmp, argc = load_child_opts(opts, 2, 0)
local gargs = {}
for key, val in pairs(tmp) do
if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val
else gargs[key] = val end
end
local groups = make_groups(ctx.params)
for gid, group in pairs(groups) do
for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end
group[0] = gid
model.args = group
groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model)
end
ctx.params = groups
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.parsing = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim
-- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter
-- setter]|[...]|pipe to
library.reinterpreting = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1])
local str = tbl[tmp]
if str ~= nil then
tbl[tmp] = nil
parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain,
trimnamed, trimunnamed)
end
return context_iterate(ctx, argc)
end
-- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration
-- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.evaluating = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end
local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
load_parse_opts(opts, 2, '!', ':')
if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then
ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe)
return context_iterate(ctx, argc)
end
local new_opts, cache = {}, {}
local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain,
psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc
for key, val in pairs(opts) do
if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val
elseif key >= argc then new_opts[key + shift] = val end
end
for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end
ctx.pipe = new_opts
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to
library.mixing_names_and_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end
local cache = {}
local mix_k, mix_v = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$', ctx.pipe[2]
local tmp
if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then
for _, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = val
end
elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then
for key, val in pairs(ctx.params) do
cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key)
end
elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then
for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end
else
local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k)
local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v)
for key, val in pairs(ctx.params) do
tmp = tostring(key)
for idx = 2, n_parts_k, 2 do
if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end
end
for idx = 2, n_parts_v, 2 do
if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end
end
cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] =
table.concat(cnv_v)
end
end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to
--[[
library.swapping_names_and_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local cache = {}
for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end
ctx.params = cache
return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort order]|setting
-- directives|...|pipe to
library.combining = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
return context_iterate(ctx, combine_parameters(
ctx,
function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end,
'combining'
) + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort
-- order]|setting directives|...|pipe to
library.combining_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
return context_iterate(ctx, combine_parameters(
ctx,
function (key, val, kvs) return val end,
'combining_values'
) + 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_calling = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local tname = ctx.pipe[1]
if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = ctx.params
}
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new
-- parameter name|pipe to
library.combining_by_invoking = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local mname = ctx.pipe[1]
if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
local fname = ctx.pipe[2]
if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params }
local mfunc = require(model.title)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[3])] =
tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
}
return context_iterate(ctx, 4)
end
-- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter
-- name|pipe to
library.combining_by_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
-- this function MUST create a copy of it before returning
local magic = ctx.pipe[1]
if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)'
else error(modulename ..
', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end
ctx.params = {
[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] =
ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params)
}
return context_iterate(ctx, 3)
end
-- Syntax: #invoke:params|snapshotting|pipe to
library.snapshotting = function (ctx)
push_cloned_stack(ctx, ctx.params)
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|remembering|pipe to
library.remembering = function (ctx)
push_cloned_stack(ctx, ctx.oparams)
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to
library.entering_substack = function (ctx)
local tbl = ctx.params
local ncurrparent = ctx.n_parents + 1
if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl }
else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end
ctx.n_parents = ncurrparent
if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then
ctx.params = {}
return context_iterate(ctx, 2)
end
local currsnap = ctx.n_children
if currsnap > 0 then
ctx.params = ctx.children[currsnap]
ctx.children[currsnap] = nil
ctx.n_children = currsnap - 1
else
local newparams = {}
for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
ctx.params = newparams
end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to
library.pulling = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end
local parent
local tmp = ctx.n_parents
if tmp < 1 then parent = ctx.oparams else parent = ctx.parents[tmp] end
tmp = get_parameter_name(opts[1])
if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end
return context_iterate(ctx, 2)
end
-- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to
library.detaching_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to
library.dropping_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end
ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to
library.leaving_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end
local currsnap = ctx.n_children + 1
if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params }
else ctx.children[currsnap] = ctx.params end
ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
ctx.n_children = currsnap
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to
library.merging_substack = function (ctx)
local ncurrparent = ctx.n_parents
if ncurrparent < 1 then error(modulename ..
', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end
local parent = ctx.parents[ncurrparent]
local child = ctx.params
ctx.params = parent
ctx.parents[ncurrparent] = nil
ctx.n_parents = ncurrparent - 1
for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end
return context_iterate(ctx, 1)
end
-- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to
library.flushing = function (ctx)
if ctx.n_children < 1 then error(modulename ..
', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end
local parent = ctx.params
local currsnap = ctx.n_children
for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end
ctx.children[currsnap] = nil
ctx.n_children = currsnap - 1
return context_iterate(ctx, 1)
end
--[[ Functions ]]--
-----------------------------
-- Syntax: #invoke:params|count
library.count = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local retval = 0
for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end
if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end
ctx.text = retval
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]
-- |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value
-- n]|[...]
library.concat_and_call = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{
title = tname,
args = concat_params(ctx)
}
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend
-- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named
-- item n=value n]|[...]
library.concat_and_invoke = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 2)
local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname]
if mfunc == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname ..
'’ does not exist', 0) end
ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{
title = 'Module:' .. mname,
args = concat_params(ctx)
})
return false
end
-- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend
-- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=
-- value n]|[...]
library.concat_and_magic = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx))
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name
library.value_of = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local opts = ctx.pipe
if opts[1] == nil then error(modulename ..
', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end
local val
local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
key = tonumber(key)
val = ctx.params[key]
-- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in
-- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable)
if val ~= nil and (
ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1
) and (
ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0)
) then
ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
else
val = ctx.params[key]
if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then
ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list
library.list = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = key
ret[nss + 3] = kvs
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_values
library.list_values = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
-- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us
local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = val
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names
library.list_maybe_with_names = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
mixed_flush_params(
ctx,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = ''
ret[nss + 3] = ''
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end,
function (key, val)
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = key
ret[nss + 3] = kvs
ret[nss + 4] = val
nss = nss + 4
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value
-- 2]|[...]|[last coin = value N]
--[[
library.coins = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end
return library.list_values(ctx)
end
]]--
-- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin =
-- value 2]|[...]|[last coin = value N]
library.unique_coins = function (ctx)
local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
local tmp
for key, val in pairs(tbl) do
tmp = get_parameter_name(val)
tbl[key] = opts[tmp]
opts[tmp] = nil
end
return library.list_values(ctx)
end
-- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext
library.for_each = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or ''
local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
for idx = 2, n_parts, 2 do
if skel[idx] then cnv[idx] = val
else cnv[idx] = tostring(key) end
end
ret[nss + 1] = pps
ret[nss + 2] = table.concat(cnv)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]
-- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append
-- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]
-- |[named param n=value n]|[...]
library.invoke_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2]
-- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.magic_for_each = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
table.insert(opts, 1, true)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = key
opts[2] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local tname
if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tname == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tname, args = opts }
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.invoke_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local mname
local fname
if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if mname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end
if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
if fname == nil then error(modulename ..
', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end
local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
local mfunc = require(model.title)[fname]
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]
-- |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named
-- param n=value n]|[...]
library.magic_for_each_value = function (ctx)
local opts = ctx.pipe
local magic
if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if magic == nil then error(modulename ..
', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end
local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
flush_params(
ctx,
function (key, val)
opts[1] = val
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
-- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append
-- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
-- n=value n]|[...]
library.call_for_each_group = function (ctx)
-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
local tmp
if ctx.pipe[1] ~= nil then tmp = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.*%S)' end
if tmp == nil then error(modulename ..
', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end
local model = { title = tmp }
local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or ''
for key, val in pairs(ctx.pipe) do
if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val
else opts[key] = val end
end
ctx.pipe = opts
ctx.params = make_groups(ctx.params)
flush_params(
ctx,
function (gid, group)
for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end
group[0] = gid
model.args = group
ret[nss + 1] = ccs
ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
nss = nss + 2
end
)
finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
return false
end
--- ---
--- PUBLIC ENVIRONMENT ---
--- ________________________________ ---
--- ---
--[[ First-position-only modifiers ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|new|pipe to
static_iface.new = function (child_frame)
local ctx = context_new(child_frame)
ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false)
ctx.params = {}
main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1))
return ctx.text
end
--[[ First-position-only functions ]]--
---------------------------------------
-- Syntax: #invoke:params|self
static_iface.self = function (frame)
return frame:getParent():getTitle()
end
--[[ Public metatable of functions ]]--
---------------------------------------
return setmetatable({}, {
__index = function (_, query)
local fname = query:match'^%s*(.*%S)'
if fname == nil then error(modulename ..
': You must specify a function to call', 0) end
local func = static_iface[fname]
if func ~= nil then return func end
func = library[fname]
if func == nil then error(modulename ..
': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end
return function (child_frame)
local ctx = context_new(child_frame)
ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname])
ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname])
main_loop(ctx, func)
return ctx.text
end
end
})
fdgmy2j5zj2k25i8s1rqr5wi8hre2zs
ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز
0
273502
1593522
1590665
2026-06-23T21:50:37Z
MFTG
21816
/* top */
1593522
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٥٠
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء رواندز''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Rawandz subdistrict center district '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای ڕەواندز]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[ڕەواندز]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
لە زۆربەی یەکەی کارگێڕی [[قەزا]]دا لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]دا، کاتێک یەکەی [[قەزا]] دێتە کایەوە، ئەوا ناحیەی ناوەندی قەزاکەش دێتە کایەوە بە ھەمان ناو.
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[ڕەواندز]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* ڕەگ و ڕیشەی ناوی ڕەواندز لێکدانەوەی بیروڕای جیاواز لە خۆی دەگرێت:
** سەرەتا ھەندێکیان ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن کە لە دوو ووشەی (ڕەوەند+ دز) پێکھاتووە، ئەمەش دەگێڕنەوە بۆ نێوی خێلی [[ڕەوادی|ڕەوەندی]] کە نیشتەجێ ی ناوچەکە بوون، ئەوان خانەدانێکی سەرھۆز و پێشەنگی ھۆزی کوردی [[ھەزەبانی|ھۆزەبانی]] بوون. دزیش بە مانای [[قەڵا]] دێت، واتە قەڵای خێڵی ڕەوەندی بوو و بە تێپەربوونی کات سواوە بۆتە(ڕەوەندز- ڕەواندز).
** ھەندێکی تر سەرچاوەی ناو ڕەواندز بۆ (ڕوبین دژ) دەگێڕنەوە کە بە مانای قەڵای پۆڵایین دێت، ھەڵگڕانی ئەو بیڕورایەش ئەو دێرە ھۆنراوەیە دەکەن بە بەڵگەی بۆ چوونەکانیان کە [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەمەد پاشای ڕەواندزی (١٨١٣-١٨٣٦)]] لەسەر یەکێک لە دەرگای کۆنگەرەکەی ڕەواندز نووسیویەتی: ((دوکنگرم رانھام برد و پیکر (رواندز) شد(روین دژ) بادیگر)) واتا (دوو بورجم بیناکرد لە سەر دوو بنەما ڕەواندز دیسانەوە بووە بە قەڵای پۆڵاین (ڕۆبین دژ).
** لەلایەکی دیکەدا ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن کە ڕەواندز لە دوو ووشەی ڕەوان یان ڕەھوان+ دز پێک ھاتووە و واتای شوێنی حەوانەوە دەبەخشێت. بە تایبەت [[ڕەوەند]]ەکان لە کاتی ھاموشۆکردنیان لە گەرمیان و کوێستانەکان کردویانەتە وێستگەی حەسانەوەیان.
** ھەروەھا [[محەممەدی مەلا کەریم]] ئاماژە بۆ بیروڕایەکی تر دەکات ودەڵێ "سەرەڕای ئەمە ئەشکرێ ئەگەر (ڕوواندز) ڕاستر بێ لە (ڕەواندز)، بە واتای (قەڵای ڕووان) بێ واتە (قەڵای چەمان)، واتە ئەوقەڵایەی کەتووەتە سەرچەم، لەبەرئەوەی (ڕۆ) لە [[زمانی کوردی|کوردی]]دا بە واتای چەم زۆر بە کاردێت، ڕەواندزیش چۆمێکی گەورە بە نزیکیدا ئەڕوا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kennedy|یەکەم=Hugh|ناونیشان=https://archive.org/details/پێغەمبەر-و-سەردەمی-خەلافەتەکان-ئیسلامی-نزیک-ڕۆژھەڵات-لە-شەشەمەوە-t/page/221/mode/2up?view=theater|سەردێڕ=پێغەمبەر و سەردەمی خەلافەتەکان: ڕۆژھەڵاتی نزیکی ئیسلامی لە سەدەی ٦ تا ١١|ساڵ=٢٠٠٤|پەڕەکان=٢٢١}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی دیانا]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی سەرکەپکان]] و [[بێتواتە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی وەرتێ]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11078988#map=11/36.5118/44.5839</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (١٢٣٦١) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٢٧) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[ئاکۆکەون]]
* [[ئاکۆیان]]
* [[بنمێردە]]
* [[بنەکاول]]
* [[بەرزێوە]]
* [[بەرسیرین]]
* [[بێخاڵ]]
* [[بێشوک]]
* [[بێنوریان]]
* [[پیرسوانی کۆن]]
* [[پیرسوانی نوێ]]
* [[جوندیان]]
* [[جنێراوە]]
* [[خەلکان]]
* [[زەروان]]
* [[زێوە، ڕەواندز]]
* [[ساوسێوک]]
* [[سەران]]
* [[فەقیان]]
* [[کانی کەوان، ڕەواندز]]
* [[کەرەک]]
* [[گەرەوانی خواروو، ڕەواندز]]
* [[گەرەوانی سەروو، ڕەواندز]]
* [[ماویلیان]]
* [[میراجیان]]
* [[ھەوارەکۆن]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای ڕەواندز]]
* [[ناحیەی وەرتێ]]
* [[میرنشینی سۆران]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزای ڕەواندز}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
gfy68phrygsc00whsyh4kobs3dap1r5
ناحیەی وەرتێ
0
273514
1593521
1590674
2026-06-23T21:50:07Z
MFTG
21816
/* top */
1593521
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی وەرتێ
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٠٨
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی وەرتێ''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة ورتي''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Warte subdistric'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای ڕەواندز]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[وەرتێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[وەرتێ]]یە.
* سەبارەت بە ڕەگ و ڕیشەی ناوی وەرتێ چەندین بۆچوونی جیاواز ھەیە:
* بۆچوونی جوگرافی و زمانی (وەر + تێ): ئەم بۆچوونە زیاتر لەگەڵ سروشتی شاخاویی ناوچەکەدا دەگونجێت و پشت بە دوو بڕگەی زمانی دەبەستێت:
** وەر: لە [[زمانی کوردی]]دا (بەتایبەت لە ناوچە شاخاوییەکان و شێوەزاری سۆرانی و گۆراندا) بە واتای بەر، قەدپاڵ، یان لایەک لە شاخ دێت (بۆ نموونە: کێو-وەر، یان وەرگەڕان).
** تێ: کورتکراوەی وشەی "تێدا" یان ئاماژەیە بۆ کەوتنە نێوان. لەوانەیە دێ بووبێت، وەردێ، بەڵام بەھۆی سوانەوە بووبێتە وەرتێ.
** واتای گشتی: بەم پێیە، وەرتێ واتە "ئەو دێ یان نشینگەیەی کە کەوتووەتە بەر یان قەدپاڵی شاخەکە"، یان ئەو شوێنەی کە لە بناری چیاکاندایە، لەبەرئەوەی وەرتێ ڕێک لە نێوان [[چیا]] بەرزەکانی وەک حەسەن بەگ، کارۆخ و دێلدا ھەڵکەوتووە.
* بۆچوونی مێژوویی (ھۆزی وەرتی / بەردی وەرتێ): ھەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە لە کۆندا ئەم ناوچەیە مەڵبەندی نیشتەجێبوونی لقێک یان ھۆزێکی بچووکی ناوچەکە بووە کە بە "وەرتی" ناسراون، یان ناوی کەسایەتییەکی دێرین بووە کە یەکەمجار ئاوەدانییەکەی دروستکردووە.
* بۆچوونی ئاژەڵداری و سروشتی (وەرێنتێ): بۆچوونێکی تر کە لە لایەن بەساڵاچووانی ناوچەکەوە دەگێڕدرێتەوە دەڵێت وشەکە لە "وەرین" یان "وەران"ەوە ھاتووە، کە ئاماژەیە بۆ کاتی وەرینی گەڵای دارستانە چڕەکانی ناوچەکە لە [[پاییز]]دا، یان شوێنێک کە بەھۆی سەرما و باوە لەوەڕی ئاژەڵ تێیدا دەکەوێتە بەر زریان.
* ھەندێکیان پێیان وایە کە دوو برا ھاتوون بۆ ناوچەکە برایەک بانگی براکەی تری دەکات )وەرتە(سەیرکە چەند جوانە، کە بەواتای وەرە تۆ سەیرکە ناوچەکە چۆن ڕازاوەتەوە بە گوڵ ودار.
* ھەندێکی تر پێیان وایە ناوی وەرتێ لە (دوو والی) ھاتووە، کە لە دوو بڕگە پێک دێت (دوو+والی) کە بەواتای گەرمیان و کوێستان دێت، چونکە دانیشتوانی وەرتێ لە وەرزی ھاوین دا کوێستانیان کردووە و چوون بۆ ناوچەکە فێنکەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی وەرتێ:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی سمێلان]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی سەرکەپکان]] و [[ناحیەی ناودەشت]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی قەسرێ]]. و [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11078991</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٢٨٤٦) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١٧) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* [[بانەساردە]]
* [[بەرسول، وەرتێ]]
* [[بەرگرکە]]
* [[پاشتات]]
* [[چنێران، وەرتێ]]
* [[چۆم بەڕوو]]
* [[چۆمرخین]]
* [[چۆم ڕمان]]
* [[خانەقا، وەرتێ]]
* [[دەرگەڵە]]
* [[ڕەژوکەریان]]
* [[ڕێزانۆک]]
* [[زێوە، وەرتێ]]
* [[سەردڕە]]
* [[سەرنەوس]]
* [[کەڵێتە]]
* [[گۆجار، وەرتێ]]
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای ڕەواندز]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
* [[میرنشینی سۆران]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزای ڕەواندز}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
nerg329bqod340l1mhshmh1nrvfm0ep
ناحیەی دیانا
0
273563
1593527
1590686
2026-06-23T21:53:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593527
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی دیانا
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٩٦١
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی دیانا''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة دیانا''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Diana subdistric'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[دیانا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[دیانا]]یە.
* شارەدێی دیانا، کە ئێستا بەشێکە لە سەنتەری شارۆچکەی [[سۆران (شار)|سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]]، یەکێکە لەو ناوچە دەوڵەمەندانەی کە مێژوویەکی دێرینی لە پێکەوەژیانی ئایینی ([[موسڵمان]] و [[مەسیحی]]) ھەیە. بۆ بنەچەی ناوی "دیانا" دوو بۆچوونی زۆر سەرەکی و مێژوویی ھەن:
** بۆچوونی ئایینی و زمانی (دیان/مەسیحی): ئەمە بەھێزترین، باوترین و مێژووییترین بۆچوونە لەسەر ناوی ئەم ناوچەیە، لە [[زمانی کوردی]]دا، وشەی "دیان" یان "دیانان" بە واتای مەسیحی/فەلە دێت. لە کۆندا، پێش ئەوەی [[سۆران (شار)|سۆران]] ببێتە ئەم شارە گەورەیەی ئێستا، دیانا گوندێکی گەورەی کریستیانەکان (ئاشووری و ئەرمەنییەکان) بووە لە ناوچەکەدا. کاتێک خەڵکی دەوروبەر یان گەشتیاران چوونەتە ئەو شوێنە، وتوویانە دەچینە "گوندی دیانان" یان "دیانا"، واتە "شوێنی مەسیحییەکان". بە تێپەڕبوونی کات ناوەکە وەک خۆی جێگیر بووە و دواتریش کە ناوچەکە گەشەی کرد، ناوە کارگێڕییەکەی ھەر بە "دیانا" مایەوە.
** بۆچوونی مێژوویی کۆن (خوداوەندی دیانا): بۆچوونێکی تر کە کەمتر لۆژیکییە بەڵام وەک ئەگەرێکی ئەفسانەیی یان مێژوویی کۆن باس دەکرێت، دەڵێت، ناوەکە لە ناوی خوداوەندی ڕاوکردن و سروشت لای ڕۆمانییە کۆنەکان وەرگیراوە کە ناوی "دیانا" (Diana) بووە. لایەنگرانی ئەم بۆچوونە پێیان وایە کە بەھۆی سروشتە کێوی و شاخاوییەکەی ناوچەکەوە کە لە کۆندا شوێنی ڕاوکردنی میر و پاشاکان بووە، ناوی ئەم خوداوەندەی بەسەردا بڕاوە، بەڵام زۆربەی مێژوونووسان پێیان وایە ئەمە تەنھا ڕێککەوتنی ناوە و بنەچە ڕاستەقینەکەی ھەر لە وشەی "دیان"ی کوردییەوە ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* (دیانا) وشەیێکی ئەکەدی ئاشووری کۆنە، کاتێک لەناو فەرھەنگی زمانی ئەکەدی ئاشووری کۆن دەگەڕێین، ئەوە دەبینین کە وشەی (دیانا) بەواتای (دادوەرحاکم) دێت. ئەمەش لەوکاتەیە کە دەگووترێت (بێت دینا)، واتا (دادگا،محکمە)یێکی ئاشووری لە ناوچەی دیانا ھەبووە لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور]]یی و تیایدا (دیانا،دادوەر،حاکم) دادوەری کردووە، بۆیە (دیانا) ھەر لەم ناوەوە ھاتووە.<ref>https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/22966/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7/22966/</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی دیانا:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی مەزنێ]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی سمێلان]]. و [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]]
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11078986</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٥٧٠٦٦) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
پێکھاتەی ئاینی دانیشتوان لە ٩٨٪ [[موسڵمان]]ە وە نزیکەی ٢٪ [[مەسیحی]] کە بەدرێژای دەیان ساڵ بەئارامی و ئاسودەیی ژیان بەسەردەبەن لە ناوەندی [[دیانا]] وە بەشێک لەبرا مەسیحیەکان لەگوندی [[ھاودیان]] دەژین ئەمە و کۆمەلێک [[ھۆز]] لەو دەڤەرەدا نیشتەجێن کە [[ڕژێمی بەعس]] کاریگەری ڕاستەوخۆی ھەبووە لەو بارەیەوە ئەمەش بە ڕاگواستنی [[گوند]]ە سنووریەکان بۆ کۆمەلگای دیانای زۆرەملێ کەکاتی خۆی (١٠٠٠) خانووی درووست کرد بۆئەم مەبەستە لەمانە ھۆزی ([[بنەماڵەی بارزانی|بارزان]]، [[باڵەک]]، [[برادۆست]]، [[گەردی]] و [[مھاجر]]). ڕێژەی [[پیاو]] ٥٢٪ وە ڕێژەی [[ئافرەت]] ٤٨٪ بەڵام رێژەی [[منداڵ]] ٤٦٪ لە سنووری ناحیەی دیانا.
== کشتووکاڵ ==
باری ئابووری ئەم دەڤەرەبەشێوەیەکی گشتی مام ناوەندیەوە وەبەرھێنانی سەرکی بەرووبومی کشتوکاڵیە بەتایبەتی [[گوند]]ەکان بەرووبومی [[ھاوین]]ی یە وەک ([[تەماتە]]، [[خەیار]]، بەخێوکردنی [[ھەنگ]]) وە ڕووبەری زەویەکانی کشتوکالی کەم بۆتەوە بەھۆی فراوان بوونی سنووری شارەوانی لە ناحیەی دیانا.
* زەوی شیاو بۆ کشتوکاڵ(٣٥٨٢ دۆنم).
* زەوی نەشیاو (٣٠١٥٢ دۆنم).
* زەوی کشتوکاڵی دێمی (٣١٧٣ دۆنم).
* زەوی بەراو (٤٠٩ دۆنم).
* دارستانی سروشتی (٤٧٦٤ دۆنم).
* دارستانی دەستکرد (٤٥٠ دۆنم).
* پاوان و لەوەرگە (٨١٢٦ دۆنم).
* پاوەنی دەستکرد (نیە).
* زەوی بەردەڵان (١٧٢١٥ دۆنم).
=== بەرووبوومی ئاژەڵی ===
* ژمارەی [[مەڕ]]: (١١٤٧٥).
* ژمارەی [[بزن]]: (٧٥٩٧).
* ژمارەی [[مانگا]]: (٢١٢١).
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٢٣) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[باپشتیان]]
* [[بادلیان]]
* [[باژێڕ]]
* [[بالەکیان]]
* [[بانەدێر]]
* [[بێلنگری خواروو]]
* [[بێلنگری سەروو]]
* [[دێڵزیان]]
* [[سەری بەردی]]
* [[سیتکان]]
* [[شاوراوە]]
* [[شیوەزیارەت]]
* [[شێخان، دیانا]]
* [[غەفوراوە]]
* [[قەرەنیاوە]]
* [[کەورین]]
* [[گردخێوەت]]
* [[گوان]]
* [[مەجیداوە]]
* [[ناورۆین]]
* [[ناوکۆک]]
* [[ھاودیان]]
* [[ھەسنان]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای سۆران]]
* [[میرنشینی سۆران]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزای سۆران}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
8ieumwpyk8iur7q4uezp2kxf6njcnp4
ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان
0
273716
1593528
1590498
2026-06-23T21:54:36Z
MFTG
21816
/* top */
1593528
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٥٠
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء جومان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Choman Subdistrict center district '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[چۆمان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
لە زۆربەی یەکەی کارگێڕی [[قەزا]]دا لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]دا، کاتێک یەکەی [[قەزا]] دێتە کایەوە، ئەوا ناحیەی ناوەندی قەزاکەش دێتە کایەوە بە ھەمان ناو.
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[چۆمان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* ناوی "چۆمان" یەکێکە لە ناوە دێرین و ڕەسەنە کوردییەکان، وەک چۆن ناوەندی قەزاکەش ([[چۆمان]]) بەھۆی پێگەی جوگرافییەکەیەوە ئەم ناوەی لێنراوە. بۆچوونی زمانەوانی و مێژوویی سەرەکی لەسەر ڕەگی ئەم ناوە بۆ ئەم خاڵانەی خوارەوە دەگەڕێتەوە:
** واتای زمانی (چۆم + ان): بۆچوونی ھەرە بەھێز و زانستی لەسەر ناوی چۆمان، پەیوەندی بە سروشت و جوگرافیای ناوچەکەوە ھەیە لە ڕووی بوونی سەرچاوەی ئاوەوە، '''چۆم:''' لە زمانی کوردیدا (بەتایبەت لە شێوەزاری ڕانیەیی، سۆرانی، و موکریانی) بە واتای [[ڕووبار]]، ڕووباری گەورە، یان چەم دێت. '''ان:''' پاشگرێکی کۆ یان نیشانەی شوێنە لە زمانی کوردیدا (وەک چۆن دەڵێین دارستان، کوردان، یان ھۆزان). کەواتە "چۆمان" وەک وشە واتە "ڕووبارەکان" یان "شوێنی چۆم و ڕووبارەکان". ئەم ناوەش تەواو لەگەڵ سروشتی ناوچەکەدا دەگونجێت، لەبەرئەوەی شارۆچکەی چۆمان دەکەوێتە سەر ڕێڕەوی چەندین ڕووبار و چەم و سەرچاوەی ئاوی گرنگ (وەک ڕووباری باڵەکایەتی) کە لە چیا سەرکەشەکانی وەک ھەڵگورد و سەکرانەوە سەرچاوە دەگرن.
** پێگەی جوگرافی (دۆڵی چۆمان): ھەندێک لە مێژوونووسان ئاماژە بەوە دەکەن کە لە ڕابردوودا بەو دەشتایی و دۆڵە فراوانەی کە ڕووبارەکەی پێدا تێدەپەڕێت وتراوە "دۆڵی چۆمان" (واتە دۆڵی ڕووبارەکە)، و دواتر کە ئاوەدانی و گوند لەو شوێنەدا دروست بووە، ناوی دۆڵەکە گواستراوەتەوە بۆ سەرنشینەکان و بووە بە ناوی شارۆچکەکە.
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی سمێلان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی قەسرێ]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] و [[شارستانی پیرانشار]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی گەڵاڵە]] و [[ناحیەی قەسرێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079215</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (١٣٩٦٥) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٢٤) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[ئێنێ]]
* [[باسان]]
* [[بندایزان]]
* [[خۆشکان، چۆمان]]
* [[دێڵزێ]]
* [[سەکران]]
* [[سینگۆرە]]
* [[شیخ وەتمان]]
* [[شیوەڵۆک]]
* [[شێخان، چۆمان]]
* [[قەڵاتەبۆر]]
* [[کانی سپی، چۆمان]]
* [[کەوەرتە]]
* [[کۆسرەتان]]
* [[کۆنەخانان]]
* [[گۆرۆنێ]]
* [[مژدەنیان]]
* [[مەران]]
* [[مەمی خەلان]]
* [[ناوبەرگە]]
* [[ناوپردان]]
* [[وەردێ]]
* [[وێزێ]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
== سەرچاوەکان ==
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
l58xymo3l55v03dne06rv18pmygbroy
ناحیەی حاجی ئۆمەران
0
273723
1593529
1590499
2026-06-23T21:55:09Z
MFTG
21816
/* top */
1593529
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی حاجی ئۆمەران
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[حاجی ئۆمەران]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٩٧٥
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی حاجی ئۆمەران''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء حاجي عمران''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Haji Omaran Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[حاجی ئۆمەران]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[حاجی ئۆمەران]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* ناوی شارۆچکەی حاجی ئۆمەران چیرۆکێکی مێژوویی و ڕەسەنی لە پشتە کە دەگەڕێتەوە بۆ ناوی کەسایەتییەکی ناوچەکە. وشەی حاجی ئۆمەران لە دوو بەش پێکدێت: (حاجی + ئۆمەران). '''حاجی:''' نازناوێکە بۆ ئەو کەسەی کە فەریزەی حەجی جێبەجێ کردووە. '''ئۆمەران:''' لە زمانی کوردیدا (بەتایبەت لە شێوەزاری ناوچەکە) گۆڕانکاری بەسەر ناوی "عومەر"دا ھاتووە و بووە بە "ئۆمەر" یان "ئۆمەران". بنەڕەتی ناوەکە، بەپێی گێڕانەوە مێژووییەکان و سەرچاوە زارەکییەکانی ناوچەکە، لە کۆندا پیاوێکی چاک، نیشتەجێبوو یان سەرۆک ھۆزێک بە ناوی "حاجی عومەر" (حاجی ئۆمەر) لەو دەڤەرەدا ژیاوە کە خاوەنی مەڕان و مڵک یان پێگەیەکی دیار بووە. لەبەر ئەوەی ئەو شوێنە بووە بە مەڵبەندی نیشتەجێبوونی ئەو و بنەماڵەکەی، ناوچەکە بە ناوی ئەوەوە ناونراوە. لە زاری ناوچەییشدا، بۆ ڕێزگرتن یان وەک کۆمەڵە ناوێک، پاشگری "ان" چۆتە سەر ناوەکە (ئۆمەران) کە ئاماژەیە بۆ "نەوەکانی حاجی ئۆمەر" یان "شوێنی حاجی ئۆمەر".
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی حاجی ئۆمەران:
* لە باکوورەوە [[ناوچەی لاجان]].
* لە باشوورەوە [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پیرانشار]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پیرانشار]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی سمێلان]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079213#map=11/36.7149/44.9897</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (١٢١٠) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١٩) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[حاجی ئۆمەران]](ناوەند)
* [[ئازادی، چۆمان]]
* [[ئاشی بڕەگوێز]]
* [[ئاڵانە، چۆمان]]
* [[باوەکراوە]]
* [[واشانکە]]
* [[خەلان، چۆمان]]
* [[دەربەندی ڕایات]]
* [[دۆڵەبۆن]]
* [[ڕایات]]
* [[ڕەشەھەرمێیان]]
* [[زینوێ]]
* [[سەیداوە، چۆمان]]
* [[شۆرە]]
* [[شیوەڕەش]]
* [[چیکان]]
* [[گەلەژێر]]
* [[گوندەژۆر]]
* [[ماوەتان]]
* [[ناوەندە]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
357k94wtteuo895v6drfu9zk69ov99j
1593536
1593529
2026-06-23T21:59:08Z
MFTG
21816
/* top */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1593536
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی حاجی ئۆمەران
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[حاجی ئۆمەران]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٩٧٥
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی حاجی ئۆمەران''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة حاجی عمران''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Haji Omaran Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[حاجی ئۆمەران]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[حاجی ئۆمەران]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* ناوی شارۆچکەی حاجی ئۆمەران چیرۆکێکی مێژوویی و ڕەسەنی لە پشتە کە دەگەڕێتەوە بۆ ناوی کەسایەتییەکی ناوچەکە. وشەی حاجی ئۆمەران لە دوو بەش پێکدێت: (حاجی + ئۆمەران). '''حاجی:''' نازناوێکە بۆ ئەو کەسەی کە فەریزەی حەجی جێبەجێ کردووە. '''ئۆمەران:''' لە زمانی کوردیدا (بەتایبەت لە شێوەزاری ناوچەکە) گۆڕانکاری بەسەر ناوی "عومەر"دا ھاتووە و بووە بە "ئۆمەر" یان "ئۆمەران". بنەڕەتی ناوەکە، بەپێی گێڕانەوە مێژووییەکان و سەرچاوە زارەکییەکانی ناوچەکە، لە کۆندا پیاوێکی چاک، نیشتەجێبوو یان سەرۆک ھۆزێک بە ناوی "حاجی عومەر" (حاجی ئۆمەر) لەو دەڤەرەدا ژیاوە کە خاوەنی مەڕان و مڵک یان پێگەیەکی دیار بووە. لەبەر ئەوەی ئەو شوێنە بووە بە مەڵبەندی نیشتەجێبوونی ئەو و بنەماڵەکەی، ناوچەکە بە ناوی ئەوەوە ناونراوە. لە زاری ناوچەییشدا، بۆ ڕێزگرتن یان وەک کۆمەڵە ناوێک، پاشگری "ان" چۆتە سەر ناوەکە (ئۆمەران) کە ئاماژەیە بۆ "نەوەکانی حاجی ئۆمەر" یان "شوێنی حاجی ئۆمەر".
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی حاجی ئۆمەران:
* لە باکوورەوە [[ناوچەی لاجان]].
* لە باشوورەوە [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پیرانشار]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پیرانشار]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی سمێلان]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079213#map=11/36.7149/44.9897</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (١٢١٠) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١٩) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[حاجی ئۆمەران]](ناوەند)
* [[ئازادی، چۆمان]]
* [[ئاشی بڕەگوێز]]
* [[ئاڵانە، چۆمان]]
* [[باوەکراوە]]
* [[واشانکە]]
* [[خەلان، چۆمان]]
* [[دەربەندی ڕایات]]
* [[دۆڵەبۆن]]
* [[ڕایات]]
* [[ڕەشەھەرمێیان]]
* [[زینوێ]]
* [[سەیداوە، چۆمان]]
* [[شۆرە]]
* [[شیوەڕەش]]
* [[چیکان]]
* [[گەلەژێر]]
* [[گوندەژۆر]]
* [[ماوەتان]]
* [[ناوەندە]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی سمێلان]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
ah2xfdp5c4fv5nywgf0xuk099glu8s7
ناحیەی سمێلان
0
273727
1593532
1590502
2026-06-23T21:56:25Z
MFTG
21816
/* top */
1593532
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی سمێلان
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[سمێلان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٠٠
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی سمێلان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء سمیلان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Smelan Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سمێلان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[سمێلان]]ە.
* ناوی "سمێلان" چەند بۆچوون و گێڕانەوەیەکی جیاوازی مێژوویی و زمانی لەسەرە کە باس لە ڕەگی ناوی ئەم ناوچەیە دەکەن. گرنگترین و باوترین ئەو بۆچوونانە ئەمانەن:
** گێڕانەوەی سروشتی و جوگرافی (سێ مێلان): باوترین بۆچوون لە ناوچەکەدا ئەوەیە کە ناوەکە لە لێکدانی دوو وشەی کوردیی "سێ" و "مێل" (یان مێلان) ھاتووە. '''مێل یان مل:''' لە زمانی کوردیدا بە واتای ملە، ڕێگای شاخاوی، یان یاڵ و بەرزایی دێت. لەبەر ئەوەی گوندی سمێلان لە ڕووی جوگرافییەوە کەوتووەتە نێوان سێ ملە یان سێ بەرزایی و ڕێگای شاخاوی کە ناوچەکە دەبەستنەوە بە دەوروبەری، بە تێپەڕبوونی کات ناوی "سێ مێلان" سووک کراوە و بووە بە "سمێلان".
** پەیوەندی بە ناوی ھۆز یان تیرەوە: بۆچوونێکی دیکەی مێژوویی ھەیە کە پێی وایە ناوی سمێلان پەیوەندی بە کۆچی مێژوویی یان نیشتەجێبوونی لقێکی ھۆزی گەورەی "[[میلان (ئێڵ)|میلان]]" (یان مۆریان) ھەیە لەم ناوچەیەدا. لە مێژووی کوردستاندا ھۆزی میلان و کۆچەرەکان جوڵەی زۆریان ھەبووە، و ئەگەری ھەیە ئەم ناوچەیە ناوی خۆی لەوانەوە وەرگرتبێت (واتە شوێنی میلانییەکان).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی سمێلان:
* لە باکوورەوە [[ناوچەی لاجان]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] و [[ناحیەی گەڵاڵە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی دیانا]]، [[ناحیەی وەرتێ]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079214#map=11/36.7271/44.8352</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٤٦٩٧) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٣٥) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[سمێلان]](ناوەند)
* [[ئاشی بێکۆرە]]
* [[برایەتی، چۆمان|برایەتی]]
* [[بێشە]]
* [[بێولە]]
* [[پیرۆمەر]]
* [[جاوەکە]]
* [[چۆمانی سمایل ئاغا]]
* [[چۆمباڵۆک]]
* [[چۆمبرس]]
* [[دارەگرد]]
* [[درێشک]]
* [[دزووک]]
* [[دۆلانە]]
* [[دۆڵبالیس]]
* [[دێگە، چۆمان]]
* [[ڕوست]]
* [[سرێشمە، چۆمان|سرێشمە]]
* [[سەری مارساوا]]
* [[شلان]]
* [[شلۆک]]
* [[شیوەچنار]]
* [[شیوەماوان]]
* [[شێرکاوە]]
* [[کاولان، سمیلانی چۆمان|کاولان]]
* [[گرتک]]
* [[گزرە]]
* [[گەزنە، چۆمان|گەزنە]]
* [[گوڵان، چۆمان|گوڵان]]
* [[گوێزلینگە]]
* [[مامەخەتیبیان]]
* [[ماوان]]
* [[نزاری]]
* [[ھەبلەسان]]
* [[ھەوێزە بۆر]]
* [[ھۆرێ]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
9uag6dp2dkjyocqxaul66eef84davr8
1593533
1593532
2026-06-23T21:57:14Z
MFTG
21816
/* top */
1593533
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی سمێلان
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[سمێلان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٠٠
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی سمێلان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سمیلان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Smelan Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سمێلان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
== ناو ==
* ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[سمێلان]]ە.
* ناوی "سمێلان" چەند بۆچوون و گێڕانەوەیەکی جیاوازی مێژوویی و زمانی لەسەرە کە باس لە ڕەگی ناوی ئەم ناوچەیە دەکەن. گرنگترین و باوترین ئەو بۆچوونانە ئەمانەن:
** گێڕانەوەی سروشتی و جوگرافی (سێ مێلان): باوترین بۆچوون لە ناوچەکەدا ئەوەیە کە ناوەکە لە لێکدانی دوو وشەی کوردیی "سێ" و "مێل" (یان مێلان) ھاتووە. '''مێل یان مل:''' لە زمانی کوردیدا بە واتای ملە، ڕێگای شاخاوی، یان یاڵ و بەرزایی دێت. لەبەر ئەوەی گوندی سمێلان لە ڕووی جوگرافییەوە کەوتووەتە نێوان سێ ملە یان سێ بەرزایی و ڕێگای شاخاوی کە ناوچەکە دەبەستنەوە بە دەوروبەری، بە تێپەڕبوونی کات ناوی "سێ مێلان" سووک کراوە و بووە بە "سمێلان".
** پەیوەندی بە ناوی ھۆز یان تیرەوە: بۆچوونێکی دیکەی مێژوویی ھەیە کە پێی وایە ناوی سمێلان پەیوەندی بە کۆچی مێژوویی یان نیشتەجێبوونی لقێکی ھۆزی گەورەی "[[میلان (ئێڵ)|میلان]]" (یان مۆریان) ھەیە لەم ناوچەیەدا. لە مێژووی کوردستاندا ھۆزی میلان و کۆچەرەکان جوڵەی زۆریان ھەبووە، و ئەگەری ھەیە ئەم ناوچەیە ناوی خۆی لەوانەوە وەرگرتبێت (واتە شوێنی میلانییەکان).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی سمێلان:
* لە باکوورەوە [[ناوچەی لاجان]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] و [[ناحیەی گەڵاڵە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی دیانا]]، [[ناحیەی وەرتێ]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11079214#map=11/36.7271/44.8352</ref>
== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (٤٦٩٧) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
== کشتووکاڵ ==
== شوێنەوار ==
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٣٥) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[سمێلان]](ناوەند)
* [[ئاشی بێکۆرە]]
* [[برایەتی، چۆمان|برایەتی]]
* [[بێشە]]
* [[بێولە]]
* [[پیرۆمەر]]
* [[جاوەکە]]
* [[چۆمانی سمایل ئاغا]]
* [[چۆمباڵۆک]]
* [[چۆمبرس]]
* [[دارەگرد]]
* [[درێشک]]
* [[دزووک]]
* [[دۆلانە]]
* [[دۆڵبالیس]]
* [[دێگە، چۆمان]]
* [[ڕوست]]
* [[سرێشمە، چۆمان|سرێشمە]]
* [[سەری مارساوا]]
* [[شلان]]
* [[شلۆک]]
* [[شیوەچنار]]
* [[شیوەماوان]]
* [[شێرکاوە]]
* [[کاولان، سمیلانی چۆمان|کاولان]]
* [[گرتک]]
* [[گزرە]]
* [[گەزنە، چۆمان|گەزنە]]
* [[گوڵان، چۆمان|گوڵان]]
* [[گوێزلینگە]]
* [[مامەخەتیبیان]]
* [[ماوان]]
* [[نزاری]]
* [[ھەبلەسان]]
* [[ھەوێزە بۆر]]
* [[ھۆرێ]]
{{Div col end}}
==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای چۆمان]]
* [[ناحیەی قەسرێ]]
* [[ناحیەی گەڵاڵە]]
* [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
1lx3g33ycy60hvolew5tm6b90iq7teg
قوشتەپە
0
274815
1593608
1584475
2026-06-23T22:51:28Z
MFTG
21816
/* top */
1593608
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = قوشتەپە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوشتبە }}<br>{{lang-en| Qushtapa }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = Arbil Districs.png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان).
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.00193| 44.03827 }}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی قوشتەپە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.00193| 44.03827 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٧٥
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = قایمقام
| ناوی_سەرۆک = بژار خدر
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٢٫٨٨
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٣٩٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨٠٠<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان = قەراجی
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''قوشتەپە''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. قوشتەپە ناوەندی [[قەزای قوشتەپە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
شارەدێی قوشتەپە بەدووریی ٢١ کیلۆمەتر دەکەوێتە باشووری شاری [[ھەولێر]]، بەدووریی ٣٠ کیلۆمەتر دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]].<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref>
== ناو ==
وشەی قوشتەپە وشەیەکی لێکدراوی [[زمانی تورکی]]یە، لە دوو وشەی(قوش + تەپە) پێکھاتووە، قوش بە واتای [[باڵندە]] یا [[چۆلەکە]] دێت و تەپەش بە واتای [[گرد]] دێت، ناوەکە بەسەر یەکەوە دەبێتە گردی باڵندە یا گردی چۆلەکە. گردێک لە ناو شارەدێی [[قوشتەپە]]دا ھەیە کە پێشتر ئەو گردە بۆ چاودێری کردنی رێگایەکان و ھەروەھا وەک نیشانەیەک بۆ رێبوارەکان بۆ دیارکردنی رێگاکان بە کارھاتووە, گردی لەم شێوەیە لە سنوری قەزای قوشتەپە زۆرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = جەمال بابان |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
1pdsx64ue7rihhrdd0wa1naycfsjdsz
ھاودیان
0
276280
1593605
1569888
2026-06-23T22:40:39Z
MFTG
21816
/* top */
1593605
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ھاودیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ھاودیان}}<br>{{lang-en| '''Hawdian'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69751| 44.47704}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھاودیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.69751| 44.47704
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٨٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ھاودیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. کەوتۆتە دیوی باکووری بناری [[برادۆست (چیا)|چیای برادۆست]]. بریتیە لە نزیکەی ٧٥٠ ماڵ و زۆرینە موسڵمانی شافعین و ئەوانی تر [[ئاشوورییەکانی عێراق|دیانن]] کە لە ساڵانی ١٩١٧ لە ترسی [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ]] لە [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|ھەکاری و شەمزینانەوە]] ھەڵاتوون. پێشان چەند ماڵێکی [[جوو|جوولەکەش]] ھەبوون ساڵی ١٩٥٠ ناچارکران کۆچ بکەن. زمانی ئاخاوتنی خەڵکەکە کوردیە بە زاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و تیرەکانی بریتین لە [[باڵەک|باڵەکی]] و [[بەگزادە]] و [[ھەرکی]] و [[سوورچی]].
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ruxwmavtaz9fqq70wplnuuimu1uf1tg
1593609
1593605
2026-06-23T23:02:58Z
MFTG
21816
/* top */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان
1593609
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ھاودیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ھاودیان}}<br>{{lang-en| '''Hawdian'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69751| 44.47704}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھاودیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.69751| 44.47704
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٨٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ھاودیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. کەوتۆتە دیوی باکووری بناری [[برادۆست (چیا)|چیای برادۆست]]. بریتیە لە نزیکەی ٧٥٠ ماڵ و زۆرینە موسڵمانی شافعین و ئەوانی تر [[ئاشوورییەکانی عێراق|دیانن]] کە لە ساڵانی ١٩١٧ لە ترسی [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ]] لە [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|ھەکاری و شەمزینانەوە]] ھەڵاتوون. پێشان چەند ماڵێکی [[جوو|جوولەکەش]] ھەبوون ساڵی ١٩٥٠ ناچارکران کۆچ بکەن. زمانی ئاخاوتنی خەڵکەکە کوردیە بە زاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و تیرەکانی بریتین لە [[باڵەک|باڵەکی]] و [[بەگزادە]] و [[ھەرکی]] و [[سوورچی]].
گوندی ھاودیان، ٤ کیلۆمەتر دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای [[مەجیداوە]]، کە پایتەختی [[ئادیابین|ھەرێمی حەدیاب]] (Hadiab) بووە و لە پەیمانی کۆندا (تەوڕات و ئینجیل) بە ناوی "ئەدیابین" (Adiabene) ئاماژەی پێکراوە.<ref>Fiey, J. M. (1965). Assyrie chrétienne I. Beirut: Imprimerie catholique.</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
919f76ofblsrmj2xz8l11q94kyr1art
ڕیفعەت ئەسەد
0
277081
1593421
1593157
2026-06-23T12:06:17Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593421
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''ڕیفعەت عەلی سلێمان ئەسەد''' (٢٢ی ئابی ١٩٣٧ – ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦)، برا بچووکی سەرۆکی کۆچکردووی سووریا [[حافز ئەسەد]] و [[جەمیل ئەسەد]] و مامی سەرۆکی پێشووی سووریا [[بەشار ئەسەد]]ە وەک جێگری سەرۆکی سووریا کاری کردووە لە کۆماری سووریا بۆ کاروباری ئاسایشی نیشتمانی، ئەندامی فەرماندەیی ناوچەیی [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] و فەرماندەی لیواکانی بەرگری. کۆمەڵێک کۆمەڵکوژیی دڕندانە لە سووریادا بۆ ئەو دەگەڕێندرێتەوە. <ref name="f24">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ='The enforcer' who heads Syria's dreaded army division|ئیش=FRANCE 24|ناونیشان=http://www.france24.com/en/20120301-enforcer-who-heads-syria-army-fourth-division-maher-bashar-assad|وتەگێڕانەوە=Rifaat al-Assad is perhaps best-known for his role in personally overseeing the notorious 1982 Hama massacre, in which at least 10,000 people were killed.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120731200133/http://www.france24.com/en/20120301-enforcer-who-heads-syria-army-fourth-division-maher-bashar-assad|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> <ref name="Haaretz">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Assad's cousin: West is right to back Syrian opposition, but it is backing the wrong one|ئیش=Haaretz|ناونیشان=http://www.haaretz.com/news/middle-east/assad-s-cousin-west-is-right-to-back-syrian-opposition-but-it-is-backing-the-wrong-one-1.421582|وتەگێڕانەوە=every report from the period clearly puts Rifat at the center of the Hama operation|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130126001627/http://www.haaretz.com/news/middle-east/assad-s-cousin-west-is-right-to-back-syrian-opposition-but-it-is-backing-the-wrong-one-1.421582|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref>
دوای ھەوڵی کودەتا شکستخواردووەکەی دژی حافز ئەسەد لە ساڵی ١٩٨٤، ڕیفعەت ئەسەد چووەتە فەڕەنسا و بۆ ماوەی ٣٦ ساڵ لەوێ ژیاوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ گەڕایەوە بۆ سووریا دوای ئەوەی لە فەڕەنسا بە تاوانی گەندەڵی ملیۆنان یۆرۆ لە دەوڵەتی سووریا ئیدانە کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Uncle of Syria's Assad returns home from decades-long exile|زمان=en|ئیش=France 24|ناونیشان=https://www.france24.com/en/live-news/20211008-uncle-of-syria-s-assad-returns-home-from-decades-long-exile|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240322222458/https://www.france24.com/en/live-news/20211008-uncle-of-syria-s-assad-returns-home-from-decades-long-exile|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Rifaat al-Assad: Syrian President's uncle jailed in France for money laundering|زمان=en-GB|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-53077818|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240612020740/https://www.bbc.com/news/world-europe-53077818|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٢٢دا دادگای کاساسیۆن (بەرزترین دەسەڵاتی دادوەری لە فەڕەنسا) بڕیارەکەی پشتڕاستکردەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=French top court upholds prison sentence of Bashar al-Assad's uncle|زمان=en|ئیش=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/french-top-court-upholds-prison-sentence-bashar-al-assads-uncle-2022-09-07/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240312160356/https://www.reuters.com/world/french-top-court-upholds-prison-sentence-bashar-al-assads-uncle-2022-09-07/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref>
لە مانگی ئابی ٢٠٢٣، سویسرا فەرمانی دەستگیرکردنی نێونەتەوەیی بۆ ڕیفعەت ئەسەد دەرکرد، دوای ئەوەی دادگای تاوانەکانی فیدراڵی داوای کرد کە ڕادەست بکرێتەوە بۆ ئەوەی دادگایی بکرێت بەھۆی ڕۆڵی لە سەرپەرشتیکردنی ئۆپەراسیۆنە زەمینییەکانی [[کۆمەڵکوژیی حەما|کۆمەڵکوژی حەما]]. فەرمانی دەستگیرکردنەکە لە چوارچێوەی ڕێکارەکانی پەیوەست بە سکاڵایەکی تاوانەکانی جەنگ دەرچووە کە لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن ڕێکخراوی مافی مرۆڤی "ترایل ئینتەرناشناڵ" پێشکەش بە نووسینگەی داواکاری گشتی سویسرا کراوە. لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٤، داواکاری گشتی سویسرا، ڕیفعەت ئەسەدی بە چەندین تاوان لە کۆمەڵکوژییەکەی حەما لە شوباتی ١٩٨٢ تۆمەتبار کرد. <ref name="trialinternational.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/war-crimes-in-syria-switzerland-issues-an-international-arrest-warrant-for-the-extradition-of-rifaat-al-assad/|سەردێڕ=War crimes in Syria: Switzerland issues an international arrest warrant for the extradition of Rifaat al-Assad |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816223201/https://trialinternational.org/latest-post/war-crimes-in-syria-switzerland-issues-an-international-arrest-warrant-for-the-extradition-of-rifaat-al-assad/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Trial International}}</ref> <ref name="SWI swissinfo.ch">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Swiss prosecutors issue arrest warrant for Rifaat al-Assad|ئیش=SWI swissinfo.ch|ناونیشان=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/swiss-prosecutors-put-out-arrest-warrant-for-rifaat-al-assad/48740184|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816223600/https://www.swissinfo.ch/eng/politics/swiss-prosecutors-put-out-arrest-warrant-for-rifaat-al-assad/48740184|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name="The National">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Switzerland issues arrest warrant for uncle of Syria's Assad|ئیش=The National|ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/world/2023/08/16/swiss-arrest-warrant-for-uncle-of-syrias-assad/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816205956/https://www.thenationalnews.com/world/2023/08/16/swiss-arrest-warrant-for-uncle-of-syrias-assad/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian president's uncle to stand trial in Switzerland for crimes against humanity|زمان=en|ئیش=France 24|ناونیشان=https://www.france24.com/en/live-news/20240312-syrian-president-s-uncle-to-face-swiss-trial-for-war-crimes|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20240312170726/https://www.france24.com/en/live-news/20240312-syrian-president-s-uncle-to-face-swiss-trial-for-war-crimes|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref>
== ژیانی سەرەتایی ==
ڕەفعەت ئەسەد لە ٢٢ی ئابی ١٩٣٧ لە گوندی قرداحە لە نزیک [[لازقیە]] لە ڕۆژاوای [[سووریا]] لەدایکبووە، لە زانکۆی دیمەشق [[زانستی سیاسی]] و [[ئابووری]] خوێندووە، دواتر لە ئەکادیمیای زانستی سۆڤیەت دکتۆرای فەخری لە بواری [[سیاسەت]] وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130419172614/http://www.meforum.org/meib/articles/0006_sd.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== ژیانی تایبەتی ==
ڕەفعەت ئەسەد فرەژنی بووە، ھاوپەیمانی و پەیوەندی بەھێزی لەگەڵ بنەماڵە دیارەکان و خێڵە دیارەکانی سووریا دامەزراندووە، لەوانەش ژنە دیارەکانی (ئەمیرە ئەسەد) و سەنا مەخلووف، ھەروەھا کچی تووراد شەعلان (خوشکی حەسە شەعلان ھاوسەری پاشای [[سعوودیە]] [[عەبدوڵڵا بن عەبدولعەزیز]] ئال سعوود).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.souriyati.com/2015/09/02/19806.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171030085110/http://www.souriyati.com/2015/09/02/19806.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.meforum.org/articles/?year=year</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Rifaat al-Assad}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|ئابووری|سیاسەت|زانستی سیاسەت|سووریا}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دیمەشق]]
ploof5nv2uwg9qrg0pgiti6t6tycp3l
مانگێشک
0
277147
1593607
1556986
2026-06-23T22:43:16Z
MFTG
21816
/* top */
1593607
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = مانگێشک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مانکیشک }}<br>{{lang-en| Mangeshk }}'''
| ناوی_خۆماڵی = ܡܲܢܓܹܫ
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = IMG A panoramic view of Mangesh, a village in the Kurdistan Region of Iraq, surrounded by hills and fields.jpg
| شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارەدێی مانگێشک
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|37.0361|43.09574 }}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''شارەدێی مانگێشک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 37.0361|43.09574 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دھۆک]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی مانگێشک]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٨٥٠]]
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک = موشتاق عیسمەت
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٠٫٨
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٧٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٢٢٥<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) و [[زمانی سوریانی|سریانی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحییەت]]([[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''مانگێشک''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای دھۆک]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. مانگێشک ناوەندی [[ناحیەی مانگێشک]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
شارەدێی مانگێشک لە شارۆچکەی [[سێمێل]] (٥٢)کم و (٣٨)کم لە شاری [[دھۆک]] دوورە.<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref>
لە گوندەکەدا کڵێسایەکی (مار جۆرج) و مەزارگەی (مارت شمونی) ھەیە.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref> خانەقای (مار ئیبراھیمی شەمرە) لە نزیک گوندەکە بووە، و لە سەدەی ١٤دا جێھێڵراوە.<ref>Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers.</ref>
== ناو ==
سەبارەت بە ناوی مانگێشک چەند بۆ چوونێک ھەیە:-
* یەکەمیان:- ڕەنگە ناوەکەی لە وشەی کلدانی بیت منکوشی “ماڵی ساحیرەکان” یان بیت مجوس (ماڵی جادووگەرەکان) وەرگیرابێت.
* دووەم:- لەوانەیە ناوەکە لە (مونکشا) یان (مونکاش)ی کلدانەکانەوە وەرگیرابێت، واتە (ئەو کەسەی دەستی لێداوە)، یان ئەو کەسەی (دەستی لێدەدا)، خوازراوێکە بۆ (مارتۆما)، شاگردی ڕۆژھەڵات کە دەستی لە برینەکانی مەسیح داوە.
* سێیەم:- کە پشتڕاستی دەکاتەوە کە ناوی مانگێش ڕەنگە (بەیت مەخانشی) بێت، بە واتای (شوێنی کۆبوونەوە).<ref>Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers.</ref>
== جوگرافیا ==
شارەدێی مانگێشک ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[بەروشکا]].
* لە باشوورەوە گوندی [[دێرگژنیک]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[کوڤلی]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[دولیا]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/2482486468</ref>
== مێژوو ==
کۆمەڵێک لە لایەنگرانی کەنیسەی ڕۆژھەڵات، لە سەدەی ١٠دا، لە کتێبی ژیانی ڕابان جۆزێف بوسنایادا ئیسپاتی کردووە. گوندەکە لە ساڵی ١٧١٢ لە لایەن [[کورد]]ەکانەوە تاڵان کرا.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref>
بەشێکی بەرچاو لە دانیشتوانی مانگێشک لە ساڵی ١٧٩١، لەلایەن مەتای شەمسۆن، قەشە سەرەکی کاسۆلیکی کلدانییەکانی [[ئامێدی]]، گۆڕدرا بۆ ئایینی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]] و ١٣ گوندنشین دواتر لە نێوان ساڵانی ١٨٠٨ بۆ ١٨٢٧ چوونەتە ناو [[دێری ڕەبان ھورمزد]]. بەڵام ڕەنگە کۆمەڵێک دڵسۆز بۆ کەنیسەی ڕۆژھەڵات تا سەرەتای سەدەی نۆزدەھەم بەردەوام بووبێت. لە ساڵی ١٨٥٠دا ١٥٠ خێزانی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]] لە مانگێشک نیشتەجێ بوون، و لەلایەن سێ قەشە و یەک کڵێسایەکی کارا وەک بەشێک لە قەشەیەتی [[ئامێدی]] خزمەتیان دەکرد. ژمارەی کاسۆلیکی کلدان لە گوندەکەدا تا ساڵی ١٩١٣ بۆ ١١٠٠ کەس زیادی کردبوو، چوار قەشە و کڵێسایەکیان ھەبوو. لە ساڵی ١٩٢٠دا ٢٣٠ ماڵ بوون. مانگێشک لە ساڵی ١٩٤٧دا ١١٩٥ کەسی تێدا نیشتەجێ بووە.<ref>Razoux, Pierre (2015). The Iran-Iraq War. Harvard University Press.</ref>
لە سەرەتای [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی یەکەمی عێراق-کور]]د لە ساڵی ١٩٦١، ٦٠٠ خێزان ھەبوون لە مانگێشکدا، بەڵام ھێرشەکانی [[بنەماڵەی بارزانی]] زۆر کەسی ناچار کرد ھەڵبێن و تا ساڵی ١٩٦٥ ژمارەی دانیشتووانی بۆ ٩٥٩ کەس کەم بووەوە. بارودۆخی گوندەکە باش بووەوە و لە دەوروبەری کاتی کۆتایی ھاتنی شەڕ لە ساڵی ١٩٧٠ ١٣٩٠ کەس لە مانگێشک نیشتەجێ بوون. لە نێو [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا، لە چوارچێوەی ئۆپەراسیۆنی (فەجری ٩) لە ھەوڵێک بۆ ھەڕەشەکردن لە بۆری نەوتی کەرکووک – دۆرتیۆل، لە ١٥ی ئایاری ١٩٨٦ لەلایەن پەرەشوتەکانی ئێران و (١٠٠٠) [[پێشمەرگە]]وە دەستی بەسەر گوندەکەدا گیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://acn-canada.org/special-report-acn-delegation-in-iraq/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220807151448/https://acn-canada.org/special-report-acn-delegation-in-iraq/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆنترۆڵکردنی مانگێشک لەلایەن [[ئێران]]ەوە تەمەنی کورت بوو، لەبەرئەوەی ھێزێکی [[عێراق]]ی پێکھاتبوو لە لیوایەکی زرێپۆش و لیوایەکی شاخ و لیوایەکی ھێزی تایبەت بە ھەلیکۆپتەری ھێرشبەر و حزبی کوردی لایەنگری عێراق ھەر زوو دوای ئەوە گوندەکەیان کۆنتڕۆڵ کردەوە.<ref>Eklund, Lina; Lange, Katharina (2018). "Crisis and Agricultural Change in the Kurdistan Region of Iraq, 1980s-2010s: an Interdisciplinary Approach". In Rami Zurayk; Eckart Woertz; Rachel Bahn (eds.). Crisis and Conflict in Agriculture. CABI. pp. 118–131.</ref>
لە ساڵی ١٩٨٩ خێزانە [[کورد]]ەکان بە زۆرەملێ لە مانگێشک لەلایەن حکومەتی عێراقەوە نیشتەجێ کران، تا ئەو کاتە گوندەکە تەنھا [[ئاشوورییەکان]] نیشتەجێ بوون کە بە [[زمانی سوریانی]] دەدوان. لە ئەنجامی ھەڵمەتی [[شاڵاوی ئەنفال]]دا لە کۆتایی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا زەوییە کشتوکاڵییەکانی ئەو ناحیەیە جێھێڵران.<ref>http://www.aina.org/reports/erasingassyrians.pdf</ref> لە ١٣ی کانونی یەکەمی ساڵی ١٩٩٧، حەوت ھاوڵاتی مەدەنی ئاشووری بێ چەک و خەڵکی مانگێشک کەوتنە بۆسەی چەکدارانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) و شەش کەسیان لەو ھێرشەدا کوژران. لە ٢١ی کانوونی دووەمدا، بەرەی ڕزگاری نیشتمانی کوردستان ڕەتیکردەوە کە پەکەکە بەرپرسیار بێت لە کوشتنەکان و لەبری ئەوە بانگەشەی ئەوەی کرد کە [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] ئەو ھێرشەی ڕێکخستووە؛ تاکە ڕزگاربووی ھێرشەکە لە ٢٦ی کانوونی دووەمدا بەھۆی برینەکانیەوە گیانی لەدەستدا. لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٠ تا ١٩٩٧ زیاتر لە چل کەسی خەڵکی گوندەکە تیرۆر کران.<ref>https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35309.html</ref>
زەوییە کشتوکاڵییەکانی ئەو ناوچەیە کە لە کاتی [[شاڵاوی ئەنفال]]دا جێھێڵدرابوون، لە نێوان ساڵانی ١٩٩٨ و ٢٠٠٢دا دووبارە چێنرانەوە. لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکان لە ساڵانی ٢٠٠٠دا ١٨٠ خانووی دروستکرد و کڵێساکەیان نۆژەنکردەوە و ژێرخانی بۆ گوندەکە دابینکرد. کۆنفرانسی گشتی ئاشووری ڕایگەیاندووە کە نوێنەرانی ئەو وڵاتە لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٥ لە مانگێشک لە لایەن ئەندامانی چەکداری [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]ەوە ھەڕەشەیان لێ کراوە.<ref>https://www.ncregister.com/blog/images-of-christian-refugees-suffering-hardship-in-northern-iraq</ref> گوندەکە لە ساڵی ٢٠١٢دا ١٢٨٥ کاسۆلیکی کلدانی تێیدا نیشتەجێ بووە. لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٣ ئاشوورییەکانی مەنگەش ڕایانگەیاندبوو کە تووشی گۆشەگیری و تۆقاندن لە لایەن [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ەوە بوون، و بە زۆر پاڵپشتیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] کراون، مانگێشک بووە شوێنی پەناگەی ٧٧ بنەماڵەی ئۆرتۆدۆکسی سوریانی لە دەوروبەری [[ئەلقۆش]] کە لە ٦ی ئابی ٢٠١٤ لە ھێرشی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] ھەڵاتبوون. پێش ھاتنی ئاوارەکان، گوندەکە نزیکەی ٣٠٠ خێزانی ئاشووری تێیدا نیشتەجێ بوون. تا مانگی ئەیلول، ئاوارە ئاشوورییەکانی [[قەرەقووش]] و [[ئێزیدییەکان]]یش بەرەو مانگێشک ھەڵاتبوون و قوتابخانەکەش کرایە پەناگەیەکی کاتی.<ref>http://aina.org/news/20130920141002.htm</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی قەزای دھۆک}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
0171kg2oeazqvi3fmpc9sfzu9pcwr69
ئەشڕەف موسای ئەیوبی
0
277808
1593610
1398311
2026-06-23T23:09:32Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593610
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
|name=ئەشڕەف موسا
|title=ئەمیری جەزیرە، شای ئەرمەن، ئەمیری دیمەشق
|image=Dinastia_ayyubide,_monete_in_rame_di_ashraf_muzaffar_al-din,_1210-1220_ca.,_01.jpg
|image_size=
|caption=سکەیەکی مسی مەلیک ئەشرەف موزەفەرەدین موسای ئەیوبی
|reign=
|coronation=
|full name=
|predecessor=
|successor=
|dynasty=[[دەوڵەتی ئەییووبی| ئەیووبی]]
|father=[[عادل سەیفەدین ئەحمەد| سوڵتان سەیفەدین ئەحمەد]]
|spouse=
|birth_date=١١٧٨
|birth_place=
|death_date=١٢٣٧
|death_place=
|place of burial=
|religion=[[سوننە]]
|succession1=ئەمیری جەزیرە
|reign1=١٢١٠–١٢٢٩
|predecessor1=ئەوحەدی ئەیوبی
|successor1=موزەفەر غازی ئەیوبی
|succession2=سوڵتانی شام
|reign2=١٢٢٩–١٢٣٧
|predecessor2=ناسڕ داود ئەیوبی
|successor2=مەلیک ساڵح ئیسمایل}}
'''مەلیک''' ئەشڕەف یان '''ئەشڕەف مووسا''' یان '''ئەشڕەف شا ئەرمەن'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=evzQm3DwVcQC&dq=Al-Ashraf+Arman+shah&pg=PA441|سەردێڕ=The Encyclopaedia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples|ڕێکەوت=1913|بڵاوکەرەوە=E.J. Brill|پەڕەکان=٤٤١|زمان=en}}</ref> (٢٧ی ئابی ١٢٣٧ مردووە) ناوی تەواوی مەلیک ئەشڕەف موسا ئەبو فەتح موزەفەرەدین فەرمانڕەوایەکی [[کورد]] بووە لە [[دەوڵەتی ئەییووبی|بنەماڵەی ئەیوبییەکان]].
== حاکمی جەزیرە (١٢٠١–١٢٢٩) ==
[[پەڕگە:Dirham of Saladin, 1215-1216.jpg|وێنۆک|upright=1.35|وێنەی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەڵاحەدین]] لەسەر درھەمێک کە لە زەمانی فەرمانڕەوای ئەشڕەف مووسا لە ساڵی ١٢١٥–١٢١٦ دروست کراوە، لەسەری نەخشێندراوە لەلای پێشەوە: شای سەرکەوتوو، ڕاست و دروستی جیھان و ئیمان، یوسف کوڕی ئەیوب''.<ref name="BAL">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Balog|سەردێڕ=دراوی ئەیوبییەکان|ڕێکەوت=1980|بڵاوکەرەوە=کۆمەڵەی دراوی شاھانە|شوێن=لەندەن|لاپەڕە=دراوی 182}}، ھەروەھا ویلان جۆری سێیەم، 258-60؛ ئەلبوومی ٧٩١٫٤ بۆ دراوێکی ھاوشێوە لە مۆزەخانەی بەریتانی کە لە ساڵی ٥٨٦/١١٩٠ی کۆچی دا دروست کراوە: {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britismuseum.org/collection /object/C_1865-0804-40-X |وێبگە=www.britishmuseum.org |زمان=en |سەردێڕ=دراوی سەلادین مۆزەخانەی بەریتانی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.britismuseum.org/collection |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}، و یەکێکی تریش لە ساڵی ١١٩٠دا دروست کرا: [[پەڕگە:سەلادین_١١٩٠_معنا_ئۆف_مایافاریکین.jpg|٢٠x20px]]. ھەروەھا [https://www.numisbids.com/n.php?p=lot&sid=5085&lot=548]، [https://www.coinarchives.com/w/lotviewer.php?LotID=6582815&AucID=7626&Lot=1243&Val= d89ed4f58f834cadef373b4bbd223b6a]</ref><ref name="DN">{{harvnb|Nicolle|2011|p=[https://books.google.com/books?id=Ija3CwAAQBAJ&pg=PA26 ٢٦]}}: "ئەم مسەیە." dirham، کە لە مایافەریقین لە ساڵی ٥٨٧ی کۆچی (١١٩٠/٠١ ز) داڕێژراوە، سەلاحەدین کڵاوی تیژیی فەرمانڕەوایەکی تورکی شێوازی سەلجوقی لەبەردایە."</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب |دوایین١=Lesley Baker |یەکەم١=Patricia |سەردێڕ=مێژوویەک لە جل و بەرگی دادگای ئیسلامی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست |ڕێکەوت=1988 |doi=10.25501/SOAS.00033676 |بڵاوکەرەوە=SOAS, زانکۆی لەندەن |پەڕە=١١٩ |ناونیشان=https://eprints.soas.ac.uk/ |وتەگێڕانەوە=لە کۆتایی سەدەی دوازدەھەمدا، لەبەرکردنی [[شاربوش]] پشتگیری سەڵاح الدینی نیشان دا. لە ژێر سەردەمی مەملوکی بەحری دواتر لە میسر و سوریا بەشێک بوو لەو [[خیلعە]] کە دەدرا بە ئەمیرێک لەسەر وەبەرھێنانەکەی. |access-date=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |archive-date=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122095930/https://eprints.soas.ac.uk/ |url-status=dead }}</ref> لە سەردەمی ژیانی سەڵاحەدیندا دراوی ھاوشێوە دروستکراون.<ref>بۆ دراوێکی ھاوشێوە لە مۆزەخانەی بەریتانی کە لە ساڵی ٥٨٦/١١٩٠ی کۆچی دا دروست کراوە: {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https: //www.britismuseum.org/collection/object/C_1865-0804-40-X |وێبگە=www.britismuseum.org |زمان=en |سەردێڕ=دراوی سەلادین مۆزەخانەی بەریتانی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.britismuseum.org/collection/object/C_1865-0804-40-X |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}، و یەکێکی تریش لە ساڵی ١١٩٠دا دروست کرا: [[فایل:سەلادین ١١٩٠ نەعنا ی مەیافەریقین.jpg| 20x20px]]. ھەروەھا [https://www.numisbids.com/n.php?p=lot&sid=5085&lot=548]، [https://www.coinarchives.com/w/lotviewer.php?LotID=6582815&AucID=7626&Lot=1243&Val= d89ed4f58f834cadef373b4bbd223b6a]</ref>'']]کوڕی سوڵتان [[عادل سەیفەدین ئەحمەد|عادلی یەکەم]]، ئەشڕەف لەلایەن باوکییەوە لە [[حەڕان|ھەران]] لە ساڵی ١٢٠١ وەک حاکمی جەزیرە دامەزرا. دوای مردنی باوکی لە ساڵی ١٢١٨ تا ساڵی ١٢٢٩ بەردەوام بوو لە فەرمانڕەواییی ناوچەکە.
=== فەتحکردنی خەلات ===
لە ساڵی ١٢٠٧دا، شا ئەرمەن لەلایەن ئەیوبییەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، کە لە مێژە تامەزرۆی [[خەلات]] بوون. ئەیوبییەکان لەسەر بانگھێشتی گەلی خەلات ھاتبوونە شارەکە دوای ئەوەی دوایین فەرمانڕەوای سۆکمەنلی لەلایەن توغرولشا، فەرمانڕەوا مەلیکی [[ئەرزڕۆم]] بەناوی سوڵتانییەتی ڕۆم و برای سوڵتان کەیقوبادی یەکەمەوە کوژرا. تا ساڵی ١٢٠٩ [[جۆرجیا]] ئاستەنگی فەرمانڕەواییی ئەیوبییەکانی کرد لە بەرزایییەکانی ئەرمەنستان و سەرکردایەتیی جەنگی ڕزگاریی خوازی بۆ باشووری ئەرمینیا کرد. سوپای جۆرجیا گەمارۆی خەلاتی دا. لە وەڵامدا [[عادل سەیفەدین ئەحمەد|سوڵتان عادلی یەکەم]] سوپایەکی ڕێکخست و بە خودی خۆی سەرکردایەتیی سوپایەکی مەزنی کرد کە میرەکانی [[حومس]]، [[حەما]]، و [[بەعلبەک]] و ھەروەھا بەشێک لە میرنشینەکانی تری ئەیوبی بۆ پشتگیریکردن لە ئەوحەدی ئەیوبی ئەمیری جزیرە. لە کاتی گەمارۆدانەکەدا، ژەنەراڵی جۆرجیا ئیڤان مخارگدزلی بە ھەڵە کەوتە دەستی ئەوحەد لە جەرگەی خەلات. ئەوحەد بەسوود بینین لە بەکارھێنانی ئیڤان وەکو چەکێک، ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر ئازادکردنی لە بەرامبەر ئاگربەستێکی ٣٠ ساڵە لەگەڵ جۆرجیا، بەم شێوەیە کۆتایی بە ھەڕەشەی دەستبەجێی جۆرجیا بۆ سەر ئەیوبیەکان ھێنا. ئەمەش ململانێی خاکی ئەرمەنەکانی گەیاندە بنبەست.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lortʻkʻipʻaniże |یەکەم=Mariam |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8hYdAAAAMAAJ |سەردێڕ=Georgia in سەدەی XI-XII |ڕێکەوت=1987 |بڵاوکەرەوە=بڵاوکەرەوەکانی گاناتلێبا |لاپەڕەکان=154 |زمان=ku}}</ref> بەمەش ناوچەی دەریاچەی وانیان بەجێھێشت بۆ ئەیوبییەکان لە دیمەشق.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Humphreys |یەکەم=ڕ. ستیڤن |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JfXl5kvabhoC |سەردێڕ=لە سەلاحەددینەوە بۆ مەغۆلەکان: ئەیوبییەکانی دیمەشق، 1193-1260 |بەروار=1977-01-01 |بڵاوکەرەوە=SUNY Press | ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٣٩٥-٢٦٣-٧|لاپەڕەکان=130–131 |زمان=ku}}</ref>
لە ماوەی فەرمانڕەوایی ئەشڕەف موسادا، ھەندێک دراوی بە وێنەی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەڵاحەدین]] لە سکە درابوو، کە لەسەری نووسرابوو: ''شای سەرکەوتوو، ڕاست و دروستی جیھان و دین، یوسف کوڕی ئەیوب''، بە مۆدێلی دراوەکانی پێشووتر کە لە سەردەمی خودی سەڵاحەدین لەسکە درابوو.<ref name="DN">{{harvnb|Nicolle|2011|p=[https://books.google.com/books?id=Ija3CwAAQBAJ&pg=PA26 26]}}: "ئەم درھەمە مسییە."، کە لە مەیافەریقین لە ساڵی ٥٨٧ی کۆچی (١١٩٠/٠١ ز) نەخشێنراوە، سەلاحەدین کڵاوی تیژ بووشی فەرمانڕەوایەکی تورکی لە شێوازی سەلجوق لەبەردایە."</ref>
دراوەکانی ئەشڕەف موسا لە سکە درابوون لە [[فارقین]]، [[شەنگال]]، [[خەلات]]، [[ئەربیلا|ئەربەلا]]، [[حەڕان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆمەڵگەی دراوی ئەمریکی: Browse کۆکردنەوە |ناونیشان=https://numismatics.org/search/results?q=ڕووی_دەسەڵات%3A%22ئەشرەف%20موزەفەر%20الدین%20ئەبو%20الفەت%20موسا%22&دەستپێکردن=0 |وێبگە=numismatics.org |بڵاوکەرەوە=کۆمەڵەی دراوی ئەمریکی |زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://numismatics.org/search/results?q=%DA%95%D9%88%D9%88%DB%8C_%D8%AF%DB%95%D8%B3%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%3A%22%D8%A6%DB%95%D8%B4%D8%B1%DB%95%D9%81%20%D9%85%D9%88%D8%B2%DB%95%D9%81%DB%95%D8%B1%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86%20%D8%A6%DB%95%D8%A8%D9%88%20%D8%A7%D9%84%D9%81%DB%95%D8%AA%20%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%22&%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86=0 |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref>
شازادەی جۆرجیا تەمتا یەکێک بوو لە ھاوسەرەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eastmond |یەکەم١=Antony |سەردێڕ=جیھانی تامتا |بەروار=20 نیسانی 2017 |بڵاوکەرەوە=زانکۆی کامبریج چاپەمەنی |ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-١٦٧٥٦-٨|لاپەڕە=172 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ANAoDwAAQBAJ&pg=PA172 |زمان=ku |وتەگێڕانەوە=تامتا، ئەیوبید ھاوسەری ئەل -ئەشرەف موسا}}</ref>
== ئەمیری دیمەشق (١٢٢٩–١٢٣٧) ==
دوای مردنی براکەی موعەزەم لە ساڵی ١٢٢٧، ئەشڕەف داواکارییەکی لە برازاکەی، کوڕی موعەزەم، ناسڕ داود وەرگرت، بۆ یارمەتیدان لە دژایەتیکردنی براکەی [[کامیل]] کە لە میسڕ بوو. لەبری ئەوە ئەشڕەف و کامیل گەیشتنە ڕێککەوتن بۆ دابەشکردنی زەوی و زاری برازاکەیان لە نێوانیاندا. ئەشڕەف دیمەشکی گرت لە حوزەیرانی ١٢٢٩ و دەستی بەسەر شارەکە گرت، وەک ئەمیری دیمەشق مایەوە تا مردنی لە ساڵی ١٢٣٧. لە ساڵی ١٢٣٠، شاری بەعلبەکیشی گرت. لیە بەرامبەردا زەویەکانی لە میزۆپۆتامیا دایە دەست کامیل و دان بە زەویەکانی خۆیدا نا باڵادەستی، لەکاتێکدا ناسڕ دەبوو لە خاوەندارێتی میرنشینێک کە سەنتەری [[کەراک]] بوو لە ناوچەی ترانس ئوردن ڕازی بێت. دوای چەند ساڵێک، ئەشڕەف دوای چەند ساڵێک، ئەشڕەف لە ژێر دەسەڵاتی براکەیدا دەستی کرد بە ھەڵگەڕانەوە، لە ساڵی ١٢٣٧دا لەگەڵ کەیقوبادی یەکەم، سوڵتانی سەلجوقی ڕۆما و شازادەکانی ئەیوبی کە بنکەکەیان لە سوریا بوو، دژی کامیل ھاوپەیمانیی کرد. بەڵام کەیقوباد لە سەرەتای ھاوینی ئەو ساڵەدا مرد و ئەشڕەف خۆی لە ٢٧ی ئابدا کۆچی دواییی کرد و ھاوپەیمانەکەش ھەڵوەشایەوە. دوای ئەشڕەف، ساڵح ئیسماعیلی برای دەسەڵاتی گرتە دەست.<ref name="Lewis2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Franklin D. Lewis| سەردێڕ=ڕومی - ڕابردوو و ئێستا، ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا: ژیان و فێرکاری و شیعری جەل الدین Rumi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PFsQBwAAQBAJ&pg=PT69|بەروار=18ی تشرینی یەکەمی 2014|بڵاوکەرەوە=بڵاوکراوەکانی یەک وۆرلد|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٧٤-٧٣٧-٨|لاپەڕە=69}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== پەرتووکەکان ==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nicolle |یەکەم١=David |سەردێڕ=Saladin |ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٩٠٨-٣١٨-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ija3CwAAQBAJ |زمان=en}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سووریا}}
{{پۆلی کۆمنز|Al-Ashraf Muzaffar al-Din Abu al-Fath Musa}}
[[پۆل:مردووانی ١٢٣٧]]
[[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٣یەم]]
k1ce8mic89lt9o4xjy8oj1xb953d63p
ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان
0
278435
1593524
1590815
2026-06-23T21:51:49Z
MFTG
21816
/* top */
1593524
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان
| ناوی_فەرمی =
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]]
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = {{Photomontage
| photo1a = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| photo2a = Hawler Governorate.png
| photo2b = Hewler governorate 2012.png
| photo3a =
| photo3b =
|
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە =
| قەبارەی_نەخشە = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە =
| دەرزیی_نەخشە١ =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| پۆتانەکان =
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[خەلیفان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٩٦٧]]
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م =
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان =
| دانیشتووان_لە =
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة مرکز قضاء خلیفان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Khalifan Subdistrict center district '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای خەلیفان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[خەلیفان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref>
لە زۆربەی یەکەی کارگێڕی [[قەزا]]دا لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]دا، کاتێک یەکەی [[قەزا]] دێتە کایەوە، ئەوا ناحیەی ناوەندی قەزاکەش دێتە کایەوە بە ھەمان ناو.
== ناو ==
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[خەلیفان]]ە. ھیچ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوی نووسراو لەبەردەستدا نییە تاکوو شیکاری ئەم چەمکە بکات.
* ئەو سەرچاوانەی کە باون لەناو جەماوەر بەشێوەی زارەکییە، گوایە لە گەلیاوانەوە ھاتووە.
* ڕایەکی تر دەڵێت لە کاتی ھاتنی لەشکری [[ئیسلام]] بۆ دەڤەرەکە دوو خەلیفەی لێ نیشتەجێ بووە، بە تێپەڕبوونی کاتیش ئەم ناوە داتاشراوە و بووەتە خەلیفان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای خەلیفان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/406 | نووسەر = پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* گێڕانەوەی مێژوویی و عەشیرەتی (خەلیفان و مەلا عەلی): ئەمە ھەم وەک چیرۆکێکی فۆلکلۆری و ھەم وەک بەشێک لە مێژووی ناوچەکە دەگێڕدرێتەوە. دەوترێت لە ڕابردوودا کەسایەتییەکی ئاینی یان پیاوچاکێک بە ناوی مەلا عەلی لە ناوچەکەدا ھەبووە کە نازناوی "خەلیفە" بووە (پلەیەکی ئاینی یان تەسەوف). کاتێک خەڵک چوونەتە لای یان سەردانی ناوچەکەیان کردووە، وتوویانە دەچین بۆ لای خەلیفان (واتە ماڵبات یان شوێنی دانیشتنی خەلیفە و شوێنکەوتووانی). بە تێپەڕبوونی کات، پاشگری کۆی کوردی (ان) لکاوە بە ناوی خەلیفەکەوە و ناوچەکە بە تەواوی بوو بە "خەلیفان".
* ڕەگی زمانەوانی (پێوەندی بە خەلیفەوە): لە ڕووی زمانەوانییەوە، وشەی خەلیفان لە دوو بەش پێکدێت:
خەلیفە: (وشەیەکی عەرەبییە و ھاتووەتە ناو [[زمانی کوردی]]، بەواتای جێنشین یان ڕێبەرێکی ئاینی لە ڕێبازە تەسەوفییەکاندا دێت). ان: پاشگری شوێن یان نیسبەتە لە زمانی کوردیدا (وەک بارزان، بێستان، سۆران). بۆیە واتای وشەکە ڕاستەوخۆ دەبێتە "شوێنی خەلیفەکان" یان ئەو ناوچەیەی کە خەلیفەیەکی لێ نیشتەجێ بووە.
* گێڕانەوەی تر (سەردەمی خەلافەت): ھەندێک سەرچاوەی تر بە شێوازێکی کەمتر باو ئاماژە بەوە دەکەن کە لە سەردەمی فەرمانڕوایی ئیسلامیدا (سەردەمی خەلیفەکان)، ئەم ناوچەیە وەک بنکەیەک یان ڕێڕەوێکی گرنگ بۆ نوێنەرانی خەلافەت بەکارھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== جوگرافیا ==
سنووری ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی سرێشمە]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی بالیسان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] و [[ناحیەی باسرمە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11078990#map=11/36.5568/44.5242 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
== مێژوو ==
* بە فەرمانی کۆماری ژمارە(٧٤٢) لە (٢٦-٧-١٩٦٧)دا، بە دابڕانی (٣٢) گوندی [[ناحیەی دیانا]] و (٢٢) گوندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]، ناحیەی خەلیفان لە سنووری [[قەزای ڕەواندز]] ھاتە کایەوە.
* بەپێی بەیانی ژمارە(١٦)ی ساڵی ٢٠٢٣ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ١٥\٠٨\٢٠٢٤دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی [[قەزای خەلیفان]] و [[ناحیەی سرێشمە]] لە سنووری [[ئیدارەی سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(١٦)ی ساڵی ٢٠٢٣ | ناونیشان = https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%2520of%2520Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2023/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%2520%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%2520(%D9%A1%D9%A6)%DB%8C%2520%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%2520%D9%A2%25D9%25A0%D9%A2%D9%A3%D8%8C%2520%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA%2520%D8%A8%DB%95%2520%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%95%2520%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%DB%8C%2520%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%2520(%D8%AE%DB%95%D9%84%DB%8C%D9%81%D8%A7%D9%86)%2520%D9%88%2520%D9%86%D8%A7%D8%AD%DB%8C%DB%95%DB%8C%2520(%D8%B3%D8%B1%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95).pdf | نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240804083225/https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%20of%20Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2023/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%20(%D9%A1%D9%A6)%DB%8C%20%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%20%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A3%D8%8C%20%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA%20%D8%A8%DB%95%20%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%95%20%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%DB%8C%20%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%20(%D8%AE%DB%95%D9%84%DB%8C%D9%81%D8%A7%D9%86)%20%D9%88%20%D9%86%D8%A7%D8%AD%DB%8C%DB%95%DB%8C%20(%D8%B3%D8%B1%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95).pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (٥٣) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
{{div col|colwidth=14em}}
* [[ئاڵانە]]
* [[ئەشکەفتە]]
* [[بلەی خواروو]]
* [[بلەی سەروو]]
* [[بناوی خواروو]]
* [[بناوی سەروو]]
* [[بەردۆک]]
* [[بەنۆکە]]
* [[بیوکە]]
* [[بێروکە]]
* [[پەرکین]]
* [[پیرەخەلیل]]
* [[تارینانی خواروو]]
* [[تارینانی سەروو]]
* [[تاڕاوە]]
* [[توتمەڕە]]
* [[جۆلەمێرگ، سۆران]]
* [[خەندۆر]]
* [[دەشتیلۆک]]
* [[ڕماوێژ]]
* [[زیلەکان]]
* [[سارتکە، خەلیفان]]
* [[سەرچاوەی باران]]
* [[سێناوە]]
* [[شارسینای کۆن]]
* [[شارسینای نوێ]]
* [[شەڕکان]]
* [[کانی پیسان]]
* [[کانی وەتمان، خەلیفان]]
* [[کانیەرەش]]
* [[کنەک]]
* [[کەلەکین]]
* [[کەندۆر]]
* [[گردۆک]]
* [[گەلی عەلی بەگ]]
* [[گورکار]]
* [[گۆڕەشێر، خەلیفان]]
* [[مەلەکان]]
* [[ھەروتە کۆن]]
{{Div col end}}
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خەلیفان]]
* [[قەزای خەلیفان]]
* [[ناحیەی سرێشمە]]
== سەرچاوەکان ==
{{قەزای خەلیفان}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
r70kx3lix6pa67p6rdpmo92mriiq24l
براوەکان (فیلم ٢٠٢٤)
0
280638
1593621
1451331
2026-06-24T04:19:02Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593621
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = براوەکان Sieger Sein
| image = Winners 2024 film poster.jpg
| caption = پۆستەری فیلم
| director = {{ill|سۆلین یووسف|de}}
| producer = سۆنیا شمیت
| writer = سۆلین یووسف
| starring =
* دیلێلا ئاگرمان
* ئەندریاس دۆھلەر
| music =
* دێڤد مێنکە
* بۆریس رۆگۆڤسکی
| cinematography = ستیفان بورخارد
| editing = مارتی شەنک
| distributor = DCM Film Distribution
| released = فیستیڤاڵی ٧٤ەمی نێودەوڵەتی فیلم / بەرلین
| runtime = ١١٩ خولەک
| country = ئەڵمانبا
| language =
* ئەڵمانی
* کوردی
| budget =
| gross =
}}
'''''براوەکان''''' ({{Langx|de|Sieger sein}}) فیلمێکی [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|درامای خێزانیی]] ئەڵمانییە لە نووسین و دەرھێنانی [[سۆلین یووسف|سۆلین یوسف]]، ساڵی ٢٠٢٤ پەخش کراوە. فیلمەکە باس لە (مۆنا)ی کچە پەنابەری کوردی سووریا دەکات، کە تەمەنی یازدە ساڵانە و دەچێتە قوتابخانەیەک لە شاری وێدینگ لە بەرلین زمانی ئەڵمانی کەم دەزانێت، بەڵام لە یاری تۆپی پێی دا زۆر باشە.<ref name="ten:crew">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.crew-united.com/en/Sieger-sein__291391.html|سەردێڕ=Winner, Feature Film, Children, Drama, Family, 2023–2024 {{!}} Crew United |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Crew United |زمان=en}}</ref>
وەک فیلمی دەسپێک ھەڵبژێردرا بەشی نەوەی Kplus لە ٧٤ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین دا، و لە ١٦ی شوبات بۆ یەکەمجار لە جیھان نمایشکرا. ھەروەھا کێبڕکێی بەدەستھێنانی خەڵاتی ورچیی کریستاڵی دەکات بۆ باشترین فیلم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Economou |یەکەم=Vassilis |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://cineuropa.org/en/newsdetail/454955/|سەردێڕ=Informazioni sul Visitatore |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=[[Cineuropa]] |زمان=en}}</ref>
== پوختەی فیلم ==
مۆنا تەمەنی یازدە ساڵە و لە بنەماڵەیەکی کوردە کە حەوت ئەندامن و لە سووریاوە ھەڵھاتوون بۆ بەرلین. ئەوان لە گەڕەکی وێدینگ دەژین لە بەرلین، لەوێدا زۆربەی منداڵەکانی قوتابخانە نوێیەکەی خەڵکی وڵاتی دیکەن. دۆخی قوتابخانەکە ناڕێکە. مامۆستاکانی خەریکە عەقڵ لەدەست دەدەن و خوێندکارەکانیشی ڕۆژ دوای ڕۆژ تووڕەتر دەبن. مۆناش ھەمان ھەستی ھەیە. زۆر زمانی ئەڵمانی نازانێت، بەڵام لە یاری تۆپی پێ دا زیرەکە. لە شەقامەکانی گەڕەکە کۆنەکەیدا لەگەڵ ھاوڕێکانی یاری دەکات. بیری ماڵەکەی و ھاوڕێکانی و بەتایبەتی ھێلینی خاڵۆزای دەکات. خاڵۆزاکەی ئەو کەسە بوو کە ھەمیشە ھانی مۆنای دەدا بەدوای خەونەکانی تۆپی پێدا بگەڕێت؛ بەڵام ئەڵمانیا ھیچی وەک ماڵەکەی نییە. مامۆستایەکی خەمخۆری بە ناوی (مستەر چە) دەبینێت مۆنا لە تۆپی پێدا باشە بۆیە دەیباتە ناو تیپی پێی کچان؛ بەڵام بەمەش دۆخەکە باشت نابێت. مۆنا وەک کەسێکی بیانی سەیر دەکرێت و سەختە لەگەڵ کچەکانی تری تیپەکەدا بگونجێت. ھەموویان کێشەی خۆیان ھەیە بەڵام زۆری پێناچێت تێدەگەن کە تەنھا لە حاڵەتێکدا دەتوانن سەرکەوتن بەدەستبھێنن کە وەک تیمێک کاربکەن.
== تیمی نواندن ==
* دیلەیلا ئاگرمان وەک مۆنا
* ئەندریاس دۆھلەر وەک مستەر چێ
* شیرین سیارا مێرای وەک یاسمین
* تامیرا بویبۆ وەک تێری
* حەلیمە ئیلتەر وەک نەدا سەبری
* ھێڤین تەکین وەک پوورە ھێلین
* پێری باومیستەر وەک خاتوو ئابێل
* عەلیرەزا ئەحمەدی وەک جاگار
* کاری نا ویس وەک خاتوو بورخارت
* فاتیمە ھامییە وەک ئایسەل
* سەمیرە ھامییە وەک ئایلا
* ھێیدی تێبرۆک وەک جینا
* یومین حەننا چۆ وەک تی-لێ
* کارلۆتا سو ئیپسن وەک نادین
* ئارتێمیس کۆستۆپۆلۆ وەک فوندا
* ئەنیسا پێرک وەک ڕانیە
* ڕانکین دەفی وەک ھاری
* ماناسێ کیفەر وەک حوسێن
* ماتیۆ مێرمەر وەک ڤەدات
* دۆمینیک جۆن براندل وەک فوود
* سیسی چوو وەک کۆمینتار
== بەرھەمھێنان ==
[[پەڕگە:Soleen Yusef.png|وێنۆک|300x300پیکسڵ| دەرھێنەر [[:de:Soleen Yusef|سۆلین یوسف]]]]
فیلمی ''براوەکان'' یازدەھەمین فیلمە لە زنجیرەی 'فیلمی تایبەت بە منداڵان'. دەرھێنەری ئەڵمانی-کورد سۆلین یوسف، لەگەڵ خانمەکتەرە گەنجەکان، لەسەر بنەمای ئەزموونی خۆیان فیلمەکەیان ئەفراندووە. مۆسیقای فیلمەکە لەلایەن دێڤید مێنکە و بۆریس ڕۆگۆڤسکی ئاوازی بۆ دانراوە.<ref name="prod:">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|trans-title=Filming ends for "Being a Winner" by Soleen Yusef in Germany|ناونیشان=https://www.blickpunktfilm.de/produktion/foto-des-tages-drehschluss-fuer-sieger-sein-von-soleen-yusef-in-deutschland-1b27409a9384f2d309f22cffe1642476|سەردێڕ=Drehschluss für „Sieger sein“ von Soleen Yusef in Deutschland|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Blickpunkt:Film|زمان=de|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231220143712/https://www.blickpunktfilm.de/produktion/foto-des-tages-drehschluss-fuer-sieger-sein-von-soleen-yusef-in-deutschland-1b27409a9384f2d309f22cffe1642476|url-status=dead}}</ref>
وێنەگرتنی فیلمەکە لە ١٣ی ئازار تا ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣، لە بەرلین و [[ساکسۆنیا-ئەنھالت|ساکسۆنی-ئانھاڵت]] بەڕێوەچوو، لەژێر دەستی بەڕێوەبەری فۆتۆگرافی ستیفان بورخارت.<ref name="ten:crew"/>
== پەخش ==
''براوەکان'' یەکەم نمایشی جیھانی لە ١٦ی شوباتی ٢٠٢٤ ئەنجامدا، وەک بەشێک لە ٧٤ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین، لە نەوەی Kplus.<ref name="pan:dl">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goodfellow |یەکەم=Melanie |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://deadline.com/2024/01/berlinale-2024-full-panorama-forum-generation-line-ups-1235795060/|سەردێڕ=Berlinale Unveils Full Panorama, Forum & Generation Line-Ups With New Films By Nathan Silver, Levan Akin, André Téchiné & Bruce LaBruce |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=[[Deadline Hollywood|Deadline]]}}</ref><ref name="gen:sd">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dalton |یەکەم=Ben |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.screendaily.com/news/berlinale-unveils-complete-2024-panorama-generation-forum-sections/5189510.article|سەردێڕ=Berlinale unveils complete 2024 Panorama, Generation, Forum sections |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=[[ScreenDaily]] |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.berlinale.de/en/2024/programme/202403796.html#screening_dates|سەردێڕ={{!}} Berlinale {{!}} Archive {{!}} Programme {{!}} Programme |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Berlinale}}</ref>
لە ١١ی نیسانی ٢٠٢٤ لە سینەماکانی ئەڵمانیا نمایشکرا.<ref name="ten:crew"/>
ھەروەھا لە پێشبڕکێی نێودەوڵەتی فیلمە درێژەکان لە بەشی منداڵان لە ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤ لە ٦٤ەمین خولی فێستیڤاڵی زلین فیلم بەشداری کرد، کە بە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلم بۆ منداڵان و لاوان ناسراوە کە ساڵانە لە کۆماری چیک بەڕێوە دەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kudláč |یەکەم=Martin |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://cineuropa.org/en/newsdetail/462177/|سەردێڕ=Informazioni sul Visitatore |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Cineuropa |زمان=en}}</ref>
== ڕێزلێنان ==
ڤێرینا شمۆلەر لە پێداچوونەوە لە فیلمی کینۆ زیت لە بەرلینال فیلمەکەی بە چوار ئەستێرە ھەڵسەنگاند و نووسیویەتی «''براوەکان'' بە دڵنیایییەوە تازەگەرییە، لە ئەستێرەبۆشایییەکانی کارەکتەرەکانیدا و ھەروەھا لە دیمەنەکەیدا». شمۆلەر ستایشی دیزاینی دەنگ و مۆسیقای کردووە و نووسیویەتی «دیزاینی دەنگ و مۆسیقا بە ڕیتمە بەھێزەکانەوە لەگەڵ دیالۆگەکان و کەشوھەواکەدا دەگونجێت، کە ھەندێکجار بەقەد ئەو بارودۆخە توند و شەڕانگێزانەن کە لە قوتابخانەی سەرەتایی وێدینگدا وێناکراون».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Verena Schmöller |trans-title=Winners (2024 film) |ناونیشان=https://www.kino-zeit.de/film-kritiken-trailer-streaming/sieger-sein-2024|سەردێڕ=Sieger Sein (2024) {{!}} Film, Trailer, Kritik |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Kino Zeit |زمان=de}}</ref>
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
!خەڵات
! ڕێکەوت
! جۆر
! وەرگر
! ئەنجام
! {{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" | [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین]]
| ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤
| نەوەی Kplus Crystal Bear (ورچی کریستاڵی) بۆ باشترین فیلمی درێژ
| سۆلین یوسف
| {{پاڵێوراو}}
|<ref name="pan:dl"/>
|-
! scope="row" | خەڵاتی فیلمی ئەورووپی
| ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤
| خەڵاتی بینەرانی گەنجی ئەکادیمیای فیلمی ئەورووپی
| براوەکان
| {{پاڵێوراو}}
|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.europeanfilmacademy.org/press/nominations-2024-european-film-awards/|سەردێڕ=Nominations 2024 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[European Film Academy]] |زمان=en-US}}</ref>
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|url=https://dcmstories.com/en/movie/sieger-sein/}}
* {{IMDb title|tt28228462}}
* [https://teddyaward.tv/en/archive/sieger-sein/ ''براوەکان''] لە تێدی ئەوارد
* [https://www.berlinale.de/en/2024/programme/202403796.html ''براوەکان''] لە Berlinale
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ئەڵمانیا|سووریا|کوردستان}}
[[پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە]]
[[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]]
4reyu6zmovab2enndsorre3lb6l0dj0
ئەردەشێر پێشەنگ
0
283935
1593583
1579498
2026-06-23T22:28:21Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593583
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
|name = ئەردەشێر پێشەنگ
|image = Ardeshir_Pashang_at_Press_conference.jpg
|caption = ئەردەشێر پێشەنگ لە ساڵی ٢٠١٧
|birth_name = ئەردەشێر پێشەنگ
|birth_date = {{Birth date and age|١٩٧٩|١٢|٢٢}}
|birth_place = [[کرماشان]]، [[ئێران]]
|occupation = کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی، زانای سیاسی، ڕۆژنامەنووس و توێژەر
|years_active = ٢٠٠١–ئێستا
| website = {{وێبگەی فەرمی|https://web.archive.org/web/20201106073647/http://www.pashang.ir/}}
}}
'''ئەردەشیر پێشەنگ''' ({{بە فارسی|اردشیر پشنگ}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩)<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4962|سەردێڕ=the biography of Kurdish-Iranian journalist "Ardeshir Pashang" on Faratab|بڵاوکەرەوە=Faratab News Agency}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/4962 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> سیاسەتمەدار، رۆژنامەنووس و لێکۆڵەری کورده کە سەرنجی سەرەکی لەسەر لێکۆڵینەوەکان لەسەر کوردستان و پرسەکانی ئێرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cmess.ir/Page/Person/699/699 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Center For Scientific Research And Middle East Strategic Studies |سەردێڕ=Articles by Ardeshir Pashang, researcher on Kurdish and Iranian issues, on the official website of the "Center for Scientific Research and Strategic Studies of the Middle East"}}</ref> ئەو لە شیکارییەکانیدا چاویەکی رەخنەگرانە بەکاردەهێنێت و تەوەرەکانی وەک مافەکانی مرۆڤ، دیموکراسی و پەیوەندییە سیاسییەکان لە ناوچەکەدا دەخاتە بەرچاو.
پەشەنگ خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانستە سیاسییەکان و بڕوانامەی ماستەر و دکتۆرا لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://kfuture.media/author/ardeshirpashang/ |وێبگە=kfuture.media |سەردێڕ=A review of the exclusive writings of "Ardeshir Pashang", senior researcher on Middle East issues for the Kurdish media outlet kfuture.media}}</ref> ئەو لە سەرەتاکانی ساڵانی ٢٠٠٠دا دەستی بە کارە رۆژنامەوانییەکەی کردووە و لەوەتەوە بەشداری لە پرۆژە میدیایی و پەروەردەییەکان لە ئێراندا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://fa.shafaqna.com/news/112374/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Shafaqna, International Shia News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=The danger of extremism and radicalism in the Middle East at the shafaqna roundtable with Ardeshir Pashang: ISIS is the product of Mossad's design, the Baathist organizational network, and the money of some Arabs/ The presence of dictators in the Middle East is a pain, and their departure is a greater pain!}}</ref> ئەو پارێزگاری لە ئاشتی، دیموکراسی پشتبەستوو بە مافەکانی مرۆڤ و گفتوگۆی چارەسەرکەر لە نێوان کۆمەڵگە مەدەنییەکانی وڵاتانی جۆراوجۆر دەکات. لە رێگەی کارەکانیەوە، پەشەنگ جەخت لە کەمکردنەوەی کێشە نالەبارەکانی ئایدیۆلۆژی و ناسیۆنالیزمی توندڕەو دەکات، بە مەبەستی پەرەپێدانی هەماهەنگی ناوچەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://kurdistanbas.com/ku/news/9588|وێبگە=Kurdistan Bas|سەردێڕ=Ardeshir Pashang: The change in the stance of the Bahçeli and Erdoğan government is part of a planned scenario.}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanbas.com/ku/news/9588 |date=شوباتی ٢٠٢٦ }}</ref>
== ژیانی سەرەتایی و پەروەردە ==
ئەردەشیر پەشەنگ لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩ لە کرماشان، ئێران، لە خێزانێکی کوردی چینی ناوەند لەدایک بووە کە کەلتوورێکی بەهێزی ئێرانی و کوردی هەبووە. ئەو خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی لە کرماشان تەواو کردووە. لە ساڵی ٢٠٠١، خزمەتی سەربازیی سەرەتایی خۆی لە هێزی ئاسمانیی ئێران لە تاران تەواو کرد. لە ساڳی ٢٠٠٣، لە پرۆگرامی زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی رازی لە کرماشان وەرگیرا و بە سەرکەوتوویی لە ماوەی شەش وەری خوێندندا بڕوانامەی بەکالۆریۆس بەدەست هێنا. بەردەوام لە رێگەی ئەکادیمیکی خۆی، پەشەنگ لە ساڵی ٢٠٠٨ دەستی بە خوێندنی ماستەر کرد لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی تاران و لە ٢٠١١ دەرچوو.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Ardeshir Pashang at a Glance (Professional and Academic Resume)}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Biography of Ardeshir Pashang|ناونیشان=http://www.pashang.ir/news/27/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170911013248/http://www.pashang.ir/news/27/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Ardeshir Pashang's Official Website|زمان=fa-IR}}</ref>
لە کاتی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران لە ٢٠٠٩، بەشداریی پەشەنگ لە چالاکییە سیاسی و قوتابییەکان بووە هۆی دەستگیرکردنی. ئەو بۆ دوو هەفتە دەستبەسەر کرا و گوازرایەوە بۆ بەشی ٢٠٩ی زیندانی ئەوین، کە زیندانێکە ناسراوە بۆ زیندانییە سیاسییەکان. لە ساڵی ٢٠١٢، وەرگرتنی بۆ پرۆگرامی دکتۆرا لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی تاران بە نایاسایی هەڵوەشایەوە، کە ئەوە بووە هۆی ئەووە کە دکتۆراکەی لە زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی زانست و لێکۆڵینەوە لە تاران، بکات.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام، پرۆسەی وەرگرتنی لەم دامەزراوەیەدا پڕ لە کێشە بوو، چونکە ناوی بۆ زیاتر لە سێ مانگ لە لیستی وەرگیراوان و رەتکراواندا نەبوو. لە ماوەی خوێندنی دکتۆراکەی، پەشەنگ رووبەڕووی ئەستەمگەرییە سەخترەکان بووەوە، لەوانە درێژخایەنی لە پەسەندکردنی پێشنیاری تیزەکەی و بەرگریکردن لێی، کە بە هۆی فشارەکانی هەندێک لە دەسەڵاتدارانی زانکۆ و ئەندامانی فاکەڵتی بووە. سەرەڕای ئەم کێشانە، ئەو لە ساڵی ٢٠٢٣ بە سەرکەوتوویی تیزەکەی بەرگری کرد.
خێزانی پەشەنگ، نەژادێکی کوردگۆی ناودارە کە مێژوویەکی دیاری هەیە لە چالاکیی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە ئێران و کوردستان، کە رۆڵێکی گرنگی لە مێژووی هاوچەرخی ناوچەکەدا گێڕاوە. خێزانەکە بە چالاکی بەشدار بووە لە رووداوە گرنگەکان، لەوانە تێکۆشانی دەستووری لە ١٩١٢، بەرگری لە دژی رەزاشا لە ١٩٣١، پشتیوانی لە حکوومەتی محەمەد موسەدەق لە ١٩٥٣، و پشتیوانی لە بزووتنەوەی مەلا مستەفا بارزانی دژی رژێمی بەعس لە عێراق لە ١٩٦٠ تا ١٩٧٥. لە ساڵی ١٩٣١، دوو کەسایەتیی دیاری خێزانەکە، ئاغا عینایەت جوانرودی<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Who Was Agha Enayat Hedayati?|ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/mashahir/agaenaiat|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250530024328/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/mashahir/agaenaiat|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Ministry of Culture and Islamic Guidance|زمان=fa-IR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و محەمەد رەشید بەگ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.komarixwaz.com/fa/index.php/2011-10-20-08-16-42/181-2012-04-23-00-25-04 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan Republicans Movement |سەردێڕ=The Rule of Mohammad Beyg II (Vakil of Javanrud) Coinciding with the Kurdistan Republic in Mahabad}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/kordestan-36889/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Iranian Students' News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=Vakil al-Molk Mansion in Sanandaj – Mohammad-rashid Beyg}}</ref> کە هەردووکیان باپیرەکانی ئەردەشیر پەشەنگ بوون، بە فەرمانی رەزاشا دەستگیر کران و بۆ یەک دەیە لە زیندانی قەسری قاجار لە تاران و دواتر لە ئەسفەهان زیندانی کران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.salampaveh.ir/46144/%d8%b4%d8%a7%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85-%d8%a2%d9%82%d8%a7%d8%b9%d9%86%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d9%be%d8%a7%d9%88%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d8%b1%d9%88%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Salam Paveh - News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=A Review of the Late Agha Enayat Pavehi, a Legendary Figure of the Kurds |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161455/http://www.salampaveh.ir/46144/%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاغا عینایەت جوانرودی دواتر سەرگوزشتە پڕشێواوی خۆی و هاوڕێکانی لە کتێبێکدا بە هەردوو زمانی کوردی و فارسی نووسی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.vejin.net/fa/book/21 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211151908/https://books.vejin.net/fa/book/21 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Vejin Book |زمان=fa |سەردێڕ=Works of Agha Enayat, Renowned Kurdish Poet and Fighter |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە وەک بەڵگەیەکی مێژوویی گرنگ لە بەرگریکردنی خێزانەکە دژی ستمەکانی رژێمی پەهلەوی وەستاوە. هەروەها، "[[جیھان ئارا پاوەیی|جەهان ئارا خانم]]"،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشان=https://sorankurdistani.com/2022/03/10/famous-kurdish-women/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan {{!}} The First Research Website on Kurdish Studies |زمان=fa-IR |سەردێڕ=Famous Kurdish Women}}</ref> خوشکی ئاغا عینایەت جوانرودی، لەگەڵ براکەی، وەک یەکێک لە شاعیر و ئەدیبانی دیار و پێشەنگ لە ناوچەی باشووری کوردستان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/9291/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%28%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Unveiling of Jahan Ara Khanum (Pavehi)'s Divan}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/9291/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%28%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Remembering Jahan Ara Khatun Pavehi, One of the Prominent Kurdish Figures|ناونیشان=http://www.pavehpress.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%8C-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151029075740/http://www.pavehpress.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%8C-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Paveh Press|زمان=fa-IR}}</ref>
== کار ==
ئەردەشیر پەشەنگ کەریەری رۆژنامەوانی خۆی<ref name=":14">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Ardeshir Pashang at a Glance (Professional and Academic Resume)}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> لە تەمەنێکی کەمدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی قوتابیانی ئێران (ISNA) دەستپێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1401072715238 |وێبگە=Iranian Students' News Agency |سەردێڕ=Iraq’s New Government Faces a More Restless and Protesting “Sadr”}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/99031911350 |وێبگە=Iranian Students' News Agency |سەردێڕ=Securing U.S. Forces in Iraq: The Core of Washington-Baghdad Negotiations!}}</ref> دواتر کاری خۆی بەرەو بڵاوکردنەوەی چەندین بڵاوکراوەی ناوخۆیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/695304|وێبگە=Guds Online|سەردێڕ=The Duality of Cooperation and Competition}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.qudsonline.ir/news/695304 |date=شوباتی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.tahlilbazaar.com/news/98010|وێبگە=Tahlil Bazaar|سەردێڕ=A New “Last Supper” Banquet with Iran and Others as Guests: Iraq Seeks Diversity and Balance in Trade Relations}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.tahlilbazaar.com/news/98010 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/17054 |وێبگە=Diplomacy of Iran |سەردێڕ=The Second Flag War Between Kurds and Arabs in Iraq }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/17054 |date=شوباتی ٢٠٢٦ }}</ref> و نێودەوڵەتی، وەک رۆژنامەی ئێران، شەرق،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/847442-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA |سەردێڕ=Ardeshir Pashang: The Kurdistan Region of Iraq: A Threat or an Opportunity |بڵاوکەرەوە=Shargh Newspaper}}</ref> تەعادل،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.taadolnewspaper.ir/fa/news/24175 |وێبگە=Taadol Newspaper |سەردێڕ=The Nuclear Last Supper with an Iranian Flavor}}</ref> خەبەرئۆنلاین،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/336807 |وێبگە=Khabaronline |سەردێڕ=The Duality of Crisis and Hope in Six Hubs of Middle East Transformation}}</ref> ئیرنا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/81996361 |وێبگە=Syrian Kurds Pursue the Model of “Democratic Self-Management” |سەردێڕ=Syrian Kurds Pursue the Model of “Democratic Self-Management”}}</ref> سپووتنیک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://spnfa.ir/20240416/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%DB%8C-20348544.html |سەردێڕ=An Exclusive Interview with Kurdish and Iranian Journalist Ardeshir Pashang on Iran-Israel Issues |بڵاوکەرەوە=Sputnik}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://spnfa.ir/20181122 |وێبگە=Sputnik |سەردێڕ=Archive of News and Key Events of 22.11.2018}}</ref> پیس مارک (چالاکانی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.peace-mark.org/en/conversation/166-15-2/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|زمان=en-US |سەردێڕ=Ardeshir Pisheng: The diversity of mother tongues in Iran is an opportunity, not a threat/ Azar Taherabadi.}}</ref> و یوونایتد وەرڵد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/|سەردێڕ=The effects of the Nuclear Deal on the US-Iran-UAE relations|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611161454/https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://uwidata.com/experts/ardeshir-pashang/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191227101557/https://uwidata.com/experts/ardeshir-pashang/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Ardeshir Pashang - United World International}}</ref> فراوان کرد. پەشەنگ خاوەنی دکتۆرایە لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و لێکۆڵەرێکی سەرەکییە کە شارەزایی لە کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لێکۆڵینەوەکانی کوردستانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://vista.ir/n/ecoiran-iiyn3 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Vista |زمان=fa |سەردێڕ=Turkey’s Resolve to Expand Regional Power: Is the Sultan Seeking New Territories?}}</ref> ئێستا، ئەو وەک سەرنووسەری ئاژانسی هەواڵی فەراتاب<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.faratab.com/blog/user/pashang |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Faratab News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=The Chief Editor of Faratab }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/blog/user/pashang |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.magiran.com/author/profile/496720/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF |وێبگە=MagIran |سەردێڕ=Information bank of Iranian publications: Ardeshir Pashang}}</ref> کار دەکات و وەک رۆژنامەنووسێکی سەربەخۆ لە تاران، سەرنجی لەسەر شیکاری سیاسی و لێدوان لەسەر ناوچەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/01/20/1373125/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D9%87%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Tasnim News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=Agreement on Kirkuk Is Both Difficult and Unlikely – Tasnim}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=International |یەکەم=United World |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٢ |ناونیشان=https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=United World International |زمان=en-US |سەردێڕ=The effects of the Nuclear Deal on the US-Iran-UAE relations |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250611161454/https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ |url-status=dead }}</ref> هەروەها، ئەو سەرکردایەتی پرۆژە پەروەردەییەکان دەکات، لەوانە وۆرکشۆپەکانی رۆژنامەنووسی و نووسین،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/12187/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=The Twelfth Professional Workshop on Writing and Journalism Training (Beginner Level)}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/12187/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> و بە چالاکی بەشداری لە گفتوگۆ ئەکادیمییەکان لەسەر ژێئۆپۆلەتیکی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات، وەک بەشدارییەکەی لە کۆنفرانسی "رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ناوەندی جەنگ و ئاشتی" لە زانکۆی کوردستان لە ساڵی ٢٠٢٥.
== دەرکەوتنەکانی میدیایی ==
لە ماوەی ١٥ ساڵی رابردوودا، ئەردەشیر پەشەنگ وەک شارەزایەک لە کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئێران و پرسەکانی کوردستان خزمەتی کردووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tfpsq.net/fa/post.php?id=100 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Tallahassee Fast Pitch Softball Association |سەردێڕ=Tehran Foreign Policy Studies Quarterly |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250918051533/https://tfpsq.net/fa/post.php?id=100 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و بەشداری لە چەندین پرۆگرامی تەلەفزیۆنی و رادیۆیی نێودەوڵەتی و ناوچەیی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-107/60170-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D9%85-%D8%AA%DA%A9%D8%AB%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Eco Iran |زمان=fa |سەردێڕ=The Model of Pluralistic Order in Foreign Policy}}</ref> لە نێوان ئەم میدیایانەدا، جەزیرە، رووداو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://x.com/RudawEnglish/status/1895400913306829244 |وێبگە=Rudaw English on X (Twitter) |سەردێڕ=Ardeshir Pashang at the Erbil Forum annual event organized by Rudaw Research Center in the capital of the Kurdistan}}</ref> کوردستان ٢٤،<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=np9oegePde0|سەردێڕ=Ardeshir Pashang’s Views and Analysis on the Russia-Ukraine War|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|دوایین=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|via=YouTube}}</ref> تەلەفزیۆنی کوردستان، تەلەفزیۆنی، IRINN، سەحەر کوردی، سەحەر بۆسنیا، کوردسات، زاگرۆس تیڤی، راشیا تودەی، رادیۆی ئێران، رادیۆی گۆفتوگۆ، گەلی کوردستان، ئیکۆ ئێران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%86-125/57905-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%82%D8%A8%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Eco Iran |زمان=fa |سەردێڕ=Is Iran Entering the Mineral Rivalry Game?}}</ref> و پرێس تیڤی دیارن.
پەشەنگ هەروەها لە دۆکیومێنتاری "سەرپاتیها" (٢٠٢٢) دەرکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/36560/%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Kurd Press|زمان=fa|سەردێڕ=Sarpatiha's Documentary: Ardeshir Pashang}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/news/36560/%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hamshahri.ir/movie/a0a4c4a0-5f9e-11ee-901e-f1721434921d |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Hamshahri |زمان=fa |سەردێڕ=Sarpatiha}}</ref> ئەم دۆکیومێنتارییە سەرنج دەداتە سەر رۆڵی یارمحەمەد خان کرماشانی و کەسایەتییە گرنگەکانی دیکە، وەک عەبدولکەریم بەگ، وەکیلی جوانرود، لە شۆڕشی دەستووری لە کرماشان. وشەی "سەرپاتی" لە کەلتووری کوردیدا بە مانای "سەر بەتاڵ" دێت، کە نیشانەی ئازادیخوازانیە کە لە شەوی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩١٢، لە ناوەندی شاری کرماشان کۆبوونەوە، بە چەک و بەبێ سەرپۆش، وەک نیشانەی پابەندبوونیان بە ئازادکردنی شارەکە لە دەسەڵاتی خودسەری. دۆکیومێنتارییەکە ئەم ساتەوەختە گرنگەی بزووتنەوەی دەستووری دەرخات، کە جەخت لە بوێری و هەوڵە ستراتیژییەکانی ئەم کەسایەتییانە دەکات. پەشەنگ وەک شارەزایەک بەشداری دەکات، کە زانیاری مێژوویی و شیکارییەکان لەسەر رووداوەکان پێشکەش دەکات، و شارەزایی خۆی لە لێکۆڵینەوەکانی کوردستان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەکاردەهێنێت بۆ گوزارشتکردن لە گرنگی شۆڕشەکە لە مێژووی سیاسی ناوچەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1383455-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Ilna News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=Screening of the documentary "Sarpatiha" on home entertainment network / How did the constitutional movement of Kermanshah take shape?}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-32/3887607-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%DB%8C%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Donya-e-Eqtesad Newspaper |زمان=fa |سەردێڕ=Unveiling of "Sarpatiha" on the anniversary of the issuance of the constitutional decree}}</ref>
== چالاکییە پیشەییەکان ==
==== ئاژانسی هەواڵی فەراتاب ====
لە ساڵی ٢٠١٤، ئەردەشیر پەشەنگ میدیای فەراتابی دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|سەردێڕ=the official website of Kurdish-Iranian news outlet "Faratab"}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەم پلاتفۆرمە، کە بە هاوکاری گرووپێک لە نووسەر و رۆژنامەنووسی سەربەخۆ دامەزراوە، سەرنجی لەسەر بەرهەمهێنانی ناوەرۆکی شیکاریی و رەخنەییە. لە سەرەتای دامەزراندنەوەی، فەراتاب زیاتر لە ١٣,٠٠٠ راپۆرت، وتار، بابەت و چاوپێکەوتنی بڵاوکردووەتەوە. هەروەها، زیاتر لە ٥٦٠ بەشداریکەری سەربەخۆ کارەکانیان بە شێوەیەکی تایبەت لەسەر ئەم پلاتفۆرمە بڵاوکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/809/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=About Faratb}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/809/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref>
[[File:طرح_جلد_مجله_فراتاب.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8.jpg|وێنۆک|گۆڤاری فەراتاب، کە [[مەزھەر خالقی|مەزهەر خالقی]] تێدایە.]]
==== گۆڤاری مانگانەی فەراتاب ====
لە ساڵی ٢٠١٩، پەشەنگ یەکەمین چاپی چاپکراوی فەراتابی بڵاوکردەوە بە ناوی "فەراتابی مانگانە"، کە وێنەی گۆرانیبێژی کورد [[مەزھەر خالقی|مەزهەر خالقی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/11758/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Mazhar Khaleghi’s Insightful Remarks on the Kurdish Faratab Monthly}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/11758/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/11355/%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C%3A-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Mazhar Khaleghi, Master of Kurdish Music: Shajarian Will Never Die}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/11355/%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C%3A-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> لەسەر بەرگی یەکەم بوو. عەباس وەلی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/11873/%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87%21|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Kurds and the High-Stakes Role in Turkey’s Minimal Democracy!}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/11873/%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87%21 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> صادق زیباکەلام، قادر ناسری، ماجید ساڵح و نادر ئینتسار لە نێوان شیکەرەکانی ژمارەی یەکەمدا بوون.
==== کۆرسەکانی رۆژنامەنووسی ====
لە پێش چالاکییەکانی میدیایی، فەراتاب لە بواری پەروەردەی رۆژنامەنووسی و نووسین چالاک بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.faratab.com/category/187/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Faratab News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=Educational Workshops }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/category/187/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> ١٦ کۆرسی راهێنانی پیشەیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/12397/14%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Professional Workshop on Writing and Journalism Training|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161455/https://www.faratab.com/news/12397/14%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-(%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C)|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە بواری رۆژنامەنووسی، نووسین و براندینگ رێکخستووە، کە هەر یەکەیان سەرەتایی، ناوەندی و پێشکەوتوو پێکەوە گرتووە. بە کۆی گشتی، ٢٧٨ کەس لەم پرۆگرامانە دەرچوون، کە زۆرێکیان ئێستا لە تەلەفزیۆن، رادیۆ و ئاژانسەکانی هەواڵ لە زمانەکانی پارسی، کوردی و ئینگلیزی کار دەکەن. ئەردەشیر پەشەنگ بەرپرسی دیزاین و وانەبێژی ئەم کۆرسانە بووە.
فەراتاب هەروەها لەگەڵ دامەزراوە پەروەردەیی و پیشەییە ناودارەکان هاوکاری کردووە، و پرۆگرامە هاوبەشەکان لەگەڵ دامەزراوەکانی وەک زانکۆی تاران، زانکۆی خەرازمی، زانکۆی تربیت موەددەرەس، زانکۆی عەللامە تاباتابایی، زانکۆی رازی لە کرماشان، زانکۆی زەنجان، ئۆتاقی بازرگانیی ئێران، دامەزراوەی هور، میدیای رووداو، زانکۆی سۆران لە هەرێمی کوردستان، ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کۆمەڵەی ئێرانی بۆ لێکۆڵینەوەکانی رۆژئاوای ئاسیا و بڵاوکردنەوەی سالس رێکخستووە.
== کتێبنامە ==
[[File:Ardeshir_Pashang_and_Nechirvan_Barzani.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ardeshir_Pashang_and_Nechirvan_Barzani.jpg|وێنۆک|دیدار و گفتوگۆی ئەردەشیر پەشەنگ لەگەڵ سەرۆک [[نێچیرڤان بارزانی|نێچیروان بارزانی]]، سەرکردەی هەرێمی کوردستانی عێراق، و پێشکەشکردنی کتێبی ''کوردەکان لە ناوەندی جەنگی ئێران-عێراق'' لە لایەن پەشەنگ ەوە بە ئەو.]]
* ''کوردەکان لە ناوەندی جەنگی ئێران-عێراق''، ئەردەشیر پەشەنگ، تاران: بڵاوکراوەی مەرز-و-بوم، کانوونی دووەمی ٢٠١٦.<ref name=":1" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/81970871/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Islamic Republic News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=The Book "Kurds in the Midst of the Iran-Iraq War" Published}}</ref>
* ''تورکیا: رابردوو، ئێستا و داهاتوو''، ئەسەدەڵڵا عەسەری، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکان)، تاران: ناوەندی لێکۆڵینەوەی زانستی و لێکۆڵینەوەی ستراتیژی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئایاری ٢٠١٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ketab.ir/book/d251e09a-6137-44d7-b164-32b25cd4e686 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Ketab |سەردێڕ=the book of: "Turkey: Past, Present, and Future" |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161454/https://ketab.ir/book/d251e09a-6137-44d7-b164-32b25cd4e686 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* ''ئینسایکڵۆپیدیای کەسایەتی و خێزانە هاوچەرخەکانی عێراق''، صادق خەرازی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد، تاران: بڵاوکراوەی عەزام، حوزەیرانی ٢٠١٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lib.ir/fa/book/99234140/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Iran Libraries Information |سەردێڕ=Encyclopedia of Contemporary Iraqi Figures and Families }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.lib.ir/fa/book/99234140/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>
* ''رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئاسیای ناوەندی و قەوقاز ٢٠١٢''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، سەرنوسەر: سەید سەلمان سەفەوی و هتد، ئەیلوولی ٢٠١٣.
* ''رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئاسیای ناوەندی و قەوقاز ٢٠١١''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، قوم: بڵاوکراوەی سەلمان و ئازادە، ئەیلوولی ٢٠١٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1899648/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-2011 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Iranian Diplomacy |زمان=fa |سەردێڕ=Middle East, Central Asia, and Caucasus 2012 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161456/http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1899648/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-2011 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
* ''ئینسایکڵۆپیدیای کەسایەتییە هاوچەرخەکانی عێراق''، صادق خەرازی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد، تاران: ناوەندی بڵاوکردنەوەی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی، ئایاری ٢٠١١.
* ''دیپلۆماسی: یەک پلاتفۆرم، چەندین خەون: کەنداوی پارسی ٢٠١٠''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، قوم: بڵاوکراوەی سەلمان و ئازادە، کانوونی یەکەمی ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/513182/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Khabaronline |زمان=fa |سەردێڕ=Diplomacy: One Platform, Multiple Dreams: Persian Gulf 2010}}</ref>
* ''رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و قەوقاز سیاسی ٢٠١٠''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، قوم: بڵاوکراوەی سەلمان و ئازادە، نیسانی ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.farhangemrooz.com/print/51906/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Farhang Emrooz|زمان=fa|سەردێڕ=Introducing the book "Political Middle East and Caucasus"}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.farhangemrooz.com/print/51906/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref>
* ''کرماشان''، ئەردەشیر پەشەنگ (سەرنوسەر)، هەولێر (عێراق): بڵاوکراوەی ئاراس، حوزەیرانی ٢٠٠٩.<ref name=":1" />
* ''لە کرماشانەوە بۆ بارزان''، ئەردەشیر پەشەنگ (سەرنوسەر)، هەولێر (عێراق): بڵاوکراوەی ئاراس، ئایاری ٢٠٠٧.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Karimi |یەکەم=Soraya |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ناونیشان=https://zagrosecology.com/majala-farhangi-hamzehee-kermashn/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Zagros Ecology |زمان=fa-IR |سەردێڕ=From Kermanshan to Barzan, the origin of ancient world civilizations {{!}} Cultural Magazine interview with Professor Hamzeh }}{{بەستەری مردوو|url=https://zagrosecology.com/majala-farhangi-hamzehee-kermashn/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://x.com/ardeshirpashang/status/1904505505034244179 |وێبگە=X - Twitter |سەردێڕ=From Kermanshan to Barzan}}</ref>
== فیلمۆگرافی ==
{| class="wikitable sortable"
|+دۆکیومێنتاری<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm11108816/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=IMDb |زمان=en-US |سەردێڕ=Ardeshir Pashang {{!}} Writer}}</ref>
!ساڵ
!سەردێڕ
|-
|۲۰۰۷
|''ئاغا عینایەت''
|-
|۲۰۱۱
|''زەیەلە''
|-
|۲۰۱۷
|''هەڤپەیڤین''
|-
|۲۰۱۹
|''لە مەهابادەوە''
|-
|۲۰۲۲
|''سەرپاتی''
|}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|https://web.archive.org/web/20201106073647/http://www.pashang.ir/}}
* [http://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/08/18/1234405/حضور-کُردها-در-آزادسازی-رقه-موجب-تثبیت-داشته-های-آنها-می-شود ئەردەشێر پێشەنگ: بوونی کورد ئاسانکاری بۆ ڕزگارکردنی ڕەققە دەکات.]
* [https://www.khabaronline.ir/news/1388072/عراق-معجزه-می-خواهد عێراق موعجیزەیەکی دەوێت.]
* [http://www.faratab.com/news/10689 دڵی شەھیدی کوردانی شاخەکانی سووریا!]{{بەستەری مردوو|url=http://www.faratab.com/news/10689 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}
* [https://www.isna.ir/news/98091107505 ڕۆڵی ھێرش بۆ سەر نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکانی ئێران لە عێراق چییە؟]
* [https://www.mashreghnews.ir/news/1056984 جیھان زیاتر پێویستی بەو ژنانە ھەیە.]
* [http://www.pavehpress.ir/عذرای-کمنظیر-اردشیرپشنگ/ خاڵێکی لاواز!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802062034/http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ |date= ٢ی ئابی ٢٠٢٠ }}، ئەرشیڤ لە ٢ی ئابی ٢٠٢٠. [http://www.pavehpress.ir/عذرای-کمنظیر-اردشیرپشنگ/ / ئەردەشیر پاشان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802062034/http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ |date= ٢ی ئابی ٢٠٢٠ }}، ئەرشیڤ لە ٢ی ئابی ٢٠٢٠.
* [https://alikonline.ir/fa/news/political/سیاسی/item/6945-اردشیر-پشنگ-با-اشاره-به-نتایج-برگزاری-انتخابات-پارلمانی-کردستان-عراق-مطرح-کرد-تثبیت-احیای-قدرت-بارزانی-پس-از-حوادث-سال-گذشته سەبارەت بە ئەنجامی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانی عێراق، ئەردەشێر پێشەنگ ڕای گەیاند؛ بوژانەوەی دەسەڵاتی بارزانی دەای ڕووداوەکانی ساڵی ڕابردوو.]{{بەستەری مردوو}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|سیاسەت|کوردستان|ئێران}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]]
[[پۆل:خەڵکی کرماشان]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی ئێرانی]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]]
[[پۆل:زانایانی سیاسەت]]
clmp5ashbffauy3usyv0zen0stymayn
وتووێژ:ئەردەشێر پێشەنگ
1
284172
1593584
1579221
2026-06-23T22:28:33Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593584
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئەردەشێر پێشەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1433076 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200802062034/http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ بۆ http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200802062034/http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ بۆ http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:١٧، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەردەشێر پێشەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1478320 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250611161454/https://ketab.ir/book/d251e09a-6137-44d7-b164-32b25cd4e686 بۆ https://ketab.ir/book/d251e09a-6137-44d7-b164-32b25cd4e686 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:٥٥، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئەردەشێر پێشەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1561726 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://kurdistanbas.com/ku/news/9588
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250611161455/http://www.salampaveh.ir/46144/%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3/ بۆ http://www.salampaveh.ir/46144/%d8%b4%d8%a7%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85-%d8%a2%d9%82%d8%a7%d8%b9%d9%86%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d9%be%d8%a7%d9%88%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d8%b1%d9%88%d8%b3/ زیاد کرا
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.qudsonline.ir/news/695304
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/17054
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250611161456/http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1899648/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-2011 بۆ http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1899648/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-2011 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٥٤، ١١ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەردەشێر پێشەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1563300 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250918051533/https://tfpsq.net/fa/post.php?id=100 بۆ https://tfpsq.net/fa/post.php?id=100 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١١:٣٠، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەردەشێر پێشەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1579220 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/4962
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/9291/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%28%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%29
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.tahlilbazaar.com/news/98010
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/blog/user/pashang
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/12187/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://kurdpress.com/news/36560/%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/809/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/11758/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/11355/%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C%3A-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/news/11873/%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87%21
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.faratab.com/category/187/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250611161455/https://www.faratab.com/news/12397/14%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-(%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C) بۆ https://www.faratab.com/news/12397/14%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29 زیاد کرا
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.farhangemrooz.com/print/51906/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://zagrosecology.com/majala-farhangi-hamzehee-kermashn/
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٤٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئەردەشێر پێشەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593583 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250611161454/https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ بۆ https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250611161454/https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ بۆ https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٢٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
tlht63dm7qmjbg7qymhvtcnlyzu0l2f
تانکی سووک
0
285317
1593643
1495052
2026-06-24T07:32:24Z
1silent scientist
51740
1593643
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''تانکی سووک''' بریتییە لە پۆلێک لە [[تانک]] کە گەورەترە لە تانکی و بچووکترە لە [[تانکی مامناوەند]]. بە شێوەیەک دروست کراوە کە خێرا بێت و [[زرێپۆش]]ێکی سووک بێت و زۆرجار کێشی لە ١٠ [[تۆن]] کەمترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=John Pike |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٥|ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m8-ags.htm|سەردێڕ=M8 Buford Armored Gun System |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180617044534/https://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m8-ags.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.inetres.com/gp/military/cv/tank/M551.html|سەردێڕ=M551 Armored Reconnaissance/Airborne Assault Vehicle |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171230165622/http://www.inetres.com/gp/military/cv/tank/M551.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٠|وێبگە=Gary's Combat Vehicle Reference Guide}}</ref>
تانکی سووکی خێرا تایبەتمەندییەکی سەرەکیی خۆسازدانی سوپا بوو لە پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، کە تێیدا چاوەڕوان دەکرا بۆ قۆستنەوەی کەلێنەکانی ھێڵەکانی دوژمن بەکار بھێنرێن کە لەلایەن تانکە خاوتر و قورسترەکانەوە دروست دەکران، بە مەبەستی تێکدانی ھێڵەکانی پەیوەندی و دابینکردن. لەم ماوەیەدا چەندین دیزاینی تانکی بچووک و «[[تانکێت]]» پەرەیان پێ درا و بە چەندین ناوی جیاواز ناسران، لەوانەش «[[ئۆتۆمبێلی جەنگیی ئێم-١|ئۆتۆمبێلی جەنگی]]».
دیزاینە سەرەتایییەکانی تانکی سووک بە گشتی لە [[ئۆتۆمبێلی زرێپۆش (سەربازی)|ئۆتۆمبێلە زرێپۆشەکان]] باشتر چەکدار کرابوون و زرێپۆش کرابوون، بەڵام بۆ ئەوەی جووڵەیەکی باشتریان لە دەرەوەی ڕێگاکان ھەبێت [[زنجیری تانک|زنجیر]]یان بەکار دەھێنا. تانکی سووک یەکێک بووە لەو جۆرە کەمەی تانک کە لە گەشەسەندنی [[تانکی سەرەکیی جەنگ]] ڕزگاری بووە—کە تێیدا پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکان ھەموو جۆرە کێشەکانی پێشوویان بەسەرچوو کردووە—و لە چەندین ڕۆڵدا بەکارھێنانی بینیوە لەوانەش پاڵپشتیی ھێزە سووکە [[ھێزە ئاسمانییەکان|ئاسمانییەکان]] یان [[جەنگی ئەمفیبی|ئەمفیبییەکان]] و ھەواڵگری. [[زرێپۆشی گواستنەوەی پیادە|زرێپۆشە گۆڕدراوەکانی گواستنەوەی پیادە]] لە زۆرێک لە سوپاکاندا ئەم ڕۆڵانە دەگرنە ئەستۆ بەھۆی ئامادەیی دەستبەجێیان، و وەک جێگرەوەیەکی ھەرزانتری فرەکارە بۆ پەرەپێدان و جێگیرکردنی تانکێکی سووکی پەتی.
== مێژوو ==
=== سەدەی ٢٠ەم ===
==== جەنگی جیھانیی یەکەم ====
[[File:American troops going forward to the battle line in the Forest of Argonne. France, September 26, 1918. - NARA - 530748.jpg|وێنۆک|سوپای ئەمریکا کە تانکەکانی ڕێناڵت ئێف-تی بەکار دەھێنن]]
لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەمدا]]، دەسپێشخەریی پیشەسازی بووە ھۆی پێشکەوتنی خێرا. پیشەسازیی [[ئۆتوومبێل|ئۆتوومبێل]]، کە پێشتر لەگەڵ بەرھەمھێنانی بەکۆمەڵی ئۆتۆمبێل ڕاھاتبوو و ئەزموونی زۆر زیاتری لە داڕشتەی ئۆتۆمبێلدا ھەبوو، یەکەم تانکی سووکی کرداریی لە ساڵی ١٩١٦دا دیزاین کرد، کە پۆلێک بوو تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن بەریتانییەکانەوە پشتگوێ خرابوو. دیزاینی تانکی بچووکی [[ڕێناڵت|ڕێناڵت]]، واتە [[ڕێناڵت ئێف-تی|ئێف-تی]]، یەکەم تانک بوو کە بورجێکی لەسەر جێگیر کرابوو بە سووڕانەوەی تەواو. ئێف-تی لە زۆر ڕووەوە یەکەم تانکی بە ڕاستی مۆدێرن بوو کە داڕشتەیەکی ھەبوو کە تا ئێستا لەلایەن نزیکەی ھەموو دیزاینەکانەوە پەیڕەوی لێ کراوە: شۆفێر لە پێشەوە؛ چەکی سەرەکی لە بورجێکی تەواو سووڕاوە لە سەرەوە؛ بزوێنەر لە دواوە. مۆدێلە پێشووەکان «تانکە سندوقییەکان» بوون، کە یەک بۆشاییی قەرەباڵغیان ھەبوو کە ڕۆڵی ژووری بزوێنەر، ژووری شەڕ، کۆگای تەقەمەنی و کابینەی شۆفێری تێدا کۆکرابووەوە. ئێف-تی گەورەترین ڕێژەی بەرھەمھێنانی لە نێوان ھەموو تانکەکانی جەنگدا ھەبوو، کە زیاتر لە ٣،٧٠٠ دانە بوو (بە زۆری لە ١٩١٨دا)، و ژمارەیان لە ھەموو تانکە بەریتانی و ئەڵمانییەکان پێکەوە زیاتر بوو.{{تێبینی|بۆ بەراوردکردن فەڕەنسییەکان بە گشتی نزیکەی ٨٠٠ تانکی مامناوەند و قورسیان دروست کرد. بەریتانییەکان لە ماوەی جەنگدا نزیکەی ٢،٥٠٠ تانکی قورس و ١٠٠ تانکی مامناوەندیان دروست کرد.}}
==== نێوان جەنگەکان ====
[[File:Light Tank Mark V.jpg|وێنۆک|تانکی سووکی بەریتانی ئێم-کەی ٥]]
[[File:Type 95 (AWM 097336).jpg|وێنۆک|تانکەکانی [[جۆری ٩٥ ھا-گۆ]] لە [[بەریتانیای نوێ]] دوای خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن]]
[[تانکێت|تانکێتی کاردن لۆید]] و وەرگیراوەکانی لەلایەن چەندین نەتەوەوە وەک ئۆتۆمبێلی بچووکی زنجیردار کە تیرھاوێژێکیان بۆ چەک ھەڵگرتبوو، وەرگیران. لە کاتێکی بودجەی سەربازیی سنوورداردا، [[تانکێت|تانکێتەکان]] تا ڕادەیەک ھەرزان بوون و وەک ئۆتۆمبێلی ھەواڵگری و شوێنی تیرھاوێژی گۆڕاو کاریان دەکرد. لە ساڵی ١٩٢٨دا، کۆمپانیای بەریتانیی [[ڤیکەرز-ئارمسترۆنگ]] دەستی کرد بە پەرەپێدانی دیزاینێکی تری جۆن کاردن و ڤیڤیان لۆید وەک «[[ڤیکەرز ٦ تۆنی|تانکی شەش توونی]]». ھەرچەندە لەلایەن سوپای بەریتانیاوە ڕەت کرایەوە، بەڵام لەلایەن ژمارەیەکی زۆر لە نەتەوەکان بە ژمارەیەکی کەم کڕدرا. ئەم تانکە بوو بە بنەمای [[تی-٢٦]]ی سۆڤیەتی (نزیکەی ١٠،٠٠٠ دانەی لێ دروست کرا) و تانکی [[٧-تی-پی]] پۆڵەندی و کاریگەریی لەسەر [[فیات ئێم-١١/٣٩]]ی ئیتاڵی ھەبوو. سوپای بەریتانیا خۆیان دیزاینەکەیان وەک تانکی سووک بەکار نەھێنا، بەڵکو وەشانێکی پەرەپێدراوی تانکێتی کاردن لۆیدیان وەک خاڵی دەستپێک بۆ [[تانکە سووکەکانی شانشینی یەکگرتوو|زنجیرەیەک تانکی سووکی بەریتانی]] بەکار ھێنا کە مەبەست لێی بەکارھێنان بوو لە پاراستنی ئاسایشی ئیمپراتۆری و جەنگی نێردراو. وەک تەنھا تانکێک کە بۆ دروستکردنی دەستبەجێ گونجاو بێت، توخمێکی سەرەکی بوو لە فراوانبوونی سوپای بەریتانیا لە ماوەی پێش دەستپێکردنی جەنگ.<ref>Harris, J. P. (1995). ''Men, Ideas, and Tanks: British Military Thought and Armoured Forces, 1903–1939''. Manchester University Press. {{ISBN|978-0-7190-4814-2}}. p275</ref>
بە گشتی، تانکە فەڕەنسییەکانی ساڵانی ١٩٣٠ ئۆتۆمبێلی باش زرێپۆشکراو و داھێنەرانە بوون کە کەمترین پەیوەندییان بە دیزاینە بیانییەکانەوە ھەبوو. بەڵام تانکە سووکەکان ھێزی ئاگرینیان کەم بوو و نزیکەی ھەموو تانکە فەڕەنسییەکان بەھۆی بورجە یەک کەسییەکانیانەوە کەمئەندام بوون، تەنانەت تانکە گەورەترەکانی وەک [[چار بی-١]]، کە ئەرکێکی زۆری دەخستە سەر فەرماندەکە کە جگە لە ئاراستەکردنی ئۆتۆمبێلەکە، یان تەنانەت دەستەیەک، دەبوو چەکی بورجەکەش بار بکات و نیشانە بگرێت. نەبوونی ڕادیۆ لە تانکە سووکەکاندا وەک کەمایەسییەکی گەورە نەدەبینرا، چونکە بنەمای فەڕەنسی داوای مانۆڕی خاو و بەمەبەستی دەکرد بە گونجانی ورد لەگەڵ پلانەکاندا. ڕۆڵی سەرکردە بچووکەکان جێبەجێکردنی پلانەکان بوو، نەک دەسپێشخەری لە شەڕدا. لە ساڵی ١٩٣٩دا، ھەوڵێکی دواکەوتوو درا بۆ باشترکردنی نەرمی و زیادکردنی ژمارەی ڕادیۆکان.
لە بەدرێژاییی ماوەی نێوان جەنگەکاندا، ویلایەتە یەکگرتووەکان تەنھا چەند سەد تانکێکی بەرھەم ھێنا. لە کۆتاییی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەمەوە]] تا ساڵی ١٩٣٥، تەنھا ١٥ تانک بەرھەم ھێنران. زۆربەیان وەرگیراو یان دیزاینی بیانی یان دیزاینی تایبەتی کواڵێتی زۆر نزم بوون. دیزاینەکانی [[جی واڵتەر کریستی|کریستی]] لە نێوان چەند نموونە باشە کەمەکاندا بوون، بەڵام سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان تەنھا سێ کریستیی بەدەست ھێنا و چیتر بیرۆکەکەی پەرەپێ نەدا. سنوورداریی بودجە و ئەو ئەولەوییەتە کەمەی بە سوپا درابوو بەو مانایە بوو کە سەرچاوەی کەم ھەبوو بۆ دروستکردنی تانک. سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان لەبری ئەوە پێکھاتەکانی تانکی وەک ھەڵپەساردن، زنجیر و گواستنەوەی پەرەپێ دا و تاقی کردەوە. ئەمەش لە کاتی پێویستی بە دەستپێکردنی بەرھەمھێنان لەگەڵ ھەڵگیرسانی جەنگدا سوودی ھەبوو.
==== جەنگی جیھانیی دووەم ====
[[File:Light tanks of early WW2.jpg|وێنۆک|٢٥٠پێکسڵ|تانکە سووکەکانی سەرەتای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] ([[تایگەر ٢]] لە ناوەڕاستدا دانراوە بۆ بەراوردکردن)]]
[[File:Panzer I Norway.PNG|وێنۆک|[[پانتزەر ١]]ی ئەڵمانی لە شەڕدا لە کاتی داگیرکردنی [[نەرویژ]] لەلایەن [[ئەڵمانیای نازی|ئەڵمانیاوە]]]]
لە سەرەتای جەنگی جیھانیی دووەمدا، زۆربەی ھێزە تانکییەکانی ھەموو زلھێزەکان لە دیزاینە سووکەکان پێکھاتبوون. باوترین تانکەکان بریتی بوون لە [[تانکی سووکی ئێم-کەی ٦|تانکی سووکی بەریتانی ئێم-کەی ٦]]، [[ڕێناڵت ئاڕ-٣٥]]ی فەڕەنسی، [[پانتزەر ١]]ی ئەڵمانی، [[ئێڵ-٣/٣٥]]ی ئیتاڵی (لە لایەن [[سوپای پاشایەتیی ئیتاڵیا]] وەک تانکی سووک پۆلێن کرابوو، و لە لایەن ئەوانی ترەوە وەک [[تانکێت]]), [[تانکی سووکی جۆری ٩٥ ھا-گۆ]]ی ژاپۆنی، [[تی-٢٦]]ی سۆڤیەتی، و [[تانکی سووکی ئێم-٢]]ی ئەمریکی.
===== سۆڤیەتی =====
[[یەکێتیی سۆڤیەت|تانکەکانی بی-تی سۆڤیەتی]] پێشکەوتووترین بوون لە ساڵانی ١٩٣٠دا، کە زۆر خێرا بوون و تووپی ٤٥ ملمی خێرایی بەرزیان لەسەر بوو. تەنھا کەمایەسییان [[بزوێنەری بەنزین|بزوێنەرە بەنزینییەکانیان]] بوو کە زۆر جار و بە ئاسانی لە کاتی شەڕی [[نۆمۆنھان]]دا ئاگریان دەگرت، کە نزیکەی لە ئایارەوە تا ئەیلوولی ١٩٣٩ بەردەوام بوو.<ref>Coox p. 437, 998</ref> [[تانکی سووکی جۆری ٩٥ ھا-گۆ]]ی ژاپۆنی بە [[بزوێنەری دیزڵ]] تەیار کرابوو، و ھەرچەندە تووپی ٣٧ ملمی لەسەر بوو، بەڵام تووپێکی خێرایی نزم بوو کە مەودای کاریگەریی ئەوپەڕی نزیکەی ٧٠٠ مەتر بوو. بەڵام ئەم ململانێیە دەبێتە ھۆی پەرەپێدانی تانکی مامناوەندی بەناوبانگی [[تی-٣٤]].
== سەرچاوەکان ==
{{کۆلکە}}
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Light tanks}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
g4hjf5s8hb5s60a2aypv05w0l49f1a0
1593644
1593643
2026-06-24T07:32:55Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593644
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''تانکی سووک''' بریتییە لە پۆلێک لە [[تانک]] کە گەورەترە لە تانکی و بچووکترە لە [[تانکی مامناوەند]]. بە شێوەیەک دروست کراوە کە خێرا بێت و [[زرێپۆش]]ێکی سووک بێت و زۆرجار کێشی لە ١٠ [[تۆن]] کەمترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=John Pike |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٥|ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m8-ags.htm|سەردێڕ=M8 Buford Armored Gun System |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180617044534/https://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m8-ags.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.inetres.com/gp/military/cv/tank/M551.html|سەردێڕ=M551 Armored Reconnaissance/Airborne Assault Vehicle |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171230165622/http://www.inetres.com/gp/military/cv/tank/M551.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٠|وێبگە=Gary's Combat Vehicle Reference Guide}}</ref>
تانکی سووکی خێرا تایبەتمەندییەکی سەرەکیی خۆسازدانی سوپا بوو لە پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، کە تێیدا چاوەڕوان دەکرا بۆ قۆستنەوەی کەلێنەکانی ھێڵەکانی دوژمن بەکار بھێنرێن کە لەلایەن تانکە خاوتر و قورسترەکانەوە دروست دەکران، بە مەبەستی تێکدانی ھێڵەکانی پەیوەندی و دابینکردن. لەم ماوەیەدا چەندین دیزاینی تانکی بچووک و «[[تانکێت]]» پەرەیان پێ درا و بە چەندین ناوی جیاواز ناسران، لەوانەش «[[ئۆتۆمبێلی جەنگیی ئێم-١|ئۆتۆمبێلی جەنگی]]».
دیزاینە سەرەتایییەکانی تانکی سووک بە گشتی لە [[ئۆتۆمبێلی زرێپۆش (سەربازی)|ئۆتۆمبێلە زرێپۆشەکان]] باشتر چەکدار کرابوون و زرێپۆش کرابوون، بەڵام بۆ ئەوەی جووڵەیەکی باشتریان لە دەرەوەی ڕێگاکان ھەبێت [[زنجیری تانک|زنجیر]]یان بەکار دەھێنا. تانکی سووک یەکێک بووە لەو جۆرە کەمەی تانک کە لە گەشەسەندنی [[تانکی سەرەکیی جەنگ]] ڕزگاری بووە—کە تێیدا پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکان ھەموو جۆرە کێشەکانی پێشوویان بەسەرچوو کردووە—و لە چەندین ڕۆڵدا بەکارھێنانی بینیوە لەوانەش پاڵپشتیی ھێزە سووکە [[ھێزە ئاسمانییەکان|ئاسمانییەکان]] یان [[جەنگی ئەمفیبی|ئەمفیبییەکان]] و ھەواڵگری. [[زرێپۆشی گواستنەوەی پیادە|زرێپۆشە گۆڕدراوەکانی گواستنەوەی پیادە]] لە زۆرێک لە سوپاکاندا ئەم ڕۆڵانە دەگرنە ئەستۆ بەھۆی ئامادەیی دەستبەجێیان، و وەک جێگرەوەیەکی ھەرزانتری فرەکارە بۆ پەرەپێدان و جێگیرکردنی تانکێکی سووکی پەتی.
== مێژوو ==
=== سەدەی ٢٠ەم ===
==== جەنگی جیھانیی یەکەم ====
[[File:American troops going forward to the battle line in the Forest of Argonne. France, September 26, 1918. - NARA - 530748.jpg|وێنۆک|سوپای ئەمریکا کە تانکەکانی ڕێناڵت ئێف-تی بەکار دەھێنن]]
لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەمدا]]، دەسپێشخەریی پیشەسازی بووە ھۆی پێشکەوتنی خێرا. پیشەسازیی [[ئۆتوومبێل|ئۆتوومبێل]]، کە پێشتر لەگەڵ بەرھەمھێنانی بەکۆمەڵی ئۆتۆمبێل ڕاھاتبوو و ئەزموونی زۆر زیاتری لە داڕشتەی ئۆتۆمبێلدا ھەبوو، یەکەم تانکی سووکی کرداریی لە ساڵی ١٩١٦دا دیزاین کرد، کە پۆلێک بوو تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن بەریتانییەکانەوە پشتگوێ خرابوو. دیزاینی تانکی بچووکی [[ڕێناڵت|ڕێناڵت]]، واتە [[ڕێناڵت ئێف-تی|ئێف-تی]]، یەکەم تانک بوو کە بورجێکی لەسەر جێگیر کرابوو بە سووڕانەوەی تەواو. ئێف-تی لە زۆر ڕووەوە یەکەم تانکی بە ڕاستی مۆدێرن بوو کە داڕشتەیەکی ھەبوو کە تا ئێستا لەلایەن نزیکەی ھەموو دیزاینەکانەوە پەیڕەوی لێ کراوە: شۆفێر لە پێشەوە؛ چەکی سەرەکی لە بورجێکی تەواو سووڕاوە لە سەرەوە؛ بزوێنەر لە دواوە. مۆدێلە پێشووەکان «تانکە سندوقییەکان» بوون، کە یەک بۆشاییی قەرەباڵغیان ھەبوو کە ڕۆڵی ژووری بزوێنەر، ژووری شەڕ، کۆگای تەقەمەنی و کابینەی شۆفێری تێدا کۆکرابووەوە. ئێف-تی گەورەترین ڕێژەی بەرھەمھێنانی لە نێوان ھەموو تانکەکانی جەنگدا ھەبوو، کە زیاتر لە ٣،٧٠٠ دانە بوو (بە زۆری لە ١٩١٨دا)، و ژمارەیان لە ھەموو تانکە بەریتانی و ئەڵمانییەکان پێکەوە زیاتر بوو.{{تێبینی|بۆ بەراوردکردن فەڕەنسییەکان بە گشتی نزیکەی ٨٠٠ تانکی مامناوەند و قورسیان دروست کرد. بەریتانییەکان لە ماوەی جەنگدا نزیکەی ٢،٥٠٠ تانکی قورس و ١٠٠ تانکی مامناوەندیان دروست کرد.}}
==== نێوان جەنگەکان ====
[[File:Light Tank Mark V.jpg|وێنۆک|تانکی سووکی بەریتانی ئێم-کەی ٥]]
[[File:Type 95 (AWM 097336).jpg|وێنۆک|تانکەکانی [[جۆری ٩٥ ھا-گۆ]] لە [[بەریتانیای نوێ]] دوای خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن]]
[[تانکێت|تانکێتی کاردن لۆید]] و وەرگیراوەکانی لەلایەن چەندین نەتەوەوە وەک ئۆتۆمبێلی بچووکی زنجیردار کە تیرھاوێژێکیان بۆ چەک ھەڵگرتبوو، وەرگیران. لە کاتێکی بودجەی سەربازیی سنوورداردا، [[تانکێت|تانکێتەکان]] تا ڕادەیەک ھەرزان بوون و وەک ئۆتۆمبێلی ھەواڵگری و شوێنی تیرھاوێژی گۆڕاو کاریان دەکرد. لە ساڵی ١٩٢٨دا، کۆمپانیای بەریتانیی [[ڤیکەرز-ئارمسترۆنگ]] دەستی کرد بە پەرەپێدانی دیزاینێکی تری جۆن کاردن و ڤیڤیان لۆید وەک «[[ڤیکەرز ٦ تۆنی|تانکی شەش توونی]]». ھەرچەندە لەلایەن سوپای بەریتانیاوە ڕەت کرایەوە، بەڵام لەلایەن ژمارەیەکی زۆر لە نەتەوەکان بە ژمارەیەکی کەم کڕدرا. ئەم تانکە بوو بە بنەمای [[تی-٢٦]]ی سۆڤیەتی (نزیکەی ١٠،٠٠٠ دانەی لێ دروست کرا) و تانکی [[٧-تی-پی]] پۆڵەندی و کاریگەریی لەسەر [[فیات ئێم-١١/٣٩]]ی ئیتاڵی ھەبوو. سوپای بەریتانیا خۆیان دیزاینەکەیان وەک تانکی سووک بەکار نەھێنا، بەڵکو وەشانێکی پەرەپێدراوی تانکێتی کاردن لۆیدیان وەک خاڵی دەستپێک بۆ [[تانکە سووکەکانی شانشینی یەکگرتوو|زنجیرەیەک تانکی سووکی بەریتانی]] بەکار ھێنا کە مەبەست لێی بەکارھێنان بوو لە پاراستنی ئاسایشی ئیمپراتۆری و جەنگی نێردراو. وەک تەنھا تانکێک کە بۆ دروستکردنی دەستبەجێ گونجاو بێت، توخمێکی سەرەکی بوو لە فراوانبوونی سوپای بەریتانیا لە ماوەی پێش دەستپێکردنی جەنگ.<ref>Harris, J. P. (1995). ''Men, Ideas, and Tanks: British Military Thought and Armoured Forces, 1903–1939''. Manchester University Press. {{ISBN|978-0-7190-4814-2}}. p275</ref>
بە گشتی، تانکە فەڕەنسییەکانی ساڵانی ١٩٣٠ ئۆتۆمبێلی باش زرێپۆشکراو و داھێنەرانە بوون کە کەمترین پەیوەندییان بە دیزاینە بیانییەکانەوە ھەبوو. بەڵام تانکە سووکەکان ھێزی ئاگرینیان کەم بوو و نزیکەی ھەموو تانکە فەڕەنسییەکان بەھۆی بورجە یەک کەسییەکانیانەوە کەمئەندام بوون، تەنانەت تانکە گەورەترەکانی وەک [[چار بی-١]]، کە ئەرکێکی زۆری دەخستە سەر فەرماندەکە کە جگە لە ئاراستەکردنی ئۆتۆمبێلەکە، یان تەنانەت دەستەیەک، دەبوو چەکی بورجەکەش بار بکات و نیشانە بگرێت. نەبوونی ڕادیۆ لە تانکە سووکەکاندا وەک کەمایەسییەکی گەورە نەدەبینرا، چونکە بنەمای فەڕەنسی داوای مانۆڕی خاو و بەمەبەستی دەکرد بە گونجانی ورد لەگەڵ پلانەکاندا. ڕۆڵی سەرکردە بچووکەکان جێبەجێکردنی پلانەکان بوو، نەک دەسپێشخەری لە شەڕدا. لە ساڵی ١٩٣٩دا، ھەوڵێکی دواکەوتوو درا بۆ باشترکردنی نەرمی و زیادکردنی ژمارەی ڕادیۆکان.
لە بەدرێژاییی ماوەی نێوان جەنگەکاندا، ویلایەتە یەکگرتووەکان تەنھا چەند سەد تانکێکی بەرھەم ھێنا. لە کۆتاییی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەمەوە]] تا ساڵی ١٩٣٥، تەنھا ١٥ تانک بەرھەم ھێنران. زۆربەیان وەرگیراو یان دیزاینی بیانی یان دیزاینی تایبەتی کواڵێتی زۆر نزم بوون. دیزاینەکانی [[جی واڵتەر کریستی|کریستی]] لە نێوان چەند نموونە باشە کەمەکاندا بوون، بەڵام سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان تەنھا سێ کریستیی بەدەست ھێنا و چیتر بیرۆکەکەی پەرەپێ نەدا. سنوورداریی بودجە و ئەو ئەولەوییەتە کەمەی بە سوپا درابوو بەو مانایە بوو کە سەرچاوەی کەم ھەبوو بۆ دروستکردنی تانک. سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان لەبری ئەوە پێکھاتەکانی تانکی وەک ھەڵپەساردن، زنجیر و گواستنەوەی پەرەپێ دا و تاقی کردەوە. ئەمەش لە کاتی پێویستی بە دەستپێکردنی بەرھەمھێنان لەگەڵ ھەڵگیرسانی جەنگدا سوودی ھەبوو.
==== جەنگی جیھانیی دووەم ====
[[File:Light tanks of early WW2.jpg|وێنۆک|٢٥٠پێکسڵ|تانکە سووکەکانی سەرەتای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] ([[تایگەر ٢]] لە ناوەڕاستدا دانراوە بۆ بەراوردکردن)]]
[[File:Panzer I Norway.PNG|وێنۆک|[[پانتزەر ١]]ی ئەڵمانی لە شەڕدا لە کاتی داگیرکردنی [[نەرویژ]] لەلایەن [[ئەڵمانیای نازی|ئەڵمانیاوە]]]]
لە سەرەتای جەنگی جیھانیی دووەمدا، زۆربەی ھێزە تانکییەکانی ھەموو زلھێزەکان لە دیزاینە سووکەکان پێکھاتبوون. باوترین تانکەکان بریتی بوون لە [[تانکی سووکی ئێم-کەی ٦|تانکی سووکی بەریتانی ئێم-کەی ٦]]، [[ڕێناڵت ئاڕ-٣٥]]ی فەڕەنسی، [[پانتزەر ١]]ی ئەڵمانی، [[ئێڵ-٣/٣٥]]ی ئیتاڵی (لە لایەن [[سوپای پاشایەتیی ئیتاڵیا]] وەک تانکی سووک پۆلێن کرابوو، و لە لایەن ئەوانی ترەوە وەک [[تانکێت]]), [[تانکی سووکی جۆری ٩٥ ھا-گۆ]]ی ژاپۆنی، [[تی-٢٦]]ی سۆڤیەتی، و [[تانکی سووکی ئێم-٢]]ی ئەمریکی.
===== سۆڤیەتی =====
[[یەکێتیی سۆڤیەت|تانکەکانی بی-تی سۆڤیەتی]] پێشکەوتووترین بوون لە ساڵانی ١٩٣٠دا، کە زۆر خێرا بوون و تووپی ٤٥ ملمی خێرایی بەرزیان لەسەر بوو. تەنھا کەمایەسییان [[بزوێنەری بەنزین|بزوێنەرە بەنزینییەکانیان]] بوو کە زۆر جار و بە ئاسانی لە کاتی شەڕی [[نۆمۆنھان]]دا ئاگریان دەگرت، کە نزیکەی لە ئایارەوە تا ئەیلوولی ١٩٣٩ بەردەوام بوو.<ref>Coox p. 437, 998</ref> [[تانکی سووکی جۆری ٩٥ ھا-گۆ]]ی ژاپۆنی بە [[بزوێنەری دیزڵ]] تەیار کرابوو، و ھەرچەندە تووپی ٣٧ ملمی لەسەر بوو، بەڵام تووپێکی خێرایی نزم بوو کە مەودای کاریگەریی ئەوپەڕی نزیکەی ٧٠٠ مەتر بوو. بەڵام ئەم ململانێیە دەبێتە ھۆی پەرەپێدانی تانکی مامناوەندی بەناوبانگی [[تی-٣٤]].
== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Light tanks}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
7vogf1o5krjld60k3w05zgn77sxy7ow
ڕۆجەر کامبرلاند
0
286974
1593422
1593145
2026-06-23T12:06:27Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593422
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Databox}}[[پەڕگە:Cumberland's_house_in_Duhok.png|وێنۆک|ماڵی کامبرلاند کە لە ١٢ی حوزەیرانی ١٩٣٨ تەقەی لێکرا و تیرۆر کرا]]
'''ڕۆجەر کامبرلاند''' (١٦ی تشرینی دووەمی ١٨٩٤ – ١٢ی حوزەیرانی ١٩٣٨) مژدەدەرێکی ئەمریکی بووە و لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لە [[عێراق]] کاری کردووە. لە شاری لا ڤێرن لە ویلایەتی [[کالیفۆرنیا]] لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ancestors.familysearch.org/en/L5VS-NG8/rev-roger-craig-cumberland-1894-1938|سەردێڕ=FamilySearch.org|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241214221026/https://ancestors.familysearch.org/en/L5VS-NG8/rev-roger-craig-cumberland-1894-1938|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ancestors.familysearch.org|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و بە خزمەتە مرۆیی و ئایینییەکانی لەنێو [[کورد]]انی [[باشووری کوردستان]] ناسرابوو.
== پەروەردە و پیشە ==
کامبرلاند لە ساڵی ١٩١٧ لەکاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا وەک ئەفسەرێک لە تۆپخانەی مەیدانی [[ئەمریکا]]دا کاری کردووە، بەڵام جەنگەکە کۆتایی ھات پێش ئەوەی بتوانرێت جێگیر بکرێت. لە ساڵی ١٩١٩ لە کۆلێژی ئۆکسیدەنتال لە [[لۆس ئانجلەس]] دەرچووە و لە ساڵی ١٩٢٢ بڕوانامەی لە قوتابخانەی خواناسی مەککۆرمیک لە [[شیکاگۆ]] وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٢٣ گەیشتە [[عێراق]] بۆ ئەوەی دەست بە کاری مژدەدەری بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/45178577 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203174842/https://www.jstor.org/stable/45178577 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1938/06/15/98150396.html?pageNumber=23</ref>
== کارکردن لە عێراق ==
کمبرلاند سەرەتا لەگەڵ «ئەرکی ڕۆژھەڵاتی فارس» کاری دەکرد پێش ئەوەی بچێتە [[مووسڵ]] و دواتر بۆ [[دھۆک]]، لەوێ چەندین گەشتی بۆ گوندە دوورەکان کردووە بۆ دامەزراندنی ناوەندی مەسیحی. ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەکانی ئەمریکا ئاماژەیان بەوە کردووە کە کامبەرلاند لە نزیکەوە لەگەڵ پێکھاتە [[کورد]] و [[ئاشووری]]یەکانی ناوچەکە کاری کردووە.
لە ساڵی ١٩٢٤ یارمەتی دامەزراندنی مژدەدەری یەکگرتووی لە [[مێزۆپۆتامیا]] دا کە قوتابخانەکانی وەک ئامادەیی [[بەغدا]]ی مەنسوور بۆ کچان و ئامادەیی ئەلئەمەل ئەلعالی بۆ کوڕان لە [[بەسرە]] لەخۆگرتبوو. لە ساڵانی شەستەکاندا سندووقێکی فریاگوزاری بە ناوی ڕۆجەر کامبەرلاند دامەزرا بۆ پشتگیریکردنی منداڵانی بێ باوک و کەمدەرامەت لە عێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1938/06/15/archives/rev-roger-cumberland-presbyterian-missionary-dies-at-post-in-iraq.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241214222253/https://www.nytimes.com/1938/06/15/archives/rev-roger-cumberland-presbyterian-missionary-dies-at-post-in-iraq.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.history.pcusa.org/blog/2018/05/united-mission-iraq |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241206161249/https://www.history.pcusa.org/blog/2018/05/united-mission-iraq |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== ژیانی کەسی ==
کمبرلاند لە ساڵی ١٩٢٧ لەگەڵ ھاریێت جیلبێرت گۆن ھاوسەرگیری کرد کە کچی مژدەدەرێکی [[فلیپین]] بوو. دوو کچیان ھەبوو. پێدەچێت ڕۆجەر کامبەرلاند شانازی دەکرد بەوەی بەشێک بووە لە سنووری ڕۆژاوای ئەمریکا، جارێک گوتی: «خوێنی پێشەنگەکان بە دەمارەکانمدا دەڕوات و منیش سنوورەکەم خۆشدەوێت».<ref>https://doi.org/10.1111/j.1478-1913.1926.tb00614.x</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reformiert-online.net/aktuell/details.php?id=1233&lg=span |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231209172852/http://www.reformiert-online.net/aktuell/details.php?id=1233&lg=span |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== مردن ==
لە ١٢ی حوزەیرانی ساڵی ١٩٣٨، ڕۆجەر کامبرلاند لە نزیک دھۆک تیرۆرکرا. کمبرلاند لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە لە ناوچەکەدا کاری کردووە و ئەدەبیاتی مەسیحی بۆ کورد و پێکھاتە ناوخۆییەکانی دیکە بڵاودەکردەوە. تیرۆرکردنی لە ماوەی گرژییەکی توندی سیاسی و ئایینی لە عێراقدا ڕوویدا و پرسیاری زۆری لێکەوتەوە.
تا ساڵی ١٩٣٦ عێراق گێژاوی سیاسی توندی بەخۆیەوە بینی. کودەتایەکی سەربازی لەو ساڵەدا و دواتر ڕووخاندنی حکوومەتی سەربازی لەلایەن [[نووری سەعید]]ەوە لە ساڵی ١٩٣٧دا، بووە ھۆی دابەزینی ئازادییە ئایینییەکان و زیادبوونی ئاستی توندوتیژی لەو وڵاتەدا. لەم کەشوھەوایە گرژەدا، کاری مژدەدەرە بیانییەکانی وەک کامبەرلاند پڕ بوو لە مەترسی، چونکە ئەم جۆرە چالاکییانە بۆ زۆرێک لە لایەنە ناوخۆییەکان پێشوازییان لێنەکرابوو، کە دەستیان دەکرد بە ھەستکردن بە ناڕەزایی لە دەستوەردانی بیانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230619060659/https://www.foreignpolicyjournal.com/2019/12/04/kurdish-tribes-stealing-assyrian-christian-lands/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|عێراق}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٣٨]]
6ushsdvn2gknue3419vo77uony5kok7
ڕووباری سپنە
0
287072
1593429
1462769
2026-06-23T13:20:42Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593429
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[پەڕگە:Aradin,_April_2014.jpeg|وێنۆک|دیمەنی بەشی خۆراوای ڕووباری سپنە کە دەڕوانێتە باکوور بەرەو گوندی ئارادان و چیاکانی جۆزانە]]
'''ڕووباری سپنە'''<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=باران ژیانی له دهۆك پهك خستووه|زمان=ku|ئیش=Wishe|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=69601&Jor=14|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210501223037/http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=69601&Jor=14|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> دۆڵێکە لە [[باشووری کوردستان|ھەرێمی کوردستان]]، دوو زنجیرە چیای بچووکی تێدایە لە باکوور کە بەشێکن لە [[زاگرۆس|چیای زاگرۆس]]. دۆڵەکە لەلایەن [[زێی گەورە|زێی گەورەوە]] ئاودێری دەکرێت کە بەدرێژایی بەشی ڕۆژھەڵاتی دۆڵەکە دەڕژێت و بە زەوییە شاخاوییەکان لە بەشە ناوەندییەکەیدا لە دەوری [[قەزای ئامێدی|ناوچەی ئامێدی]] تایبەتمەندە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Solecki |یەکەم=Ralph S. |ڕێکەوت=٢٠٠٥|سەردێڕ=The Bekhme dam project in Kurdistan Iraq: a threat to the archaeology of the archaeology of the upper Zagros river valley |ناونیشان=https://go.gale.com/ps/anonymous?id=GALE%7CA135732901&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=10736697&p=AONE&sw=w |journal=International Journal of Kurdish Studies |بەرگ=١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111154854/https://go.gale.com/ps/anonymous?id=GALE|A135732901&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=10736697&p=AONE&sw=w |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|عێراق}}
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
2gq1e0zdzzntnmsm86h49i7h2kaq2ij
ھەرێمە فیدراڵییەکان لە عێراق
0
289015
1593514
1593377
2026-06-23T21:05:01Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1593514
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
بەپێی [[دەستووری عێراق]]، کۆماری [[عێراق]] لە پایتەخت و ناوچە فیدراڵییەکان و پارێزگارە [[لامەرکەزی|لامەرکەزییەکان]] و ئیدارە ناوخۆییەکان پێکدێت. لە ماددەی ١١٧ی دەستووردا [[ھەرێمی کوردستان]] وەک ھەرێمێکی فیدراڵی ناساندووە و لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٣، بە تاکە ھەرێمی فیدراڵی لە وڵاتدا دەمێنێتەوە.<ref name="“Wilson”">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Marina Ottaway |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-demise-federalism |سەردێڕ=Iraq: The Demise of Federalism {{!}} Wilson Center |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250723111740/https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-demise-federalism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== پوختە ==
مۆدێلی حکومڕانی فیدراڵی عێراق دوای ساڵی ٢٠٠٥، وەک لە دەستووردا دیارە، چەمکی [[لامەرکەزی|لامەرکەزییەت]] و شاردنەوەی دەسەڵات لە حکوومەتی فیدراڵی بۆ دابەشکردنە کارگێڕییەکان، واتە پارێزگا و قەزاکان، لەخۆدەگرێت. ھەردوو [[پارێزگا]] و [[قەزا]]کان لە عێراقدا گەرەنتی دەستوورییان پێدراوە بۆ ئەوەی تا ئاستێک حوکمڕانی خۆجێیی سەربەخۆ لەو بابەتانەدا کە فیدراڵی نین ئەنجام بدەن. یەک یان زیاتر لە [[پارێزگاکانی عێراق]] دەتوانن خۆیان وەک ھەرێمێک ڕێکبخەن بە داواکارییەک بۆ دەنگدان لەسەری لە ڕاپرسییەکدا کە بە یەکێک لەم دوو ڕێگایە پێشکەش دەکرێت: داواکارییەک لە لایەن سێیەکی ئەندامانی ئەنجومەنی ھەر پارێزگایەک کە دەیەوێت ھەرێمێک دروست بکات، یان داواکارییەک لە لایەن دەیەکی دەنگدەران لە ھەر پارێزگایەک کە دەیەوێت ھەرێمێک دروست بکات. سیستمی سیاسی لە عێراقدا ناھاوسەنگە، و تەنھا تایبەتمەندی فیدراڵی کە عێراق جیادەکاتەوە، [[ھەرێمی کوردستان]]ە، لە کاتێکدا باقی عێراق یەکگرتوو دەمێنێتەوە. گەشەسەندنەکانی دوایی لە سیاسەتی ناوخۆیی وڵات، لەوانەش ئاراستەی گەشەکردوو بەرەو ناوەندگەرایی و داخورانی سیستماتیکی دەسەڵاتەکانی ھەرێمی کوردستان، وای لە ھەندێک کردووە کە گومان لە داھاتووی فیدراڵی و لامەرکەزییەت لە عێراقدا بورووژێنن.<ref>https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-demise-federalism</ref>
== دەسەڵاتەکان ==
بەشی چوارەمی دەستوور دەسەڵاتە تایبەتەکانی حکوومەتی فیدراڵی دیاریدەکات، و بەشی پێنجەمیش دەسەڵاتەکانی ھەرێمە فیدراڵییەکان دیاریدەکات. لەگەڵ ئەوەشدا، دەستوور بە شێوەیەکی ڕوون ئاماژە بەوە ناکات کە ھەرێمە فیدراڵییەکان «حوکمڕانی خۆجێیی سەربەخۆ»یان ھەیە. دەسەڵاتەکانی ھەرێمەکان دابەش دەکرێن بۆ دوو جۆر: دەسەڵاتە ھاوبەشەکان (کە لە ماددەی ١١٤دا ھاتووە)، واتە ئەو دەسەڵاتانەی کە ھەرێمەکان لەگەڵ حکوومەتی فیدراڵیدا ئەنجامی دەدەن، وەک دانانی سیاسەتی گشتی پەروەردەیی تێیاندا؛ و دەسەڵاتە شاردراوەکان، واتە ئەو دەسەڵاتانەی کە سەر بە جۆری یەکەم نین و وەک دەسەڵاتی فیدراڵی تایبەت ھەژمار ناکرێن. بۆ نموونە، دەستوور ھەرێمە فیدراڵییەکان شاردەوە بە ئەنجامدانی «[[دەسەڵاتی جێبەجێکار|دەسەڵاتە جێبەجێکار]] و [[دەسەڵاتی یاسادانان|یاسادانان]] و دادوەرییەکان بەپێی [[دەستوور]]» لەو بابەتانەدا کە لە دەرەوەی دەسەڵاتی تایبەتی حکوومەتی فیدراڵیدان. لە حاڵەتی بوونی ناکۆکی یاساییدا، ھەرێمەکان ڕێگەیان پێدراوە یان «جێبەجێکردنی»یاسا فیدراڵییەکان لە ھەرێمەکەدا «ھەموار بکەنەوە»، یان یاسا ھەرێمییەکان پێشینەیان پێدەدرێت لەو بوارانەدا کە پەیوەندییان بە دەسەڵاتە شاردراوەکان یان ھاوبەشەکانەوە ھەیە بە ڕێککەوت، تا ئەو کاتەی کە دژ بە دەستوور نەبن. ھەرێمە فیدراڵییەکان ڕێگەیان پێدراوە کە ھێزە ئەمنییەکانی ناوخۆی ھەرێمەکە وەک پۆلیس و ھێزە ئەمنییەکان و پاسەوانانی ھەرێمەکان دروست بکەن و ڕێکیان بخەن. لە نموونەکانی دەسەڵاتە تایبەتەکانی حکوومەتی فیدراڵی بریتین لە پەسەندکردنی پەیماننامە نێونەتەوەیییەکان و داڕشتنی سیاسەتی دەرەوە. دادگای باڵای فیدراڵی لێکدانەوەی دەستوور و یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکان لە نێوان حکوومەتی فیدراڵی و پارێزگاکان و ھەرێمەکان و ئەو بابەتانەی کە پەیوەندییان بە دەستووریبوونی ھەموو یاساکانەوە ھەیە لە ئەستۆ دەگرێت. لە شوباتی ٢٠٢٤ەوە، دادگای باڵای فیدراڵی دەسەڵاتەکانی فراوانتر کردووە بۆ ئەوەی دەسەڵاتی ھەموارکردنەوەی ئەو یاسایانەش بگرێتەوە کە لە لایەن دەستەکانی یاسادانانی ھەرێمە فیدراڵییەکانەوە پەسەند کراون، وەک ئەوانەی کە لە لایەن پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانەوە پەسەند کراون.<ref>https://web.archive.org/web/20240725143220/https://www.iraqfsc.iq/news.5121/</ref>
== کێشەکان ==
=== ئەنجومەنی فیدراڵی دانەمەزراوە ===
دەستوور لە ماددەی ٦٥دا ئاماژە بەوە دەکات کە «ئەنجومەنێکی یاسادانان بە ناوی «ئەنجومەنی فیدراڵی» دادەمەزرێت، کە نوێنەرانی [[ھەرێم]]ەکان و [[پارێزگا]] نا ڕێکخراوەکان لە ھەرێمێکدا لەخۆ دەگرێت. یاسایەک، کە بە زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی [[ئەنجومەنی نوێنەران]] دەردەچێت، پێکھاتەی ئەنجومەنی فیدراڵی و مەرجەکانی ئەندامێتی و دەسەڵاتەکانی و ھەر شتێکی پەیوەندیدار بەو ئەنجومەنەوە ڕێکدەخات». وا گریمانە دەکرێت، لە [[تیۆری]]دا، ئەم ئەنجومەنە وەکوو ئەنجومەنی باڵا لە دەستەیەکی یاسادانانی دوو ئەنجومەنیدا کار بکات، و پەسەندکردنی یاساکانی پەیوەندیدار بە کاروباری دەسەڵاتە ھەرێمی و ناوچەیییەکان و حوکمڕانی ئاسان بکات. تا مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤، ئەنجومەنی فیدراڵی دانەمەزراوە، کە ئەمەش ڕێگرێکە لەبەردەم جێبەجێکردنی [[فیدرالیزم|فیدراڵییەت.]] لە ئەنجامدا، گەرەنتی دەستووریی لامەرکەزیی ھێشتا بە تەواوی بەدی نەھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://timep.org/2018/11/08/iraqs-missing-federation-council/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250706212105/https://timep.org/2018/11/08/iraqs-missing-federation-council/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
=== ھەڵوەشاندنەوەی ھەرێمی کوردستان ===
لەدوای ھەوڵی شکستخواردووی تاکە ھەرێمی فیدراڵی لە وڵاتەکەدا بۆ جیابوونەوە لە ساڵی ٢٠١٧، ھەرێمەکە شاھیدی داخورانێکی بەردەوامی دەسەڵاتەکانی بووە. گرنگیی داھاتووی مۆدێلی فیدراڵی عێراق لەگەڵ دەرکەوتنی سەنتراڵییەت بە ڕوونی جێگەی پرسیارە. لە شوباتی ٢٠٢٢، دادگای باڵای فیدراڵی عێراق بڕیارێکی دەرکرد و یاسای نەوت و گازی ھەرێمی ھەڵوەشاندەوە، کە لەلایەن پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانەوە پەسەند کرابوو، بە بیانووی نادەستووریبوونی یاساکە. ئەم بڕیارە بە فەرمی دوای ئەوە کاری پێکرا کە عێراق لە مانگی ئازاری ٢٠٢٣دا دۆسیەیەکی ناوبژیوانی نێودەوڵەتی لە ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی بردەوە. دوای ئەوە، حکوومەتی فیدراڵی ھەموو ھەناردەکردنی نەوتی لە باکووری وڵات ڕاگرت، کە گورزێکی گەورەی لە ئابووریی ھەرێمەکە دا. لە ئەیلوولی ٢٠٢٣، (بەپێی ڕاپۆرتێک کە لەلایەن مۆنیتۆرەوە بڵاوکراوەتەوە)، [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆک وەزیرانی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، پەیامێکی تایبەتی بۆ سەرۆکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] نارد و داوای لێکرد دەستوەردان بکات، و گوتی: «ئێستا لە قۆناغێکی تری ھەستیار لە مێژووماندا دەنووسم، قۆناغێک کە دەترسم زاڵبوون بەسەریدا سەخت بێت… ئێمە لە ڕووی ئابوورییەوە خوێنمان لێ دەڕوات و لە ڕووی سیاسییەوە خوێنمان لێ دەڕوات. بۆ یەکەمجار لە ماوەی دەسەڵاتمدا وەک سەرۆکوەزیران، زۆر نیگەرانم کە ئەم ھەڵمەتە شەرمەزارکەرەی دژ بە ئێمە لەوانەیە ببێتە ھۆی داڕمان… مۆدێلی فیدراڵی عێراق کە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ساڵی ٢٠٠٣دا پشتیوانی لێکرد و لەو کاتەوە بانگەشەی پشتیوانی لێکردووە». لە شوباتی ٢٠٢٤، دادگای باڵای فیدراڵی دوو بڕیاری دەرکرد. لە یەکێک لە بڕیارەکاندا، فەرمانی بە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کرد کە سەرجەم داھاتەکانی ڕادەستی حکوومەتی فیدراڵی بکات وەک مەرجێکی پێشوەختە بۆ وەرگرتنی پشکی ساڵانەی لە بوودجەی فیدراڵی. لە بڕیارێکی تردا، دادگاکە یاسای ھەڵبژاردنی [[ھەرێمی کوردستان]]ی ھەڵوەشاندەوە و دەستکاری کرد، کە ئەمەش پێشینەیەکی یاسایی بۆ دووەمیان دانا. بە گۆڕینی یاساکانی، دادگاکە بە کردەوە شوێنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانی گرتەوە. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، مەسروور بارزانی، سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، گوتی: «ئەو ھێرشانەی ئاراستەی ھەرێمی کوردستان دەکرێن، ھەوڵێکی ئەنقەستن لەلایەن دوژمن و نەیار و خائینەکانمانەوە بۆ لێکجیاکردنەوەی پێکھاتەکەی. ئامانجیان لاوازکردنی ھەرێمی کوردستانە لە ڕێگەی دەستدرێژی و فشارێکی بەردەوامەوە، بە ھیوای ئەوەی لە کۆتاییدا دابڕمێت».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/house-divided-can-kurdistan-preserve-its-autonomy |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250710135142/https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/house-divided-can-kurdistan-preserve-its-autonomy |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.iraqfsc.iq/news.4805/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250318075507/https://www.iraqfsc.iq/news.4805/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-and-demise-federalism |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250724122326/https://www.wilsoncenter.org/article/iraq-and-demise-federalism |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>https://www.al-monitor.com/originals/2023/09/letter-biden-barzani-warns-iraqi-kurdistans-collapse-urges-mediation</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240725143220/https://www.iraqfsc.iq/news.5121/</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/393869 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241212041756/https://www.kurdistan24.net/en/story/393869 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
=== ماددەی ١٤٠ی جێبەجێ نەکراو ===
ماددەی ١٤٠ی دووەم لە [[دەستووری عێراق]]دا ئاماژە بەوە دەکات: «بەرپرسیارێتییەکانی خرایە سەر [[حکوومەتی کاتیی عێراق|دەسەڵاتی جێبەجێکاری حکوومەتی کاتیی عێر]]اقی کە لە ماددەی ٥٨ی یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەت بۆ قۆناغی گواستنەوەدا باسکراوە، درێژ دەبێتەوە و بەردەوام دەبێت بۆ دەسەڵاتی جێبەجێکاری ھەڵبژێردراو بەپێی ئەم دەستوورە، بەو مەرجەی کە بە تەواوی جێبەجێ بکرێن (ئاساییکردنەوە، سەرژمێری و کۆتایی پێھێنان بە [[ڕیفراندۆم|گشتپرسییەک]] لە [[کەرکووک]] و [[ناوچە جێناکۆکەکان|ناوچەکانی تری جێناکۆک]] بۆ دیاریکردنی ویستی ھاووڵاتییانی)، لە وادەیەکدا کە لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ تێپەڕ نەکات».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/droi/dv/504_nora-/504_nora-en.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250329173836/https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/droi/dv/504_nora-/504_nora-en.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
ماددەی ٥٨ی یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەتی کاتیی ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو ناوچانەی پێشتر کاریگەریی سیاسەتەکانی بەعسیان لەسەر بووە بۆ گۆڕینی دیموگرافی، ھەروەھا گۆڕانکارییە ھەرێمییەکان وەک دووبارە دیاریکردنەوەی سنووری پارێزگاکان، دەبێت لە ڕووی دیموگرافی و کارگێڕییەوە «ئاسایی بکرێنەوە» بە گێڕانەوەیان بۆ پێکھاتەی نەتەوەیی سەرەتایی خۆیان و ھەروەھا سنوورەکانی پارێزگاکان. ئەوانەی بە زۆرەملی ئاوارە کراون یان مافەکانیان بە شێوەیەکی تر لەلایەن ڕژێمی پێشووەوە لێ زەوت کراوە، دەبێت لە موڵک و ماڵی سەرەتایی خۆیاندا نیشتەجێ بکرێنەوە یان قەرەبوو بکرێنەوە. سەبارەت بە نیشتەجێبووانی «نوێ» کە لەلایەن ڕژێمی بەعسی پێشووەوە بۆ ئەوێ ھێنراون، دەبێت ئەوانیش قەرەبوو بکرێنەوە و بگوازرێنەوە. لە کۆتاییدا، سەرژمێرییەک ئەنجام دەدرێت بۆ دیاریکردنی پێکھاتەی نەتەوەیی فەرمیی خاکەکان، جگە لە گشتپرسییەک کە دۆخی خاکە جێناکۆکەکان دیاری دەکات؛ واتە ئایا دەبنە بەشێک لە ھەرێمی کوردستان یان نا.
تا مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ھیچ ھەنگاوێکی کردەیی بۆ جێبەجێکردنی بڕیارەکانی ماددەکە نەنراوە، بەڵکوو دەسەڵاتدارانی کورد بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە [[حکوومەتی عێراق]] دەستی بە [[تەعریبکردن]]ی خاکە جێناکۆکەکان کردووەتەوە.<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/383189</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Iraq/Blocked-path-for-Article-140-sparks-ongoing-regional-disputes-MP |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250620224426/https://shafaq.com/en/Iraq/Blocked-path-for-Article-140-sparks-ongoing-regional-disputes-MP |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== ناوچە فیدراڵییە پێشنیازکراوەکان ==
لە کاتێکدا عێراق ھێشتا لەژێر داگیرکاریدا بوو، لە مانگی ئایاری ٢٠٠٧، [[جۆ بایدن]]، ئەندامی [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] لەو کاتەدا، پێشنیاری دابەشکردنی عێراقی کرد بۆ سێ ناوچە بەپێی ناسنامە نەتەوەیی و تائیفییەکان ([[شیعە|شیعی]]، [[سوننی]]، و [[کورد]]ی). ئەم چارەسەرە ئامانجی بوو وڵاتەکە لە گرژییە تائیفییەکان بپارێزێت، و ڕێگە بە ھەر یەکێک لە پێکھاتە سەرەکییەکانی بدات کە بڕێک لە خۆبەڕێوەبردنی ناوخۆیی لە ناوچەکانیاندا پەیڕەو بکەن، و بەم شێوەیە کێشە سەرەکییەکە چارەسەر بکات کە بە ھۆکارێکی ململانێ لە وڵاتەکەدا سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://eismena.com/en/article/an-independent-federal-state-for-sunnis-in-iraq-2024-02-14 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250615212937/https://eismena.com/en/article/an-independent-federal-state-for-sunnis-in-iraq-2024-02-14 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
=== ناوچەی ئاشوور (نێوان دوو ڕووبار) ===
لە ٥ی ئازاری ٢٠١٧، نوێنەرانی [[ئاشووری]] و [[ئێزیدی]] و [[تورکمان]] بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای دامەزراندنی ناوچەیەکی فیدراڵی نیمچە سەربەخۆیان لە باکووری عێراق کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.agos.com.tr/en/article/18082/we-believe-that-trump-will-support-christian-autonomous-region-in-iraq |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250428221949/https://www.agos.com.tr/en/article/18082/we-believe-that-trump-will-support-christian-autonomous-region-in-iraq |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
=== ناوچەی شیعە ===
لە مانگی ئابی ٢٠٠٥، و پێش پەسەندکردنی فەرمیی دەستووری نوێی عێراق، [[عەبدولعەزیز حەکیم]]، سەرکردەی حیزبی ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی ئیسلامی لە عێراق، پێشنیاری دامەزراندنی ناوچەیەکی فیدراڵی جیاوازی لە باشووری عێراقدا کرد، کە سەرجەم پارێزگا زۆرینە شیعەکانی عێراقی لەخۆ بگرتایە؛ بەڵام، ئەم بیرۆکەیە لەناو کۆمەڵگەی شیعە لە عێراقدا قبووڵکردنێکی گشتگیری بەدەست نەھێنا. وتەبێژی ئیبراھیم جەعفەری، سەرۆکوەزیرانی ئەو کاتە لە [[حیزبی دەعوەی ئیسلامیی|حیزبی دەعوە]]، بانگەوازەکەی ڕەتکردەوە و وەسفی کرد بە «بیرۆکەیەکی خراپ». لەلایەن سوننەکانەوە بە توندی ئیدانە کرا، بە پلەی یەکەم بەھۆی ھاتنە ناوەوەی [[پارێزگای بەسر]]ەی دەوڵەمەند بە نەوت. ئەوان گریمانەی ئەوەیان دەکرد کە داھاتی نەوتی ئەو کاتە مافێکی تایبەت دەبێت بۆ شیعەکان لە ناوچە پێشنیازکراوەکەدا.<ref>https://www.theguardian.com/world/2005/aug/11/iraq1</ref>
=== ناوچەی سوننە ===
ھەرێمی سوننی ھەرێمێکی فیدراڵی پێشنیازکراوە کە سەرجەم پارێزگا عەرەبییە زۆرینە سوننییەکانی وڵاتەکە لەخۆ دەگرێت. ئامانج لێی ئەوەیە کە ڕێگە بە دانیشتووانی عەرەبی سوننە لە عێراق بدات بڕێک لە خۆبەڕێوەبردنی ناوخۆیی پەیڕەو بکەن.
=== ناوچەی دیالە ===
لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١، ئەنجومەنی پارێزگای دیالە دەنگی دا بۆ ڕاگەیاندنی پارێزگاکە وەک ھەرێمێکی فیدراڵی، لە کاتێکدا زۆرینەی ئەندامانی داواکارییەکی فەرمییان ئاراستەی حکوومەتی ناوەندی کرد سەبارەت بە بڕیارەکە، و جێگری سەرۆکی ئەنجومەن [[سادق حوسێن]]ی دووپاتی کردەوە کە بڕیارەکە بەبێ ڕەزامەندیی ئەنجومەنی سەرۆکایەتیی پارێزگاکە دراوە.<ref>http://ftp.burathanews.com/arabic/news/144059{{بەستەری مردوو|url=http://ftp.burathanews.com/arabic/news/144059 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}</ref>
کارگێڕیی [[قەزای خاڵس]] لە [[پارێزگای دیالە]] ھەڕەشەی جیابوونەوە و پەیوەندیکردنی بە پایتەختی [[بەغدا]]وە کرد لە حاڵێکدا ئەگەر ئەنجومەن سوور بێت لەسەر تێپەڕاندنی بڕیاری ڕاگەیاندنی پارێزگاکە وەک ھەرێمێک، لە کاتێکدا ڕای گەیاند کە دەوام لە فەرمانگە حکوومییە ناوخۆیییەکان و قوتابخانەکانی ڕاگرت وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە بڕیارەکە.
=== ناوچەی سەلاحەددین ===
لە ٢٧ی تشرینی یەکەم، ئەنجومەنی [[پارێزگای سەلاحەددین]]، بە زۆرینەی زیاتر لە دوو لەسەر سێی ئەندامانی، دەنگی دا بە بڕیارێک بۆ گۆڕینی پارێزگاکە بۆ ھەرێمێکی فیدراڵی «لەناو عێراقی یەکگرتوودا». [[نووری مالیکی]]، سەرۆکوەزیرانی ئەو کاتە، ڕەخنەی لە بەرپرسان گرت، و گوتی کە ئەم ھەنگاوە لەلایەن «ئەندامانی پێشووی [[حیزبی بەعس]]ی قەدەغەکراوەوە دەستیپێکراوە، کە دەیانەوێت ناوچەکە وەک شوێنێکی ئارام بەکاربھێنن».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://annabaa.org/nbanews/2011/11/065.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120511181242/http://annabaa.org/nbanews/2011/11/065.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{شریتی دەروازە|عێراق}}
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]]
[[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]]
[[پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکان بە جوگرافیای عێراق]]
[[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]]
[[پۆل:حکوومەتی عێراق]]
[[پۆل:سیاسەتی عێراق]]
kvjewiyudoi7lzm3bpqhn3wq62nknwn
سیاسەتی ئاشووری لە عێراق
0
291185
1593431
1546446
2026-06-23T14:04:44Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593431
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Assyrian_Protest_in_Bakhdida.jpg|وێنۆک|[[ئاشوورییەکان]] لە [[قەرەقووش|قەرەقوش]] ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر بە بڕیارنامەی [[دەستووری عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٥.]]
'''سیاسەتی ئاشووری لە عێراق''' لە دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|داگیرکاری]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بۆ سەر ئەو وڵاتە لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە چەندین نۆرەی جیاوازی بەخۆیەوە بینیوە، ئەمڕۆ چەندین لایەنی سیاسی ئاشووری جیاواز لە عێراقدا ھەن. حیزبی سەرەکی ئاشووری کە لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠٥ ھاتە دەرەوە [[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری|بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشوور]] بوو؛ بەڵام [[سرکیس ئاغاجان|سەرکیس ئاغاجان]] لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە بە کردنەوەی [[عشتار|تەلەڤیزیۆنی ئیشتار]] و [[ئەنجومەنی جەماوەری ئاشووری کلدانی سوریانی]] سەر بە [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] دەستی بە ئاڵنگاری دەسەڵاتەکەی کرد.
لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە، بەھۆی بەردەوامی توندوتیژی و پەراوێزخستنی سیاسی، [[ئاشوورییەکان]] نوێنەرایەتی سیاسی دروستیان لە عێراقدا نەماوە. زۆرێک لەو کورسییانەی کە بۆ کۆمەڵگاکە تەرخانکراون، لەو کاتەوە لەلایەن [[بزووتنەوەی بابل|بزووتنەوەی بابلەوە]] بە سەرکردایەتی [[ڕەیان کلدانی|ڕەیان ئەلکیلدانی]] بردراوە.
== ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان ١٩٩٢ ==
لە ١٩ی ئایاری ١٩٩٢، ھەڵبژاردن بۆ [[پەرلەمانی کوردستان]] بەڕێوەچوو. لەو کاتەدا پەرلەمان ١٠٥ کورسی ھەبوو. لایەنەکانی نوێنەرایەتی کۆمەڵگەی ئاشوورییەکان لە لیستێکی داخراودا کێبڕکێیان کرد و گەرەنتی ئەوەیان دەکرد کە پێنج کورسی ئاشوورییەکان لە ھەڵبژاردنەکاندا ھەبێت. لە ھەڵبژاردنەکاندا چوار لیستی ئاشووری ھەبوون:
* [[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری]]
* یەکگرتوویی مەسیحییەکانی کوردستانی [[سرکیس ئاغاجان|سەرکیس ئاغاجان]]
* مەسیحییە دیموکراتەکان
* حیزبی شیووعیی چالدۆ ئاشوور
بۆ بەدەستھێنانی کورسییەک، لایەنی کەم ٢ ھەزار و ٤٠٠ دەنگ پێویست بوو. [[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری]] چوار کورسی و یەک کورسی یەکگرتوویی مەسیحییەکانی کوردستان بەدەستی ھێنا. ناوی ئەوانەی ھەڵبژێردراون بۆ پەرلەمان:
* [[یۆنادام کەننا|یۆنادام کانا]] (ADM)
* شامیل بێنیامین (ADM)
* فرانسیس یووسف شابا † (ADM)
* ئەکرەم ئاشوور ئۆدیشۆ (ADM)
* [[سرکیس ئاغاجان|سەرکیس ئاغاجان]] (KCU)
[[فرانسیس یووسف]] لە یەکەمی حوزەیرانی ١٩٩٣ لە [[دھۆک|شاری دھۆک]] تیرۆرکرا. شارەزایان وایان زانیوە کە چەند لایەنێک کە بەشدارییان لە ھەڵبژاردنەکەدا کردووە، واتە حیزبی یەکگرتوویی مەسیحییەکانی کوردستانی ئاغاجان، بریکاری پارتە گەورەکانی کوردستان بوون، کە ھەر لایەنێک لەلایەن ڕێکخراوێکی جیاوازەوە کۆنترۆڵکراوە.{{Sfn|Petrosian|2006}}
== ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان، ٢٠٠٥ ==
ھەڵبژاردنی پەرلەمانی [[ھەرێمی کوردستان]]، لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، ھاوکات لەگەڵ ھەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق و [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق ٢٠٠٥|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان]]. سەرجەم حیزبە ئاشوورییەکان چوونە پاڵ [[ھاوپەیمانیی نیشتمانیی دیموکراتی کوردستان|ھاوپەیمانی دیموکراتی نیشتمانیی کوردستان]]. ھاوپەیمانێتییەکە ١٠٤ کورسی لە کۆی ١١١ کورسی پەرلەمانی بەدەستھێنا، کە ٥ کورسییان بۆ ئاشوورییەکان بوو:
(بەپێی ڕیزبەندییان لە لیستی ھاوپەیمانێتییەکەدا)
* جەمال شامۆن یالیا (CCS) - ٦٩
* ڕۆمیۆ ھەکاری (BNDP) - ٧١
* بەیزار میلکۆ ڕۆھان (CDUP) - ٧٢
* ئەندریاوس یۆخەنا جۆرجیس (ADM) - ٧٣
* گەلاوێژ شابا ھۆجی (ADM) - ٧٦
== ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان، ٢٠٠٩ ==
ھەرێمی کوردستان لە ٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٩ ھەڵبژاردنی بۆ ھەڵبژاردنی ١١١ ئەندامی پەرلەمان ئەنجامدا. پێنج کورسی بۆ [[ئاشوورییەکان]] تەرخانکرابوو. لە سەرەتادا ٨ پارتی ئاشووری ناوی خۆیان بۆ بەشداریکردن لە ھەڵبژاردنەکاندا تۆمارکرد. پێش ھەڵبژاردنەکان، [[پارتی دیموکراتی بەیت نەھرەین]] (BNDP) بڕیاریدا بکشێتەوە. [[پارتی نیشتمانیی ئاشووری]] (APP) و [[پارتی کۆمۆنیستی ئاشووری کوردستان]] (KACP) بڕیاریاندا بە لیستێکی ھاوبەش بەشداری بکەن. ھەروەھا [[پارتی یەکێتیی دیموکراتی کلدانی]] (CDUP) و [[ئەنجومەنی نیشتمانیی کلدانی]] (CNC) لە لیستێکی ھاوبەشدا یەکیانگرت بە ناوی «لیستی یەکگرتووی کلدان».
زۆربەی ئاشوورییەکانی دانیشتووی [[عەنکاوە]] بە گشتی دوودڵ بوون لە باسکردنی سیاسەت پێش ھەڵبژاردن و متمانەیان بە توانای سیاسییەکان نەبوو بۆ بەدەستھێنانی مافەکانیان. لیستەکانی بەشداربووی ھەڵبژاردنیش پاڵنەری سیاسی جیاوازیان ھەبوو؛ لە کاتێکدا لیستی [[ئەنجومەنی گەلی کلدانی سریانی ئاشووری]] (CSAPC) بۆ ناساندنی سێ ناوەکە وەک یەک گەل کاری دەکرد، لیستی یەکگرتووی کلدان دەیانویست وەک گرووپێکی جیاواز ھەژمار بکرێن و ھەڕەشەی تۆمارکردنی سکاڵایان لە دادگای باڵای فیدراڵی عێراق دەکرد.
* لیستی ئەنجومەنی گەلی کلدانی سریانی ئاشووری (٦٨)
* ئەنجومەنی گەلی کلدانی سریانی ئاشووری
* [[لیستی ڕافیدەینی نیشتمانی]] (٦٧)
* [[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری]]
* [[لیستی خۆبەڕێوەبەری]] (٦٥)
* [[پارتی نیشتمانیی ئاشووری]]
* [[پارتی کۆمۆنیستی کلدۆ-ئاشوور]]
* [[لیستی یەکگرتووی کلدان]] (٦٤)
* [[پارتی یەکێتیی دیموکراتی کلدانی]]
* [[کۆڕبەندی دیموکراتی کلدانی]]
== ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان، ٢٠١٣ ==
ھەرێمی کوردستان لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٣ ھەڵبژاردنی بۆ ھەڵبژاردنی ١١١ ئەندامی پەرلەمان ئەنجامدا. ھەر پارتێکی کوردی ١٠٠ کاندیدی لیست کردبوو لە کاتێکدا ھەر پارتێکی ئاشووری و [[تورکمان]]ی ٥ کاندیدیان لیست کردبوو. سێ لیستی ئاشووری کێبڕکێیان لەسەر پێنج کورسییە تەرخانکراوەکە دەکرد. پێش ھەڵبژاردن، ھەندێک لە ئەندامانی بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری (ADM) بڕیاریاندا لە پارتەکە جیاببنەوە و لەسەر لیستێکی تایبەت بە خۆیان بە ناوی «کوڕانی [[مێزۆپۆتامیا]]» بەشداری بکەن.
* ١٢٥ [[لیستی کوڕانی مێزۆپۆتامیا]] (لیستەکە کەسانی پێشووی بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری لەخۆگرتبوو)
* ١٢٦ [[لیستی ڕافیدەینی نیشتمانی]]
* بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری
* ١٢٧ [[لیستی یەکگرتووی کلدانی سووریانی ئاشووری]]
* [[پارتی نیشتمانیی ئاشووری]]
* [[پارتی دیموکراتی بەیت نەھرەین]]
* [[ئەنجومەنی نیشتمانیی کلدانی]]
* [[ئەنجومەنی گەلی کلدانی سووریانی ئاشووری]]
=== ئەنجامەکان ===
ھەڵبژاردنەکان بووە ھۆی لەدەستدانی یەک کورسی لەلایەن ئەنجومەنی گەلەوە، لە کاتێکدا بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری دوو کورسییەکەی خۆی پاراست و لیستە نوێیەکەی مێزۆپۆتامیا یەک کورسی پێدرا. [[یەعقوب گۆرگیس]] و [[لینا عەز ڕیا بەھرام]] لە بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری ھەڵبژێردران لەگەڵ [[سروود مەقدەسی]] لە لیستی مێزۆپۆتامیا. لەناو لیستی یەکگرتووی کلدانی سووریانی ئاشووریدا، ئەنجومەنی گەل توانی دوو کورسییەکەی خۆی بپارێزێت.
== ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق، ٢٠٢١ ==
پاتریاک لویس ڕافائێلی یەکەم ساکۆ و سیاسەتوانە مەسیحییەکانی دیکە، [[بزووتنەوەی بابل|بزووتنەوەی بابلیۆنیان]] (کە ٤ کورسی لە کۆی ٥ کورسی لە [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠٢١|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقی ساڵی ٢٠٢١دا]] بەدەستھێنا) تۆمەتبار کرد بەوەی کە بنکەی دەنگدەرانیان موسڵمانی [[شیعە]]ن. بە ھەمان شێوە، دەوترێت کە کاندیدی سەربەخۆی [[مەسیحی]]، [[فارووق حەننا عەتۆ]]، سەرکەوتنەکەی قەرزاری [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]ە. پێش ھەڵبژاردنەکە، پاتریاک داوای بایکۆتکردنی ھەڵبژاردنەکەی کرد.<ref>https://www.assyriapost.com/19-candidates-vie-for-five-assyrian-quota-seats-in-iraqs-upcoming-elections/</ref><ref>https://syriacpress.com/blog/2025/10/19/iraqi-elections-2025-between-a-crisis-of-trust-and-a-chance-for-change/</ref><ref>https://www.kas.de/de/laenderberichte/detail/-/content/konflikt-in-der-christlichen-gemeinschaft-im-irak</ref>
== ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق، ٢٠٢٣ ==
[[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق ٢٠٢٣|ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق]] لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ بەڕێوەچوو، دوای نزیکەی ١٠ ساڵ لە دوایین ھەڵبژاردن. دواکەوتنەکە زیاتر بەھۆی داگیرکاری و داگیرکارییەکانی [[داعش]] لە ساڵی ٢٠١٤ بوو. پارێزگاکانی ژێر دەسەڵاتی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بەشدارییان نەکرد. بۆ [[ئاشوورییەکان]]، کورسی تەرخانکراو لەم پارێزگایانەدا دابینکرابوو: [[بەسرە]]، [[بەغدا]]، [[کەرکووک]] و [[نەینەوا]].
== ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق، ٢٠٢٥ ==
پێش ھەڵبژاردنەکە دوو ھاوپەیمانێتی دامەزران، ھاوپەیمانی مەسیحی و [[ھاوپەیمانی ئاسرا]]، بە مەبەستی بەشداریکردن لە ھەڵبژاردنەکەدا.
بڕیارە ١٩ کاندید بەشداری لە ھەڵبژاردنەکەدا بکەن و زۆربەیان وەک کاندیدی سەربەخۆ ناویان ھاتووە. زۆرێک لە پارتە مەسیحییەکان بایکۆتی خۆیان ڕاگەیاند.<ref>https://fides.org/de/news/70952-ASIEN_IRAK_Erste_Wahlergebnisse_Babylon_Movement_erhaelt_4_der_5_fuer_Christen_vorbehaltenen_Sitze</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|عێراق|کوردستان}}
[[پۆل:سیاسەتی عێراق]]
[[پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق]]
5ggionsjj6zvy0a48bthmfoqbwa6fx3
پێشنیازەکانی خۆبەڕێوەبەری ئاشوورییەکان لە عێراق
0
291227
1593430
1556089
2026-06-23T14:04:07Z
1silent scientist
51740
/* سەرچاوەکان */
1593430
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
لە سەرەتای [[سەدەی بیستەم]]ەوە چەندین پێشنیاز خراوەتەڕوو بۆ دامەزراندنی ناوچەیەکی سەربەخۆ یان [[دەوڵەتی سەروەر|دەوڵەتێکی سەربەخۆ]] بۆ [[ئاشوورییەکان]]ی زمانی [[زمانی سوریانی|سوریانی]] لە [[باشووری کوردستان]].
== پێشنیازی مێژوویی ==
* [[جاڕنامەی ورمێ بۆ ئاشوورێکی یەکگرتوو و ئازاد]]، ١٩١٧
* [[کۆمەڵەی نەتەوەکان|کۆمەڵەی گەلان]] لە ساڵی ١٩٣٥دا پێشنیازی نیشتەجێکردنی بۆ ئاشوورییەکان کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.atour.com/government/un/20040404a.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250313005158/https://www.atour.com/government/un/20040404a.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=www.atour.com |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
* داواکاری نیشتمانی ئاشوور [[نەتەوە یەکگرتووەکان|بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان]]، ١٩٤٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.atour.com/Assyrian_Nation.shtml |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250402201835/https://www.atour.com/Assyrian_Nation.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠٢٥ |وێبگە=www.atour.com |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
* دۆسیەی [[پارتی دیموکراتی بەیت نەھرەین|پارتی دیموکراتی بێت نەھرەین]] بۆ خۆبەڕێوەبەری ئاشوورییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://anthonydamato.law.northwestern.edu/Adobefiles/assyrian-case.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170223153758/http://anthonydamato.law.northwestern.edu/Adobefiles/assyrian-case.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.betnahrain.net/Autonomy/acfa.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250222131223/https://www.betnahrain.net/Autonomy/acfa.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=www.betnahrain.net |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== پێشنیازەکانی ئێستا ==
[[پەڕگە:Nineveh_Plains_Iraq_with_text.svg|وێنۆک|234x234پیکسڵ|[[دەشتی نەینەوا|دەشتەکانی نەینەوا]] لە چوارچێوەی [[پارێزگای نەینەوا]]]]
=== پارێزگاری نۆزدەھەم ===
دوو پارتی گەورەی ئاشووری ([[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری]] و ئەنجومەنی [[ئەنجومەنی جەماوەری ئاشووری کلدانی سوریانی|جەماوەری ئاشووری کلدانی سوریانی]]) داوای دروستکردنی پارێزگایەکی نۆزدەھەمیان کردووە، کە قەزاکانی [[قەزای شێخان|شێخان]] [[قەزای حەمدانیە|و حەمدانییە]] و [[قەزای تلکێف| تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] دەگرێتەوە. ئەم لایەنانە پێشنیازیان کرد کە ئەمەیان وەک پارێزگایەکی نوێ بۆ ھەموو ئەو کەمینەیانەی کە لە سنوورەکانیدا نیشتەجێن. خەمڵاندنە جیاوازەکان باس لەوە دەکەن کە دیمۆگرافیای پارێزگا نوێیەکە بەم شێوەیە دەبێت:
لە ماوەی مانگی حوزەیرانی ٢٠١٧دا، کۆنفرانسێک بە ناوی " ''داھاتووی مەسیحییەکان لە عێراق"'' لە [[بروکسێل|برۆکسل]] بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nineveh.eu/|سەردێڕ=Domain Details Page |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170624041856/http://www.nineveh.eu:80/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> کۆنفرانسەکە لەلایەن پارتی گەلی ئەورووپاوە ڕێکخرابوو و بەشداربووانی ڕێکخراوە ئاشوورییەکان/ کلدان/سوریان لەخۆگرتبوو، لەنێویاندا نوێنەرانی حکوومەتی عێراق و حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. [[بزووتنەوەی دیموکراتی ئاشووری]] و کوڕانی مێزۆپۆتامیا و پارتی نیشتمانیی ئاشووری و [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کڵێسای کاسۆلیکی کلدان]] کڵێسا[[کڵێسای ئاشووریی ڕۆژھەڵات|ی ئاشووری ڕۆژھەڵات]] بایکۆتی کۆنفرانسەکەیان کرد. ئەو ڕێکخراوە سیاسییە بەشداربووانەی کە مابوونەوە، کاغەزێکی ھەڵوێستیان واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.scribd.com/document/352513487/The-Future-of-the-Nineveh-Plain |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240502003413/https://www.scribd.com/document/352513487/The-Future-of-the-Nineveh-Plain |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
'''پشتیووانی''' – ئەو پێشنیازە پشتیوانی زۆرینەی [[عەرەب]]ی [[شیعە]] و لایەنە [[باشووری کوردستان|کوردییەکانی]] وەرگرت.
* [[جەلال تاڵەبانی]]، سەرۆککۆماری عێراق
* کوتلەی [[ڕەوتی سەدر|سەدری]]
* [[حیزبی دەعوەی ئیسلامیی|پارتی دەعوەی ئیسلامی]] بە سەرۆکایەتی [[نووری مالیکی]] سەرۆک وەزیرانی عێراق
* لە ساڵی ٢٠١٧دا سێ قەشە سەرەکییەکەی مەسیحی سوریان لە ناوچەکەدا- یەکێکیان کاسۆلیکی سوریان و دوو قەشەی ئۆرتۆدۆکسی سوریان- بیرۆکەی دامەزراندنی ناوچەیەکی پارێزراویان بۆ مەسیحییە سوریانییەکان پشتڕاستکردەوە؛ بەڵام باوکسالار ڕای گەیاند کە پێویستە نیگەرانییەکانی دیکە لە پێشینە بن.
ھەندێک لە حکوومەت و لایەنە سیاسییەکانی دەرەوەش بۆچوونی خۆیان لەسەر ئەم بابەتە دەربڕیوە:
* پارتی سیاسیی سوید فۆلکپارتێت پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ ئیدارەی ئاشووری لە ڕێگەی کاراکردنی ماددەی ١٢٥ ڕاگەیاند.
* حکوموەتی فیدراڵی ئوسترالیا لە ڕێگەی پارتی [[پارتی کرێکاری ئوسترالیا|کرێکاران]] و پارتی [[پارتی لیبراڵی ئوسترالیا|لیبراڵ]] و پارتی دیموکراتی مەسیحی پشتیوانی لە دامەزراندنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی ئاشووری لە عێراق دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/news/20140820172735.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241212105917/http://www.aina.org/news/20140820172735.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/news/2013060419009.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250709000603/http://www.aina.org/news/2013060419009.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
'''ئۆپۆزسیۆن''' – لەلایەن عەرەبە سوننەکانەوە دژایەتی کرا کە زۆرینەی شاری [[مووسڵ]] پێکدەھێنن.
* ئەلحەدبا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.investorsiraq.com/showthread.php?163009-U.S.-Christian-organizations-calling-for-developing-province-in-Nineveh-Plain-and-granting-autonomy|سەردێڕ=Iraq Dinar - Iraqi Dinar - Iraq Stock Exchange - Dinar Revaluation and Speculation - Investors Iraq |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303225907/http://www.investorsiraq.com/showthread.php?163009-U.S.-Christian-organizations-calling-for-developing-province-in-Nineveh-Plain-and-granting-autonomy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref>
* بزووتنەوەی دادپەروەری و چاکسازی (عەرەبی سوننە)
=== ھەرێمی ئیداری ئاشووری ===
ھەندێک لە ڕێکخراوە ئاشوورییەکان داوای دامەزراندنی ناوچەیەکی ئیداریی ئاشووری دەکەن لە [[باشووری کوردستان]]، کە ئەم ناوچانە لەخۆبگرێت:
لە [[پارێزگای نەینەوا]]:
* [[قەزای حەمدانیە]]
* [[قەزای شێخان]]
* [[قەزای تلکێف]]
لە [[پارێزگای دھۆک]]:
* [[قەزای سێمێل]]
* ناوچەی [[دەشتی نەھلێ]]
* ناوچەی [[پێشابوور]]
* ناوچەی [[ڕووباری سپنە|دۆڵی سپنە]]
==== پڕۆژەی پارێزگای دەشتی نەینەوا ====
لە ٦ی ئازاری ٢٠١٧، چەندین لایەنی سیاسیی ئاشووری کۆبوونەوە و یاداشتێکی لێکتێگەیشتنیان سەبارەت بە داھاتووی [[دەشتی نەینەوا]] واژوو کرد. یاداشتەکە داوای کردبوو کە پارێزگایەکی نوێ بە ناوی «پارێزگای دەشتی نەینەوا» دابمەزرێت و لەلایەن دانیشتووانە ئاشوورییەکانی ناوچەکەوە خۆبەڕێوەبەریی پێبدرێت.
==== یەکگرتن لەگەڵ ھەرێمی کوردستان ====
ھەندێک لە پارتە سیاسییە ئاشوورییەکان داوایان کردووە کە پارێزگای دەشتی نەینەوا دوای دامەزراندنی، وەک ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەری لەژێر دەسەڵاتی ئاشوورییەکاندا، ببێتە بەشێک لە [[ھەرێمی کوردستان]]. ئەم پڕۆژەیە قەزاکانی تلکێف، حەمدانییە و شێخان لەخۆدەگرێت و جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە لەلایەن دانیشتووانە ئاشوورییە خۆجێیەکانی ناوچەکەوە بەڕێوەببرێت.
==== ھەرێمی ڕافیدەینی خۆبەڕێوەبەر ====
لە ٥ی ئازاری ٢٠١٧، سێ لایەنی نوێنەرایەتیی [[ئاشووری]]، [[ئێزیدییەکان|ئێزدی]] و [[تورکمانە]]کان بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای دامەزراندنی ھەرێمێکی نیمچە-سەربەخۆیان لە [[باشووری کوردستان]] کرد. ئەم بیرۆکەیە لەلایەن دامەزراوەی ڕزگاریی تورکمان، ئەنجومەنی باڵای سەربەخۆی ئێزدییەکان و ڕێکخراوی ڕافیدەینەوە خرایەڕوو.
ئەم پڕۆژەیە پشت بە دەستووری ساڵی ٢٠٠٥ی عێراق دەبەستێت، کە مافی [[خۆبەڕێوەبەری]] یان [[ئۆتۆنۆمی]] دەدات بە کەمینەکان لە چوارچێوەی یەکە ئیدارییەکاندا (بەندی یەکەم؛ مادەکانی ٥، ١١٢، ١١٥ و ١١٦).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.agos.com.tr/en/article/18082/we-believe-that-trump-will-support-christian-autonomous-region-in-iraq |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250428221949/https://www.agos.com.tr/en/article/18082/we-believe-that-trump-will-support-christian-autonomous-region-in-iraq |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
عەلی ئەکرەم بەیاتی لە دەزگای ڕزگارکردنی تورکمان ڕای گەیاند، «پێشنیازەکەی ھەرێمێک بۆ کەمینەکان لەگەڵ دەستووری عێراقدا یەکدەگرێتەوە و پێچەوانەی ڕەوتی گشتی دابەشکردنی دەسەڵات یان ڕێگەدان بە کەمینەکان نییە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری خۆیان».
کانتۆنەکە لە سێ ناوچەی یەک لە دوای یەک پێکھاتووە کە بریتین لە [[شنگال]]، [[تەلەعفەر]]، [[دەشتی نەینەوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/03/rafedin-minorities-iraq-nineveh-plain-autonomy.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201112025145/http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/03/rafedin-minorities-iraq-nineveh-plain-autonomy.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|کوردستان}}
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
[[پۆل:جیاییخوازی لە عێراق]]
rb12tzktgvwr7wnc6wyqn109medh78h
دیانا
0
291809
1593581
1590684
2026-06-23T22:27:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593581
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دیانا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دیانا}}<br>{{lang-en| Dyana }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.66208| 44.53553 }}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''شارەدێی دیانا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.66208| 44.53553 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٩٦١
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک = بەڕێوەبەر
| ناوی_سەرۆک = فەرزەنگ ئەحمەد لاوکە
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٠٫٤٨٩
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨٠٠<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان = دیانایی
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و [[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) [[زمانی سوریانی|سریانی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دیانا''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شارەدێی دیانا ناوەندی [[ناحیەی دیانا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
دیانا بە دووریی (١٠٤)کیلۆمەتر دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]]، بە دووریی (١)کیلۆمەتر دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سۆران (شار)|سۆران]].<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref>
شارەدێی دیانا لە ئێستادا تێکەڵ بە شاری [[سۆران (شار)|سۆران]] بووەتەوە و وەک گەڕەکێکی ئەو شارەی لێھاتووە.
== ناو ==
* شارەدێی دیانا، کە ئێستا بەشێکە لە سەنتەری شارۆچکەی [[سۆران (شار)|سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]]، یەکێکە لەو ناوچە دەوڵەمەندانەی کە مێژوویەکی دێرینی لە پێکەوەژیانی ئایینی ([[موسڵمان]] و [[مەسیحی]]) ھەیە. بۆ بنەچەی ناوی "دیانا" دوو بۆچوونی زۆر سەرەکی و مێژوویی ھەن:
** بۆچوونی ئایینی و زمانی (دیان/مەسیحی): ئەمە بەھێزترین، باوترین و مێژووییترین بۆچوونە لەسەر ناوی ئەم ناوچەیە، لە [[زمانی کوردی]]دا، وشەی "دیان" یان "دیانان" بە واتای مەسیحی/فەلە دێت. لە کۆندا، پێش ئەوەی [[سۆران (شار)|سۆران]] ببێتە ئەم شارە گەورەیەی ئێستا، دیانا گوندێکی گەورەی کریستیانەکان (ئاشووری و ئەرمەنییەکان) بووە لە ناوچەکەدا. کاتێک خەڵکی دەوروبەر یان گەشتیاران چوونەتە ئەو شوێنە، وتوویانە دەچینە "گوندی دیانان" یان "دیانا"، واتە "شوێنی مەسیحییەکان". بە تێپەڕبوونی کات ناوەکە وەک خۆی جێگیر بووە و دواتریش کە ناوچەکە گەشەی کرد، ناوە کارگێڕییەکەی ھەر بە "دیانا" مایەوە.
** بۆچوونی مێژوویی کۆن (خوداوەندی دیانا): بۆچوونێکی تر کە کەمتر لۆژیکییە بەڵام وەک ئەگەرێکی ئەفسانەیی یان مێژوویی کۆن باس دەکرێت، دەڵێت، ناوەکە لە ناوی خوداوەندی ڕاوکردن و سروشت لای ڕۆمانییە کۆنەکان وەرگیراوە کە ناوی "دیانا" (Diana) بووە. لایەنگرانی ئەم بۆچوونە پێیان وایە کە بەھۆی سروشتە کێوی و شاخاوییەکەی ناوچەکەوە کە لە کۆندا شوێنی ڕاوکردنی میر و پاشاکان بووە، ناوی ئەم خوداوەندەی بەسەردا بڕاوە، بەڵام زۆربەی مێژوونووسان پێیان وایە ئەمە تەنھا ڕێککەوتنی ناوە و بنەچە ڕاستەقینەکەی ھەر لە وشەی "دیان"ی کوردییەوە ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
* (دیانا) وشەیێکی ئەکەدی ئاشووری کۆنە، کاتێک لەناو فەرھەنگی زمانی ئەکەدی ئاشووری کۆن دەگەڕێین، ئەوە دەبینین کە وشەی (دیانا) بەواتای (دادوەرحاکم) دێت. ئەمەش لەوکاتەیە کە دەگووترێت (بێت دینا)، واتا (دادگا،محکمە)یێکی ئاشووری لە ناوچەی دیانا ھەبووە لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور]]یی و تیایدا (دیانا،دادوەر،حاکم) دادوەری کردووە، بۆیە (دیانا) ھەر لەم ناوەوە ھاتووە.<ref>https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/22966/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7/22966/</ref>
== جوگرافیا ==
ئەو ناوچە و شوێنە پێدەگوترێت (دیانا) کە تاوەکو ئەمڕۆمان بەشێکە لە چوارچێوەی و سنووری (ئیدارەی سەربەخۆی سۆران) و دەکەوێتە بە دووریی نزیکەی (١٠٤کم) لە باکووری ڕۆژھەڵاتی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] ([[ھەولێر]]) و لەسەر ھێڵی پانی (43-36 و 38-36) و ھێڵی درێژی (39-44 و 27-44) ڕووەو ڕۆژھەڵات.
== مێژوو ==
* دیانا لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور]]ی وەک (مەنفا-شوێنی دوورخستنەوەی تاوانبارا) بەکارھێندرابێت لەلایەن [[ئاشوورییەکان]]ەوە، بەڵگەی ئەمەش، بوونی ناوەکەیەتی کە بە دادوەر دێت و دەگێڕنەوە کە لەو سەردەمەدا ئەم دادوەرە بۆ دادگاییکردنی ئەو تاوانبارانە لەوێبووە کە لەلایەن ئاشوورییەکانەوە دووردەخرانەوە وەک سزا. دۆزینەوەی چەندین کەلوپەلی سەردەمی ئاشوورییەکان بووە لەسەر ئەو گڕدۆڵەی کە دەکەوێتە نێوان (دیانا و ھاودیان) لە ساڵانی (١٩٤٥ز) لەلایەن ھەندی لە توێژەران سەبارەت بە مێژووی ئاشوورییەکان.
* نووسەرو ئەکادیمی (ئیڤان جانی) لە یەکێک لە وتارەکانی بە ئاماژەکردن بە کتێبی (مالک کیورکیس مالک: تشعیتا دبیت نھرین، ل٣٧٠-٣٧١)دەنووسێت و دەڵێت: دیانا یەکێک بووە لە ناوچە ئاشوورییەکانمان کە ھەر لە سەدەی ١٤ زایینییەوە تاوەکو دەگاتە سەدەی ١٨ زایینییەوە کەوتووەتە بەر شاڵاوی داگیرکاریی و ھەڵمەتی سەربازی تورک و فارسەکان، ھەروەھا دەڵێتەوە کە پادشایێکی ئاشووری لەوێوە ھەبووە بە ناوی (ئاشووربان) کە لەدوای مردنی باوکی (پادشا بھرانا) ساڵی (١٨٢٠ز) ھاتووەتە سەر حوکم. ئەم پادشایە؛ (ئاشووربان) خوێندنی خۆی لە قوتابخانەی (دیر مار سۆفیا)ی کەوتووی نێو چیایی دیانا، وەرگرتووە. (الانبائی) نووسەر (شموئیل جمیل: کەسایەتی ئایینیی بووە) کە لە کۆتاکانی سەدەی ١٩می زایینییەوە نووسیوە و تیایدا دەخوێنین کاتێک کە دەڵێت: لە [[ڕەواندز]]ەوە چووین بۆ دیانا، ڕێگاکەی نزیکە (١) کاتژمێر بوو، لە دیانا نزیکەی (٣٠) خانوو ھەیە، (١١) لە خانووەکان [[مەسیحی]]ین و قەشەیەکیان ھەیە بەناوی (عیسا). ئەوانی تر لە نەتەوەی [[کورد]]ن.ھەروەھا کەنیسەیێکی بچووکیشیان ھەیە بەناوی کەنیسەی (مارکیورکیس).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/The_Cambridge_History_of_the_First_World_War</ref>
* لە ساڵانی (١٩٢٠ز)ەوە، کاتێک [[بەریتانیای مەزن|بەریتانییەکان]] بەشێک لە [[ئاشوورییەکان]]ی بۆ ناوچەی دیانای ھێنا، دوای [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ]]. چەندین خێزانی ڕەسەنی ئاشووری [[مەسیحی]] لە دیانا ھەبوون کە خەڵکانی خۆجێو ڕەسەنی دیانا بوون و مێژوویێکی درێژیان ھەبووە لە دیانا. ئەمەش سەلمێنەری ئەوەیە کە ئاشوورییە مەسیحییەکان بەر لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوو لە دیانا نیشتەجێبوون. بۆیە دەبینین کە ھەر لەوکاتەوە نێشتەجێی [[ئاشوورییەکان]] بەشێوەی ڕێکخراو لەسەر دیانا بەردەوامبووە و بە (٣) قۆناغ و ماوەی یەک لەدوای یەکی جیاواز ئەنجامدراوە بەم شێوەیە. قۆناغی یەکەم: (١٩٢٠-١٩٢٥). قۆناغی دووەم: (١٩٢٥-١٩٣٢). قۆناغی سێیەم: (١٩٣٢-١٩٣٣).<ref>https://brill.com/display/book/edcoll/9789004323285/B9789004323285_011.xml</ref>
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ئیدارەی سۆران]]
* [[سۆران (شار)|سۆران]]
* [[ناحیەی دیانا]]
* [[ئاشوورییەکان]]
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
21wv62xsvmsyiq3fbouc0wvfi5d0pdm
ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026
4
292559
1593444
1593285
2026-06-23T15:41:10Z
Ari Qasm
57423
1593444
wikitext
text/x-wiki
{{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}}
'''سەبارەت بە پرۆژە'''
ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات.
ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە.
ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت.
'''خەڵاتەکان'''
خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە:
* خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی
'''تیمی ڕێکخەر'''
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
'''لێژنەی دادوەری'''
* [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])
* [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
'''بەشداربووان'''
بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Hivja]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
* [[بەکارھێنەر:Kawanii]]
* [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]]
* [[بەکارهێنەر:Birmend121]]
* [[بەکارھێنەر:Basurakre]]
* [[بەکارھێنەر:Kushared]]
* [[بەکارھێنەر:Kurd2021]]
* [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]
'''پێڕستی وتارەکان'''
== خشتەی وتارەکان ==
=== پزیشکی ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! وتار
! وتار لە ویکیی ئینگلیزی
! قەبارەی وتار
! ئەرک بۆ
! ئاستی پەرەپێدان
! ڕەوش
|-
| [[تای خوێنبەربوون]]
| [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]]
|
| Ravan
|
|
|-
| [[گال]]
| [[:en:Scabies|Scabies]]
|
|
|
|
|-
| [[هەوکردنی جگەر A]]
| [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]]
| ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[دیفتیریا]]
| [[:en:Diphtheria|Diphtheria]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]]
| [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[سکەشۆرێ]]
| [[:en:Dysentery|Dysentery]]
|
| [[Birmend121]]
|
|
|-
| [[ئێم پۆکس]]
| [[:en:Mpox|Mpox]]
| ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[زەردەتا]]
| [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]]
| ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[تیفۆس]]
| [[:en:Typhus|Typhus]]
|
|
|
|
|-
| [[سۆرەک]]
| [[:en:Rubella|Rubella]]
|
|
|
|
|-
| [[سووربوونی چاو]]
| [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[داربەڕووی ئەورووپی]]
| [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
| [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[خەمگینی قووڵ]]
| [[:en:Melancholia|Melancholia]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]]
| [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[سارس]]
| [[:en:SARS|SARS]]
|
|
|
|
|-
| [[لیشمانیاز]]
| [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[هیمۆفیلیا]]
| [[:en:Haemophilia|Haemophilia]]
|
|
|
|
|-
| [[هێرپس]]
| [[:en:Herpes|Herpes]]
|
|
|
|
|-
| [[تووشبوون بە ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]]
| [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی لایم]]
| [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[مێلانۆما]]
| [[:en:Melanoma|Melanoma]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
| چالاک
|
|-
| [[شستۆسۆمیاز]]
| [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[شۆکی خوێنگەڕان]]
| [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]]
|
|
|
|
|-
| [[دەرمانی درۆینە]]
| [[:en:Placebo|Placebo]]
| ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کورتەباڵایی]]
| [[:en:Dwarfism|Dwarfism]]
| ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆتولیزم]]
| [[:en:Botulism|Botulism]]
|
|
|
|
|-
| [[لیپتۆسپایرۆسیس]]
| [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوچێتی]]
| [[:en:Strabismus|Strabismus]]
|
|
|
|
|-
| [[ئەکرۆمیگالی]]
| [[:en:Acromegaly|Acromegaly]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]]
| [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[لەبارچوون]]
| [[:en:Miscarriage|Miscarriage]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هیستێریا]]
| [[:en:Hysteria|Hysteria]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی پێ و دەم]]
| [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی چاگاس]]
| [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[چیکۆنگۆنیا]]
| [[:en:Chikungunya|Chikungunya]]
|
|
|
|
|-
| [[فڕینی خوێنڕەگ]]
| [[:en:Aneurysm|Aneurysm]]
|
|
|
|
|-
| [[تووی سپی]]
| [[:en:Morus_alba|Morus_alba]]
|
|
|
|
|-
| [[خەوگەڕی]]
| [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداجوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کەمیی ئۆکسجین]]
| [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی تۆرێت]]
| [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]]
| [[:en:Metastasis|Metastasis]]
|
| [[Kawanii]]
|
|
|-
| [[کلامیدیا]]
| [[:en:Chlamydia|Chlamydia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
| تەواو بووە
|-
| [[مڕ (ڕووەک)]]
| [[:en:Myrrh|Myrrh]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
|
|-
| [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]]
| [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[ئاسکاریاز]]
| [[:en:Ascariasis|Ascariasis]]
|
|
|
|
|-
| [[ئۆنکۆسێرکیاز]]
| [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]]
|
|
|
|
|-
| [[مایەستینیا گراڤیس]]
| [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]]
|
|
|
|
|-
| [[تراکۆما]]
| [[:en:Trachoma|Trachoma]]
|
|
|
|
|-
| [[دەریایی زەردەدار]]
| [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]]
|
| [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]]
| چالاک
|
|-
| [[پێش ئیکلامپسیا]]
| [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]]
|
|
|
|
|-
| [[تووشبوونی ڕێگای میز]]
| [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]]
|
|
|
|
|-
| [[مردووپەروەری سێکسی]]
| [[:en:Necrophilia|Necrophilia]]
| ١٥٬٢١٩ بایت
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هەوکردنی لووت]]
| [[:en:Rhinitis|Rhinitis]]
| ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[خات]]
| [[:en:Khat|Khat]]
|
|
|
|
|-
| [[سەرمابردوو]]
| [[:en:Frostbite|Frostbite]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشی ئەدیسۆن]]
| [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]]
| ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[سیستیسێرکۆسیس]]
| [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]]
|
|
|
|
|-
| [[گرێی کەمترخۆیی]]
| [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[نیمی هندی]]
| [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوپیسی]]
| [[:en:Evil_eye|Evil_eye]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[تاوی زیکا]]
| [[:en:Zika_fever|Zika_fever]]
|
|
|
|
|-
| [[ترسی نەخۆشی]]
| [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[شەکرەی جۆری دوو]]
| [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[ترسی ژمارە ١٣]]
| [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]]
| [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[گەرمابردوویی]]
| [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[هێپارین]]
| [[:en:Heparin|Heparin]]
|
|
|
|
|-
| [[سارکۆیدۆسیس]]
| [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی گاگای شێت]]
| [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]]
| [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[نانۆتەکنەلۆژیا]]
| [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
| ٣/٨
|-
| [[دڕکە مووی دەستکرد]]
| [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]]
| ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆقی هاوارکەری سەردار]]
| [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]]
| ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نانۆبۆڕی]]
| [[:en:Nanotube|Nanotube]]
| ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|}
5e79mxlciqewhz3vhkxp9jshim4sug6
1593445
1593444
2026-06-23T15:41:43Z
Ari Qasm
57423
1593445
wikitext
text/x-wiki
{{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}}
'''سەبارەت بە پرۆژە'''
ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات.
ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە.
ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت.
'''خەڵاتەکان'''
خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە:
* خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی
'''تیمی ڕێکخەر'''
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
'''لێژنەی دادوەری'''
* [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])
* [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
'''بەشداربووان'''
بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Hivja]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
* [[بەکارھێنەر:Kawanii]]
* [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]]
* [[بەکارهێنەر:Birmend121]]
* [[بەکارھێنەر:Basurakre]]
* [[بەکارھێنەر:Kushared]]
* [[بەکارھێنەر:Kurd2021]]
* [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]
'''پێڕستی وتارەکان'''
== خشتەی وتارەکان ==
=== پزیشکی ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! وتار
! وتار لە ویکیی ئینگلیزی
! قەبارەی وتار
! ئەرک بۆ
! ئاستی پەرەپێدان
! ڕەوش
|-
| [[تای خوێنبەربوون]]
| [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]]
|
| Ravan
|
|
|-
| [[گال]]
| [[:en:Scabies|Scabies]]
|
|
|
|
|-
| [[هەوکردنی جگەر A]]
| [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]]
| ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[دیفتیریا]]
| [[:en:Diphtheria|Diphtheria]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]]
| [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[سکەشۆرێ]]
| [[:en:Dysentery|Dysentery]]
|
| [[Birmend121]]
|
|
|-
| [[ئێم پۆکس]]
| [[:en:Mpox|Mpox]]
| ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[زەردەتا]]
| [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]]
| ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[تیفۆس]]
| [[:en:Typhus|Typhus]]
|
|
|
|
|-
| [[سۆرەک]]
| [[:en:Rubella|Rubella]]
|
|
|
|
|-
| [[سووربوونی چاو]]
| [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[داربەڕووی ئەورووپی]]
| [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
| [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[خەمگینی قووڵ]]
| [[:en:Melancholia|Melancholia]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]]
| [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[سارس]]
| [[:en:SARS|SARS]]
|
|
|
|
|-
| [[لیشمانیاز]]
| [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[هیمۆفیلیا]]
| [[:en:Haemophilia|Haemophilia]]
|
|
|
|
|-
| [[هێرپس]]
| [[:en:Herpes|Herpes]]
|
|
|
|
|-
| [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]]
| [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی لایم]]
| [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[مێلانۆما]]
| [[:en:Melanoma|Melanoma]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
| چالاک
|
|-
| [[شستۆسۆمیاز]]
| [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[شۆکی خوێنگەڕان]]
| [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]]
|
|
|
|
|-
| [[دەرمانی درۆینە]]
| [[:en:Placebo|Placebo]]
| ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کورتەباڵایی]]
| [[:en:Dwarfism|Dwarfism]]
| ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆتولیزم]]
| [[:en:Botulism|Botulism]]
|
|
|
|
|-
| [[لیپتۆسپایرۆسیس]]
| [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوچێتی]]
| [[:en:Strabismus|Strabismus]]
|
|
|
|
|-
| [[ئەکرۆمیگالی]]
| [[:en:Acromegaly|Acromegaly]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]]
| [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[لەبارچوون]]
| [[:en:Miscarriage|Miscarriage]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هیستێریا]]
| [[:en:Hysteria|Hysteria]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی پێ و دەم]]
| [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی چاگاس]]
| [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[چیکۆنگۆنیا]]
| [[:en:Chikungunya|Chikungunya]]
|
|
|
|
|-
| [[فڕینی خوێنڕەگ]]
| [[:en:Aneurysm|Aneurysm]]
|
|
|
|
|-
| [[تووی سپی]]
| [[:en:Morus_alba|Morus_alba]]
|
|
|
|
|-
| [[خەوگەڕی]]
| [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداجوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کەمیی ئۆکسجین]]
| [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی تۆرێت]]
| [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]]
| [[:en:Metastasis|Metastasis]]
|
| [[Kawanii]]
|
|
|-
| [[کلامیدیا]]
| [[:en:Chlamydia|Chlamydia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
| تەواو بووە
|-
| [[مڕ (ڕووەک)]]
| [[:en:Myrrh|Myrrh]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
|
|-
| [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]]
| [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[ئاسکاریاز]]
| [[:en:Ascariasis|Ascariasis]]
|
|
|
|
|-
| [[ئۆنکۆسێرکیاز]]
| [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]]
|
|
|
|
|-
| [[مایەستینیا گراڤیس]]
| [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]]
|
|
|
|
|-
| [[تراکۆما]]
| [[:en:Trachoma|Trachoma]]
|
|
|
|
|-
| [[دەریایی زەردەدار]]
| [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]]
|
| [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]]
| چالاک
|
|-
| [[پێش ئیکلامپسیا]]
| [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]]
|
|
|
|
|-
| [[تووشبوونی ڕێگای میز]]
| [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]]
|
|
|
|
|-
| [[مردووپەروەری سێکسی]]
| [[:en:Necrophilia|Necrophilia]]
| ١٥٬٢١٩ بایت
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هەوکردنی لووت]]
| [[:en:Rhinitis|Rhinitis]]
| ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[خات]]
| [[:en:Khat|Khat]]
|
|
|
|
|-
| [[سەرمابردوو]]
| [[:en:Frostbite|Frostbite]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشی ئەدیسۆن]]
| [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]]
| ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[سیستیسێرکۆسیس]]
| [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]]
|
|
|
|
|-
| [[گرێی کەمترخۆیی]]
| [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[نیمی هندی]]
| [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوپیسی]]
| [[:en:Evil_eye|Evil_eye]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[تاوی زیکا]]
| [[:en:Zika_fever|Zika_fever]]
|
|
|
|
|-
| [[ترسی نەخۆشی]]
| [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[شەکرەی جۆری دوو]]
| [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[ترسی ژمارە ١٣]]
| [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]]
| [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[گەرمابردوویی]]
| [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[هێپارین]]
| [[:en:Heparin|Heparin]]
|
|
|
|
|-
| [[سارکۆیدۆسیس]]
| [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی گاگای شێت]]
| [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]]
| [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[نانۆتەکنەلۆژیا]]
| [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
| ٣/٨
|-
| [[دڕکە مووی دەستکرد]]
| [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]]
| ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆقی هاوارکەری سەردار]]
| [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]]
| ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نانۆبۆڕی]]
| [[:en:Nanotube|Nanotube]]
| ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|}
rh4cg758uvyf0fbukfc2wyd6a6qpcyy
1593525
1593445
2026-06-23T21:52:15Z
Ari Qasm
57423
1593525
wikitext
text/x-wiki
{{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}}
'''سەبارەت بە پرۆژە'''
ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات.
ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە.
ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت.
'''خەڵاتەکان'''
خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە:
* خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی
'''تیمی ڕێکخەر'''
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
'''لێژنەی دادوەری'''
* [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])
* [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
'''بەشداربووان'''
بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Hivja]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
* [[بەکارھێنەر:Kawanii]]
* [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]]
* [[بەکارهێنەر:Birmend121]]
* [[بەکارھێنەر:Basurakre]]
* [[بەکارھێنەر:Kushared]]
* [[بەکارھێنەر:Kurd2021]]
* [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]
'''پێڕستی وتارەکان'''
== خشتەی وتارەکان ==
=== پزیشکی ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! وتار
! وتار لە ویکیی ئینگلیزی
! قەبارەی وتار
! ئەرک بۆ
! ئاستی پەرەپێدان
! ڕەوش
|-
| [[تای خوێنبەربوون]]
| [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]]
|
| Ravan
|
|
|-
| [[گال]]
| [[:en:Scabies|Scabies]]
|
|
|
|
|-
| [[هەوکردنی جگەر A]]
| [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]]
| ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[دیفتیریا]]
| [[:en:Diphtheria|Diphtheria]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]]
| [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[سکەشۆرێ]]
| [[:en:Dysentery|Dysentery]]
|
| [[Birmend121]]
|
|
|-
| [[ئێم پۆکس]]
| [[:en:Mpox|Mpox]]
| ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[زەردەتا]]
| [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]]
| ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[تیفۆس]]
| [[:en:Typhus|Typhus]]
|
|
|
|
|-
| [[سۆرەک]]
| [[:en:Rubella|Rubella]]
|
|
|
|
|-
| [[سووربوونی چاو]]
| [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[داربەڕووی ئەورووپی]]
| [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
| [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[خەمگینی قووڵ]]
| [[:en:Melancholia|Melancholia]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]]
| [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[سارس]]
| [[:en:SARS|SARS]]
|
|
|
|
|-
| [[لیشمانیاز]]
| [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[هیمۆفیلیا]]
| [[:en:Haemophilia|Haemophilia]]
|
|
|
|
|-
| [[هێرپس]]
| [[:en:Herpes|Herpes]]
|
|
|
|
|-
| [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]]
| [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی لایم]]
| [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[مێلانۆما]]
| [[:en:Melanoma|Melanoma]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
| چالاک
|
|-
| [[شستۆسۆمیاز]]
| [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[شۆکی خوێنگەڕان]]
| [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]]
|
|
|
|
|-
| [[دەرمانی درۆینە]]
| [[:en:Placebo|Placebo]]
| ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کورتەباڵایی]]
| [[:en:Dwarfism|Dwarfism]]
| ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆتولیزم]]
| [[:en:Botulism|Botulism]]
|
|
|
|
|-
| [[لیپتۆسپایرۆسیس]]
| [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوچێتی]]
| [[:en:Strabismus|Strabismus]]
|
|
|
|
|-
| [[ئەکرۆمیگالی]]
| [[:en:Acromegaly|Acromegaly]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]]
| [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[لەبارچوون]]
| [[:en:Miscarriage|Miscarriage]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هیستێریا]]
| [[:en:Hysteria|Hysteria]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی پێ و دەم]]
| [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی چاگاس]]
| [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[چیکۆنگۆنیا]]
| [[:en:Chikungunya|Chikungunya]]
|
|
|
|
|-
| [[فڕینی خوێنڕەگ]]
| [[:en:Aneurysm|Aneurysm]]
|
|
|
|
|-
| [[تووی سپی]]
| [[:en:Morus_alba|Morus_alba]]
|
|
|
|
|-
| [[خەوگەڕی]]
| [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداجوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کەمیی ئۆکسجین]]
| [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی تۆرێت]]
| [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]]
| [[:en:Metastasis|Metastasis]]
|
| [[Kawanii]]
|
|
|-
| [[کلامیدیا]]
| [[:en:Chlamydia|Chlamydia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
| تەواو بووە
|-
| [[مڕ (ڕووەک)]]
| [[:en:Myrrh|Myrrh]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
|
|-
| [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]]
| [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[ئاسکاریاز]]
| [[:en:Ascariasis|Ascariasis]]
|
|
|
|
|-
| [[ئۆنکۆسێرکیاز]]
| [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]]
|
|
|
|
|-
| [[مایەستینیا گراڤیس]]
| [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]]
|
|
|
|
|-
| [[تراکۆما]]
| [[:en:Trachoma|Trachoma]]
|
|
|
|
|-
| [[دەریایی زەردەدار]]
| [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]]
|
| [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]]
| چالاک
|
|-
| [[پێش ئیکلامپسیا]]
| [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]]
|
|
|
|
|-
| [[تووشبوونی ڕێگای میز]]
| [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]]
|
|
|
|
|-
| [[مردووپەروەری سێکسی]]
| [[:en:Necrophilia|Necrophilia]]
| ١٥٬٢١٩ بایت
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هەوکردنی لووت]]
| [[:en:Rhinitis|Rhinitis]]
| ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[خات]]
| [[:en:Khat|Khat]]
|
|
|
|
|-
| [[سەرمابردوو]]
| [[:en:Frostbite|Frostbite]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشی ئەدیسۆن]]
| [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]]
| ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[سیستیسێرکۆسیس]]
| [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]]
|
|
|
|
|-
| [[گرێی کەمترخۆیی]]
| [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[نیمی هندی]]
| [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوپیسی]]
| [[:en:Evil_eye|Evil_eye]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[تاوی زیکا]]
| [[:en:Zika_fever|Zika_fever]]
|
|
|
|
|-
| [[ترسی نەخۆشی]]
| [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[شەکرەی جۆری دوو]]
| [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[ترسی ژمارە ١٣]]
| [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]]
| [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[گەرمابردوویی]]
| [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[هێپارین]]
| [[:en:Heparin|Heparin]]
|
|
|
|
|-
| [[سارکۆیدۆسیس]]
| [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی گاگای شێت]]
| [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]]
| [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[نانۆتەکنەلۆژیا]]
| [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
| ٣/٨
|-
| [[دڕکە مووی دەستکرد]]
| [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]]
| ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆقی هاوارکەری سەردار]]
| [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]]
| ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نانۆبۆڕی]]
| [[:en:Nanotube|Nanotube]]
| ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|}
miqknlcv20qmssozoxrztufm88obhau
1593658
1593525
2026-06-24T09:47:12Z
Kushared
5048
1593658
wikitext
text/x-wiki
{{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}}
'''سەبارەت بە پرۆژە'''
ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات.
ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە.
ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت.
'''خەڵاتەکان'''
خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە:
* خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی
'''تیمی ڕێکخەر'''
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
'''لێژنەی دادوەری'''
* [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])
* [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
'''بەشداربووان'''
بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Hivja]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
* [[بەکارھێنەر:Kawanii]]
* [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]]
* [[بەکارهێنەر:Birmend121]]
* [[بەکارھێنەر:Basurakre]]
* [[بەکارھێنەر:Kushared]]
* [[بەکارھێنەر:Kurd2021]]
* [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]
* [[بەکارھێنەر:Min.neel]]
'''پێڕستی وتارەکان'''
== خشتەی وتارەکان ==
=== پزیشکی ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! وتار
! وتار لە ویکیی ئینگلیزی
! قەبارەی وتار
! ئەرک بۆ
! ئاستی پەرەپێدان
! ڕەوش
|-
| [[تای خوێنبەربوون]]
| [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]]
|
| Ravan
|
|
|-
| [[گال]]
| [[:en:Scabies|Scabies]]
|
|
|
|
|-
| [[هەوکردنی جگەر A]]
| [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]]
| ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[دیفتیریا]]
| [[:en:Diphtheria|Diphtheria]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]]
| [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[سکەشۆرێ]]
| [[:en:Dysentery|Dysentery]]
|
| [[Birmend121]]
|
|
|-
| [[ئێم پۆکس]]
| [[:en:Mpox|Mpox]]
| ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[زەردەتا]]
| [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]]
| ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[تیفۆس]]
| [[:en:Typhus|Typhus]]
|
|
|
|
|-
| [[سۆرەک]]
| [[:en:Rubella|Rubella]]
|
|
|
|
|-
| [[سووربوونی چاو]]
| [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[داربەڕووی ئەورووپی]]
| [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
| [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[خەمگینی قووڵ]]
| [[:en:Melancholia|Melancholia]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]]
| [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]
|
|
|-
| [[سارس]]
| [[:en:SARS|SARS]]
|
|
|
|
|-
| [[لیشمانیاز]]
| [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[هیمۆفیلیا]]
| [[:en:Haemophilia|Haemophilia]]
|
|
|
|
|-
| [[هێرپس]]
| [[:en:Herpes|Herpes]]
|
|
|
|
|-
| [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]]
| [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی لایم]]
| [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[مێلانۆما]]
| [[:en:Melanoma|Melanoma]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
| چالاک
|
|-
| [[شستۆسۆمیاز]]
| [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[شۆکی خوێنگەڕان]]
| [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]]
|
|
|
|
|-
| [[دەرمانی درۆینە]]
| [[:en:Placebo|Placebo]]
| ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کورتەباڵایی]]
| [[:en:Dwarfism|Dwarfism]]
| ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆتولیزم]]
| [[:en:Botulism|Botulism]]
|
|
|
|
|-
| [[لیپتۆسپایرۆسیس]]
| [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوچێتی]]
| [[:en:Strabismus|Strabismus]]
|
|
|
|
|-
| [[ئەکرۆمیگالی]]
| [[:en:Acromegaly|Acromegaly]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]]
| [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[لەبارچوون]]
| [[:en:Miscarriage|Miscarriage]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هیستێریا]]
| [[:en:Hysteria|Hysteria]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی پێ و دەم]]
| [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی چاگاس]]
| [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[چیکۆنگۆنیا]]
| [[:en:Chikungunya|Chikungunya]]
|
|
|
|
|-
| [[فڕینی خوێنڕەگ]]
| [[:en:Aneurysm|Aneurysm]]
|
|
|
|
|-
| [[تووی سپی]]
| [[:en:Morus_alba|Morus_alba]]
|
|
|
|
|-
| [[خەوگەڕی]]
| [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداجوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کەمیی ئۆکسجین]]
| [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی تۆرێت]]
| [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]]
| [[:en:Metastasis|Metastasis]]
|
| [[Kawanii]]
|
|
|-
| [[کلامیدیا]]
| [[:en:Chlamydia|Chlamydia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
| تەواو بووە
|-
| [[مڕ (ڕووەک)]]
| [[:en:Myrrh|Myrrh]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
|
|-
| [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]]
| [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[ئاسکاریاز]]
| [[:en:Ascariasis|Ascariasis]]
|
|
|
|
|-
| [[ئۆنکۆسێرکیاز]]
| [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]]
|
|
|
|
|-
| [[مایەستینیا گراڤیس]]
| [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]]
|
|
|
|
|-
| [[تراکۆما]]
| [[:en:Trachoma|Trachoma]]
|
|
|
|
|-
| [[دەریایی زەردەدار]]
| [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]]
|
| [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]]
| چالاک
|
|-
| [[پێش ئیکلامپسیا]]
| [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]]
|
|
|
|
|-
| [[تووشبوونی ڕێگای میز]]
| [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]]
|
|
|
|
|-
| [[مردووپەروەری سێکسی]]
| [[:en:Necrophilia|Necrophilia]]
| ١٥٬٢١٩ بایت
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هەوکردنی لووت]]
| [[:en:Rhinitis|Rhinitis]]
| ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[خات]]
| [[:en:Khat|Khat]]
|
|
|
|
|-
| [[سەرمابردوو]]
| [[:en:Frostbite|Frostbite]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشی ئەدیسۆن]]
| [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]]
| ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[سیستیسێرکۆسیس]]
| [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]]
|
|
|
|
|-
| [[گرێی کەمترخۆیی]]
| [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[نیمی هندی]]
| [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوپیسی]]
| [[:en:Evil_eye|Evil_eye]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[تاوی زیکا]]
| [[:en:Zika_fever|Zika_fever]]
|
|
|
|
|-
| [[ترسی نەخۆشی]]
| [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[شەکرەی جۆری دوو]]
| [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[ترسی ژمارە ١٣]]
| [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]]
| [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[گەرمابردوویی]]
| [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[هێپارین]]
| [[:en:Heparin|Heparin]]
|
|
|
|
|-
| [[سارکۆیدۆسیس]]
| [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی گاگای شێت]]
| [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]]
| [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[نانۆتەکنەلۆژیا]]
| [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
| ٣/٨
|-
| [[دڕکە مووی دەستکرد]]
| [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]]
| ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆقی هاوارکەری سەردار]]
| [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]]
| ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نانۆبۆڕی]]
| [[:en:Nanotube|Nanotube]]
| ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|}
sx2b1w25f9qk201z13fn304vbbviy2p
1593672
1593658
2026-06-24T11:03:32Z
Kushared
5048
/* پزیشکی */
1593672
wikitext
text/x-wiki
{{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}}
'''سەبارەت بە پرۆژە'''
ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات.
ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە.
ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت.
'''خەڵاتەکان'''
خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە:
* خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی
* خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی
'''تیمی ڕێکخەر'''
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
'''لێژنەی دادوەری'''
* [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])
* [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
'''بەشداربووان'''
بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:
* [[بەکارھێنەر:Ravan]]
* [[بەکارھێنەر:Hivja]]
* [[بەکارھێنەر:Shaween]]
* [[بەکارھێنەر:Kawanii]]
* [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]]
* [[بەکارهێنەر:Birmend121]]
* [[بەکارھێنەر:Basurakre]]
* [[بەکارھێنەر:Kushared]]
* [[بەکارھێنەر:Kurd2021]]
* [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]
* [[بەکارھێنەر:Min.neel]]
'''پێڕستی وتارەکان'''
== خشتەی وتارەکان ==
=== پزیشکی ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! وتار
! وتار لە ویکیی ئینگلیزی
! قەبارەی وتار
! ئەرک بۆ
! ئاستی پەرەپێدان
! ڕەوش
|-
| [[تای خوێنبەربوون]]
| [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]]
|
| Ravan
|
|
|-
| [[گال]]
| [[:en:Scabies|Scabies]]
|
|
|
|
|-
| [[هەوکردنی جگەر A]]
| [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]]
| ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[دیفتیریا]]
| [[:en:Diphtheria|Diphtheria]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]]
| [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[سکەشۆرێ]]
| [[:en:Dysentery|Dysentery]]
|
| [[Birmend121]]
|
|
|-
| [[ئێم پۆکس]]
| [[:en:Mpox|Mpox]]
| ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[زەردەتا]]
| [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]]
| ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[تیفۆس]]
| [[:en:Typhus|Typhus]]
|
|
|
|
|-
| [[سۆرەک]]
| [[:en:Rubella|Rubella]]
|
|
|
|
|-
| [[سووربوونی چاو]]
| [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[داربەڕووی ئەورووپی]]
| [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]]
| [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[خەمگینی قووڵ]]
| [[:en:Melancholia|Melancholia]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]]
| [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]
|
|
|-
| [[سارس]]
| [[:en:SARS|SARS]]
|
|
|
|
|-
| [[لیشمانیاز]]
| [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[هیمۆفیلیا]]
| [[:en:Haemophilia|Haemophilia]]
|
|
|
|
|-
| [[هێرپس]]
| [[:en:Herpes|Herpes]]
|
|
|
|
|-
| [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]]
| [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی لایم]]
| [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[مێلانۆما]]
| [[:en:Melanoma|Melanoma]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
| چالاک
|
|-
| [[شستۆسۆمیاز]]
| [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]]
|
|
|
|
|-
| [[شۆکی خوێنگەڕان]]
| [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]]
|
|
|
|
|-
| [[دەرمانی درۆینە]]
| [[:en:Placebo|Placebo]]
| ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کورتەباڵایی]]
| [[:en:Dwarfism|Dwarfism]]
| ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆتولیزم]]
| [[:en:Botulism|Botulism]]
|
|
|
|
|-
| [[لیپتۆسپایرۆسیس]]
| [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوچێتی]]
| [[:en:Strabismus|Strabismus]]
|
|
|
|
|-
| [[ئەکرۆمیگالی]]
| [[:en:Acromegaly|Acromegaly]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]]
| [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]]
|
|
|
|
|-
| [[لەبارچوون]]
| [[:en:Miscarriage|Miscarriage]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هیستێریا]]
| [[:en:Hysteria|Hysteria]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نەخۆشیی پێ و دەم]]
| [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی چاگاس]]
| [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[چیکۆنگۆنیا]]
| [[:en:Chikungunya|Chikungunya]]
|
|
|
|
|-
| [[فڕینی خوێنڕەگ]]
| [[:en:Aneurysm|Aneurysm]]
|
|
|
|
|-
| [[تووی سپی]]
| [[:en:Morus_alba|Morus_alba]]
|
|
|
|
|-
| [[خەوگەڕی]]
| [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]]
| ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداجوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[کەمیی ئۆکسجین]]
| [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی تۆرێت]]
| [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]]
| [[:en:Metastasis|Metastasis]]
|
| [[Kawanii]]
|
|
|-
| [[کلامیدیا]]
| [[:en:Chlamydia|Chlamydia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
| تەواو بووە
|-
| [[مڕ (ڕووەک)]]
| [[:en:Myrrh|Myrrh]]
|
| [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]
| چالاک
|
|-
| [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]]
| [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[ئاسکاریاز]]
| [[:en:Ascariasis|Ascariasis]]
|
|
|
|
|-
| [[ئۆنکۆسێرکیاز]]
| [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]]
|
|
|
|
|-
| [[مایەستینیا گراڤیس]]
| [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]]
|
|
|
|
|-
| [[تراکۆما]]
| [[:en:Trachoma|Trachoma]]
|
|
|
|
|-
| [[دەریایی زەردەدار]]
| [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]]
|
| [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]]
| چالاک
|
|-
| [[پێش ئیکلامپسیا]]
| [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]]
|
|
|
|
|-
| [[تووشبوونی ڕێگای میز]]
| [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]]
|
|
|
|
|-
| [[مردووپەروەری سێکسی]]
| [[:en:Necrophilia|Necrophilia]]
| ١٥٬٢١٩ بایت
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[هەوکردنی لووت]]
| [[:en:Rhinitis|Rhinitis]]
| ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[خات]]
| [[:en:Khat|Khat]]
|
|
|
|
|-
| [[سەرمابردوو]]
| [[:en:Frostbite|Frostbite]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشی ئەدیسۆن]]
| [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]]
| ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[سیستیسێرکۆسیس]]
| [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]]
|
|
|
|
|-
| [[گرێی کەمترخۆیی]]
| [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[نیمی هندی]]
| [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]]
|
|
|
|
|-
| [[چاوپیسی]]
| [[:en:Evil_eye|Evil_eye]]
| ٩.٨ کیلۆبایت
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[تاوی زیکا]]
| [[:en:Zika_fever|Zika_fever]]
|
|
|
|
|-
| [[ترسی نەخۆشی]]
| [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]]
|
| [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[شەکرەی جۆری دوو]]
| [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
|
|-
| [[ترسی ژمارە ١٣]]
| [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]]
|
| [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]
|
|
|-
| [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]]
| [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]]
|
|
|
|
|-
| [[گەرمابردوویی]]
| [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]]
|
| [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]
|
|
|-
| [[هێپارین]]
| [[:en:Heparin|Heparin]]
|
|
|
|
|-
| [[سارکۆیدۆسیس]]
| [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]]
|
|
|
|
|-
| [[نەخۆشیی گاگای شێت]]
| [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]]
|
|
|
|
|-
| [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]]
| [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]]
|
|
|
|
|-
| [[نانۆتەکنەلۆژیا]]
| [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]]
|
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| چالاک
| ٣/٨
|-
| [[دڕکە مووی دەستکرد]]
| [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]]
| ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
| پێداچوونەوە
| تەواو بووە
|-
| [[بۆقی هاوارکەری سەردار]]
| [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]]
| ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|-
| [[نانۆبۆڕی]]
| [[:en:Nanotube|Nanotube]]
| ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە)
| [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]]
|
| تەواو بووە
|}
bgrfxk7r9diyi7a9l24pmigc1xb373u
ئێنێ
0
292629
1593675
1562293
2026-06-24T11:08:18Z
MFTG
21816
/* top */
1593675
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ئێنێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ایني }}<br>{{lang-en| Ene }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60658| 44.95677}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئێنێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60658| 44.95677 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٥٩٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ئێنێ''' یان '''ئێنە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
== مێژوو ==
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
rj78js02olggp3kn6htp1c9lukr366y
کانی سپی، چۆمان
0
292630
1593689
1562294
2026-06-24T11:14:56Z
MFTG
21816
/* top */
1593689
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کانی سپی
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني سبي}}<br>{{lang-en| Kani Spi }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.617380| 44.962243}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی سپی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.617380| 44.962243 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٧٩٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کانی سپی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
== مێژوو ==
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
lwt9g3hdv8bp8xt1pn176x3u5yu5bhv
سینگۆرە
0
292632
1593682
1562297
2026-06-24T11:12:22Z
MFTG
21816
/* top */
1593682
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سینگۆرە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سینکورة}}<br>{{lang-en| Singora }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.625444| 44.959947}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سینگۆرە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.625444| 44.959947 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٨٤٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سینگۆرە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
== مێژوو ==
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
hei71m5270m51ctzm2fbmrkppdmzvi2
مژدەنیان
0
292633
1593695
1562298
2026-06-24T11:17:30Z
MFTG
21816
/* top */
1593695
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = مژدەنیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مزدنیان}}<br>{{lang-en| Mzhdanyan }}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61421| 44.94657}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مژدەنیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.61421| 44.94657 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٦٦٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''مژدەنیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
14uovmf45fqh5vivpa0h0e85hbgpxr4
دێڵزێ
0
292636
1593680
1570617
2026-06-24T11:11:27Z
MFTG
21816
/* top */
1593680
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دێڵزێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دیلزي}}<br>{{lang-en| Delze}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65035| 44.86203}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دێڵزێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.65035| 44.86203 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٣١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١١٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دێڵزێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
5vu98h6dbcamkm662zh1m7ttdurwofq
سەکران
0
292637
1593681
1562303
2026-06-24T11:11:55Z
MFTG
21816
/* top */
1593681
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەکران
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سکران}}<br>{{lang-en| Sakran}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59069| 44.91966}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەکران'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.59069| 44.91966 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٥٩٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەکران''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
oq2knuret6uzbpsroic4r514zmpwozt
باسان
0
292638
1593676
1562304
2026-06-24T11:08:46Z
MFTG
21816
/* top */
1593676
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = باسان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باسان}}<br>{{lang-en| Basan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60191| 44.93534}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باسان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60191| 44.93534 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٣٣٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''باسان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
mlj665exvy5d92fqygnifzlbydawf0r
کۆنەخانان
0
292639
1593693
1562308
2026-06-24T11:16:32Z
MFTG
21816
/* top */
1593693
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کۆنەخانان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کونةخانان}}<br>{{lang-en| Konakhanan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64057| 44.87297}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کۆنەخانان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.64057| 44.87297 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٣٤٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کۆنەخانان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
m074jgz1fbjf7hhp8layojgjth0esqt
قەڵاتەبۆر
0
292654
1593688
1562385
2026-06-24T11:14:31Z
MFTG
21816
/* top */
1593688
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = قەڵاتەبۆر
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قلاتةبور}}<br>{{lang-en| Qalatabor}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.648079| 44.883620}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەڵاتەبۆر'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.648079| 44.883620 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٠١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''قەڵاتەبۆر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
dtx3975kv2esws5htyr82qtqdxrb9e1
کەوەرتە
0
292655
1593691
1562386
2026-06-24T11:15:47Z
MFTG
21816
/* top */
1593691
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کەوەرتە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کورتة}}<br>{{lang-en| Kawarta}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61936| 44.86744}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەوەرتە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.61936| 44.86744 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کەوەرتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
mzvq5swj0lo0cwmnoh1q92xh42xuuic
کۆسرەتان
0
292658
1593692
1562389
2026-06-24T11:16:09Z
MFTG
21816
/* top */
1593692
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کۆسرەتان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کوسرتان}}<br>{{lang-en| Kosratan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62417| 44.89139}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کۆسرەتان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62417| 44.89139 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٨١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کۆسرەتان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
tme6knoqqr2mtbcl7gv6huacv6br1w2
شیخ وەتمان
0
292659
1593684
1562390
2026-06-24T11:13:18Z
MFTG
21816
/* top */
1593684
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شیخ وەتمان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیخ وتمان}}<br>{{lang-en| Shekh Watman}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61763| 44.91433}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیخ وەتمان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.61763| 44.91433 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٠٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شیخ وەتمان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
mgbpzwuogaooai3edyjswiq81324fy0
بندایزان
0
292660
1593678
1562391
2026-06-24T11:09:15Z
MFTG
21816
/* top */
1593678
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بندایزان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بندایزان}}<br>{{lang-en| '''Bndaizan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61331| 44.92059}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بندایزان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.61331| 44.92059 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٣٧٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بندایزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
672x64obuwupsozuvi84qsj244ywnqf
خۆشکان، چۆمان
0
292661
1593679
1562392
2026-06-24T11:09:37Z
MFTG
21816
/* top */
1593679
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = خۆشکان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خوشکان}}<br>{{lang-en| '''Khoshkan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60737| 44.9295}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خۆشکان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60737| 44.9295 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٢٨٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''خۆشکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
20723ipsz7371gflo3jj27ww98rck30
شێخان، چۆمان
0
292662
1593687
1562393
2026-06-24T11:14:09Z
MFTG
21816
/* top */
1593687
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شێخان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیخان}}<br>{{lang-en| '''Shekhan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60915| 44.89942}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شێخان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60915| 44.89942 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٥٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شێخان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
ppqwmws8voo83iaou9st7lq93l1ppuu
شیوەڵۆک
0
292663
1593685
1562394
2026-06-24T11:13:43Z
MFTG
21816
/* top */
1593685
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شیوەڵۆک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیولوک}}<br>{{lang-en| '''Shiwalok'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60306| 44.88944}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیوەڵۆک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60306| 44.88944 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٢٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شیوەڵۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
8ktex84ud68ovldefhs78zgxanrngbv
گۆرۆنێ
0
292664
1593694
1562395
2026-06-24T11:16:57Z
MFTG
21816
1593694
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گۆرۆنێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کورني}}<br>{{lang-en| '''Gorone'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59635| 44.87797}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گۆرۆنێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.59635| 44.87797 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٩٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گۆرۆنێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
p1yeyo5q08f4yuuryv672sc7tu9prxm
زێوە، ڕەواندز
0
292809
1593552
1563219
2026-06-23T22:11:18Z
MFTG
21816
/* top */
1593552
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = زێوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| زیوة}}<br>{{lang-en| Zewa}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63625| 44.61508}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زێوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.63625| 44.61508 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٣٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''زێوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
nzs7s7ny5h9bho9eyzkq11p6mw2o7is
بەرزێوە
0
292810
1593541
1563220
2026-06-23T22:06:36Z
MFTG
21816
/* top */
1593541
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بەرزێوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برزیوة}}<br>{{lang-en| Barzewa}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62582| 44.61231}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرزێوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62582| 44.61231 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بەرزێوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
gn9n0kmpj9skhymju557osujw2lg4wt
کەرەک
0
292811
1593557
1563221
2026-06-23T22:13:22Z
MFTG
21816
/* top */
1593557
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کەرەک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کرک}}<br>{{lang-en| Karak}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58283| 44.5235}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەرەک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.58283| 44.5235 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کەرەک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
hzkj3stpz5ux78nf55b1dskehtloown
خەلکان
0
292813
1593550
1563224
2026-06-23T22:10:29Z
MFTG
21816
/* top */
1593550
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = خەلکان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خلکان}}<br>{{lang-en| Khalkan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63016| 44.5860}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خەلکان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.63016| 44.58606 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''خەلکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
kemq9kx45b7c2mo0e7a71o70jjcr0ei
بێشوک
0
292814
1593544
1563227
2026-06-23T22:07:52Z
MFTG
21816
/* top */
1593544
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێشوک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیشوک}}<br>{{lang-en| Beshuk}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63069| 44.57974}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێشوک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.63069| 44.57974 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦١٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێشوک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
dgbpw2h9exjzsy6vcnh4gh84bkdu6ie
گەرەوانی خواروو، ڕەواندز
0
292815
1593558
1563229
2026-06-23T22:13:52Z
MFTG
21816
/* top */
1593558
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گەرەوانی خواروو
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کروان السفلی}}<br>{{lang-en| LOwer Garawan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52035| 44.58468}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرەوانی خواروو'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.52035| 44.58468 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٠٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گەرەوانی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
dz7k532s9idcxjodkasef82z6ii5vqk
گەرەوانی سەروو، ڕەواندز
0
292816
1593559
1563231
2026-06-23T22:14:16Z
MFTG
21816
/* top */
1593559
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گەرەوانی سەروو
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کروان العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Garawan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5143| 44.57289}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرەوانی سەروو'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.5143| 44.57289 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٠٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گەرەوانی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
bzogy4whhp700op8ffv8gfc0sbz1zcx
سەران
0
292817
1593554
1563235
2026-06-23T22:12:02Z
MFTG
21816
/* top */
1593554
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەران
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سران}}<br>{{lang-en| Saran}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54505| 44.63731}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەران'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.54505| 44.63731 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٤٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٧٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەران''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
057omsgl99j4xrcna9376p80dxsq2gx
کانی کەوان، ڕەواندز
0
292818
1593556
1563236
2026-06-23T22:12:49Z
MFTG
21816
/* top */
1593556
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کانی کەوان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني کوان}}<br>{{lang-en| Kani Kawan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5382| 44.61369}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی کەوان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.5382| 44.61369 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٠٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کانی کەوان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
jua0f2e0u1gowhjv0i6ork2xolk1c00
بنەکاول
0
292819
1593540
1563237
2026-06-23T22:06:14Z
MFTG
21816
/* top */
1593540
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بنەکاول
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنةکاول}}<br>{{lang-en| Bnakawl}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58167| 44.55946}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بنەکاول'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.58167| 44.55946 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٧٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بنەکاول''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
kl3a4j7sr20xiex7pzi491zgxlt9kn7
بێنوریان
0
292820
1593545
1563239
2026-06-23T22:08:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593545
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێنوریان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بینوریان}}<br>{{lang-en| Benurian}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62272| 44.62697}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێنوریان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62272| 44.62697 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێنوریان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
glpqmx8xdwjo46184j3wl3xwn2bphu5
ھەوارەکۆن
0
292821
1593562
1563240
2026-06-23T22:15:37Z
MFTG
21816
/* top */
1593562
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ھەوارەکۆن
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| هوارةکون}}<br>{{lang-en| Hawarakon}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6269| 44.63726}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھەوارەکۆن'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.6269| 44.63726 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ھەوارەکۆن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
1ymb8v3wpr35p8yht4qwfmh4g0f9re0
پیرسوانی کۆن
0
292822
1593546
1563242
2026-06-23T22:08:41Z
MFTG
21816
/* top */
1593546
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = پیرسوانی کۆن
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیرسوان القدیمة}}<br>{{lang-en| Old Pirswan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65218| 44.64316}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پیرسوانی کۆن'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.65218| 44.64316 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٨٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''پیرسوانی کۆن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
mk7qbqd9h2bx9hq1h13u012rg9zuu12
پیرسوانی نوێ
0
292823
1593547
1563243
2026-06-23T22:09:04Z
MFTG
21816
/* top */
1593547
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = پیرسوانی نوێ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیرسوان الجدیدة}}<br>{{lang-en| New Pirswan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6507| 44.65281}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پیرسوانی نوێ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.6507| 44.65281 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٣٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''پیرسوانی نوێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
l4iir5dck10tmtx0rnls9c9v1tbls8q
جنێراوە
0
292824
1593549
1563244
2026-06-23T22:10:01Z
MFTG
21816
/* top */
1593549
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = جنێراوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جنیراوة}}<br>{{lang-en| Jnerawa}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62610| 44.60531}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی جنێراوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62610| 44.60531 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''جنێراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
t376jaj5ropmesfrr4mvzej8o48lymn
میراجیان
0
292825
1593561
1563245
2026-06-23T22:15:16Z
MFTG
21816
/* top */
1593561
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = میراجیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میراجیان}}<br>{{lang-en| Mirajian}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62277| 44.62486}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میراجیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.62277| 44.62486 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٣٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''میراجیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
87jx1wtk8drr0s0gap38h2x7pg5o6dv
بنمێردە
0
292826
1593539
1563246
2026-06-23T22:05:43Z
MFTG
21816
/* top */
1593539
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بنمێردە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنمیردة}}<br>{{lang-en| Bnmerda}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5341| 44.54619}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بنمێردە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.5341| 44.54619 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٥٢٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بنمێردە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
mw1t60idwmvykk8ridi73tehpnq9m7i
بێخاڵ
0
292827
1593543
1563248
2026-06-23T22:07:25Z
MFTG
21816
/* top */
1593543
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێخاڵ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیخال}}<br>{{lang-en| Bekhal}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61383| 44.49606}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێخاڵ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.61383| 44.49606 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێخاڵ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
a5tkil7o6zncgamkuml1hlh2zt912fo
ئاکۆیان
0
292828
1593538
1563249
2026-06-23T22:05:16Z
MFTG
21816
/* top */
1593538
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ئاکۆیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| آکویان}}<br>{{lang-en| Akoyan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56175| 44.55711}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئاکۆیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.56175| 44.55711 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٨٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ئاکۆیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
tholo3egtzysv3kiguu1lw2xu9ee296
ئاکۆکەون
0
292829
1593537
1563250
2026-06-23T22:03:12Z
MFTG
21816
/* top */
1593537
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ئاکۆکەون
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| آکوکون}}<br>{{lang-en| Akokawn}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58417| 44.54539}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئاکۆکەون'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.58417| 44.54539 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٢٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ئاکۆکەون''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
rrjob1rxh53z12h77dqd7vuooa3pba8
فەقیان
0
292830
1593555
1563251
2026-06-23T22:12:24Z
MFTG
21816
/* top */
1593555
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = فەقیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| فقیان}}<br>{{lang-en| Faqian}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54261| 44.53846}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی فەقیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.54261| 44.53846 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١١٧٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''فەقیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
lun5xbjj3uijmfcpztf57uxl2km2s8y
زەروان
0
292831
1593551
1563252
2026-06-23T22:10:55Z
MFTG
21816
/* top */
1593551
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = زەروان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| زروان}}<br>{{lang-en| Zarwan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64275| 44.66318}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زەروان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.64275| 44.66318 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٣٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''زەروان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
sykcwcqc5wb01zk4tb666gn5hxqv2cz
ساوسێوک
0
292832
1593553
1563253
2026-06-23T22:11:38Z
MFTG
21816
/* top */
1593553
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ساوسێوک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ساوسیوک}}<br>{{lang-en| Sawsewk}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.46047| 44.69249}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ساوسێوک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.46047| 44.69249 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٦٨٢
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ساوسێوک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
45x6ondyhm5mke4t593y8q7xol9o1k7
ڕێزانۆک
0
292833
1593575
1563255
2026-06-23T22:22:10Z
MFTG
21816
/* top */
1593575
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ڕێزانۆک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ریزانوک}}<br>{{lang-en| Rezanok}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59536| 44.71621}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕێزانۆک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.59536| 44.71621 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٢٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ڕێزانۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
tdk7nvyna9adaii2su6atfoc910esc7
بانەساردە
0
292834
1593564
1563256
2026-06-23T22:17:22Z
MFTG
21816
/* top */
1593564
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بانەساردە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بانةساردة}}<br>{{lang-en| Banasarda}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58331| 44.73198}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بانەساردە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.58331| 44.73198 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٧٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بانەساردە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
k41p8vj6ceg2k7rve5qnpi34u33n2ih
ڕەژوکەریان
0
292835
1593574
1563257
2026-06-23T22:21:47Z
MFTG
21816
/* top */
1593574
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ڕەژوکەریان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| رزوکریان}}<br>{{lang-en| Razhukaryan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5572| 44.74814}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕەژوکەریان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.5572| 44.74814 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ڕەژوکەریان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
1voi5et83isso96seqff7ntmqdyf4bx
چۆمرخین
0
292836
1593570
1563258
2026-06-23T22:19:45Z
MFTG
21816
/* top */
1593570
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چۆمرخین
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جومرخین}}<br>{{lang-en| Chomrkhin}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57312| 44.74334}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چۆمرخین'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.57312| 44.74334 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٥٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چۆمرخین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
2p9qd11oqdx2s9iv0iszbjrxpbgf2mh
سەرنەوس
0
292837
1593578
1563260
2026-06-23T22:23:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593578
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەرنەوس
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سرنوس}}<br>{{lang-en| Sarnawas}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54917| 44.75528}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرنەوس'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.54917| 44.75528 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٠٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەرنەوس''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
jixrm57k20l72tvqinwlek9lozedpm5
خانەقا، وەرتێ
0
292838
1593572
1563261
2026-06-23T22:20:30Z
MFTG
21816
/* top */
1593572
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = خانەقا
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خانقا}}<br>{{lang-en| Khanaqa}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5372| 44.76808}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خانەقا'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.5372| 44.76808 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨١٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''خانەقا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
azeabviblhtz18bmwq2ragu2q21hewx
بەرسول، وەرتێ
0
292839
1593565
1563265
2026-06-23T22:17:47Z
MFTG
21816
/* top */
1593565
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بەرسول
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برسول}}<br>{{lang-en| Barsul}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54532| 44.76954}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرسول'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.54532| 44.76954 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٦٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بەرسول''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
p5yetzg9j8ufd2ihztbn1m5s92lvo8q
چۆم بەڕوو
0
292840
1593569
1563267
2026-06-23T22:19:21Z
MFTG
21816
/* top */
1593569
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چۆم بەڕوو
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جوم برو}}<br>{{lang-en| Chom Barw}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.55111| 44.75667}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چۆم بەڕوو'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.55111| 44.75667 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨١٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چۆم بەڕوو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
rquvec0ftoi142vyempry6x5fuxswel
گۆجار، وەرتێ
0
292841
1593580
1563268
2026-06-23T22:23:59Z
MFTG
21816
/* top */
1593580
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گۆجار
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کوجار}}<br>{{lang-en| Gojar}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52027| 44.78675}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گۆجار'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.52027| 44.78675 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٢٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٥١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گۆجار''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
cbgxhs0qqmo9ggr5i0vh0y6gjsdllqg
چۆم ڕمان
0
292842
1593571
1563271
2026-06-23T22:20:09Z
MFTG
21816
/* top */
1593571
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چۆم ڕمان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جوم رمان}}<br>{{lang-en| Chom Rman}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52012| 44.78265}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چۆم ڕمان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.52012| 44.78265 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٧٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چۆم ڕمان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
8ui671e5g0plt5sdmfexd6juw3suh17
بەرگرکە
0
292843
1593566
1563273
2026-06-23T22:18:10Z
MFTG
21816
/* top */
1593566
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بەرگرکە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برکرکة}}<br>{{lang-en| Bargrka}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.51115| 44.79792}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرگرکە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.51115| 44.79792 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٩٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بەرگرکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
okptxn64r7lowc96lz6cny46e75tl3b
چنێران، وەرتێ
0
292844
1593568
1563274
2026-06-23T22:18:56Z
MFTG
21816
/* top */
1593568
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = چنێران
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جنیران}}<br>{{lang-en| Chneran}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52713| 44.78615}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چنێران'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.52713| 44.78615 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٦٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''چنێران''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
0tm448bubncxg2g0ctyyjjnnmjjoxde
کەڵێتە
0
292845
1593579
1563276
2026-06-23T22:23:39Z
MFTG
21816
/* top */
1593579
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کەڵێتە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کلیتة}}<br>{{lang-en| Kalleta}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.53184| 44.71353}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەڵێتە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.53184| 44.71353 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٣٤٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کەڵێتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
t5o2gda006bu0645kh8ex63p71rgkg8
زێوە، وەرتێ
0
292846
1593576
1563278
2026-06-23T22:22:33Z
MFTG
21816
/* top */
1593576
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = زێوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| زیوة}}<br>{{lang-en| Zewa}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5075| 44.76417}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زێوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.5075| 44.76417 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٤٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''زێوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
piwi7z8j657kcr5c4yk352zdilpezwu
پاشتات
0
292847
1593567
1563279
2026-06-23T22:18:33Z
MFTG
21816
/* top */
1593567
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = پاشتات
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشتات}}<br>{{lang-en| Pashtat}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.53335| 44.79217}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پاشتات'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.53335| 44.79217 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٩٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''پاشتات''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
bcglxy01dwpepnaiwb1b8tsu3q3nh38
سەردڕە
0
292848
1593577
1563280
2026-06-23T22:22:55Z
MFTG
21816
/* top */
1593577
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەردڕە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سردرة}}<br>{{lang-en| Sardra}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54681| 44.77195}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەردڕە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.54681| 44.77195 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٩٤٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەردڕە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای ڕەواندز}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
ttfoq2uvdxvy42qmqhgcy2lr17i6lx1
وتووێژ:باکووری کوردستان
1
292855
1593618
1563345
2026-06-24T03:52:16Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593618
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[باکووری کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1563344 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241210200447/http://www.bitlisradikal.com/haber/65/bitliste-oturan-cerkes-aileden-hdpye-destek.html بۆ http://www.bitlisradikal.com/haber/65/bitliste-oturan-cerkes-aileden-hdpye-destek.html زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٥٨، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[باکووری کوردستان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593617 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180507085520/http://www.ozgur-gundem.com/haber/106811/cerkes-gerilla-pkk-kendimle-yuzlesmemi-sagladi بۆ http://www.ozgur-gundem.com/haber/106811/cerkes-gerilla-pkk-kendimle-yuzlesmemi-sagladi زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:٥٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
4fmdzhb6xljz1yslcy88jfja45kbjen
لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97
3
292893
1593491
1575591
2026-06-23T18:53:30Z
-Haryad
40333
/* دانانی سەرچاوە */ سەرچاوە
1593491
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٢٢، ١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
{{یەکەم وتار}} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٢٠:١٧، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
== دانانی سەرچاوە ==
سەرەتا دەستخۆشی لە کارەکانت ئەکەم بۆ دەوڵەمەندکردنی ویکیپیدیا. بینیم لە وتاری [[گرگنی شین]] کە سەرچاوەکان لە کۆتاییی وتارەکە دائەنێیت؛ پێویستە ئاماژە بەوە کەم کە ئەگەر وتارەکە لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگێڕی، ئەبێ سەرچاوەکانیش ھەر لەوێ لەبەر بگریتەوە و لە ویکیپیدیای کوردیشدا ڕێک لە دوای ڕستەکان دایان بنێیتەوە، بە ھەمان شێوەی کە لە ویکییە ئینگلیزییەکە کراوە. بۆ ئەوەی وتارەکانت جێگەی متمانە بن و بە شێوەیەکی زانستی بمێننەوە، پێویستە لە کاتی نووسینی وتار ئاماژە بە سەرچاوەکان کەیت. دەتوانی بۆ ئاشنابوون بە چۆنێتیی داڕشتنی ناوەڕۆک، سەردانی [[ویکیپیدیا:شێواز/ڕێکخستنی وتار|شێوازی ڕێکخستنی وتار]]ەکە کەیت، ھەروەھا بۆ فێربوونی شێوازی دروستیی دانانی ھەر زانیارییەک و بەستنەوەی بە سەرچاوە بڕواپێکراوەکان، پێویستە لاپەڕەی [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|سەرچاوەکان]] بە وردی بخوێنیتەوە. بەم کارە ھاوکار ئەبی لە پاراستنی کوالێتی و ڕاستوێژیی ئەو بابەتانەی بڵاویان ئەکەیتەوە. بە ھیوای پەیڕەوکردنیان لە وتارەکانت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٢٠:٥٥، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:سپاس بۆ تێبینییەکەت. بەڵام چەندە هەوڵ ئەیەم ناتوانم سەرچاوەکان لە ویکیپیدییای ئنگلیزییەوە کۆپی و پەیست بکەم، چووکە کاتێک وا ئەکەم هەمووی ئەبێت بە چەند کۆدێکی سەیر و سەمەرە، ئاسانترین شێوازی کۆپی کردنی سەرچاوەکان چییە؟ یان جاری وایە لە ویکی ئنگلیزی سەرچاوەکان نووسراوە RefList و ئیتر هیچ سەرچاوەیەک بە دیار نییە بۆ کۆپی کردن. [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ٠٠:٣٦، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:@MeerFarhad97: لەوانەیە کێشە لەوە بێ کە دەستکاریی ناوەوەی تاگی <code><nowiki><ref></ref></nowiki></code> ئەکەیت. ئەم تاگانە زۆر ھەستیارن؛ ئەگەر تەنیا یەک پیت یان ھێمایەکیان لێ بێتەوە، ھەموو سەرچاوەکە تێکەچێت و وەک کۆدێکی ھەڵە و بە سوور دەرەکەوێت. بۆ چاککردنی سەرچاوەی وتاری گرنگنی شین، دوای ئەم ھەنگاوانە بکەوە:
کاتێک دەقێک لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە ئەگوازیتەوە، ئەبێت لە بەشی Edit Source (دەستکاریی سەرچاوە) کار بکەی. ھەر سەرچاوەیەک بە تاگی <code><nowiki><ref></nowiki></code> دەست پێ ئەکات و بە <code><nowiki></ref></nowiki></code> کۆتایی یەت.
ئەبێت تەواوی کۆدەکە لە<code><nowiki><ref></nowiki></code> تا کۆتایییەکەی کە <code><nowiki></ref></nowiki></code>ە، وەک '''خۆی لەبەر بگریتەوە و بیھێنیتە ناو ویکیی کوردی. ھیچ پیتێکی ناو تاگەکە مەگۆڕە'''.
بۆ ڕێکخستنی لیستی سەرچاوەکان (RefList) کە ئەمە شێوازی سەرچاوەیە بۆ ئەو سەرچاوانە بە کار یەت کە لەناو دەقەکەیا دانراون، تا بە ڕێکوپێکی لە کۆتاییی پەڕەکەیا دەرکەون. بۆ ئەوەی لە ویکیی کوردیش وا دەرکەوێ دوای ئەم ھەنگاوانە بکەوە:
لە ویکیپیدیای ئینگلیزیدا بڕۆ بۆ بەشی References کلیک لە Edit Source (دەستکاریی سەرچاوە) بکە ئەم کۆدە لەوێ بدۆزەرەوە کە بەم شێوەیە دەست پێ ئەکات:
<code><nowiki>{{reflist|25em|refs=</nowiki></code>
ئەمە سەرەتای لیستی سەرچاوەکانە. ئەمە و ھەموو ئەوەی لە ناوی یایە لەبەری بگرەوە تا ئەگەیتە کۆتایییەکەی کە بەمە بەستراوە:
<code><nowiki>}} <!-- end "refs=" --></nowiki></code>
لە ویکیی کوردی لە بەشی «سەرچاوەکان» داینێرەوە. کێشەی سەرچاوەکانت نامێنێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٥٧، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:بەڕێز چاکم کرد، بە ئەرک نەبێت بزانە تەواوە؟ [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٤:٣٤، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
::@MeerFarhad97: دەستخۆش ئێستا تەواوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٤:٤٠، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:::زۆر چاکە، گەلێک سپاس بۆ هاوکارییەکەت. [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
::::شایەنی نییە. :) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٥:٢٦، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
:::::بەڕێزم دەتوانیت بەستەری نێوانزمان بۆ وتاری (سۆنۆرا) زیاد بکەیت؟ هەرچەند هەوڵ دەدەم نایەڵێت. https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%86%D9%86%DB%86%D8%B1%D8%A7 [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٥:٣٦، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
::::::{{کرا}} ئێستا سێریکەرەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٦:١٥، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
=== سەرچاوەکان کۆپی مەکە! ===
سڵاو @MeerFarhad97: پێشتریش پێم وتوی، تکایە سەرچاوەکان کۆپی مەکە وەک تێکست داینێیتەوە. سەرچاوە ئەبێ وەک لینک وابێ و خوێنەر بتوانێ بگاتە ئەو شوێنەی لێوەی ھاتووە (باسی وتارێک ناکەم کە سەرچاوەکەی کتێبێکە یان لە سەرھێڵ بەردەست نییە). وتارەکانی تۆ، بە زۆری لەویکیییەکانی ترەوە وەریەگری و لەوێ وەک لینک وان و ئەبێ لێرەش وا بێ. ئەگەر وا بە تێکستی مایەوە، ئەسڕێتەوە وتارەکە تاگی بێسەرچاوەی لێ ئەیرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ١٨:٥٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
erzsl6s3hjrbuldbhry60f6udnfexo4
بەکارھێنەر:Tessla/common.css
2
293798
1593468
1569844
2026-06-23T16:46:58Z
Tessla
41338
1593468
css
text/css
.tessla-profile{
max-width:1100px;
margin:auto;
font-family:'Segoe UI',sans-serif;
}
.tessla-header{
text-align:center;
padding:60px 20px;
background:#ffffff;
}
.tessla-name{
font-size:72px;
font-weight:300;
letter-spacing:3px;
color:#111;
}
.tessla-role{
color:#3366cc;
font-size:24px;
font-weight:700;
letter-spacing:4px;
}
.tessla-card{
background:white;
border-radius:24px;
padding:30px;
margin:20px 0;
box-shadow:0 10px 40px rgba(0,0,0,.08);
transition:all .3s ease;
}
.tessla-card:hover{
transform:translateY(-5px);
}
.tessla-stats{
display:flex;
justify-content:space-around;
text-align:center;
}
.tessla-number{
font-size:56px;
color:#3366cc;
font-weight:bold;
}
.tessla-label{
font-size:18px;
color:#666;
}
f9hje403ooyhc80p32xsqzeiaolxw2n
1593471
1593468
2026-06-23T16:57:36Z
Tessla
41338
پەڕەکەی واڵا کردەوە
1593471
css
text/css
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
مەجیداوە
0
293800
1593602
1569875
2026-06-23T22:39:37Z
MFTG
21816
/* top */
1593602
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = مەجیداوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مجیداوة}}<br>{{lang-en| '''Majidawa'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67022| 44.49301}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەجیداوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.67022| 44.49301
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٧٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''مەجیداوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
totvcyl0lqhvigj1j5sqzg8bvump0ib
ناوکۆک
0
293801
1593604
1569876
2026-06-23T22:40:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593604
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناوکۆک
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ناوکوک}}<br>{{lang-en| '''Nawkok'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.657387| 44.568394}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ناوکۆک'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.657387| 44.568394
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٧٧
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناوکۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
bkyck5d3plxgfpslsvo6pkn7ojj2z5k
کەورین
0
293802
1593599
1569877
2026-06-23T22:38:37Z
MFTG
21816
/* top */
1593599
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کەورین
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کورین}}<br>{{lang-en| '''Kawrin'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63349| 44.56817}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەورین'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.63349| 44.56817
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٧٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کەورین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
9xw8x537g5x6yt4lr3ajld6v44r9rfc
قەرەنیاوە
0
293803
1593598
1569878
2026-06-23T22:38:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593598
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = قەرەنیاوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قرةنیاوة}}<br>{{lang-en| '''Qaraniawa'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68135| 44.49042}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەرەنیاوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.68135| 44.49042
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''قەرەنیاوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
6hoq6eu9jtbb3704rvm1q0w5wqb7ahn
بانەدێر
0
293804
1593588
1569879
2026-06-23T22:30:41Z
MFTG
21816
/* top */
1593588
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بانەدێر
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بانةدیر}}<br>{{lang-en| '''Banader'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.685476| 44.482025}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بانەدێر'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.685476| 44.482025
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٢٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بانەدێر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
tngzsm44y932eadym6ry38chyx068zz
بێلنگری سەروو
0
293805
1593590
1569881
2026-06-23T22:31:41Z
MFTG
21816
/* top */
1593590
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێلنگری سەروو
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیلنکر العلیا}}<br>{{lang-en| '''Upper Belingr'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68471| 44.47861}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێلنگری سەروو'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.68471| 44.47861
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٥٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێلنگری سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
podws39f1h9405295cgkxegbd8znxyq
بێلنگری خواروو
0
293806
1593589
1569882
2026-06-23T22:31:10Z
MFTG
21816
/* top */
1593589
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بێلنگری خواروو
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیلنکر السفلی}}<br>{{lang-en| '''Lower Belingr'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68251| 44.48589}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێلنگری خواروو'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.68251| 44.48589
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٥٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بێلنگری خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
fb7l1dnk8w8nmsh84xnxiakp7r32vrw
گردخێوەت
0
293807
1593600
1569883
2026-06-23T22:38:57Z
MFTG
21816
/* top */
1593600
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گردخێوەت
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کردخیوت}}<br>{{lang-en| '''Grdkhewat'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.67828| 44.49419}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گردخێوەت'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.67828| 44.49419
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گردخێوەت''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
f3d0aplf981neiqguoyhzh3cjjbhyqe
شیوەزیارەت
0
293808
1593595
1569884
2026-06-23T22:37:15Z
MFTG
21816
/* top */
1593595
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شیوەزیارەت
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیوةزیارت}}<br>{{lang-en| '''Shiwaziarat'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.688390| 44.485054}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیوەزیارەت'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.688390| 44.485054
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شیوەزیارەت''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
otsr1g8nrfvgwungutsro11svv9fm25
غەفوراوە
0
293809
1593597
1569885
2026-06-23T22:37:56Z
MFTG
21816
/* top */
1593597
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = غەفوراوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| غفوراوة}}<br>{{lang-en| '''Ghafurawa'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68734| 44.53988}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی غەفوراوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.68734| 44.53988
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧١٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''غەفوراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
elyt0bbaiqrrd02gprznp1yh8hn0rf5
شاوراوە
0
293810
1593594
1569886
2026-06-23T22:33:47Z
MFTG
21816
/* top */
1593594
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شاوراوە
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شاوراوة}}<br>{{lang-en| '''Shawrawa'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69418| 44.48351}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شاوراوە'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.69418| 44.48351
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤٦
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شاوراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
siuqpx3ldvyus87h5tvlrnco4xw7a39
باژێڕ
0
293811
1593586
1569887
2026-06-23T22:29:36Z
MFTG
21816
/* top */
1593586
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = باژێڕ
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بازیر}}<br>{{lang-en| '''Bazher'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6893| 44.49499}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باژێڕ'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.6893| 44.49499
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٦٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''باژێڕ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
0prlg7q8z0ye08y96lcy9vv128g3sin
شێخان، دیانا
0
293812
1593596
1569889
2026-06-23T22:37:35Z
MFTG
21816
/* top */
1593596
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = شێخان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیخان}}<br>{{lang-en| '''Shekhan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.722| 44.58159}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شێخان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.722| 44.58159
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٥٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٨١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''شێخان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
hc2uym9sdsekco654v0w1tisw4v1nv1
سەری بەردی
0
293813
1593592
1569890
2026-06-23T22:32:45Z
MFTG
21816
/* top */
1593592
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سەری بەردی
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سري بردي}}<br>{{lang-en| '''Sari Bardi'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.74675| 44.58789}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەری بەردی'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.74675| 44.58789
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٢٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سەری بەردی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
2ants8indtwaqj7pdncozpjbzm3iccd
سیتکان
0
293814
1593593
1569891
2026-06-23T22:33:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593593
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سیتکان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سیتکان}}<br>{{lang-en| '''Sitkan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.68064| 44.59528}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سیتکان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.68064| 44.59528
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٠٢٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سیتکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
rgl8sljpquhz4rkn4ck8moqtd0lbcde
ھەسنان
0
293815
1593606
1569894
2026-06-23T22:41:03Z
MFTG
21816
/* top */
1593606
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ھەسنان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| هسنان}}<br>{{lang-en| '''Hasnan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.70439| 44.62241}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھەسنان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.70439| 44.62241
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٤٢٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ھەسنان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
btsjk90pma6hd9pt6nd3mad89xg6ov8
ناورۆین
0
293816
1593603
1569895
2026-06-23T22:39:57Z
MFTG
21816
/* top */
1593603
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = ناورۆین
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ناوروین}}<br>{{lang-en| '''Nawroin'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.70426| 44.59547}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ناورۆین'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.70426| 44.59547
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٨٦٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٧٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''ناورۆین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
4gjht4c6n8ssuw7505hr1rah57x4e84
باپشتیان
0
293817
1593582
1569898
2026-06-23T22:27:45Z
MFTG
21816
/* top */
1593582
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = باپشتیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بابشتیان}}<br>{{lang-en| '''Bapshtian'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64312| 44.51532}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باپشتیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.64312| 44.51532
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٤٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٥٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''باپشتیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ld9mhem995t1y4ha62wimxcp22qbd7n
بادلیان
0
293819
1593585
1569900
2026-06-23T22:29:07Z
MFTG
21816
/* top */
1593585
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بادلیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بادلیان}}<br>{{lang-en| '''Badlian'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.70317| 44.541}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بادلیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.70317| 44.541
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٣٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بادلیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
8djctz9yt4elb1ym6vbx1b3msdkvaoy
بالەکیان
0
293821
1593587
1569905
2026-06-23T22:30:13Z
MFTG
21816
/* top */
1593587
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = بالەکیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بالکیان}}<br>{{lang-en| '''Balakian'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65761| 44.49833}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بالەکیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.65761| 44.49833
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٥٥١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٣١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''بالەکیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
ncsivt5brmfstxe7eob728tfc02q8ji
دێڵزیان
0
293822
1593591
1569906
2026-06-23T22:32:09Z
MFTG
21816
/* top */
1593591
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = دێڵزیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دیلزیان}}<br>{{lang-en| '''Dellzian'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69272| 44.53061}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دێڵزیان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.69272| 44.53061
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٦٩٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''دێڵزیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
85d1jvdyakkatgif2xnlky70xjqjku5
گوان
0
293824
1593601
1569908
2026-06-23T22:39:17Z
MFTG
21816
/* top */
1593601
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = گوان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کون}}<br>{{lang-en| '''Gwan'''}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.654136| 44.564993}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گوان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.654136| 44.564993
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ٧٧٥
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = ٢٧٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''گوان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>.
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{قەزای سۆران}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
0yhwylz4ctzok9qlhuurdfau1wocm70
سێکانیان، چۆمان
0
296048
1593683
1586354
2026-06-24T11:12:45Z
MFTG
21816
/* top */
1593683
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = سێکانیان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سیکانیان}}<br>{{lang-en| Sekanyan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.60830| 44.98369}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بوران'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.60830| 44.98369
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان|ناحیەی ناوەند]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٩١٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''سێکانیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
37ux9ztytmbkowiv5mts7ausqd2v00h
کاولان، چۆمان
0
296049
1593690
1586357
2026-06-24T11:15:20Z
MFTG
21816
/* top */
1593690
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو = کاولان
| ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاولان}}<br>{{lang-en| Kawlan}}'''
| ناوی_خۆماڵی =
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر =
| جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]'''
<!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم --->
| وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png
| شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان)
| وێنەی_ئاڵا =
| قەبارەی_ئاڵا = 300px
| وێنەی_مۆر =
| قەبارەی_مۆر =
| وێنەی_نیشان =
| قەبارەی_نیشان =
| ناسناو =
| دروشم =
<!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------>
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.59956| 44.97775}}}}
| قەبارەی_نەخشە =200px
| شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کاولان'''
| دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١
| پۆتانەکان = {{coord| 36.59956| 44.97775
|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
<!-- شوێن ------------------>
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref>
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان|ناحیەی ناوەند]]
<!-- دامەزران --------------->
| سەردێڕی_دامەزران =
| ڕێکەوتی_دامەزران =
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر =
| ھۆکاری_ناونران =
<!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات --->
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات =
| حیزبی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک =
| ناوی_سەرۆک =
| سەرناوی_سەرۆک١ =
| ناوی_سەرۆک١ =
| سەرناوی_سەرۆک٢ =
| ناوی_سەرۆک٢ =
<!-- ڕووبەر ---------------------->
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
<!-- بەرزایی --------------------->
| بەرزایی_بە_م = ١٨٠٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م =
<!-- ژمارەی_دانیشتووان ---------------->
| ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>
| دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ =
| مەزندەی_دانیشتووان =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان =
| ئاگاداریی_دانیشتووان =
<!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) -------->
| جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ =
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ =
<!-- کاتناوچە -------------->
| کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
<!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە --->
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢ =
| جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤
<!-- وێبگە، پەراوێزەکان -------->
| وێبگە =
| پەراوێزەکان =
}}
'''کاولان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{گوندەکانی چۆمان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}}
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی چۆمان]]
d3ze0r4ptnvk6bd4kim8zjfkwq92k7a
ڕایەن داڵ
0
296226
1593487
1591166
2026-06-23T18:38:51Z
-Haryad
40333
-Haryad پەڕەی [[ڕایان داڵ]]ی گواستەوە بۆ [[ڕایەن داڵ]]: بەپێی خوێندنەوە raɪən dɑːl
1591166
wikitext
text/x-wiki
{{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Ryan Dahl|image=Ryan Dahl.jpg|caption=Dahl (2010; age 29).|birth_name=|birth_date={{Birth year and age|1981}}|birth_place=[[San Diego]], California, U.S|education=[[UC San Diego]]<br>[[University of Rochester]]|known_for=[[Node.js]] and [[Deno (software)|Deno]]|website=https://tinyclouds.org/}}'''Ryan Dahl''' لەدایکبووی ١٩٨١ [[ئەندازیاریی نەرمامێر|ئەندازیارێکی نەرمەکاڵا]] ئەمریکییە و بە دروستکردنی Node.js کە رەن تایم ێکی جافاسکریپتە وە Deny کە رەن تایمێکی جافاسکریپت و تایپ سکریپتە ناسراوە
== ژیاننامە ==
داڵ لە [[سان دیێگۆ|شاری سان دیێگۆ]] لە ویلایەتی کالیفۆرنیا گەورە بووە. کاتێک تەمەنی شەش ساڵ بوو دایکی ئۆتۆمبێلێکی جۆری Apple IIcی بۆ کڕی، ئەمەش یەکێک بوو لە یەکەم ئەزموونەکانی لەگەڵ تەکنەلۆژیادا. داڵ لە کۆلێژێکی کۆمەڵایەتی لە سان دیێگۆ خوێندوویەتی و دواتر گواستراوەتەوە بۆ زانکۆی سان دیێگۆ و لەوێ [[ماتماتیک|بیرکاری]] خوێندووە . دواتر لە زانکۆی ڕۆچێستەر خوێندکاری خوێندنی باڵای بیرکاری کرد و لەوێ تۆپۆلۆژیای جەبریی خوێند، کە بۆ یەک دوو ساڵ "زۆر ئەبستراکت و جوان"ی زانی بەڵام دواتر بێزار بوو لێی چونکە "هێندە بۆ ژیانی ڕاستەقینە ناگونجێت". <ref name="interview">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Okhotnikov |یەکەم=Andrey |ناونیشان=https://www.linkedin.com/pulse/interview-ryan-dahl-creator-nodejs-andrey-okhotnikov |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=LinkedIn}}</ref>
=== کاری روبی ===
دوای تەواوکردنی خوێندن، داهل چووە ناو بڕوانامەی دکتۆرا. بەڵام لە کۆتاییدا وازی لە خوێندن هێنا، بەو پێیەی نەیدەویست تەواوی ژیانی بۆ بیرکاری تەرخان بکات. لەبری ئەوە بەرەو ئەمریکای باشوور بەڕێکەوت و لەوێ دەستی کرد بە پەرەپێدانی بەرنامەی وێب بە زمانی [[ڕووبی|Ruby]] . <ref name="interview"/>
=== Node.js ===
لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٠٩ داهل پڕۆژەکەی بڵاوکردەوە کە بریتی بوو لە [[نۆد جەی ئێس|Node.js]] runtime. <ref name="nodehistory">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://blog.builtinnode.com/post/a-history-of-node-js|سەردێڕ=A history of Node.js |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=BuiltInNode.com}}</ref>
لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٢، دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە کاری لەسەر پڕۆژەی Node.js کردووە، داڵ ڕایگەیاند کە لە پڕۆژەکە دوور دەکەوێتەوە و بەڕێوەبردنی کارگێڕی دەداتە دەست دروستکەری NPM و کارمەندی پێشووی کۆمپانیای جۆینت، ئیسحاق ز. <ref name="nodehistory"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.joyent.com/blog/one-year-with-nodejs|سەردێڕ=One Year with Node.js|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Joyent.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190430175616/https://www.joyent.com/blog/one-year-with-nodejs|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Ryan Dahl}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]]
[[پۆل:ئەندازیارانی نەرمەواڵەی ئەمریکا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:Articles with hCards]]
igivd990bhk41xgqvq2qzlt27uc0mw3
ئەنجام شەوالی
0
296351
1593613
1588661
2026-06-24T00:25:03Z
InternetArchiveBot
27288
دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5
1593613
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{بنبەست|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{Infobox person
| name = ئەنجام شەوالی
| image = ئەنجام شەوالی.jpg
| caption = ئەنجام شەوالی لە کاتی پێشکەشکردندا
| birth_name = ئەنجام مەحموود ڕەشید
| birth_date = ١٩٩٩
| birth_place = کەرکووک، عێراق
| nationality = عێراقی
| occupation = بێژەری وەرزشی، پێشکەشکار، کۆمێنتاتۆر
| years_active = ٢٠١٩–ئێستا
| website = [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی]
}}
'''ئەنجام مەحموود ڕەشید''' (بە ئینگلیزی: ''Anjam Mahmood Rashid''، بە عەرەبی: ''انجام محمود رشید'') ناسراو بە '''ئەنجام شەوالی''' (بە ئینگلیزی: ''Anjam Shawali'' یان ''Anjan Shewali'') (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە گەڕەکی ڕەحیماوەی کەرکووک) بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کوردی باشووری کوردستانە. لە ئێستادا وەک پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشی لە کەناڵی ئاسمانیی کەرکووک فۆکس کار دەکات. پێشتریش لە کەناڵەکانی تی ئێن ئاڕ و کەرکووک تی ڤی کاری کردووە. ئەنجام شەوالی بەهۆی ستایلی تایبەتی و لاساییکردنەوەی بێژەرە جیهانییەکان بە زمانی کوردی، ناوبانگی زۆری لە ناوەندە وەرزشییەکاندا پەیدا کردووە.
== خوێندن ==
ئەنجام شەوالی قۆناغەکانی خوێندنی لە کەرکووک تەواو کردووە؛ قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شادۆ و پاشان لە پەیمانگای تەکنیکی کەرکووک بەشی کارگێڕی یاسای تەواو کردووە.
== کاروانی وەرزشی ==
ساڵی ٢٠١٩–٢٠٢٠ توانی پلەی دووەم لە پێشبڕکێی جیهانیی ئۆزی بی ئین سپۆرتس بەدەستبهێنێت. ڤیدیۆکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک زیاتر لە ٥ ملیۆن بینەریان تێپەڕاندووە، ئەو بەوە ناسراوە کە لاسایی بێژەرە عەرەبەکان وەک ڕەئوف خەلیف دەکاتەوە بە زمانی کوردی.
== سەرچاوەکان ==
* [https://www.facebook.com/share/v/1CEaHiWDtd/ چاوپێکەوتنی ئەنجام شەوالی لە کەناڵی کوردسات]
* [https://kirkuktv.net/KU/Details/3176 ڕاپۆرتی کەناڵی کەرکووک تی ڤی لەسەر کاروانی وەرزشی ئەنجام شەوالی]{{بەستەری مردوو|url=https://kirkuktv.net/KU/Details/3176 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}
* [https://www.facebook.com/share/p/1AIKwUPyTN/ ڕاگەیەندراوی فەرمی کەناڵی کەرکووک فۆکس]
* [https://www.facebook.com/share/v/1KMePaFriF/ دەرکەوتنی ئەنجام شەوالی لە بەرنامەی ئاڤا ميديا]
* [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی ئەنجام شەوالی]
* [https://ku.964media.com/363726/ ڕاپۆرتی تۆڕی میدیایی 964 لەسەر سەرکەوتنەکانی ئەنجام شەوالی]
* [https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 هەواڵی هەڵبژاردنی ئەنجام شەوالی لە ماڵپەڕی هەتاڵیوم]
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
cvu46hr470rycqndjgptmm87ms5buj8
١Q٨٤
0
296389
1593403
1593307
2026-06-23T12:03:17Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593403
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| name = ۱Q۸٤
| author = [[هاروکی موراکامی]]
| language = ژاپۆنی
| genre = [[مێژووی جێگرەوە]]، [[جیهانی جیاواز]]، [[ڕیالیزمی جادوویی]]
| isbn = 978-0-307-59331-3
| published = ٢٩ی ئایاری ٢٠٠٩
}}'''١Q٨٤''' بە زمانی [[ژاپۆنی]]: (いちきゅうはちよん) ڕۆمانێکی ژاپۆنییە لە نوسینی [[هاروکی موراکامی]]، کە لە نێوان ساڵەکانی ۲۰۰۹ بۆ ۲۰۱۰<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Third book of Murakami's bestselling novel '1Q84' to be released in April|ناونیشان=http://mdn.mainichi.jp/arts/archive/news/2010/01/20100102p2a00m0na002000c.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٤|newspaper=[[Mainichi Daily News]]|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100221142744/http://mdn.mainichi.jp/arts/archive/news/2010/01/20100102p2a00m0na002000c.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٠}}</ref> بە سێ بەش لە چاپ دراوە. کتێبەکە فۆکەس دەخاتە سەر ساڵی ۱۹۸٤ێکی خەیاڵی و بەراوردی دەکات بە ڕاستییەکان. یەکەم چاپی ڕۆمانەکە لە ڕۆژی بڵاوبوونەوەیدا فرۆشرا و لە ماوەی مانگێکدا فرۆشی گەیشتە ملیۆنێک.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://blogs.reuters.com/japan/2009/06/15/murakamis-1q84-grips-japan|سەردێڕ=Murakami's "1Q84" grips Japan|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Reuters|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100210155436/http://blogs.reuters.com/japan/2009/06/15/murakamis-1q84-grips-japan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://1q84.shinchosha.co.jp/ Official site] {{in lang|ja}}
* [http://www.randomhouse.com/features/murakami/site.php?id=xml/books/1q84/about.xml Random House's site for the American edition]
* [https://www.youtube.com/watch?v=ICjVqeKw10g Book trailer for American edition]
{{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|سیاسەت|ژاپۆن|کۆمەڵگا|وێژە|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}}
{{پۆلی کۆمنز|1Q84}}
[[پۆل:ڕۆمانەکان]]
[[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ژاپۆنی]]
[[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکان]]
[[پۆل:خەیاڵی دیستۆپی]]
[[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە جڵەوکردنی عەقڵ]]
[[پۆل:پڕوپاگەندە لە خەیاڵدا]]
[[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکانی ٢٠١٠]]
pz9qy09u42daspwsz9fsfydvr8exgly
پێدرۆ پارامۆ
0
296390
1593494
1592983
2026-06-23T19:16:34Z
-Haryad
40333
شائەمراز، ڕێکخستنەوەی ڕێزمانی و ڕێنووس
1593494
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریی کتێب|نووسەر=خوان ڕۆڵفۆ|ناونیشانی سەرەکی=پێدرۆ پارامۆ|وڵات=[[مەکسیک]]|زمان=ئیسپانی|ڕێکەوتی دەرچوون=١٩٥٥|لاپەڕەکان=١٣٦ لاپەڕە}}
'''پێدرۆ پارامۆ''' ڕۆمانێکی نووسەری مەکسیکییە بە ناوی خوان ڕۆڵفۆیە، بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٥٥دا چاپ و بڵاو کرایەوە. ئەم ڕۆمانە ڕەگ و ڕیشەی چاندی مەکسیکی و بیروباوەڕەکانی لەسەر ژیانی دوای مردن لە ڕێگەی کارەکتەرە قووڵە ئاڵۆزەکان و ڕۆحانییەت و گواستنەوەی بەردەوام لە نێوان کایە/ڕەھەندەکاندا پیشان دەدات کە کرۆنۆلۆژییەکی ناھێڵی لە خۆ دەگرێت.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|chapter=The Ghosts of Comala: Haunted Meaning in Pedro Páramo (Introduction) |شوێنی بڵاوکردنەوە=[[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]], United States of America |translator=Margaret Sayers Peden |بڵاوکەرەوە=[[University of Texas Press]] ([[University of Texas at Austin]]) |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Pedro Páramo |یەکەم=Danny J. |دوایین=Anderson |editor1-first=Juan |editor1-last=Rulfo |ناونیشان=http://www.utexas.edu/utpress/excerpts/rulped-intro.html |format=PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20021201224709/http://www.utexas.edu/utpress/excerpts/rulped-intro.html |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٧١٢١-٥}}
* Zepeda, Jorge. [http://clubcultura.com/clubliteratura/clubescritores/juanrulfo/especial_recep.htm ''La recepción inicial de Pedro Páramo (1955–1963)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203055047/http://www.clubcultura.com/clubliteratura/clubescritores/juanrulfo/especial_recep.htm |date=2007-02-03}}. México: Fundación Juan Rulfo / Editorial RM, 2005. 378 pp. {{ISBN|968-5208-44-1}}.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb title|qid=Q7159883|id=tt0062108|title=Pedro Páramo (1967)}}
* {{IMDb title|qid=Q129715009|id=tt0329492|title=Pedro Páramo (1978)}}
* {{IMDb title|qid=Q129715023|id=tt0341516|title=Pedro Páramo (1981)}}
* {{IMDb title|qid=Q127850160|id=tt27717667|title=Pedro Páramo (2024)}}
* ''[https://web.archive.org/web/20220623115824/http://www.geocities.com/paribartakss/TFP/pp/pp.html Pedro Páramo (2004)]'' the theatre by [https://archive.today/20240524155425/https://www.webcitation.org/5knv4nq1e?url=http://www.geocities.com/paribartakss/TFP/index.html Theatre Formation Paribartak] of India
* [http://alextorio.bandcamp.com/album/ghosts-of-comala ''Ghosts of Comala (2012)''], Alex Torío studio album inspired by the novel
*[https://archive.org/details/sim_boston-phoenix_1981-02-03_10_5/page/n68/mode/1up ''Pedro Páramo'' (1979)] Review of 1981 Boston stage production, adapted by [[Sidney Goldfarb]]
{{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|مەکسیک|کۆمەڵگا|وێژە}}
{{پۆلی کۆمنز|Pedro Páramo}}
[[پۆل:ڕۆمانەکان]]
[[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئیسپانی]]
[[پۆل:ڕۆمانە مەکسیکییەکان]]
[[پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٥٥]]
62reseya3lyeis7bs6ar1n2bbk4dkie
1593495
1593494
2026-06-23T19:23:56Z
-Haryad
40333
− [[پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٥٥]]، + [[پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٥٥]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]])
1593495
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{زانیاریی کتێب|نووسەر=خوان ڕۆڵفۆ|ناونیشانی سەرەکی=پێدرۆ پارامۆ|وڵات=[[مەکسیک]]|زمان=ئیسپانی|ڕێکەوتی دەرچوون=١٩٥٥|لاپەڕەکان=١٣٦ لاپەڕە}}
'''پێدرۆ پارامۆ''' ڕۆمانێکی نووسەری مەکسیکییە بە ناوی خوان ڕۆڵفۆیە، بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٥٥دا چاپ و بڵاو کرایەوە. ئەم ڕۆمانە ڕەگ و ڕیشەی چاندی مەکسیکی و بیروباوەڕەکانی لەسەر ژیانی دوای مردن لە ڕێگەی کارەکتەرە قووڵە ئاڵۆزەکان و ڕۆحانییەت و گواستنەوەی بەردەوام لە نێوان کایە/ڕەھەندەکاندا پیشان دەدات کە کرۆنۆلۆژییەکی ناھێڵی لە خۆ دەگرێت.
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|chapter=The Ghosts of Comala: Haunted Meaning in Pedro Páramo (Introduction) |شوێنی بڵاوکردنەوە=[[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]], United States of America |translator=Margaret Sayers Peden |بڵاوکەرەوە=[[University of Texas Press]] ([[University of Texas at Austin]]) |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Pedro Páramo |یەکەم=Danny J. |دوایین=Anderson |editor1-first=Juan |editor1-last=Rulfo |ناونیشان=http://www.utexas.edu/utpress/excerpts/rulped-intro.html |format=PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20021201224709/http://www.utexas.edu/utpress/excerpts/rulped-intro.html |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٧١٢١-٥}}
* Zepeda, Jorge. [http://clubcultura.com/clubliteratura/clubescritores/juanrulfo/especial_recep.htm ''La recepción inicial de Pedro Páramo (1955–1963)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203055047/http://www.clubcultura.com/clubliteratura/clubescritores/juanrulfo/especial_recep.htm |date=2007-02-03}}. México: Fundación Juan Rulfo / Editorial RM, 2005. 378 pp. {{ISBN|968-5208-44-1}}.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb title|qid=Q7159883|id=tt0062108|title=Pedro Páramo (1967)}}
* {{IMDb title|qid=Q129715009|id=tt0329492|title=Pedro Páramo (1978)}}
* {{IMDb title|qid=Q129715023|id=tt0341516|title=Pedro Páramo (1981)}}
* {{IMDb title|qid=Q127850160|id=tt27717667|title=Pedro Páramo (2024)}}
* ''[https://web.archive.org/web/20220623115824/http://www.geocities.com/paribartakss/TFP/pp/pp.html Pedro Páramo (2004)]'' the theatre by [https://archive.today/20240524155425/https://www.webcitation.org/5knv4nq1e?url=http://www.geocities.com/paribartakss/TFP/index.html Theatre Formation Paribartak] of India
* [http://alextorio.bandcamp.com/album/ghosts-of-comala ''Ghosts of Comala (2012)''], Alex Torío studio album inspired by the novel
*[https://archive.org/details/sim_boston-phoenix_1981-02-03_10_5/page/n68/mode/1up ''Pedro Páramo'' (1979)] Review of 1981 Boston stage production, adapted by [[Sidney Goldfarb]]
{{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|مەکسیک|کۆمەڵگا|وێژە}}
{{پۆلی کۆمنز|Pedro Páramo}}
[[پۆل:ڕۆمانەکان]]
[[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئیسپانی]]
[[پۆل:ڕۆمانە مەکسیکییەکان]]
[[پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٥٥]]
lylrycgeta512w7mfwp1dp3dpm52ent
وتووێژ:ڕایەن داڵ
1
296608
1593489
1591063
2026-06-23T18:38:52Z
-Haryad
40333
-Haryad پەڕەی [[وتووێژ:ڕایان داڵ]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:ڕایەن داڵ]]: بەپێی خوێندنەوە raɪən dɑːl
1591063
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڕایان داڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1591062 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190430175616/https://www.joyent.com/blog/one-year-with-nodejs بۆ https://www.joyent.com/blog/one-year-with-nodejs زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:١٣، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
jo1p6798gu6w52ves9gqhi25ad8iini
ڤانگارد ١
0
296621
1593417
1593225
2026-06-23T12:05:37Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593417
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''ڤانگارد ١''' (ناونیشانی ھارڤارد: '''١٩٥٨-بێتا ٢'''، ناسنامەی کۆسپار: '''١٩٥٨–٠٠٢بی''') [[مانگی دەستکرد|مانگێکی دەستکردی]] ئەمریکییە کە چوارەمین مانگی دەستکردی دەستکردی [[خولگەی دەوری زەوی|خولگەی زەوی]] بوو کە بە سەرکەوتوویی ھەڵدرا، لە دوای [[سپوتنیک-١]]، [[سپوتنیک-٢]]، و [[ئێکسپلۆرەر ١]]. لە ١٧ی ئازاری ١٩٥٨دا ھەڵدرا. ڤانگارد ١ یەکەم مانگی دەستکرد بوو کە خاوەنی [[توانی خۆری|توانی کارەباییی خۆری]] بێت. ھەرچەندە پەیوەندییەکان لەگەڵ مانگە دەستکردەکە لە ساڵی ١٩٦٤دا پچڕان، بەڵام وەک کۆنترین تەنی دەستکرد کە تا ئێستاش لە خولگەدا مابێت دەمێنێتەوە، لەگەڵ قۆناغی سەرەوەی پێڕاگوێزی ھەڵدانەکەی.<ref name="Display"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/688914-oldest-piece-of-space-junk-still-in-orbit|سەردێڕ=Oldest piece of space junk still in orbit|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250818074234/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/688914-oldest-piece-of-space-junk-still-in-orbit|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Guinness World Records|زمان=en|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Vanguard I}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
j6d8rk7yrbklj1cybv98qxhsu0xo57s
پێنی نێودەوڵەتی
0
296635
1593648
1591673
2026-06-24T08:09:34Z
-Haryad
40333
شائەمراز
1593648
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕێکخراو
| ناو = PEN International
| وێنە = Pen international.svg
| دامەزراندن = ١٩٢١
| جۆر = ڕێکخراوی ناحکوومی
| مەبەست = پشتگیریی ئەدیبان و بەرگری لە ئازادیی دەربڕین
| بنکە = لەندەن
| ناوچەی کار = جیھانی
| سەرۆک = [[بورھان سۆنمەز]] ٢٠٢١-
| ماڵپەڕ = www.pen-international.org
}}
ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی پێن یان پێنی نێودەوڵەتی (بە ئینگلیزی PEN International) ناوەندێکی سەربەخۆ و ناحکوومییە، کە ئەندامەکانی بریتین لە [[نووسەر]]انی سەرتاسەری [[جیھان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/who-we-are |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=Who We Are}}</ref> ئەم ناوەندە لە ساڵی [[١٩٢١]]دا لەلایەن کاترین سکۆت- [[نووسەر]] و شانۆنامەنووسی بەریتانی، لە [[لەندەن]] دامەزراوە. پێنی نێودەوڵەتی بۆ کۆکردنەوە و پشتگیریی نووسەرانێک، کە بەھای [[ئازادی]] و پێکەوەژیان و [[ئاشتی]] کۆیان دەکاتەوە؛ تێدەکۆشێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/history-of-pen-international |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=History of PEN International}}</ref> ھەروەھا پێنی کوردی، لقێکی فەرمییە لە پێنی نێودەوڵەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/centres |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=PEN Centres}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٢١ەوە، [[ڕۆماننووس]] و [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانی]] کورد، [[بورھان سۆنمەز]]، سەرۆکی پێنی نێودەوڵەتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/news/burhan-sonmez-elected-president-of-pen-international |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=Burhan Sönmez elected President of PEN International}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Non-governmental organizations}}
{{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|ئابووری|وڵاتەکان|کۆمپانیا|سیاسەت|کۆمەڵگا|وێژە|مافەکانی مرۆڤ|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
[[پۆل:جۆری ڕێکخراوەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە سوودنەخوازەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە ناحکومییەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٢١]]
[[پۆل:کۆمەڵە پیشەییەکان کە بنکەکەیان لە بەریتانیایە]]
8ik7rj4e72f1gbn8y966s6ohe4e7wim
1593649
1593648
2026-06-24T08:11:21Z
-Haryad
40333
1593649
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕێکخراو
| ناو = PEN International
| وێنە = Pen international.svg
| دامەزراندن = ١٩٢١
| جۆر = ڕێکخراوی ناحکوومی
| مەبەست = پشتگیریی ئەدیبان و بەرگری لە ئازادیی دەربڕین
| بنکە = لەندەن
| ناوچەی کار = جیھانی
| سەرۆک = [[بورھان سۆنمەز]] ٢٠٢١-
| ماڵپەڕ = www.pen-international.org
}}
'''پێنی نێودەوڵەتی''' یان '''ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی پێن''' ({{بە ئینگلیزی|PEN International}}) ناوەندێکی سەربەخۆ و ناحکوومییە، کە ئەندامەکانی بریتین لە [[نووسەر]]انی سەرتاسەری [[جیھان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/who-we-are |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=Who We Are}}</ref> ئەم ناوەندە لە ساڵی [[١٩٢١]]دا لەلایەن کاترین سکۆت- [[نووسەر]] و شانۆنامەنووسی بەریتانی، لە [[لەندەن]] دامەزراوە. پێنی نێودەوڵەتی بۆ کۆکردنەوە و پشتگیریی نووسەرانێک، کە بەھای [[ئازادی]] و پێکەوەژیان و [[ئاشتی]] کۆیان دەکاتەوە؛ تێدەکۆشێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/history-of-pen-international |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=History of PEN International}}</ref> ھەروەھا پێنی کوردی، لقێکی فەرمییە لە پێنی نێودەوڵەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/centres |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=PEN Centres}}</ref>
لە ساڵی ٢٠٢١ەوە، [[ڕۆماننووس]] و [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانی]] کورد، [[بورھان سۆنمەز]]، سەرۆکی پێنی نێودەوڵەتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/news/burhan-sonmez-elected-president-of-pen-international |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=Burhan Sönmez elected President of PEN International}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Non-governmental organizations}}
{{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|ئابووری|وڵاتەکان|کۆمپانیا|سیاسەت|کۆمەڵگا|وێژە|مافەکانی مرۆڤ|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}}
[[پۆل:جۆری ڕێکخراوەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە سوودنەخوازەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە ناحکومییەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٢١]]
[[پۆل:کۆمەڵە پیشەییەکان کە بنکەکەیان لە بەریتانیایە]]
di8v17gj5j2dy7kldy00jhmu6flh8ta
ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان
0
296663
1593505
1591740
2026-06-23T20:06:03Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1593505
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}
'''ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان''' ئۆپەراسیۆنێکی ھێرشبەرانە بوو کە لەلایەن ئێران لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق]] لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەوروبەری ناوچەی [[عەمارە]]، ٢٠٠ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[بەغدا]] دەستیپێکرد. لەژێر فەرماندەیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ھاوکات لەگەڵ پاڵپشتیی سوپای ئاسایی ئەنجامدرا، لە کاتی ئۆپەراسیۆنەکەدا ئێران بەھۆی لاوازی پشتیوانی ئاسمانی و تەقەی تۆپخانە قورسەکانی عێراق و بۆردوومانی ئاسمانی زیانی گیانی زۆر بەرکەوت.
==پێشەکی==
ئێرانییەکان لە سەرەتادا پلانیان بۆ ھێرشەکە داڕشت بۆ نیشانەکردنی چوارەمین ساڵیادی [[شۆڕشی ئیسلامی]]. ئامانجە سەرەکییەکان دەرکردنی ھێزەکانی دوژمن بوو لە خاکی ئێران، گرتنی خاکی عێراق لە ناوچەی [[عەمارە]]، و پێشڕەویکردن بەرەو شارەکە. گرتنی شاری عەمارە دەسەڵاتێکی زیاتری بە ئێران دەدا لە پەکخستنی جووڵەی سەرباز و دابینکردنی پێداویستی لە [[بەغدا]]وە بۆ [[بەسرە]].
دەزگای ھەواڵگریی ئەمریکا ڕای گەیاند کە ھەردوولا زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ سەربازی ئامادەباشیان بۆ جەنگ ھەبووە. ھێزەکانی ئێران زیاتر لە «یەکەی یەدەگی کۆتایی» [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و خۆبەخشانی [[بەسیج]] پێکھاتبوون کە لەلایەن دوو فیرقەی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]] پشتگیری دەکران. ھێزەکانی عێراق زیاتر لە پیادەی زۆرەملێ پێکھاتبوون کە لەلایەن لیواکانی تانکی [[پاسەوانی کۆماری (عێراق)|پاسەوانی کۆماری]] پشتگیری دەکران. سەرەڕای ئەوەش، عێراقییەکان خاوەنی سێ ھێڵی سەنگەر بوون کە شێوەی نیوە بازنەیان لە دەوروبەری عەمارە دروست کردبوو.
شێوەی زەویی مەیدانی جەنگەکە سەختییەکانی ئێرانی زیاد کرد. ناوچەی دەوروبەری عەمارە لە ناوچەیەکی گردی لمی و زۆنگاوەکاندا بوو کە دەشتێکی کراوەی دروست کردبوو. بۆ ئەم مەبەستە، سەنگەرەکانی عێراق بە شێوەیەکی ستراتیژی لە گردە لمییەکانەوە تا سەرەتای زۆنگاوەکان جێگیر کرابوون.
بێگوێدانە ئەمانە، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران [[عەلی ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]] زیاتر بانگەشەی کرد:
«خەڵک چاوەڕوانن ئەم ھێرشە ببێتە کۆتا ئۆپەراسیۆنی سەربازی کە چارەنووسی ناوچەکە دیاری دەکات.»
==پاشھاتەکان==
ئێران توانی {{convert|100|sqmi|km2|sigfig=2}} لە خاکەکەی خۆی (بەشێک لە خاکە کێشە لەسەرەکان) وەربگرێتەوە. بەڵام دوای ھەفتەیەک لە چەقبەستوویی، ئێران دوای بەدەستھێنانی دەستکەوتی کەم لە بەرامبەر عێراقییەکان ئۆپەراسیۆنەکەی ڕاگرت. ڕەفسەنجانی دواتر لە بانگەشەکەی پێشووی پەشیمان بووەوە و وتی کە ھێرشەکە وەک ئەوەی چاوەڕوان دەکرا کۆتایی نەبوو. سەبارەت بە عێراقییەکان، ئەم سەرکەوتنە یارمەتی ھێزە زەوینییە بێورە و ھەژێنراوەکانی دان بۆ بەرزکردنەوەی ورەیان.
ئێرانییەکان زیانی گیانی زۆریان بەرکەوت لە کاتی پاککردنەوەی کێڵگەکانی مین و بڕینی [[مین|مینە]] دژە تانکەکانی عێراق لە دەوروبەری بەسرە، کە ئەندازیارانی عێراقی نەیانتوانی جێگەیان بگرنەوە. عێراق ھێزی دەریاییی خۆی بۆ سەرقاڵکردن بەکارھێنا و بەلەمە پاسەوانە ئێرانییەکانی لە بەندەری خۆر-مووسای ئێران تێکشکاند. [[ھێزی ئاسمانیی عێراق]]یش بە شێوەیەکی کاریگەر جێگیر کرا، فڕۆکە جەنگییەکان ئاگریان لەسەر پێکھاتە ئێرانییەکان لە کەرتی باشووردا چڕ کردەوە. دوای ئەم جەنگە، زنجیرەی ھێرشە شەپۆلییە مرۆیییە ئێرانییەکان بەردەوام بوون بەڵام نەک لە ئاستی ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان، یان ھێرشە بەرفراوانە پێشووەکانی ئێران لە ساڵی ١٩٨٢.
جگە لەوەش لە نیسانی ١٩٨٣، کەرتی باکووری ناوەڕاستی مەندەلی-بەغدا شاھیدی شەڕێکی دژوار بوو، چونکە ھێرشەکانی ئێران لەلایەن فیرقە میکانیزە و پیادەکانی عێراقەوە ڕاگیران. زیانە گیانییەکان زۆر بوون، و تا کۆتایی ساڵی ١٩٨٣، بە خەمڵاندنی ١٢٠،٠٠٠ ئێرانی و ٦٠،٠٠٠ عێراقی لە تەواوی جەنگەکەدا کوژرابوون. سەرەڕای ئەم زیانانە، لە ساڵی ١٩٨٣دا ئێران لە [[شەڕی شەکەتبوون]] باڵادەست بوو. تا ئەم کاتە، مەزندە دەکرا کە لە ھەر کاتێکی دیاریکراودا زیاتر لە ٧٠ فڕۆکەی جەنگیی ئێرانی لە کاردا نەمابن، بەو ھۆیەوە ھەلیکۆپتەرەکان زیاتر بۆ پاڵپشتی ئاسمانیی نزیک بەکاردەھاتن، چونکە ئێران لە پێش شۆڕشەوە دامەزراوەی تایبەت بە خۆی بۆ چاککردنەوەیان ھەبوو.
==پەرتووکنامە==
# ''The Last Blow'', TIME Magazine, Feb. 21, 1983.
# ''Khomeini's Forgotten Sons: The Story of Iran's Boy Soldiers'', Grey Seal Books, 1990.
# ''The Longest War'', by Dilip Hiro, Routledge, Chapman, and Hall, Inc. 1991.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|ئێران|عێراق|دەیەی ١٩٨٠|شەڕ|سیاسەت}}
[[پۆل:عەمارە]]
amrddkvejskks5v1v6uvhu8hmj7n8xp
کورتەباڵایی
0
296670
1593404
1593286
2026-06-23T12:03:27Z
AramBot
39807
بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593404
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=کورتەباڵایی|image=Ethan Crough, male dwarf.jpg|caption=پیاوێک لە [[کۆڵومبس، ئیندیانا]]، تووشبوو بە کورتەباڵایی [[ئاکۆندرۆپلاژیا|ئاکۆندرۆپلاژی]]|field=زانستی کوێرەڕژێنەکان (ئێندۆکراینۆلۆژی)، بۆماوەزانیی پزیشکی|pronounce={{IPAc-en|ˈ|d|w|ɔːr|f|ɪ|z|əm|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Dwarfism.wav}}|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=کەم-دەردانی هۆرمۆنی گەشە لە ڕژێنی ژێر مێشککە (کەمیی هۆرمۆنی گەشە)، تێکچوونە بۆماوەییەکان|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=|image_size=250}}'''کورتەباڵایی''' (Dwarfism) حاڵەتێکە لە مرۆڤ و ئاژەڵەکاندا کە بە بچووکیی قەبارە یان کورتیی باڵا بە شێوەیەکی نائاسایی دەناسرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/dwarfism|سەردێڕ=Definition of DWARFISM |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Merriam-webster.com |زمان=en}}</ref> لە مرۆڤدا، ئەم حاڵەتە پێناسە دەکرێت بە هەبوونی باڵایەکی ١٤٧ سانتیمەتر (٤ پێ و ١٠ ئینج) یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، بەبێ گوێدانە ڕەگەزی کەسەکە؛ تێکڕای باڵای پێگەیشتووان لە ناو کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵاییدا نزیکەی ١٢٠ سانتیمەترە. <ref name="NLM2008">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/dwarfism.html|سەردێڕ=Dwarfism |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MedlinePlus}}</ref> <ref name="lpaonline">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.lpaonline.org/faq-#Definition|سەردێڕ=FAQ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Lpaonline.org |زمان=en-us}}</ref> <ref name="mayo-symptoms"/> "کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ - Disproportionate dwarfism" بە کورتیی پەلەکان (قۆڵ و قاچ) یان کورتیی قەدە (ناوچەی سنگ و سک) دەناسرێتەوە. بەڵام لە حاڵەتەکانی "کورتەباڵاییی هاوسەنگ - Proportionate dwarfism"دا، هەردوو پەلەکان و قەدە بە شێوەیەکی نائاسایی بچووک دەبن. بەزۆری ئاستی زیرەکی لەم کەسانەدا ئاساییە، و زۆربەیان تێکڕای تەمەنی چاوەڕوانکراویان (Life expectancy) نزیکە لە کەسانی ئاسایی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx|سەردێڕ=Restricted growth (dwarfism) - NHS Choices|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Nhs.uk|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170806130925/http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="Pau2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pauli |یەکەم=RM |دوایین٢=Adam |یەکەم٢=MP |دوایین٣=Ardinger |یەکەم٣=HH |دوایین٤=Pagon |یەکەم٤=RA |دوایین٥=Wallace |یەکەم٥=SE |دوایین٦=Bean |یەکەم٦=LJH |دوایین٧=Mefford |یەکەم٧=HC |دوایین٨=Stephens |یەکەم٨=K |دوایین٩=Amemiya |یەکەم٩=A |دوایین١٠=Ledbetter |یەکەم١٠=N |ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=Achondroplasia |journal=GeneReviews |pmid=٢٠٣٠١٣٣١}}</ref> بەگشتی کەسانی کورتەباڵا دەتوانن منداڵیان ببێت، هەرچەندە مەترسیی زیاتر لەسەر دایکەکە و منداڵەکە هەیە کە پەیوەستە بە جۆری حاڵەتە بنەڕەتییەکەوە.
باوترین و ناسراوترین جۆری کورتەباڵایی لە مرۆڤدا (کە ٧٠٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت) بریتییە لە (ئەکۆندرۆپلازیا - Achondroplasia)، کە تێکچوونێکی بۆماوەییە و تێیدا پەلەکان زۆر کورت دەبن. <ref name="Çevik-2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Çevik |یەکەم=Banu |دوایین٢=Çolakoğlu |یەکەم٢=Serhan |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Anesthetic management of achondroplastic dwarf undergoing cesarean section |ناونیشان=http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=M.E.J. Anesth. |بەرگ=٢٠|issue=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713022612/http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> (کەمیی هۆڕمۆنی گەشە - Growth hormone deficiency) بەرپرسیارە لە زۆربەی حاڵەتەکانی تر. <ref name="urlDwarfism">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kidshealth.org/parent/growth/growth/dwarfism.html|سەردێڕ=Dwarfism {{!}} Nemours KidsHealth |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها چەندین هۆکاری تری دەگمەن هەیە. چارەسەرکردنی ئەم حاڵەتە پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. ئەوانەی کە تێکچوونی بۆماوەییی وەکو گەشەی نائاساییی ئێسک و کڕکڕاگەیان (Osteochondrodysplasia) هەیە، هەندێک جار دەکرێت لە ڕێگەی نەشتەرگەری یان چارەسەری فیزیکییەوە (سروشتی) چارەسەر بکرێن. تێکچوونە هۆڕمۆنییەکانیش دەتوانرێت لە ڕێگەی پێدانی هۆڕمۆنی گەشەوە چارەسەر بکرێن، پێش ئەوەی پلێتەکانی گەشەی ئێسکی منداڵەکە (Growth plates) بەیەکەوە بلکێن و دابخرێن. زۆرجار کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵایی پێداویستیی ژینگەییی گونجێندراو بەکاردەهێنن، وەکو کەلوپەلی ناوماڵی تایبەت. <ref name="pmid14671400">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hagenäs L, Hertel T |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Skeletal dysplasia, growth hormone treatment and body proportion: comparison with other syndromic and non-syndromic short children |ناونیشان=http://content.karger.com/produktedb/produkte.asp?typ=fulltext&file=HRE2003060S03065 |journal=Horm. Res. |بەرگ=٦٠ Suppl ٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٥–٧٠|doi=10.1159/000074504 |pmid=١٤٦٧١٤٠٠|s2cid=29174195 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> چەندین گرووپی پاڵپشتی هەن کە خزمەتگوزاری پێشکەش دەکەن بۆ یارمەتیدانی ئەم تاکانە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو جیاکارییە کۆمەڵایەتییەی کە لەوانەیە دووچاری ببن. <ref name="mayo-treatment">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=treatments-and-drugs|سەردێڕ=Dwarfism: Treatments and drugs - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref>
سەرباری لایەنە پزیشکییەکانی ئەم حاڵەتە، چەندین لایەنی کۆمەڵایەتیش بوونیان هەیە. بۆ کەسێکی تووشبوو، جیاکاری لەسەر بنەمای باڵا دەتوانێت ببێتە هۆی گاڵتەپێکردن لە قۆناغی منداڵیدا و جیاکاری پێکردن لە قۆناغی پێگەیشتوویدا. <ref name="UPenn">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ssc.upenn.edu/~persico/research/Papers/short.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070710052009/http://www.ssc.upenn.edu/~persico/research/Papers/short.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە وڵاتانی ئینگلیزی زماندا، ئەو زاراوانەی کە لەلایەن کەسانی تووشبووەوە پەسەندکراون بریتین لە "کورتەباڵا - Dwarf"، "کەسی بچووک - Little person"، یان "کەسی باڵا کورت - Person of short stature". <ref name="LPA"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.littlepeopleuk.org/|سەردێڕ=Home - Little People UK |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ڕووی مێژووییەوە، زاراوەی (Midget - کورتەبنە) بەکاردەهێنرا بۆ وەسفکردنی کەسانی کورتەباڵا؛ بەڵام، ئێستا هەندێک کەس ئەم زاراوەیە بە سووکایەتیپێکردن دەزانن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.merriam-webster.com/dictionary/midget|سەردێڕ=Definition of MIDGET |وێبگە=Merriam-Webster.com Dictionary}}</ref>
== نیشانە و ماکەکانی ==
[[پەڕگە:Dackelpferd.jpg|وێنۆک|کورتەباڵایی هاوشێوەی مرۆڤ لە ئاژەڵەکانیشدا دەردەکەوێت؛ بۆ نموونە دەکرێت لە ئەسپەکاندا نیشانەکانی (ئەکۆندرۆپلازیا) بوونیان هەبێت، وەک ئەوەی لێرەدا لە تەنیشت کەسێکی تووشبوو بە کورتەباڵاییدا پیشان دراوە. تەواوی ڕەچەڵەکە بچووکەکانی سەگ (Small dog breeds) دیاردەی کورتەباڵاییان تێدایە (قەبارەی ستاندارد و بنەڕەتیی سەگەکان، بەبێ هەبوونی دەستێوەردانی مرۆڤ، هاوتا و هاوشێوەی قەبارەی گورگەکانە).]]
کورتەباڵایی پێناسە کراوە بە هەبوونی باڵای ١٤٧ سانتیمەتر یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، <ref name="NLM2008"/> <ref name="lpaonline"/> <ref name="mayo-symptoms"/> یان وەکو پێناسەیەکی جێگرەوە، هەبوونی باڵایەک کە بەلایەنی کەمەوە دوو لادانی پێوانەیی (Standard deviations) کەمتر بێت لە تێکڕای باڵای دانیشتووانی ناوچەکە، بە ڕەچاوکردنی تەمەن، ڕەگەز، و ڕەچەڵەک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Jain |یەکەم=Megha |دوایین٢=Saber |یەکەم٢=Ahmed Y. |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Dwarfism |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563282/ |journal=StatPearls [Internet] |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Grunauer |یەکەم=Michelle |دوایین٢=Jorge |یەکەم٢=Alexander A L |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Genetic short stature |journal=Growth Horm IGF Res. |بەرگ=٣٨|issue=Epub 2017 Dec 6 |پەڕەکان=٢٩–٣٣|doi=10.1016/j.ghir.2017.12.003 |pmid=٢٩٢٤٩٦٢٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cdc.gov/growthcharts/clinical_charts.htm|سەردێڕ=Growth Charts - CDC Growth Charts |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Cdc.gov}}</ref> کۆمەڵێکی بەرفراوان لە تایبەتمەندییە جەستەیییەکان لەم حاڵەتەدا هەن. جیاوازییەکان لە نێوان تاکەکاندا دەستنیشان دەکرێن لە ڕێگەی دیاریکردن و چاودێریکردنی ئەو تێکچوونە بنەڕەتییانەی هۆکاری حاڵەتەکەن. لەوانەیە هیچ ئاڵۆزکارییەکی تەندروستی بوونی نەبێت جگە لە خۆگونجاندنیان لەگەڵ قەبارەی جەستەیاندا. زاراوەی "کورتیی باڵا - Short stature" زاراوەیەکی باوە کە جێگەی "کورتەباڵایی" دەگرێتەوە، بەتایبەتی لە چوارچێوەی پزیشکیدا. بەڵام، ئەو کەسانەی جۆرێکی سووکی گەشەی نائاساییی ئێسکیان (Skeletal dysplasia) هەیە، لەوانەیە کورتەباڵایی نەیانگرێتەوە. لە هەندێک حاڵەتی چارەسەرنەکراوی هایپۆکۆندرۆپلازیادا (Hypochondroplasia)، پیاوان باڵایان دەگاتە ١٦٥ سانتیمەتر. هەرچەندە ئەمە بە بەراورد کورتە، بەڵام ناکەوێتە خانە توندەکانی خشتەکانی گەشەکردنەوە.
"کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ" بە کورتیی پەلەکان یان کورتیی قەدە دەناسرێتەوە. لە ئەکۆندرۆپلازیادا، کەسەکە قەدەیەکی قەبارە مامناوەندی هەیە لەگەڵ پەلی کورت و ناوچەوانێکی گەورەتر لە قەبارەی ئاسایی. <ref name="dwarfism-pbshome">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kennedy |یەکەم=Dan |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://www.pbs.org/pov/pov2005/bigenough/special_dwarfism_ety.html|سەردێڕ=P.O.V. - Big Enough . What is Dwarfism? {{!}} PBS |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090313112314/http://www.pbs.org/pov/pov2005/bigenough/special_dwarfism_ety.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=[[POV (TV series)]]}}</ref> زۆرجار تایبەتمەندییەکانی دەموچاویش کاریگەرییان دەکەوێتە سەر. تەسکبوونەوەی کەناڵی دڕکەپەتک، هەوکردنی گوێ، و ئاو کۆبوونەوەی مێشک (Hydrocephalus) تێیاندا باون. "کورتەباڵاییی هاوسەنگ" بە کورتیی قەدە و پەلەکان پێکەوە دەناسرێتەوە، <ref name="mayo-symptoms">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Dwarfism: Symptoms - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=MayoClinic.com}}</ref> کە دەبێتە هۆی ئەوەی باڵای کەسەکە بە شێوەیەکی بەرچاو لە خوار تێکڕای ئاسایییەوە بێت. زۆرجار گەشەی سێکسی لەم جۆرەدا دوادەکەوێت یان تێکدەچێت تا قۆناغی پێگەیشتووییش. ئەم جۆرەی کورتەباڵایی بەهۆی تێکچوونێکی کوێرەڕژێنەکانەوە دروست دەبێت نەک بەهۆی گەشەی نائاساییی ئێسکەوە.
کاریگەرییە جەستەیییەکانی شێواویی ئێسکەکان بەپێی جۆری نەخۆشییەکە دەگۆڕێن. زۆرجار ئازاری جومگەیان لەگەڵدایە کە بەهۆی ناڕێکیی ڕیزبوونی ئێسکەکانەوە، یان پەستاوتنی دەمارەکانەوە دروست دەبێت. <ref name="LPA"/> نەخۆشیی داخورانی پێشوەختەی جومگەکان، چەمانەوەی زۆری بڕبڕەی پشتی بەشی خوارەوە، یان خواریی بڕبڕەی پشت، و تەسکبوونەوەی دڕکەپەتک دەکرێت ببنە هۆی ئازار و کەمئەندامی. <ref name="seattle-dysplasia">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://orthopedics.seattlechildrens.org/conditions_treated/dwarfism_and_bone_dysplasias.asp|سەردێڕ=Dwarfism and Bone Dysplasias {{!}} Orthopedics {{!}} Seattle Children's Hospital |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070504091309/http://orthopedics.seattlechildrens.org/conditions_treated/dwarfism_and_bone_dysplasias.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> بچووکیی قەبارەی قەفەزەی سنگ دەکرێت ببێتە هۆی سنووردارکردنی گەشەی سییەکان و کەمبوونەوەی کاراییی هەناسەدان. هەندێک جۆری کورتەباڵایی پەیوەندییان هەیە بە تێکچوونی کاراییی ئەندامەکانی ترەوە وەکو مێشک یان جگەر، کە هەندێک جار هێندە سەختە کە دەبێتە کەمئەندامییەکی گەورەتر لە خودی کێشەی ئێسکەکان. <ref name="mayo-complications">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=complications|سەردێڕ=Dwarfism: Complications - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MayoClinic.com}}</ref> <ref name="pmid5946547">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Escamilla RF, Hutchings JJ, Li CH, Forsham P |ڕێکەوت=ئابی ١٩٦٦|سەردێڕ=Achondroplastic dwarfism. Effects of treatment with human growth hormone |journal=Calif Med |بەرگ=١٠٥|issue=2 |پەڕەکان=١٠٤–١٠|pmc=١٥١٦٣٥٢|pmid=٥٩٤٦٥٤٧}}</ref> لە زۆربەی حاڵەتەکانی گەشەی نائاساییی ئێسکدا، وەک ئەکۆندرۆپلازیا، کاراییی مێشک و ژیری تێکناچێت. <ref name="mayo-symptoms"/> بەڵام کۆنیشانەگەلێک هەن کە دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر پێکهاتەی کەللەسەر و گەشەی مێشک، کە بە توندی کاراییی مێشکی دادەبەزێنن. ئەگەر مێشک بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەهۆی تێکچوونە بنەڕەتییەکەوە زیانی پێنەگەیشتبێت، ئەوا ئەگەری تێکچوونی مێشکی کە بگەڕێتەوە بۆ کورتەباڵایی زۆر کەمە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hormone.org/Growth/overview.cfm|سەردێڕ=Hormone Foundation |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130210025422/http://www.hormone.org/Growth/overview.cfm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref>
سنووردارکردنە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگە لەوانەیە لە نیشانە جەستەیییەکان زیاتر پەکخەر بن، بەتایبەتی لە قۆناغەکانی منداڵی و هەرزەکاریدا. بەڵام کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵایی بەپێی کەسەکان زۆر جیاوازن لەو ئاستەی کە تا چەند بەشداریکردنی کۆمەڵایەتی و تەندروستیی سۆزدارییان کاریگەریی تێدەکرێت.
* پێشداوەریی کۆمەڵایەتی دژی کورتەباڵاییی توند، دەکرێت دەرفەتە کۆمەڵایەتی و هاوسەرگیرییەکان کەم بکاتەوە. <ref name="{{ISBN|0-8018-8121-8}}">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hall, Judith A.|سەردێڕ=Dwarfism: medical and psychosocial aspects of profound short stature|دوایین٢=Adelson, Betty M.|بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٨٠١٨-٨١٢١-٨|شوێن=Baltimore}}</ref> <ref name="pmid12884421">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gollust SE, Thompson RE, Gooding HC, Biesecker BB |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Living with achondroplasia in an average-sized world: an assessment of quality of life |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajmg.a.20127 |journal=American Journal of Medical Genetics Part A |بەرگ=١٢٠A|issue=4 |پەڕەکان=٤٤٧–٥٨|doi=10.1002/ajmg.a.20127 |pmid=١٢٨٨٤٤٢١|s2cid=38614817 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref>
* چەندین توێژینەوە دەریانخستووە کە دەرفەتی کارکردن بۆ ئەم کەسانە کەمترە. کورتیی باڵای توند پەیوەندیی هەیە بە کەمیی داهاتەوە. <ref name="pmid12884421" />
* لەوانەیە متمانەبەخۆبوون دابەزێت و کاریگەری بکاتە سەر پەیوەندییە خێزانییەکان.
* کورتەباڵاییی زۆر توند (لە مەودای ٦٠ بۆ ٩٠ سانتیمەتر یان ٢ بۆ ٣ پێ)، ئەگەر ژینگەی بۆ نەگونجێنرێت، دەتوانێت ببێتە ڕێگر لە بەردەم چالاکییەکانی ژیانی ڕۆژانەدا، وەکو شۆفێریکردن یان بەکارهێنانی ئەو مێزانەی بۆ کەسانی ئاسایی دروستکراون. تایبەتمەندییە باوەکانی تری کورتەباڵایی وەکو کەوانەییبوونی ئەژنۆکان و کورتیی نائاساییی پەنجەکان دەتوانن ببنە هۆی کێشەکانی پشتی مرۆڤ و سەختی لە ڕۆیشتن و مامەڵەکردن لەگەڵ کەلوپەلەکاندا.
* منداڵانی کورتەباڵا بەتایبەتی زیاتر ڕووبەڕووی گاڵتەپێکردن و توانج دەبنەوە لەلایەن هاوپۆلەکانیانەوە. لەبەر ئەوەی کورتەباڵایی تا ڕادەیەک دەگمەنە، منداڵان لەوانەیە هەست بە گۆشەگیری بکەن لە هاوتەمەنەکانیان. <ref name="mayo-complications"/>
== هۆکارەکان ==
[[پەڕگە:Seneb_and_wife_statue.jpg|وێنۆک|''(سێنێب)، بەرپرسی داد و قەشە بۆ فیرعەونەکانی میسری کۆن (خوفو) و (جێدێفرێ)، لەگەڵ (سێنێتیتێس)ی هاوسەری و منداڵەکانیان'' <ref>''Ancient Egypt: Kingdom of the Pharaohs'', R. Hamilton, p. 47, Paragon, 2006, {{ISBN|1-4054-8288-5}}</ref>]]
کورتەباڵایی دەکرێت لە دەرەنجامی چەندین حاڵەتی پزیشکییەوە دروست بێت، کە هەریەکەیان نیشانە و هۆکاری جیاوازی خۆیان هەیە. کورتە باڵای توند لە مرۆڤدا بە شێوەیەکی هاوسەنگ، بەزۆری هۆکارێکی هۆڕمۆنی هەیە، وەک کەمیی هۆڕمۆنی گەشە، کە جاران پێی دەوترا کورتەباڵاییی ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن. <ref name="LPA"/> <ref name="dwarfism-pbshome"/> ئەکۆندرۆپلازیا (Achondroplasia) بەرپرسە لە زۆربەی حاڵەتەکانی کورتەباڵایی لە مرۆڤدا، بەدوایدا گەشەی نائاساییی سپۆندیلۆئێپیفیزیال ([[:en:Spondyloepiphyseal_dysplasia|spondyloepiphyseal dysplasia]]) و گەشەی نائاساییی دایاسترۆفیک ([[:en:Diastrophic_dysplasia|diastrophic dysplasia]]) دێن. <ref name="urlDwarfism"/>
=== ئەکۆندرۆپلازیا ===
ناسراوترین و باوترین جۆری کورتە باڵایییە لە مرۆڤدا، کە ٧٠٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت و لە هەر ١٠٠,٠٠٠ لەدایکبوونێکی زیندوودا ٤ بۆ ١٥ حاڵەت ڕوودەدەن. <ref name="Çevik-2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Çevik |یەکەم=Banu |دوایین٢=Çolakoğlu |یەکەم٢=Serhan |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Anesthetic management of achondroplastic dwarf undergoing cesarean section |ناونیشان=http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=M.E.J. Anesth. |بەرگ=٢٠|issue=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713022612/http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref>
ئەم حاڵەتە دەبێتە هۆی دروستبوونی پەل کورتی ڕایزۆمێلیک (Rhizomelic - واتە نزیکترین بەشی پەلەکان لە قەدە کورت دەبن)، زیادبوونی چەمانەوەی بڕبڕەی پشت، و شێواویی لە گەشەی کەللەسەردا. لە ئەکۆندرۆپلازیادا پەلەکانی جەستە بە شێوەیەکی ناهاوسەنگ کورتترن لە قەدە (ناوچەی سک)، لەگەڵ سەری گەورەتر لە قەبارەی مامناوەند و تایبەتمەندیی دیاریکراوی دەموچاو. ئەکۆندرۆپلازیا تێکچوونێکی بۆماوەییی زاڵە (Autosomal dominant) کە بەهۆی بوونی [[ئەلیل|ئەلیلێکی]] (Allele) گۆڕاوەوە لە [[جینۆم|جینۆمدا]] دروست دەبێت. ئەگەر جووتێک ئەلیلی ئەکۆندرۆپلازیا بوونیان هەبێت، دەرەنجامەکەی کوشندەیە، کە زۆرجار لە کاتی لەدایکبووندا دەمرن. ئەکۆندرۆپلازیا بریتییە لە بازدانێک لە وەرگری هۆکاری گەشەی فایبرۆبلاست ٣ (FGFR3). لەم حاڵەتەدا، بازدانەکە وادەکات وەرگری (FGFR3) بە شێوەیەکی بەردەوام چالاک بێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆی سەرکوتکردن و ڕێگریکردن لە گەشەی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://ghr.nlm.nih.gov/condition=achondroplasia|سەردێڕ=Achondroplasia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030607165211/http://ghr.nlm.nih.gov/condition=achondroplasia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Genetics Home Reference}}</ref>
=== کەمیی هۆڕمۆنی گەشە ===
حاڵەتێکی پزیشکییە کە تێیدا جەستە بڕی پێویست لە هۆڕمۆنی گەشە بەرهەم ناهێنێت. هۆڕمۆنی گەشە، کە بە (سۆماتۆترۆپین - Somatotropin)یش دەناسرێت، هۆڕمۆنێکی [[پۆلیپێپتاید|پۆلیپێپتایدییە]] کە هاندەری گەشە و زۆربوونی خانەکانە. ئەگەر ئەم هۆڕمۆنە کەم بێت، لەوانەیە دواکەوتن یان وەستانی گەشە بە ڕوونی دەربکەوێت. ئەو منداڵانەی ئەم تێکچوونەیان هەیە لەوانەیە بە خاوی گەشە بکەن و باڵغبوونیان بە چەند ساڵێک یان بۆ کاتێکی نادیار دوابکەوێت. کەمیی هۆڕمۆنی گەشە تاکە هۆکاری دیاریکراوی نییە. دەکرێت بەهۆی بازدان لە جینی دیاریکراودا، زیانگەیشتن بە ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن، کۆنیشانەی تێرنەر ([[:en:Turner's_syndrome|Turner's syndrome]])، خراپیی خۆراک، <ref name="ghdeficiency">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.childgrowthfoundation.org/ghd.htm|سەردێڕ=Child Growth Foundation GHD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090116030454/http://www.childgrowthfoundation.org/ghd.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> یان تەنانەت فشاری دەروونییەوە دروست ببێت (کە دەبێتە هۆی کورتەباڵاییی دەروونی). کۆنیشانەی لارۆن (بێ هەستیاریی هۆڕمۆنی گەشە) یەکێکی ترە لە هۆکارەکان. ئەوانەی کێشەی هۆڕمۆنی گەشەیان هەیە بەزۆری جەستەیەکی هاوسەنگیان (قەبارەی پەلەکان بەراورد بە بەشەکانی تری جەستە) هەیە.
=== گەشەی نائاساییی مێتاترۆپیک ===
زاراوەی مێتاترۆپیک بە واتای "گۆڕینی شێوە" دێت و ئاماژەیە بۆ ئەم جۆرە لە گەشەی نائاساییی ئێسک کە تێیدا نائاسایییەک لە پلێتەکانی گەشەدا هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/metatropic-dysplasia#:~:text=What%20is%20metatropic%20dysplasia%3F,flattening%20of%20the%20vertebral%20bodies|سەردێڕ=Metatropic Dysplasia |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> گۆڕانکارییە ئێسکییەکان بەپێی کات بەردەوام دەبن و لەوانەیە پێویست بە نەشتەرگەری بکات بۆ پاراستنی سییەکان. <ref name="NIH Rared Dseases">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/3571/metatropic-dysplasia|سەردێڕ=Metatropic dysplasia {{!}} About the Disease {{!}} GARD |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Rarediseases.info.nih.gov}}</ref> نیشانەکانی کە لە کاتی لەدایکبوونەوە دەست پێدەکەن دەکرێت سووک بن یان کوشندە بن. <ref name="Medlineplus.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/genetics/condition/metatropic-dysplasia/|سەردێڕ=Metatropic dysplasia: MedlinePlus Genetics |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Medlineplus.gov}}</ref> کۆمەڵێک تایبەتمەندیی ناسراو هەن لەو تاکانەی کە ئەم تێکچوونە بۆماوەییەیان هەیە. هەندێکیان بریتین لە کورتیی باڵا، تەسکبوونەوەی سنگ، "تایبەتمەندییەکانی دەموچاو وەکو ناوچەوانی دەرپەڕیو، کەم گەشەکردنی شەویلگەی سەرەوە، کوڵمەکان و کونی چاوەکان (گەشەنەکردنی بەشی ناوەڕاستی دەموچاو)، و شەویلگەیەکی چوارگۆشەیی." <ref name="NIH Rared Dseases" /> ئەم جۆرە بە گەشەیەکی نائاساییی توندتری ئێسک دادەنرێت، بەڵام زۆر دەگمەنە و ژمارەی دروستی تووشبووانی نادیارە. <ref name="Medlineplus.gov" /> پێشبینیی پزیشکی تا ڕادەیەکی زۆر بەپێی قورسیی حاڵەتی هەر کەسێک دەگۆڕێت، و لەوانەیە کاریگەری لەسەر تەمەنی چاوەڕوانکراو نەبێت مەگەر ناڕێکی لە کۆئەندامی هەناسەدان ڕووبدات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=en&Expert=2635|سەردێڕ=Vérification de la connexion... |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Orpha.net}}</ref>
=== هۆکارەکانی تر ===
هۆکارەکانی تری کورتەباڵایی بریتین لە گەشەی نائاساییی زگماکیی سپۆندیلۆئێپیفیزیال (Spondyloepiphyseal dysplasia congenita)، گەشەی نائاساییی دایاسترۆفیک (Diastrophic dysplasia)، سوودۆئەکۆندرۆپلازیا (Pseudoachondroplasia)، هایپۆکۆندرۆپلازیا (Hypochondroplasia)، کۆنیشانەی نوونان (Noonan syndrome)، کورتەباڵاییی بنەڕەتی (Primordial dwarfism)، کۆنیشانەی کۆکەین (Cockayne syndrome)، گەشەی نائاساییی کنیست (Kniest dysplasia)، کۆنیشانەی تێرنەر (Turner syndrome)، نەخۆشیی شوشەییی ئێسک (Osteogenesis imperfecta, OI)، و کەمکارکردنی تیڕۆید (Hypothyroidism). کورتیی باڵای توند لەگەڵ شێواویی ئێسکەکان هەروەها لە چەندین جۆری میوکۆپۆلیساکاریدۆسس (Mucopolysaccharidoses) و نەخۆشییەکانی تری کەڵەکەبوون (Storage disorders) دەردەکەوێت. هایپۆگۆنادۆترۆپیک هایپۆگۆنادیزم (Hypogonadotropic hypogonadism) دەتوانێت ببێتە هۆی کورتەباڵاییی هاوسەنگ، بەڵام کاتی. کورتەباڵاییی ناهاوسەنگی NPR2 (NPR2 disproportionate dwarfism) لەم دواییانەدا دۆزرایەوە کە بەهۆی [[جینی گۆڕاو|جینێکی گۆڕاو]] (Mutant gene) دروست دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jbc.org/article/S0021-9258(19)60512-0/pdf |وێبگە=Jbc.org |format=PDF}}</ref>
== دەستنیشانکردن ==
کورتەباڵایی زۆرجار لە قۆناغی منداڵیدا دەستنیشان دەکرێت لەسەر بنەمای نیشانە بینراوەکان. پشکنینی جەستەیی بەزۆری بەسە بۆ دەستنیشانکردنی جۆرە دیاریکراوەکانی کورتەباڵایی، بەڵام پشکنینی بۆماوەیی و وێنەگرتنی پزیشکی دەکرێت بەکاربهێنرێن بۆ دیاریکردنی حاڵەتە دروستەکە. لە قۆناغی گەنجێتیی کەسێکدا، خشتەکانی گەشەکردن کە چاودێریی باڵا دەکەن دەکرێت بەکاربهێنرێن بۆ دەستنیشانکردنی جۆرە شاراوەکانی کورتەباڵایی کە هیچ تایبەتمەندییەکی جەستەییی زەقی تریان نییە. <ref name="urlDwarfism"/>
کورتیی باڵا یان وەستانی گەشە لە کاتی گەنجێتیدا بەزۆری ئەو هۆکارەیە کە وا دەکات حاڵەتەکە سەرنجی پزیشکی بۆ لای خۆی ڕابکێشێت. زۆرجار گومانی گەشەی نائاساییی ئێسک دەکرێت بەهۆی تایبەتمەندییە جەستەیییە ڕوونەکانەوە (بۆ نموونە، شێوەی نائاساییی دەموچاو یان کەللەسەر)، یان بەهۆی هەبوونی دایک یان باوکێکی تووشبووەوە، یانیش بەهۆی ئەوەی پێوانەکانی جەستە (درێژیی قۆڵەکان، ڕێژەی بەشی سەرەوە بۆ خوارەوەی جەستە) ئاماژە بە ناهاوسەنگی دەکەن. زۆرجار تیشکی ئێکس (X-rays) بۆ ئێسکەکان کلیلە بۆ دەستنیشانکردنی جۆرێکی دیاریکراوی گەشەی نائاساییی ئێسک، بەڵام تاکە ئامرازی دەستنیشانکردن نییە. زۆربەی ئەو منداڵانەی کە گومانیان لێ دەکرێت، ڕەوانەی کلینیکەکانی بۆماوەزانی دەکرێن بۆ پشتڕاستکردنەوە و ڕاوێژی بۆماوەیی. لە دوای ساڵی ٢٠٠٠ەوە، پشکنینی بۆماوەیی بۆ هەندێک لە تێکچوونە دیاریکراوەکان بەردەست بووە. <ref name="mayo-diagnosis">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=tests-and-diagnosis|سەردێڕ=Dwarfism: Tests and diagnosis - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Mayo Clinic}}</ref>
لە کاتی هەڵسەنگاندنێکی پزیشکیی سەرەتاییدا بۆ کورتەباڵایی، نەبوونی ناهاوسەنگی لە جەستەدا و نیشانەکانی تری سەرەوە، زۆرجار ئاماژەن بۆ هۆکاری تر جگە لە گەشەی نائاساییی ئێسکەکان.
=== پۆلێنکردن ===
[[پەڕگە:Lavinia_Warren_-_Brady-Handy.jpg|وێنۆک|(لاڤینیا وارێن)، ئەکتەرێک کە تووشبووی کورتەباڵاییی ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن بوو (کەمیی هۆرمۆنی گەشە)]]
لە پیاوان و ژناندا، تاکە مەرج بۆ ئەوەی کەسێک بە کورتەباڵا هەژمار بکرێت بریتییە لە هەبوونی باڵایەکی ١٤٧ سانتیمەتر (٤ پێ و ١٠ ئینج) یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، و زۆربەی کات لەسەر بنەمای ئەو حاڵەتە بنەڕەتییەی کە هۆکاری کورتیی باڵاکەیە پۆلێن دەکرێت. کورتەباڵایی بەزۆری بەهۆی گۆڕانکارییەکی بۆماوەییەوەیە؛ بۆ نموونە ئەکۆندرۆپلازیا بەهۆی بازدانێکەوەیە لە کرۆمۆسۆمی ٤دا. ئەگەر کورتەباڵایی بەهۆی تێکچوونێکی پزیشکییەوە دروست ببوو، ئەوا کەسەکە بە ناوی ئەو تێکچوونە دەستنیشانکراوە بنەڕەتییەوە ناودەبرێت. زۆرجار ئەو تێکچوونانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لەسەر بنەمای هاوسەنگیی جەستە پۆلێن دەکرێن. کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ ئاماژەیە بۆ ئەو تێکچوونانەی کە دەبنە هۆی قەبارەی نائاسایی لە بەشەکانی جەستەدا، لە کاتێکدا کورتەباڵاییی هاوسەنگ دەبێتە هۆی وەستانێکی یەکسان لە گەشەی تەواوی جەستەدا.
ئەو تێکچوونانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لەوانەیە بەپێی یەکێک لە سەدان ناو پۆلێن بکرێن، کە بەزۆری پێکهاتەن لەم ڕەگ و وشە بنەڕەتییانەی خوارەوە:
* شوێن
** ڕایزۆمێلیک (rhizomelic) = ڕەگ یان بن، واتە ئێسکەکانی بەشی سەرەوەی قۆڵ یان ڕان.
** میزۆمێلیک (mesomelic) = ناوەڕاست، واتە ئێسکەکانی پێشوو-قۆڵ یان بەشی خوارەوەی قاچ.
** ئەکرۆمێلیک (acromelic) = کۆتایی، واتە ئێسکەکانی دەست و پێ.
** مایکرۆمێلیک (micromelic) = تەواوی پەلەکان کورتن.
* سەرچاوە
** کۆندرۆ (chondro) = پەیوەست بە کڕکڕاگە.
** ئۆستیۆ (osteo) = پەیوەست بە ئێسک.
** سپۆندیلۆ (spondylo) = پەیوەست بە بڕبڕەکانی پشت.
** پلازیا (plasia) = پێکهاتن یان دروستبوون.
** ترۆفی (trophy) = گەشەکردن.
نموونەکانیان وەک ئەکۆندرۆپلازیا و کۆندرۆدیسترۆفی.
== خۆپاراستن و ڕێگریکردن ==
لە ئێستادا ڕێگریکردن لە زۆربەی جۆرەکانی کورتەباڵایی مەحاڵە چونکە هۆکارەکەیان بۆماوەیییە. دەکرێت ئەو حاڵەتە بۆماوەییانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لە ڕێگەی پشکنینی بۆماوەییەوە دەستنیشان بکرێن، ئەمەش لە ڕێگەی پشکنین بۆ ئەو گۆڕانکارییە دیاریکراوانەی کە دەبنە هۆی حاڵەتەکە. بەڵام بەهۆی زۆریی هۆکارەکانی کورتەباڵاییەوە، لەوانەیە مەحاڵ بێت بە تەواوی دیاری بکرێت ئایا منداڵێک بە کورتەباڵایی لەدایک دەبێت یان نا. ئەو کورتەباڵایییەی لە ئەنجامی بەدخۆراکی یان کێشەی هۆرمۆنییەوە دروست دەبێت، دەکرێت بە سیستەمێکی خۆراکیی گونجاو یان چارەسەری هۆرمۆنی چارەسەر بکرێت. کەمیی هۆرمۆنی گەشە دەکرێت لە ڕێگەی دەرزیی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤەوە لە قۆناغی منداڵیدا چارەسەر بکرێت. <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Jørgensen |یەکەم=Jens O.L. |سەردێڕ=Clinical Aspects of Growth Hormone Deficiency in Adults |ڕێکەوت=٢٠٠٥|ئیش=Growth Hormone Deficiency in Adults |بەرگ=٣٣|پەڕەکان=١–٢٠|ناونیشان=https://www.karger.com/Article/Abstract/88338 |بڵاوکەرەوە=KARGER |doi=10.1159/000088338 |ژپنک=٣-٨٠٥٥-٧٩٩٢-٦|pmid=١٦١٦٦٧٥٢|دوایین٢=Christiansen |یەکەم٢=Jens S. |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref>
== مامەڵە و چارەسەرکردن ==
گۆڕانکارییە بۆماوەییەکانی زۆربەی جۆرەکانی کورتەباڵایی کە بەهۆی گەشەی نائاساییی ئێسکەوە دروست دەبن هێشتا ناتوانرێت دەستکاری بکرێن، هەر بۆیە دەستێوەردانە چارەسەرییەکان بەزۆری ئامانجیان ڕێگریکردن یان کەمکردنەوەی ئازار یان کەمئەندامییە جەستەیییەکانە، زیادکردنی باڵای کەسەکە لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، یان کەمکردنەوەی فشارە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان و باشترکردنی خۆگونجاندنی کۆمەڵایەتییە. <ref name="mayo-treatment"/> ئەو جۆرانەی کە پەیوەستن بە کۆئەندامی کوێرەڕژێنەکانەوە دەکرێت لە ڕێگەی چارەسەری هۆرمۆنییەوە چارەسەر بکرێن. ئەگەر هۆکارەکە کەم-دەردانی هۆرمۆنی گەشە بێت لە پێش قۆناغی باڵقبووندا، پێدانی هۆرمۆنی گەشەی زیادە دەتوانێت نائاسایییەکە چارەسەر بکات. بەڵام ئەگەر خودی وەرگری هۆرمۆنی گەشە زیانی بەرکەوتبێت، ئەوا چارەسەرکردنی حاڵەتەکە سەختتر دەبێت. تەمبەڵیی ڕژێنی دەرەقی هۆکارێکی تری ئەگەردارە بۆ کورتەباڵایی کە دەتوانرێت لە ڕێگەی چارەسەری هۆرمۆنییەوە کۆنترۆڵ بکرێت. دەرزییەکانی هۆرمۆنی دەرەقی دەتوانن کاریگەرییەکانی حاڵەتەکە کەم بکەنەوە، بەڵام لەوانەیە ناهاوسەنگیی جەستە بە هەمیشەیی بمێنێتەوە.
دەکرێت ئازار و کەمئەندامییەکان لە ڕێگەی چارەسەری فیزیکی، بەستەری پزیشکی (Braces) یان ئامێرە پاڵپشتییەکانی تر، یان لە ڕێگەی نەشتەرگەرییەوە کەم بکرێنەوە. <ref name="mayo-treatment"/> تاکە دەستێوەردانە سادەکان کە وادەکەن باڵای کەسەکە بەرزتر دەربکەوێت، بریتین لە باشترکردنی شێوازی پۆشاک، وەکو بەکارهێنانی پێڵاوی پاژنە بەرز یان شێوازی قژ. هۆرمۆنی گەشە زۆر بە دەگمەن بۆ کورتیی باڵای پەیوەست بە گەشەی نائاساییی ئێسک بەکاردێت، چونکە سوودی بەرزبوونی باڵاکە بەزۆری کەمە (کەمتر لە ٥ سم) و تێچووەکەشی بەرزە. <ref name="pmid14671400">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hagenäs L, Hertel T |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Skeletal dysplasia, growth hormone treatment and body proportion: comparison with other syndromic and non-syndromic short children |ناونیشان=http://content.karger.com/produktedb/produkte.asp?typ=fulltext&file=HRE2003060S03065 |journal=Horm. Res. |بەرگ=٦٠ Suppl ٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٥–٧٠|doi=10.1159/000074504 |pmid=١٤٦٧١٤٠٠|s2cid=29174195 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> کاریگەرترین ڕێگا بۆ زیادکردنی باڵای پێگەیشتووان بە بڕی چەند ئینجێک بریتییە لە پرۆسەی ڕاکێشان و درێژکردنی ئێسک (Distraction osteogenesis)، هەرچەندە بەردەستبوونی سنووردارە و تێچووەکەی زۆر بەرزە، هەم لە ڕووی دارایی و هەم لە ڕووی ناڕەحەتی و تێکدانی شێوازی ژیانەوە. زۆربەی کەسانی کورتەباڵا ئەم بژاردەیە هەڵنابژێرن، و هێشتا جێگەی مشتومڕە. <ref name="LPA"/> بۆ جۆرەکانی تری کورتەباڵایی، چارەسەری نەشتەرگەری گونجاو نییە.
== کۆمەڵگە و کولتور ==
=== زاراوەناسی ===
[[پەڕگە:Dwarfism_and_Gigantism.png|وێنۆک|''وێنەی بەراوردکاری لە تێزی پزیشکیی (تالبۆت)ی ساڵی ١٨٨٩ بە ناوی "پاشەکشە: هۆکارەکان، نیشانەکان و دەرەنجامەکانی"'']]
[[پەڕگە:Two_Völuspá_Dwarves_by_Frølich.jpg|وێنۆک|دوو کورتەباڵای نۆرسی وەکو ئەوەی لە چاپی ساڵی ١٨٩٥ی شیعری ئێدای بە ناوی Völuspá لەلایەن لۆرێنز فرۆلیچەوە وێنا کراون]]
زاراوەی گونجاو بۆ وەسفکردنی کەسێکی باڵاکورت (یان تووشبوو بە حاڵەتی بۆماوەییی ئەکۆندرۆپلازیا) بە شێوەیەکی نەرم و ڕێزدارانە پەرەی سەندووە.
ناوی "dwarf" (کورتەباڵا) لە ئینگلیزیی کۆنەوە (dweorg) سەرچاوەی گرتووە، کە لە بنەڕەتدا ئاماژە بووە بۆ بوونەوەرێک لە ئەفسانەی جێرمانییەوە —کورتەباڵایەک— کە لە چیاکان و ناو زەویدا دەژیا، و پەیوەست بوو بە دانایی، ئاسنگەری، کانزاسازی و پیشەگەرییەوە. وشەناسی ئەم وشەیە جێگەی مشتومڕە، و زانایان چەندین بیردۆزی جیاوازیان سەبارەت بە سەرچاوەی ئەم بوونەوەرە خستووەتەڕوو، لە نێویاندا ئەوەی کە کورتەباڵاکان لەوانەیە وەک ڕۆحی سروشت یان وەک بوونەوەرێک پەیوەست بە مەرگەوە دەرکەوتبێتن، یان وەک تێکەڵەیەک لە چەمکەکان. سەرچاوە وشەناسییە کێبڕکێکارەکان ئەمانە لەخۆدەگرن: بنەڕەتێکی هیندۆ-ئەوروپی *dheur- (بە واتای 'زیان')، بنەڕەتی هیندۆ-ئەوروپی *dhreugh (کە وشەی هۆڵەندیی نوێ droom 'خەون' و bedrog 'فێڵکردن'ی لێوە هاتووە)، هەروەها بەراوردکاری کراوە لەگەڵ وشەی هیندیی کۆن dhvaras (کە جۆرێکە لە بوونەوەری شەیتانی). پێدەچێت ئەم بوونەوەرە تا سەردەمێکی درەنگتر پەیوەست نەکرابێت بە کورتیی باڵاوە.
زاراوەکانی "کەسی بچووک"، "LP"، و "کەسی باڵاکورت" زاراوەی دڵخواز و پەسەندکراون لەلایەن زۆرێک لەو کەسانەی ئەم تێکچوونەیان هەیە، و لە کاتێکدا هەندێک کەس بە زاراوەی "Dwarf" (کورتەباڵا) ئاسوودە نین، بەڵام هێشتا زاراوەیەکی باوە لە هەندێک ناوچەدا. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=How are the terms "dwarf," "little person," and "person of short stature" commonly used? |ناونیشان=https://www.washington.edu/doit/how-are-terms-dwarf-little-person-and-person-short-stature-commonly-used}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Preferred Terms |ناونیشان=https://littlepeopleofontario.com/index.php?rt=product/category&path=64_79}}</ref> <ref name="dwarfism-pbshome"/> بەڵام، شێوەی کۆی "dwarfs" بە پێچەوانەی "dwarves" بەگشتی لە چوارچێوەی پزیشکیدا پەسەندترە، لەوانەیە لەبەر ئەوەی شێوەی کۆی "dwarves" لەلایەن نووسەر ([[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین|جەی. ئاڕ. ئاڕ. تۆلکین]])ەوە ناوبانگی پێدرا، کە بۆ وەسفکردنی ڕەگەزێک لە کارەکتەرەکانی پەڕتووکەکانی "شای ئەنگوستیلەکان" بەکاریهێنابوو کە لە کورتەباڵاکانی نۆرس دەچوون. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tolkien|یەکەم=John Ronald Reuel|ناونیشان=http://valarguild.org/varda/Tolkien/encyc/articles/d/dwarves/dwarfpluralof.htm|سەردێڕ=The Return of the King|بڵاوکەرەوە=George Allen & Unwin|ساڵ=١٩٥٥|پەڕەکان=Appendix F}}</ref> زاراوەی "Midget" (کورتەبنە)، کە لە وشەناسیدا بە واتای "مێروویەکی پێوەدەری زۆر بچووک" دێت، <ref name="midget-def">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/midget|سەردێڕ=the definition of midget |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Online Etymology Dictionary}}</ref> لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەمدا ناوبانگی پەیدا کرد پاش ئەوەی (هارییەت بیچەر ستۆو) لە ڕۆمانەکانیدا بەکاریهێنا کە تێیدا منداڵان و پیاوێکی زۆر کورتەباڵای پێ وەسف کردبوو. <ref name="dwarfism-pbshome" /> دواتر هەندێک لە کەسانی باڵاکورت ئەم وشەیەیان بە سووکایەتیپێکردن زانی چونکە ئەو زاراوەیە بوو کە بۆ وەسفکردنی کورتەباڵاکانی (پی. تی. بارنۆم) بەکاردەهێنرا کە بۆ مەبەستی کاتسەربردنی خەڵک لە نمایشی سەیروسەمەرەکاندا (Freak shows) بەکاردەهێنران. <ref name="LPA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.lpaonline.org/resources_faq.html|سەردێڕ=LPA Online |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060516011550/http://www.lpaonline.org/resources_faq.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦}}</ref> <ref name="Adelson2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelson|یەکەم=Betty M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ym5x3mq2p7EC&pg=PA295|سەردێڕ=The Lives Of Dwarfs: Their Journey From Public Curiosity Toward Social Liberation|بڵاوکەرەوە=Rutgers University Press|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨٠٨١٣٥٣٥٤٨٧|پەڕە=٢٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> هەروەها بە زاراوەیەکی دروستیش دانانرێت چونکە نە زاراوەیەکی پزیشکییە و نە ناوی دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەشە، هەرچەندە هەندێک جار وەک زاراوەیەکی بازاڕی (Slang) بەکاردێت بۆ وەسفکردنی ئەو کەسانەی زۆر کورتن، جا کورتەباڵاییان هەبێت یان نا. <ref name="midget-med">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٠٣|ناونیشان=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=22596|سەردێڕ=Midget |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623204524/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=22596 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MedicineNet}}</ref>
=== بەشداریکردن ===
تاکەکانی تووشبوو بە کورتەباڵایی توانای ئەوەیان هەیە بە شێوەیەکی چالاکانە لە لایەنە جیاوازەکانی کۆمەڵگەدا بەشداری بکەن. ئەوان دەستڕاگەیشتنیان بە پەروەردە و وەرزش هەیە، و دەتوانن کار و پیشە بگرنە بەر و لە چەندین بواری جیاوازدا کار بکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fred Short |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.lpaonline.org/assets/documents/Occupations%20and%20Professions.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Little People of America |زمان=en}}</ref>
=== ''قبوڵکردن'' ===
زۆرجار کەسانی کورتەباڵا ڕووبەڕووی پێشداوەری و چەمکە باوە چەوتەکان (Stereotypes) دەبنەوە. لێکۆڵینەوەیەکی کلاین (٢٠١٩) دەریخستووە کە هۆشیاربوونەوە سەبارەت بە لەکەدارکردنی (Stigmatization) ئەم گرووپە دەتوانێت هاندەری بەشداریکردنی تەواوەتییان بێت لە کۆمەڵگەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Klein |یەکەم=A. |ساڵ=٢٠١٩|سەردێڕ=Stigmatization and Little People. |journal=Journal of Social Issues |زمان=en |بەرگ=٧٥|issue=4 |پەڕەکان=١١٣٣–١١٥٠}}</ref> لێکۆڵینەوەکەی گرین و پینتەر (٢٠١٨) لە بواری کۆمیدیا و دەروونناسیی کۆمەڵایەتیدا دەتوانێت تێگەیشتنی زیاتر دابین بکات بۆ کەمکردنەوەی چەمکە چەوتەکان و هاندانی تێڕوانینێکی بابەتییانەتر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Green; Pinter |یەکەم=C.M.; K |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Humor, comedy, and consumer behavior: A social psychological perspective. |journal=Journal of Applied Social Psychology |زمان=en |بەرگ=٤٨|پەڕەکان=٦٧٧–٦٩٢}}</ref>
=== گونجاندنی ژینگە ===
[[پەڕگە:Pedal_extenders_for_short_statured_individuals_(skeletal_dysplasia).jpg|چەپ|وێنۆک|درێژکەرەوەی پایدەرەکان بۆ کەسانی باڵاکورت (ئەوانەی گەشەی نائاساییی ئێسکیان هەیە)]]
لە ژیانی ڕۆژانەدا، کەسانی باڵاکورت ڕووبەڕووی چەندین ئاستەنگ دەبنەوە لەبەر ئەوەی ژینگەی دەوروبەر بۆ کەسانی قەبارە-مامناوەند دروست کراوە. هەندێک لە کەسانی باڵاکورت تەنها بە یارمەتیی ئامرازی پاڵپشتی دەتوانن ئامێرەکانی ڕاکێشانی پارە (ATM)، چێشتخانە، دەستشۆر، و مەغسەلەکان بەکاربهێنن. کورسییە نزمەکان و پەیژە بچووکەکان ڕۆڵێکی تایبەت دەبینن، چونکە دەتوانرێت بە شێوازی جیاواز بەکاربهێنرێن بۆ پڕکردنەوەی جیاوازیی باڵا. کورسییەکان هەروەها بەسوودن وەکو جێپێ لە کاتی دانیشتندا، چونکە قاچی کەسانی باڵاکورت بە هەوادا شۆڕ دەبێتەوە کاتێک لەسەر کورسییەکی ئاسایی دادەنیشن، کە ئەمەش لە ماوەی درێژخایەندا دەبێتە هۆی ئازار و ناڕەحەتی و لەوانەیە کارامەیییە جووڵەیییە وردەکان لە کاتی کارکردندا پەکبخات.
بۆ هاتوچۆکردن، هەندێک لە تاکەکان سکۆتەر یان پایسکیلی تایبەت بەکاردەهێنن، چونکە دەکرێت بەپێی جۆری کورتیی باڵاکە ڕۆیشتن بۆ مەودای دوور کێشەدار بێت. لە ڕێگەی ئۆتۆمبێلی تایبەت و گونجێندراوەوە، زۆربەی کەسانی باڵاکورت دەتوانن بەبێ هیچ ڕێگرییەکی تر شۆفێری بکەن. بە شێوەیەکی گشتی، درێژکەرەوەی پایدەرەکان و کوشنێکی گونجێندراو بۆ بەرزکردنەوەی ئاستەکەی پێویستن. هەندێک لە کەسانی باڵاکورت هێندە درێژن کە دەتوانن بەبێ درێژکەرەوەی پایدەر شۆفێری بکەن. بەزۆری نەخۆشانی گەشەی نائاساییی ئێسک کە جووڵەیان سنووردارە دەتوانن دەرماڵە یان یارمەتیی دارایی بۆ کڕین یان گونجاندنی ئۆتۆمبێل وەربگرن لە ڕێگەی هاوکارییە حکومییەکان یان دابینکەرانی خزمەتگوزاریی چاکسازییەوە.
=== وەرزشی کورتەباڵاکان ===
کورتەباڵاکان لەلایەن چەندین ڕێکخراوی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەوە پشتگیری دەکرێن و بەشداری لە کێبڕکێ وەرزشییەکاندا دەکەن. بۆ نموونە لە هەندێک لە یارییە وەرزشییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی کەمئەندامان (Paralympics)دا بەشدارییان پێ دەکرێت.
کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی ئەمریکا و کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی بەریتانیا دەرفەت بۆ کورتەباڵاکان دەڕەخسێنن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی لە ئەمریکای باکوور و ئەوروپادا کێبڕکێ بکەن. یارییە جیهانییەکانی کورتەباڵاکان (WDG) بۆنەیەکی وەرزشیی فرە-یارییە بۆ وەرزشکارە باڵاکورتەکان. لە ساڵی ١٩٩٣ەوە هەر چوار ساڵ جارێک یارییەکانی WDG ئەنجام دەدرێن و گەورەترین بۆنەی وەرزشیین لە جیهاندا کە تایبەت بن بە وەرزشکارە کورتەباڵاکان. کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی بەریتانیا مانگانە لە نێوان ٥ بۆ ٢٠ بۆنە ڕێکدەخات بۆ وەرزشکارانی تووشبوو بە حاڵەتەکانی سنوورداربوونی گەشە لە بەریتانیادا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dsauk.org/events/?daterange=2®ion_ID=0|سەردێڕ=Events |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٦|وێبگە=Dsauk.org}}</ref> بۆ نموونە، زۆرجار مەلەکردن و لێخوڕینی پایسکیل پێشنیار دەکرێت بۆ ئەو کەسانەی گەشەی نائاساییی ئێسکیان هەیە، چونکە ئەم چالاکییانە کەمترین فشار دەخەنە سەر بڕبڕەی پشت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Philadelphia |یەکەم=The Children's Hospital of |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.chop.edu/conditions-diseases/skeletal-dysplasias|سەردێڕ=Skeletal Dysplasias {{!}} Children's Hospital of Philadelphia |وێبگە=Chop.edu}}</ref>
لە سەرەتاکانییەوە، زۆرانبازیی پیشەگەرانە بەشداریی وەرزشکارە کورتەباڵاکانی لەخۆگرتووە. "زۆرانبازیی کورتەباڵاکان - Midget wrestling" لە ساڵانی ١٩٥٠ەکان بۆ ١٩٧٠ەکاندا لە لوتکەدا بوو، کاتێک زۆرانبازەکانی وەکو (لیتل بیڤەر)، (لۆرد لیتلبڕوک)، و (فەزی کیوپید) گەشتیان بە سەرانسەری ئەمریکای باکووردا دەکرد، و (سکای لۆ لۆ) یەکەم هەڵگری پاڵەوانێتیی جیهانیی کورتەباڵاکانی سەر بە (هاوپەیمانێتیی نیشتمانیی زۆرانبازی) بوو. لە دوو دەیەی دواتردا، زۆرانبازانی تر زیاتر لە ئەمریکای باکوور ناوبانگیان پەیدا کرد لە نێویاندا زۆرانبازی بیانیی وەکو (لیتل تۆکیۆ)ی ژاپۆنی. هەرچەندە زاراوەی "Midget" لەلایەن هەندێکەوە وەک سووکایەتییەک سەیر دەکرێت، بەڵام زۆرێک لە زۆرانبازە کورتەباڵاکانی ڕابردوو و ئێستا، لە نێویاندا (هۆرنسوۆگڵ)، ڕایانگەیاندووە کە شانازی بەم زاراوەیەوە دەکەن بەهۆی مێژووەکەی لەم پیشەسازییەدا و توانا بازرگانییەکەی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2020)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' ]</sup>
=== وێناکردنی لە هونەر و میدیادا ===
[[پەڕگە:Ivory_statuette_of_a_woman_with_dwarfism-IMG_4539-white.jpg|وێنۆک|پەیکەری عاجیی ژنێکی تووشبوو بە کورتەباڵایی، کولتووری گێرزێ (ناقادا II)، لە سەردەمی پێش مێژووی میسردا]]
لە هونەر، وێژە، و فیلمەکاندا، کورتەباڵاکان زۆر بە دەگمەن وەکو کەسانی ئاسایی کە تەنها باڵایان کورتە وێنا دەکرێن، بەڵکو زۆرجار وەک جۆرێکی جیاوازی بوونەوەر پیشان دەدرێن. ڕۆماننووسان، هونەرمەندان، و سینەماکاران لەوانەیە گرنگییەکی ئەخلاقی یان جوانیناسیی تایبەت بدەن بەو "جیاوازییە" یان نائاساییبوونەیان.
وێناکردنی هونەریی کورتەباڵایی لەسەر گۆزە یۆنانییەکان و ئاسەوارەکانی تری سەردەمی کۆن دەبینرێت، لە نێویاندا هونەری میسری کۆن کە تێیدا پێدەچێت کورتەباڵاکان وەک دەرکەوتەیەکی خودایی سەیر کرابێتن، و تۆمارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەوان لەو سەردەمەدا توانیویانە بگەنە پێگەی بەرز لە کۆمەڵگەدا. <ref name="nunn">''Ancient Egyptian Medicine'', John F. Nunn, University of Oklahoma Press, 2002, pp. 78–79, {{ISBN|0-8061-3504-2}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sciencedaily.com/releases/2005/12/051227102614.htm|سەردێڕ=Dwarfs Commanded Respect In Ancient Egypt |وێبگە=Sciencedaily.com}}</ref>
دەقی کۆنی هیندۆسیی "بهاگاڤاتا پورانا" نۆ بەش تەرخان دەکات بۆ ئەفسانەی (ڤامانا)، کە بریتییە لە دەرکەوتەیەکی کورتەباڵای خوداوەند (ڤیشنو).
[[پەڕگە:Diego_Velázquez_–_El_bufón_el_Primo_(Museo_del_Prado,_1644).jpg|ڕاست|وێنۆک|کورتەباڵا دۆن سێباستیان دێ مۆرا، نزیکەی ساڵی ١٦٤٤ لەلایەن [[دیێگۆ ڤێلاسکێس|ڤێلاسکێزەوە]] کێشراوە]]
وێناکردنی کورتەباڵایی هەروەها لە تابلۆ ئەوروپییەکان و چەندین وێنەی کێشراودا دەبینرێت. چەندین تابلۆی ئەوروپی (بەتایبەتی ئیسپانی) لە سەدەکانی ١٦ بۆ ١٩ کورتەباڵاکان بە تەنیا یان لەگەڵ کەسانی تردا پیشان دەدەن. لە پەڕتووکی تەلموددا (Talmud)، هاتووە کە کوڕی دووەمی فیرعەونی میسریی ناو ئینجیل کورتەباڵا بووە. لێکۆڵینەوەکانی ئەم دواییە پێشنیاری ئەوە دەکەن کە میسرییە کۆنەکان ڕێزێکی زۆریان بۆ کورتەباڵاکان هەبووە. <ref name="dwarfism-egypt">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kozma |یەکەم=Chahira |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Dwarfs in ancient Egypt |ناونیشان=http://www3.interscience.wiley.com/journal/112222883/abstract |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=American Journal of Medical Genetics |بەرگ=١٤٠A|issue=4 |پەڕەکان=٣٠٣–١١|doi=10.1002/ajmg.a.31068 |pmid=١٦٣٨٠٩٦٦|s2cid=797288 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=/http://www3.interscience.wiley.com/journal/112222883/abstract |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> چەندین کەسایەتیی گرنگی ئەفسانەیی لە نەتەوەی (وایدۆت)ی ئەمریکای باکوور وەک کورتەباڵا وێنا کراون. <ref>Trigger, Bruce G., ''The Children of Aataentsic: A History of the Huron People to 1660'' McGill-Queen's University Press, 1987 {{ISBN|0-7735-0627-6}}, p. 529.</ref>
لەگەڵ بەربڵاوبوونی میدیای جەماوەریدا، ژمارەی ئەو بەرهەمانەی کورتەباڵاکان پیشان دەدەن بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە. کورتەباڵایی لە چەندین پەڕتووک، فیلم، و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا وێنا کراوە وەک: (Willow)، (The Wild Wild West)، (The Man with the Golden Gun - کە دواتر لە Austin Powers دا گاڵتەی پێکرا)، (گەشتەکانی گۆلیڤەر لەلایەن جۆناثان سویفتەوە)، (The Wizard of Oz)، (Willy Wonka & the Chocolate Factory)، (Bad Santa)، (A Son of the Circus)، (Little People, Big World)، (The Little Couple)، (A Song of Ice and Fire - و وەرگێڕانە تەلەڤیزیۆنییەکەی Game of Thrones)، (Seinfeld)، (The Orator)، (In Bruges)، (The Tin Drum لەلایەن گونتەر گراسەوە)، بەرنامەی ڕاستەقینەی کورتخایەنی (The Littlest Groom)، و فیلمەکانی (The Station Agent) و (Zero).
زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی (Pit Boss) لە کەناڵی (Animal Planet) باس لە ئەکتەری کورتەباڵا (شۆرتی ڕۆسی) و ئاژانسی بەهرەمەندەکانی "Shortywood Productions" دەکات، کە ڕۆسی بەکاریدەهێنێت بۆ دابینکردنی پارە بۆ پرۆسەی ڕزگارکردنی سەگەکانی جۆری پیت بوڵ بە ناوی "Shorty's Rescue". سێ کارمەندە هەمیشەیییەکەی ڕۆسی، کە لە زنجیرەکەدا دەردەکەون، کەسانی باڵاکورتن و ئاواتەخوازن ببنە ئەکتەر. لە ئەیلولی ٢٠١٤دا، کۆمپانیای (Creative Business House) بە هاوبەشی لەگەڵ (Donnons Leur Une Chance)، "نمایشی نێودەوڵەتیی جلوبەرگی کورتەباڵاکان"یان دروستکرد بۆ هۆشیارکردنەوە و بەرزکردنەوەی متمانەبەخۆبوونی ئەو کەسانەی بە کورتەباڵاییەوە دەژین. چەندین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ڕاستەقینە لە کەناڵی (Lifetime)، کە بە (Little Women: LA) لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، تیشکیان خستە سەر ژیانی ئەو ژنانەی کە بە کورتەباڵاییەوە لە چەندین شاری جیاوازی سەرانسەری ئەمریکادا دەژین.
== سەرچاوەکان ==
{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان||d=Q194101|c=Category:Dwarfism|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=dwarf|species=no}}{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Sister project links/styles.css"></templatestyles>
* [https://www.littlepeopleoftheworld.org/ Little People of the World Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510232841/https://www.littlepeopleoftheworld.org/ |date=١٠ی ئایاری ٢٠٢١ }} Archived 2021-05-10 at the Wayback Machine [Hub for all International Organizations; services/advocacy/know your rights/support]
* [http://www.lpaonline.org/ Little People of America] (Includes a list of International support groups)
* [http://www.littlepeopleofcanada.com/ Little People of Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210505200836/https://littlepeopleofcanada.com/ |date= ٥ی ئایاری ٢٠٢١ }} (Includes a list of Canadian Provincial support groups)
* [https://littlepeopleuk.org/ Little People UK]
* [http://www.dsauk.org/ Dwarf Sports Association UK]
* [https://rgauk.org/ Restricted Growth Association UK]
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی|کۆمەڵگا}}
[[پۆل:باڵای مرۆڤ]]
[[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
jb7mqypccu55phx0cdq9rsu4fiiho3f
ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/میرنشینی سۆران
4
296730
1593434
1592008
2026-06-23T14:33:46Z
Ari Qasm
57423
1593434
wikitext
text/x-wiki
{{atopg
| status =
| result =
}}
'''میرنشینی سۆران''' یان '''ئیمارەتی سۆران''' [[میرنشینە کوردییەکان|میرنشینێکی]] [[کورد|کوردیی]] [[ئیسلامی سوننە|موسڵمانی سوننە]] بوو لە [[باشووری کوردستان]]. سەرەتا وەک میرنشینێکی بچووک لە [[سەدەی ١٤یەم|سەدەی چواردە]] یان [[سەدەی ١٥یەم|پازدەی]] زایینی پێش داگیرکردنی [[کوردستان]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] لە ناوچەی [[ڕەواندز]] دامەزرا، دواتر پەلی ھاوێشتە ناوچەکانی [[ھەولێر]] و [[کەرکووک]]. بەگشتی سنووری ئەم میرنشینە بە ناوچەکانی نێوان [[زێی بچووک]] و [[زێی گەورە]] وەسفدەکرێت. [[عیسا کوڕی کەڵۆس بەگ]] یەکەم فەرمانڕەوای خانەدانەکە بوو. لە ساڵی ١٥١٤دا میرنشینی سۆران خاکەکانی لە کەرکووک و ھەولێر و [[سۆران (شار)|سۆرانەوە]]، تا ماوەیەک بۆ [[ورمێ|ورمێش]] درێژ بوویەوە. لە ساڵەکانی ١٨٣٢ تا ١٨٣٥یش لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]، سنوورەکانی سۆران لە کەرکووک و [[مووسڵ]] و ھەولێرەوە لە [[باشووری کوردستان]]، تاوەکوو [[جزیر]] و [[نسێبین]] و [[مێردین|ماردین]] و [[سێرت]] لە [[باکووری کوردستان]] و لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش]] تا [[موکریان|ناوچەکانی موکریان]] و لە [[ڕۆژاوای کوردستان|ڕۆژاوای کوردستانیش]] تاوەکوو ھەندێک شارەکانی وەک [[قامیشلۆ]] درێژبووەوە.
میرنشینی سۆران لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]] (ح. ١٨١٣–١٨٣٨) لە ساڵی ١٨١٦ تا ١٨٣٨ سەربەخۆییی خۆی ڕاگەیاند و لە دەوڵەتی عوسمانی جیابووەوە و میرنشینی سۆران گەیشتە لووتکەی بەھێزی و دەسەڵاتی خۆی. میر محەممەد وەستا لە مانەوە وەک دڵسۆزێک بۆ عوسمانییەکان و ڕێزدان و باجی وەک [[دەوڵەتی ژێردەستە|ژێردەستەیەک]] ڕاگرت و [[سککە|سککەی]] بە ناوی خۆیەوە لێدا و کارخانەی چەک و [[تۆپ (چەک)|تۆپی]] دروستکرد. ھەر بە سەرکردایەتیی خۆی توانیی سەکردایەتیی [[شۆڕشی میر محەممەد|شۆڕشێک]] بکات لە دژی ھەردوو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[ئێرانی قاجاڕ|ئێرانی قاجاڕی]] و بەشێکی گەورەی خاکی [[کوردستانی گەورە]] ڕزگار بکات.
میرنشینەکە دوای شکستی شۆڕشەکە و مردنی میر محەممەد، دەسەڵاتەکەی سنووردارکرایەوە و لاوازبوو و دوای ٩ ساڵ، لە ساڵی ١٨٤٧ میرنشینەکە لە چوارچێوەی [[تەنزیمات|ھەڵمەتەکانی نێوەندگیرکردنەوەی عوسمانی]] بە دەسەڵاتی ناوەندیی عوسمانی گرێدرایەوە و بەتەواوەتی ھەڵوەشێندرایەوە. کۆتا میری میرنشینەکەش [[ڕەسووڵ بەگ]] بوو. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٨:٤٣، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
==={{لەگەڵ}}===
==={{دژایەتی}}===
==={{بێلایەن}}===
==={{لێدوان}}===
:وتارەکە ھی خۆم نییە، بەڵام پەرەم پێدا و درێژم کردەوە. باوەڕ ناکەم ھیچ شتێکی ھەبێت دژی سیاسەتەکانی وتارێکی باش بێت ئێستا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٨:٥٠، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
::
;ئەنجام:
{{ھەڵبژێردرا}}[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
{{بنی ئەرشیڤ}}
d7e2hmdrmhd2gzuqdnshkc44dfvrpza
پاو کوبارسی
0
296827
1593612
1593208
2026-06-23T23:47:56Z
Ari Qasm
57423
1593612
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|ناو=پاو کوبارسی|وێنە=Pau Cubarsí (cropped).jpg|ناوی یاریزان=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ (١٩ ساڵ)|شوێنی لەدایکبوون=[[بارسێلۆنا]]، [[کەتەلۆنیا]]، [[ئیسپانیا]]|وڵاتی لەدایکبوون=|باڵا=١.٨٣م (١٨٣ سم) (٦ پێ)|جێگای یاریکردن=[[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]]|یانەی ئێستا=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|ژمارەی یانە=٥|youthclubs1=[[پەڕگە:Girona FC Logo.svg.png|20px]] [[یانەی جیرۆنا|جیرۆنا]]|youthyears1=٢٠١٤–٢٠١٨|youthclubs2=[[پەڕگە:FC Barcelona (crest).svg|20px]] [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]|youthyears2=٢٠١٨–ئێستا|nationalteam=[[File:Escudo selección española.png|Escudo_selección_española|30px]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]}}
'''پاو کوبارسی پارێدێس''' ({{بە کەتەلۆنی|Pau Cubarsí i Paredes}} لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] ئیسپانییە و وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنای]] [[لا لیگا|لالیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] یاری دەکات. لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٥، ڕۆژنامەی سپۆرت ئیلۆسترەیت و ئی ئێس پی ئێن کوبارسییان وەک شەشەم باشترین بەرگریکاری ناوەڕاست لە تۆپی پێی جیھانیدا ڕیزبەندی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.si.com/soccer/the-best-centre-backs-in-world-soccer-ranked|سەردێڕ=The 25 Best Centre Backs in World Soccer—Ranked |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45165487/2025-fc-100-virgil-van-dijk-best-center-backs-mens-soccer |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=ESPN}}</ref>
== ژیانی کەسی و سەرەتایی ==
پاو کوبارسی پارێدێس لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە شاری بێسکانۆ لە [[پارێزگای جیرۆنا]] لە [[کەتەلۆنیا]] لەدایکبووە،<ref name="md2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> لە دایک و باوکی بە ناوەکانی گلۆریا پارێدێس (دایک) و ڕۆبەرت کوبارسی (باوک). خوشکێکی گەورەی ھەیە بە ناوی ئیرێن کە پزیشکی چارەسەری سرووشتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Chauhan |یەکەم=Saransh |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.essentiallysports.com/soccer-football-news-introducing-pau-cubarsi-family-all-about-barcelona-stars-parents-girlfriend-sister-more/|سەردێڕ=Introducing Pau Cubarsi’s Family- All About Barcelona Star’s Parents, Girlfriend, Sister & More |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=EssentiallySports |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨ پەیوەندیی بە لا ماسیا کردووە، کە نزیکەی کاتژمێر و نیوێک لە ماڵەکەی خۆیەوە دوورە لە بێسکانۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Herrero|یەکەم=Laia Cervelló|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Pau Cubarsi's Barcelona story and the tiny Catalan village that shaped him|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5726282/2024/09/05/pau-cubarsi-barcelona-la-liga-la-masia/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref>
زمانی یەکەمی کوبارسی زمانی [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنییە]]. لە کاتی یاریکردن بۆ ئیسپانیا لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ٢٠٢٤، وتی کە بە دەگمەن بەشداری لە چاوپێکەوتنەکاندا کردووە، چوونکە بە [[زمانی ئیسپانی]] بە باشی قسە ناکات، تەنھا لە کەتەلۆنیا ژیاوە و زمانی زگماکیی خۆی بەکارھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/cribeo/viral/20240726/9830973/pau-cubarsi-reconoce-problemas-hablar-castellano-hablado-vida-catalan-mmn.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí reconoce tener problemas para hablar en castellano: "He hablado toda la vida en catalán" |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=La Vanguardia |زمان=es}}</ref>
== ژیانی وەرزشیی لە یانەکان ==
[[پەڕگە:2025 04 26 Final de la Copa del Rey - 54482387776 - Pau Cubarsí.jpg|وێنۆک|پاو کوبارسی لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ بە درێسی بارسێلۆناوە لە جامی شا]]
کوبارسی پیشەکەی لەگەڵ [[یانەی جیرۆنا]] دەست پێکرد، پێش ئەوەی بچێتە [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] لە ساڵی ٢٠١٨.<ref name="md3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20221101/1001889656/pau-cubarsi-15-anos-tercer-debutante-mas-joven-barca-uefa-yout-league.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí, 15 años, tercer debutante más joven del Barça en la UEFA Youth League|trans-title=Pau Cubarsí, 15 years old, Barça's third youngest debutant in the UEFA Youth League|یەکەم=Javier|دوایین=Gascón|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=Mundo Deportivo|زمان=es}}</ref> دوای ئەوەی لە ئەکادیمیادا پێشکەوت، بوو بە سێیەم گەنجترین یاریزانی بارسێلۆنا کە لە جامی لاوانی یەکێتیی ئەورووپا دەرکەوت، لەدوای [[لامین یەمال|لامین یامال]] و [[ئیلاکس مۆریبا]] کاتێک بە ١-١ لەگەڵ تیمی چیکی [[ڤیکتۆریا پلزن]] دەستی پێکرد.<ref name="md" />
لە مانگی نیسانی ٢٠٢٣ بۆ یەکەمجار لەگەڵ تیپی یەکەم مەشقی کرد، دوای ئەوەی لەلایەن [[چاڤی ھێرناندێز|چاڤی ھێرناندێزی]] ڕاھێنەرەوە بانگھێشتکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣|trans-title=Who is Pau Cubarsí? |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-quien-es-86251194|سەردێڕ=¿Quién es Pau Cubarsí? |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> یەکەم گرێبەستی پیشەگەرانەی لەگەڵ یانەکەدا واژۆ کرد دوای سێ مانگ، واتە لە ٨ی تەممووز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|trans-title=Pau Cubarsí signs his continuity in the Juvenil of FC Barcelona |ناونیشان=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pau-cubarsi-firma-continuidad-barcelona-juvenil-89646238|سەردێڕ=Pau Cubarsí firma su continuidad en el Juvenil del FC Barcelona |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=sport.es |زمان=es}}</ref> پێش وەرزی ٢٠٢٣-٢٠٢٤ لە پێکھاتەی پێش-وەرزی بەرشەلۆنەدا جێگیرکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/deportes/fc-barcelona/20230710/9100517/asi-transcurrio-primer-entrenamiento-barca-xavi-23-24.html|سەردێڕ=Así transcurrió el primer entrenamiento del Barça de Xavi 23-24|trans-title=This is how Xavi's first Barça training session went 23-24|یەکەم=Anaïs|دوایین=Martí|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ئیش=La Vanguardia|زمان=es}}</ref>
لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤، کوبارسی یەکەم یاریی خۆی بۆ تیپی یەکەم لە بەرامبەر یونیۆنیستاس دی سەلامانکا لە جامی شا ئەنجامدا، کە لە خولەکی ٤٦دا وەک یاریزانی جێگر ھاتە ناو یاریگا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3861192/unionistas-de-salamanca-1-3-fc-barcelona-one-step-closer |سەردێڕ=Unionistas de Salamanca 1–3 FC Barcelona: One step closer |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> یەکەم یاریی وەک سەرەکی لە یاریی دواتردا لە بەرامبەر [[ڕیال بێتیس]] لە لالیگا بوو، ڕۆژێک پێش یادی ١٧ ساڵەی لەدایکبوونی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3864060/record-breaking-xi-against-betis |سەردێڕ=Record breaking XI against Betis |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> دوو مانگ دواتر، لە ١٢ی ئازار، لە یەکەم یاریی خۆیدا لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] وەک باشترین یاریزانی یارییەکە دیاریکرا لە سەرکەوتنێکی ٣–١ لە بەرامبەر [[ناپۆلی]] لە یاریی گەڕانەوەی قۆناغی ١٦، کە تێیدا بوو بە گەنجترین یاریزان لە تەمەنی ١٧ ساڵ و ٥٠ ڕۆژیدا لە قۆناغی لادانی پاڵەوانێتییەکەدا یاری بکات، و ڕیکۆردی بەرگریکاری پێشووی [[بایەرن میونشن]] [[دەیڤید ئالابا|دەیڤد ئالابای]] شکاند کە ١٧ ساڵ و ٢٥٨ ڕۆژ بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-club-champions-league-record-20-years-man-of-the-match-napoli/blt70b32f8b2a8d7384#cs19ae1dd447457ea2 |سەردێڕ=Barcelona teenage sensation Pau Cubarsi breaks club Champions League record in place for 20 years with man-of-the-match display in European debut against Napoli |بڵاوکەرەوە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Soccersat |سەردێڕ=FC Barcelona made a New Monster out of Pau Cubarsi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250119021410/https://soccersat.com/news/FC-Barcelona-made-New-Monster-out-of-PAU-CUBARSI |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٠ی نیسان، کوبارسی بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە لە قۆناغی چارەکی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکاندا وەک سەرەکی یاری بکات لە تەمەنی تەنھا ١٧ ساڵ و ٧٩ ڕۆژیدا و ڕیکۆردی پێشووی [[سیسکا مۆسکۆ|سێسکا مۆسکۆ]] گیۆرگی شێنیکۆڤی شکاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3959898/pau-cubarsi-a-record-breaking-centre-half/amp |سەردێڕ=Pau Cubarsí, a record breaking centre half |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref> لە ٩ی ئایار، [[بارسێلۆنا]] ڕای گەیاند کە لەگەڵ کوبارسی گەیشتوونەتە ڕێککەوتن بۆ درێژکردنەوەی گرێبەستەکەی تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٩، کە مەرجی ھەڵوەشاندنەوەی ٥٠٠ ملیۆن یۆرۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4001116/agreement-to-extend-pau-cubarsi-contract-to-2027/featured |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Agreement to extend Pau Cubarsí contract to 2027}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Colin|دوایین١=Millar|یەکەم٢=Pol|دوایین٢=Ballús|سەردێڕ=Barcelona's Cubarsi signs contract extension through to 2027|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5481844/2024/05/09/pau-cubarsi-barcelona-contract-new/|وێبگە=[[The Athletic]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref>
لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥، کوبارسی یەکەم گۆڵی خۆی بۆ بارسێلۆنا بە سەر تۆمار کرد، لە یاریی پێش کۆتاییی جامی شا لە بەرامبەر [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] کە بە یەکسانبوون بە ئەنجامی ٤–٤ کۆتاییی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4223961/pau-cubarsi-scores-first-blaugrana-goal |سەردێڕ=Pau Cubarsí scores first blaugrana goal |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona}}</ref>
کوبارسی لە سەرکەوتنی ٥–٠ی بارسێلۆنا لە بەرامبەر ئەتلەتیک کڵەب لە یاریی پێش کۆتاییی سوپەری ئیسپانیای ٢٠٢٦ وەک سەرەکی بەشداریی کرد، و ستایشی زۆری لێکرا بۆ ئاستە بەرزەکەی لە بەرگریدا لە یارییەکی گەورەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=read |یەکەم=Gill Clark·1 min |ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://sports.yahoo.com/articles/everyone-wants-clasico-pau-cubarsi-120000336.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo Sports |زمان=en-US |سەردێڕ='Everyone wants a Clasico' – Pau Cubarsi hoping to face Real Madrid in Spanish Super Cup final}}</ref>
== پیشەی نێونەتەوەیی ==
[[پەڕگە:Uzbekistan_vs._Spain,_2024_Summer_Olympic_men's_association_football,_2024-07-24_(250)_-_Pau_Cubarsí.jpg|وێنۆک|281x281پیکسڵ|وێنەیەکی کوبارسی کە لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ بۆ تۆپی پێیئیسپانیای ژێر ٢٣ ساڵ یاری دەکات]]
کوبارسی لە ئاستی تەمەنی ژێر ١٥ ساڵەوە تا ئاستی پلە یەک نوێنەرایەتیی ئیسپانیای کردووە.<ref name="wf">{{WorldFootball.net|pau-cubarsi}}</ref> لە ئازاری ٢٠٢٤، بۆ یەکەم جار لەلایەن ڕاھێنەر لویس دی لا فوێنتی بۆ ھەڵبژاردەی نەتەوەییی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] بانگکرا، و یەکەم یاریی خۆی لە دۆڕانێکی دۆستانەی ١–٠ لە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2024/03/15/65f4291822601dc23a8b45c9.html|سەردێڕ=Pau Cubarsí vive en una nube: 17 años, puede hacer historia en la selección, titular con el Barça, MVP en Champions...|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|زمان=es}}</ref> ئەو لە خولەکی ٨٣دا وەک یاریزانی جێگر لە بڕی ئایمێریک لاپۆرت ھاتە ناو یاریگا، کە تێیدا بوو بە گەنجترین بەرگریکار کە تا ئێستا بۆ ئیسپانیا یاریی کردبێت لە تەمەنی ١٧ ساڵ و یەک مانگ و ٢٨ ڕۆژیدا، و ئەو ڕیکۆردەی شکاند کە پێشتر لەلایەن سێرجیۆ ڕامۆسەوە لە ساڵی ٢٠٠٥دا تۆمارکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.goal.com/en/lists/barcelona-pau-cubarsi-reacts-spain-youngest-ever-defender-defeat-colombia/bltbd9cc91411fbc73e#csd72043ee7faecd23 |وێبگە=[[Goal (website)|Goal]] |سەردێڕ=Barcelona starlet Pau Cubarsi reacts to becoming Spain's youngest-ever defender in defeat to Colombia}}</ref>
لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤، ناوی کوبارسی لە پێڕستی سەرەتاییی ٢٩ کەسی بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤|یۆرۆی ٢٠٢٤]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Euro 2024 provisional squad|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/euro-2024-provisional-squad|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> بەڵام لە ٧ی حوزەیراندا، پێش دەستپێکردنی پاڵەوانێتییەکە لە پێڕستی کۆتایی دوورخرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Official {{!}} Final Spain squad for the Euro 2024 finals|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/final-spain-squad-for-the-euro-2024-finals|بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref>
لە تەممووزی ٢٠٢٤، کوبارسی لە پێڕستی ئیسانیای ژێر ٢٣ ساڵ بۆ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/5592546/2024/06/26/spain-soccer-olympics-squad/ |وێبگە=The Athletic |سەردێڕ=Spain name men’s football squad for Paris Olympics: Barcelona’s Pau Cubarsi, Fermin Lopez included |بڵاوکەرەوە=The New York Times}}</ref> ئەو و ئیسپانیا توانییان مەدالیای زێڕیی ئۆڵۆمپیاد لە پێشبڕکێی تۆپی پێی پیاوان لە ئۆڵۆمپیاددا بەدەست بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4079356/fermin-eric-and-cubarsi-win-gold |وێبگە=FC Barcelona |سەردێڕ=Fermín, Eric and Cubarsí win gold}}</ref> لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦، ناوی لە پێڕستی ٢٦ کەسی ئیسپانیا بۆ [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] (مۆندیال) گونجێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|trans-title=The 26 who will seek to reign again in the World Cup |ناونیشان=https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260525152452/https://rfef.es/es/noticias/los-26-que-buscaran-volver-reinar-en-el-mundial |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦|زمان=es |سەردێڕ=Los 26 que buscarán volver a reinar en el Mundial |بڵاوکەرەوە=[[Royal Spanish Football Federation]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== ئاماری پیشەیی ==
=== یانە ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+ئاماری یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی یانە، وەرز و پاڵەوانێتی
! rowspan="2" |یانە
! rowspan="2" |وەرز
! colspan="3" |خول
! colspan="2" |[[جامی شا]]
! colspan="2" |[[یووئێفا#یانە|ئەورووپا]]
! colspan="2" |کانی تر
! colspan="2" |کۆی گشتی
|-
!خول
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
|[[بارسێلۆنا ئەتلەتیک]]
|[[٢٠٢٣–٢٤ پریمێرا فێدێراسیۆن|٢٠٢٣–٢٤]]
|[[پریمێرا فێدێراسیۆن]]
|٩
|٠
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|٩
|٠
|-
| rowspan="4" |[[بارسێلۆنا]]
|[[وەرزی ٢٠٢٣–٢٤ی بارسێلۆنا|٢٠٢٣–٢٤]]
|[[لالیگا]]
|١٩
|٠
|٢
|٠
|٣
|٠
|٠
|٠
|٢٤
|٠
|-
|[[وەرزی ٢٠٢٤–٢٥ی بارسێلۆنا|٢٠٢٤–٢٥]]
|لالیگا
|٣٥
|٠
|٦
|١
|١٣
|٠
|٢
|٠
|٥٦
|١
|-
|[[وەرزی ٢٠٢٥–٢٦ی بارسێلۆنا|٢٠٢٥–٢٦]]
|لالیگا
|٣١
|١
|٥
|٠
|١٠
|٠
|٢
|٠
|٤٨
|١
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!٨٥
!١
!١٣
!١
!٢٦
!٠
!٤
!٠
!١٢٨
!٢
|-
! colspan="3" |کۆی گشتیی ژیانی وەرزشی
!٩٤
!١
!١٣
!١
!٢٦
!٠
!٤
!٠
!١٣٧
!٢
|}
=== نێونەتەوەیی ===
{{updated|یاریی ئەنجامدراو ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}<ref>{{NFT player}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی ھەڵبژاردەی نەتەوەیی و ساڵ
!ھەڵبژاردەی نەتەوەیی
!ساڵ
!یارییەکان
!گۆڵەکان
|-
| rowspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]
|٢٠٢٤
|٥
|٠
|-
|٢٠٢٥
|٥
|٠
|-
|٢٠٢٦
|٤
|٠
|-
! colspan="2" |کۆی گشتی
!١٤
!٠
|}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129400/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی بارسێلۆنا
* [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/pau-cubarsi پاو کوبارسی] لە ماڵپەڕی یەکێتیی تۆپی پێی شاھانەی ئیسپانیا {{In lang|es}}
* {{ئینستاگرام}}
== سەرچاوەکان ==
<references responsive="" />
{{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا}}{{Navboxes}}
{{پۆلی کۆمنز|Pau Cubarsí}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|تۆپی پێ}}
[[پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێڕی ئۆڵمپیکی ئیسپانی]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]]
[[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧]]
45x653f7ip4u4fsiiouxjd5pyamjy9z
مڕ (ڕووەک)
0
296865
1593414
1593243
2026-06-23T12:05:07Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ چاکسازیی ڕێکەوتی ئەرشیڤ؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593414
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Commiphora_myrrha_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-019.jpg|وێنۆک|323x323پیکسڵ|'''دارى مڕ''']]
[[پەڕگە:Myrrh.JPG|وێنۆک|240x240پیکسڵ|'''تاڵ''']]
'''مڕ'''<ref>{{Cite Q|Q113440369}}</ref><ref>{{Cite Q|Q117357050}}</ref> یان '''بخورد'''<ref>{{Cite Q|Q125946799}}</ref> ({{Langx|en|myrrh}})<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|سەردێڕ=The visitor or monthly instructor|بڵاوکەرەوە=Religious Tract Society|ساڵ=١٨٣٧|پەڕەکان=٣٥–|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170102170043/https://books.google.com/books?id=2B1IAAAAcAAJ&pg=PA35|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://apps.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110930043102/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=17990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> مادەیەکی ڕزینییە کە لەلایەن لقەکانی دارەکانی جۆرەکانی Commiphora myrrha و Commiphora molmol دەردرێت. تێکەڵەیەکی یەکسانە لە ماددە ڕزینییەکان و پووک [[ڕۆنی بۆندار|و ڕۆنی هەڵاوساوی]] کە دەریدەدات.
ڕزینی مڕ لە جیهانی کۆندا بازرگانی پێدەکرا، و بە درێژایی مێژوو لە پزیشکی، لە ڕێوڕەسمە ئاینییەکاندا، و بۆ دروستکردنی بۆن و بخور بەکارهاتووە. بەکارهێنانی لە کتێبی پیرۆزی عیبری، ئەنجیل، و دەقە ئیسلامییەکاندا هاتووە، هەروەها لەلایەن مێژوونووسانی کۆنیش باس کراوە. تا ئێستاش لەلایەن هەندێک لە دەستە ئاینییە مەسیحییەکان بۆ مەبەستی ڕێوڕەسمی ئاینی بەکاردێت.
== وەسفکردنی ڕووەکی ==
درەختی مڕ بە تێکڕا بەرزی سێ مەتر گەشە دەکات و لقەکانی دڕکاوی هەیە. مڕ لە دارەکە دەردەهێنرێت بە بڕین لە چەقۆکەیدا، کە شەربەتەکەی کە بە مڕ ناسراوە لێیەوە دەڕژێت.
== دابەشبوونی جوگرافی ==
لە [[یەمەن]] و عومان و سۆماڵ و [[باکووری ئەفریقا]] و باشووری ڕۆژئاوای [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە گەشە دەکات.]]
== جۆرەکانی مڕ ==
جۆرەکانی: مڕی حیجازی، مڕی ئەفریقی. جۆری باش ئەوەیە کە شەفاف و پاک و خاوێنی دەردەکەوێت بە ڕەنگێکی قاوەیی سووک، لە کاتێکدا جۆری خراپ ئەوەیە کە ڕەنگی قاوەیی یان ڕەشی هەیە و وا دەردەکەوێت کە خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خاشاکی تێدابێت.
== بنەچەی ناوەکە ==
وشەی ئینگلیزی "myrrh" لە ڕەگێکی باوی [[زمانە سامییەکان|سامییەوە]] هاتووە کە بە واتای "تاڵ" دێت، وەک لە [[زمانی ئارامی|زمانی ئارامیی]] '''ܡܪܝܪܐ''' [[زمانی عەرەبی|و عەرەبی]] '''مر'''.
== بەکارهێنانی لە پزیشکیدا ==
* [[ئیبن سینا]] دەربارەی ئەو دەفەرموێت:{{وتە١|ملینە و یارمەتیدەری دەرچوونی گازە لەشەییەکانە، و لە دەرمانە گەورەکاندا بەکاردێت بەهۆی زۆری سوودەکانی. هەروەها ڕێگری لە گەندەڵبوون دەکات، تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت لاشەش دەپارێزێت لە گۆڕان و بۆگەنبوون.}}
* [[ئیبن بەیتار|ئیبن ئەلبەیتەر]] دەفەرموێت:{{وتە١|تێکەڵ بەو دەرمانانە دەکرێت کە دەخورێنرێن بۆ کەسانێک کە سعوڵی کۆن یان هەناسەتەنگیی کۆنیان هەیە. هەروەها وا ناکات ناو بۆڕی سییەکان زبر ببێت، وەک ئەو شتانەی تر دەکەن. هەندێک کەس دەستیان کردووە بە تێکەڵکردنی لەگەڵ دەرمانە تایبەتەکان بۆ زبری بۆڕی سییەکان.}}
* ئەلرازی وتی؛{{وتە١|بۆ ئازاری گورچیلە و میزدان بەسوودە، پفکردنی معدە، قولنج و ئازاری مناڵدانیش دەباتەوە. بۆ ئازاری جومگەکانیش باشە. لە دژە ژەهرەکاندا سوودی هەیە و کرمەکان لە جەستە دەردەهێنێت. وەرمی طحالیش کەم دەکاتەوە و وەرمەکانیش شل دەکات.}}
== ڕێوڕەسمە ئاینییەکان ==
=== لە ئیسلامدا ===
بەگوێرەی ئەو فەرموودەیەی ئەبو نوعەیم بە وتەی عەبانی کوڕی ساڵحی کوڕی ئەنەس، پێغەمبەری خودا محمد (صلی الله علیه وسلم) دەفەرموێت: "ماڵەکانتان بە کرم و میر و زەنجەفیل بازنە بکەن" (کانز العممال).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286|سەردێڕ=Tibb-e-Nabawi - Tibb-e-Nabawi |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184633/https://tibbenabawi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=286 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=tibbenabawi.org}}</ref> ئینسایکلۆپیدیای پزیشکی گیایی ئیسلامی باس لە هەمان فەرموودە دەکات: "پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: ماڵەکانتان بە کرم و مڕ و زەنجەفیل خۆراک بدەن" نووسەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم بەکارهێنانەی وشەی "مۆر" بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ کۆمیفۆرای مڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=Encyclopedia of Islamic Herbal Medicine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184749/https://books.google.com/books?id=HuclQwAACAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=books.google.com}}</ref> دووەکەی تر بریتین لە کرم (ڕەنگە فڵچەی زەنجەفیل) و زەنجەفیل.
=== لە ڕووسیای کۆن ===
سەرەتا میر لە یۆنانیەکانەوە هاتە ناو ڕوسەکان، لە ڕێگەی کۆلۆنی یۆنانی تانایس (ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنی ئەمڕۆ)، کە مێژوونووس سترابۆ باسی کرد، کە لەلایەن هۆزەکانی ڕوسی سلاڤیەوە چالاکانە بازرگانی پێوە دەکرا. میر لە سەردەمی کۆندا پێی دەگوترا "ڕووسی ئاشتیخواز<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei|سەردێڕ=Security check |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://yavitrina.ru/article/volshebnaya-i-svyaschennaya-mirra-svoistva-efirnogo-masla-s-tysyacheletnei-istoriei |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=yavitrina.ru}}</ref> زۆرجار لە زۆرێک لە ڕێوڕەسم و ڕێوڕەسم و داب و نەریتی سلاڤیدا باسی سمیرنا دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/|سەردێڕ=Что такое смирна? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220927164108/https://omolitvah.ru/eto-interesno/chto-takoe-smirna/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=omolitvah.ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna|سەردێڕ=Смирна: что такое и как ее добывают, с какого дерева берут, ее использование |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230606101850/https://pravoslavyy.ru/slovar/smirna |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=pravoslavyy.ru}}</ref>
=== لە میسری کۆن و پونت (هۆرنی ئەفریقا) ===
سەرەتاییترین گەشتی بەڵگەدار بۆ خاکی پونت، قۆڕنی مۆدێرن لە ئەفریقا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crystalinks.com/dynasty5.html|سەردێڕ=Fifth Dynasty of Egypt - Crystalinks |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231204154841/https://www.crystalinks.com/dynasty5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.crystalinks.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/|سەردێڕ=Fifth Dynasty of ancient Egypt |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231106184634/https://landioustravel.com/egypt/history-egypt/ancient-history/fifth-dynasty-ancient-egypt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=landioustravel.com}}</ref> (بەتایبەت سۆماڵ)، لەلایەن فەرمانڕەوای شانشینی پێنجەمی میسر، پاشا ساهورەوە تۆمارکراوە. ئەو گەشتە بڕێکی زۆر لە میر، لادانۆم، مالاکیت و ئێلیکترۆمی هێنایەوە، هەروەها ئاژەڵە کێوییەکان (بەتایبەت هیپاردەکان)، زێمێنۆزا-شۆتەرەکان، زەڕافە، بابون (کە بۆ میسرییە کۆنەکان پیرۆز بوون)، دارە ڕەشەکان، عاج و پێستی ئاژەڵەکان. لەسەر ڕەیلیفی پەرستگای ناشتنەکەی کە تایبەتە بە سەرکەوتنی ئەم گەشتە، ساهورێ وێنا کراوە کە لە باخچەی کۆشکەکەیدا لەگەڵ دارێکی میردا پەیوەندی خۆشەویستی دەکات. ئەو ڕیلیفە کە ناوی "شکۆمەندی بڵێسەی سەهورە تا بەهەشت"ە، تاکە ڕیلیفە لە هونەری میسردا کە پاشایەک نیشان دەدات کە سەرقاڵی باخدارییە. میر لەلایەن میسرییە کۆنەکانەوە لەگەڵ ناترۆن بۆ مۆمیاکردن بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y|سەردێڕ=New Worlds: The Great Voyages of Discovery, 1400-1600 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240216150721/https://books.google.com/books/about/New_Worlds.html?hl=ru&id=pMgRAQAAIAAJ&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=books.google.com}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{Medical resources}}{{بەستەری پرۆژە خوشکەکان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ڕوەک|خۆراک}}
[[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]]
[[پۆل:ڕوەکەکان]]
[[پۆل:بەھارات]]
ershtktc8bpxy3myiz19v1mzcc3sam7
فڕۆکەخانەی جۆن وەین
0
296867
1593408
1593262
2026-06-23T12:04:07Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593408
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''فڕۆکەخانەی جۆن وەین''' فڕۆکەخانەیەکی بازرگانیی نێودەوڵەتی و فڕۆکەوانیی گشتییە کە خزمەت بە [[ناوچەی ئۆرەنج، کالیفۆڕنیا|ناوچەی ئۆرەنج]] و [[لۆس ئانجلەسی گەورە]] دەکات، لە ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا]]ی ئەمریکا. فڕۆکەخانەکە لە [[ناوچەی تۆمارنەکراو|ناوچەیەکی تۆمارنەکراوی]] ناوچەی ئۆرەنج ھەڵکەوتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230701140349/https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st06_ca/county/c06059_orange/DC20BLK_C06059.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٣|پەڕە=٣٥ (PDF p. ٣٦/٨٦)|وتەگێڕانەوە=John Wayne Airport-Orange County Arprt}}</ref> و خاوەندارێتی و کارپێکردنی لەلایەن ناوچەی ئۆرەنجەوەیە. فڕۆکەخانەی جۆن وەین بە شارەکانی [[ئایروین]]، نیوپۆرت بیچ، و [[کۆستا مێسا]] دەورەدراوە؛ بەڵام کۆدی فڕۆکەخانەی ئای ئەی تی ئەی بۆ [[سانتا ئانا]] تۆمار کراوە، کە [[ناوەندی شارستان|ناوەندی شارستانەکەیە]]. لە بنەڕەتدا ناوی فڕۆکەخانەی ناوچەی ئۆرەنج بووە، ئەنجومەنی سەرپەرشتیارانی ناوچەی ئۆرەنج لە ساڵی ١٩٧٩دا ناوی فڕۆکەخانەکەیان گۆڕی بۆ ڕێزلێنان لە ئەکتەر [[جۆن وەین]]، کە لە نیوپۆرت بیچی دراوسێ دەژیا و لە ئەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد. پەیکەرێکی جۆن وەین لە ساڵی ١٩٨٢ لە تێرمی ناڵی فڕۆکەوانی جێگیر کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm|سەردێڕ=ERROR - John Wayne Airport (SNA), Orange County, California |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080512023812/http://www.ocair.com/terminal/jwstatue.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠٠٨|وێبگە=OCair.com}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|John Wayne Airport}}
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
[[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]]
[[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
2m1w7hzw9b06xqwnazoir21brv86lf1
ترسی نەخۆشی
0
296868
1593413
1593244
2026-06-23T12:04:57Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593413
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
[[پەڕگە:Le Malade imaginaire.jpg|وێنۆک]]
'''ھایپۆکۆندریاسیس''' یان '''ھیپۆکۆندریایی''' یان '''ترس لە نەخۆشی''' ({{بە ئینگلیزی|Hypochondriasis}}) حاڵەتێکە کە مرۆڤ لە ڕاددەبەدەر زۆر نیگەران دەبێت لە تووشبوون بە نەخۆشییەکی سەخت. ھایپۆکۆندریاسی چەمکێکی کۆنە کە بە درێژاییی تەمەنی چەندین جار ماناکەی گۆڕاوە.<ref>Berrios GE (2001) Hypochondriasis. History of the Concept. In Starcevic V & Lipsitt DR (eds). ''Hypochondriasis''. Oxford, Oxford University Press, pp3-20.</ref> ئیدیعا کراوە کە ئەم حاڵەتە لاوازکەرە لە ئەنجامی تێگەیشتنێکی نادرووستە بۆ بارودۆخی جەستە یان دەروون.<ref name="amz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Avia MD, Ruiz MA |ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Recommendations for the Treatment of Hypochondriac Patients |journal=Journal of Contemporary Psychotherapy |بەرگ=٣٥|issue=3 |پەڕەکان=٣٠١–٣١٣|doi=10.1007/s10879-005-4322-3 |s2cid=28529570}}</ref> تاکێک کە تووشی ھیپۆکۆندریا بووە بە ھیپۆکۆندریاک (Hypochondriac) ناسراوە. تووشبووانی ھیپۆکۆندریا بە شێوەیەکی ناڕەوا لە ھەر نیشانەیەکی جەستەیی یان دەروونی کە دەستنیشان دەکرێ، کە گرنگیش نییە نیشانەکە چەندە بچووکە، قەناعەتیان وایە کە نەخۆشییەکی سەختیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kring|یەکەم=Ann M.|سەردێڕ=Abnormal Psychology with Cases|دوایین٢=Davison|یەکەم٢=Gerald C.|دوایین٣=Neale|یەکەم٣=John M.|دوایین٤=Johnson|یەکەم٤=Sheri L.|بڵاوکەرەوە=Wiley|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧١-٧١٢٦٠-٢|edition=10th}}{{پەڕە پێویستە|date=March 2016}}</ref>
زۆرجار، ھیپۆکۆندریا و ترس ھەر بەردەوام دەبێت تەنانەت دوای ئەوەی پزیشکەکە ھەڵسەنگاندنیشی بۆ کەسەکە کردووە و دڵنیای کردووەتەوە کە نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە نیشانەکان بنەمایەکی پزیشکیی بنەڕەتییان نییە یان خۆ ئەگەر نەخۆشییەکیشی ھەبێت، نیگەرانییەکانیان زۆر زیاترە لەوەی کە گونجاوە بۆ ئاستی نەخۆشییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Goldberg|یەکەم١=Richard J.|سەردێڕ=Practical Guide to the Care of the Psychiatric Patient|بڵاوکەرەوە=Mosby/Elsevier|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٠٣٦٨٣-٢}}{{page needed|date=March 2016}}</ref>
ئەو کەسانەی کە تووشی ھیپۆکۆندریا بوون تەمەنیان پێنج ساڵ کورتترە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Mataix-Cols |یەکەم=David |دوایین٢=Isomura |یەکەم٢=Kayoko |دوایین٣=Sidorchuk |یەکەم٣=Anna |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=All-Cause and Cause-Specific Mortality Among Individuals With Hypochondriasis |journal=[[JAMA Psychiatry]] |بەرگ=٨١|issue=3 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩١|doi=10.1001/jamapsychiatry.2023.4744 |pmc=١٠٧١٩٨٣٢|pmid=٣٨٠٩١٠٠٠}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}}
[[پۆل:حاڵەتە سایکۆپاسۆلۆژییەکان]]
[[پۆل:Articles with hAudio microformats]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
06z7icuv1kj13vqf5tnvty9fv145gl6
ھێڵە ئاسمانییەکانی دەلتا
0
296869
1593420
1593210
2026-06-23T12:06:07Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593420
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''ھێڵە ئاسمانییەکانی دەلتا''' کۆمپانیایەکی سەرەکیی ھێڵی ئاسمانییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە بارەگا سەرەکییەکەی لە [[ئەتڵانتا]]، جۆرجیایە، و نۆ ناوەندی گواستنەوە (Hub) بەڕێوەدەبات، کە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھارتسفیڵد-جاکسۆن ئەتڵانتا گەورەترینیانە لە ڕووی کۆی گشتیی سەرنشینان و ژمارەی گەشتەکانەوە. لەگەڵ کۆمپانیا پاشکۆ ناوچەیییەکان و بەڵێندەرانی کە لەژێر ناوی براندی دەلتا کۆنێکشن کاردەکەن، دەلتا ڕۆژانە زیاتر لە ٥٬٤٠٠ گەشتی ھەیە و خزمەت بە ٣٢٥ مەنزڵگا لە ٥٢ وڵات و شەش کیشوەردا دەکات.
دەلتا ئەندامێکی دامەزرێنەری ھاوپەیمانیی ھێڵە ئاسمانییەکانی سکای تیمە.<ref name="2024annual">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://s2.q4cdn.com/181345880/files/doc_financials/2024/q4/DAL-12-31-2024-10K-2-11-25-Filed.pdf |وێبگە=Delta Air Lines}}</ref> ئەمە دووەم کۆنترین ھێڵی ئاسمانیی بازرگانیی کارایە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا. لە ڕووی داھات و بەھای براندەوە لە ڕیزبەندیی یەکەمدایە لە نێوان گەورەترین ھێڵە ئاسمانییەکانی جیھاندا، و لە ڕووی ژمارەی سەرنشینانی گواستراوە و میلە بڕدراوەکانی سەرنشینەوە لە ڕیزبەندیی دووەمدایە.<ref name="statsfacts">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts/|سەردێڕ=Corporate Stats and Facts {{!}} Delta News Hub |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150801131900/http://news.delta.com/corporate-stats-and-facts |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٥}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Delta Air Lines}}
{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|فڕین}}
[[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە]]
[[پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
nfz86vu5cyuu47mwaoy8b7puuasra4a
سکای تیم
0
296870
1593411
1593247
2026-06-23T12:04:37Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593411
wikitext
text/x-wiki
{{داتابۆکس}}
'''سکای تیم''' یەکێکە لە سێ ھاوپەیمانییە ئاسمانییە سەرەکییەکەی جیھان. سکای تیم لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ دامەزرا، و دوایین ھاوپەیمانی بوو لە سێ ھاوپەیمانییەکە کە پێکھێنرا، لە دوای ستار ئەلاینس و وەن وۆرڵد. ژمارەی ساڵانەی گەشتیارانی ٦٢٤ ملیۆن کەسە (٢٠٢٤)، کە دووەم گەورەترینە لە نێوان سێ ھاوپەیمانییە سەرەکییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://portal.staralliance.com/employees/about/bottom-left/the-star-alliance-network|سەردێڕ=StarDesk |وێبگە=portal.staralliance.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oneworld.com/news/oneworld-honoured-as-best-airline-alliance-twice-over-aga-1|سەردێڕ={{!}} oneworld |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|زمان=en-US}}</ref> {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٠٥}}، سکای تیمی لە ١٨ کۆمپانیای گواستنەوەی چالاک پێکدێت؛<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/about/our-members|سەردێڕ=Our Members {{!}} SkyTeam |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.skyteam.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھاوپەیمانییەکی بارھەڵگر بە ناوی سکای تیمی کارگۆ بەڕێوەدەبات، کە لەگەڵ حەوت کۆمپانیای گواستنەوە ھاوبەشە،<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.skyteam.com/en/cargo/about/our-members/|سەردێڕ=Our Members {{!}} SkyTeam Cargo |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=skyteam.com |زمان=en}}</ref> کە ھەموویان ئەندامی سکای تیمن. تیمی بەڕێوەبردنی ناوەندییەکەی، سکای تیم سێنتراڵ، لە ئەمستلڤین لە ھۆڵەندا جێگیرە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|SkyTeam}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|فڕین}}
[[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]]
[[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]]
[[پۆل:Pages containing links to subscription-only content]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
rynw2ietcrv5hqpmah4ybnym95sd6b7
ئەمستەلڤێن
0
296871
1593412
1593246
2026-06-23T12:04:47Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593412
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''ئەمستەلڤێن''' شارەوانی و شارێکە لە پارێزگای ھۆڵەندای باکوور، [[ھۆڵەندا]]، کە ژمارەی دانیشتووانی ٩٥٬٩٩٦ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.amstelveen.nl/in-amstelveen/publicatie/feiten-en-cijfers_amstelveen-in-cijfers|سەردێڕ=Open Data {{!}} Gemeente Amstelveen |وێبگە=Amstelveen.nl}}</ref> ئەم شارە بەشێکی [[قەراغی شار]]ی ناوچەی مێترۆپۆلیتانی ئەمستردامە.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Amstelveen}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}}
[[پۆل:شارەکانی ھۆڵەندا]]
[[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
h988sq60mr98t73xdlhvj649s2b5za7
زمانی کیچێ
0
296879
1593407
1593277
2026-06-23T12:03:57Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593407
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
'''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی.
== سەرچاوەکان ==
*[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30.
*García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]]
*Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004.
*Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora.
*Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra.
*Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59.
*{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}}
*Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj.
*Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}.
*{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}}
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |ڕێکەوت=١٩٨٣|بەرگ=٥٩|issue=3 |پەڕەکان=٥٨٣–٦٠٤|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free}}
*Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum.
*Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford.
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |ڕێکەوت=١٩٨٩|بەرگ=١٤|پەڕەکان=١–٧|doi=10.17161/KWPL.1808.581 |ناونیشان=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free}}
*Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica.
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |ڕێکەوت=١٩٩٠|بەرگ=٢٨|issue=6 |پەڕەکان=١٢٩١–١٣٣٠|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free}}
*Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum.
*Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press.
*{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=The Comparative Method of Language Acquisition Research |ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of Chicago Press |شوێن=Chicago |ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٤٨١٢٨٩}}
*Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge.
*Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442.
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |ڕێکەوت=٢٠٢١|بەرگ=٤٨|issue=3 |پەڕەکان=٤٥٤–٤٧٩|doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=٣٢٥٠٠٨٤٥|s2cid=219327130}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Romero |یەکەم١=Sergio |سەردێڕ=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |ڕێکەوت=٢٠١٥|شوێن=Salt Lake City |ژپنک=٩٧٨١٦٠٧٨١٣٩٧٢}}
*[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language).
* Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}.
{{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|زمان}}
{{پۆلی کۆمنز|K’iche’ language}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان]]
[[پۆل:زمانەکانی گواتیمالا]]
[[پۆل:زمانەکانی مەکسیک]]
do5xwudxct48x2i39sop3ii7a569k5v
1593501
1593407
2026-06-23T20:01:24Z
AramBot
39807
بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1593501
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
'''کیچێ''' یاخود ناسراو بە (قاتزیهۆب ئال) زمانێکی مایایە کە لەلایەن [[خەڵکی کیچێ]] لە بەرزاییەکانی ناوەڕاستی [[گواتیمالا]] و [[مەکسیک]] قسەی پێدەکرێت. بە ڕێژەی زیاتر لە ملیۆنێک قسەکەر (٧%ی دانیشتوانی گواتیمالا)، زمانی کیچێ دووەم زمانە کە زۆرترین قسەی پێدەکرێت لە وڵاتەکەدا، لە دوای زمانی ئیسپانی.
== سەرچاوەکان ==
*[[Munro S. Edmonson|Edmonson, Munro S.]] 1965. ''Quiche-English Dictionary''. [[Middle American Research Institute]], [[Tulane University]], publ. no. 30.
*García-Hernández, Abraham; Yac Sam, Santiago and Pontius, David Henne. 1980. ''Diccionario Quiché-Español''. [[Instituto Linguistico de Verano, Guatemala]]
*Grimes, Larry. 1972. [https://web.archive.org/web/20170106174249/http://www.ailla.utexas.org/search/resource.html?r_id=6534 ''The Phonological History of the Quichean Languages''.] ''Mayan Languages Collection of Larry Grimes.'' The Archive of the Indigenous Languages of Latin America: www.ailla.utexas.org. Media: text. Access: public. Resource: QUC001R004.
*Hale, Ken. (1998). El antipassivo de enfoque del k'ichee’ y el inverso del Chukchi: Un estudio de la concordancia excéntrica. În Z. Estrada Fernandez et al. (Eds.), ''IV Encuentro Internacional de Lingüística en el Noroeste. Tomo I, Lenguas Indígenas, volumen I''. Editorial Unison, Universidad de Sonora.
*Kaufman, Terrence. 1970. ''Proyecto de alfabetos y ortografías para escribir las lenguas mayances''. Antigua: Editorial José de Pineda Ibarra.
*Larsen, Thomas W. 1987. The syntactic status of ergativity in Quiche. ''Lingua'' 71: 33–59.
*{{cite thesis |last=Larsen |first=Thomas W. |year=1988 |title=Manifestations of ergativity in Quiché grammar |type=Doctoral dissertation |place=Berkeley |publisher=University of California |url=https://escholarship.org/uc/item/22p292kr}}
*Par Sapón, María Beatriz. 2000. ''Variación dialectal en kʼicheeʼ ''. Guatemala City: Cholsamaj.
*Par Sapón, María Beatriz and Can Pixabaj, Telma Angelina. 2000. ''Ujunamaxiik ri Kʼicheeʼ Chʼabʼal, Variación Dialectal en Kʼicheeʼ ''. Proyecto de Investigación Lingüística de [[Oxlajuuj Keej Mayaʼ Ajtzʼiibʼ]]. Guatemala City: (OKMA)/Editorial Cholsamaj. {{ISBN|99922-53-07-X}}.
*{{cite thesis |last=Pye |first=Clifton |year=1980 |title=The acquisition of grammatical morphemes in Quiché Mayan |type=Doctoral dissertation |place=Pittsburgh |publisher=University of Pittsburgh}}
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=Mayan telegraphese: Intonational determinants of inflectional development in Quiché Mayan |journal=Language |ڕێکەوت=١٩٨٣|بەرگ=٥٩|issue=3 |پەڕەکان=٥٨٣–٦٠٤|doi=10.2307/413905 |jstor=413905 |hdl=1808/17468 |hdl-access=free}}
*Pye, Clifton, Ingram, David and List, Helen. (1987). A comparison of initial consonant acquisition in English and Quiché. In Keith Nelson and Anne van Kleeck (Eds.), ''Children's Language'', Vol. 6, pp. 175–190. Erlbaum.
*Pye, Clifton and Quixtan Poz, Pedro. (1988). Precocious passives (and antipassives) in Quiché Mayan. ''Papers and Reports on Child Language Development'' 27.71–80. Stanford.
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=The Focus Antipassive in Quiché Mayan |journal=Kansas Working Papers in Linguistics |ڕێکەوت=١٩٨٩|بەرگ=١٤|پەڕەکان=١–٧|doi=10.17161/KWPL.1808.581 |ناونیشان=https://dx.doi.org/10.17161/KWPL.1808.581|hdl=1808/581 |hdl-access=free}}
*Pye, Clifton and Rekart, Deborah. (1990). La adquisición del K'iche'. In Nora C. England and Stephen R. Elliott (Eds.), ''Lecturas sobre la Lingüistica Maya'', pp. 115–126. Centro de Investigaciones Regionales de Mesoamérica.
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=The acquisition of ergative languages |journal=Linguistics |ڕێکەوت=١٩٩٠|بەرگ=٢٨|issue=6 |پەڕەکان=١٢٩١–١٣٣٠|doi=10.1515/ling.1990.28.6.1291 |hdl=1808/17433 |s2cid=12627039 |hdl-access=free}}
*Pye, Clifton. (1991). The acquisition of Kʼicheʼ (Maya). In Dan Isaac Slobin (Ed.), ''The Crosslinguistic Study of Language Acquisition'', Vol. 3, pp. 221–308. Erlbaum.
*Pye, Clifton. (2001). The acquisition of finiteness in Kʼicheʼ Maya. ''BUCLD 25: Proceedings of the 25th annual Boston University Conference on Language Development'', pp. 645–656. Cascadilla Press.
*{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=The Comparative Method of Language Acquisition Research |ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of Chicago Press |شوێن=Chicago |ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٤٨١٢٨٩}}
*Pye, Clifton, Pfeiler, Barbara and Mateo Pedro, Pedro. 2017. Mayan language acquisition. In Judith Aissen, Nora C. England and Roberto Zavala Maldonado (Eds.), ''The Mayan Languages'', pp. 19-42. Routledge.
*Pye, Clifton and Pfeiler, Barbara. (2019). The acquisition of directionals in two Mayan languages. ''Front. Psychol.'' 10:2442.
*{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Pye |یەکەم١=Clifton |سەردێڕ=Documenting the acquisition of indigenous languages |journal=Journal of Child Language |ڕێکەوت=٢٠٢١|بەرگ=٤٨|issue=3 |پەڕەکان=٤٥٤–٤٧٩|doi=10.1017/S0305000920000318|pmid=٣٢٥٠٠٨٤٥|s2cid=219327130}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Romero |یەکەم١=Sergio |سەردێڕ=Language and ethnicity among the Kʼicheeʼ Maya |ڕێکەوت=٢٠١٥|شوێن=Salt Lake City |ژپنک=٩٧٨١٦٠٧٨١٣٩٧٢}}
*[[Luis Enrique Sam Colop|Sam Colop]]. 1999. ''Popol Wuj — Versión Poética Kʼicheʼ.'' [[Proyecto de Educación Maya Bilingüe Intercultural|PEMBI]]/[[GTZ]]/[[Centro Educativo y Cultural Maya Cholsamaj|Cholsamaj]]. (In the Quiché Maya language).
* Tedlock, Dennis. 1996. ''Popol Vuh: The Definitive Edition of the Mayan Book of the Dawn of Life and the Glories of Gods and Kings.'' Touchstone Books. {{ISBN|0-684-81845-0}}.
{{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|زمان}}
{{پۆلی کۆمنز|K’iche’ language}}
[[پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان]]
[[پۆل:زمانەکانی گواتیمالا]]
[[پۆل:زمانەکانی مەکسیک]]
pufxx3vtul5bjz1f1ivzvz4r263jpps
ماکبووک نیۆ
0
296883
1593454
1593258
2026-06-23T16:08:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|MacBook Neo}}
1593454
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''ماکبووک نیۆ''' لاپتۆپێکە لە زنجیرەی ماکبووک کە لەلایەن [[ئەپڵ]] پەرەی پێدراوە. ئەمە یەکەم ماکە کە چیپێکی زنجیرەی ئەی (A-series) بەکاردەھێنێت کە لە [[ئایفۆن]] و [[ئایپاد]]دا دەبینرێت، لەبری چیپەکانی زنجیرەی ئێم (M-series) کە لە ماکەکانی تری ئەپڵ سیلیکۆندا ھەن. ماکبووک نیۆ وەک ماکبووکێکی ئاستی سەرەتایی دیاریکراوە، کە لە خوار [[مەکبووک ئێر]] و [[مەکبووک پرۆ|مەکبووک پڕۆ]] جێگیر کراوە. بۆ یەکەمجار لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٦ ڕاگەیەندرا، و لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ بڵاوکرایەوە. ھەتا حوزەیرانی ٢٠٢٦، ھەرزانترین لاپتۆپە کە لەلایەن ئەپڵەوە بفرۆشرێت، بە نرخی دەستپێکی ٥٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ کڕیارە ئاسایییەکان و ٤٩٩ دۆلاری ئەمریکی بۆ ئەو کەسانەی کە مەرجەکانی نرخی پەروەردەیییان تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|دەیەی ٢٠٢٠}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|MacBook Neo}}
8uw6m010s7xr8xq1h27zpliziv27zle
ئەپڵ ئەی ١٦
0
296885
1593409
1593260
2026-06-23T12:04:17Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593409
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''ئەپڵ ئەی ١٦ بایۆنیک''' (کە بۆ نەوەی یازدەیەمی ئایپاد تەنیا بە '''ئەی ١٦''' ناسراوە) سیستەمێکی لەسەر چیپی (ئێس ئۆ سی) ٦٤-بیتی ئەی ئاڕ ئێمە کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە، وەک بەشێک لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، و لەلایەن [[تی ئێس ئێم سی]] بەرھەم ھێنراوە. ئەم چیپە لە [[ئایفۆن ١٤ پرۆ|ئایفۆن ١٤ پرۆ و ١٤ پرۆ ماکس]]، [[ئایفۆن ١٥|ئایفۆن ١٥ و ١٥ پڵەس]] و ئایپاد (ئەی ١٦) بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hristov |یەکەم=Victor |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438|سەردێڕ=A16 Bionic explained: what's new in Apple's Pro-grade mobile chip? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220911055657/https://www.phonearena.com/news/A16-Bionic-explained-whats-new_id142438 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Phone Arena |زمان=en-US}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
buwrca3trtjl0ot3tq4yuchb3kjygt2
ئەپڵ ئێم ١
0
296887
1593410
1593255
2026-06-23T12:04:27Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593410
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
'''ئەپڵ ئێم ١''' زنجیرەیەک سیستەم لەسەر چیپە (ئێس ئۆ سی) لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێم کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکراوەتەوە. ئەمە بەشێکە لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، وەک [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) و [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) لە [[کۆمپیوتەری سەرمێز|کۆمپیوتەرە سەرمێزەکان]] و [[لاپتۆپ|لاپتۆپەکانی]] [[مەکینتۆش|ماک]] و [[تابلێت|تابلێتەکانی]] [[ئایپاد پڕۆ]] و ئایپاد ئێر بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php|سەردێڕ=The Apple M1 is the first ARM-based chipset for Macs with the fastest CPU cores and top iGPU |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
akh0yrqy1brxz4rv31swz7upi1xbx0c
1593451
1593410
2026-06-23T16:03:41Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Apple M1}}
1593451
wikitext
text/x-wiki
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
'''ئەپڵ ئێم ١''' زنجیرەیەک سیستەم لەسەر چیپە (ئێس ئۆ سی) لەسەر بنەمای ئەی ئاڕ ئێم کە لەلایەن [[ئەپڵ]] دیزاین کراوە و لە ساڵی ٢٠٢٠دا بڵاوکراوەتەوە. ئەمە بەشێکە لە زنجیرەی ئەپڵ سیلیکۆن، وەک [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی]] (سی پی یوو) و [[یەکەی چارەسەرکردنی وێنەیی]] (جی پی یوو) لە [[کۆمپیوتەری سەرمێز|کۆمپیوتەرە سەرمێزەکان]] و [[لاپتۆپ|لاپتۆپەکانی]] [[مەکینتۆش|ماک]] و [[تابلێت|تابلێتەکانی]] [[ئایپاد پڕۆ]] و ئایپاد ئێر بەکاردێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php|سەردێڕ=The Apple M1 is the first ARM-based chipset for Macs with the fastest CPU cores and top iGPU |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125184425/https://www.gsmarena.com/the_apple_m1_is_the_first_armbased_chipset_for_macs_with_the_fastest_cpu_cores_and_top_igpu-news-46222.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئەپڵ|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|Apple M1}}
dq51o2sjx5nqznbrqi1yfibdfd3k1le
نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن
0
296888
1593415
1593233
2026-06-23T12:05:17Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593415
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Goya-Guerra (09).jpg|وێنۆک|253x253پیکسڵ]]
'''نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات''' ({{بە ئینگلیزی|Post-traumatic stress disorder (PTSD)}}) [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونییە]] کە لە ئەزموونکردنی ڕووداوێکی [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبربەخشەوە]] گەشە دەکات، وەک دەستدرێژیی سێکسی، [[توندوتیژیی خێزانی|تووندوتیژیی خێزانی]]، [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنی سەر منداڵان]]، [[شەڕ]] و زەبرەکانی پەیوەست بە شەڕەوە، [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]]، خەمباری، پێکدادانی ھاتوچۆ، یان ھەڕەشەکانی دیکە لەسەر ژیان.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-traumatic-stress-disorder/symptoms-causes/syc-20355967 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Mayo Clinic]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wild |یەکەم=Jennifer |دوایین٢=Duffy |یەکەم٢=Michael |دوایین٣=Ehlers |یەکەم٣=Anke |ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Moving forward with the loss of a loved one: treating PTSD following traumatic bereavement with cognitive therapy |journal=Cognitive Behaviour Therapist |بەرگ=١٦|doi=10.1017/S1754470X23000041 |issn=1754-470X |pmc=١٠١٦٠٠٠٠|pmid=٣٧١٥٩٨١١|article-number=e12}}</ref> نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە بیرکردنەوە، ھەست، یان [[خەون|خەونە]] تێکدەرەکان کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانەوە ھەیە، ناڕەحەتیی دەروونی یان جەستەیی بۆ ئاماژەکانی پەیوەست بە [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبر]]، ھەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاماژەکانی پەیوەست بە زەبر، گۆڕانکاری لە شێوازی بیرکردنەوە و ھەستکردن.<ref name="DSM5" /><ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}</ref><ref name="Forman-Hoffman_20182">{{Cite report|title=Psychological and Pharmacological Treatments for Adults With Posttraumatic Stress Disorder: A Systematic Review Update|last1=Forman-Hoffman|first1=Valerie|last2=Cook Middleton|first2=Jennifer|date=2018-05-17|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)|doi=10.23970/ahrqepccer207|language=en|last3=Feltner|first3=Cynthia|last4=Gaynes|first4=Bradley N.|last5=Palmieri Weber|first5=Rachel|last6=Bann|first6=Carla|last7=Viswanathan|first7=Meera|last8=Lohr|first8=Kathleen N.|last9=Baker|first9=Claire|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/sites/default/files/pdf/cer-207-ptsd-update-2018-rev_0.pdf|doi-access=free|pmid=30204376|access-date=25 August 2020}}</ref> ئەم نیشانانە بۆ زیاتر لە مانگێک دوای ڕووداوەکە دەمێننەوە و دەتوانن ھۆکارەکانی وەک [[میسۆفۆنیا]] لە خۆ بگرن.<ref name="DSM5" /> منداڵانی بچووک کەمتر ئەگەری نیشاندانی ناڕەحەتییان ھەیە، بەڵام لەبری ئەوە ڕەنگە لە ڕێگەی یاریکردنەوە یادەوەرییەکانیان دەرببڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ptsd.va.gov/professional/treat/specific/attachment_child.asp#:~:text=Young%20children%20may%20also%20show,irritable,%20aggressive,%20or%20unsafe.|سەردێڕ=VA.gov {{!}} Veterans Affairs |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ptsd.va.gov |زمان=en}}</ref><ref name="DSM5" />
[[پەڕگە:PTSD flashback.png|وێنۆک|خەونی ناخۆشی دوای کارەساتێک|295x295پیکسڵ]]
زۆربەی ئەو کەسانەی کە تووشی ڕووداوی زەبربەخش دەبن تووشی PTSD نابن.<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی تووندوتیژیی نێوان کەسەکان دەبن وەک دەستدرێژیی سێکسی، ھەراسانکردنی سێکسیی دیکە، ڕفاندن، داوێنپیسی، دەستدرێژیی جەستەیی لەلایەن ھاوبەشێکی نزیکەوە، و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ، ئەگەری تووشبوونیان بە PTSD زیاترە لە چاو ئەوانەی کە تووشی زەبر و زەنگە نادەستدرێژییەکان دەبن، وەک ڕووداو و [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]].<ref name="Zoladz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Zoladz PR, Diamond DM |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Current status on behavioral and biological markers of PTSD: a search for clarity in a conflicting literature |journal=[[Neuroscience and Biobehavioral Reviews]] |بەرگ=٣٧|issue=5 |پەڕەکان=٨٦٠–٨٩٥|doi=10.1016/j.neubiorev.2013.03.024 |pmid=٢٣٥٦٧٥٢١|s2cid=14440116}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, Degenhardt L, de Girolamo G, Dinolova RV, Ferry F, Florescu S, Gureje O, Haro JM, Huang Y, Karam EG, Kawakami N, Lee S, Lepine JP, Levinson D, Navarro-Mateu F, Pennell BE, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Stein DJ, Ten Have M, Torres Y, Viana MC, Petukhova MV, Sampson NA, Zaslavsky AM, Koenen KC |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys |journal=[[European Journal of Psychotraumatology]] |بەرگ=٨|issue=sup5 |doi=10.1080/20008198.2017.1353383 |pmc=٥٦٣٢٧٨١|pmid=٢٩٠٧٥٤٢٦|وتەگێڕانەوە=As detailed in another recent WMH report, conditional risk of PTSD after trauma exposure is 4.0%, but varies significantly by trauma type. The highest conditional risk is associated with being raped (19.0%), physical abuse by a romantic partner (11.7%), being kidnapped (11.0%), and being sexually assaulted other than rape (10.5%). In terms of broader categories, the traumas associated with the highest PTSD risk are those involving ''intimate partner or sexual violence'' (11.4%), and ''other traumas'' (9.2%), with aggregate conditional risk much lower in the other broad trauma categories (2.0–5.4%) [citations omitted; emphasis added]. |article-number=1353383}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Darves-Bornoz JM, Alonso J, de Girolamo G, de Graaf R, Haro JM, Kovess-Masfety V, Lepine JP, Nachbaur G, Negre-Pages L, Vilagut G, Gasquet I |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Main traumatic events in Europe: PTSD in the European study of the epidemiology of mental disorders survey |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢١|issue=5 |پەڕەکان=٤٥٥–٤٦٢|doi=10.1002/jts.20357 |pmid=١٨٩٥٦٤٤٤|وتەگێڕانەوە=In univariate analyses adjusted on gender, six events were found to be the most significantly associated with PTSD ( p < .001) among individuals exposed to at least one event. They were being raped (OR = 8.9), being beaten up by spouse or romantic partner (OR = 7.3), experiencing an undisclosed private event (OR = 5.5), having a child with serious illness (OR = 5.1), being beaten up by a caregiver (OR = 4.5), or being stalked (OR = 4.2)" [OR = odds ratio].}}</ref> لە ئەمریکا نزیکەی ٣،٥٪ی گەورەکان لە ساڵێکی دیاریکراودا تووشی PTSD دەبن و ٩٪ی خەڵک لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیاندا تووشی ئەم نەخۆشییە دەبن.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2013">[[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی|American Psychiatric Association]] (2013). [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'']] (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|271–80]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-89042-555-8|<bdi>978-0-89042-555-8</bdi>]].</cite></ref> لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، ڕێژەکان لە ماوەی ساڵێکی دیاریکراودا لە نێوان ٠،٥٪ بۆ ١٪ دایە.<ref name="DSM5" /> ڕەنگە ڕێژەی بەرزتر لە ناوچەکانی [[شەڕ|شەڕی چەکداریدا]] ڕووبدات.<ref name="BMJ2015" /> لە ئافرەتانیشدا ئەو حاڵەتە زیاترە لە پیاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-traumatic-stress-disorder|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref>
خۆپاراستن لەوانەیە کاتێک بتوانرێت کە ڕاوێژکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە نیشانە سەرەتایییەکانیان ھەیە.<ref name="BMJ2015" /> چارەسەرە سەرەکییەکان بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی PTSD بوون بریتین لە ڕاوێژکاری (چارەسەری دەروونی) و دەرمان.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd "Post-Traumatic Stress Disorder"]. ''[[National Institute of Mental Health]]''. February 2016. [https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml Archived] from the original on 9 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 March</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="Haa2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haagen JF, Smid GE, Knipscheer JW, Kleber RJ |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=The efficacy of recommended treatments for veterans with PTSD: A metaregression analysis |journal=[[Clinical Psychology Review]] |بەرگ=٤٠|پەڕەکان=١٨٤–٩٤|doi=10.1016/j.cpr.2015.06.008 |pmid=٢٦١٦٤٥٤٨|hdl-access=free}}</ref> زۆربەی چارەسەرە تێکەڵەکان (چارەسەری دەروونی و چارەسەری دەرمانی) پێناچێت کاریگەرتر بن لە چارەسەری دەروونی بەتەنیا،<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBissonCosgroveLewisRobert2015">Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 "Post-traumatic stress disorder"]. ''[[BMJ]]''. '''351''' h6161. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.h6161|10.1136/bmj.h6161]]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 4663500]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26611143 26611143].</cite></ref><ref name="pmid20614457">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hetrick SE, Purcell R, Garner B, Parslow R |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Combined pharmacotherapy and psychological therapies for post traumatic stress disorder (PTSD) |ناونیشان=https://eprints.qut.edu.au/84458/1/Hetrick-2010-Combined%20pharmacotherapy%20and%20psyc.pdf |journal=[[Cochrane Library|The Cochrane Database of Systematic Reviews]] |issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD007316.pub2 |pmc=١٢٥١٥٥٤٣|pmid=٢٠٦١٤٤٥٧|article-number=CD007316}}</ref> وە سوودەکانی دەرمان کەمترن لەوانەی کە لەگەڵ ڕاوێژکاردا دەبن.<ref name="BMJ2015" /> دەرمانی دژە خەمۆکی لە جۆری SSRI یان SNRI دەرمانی ھێڵی یەکەمن کە بۆ PTSD بەکاردەھێنرێن و سوودی مامناوەندیان ھەیە بۆ نزیکەی نیوەی خەڵک.<ref name="Berger-2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Berger W, Mendlowicz MV, Marques-Portella C, Kinrys G, Fontenelle LF, Marmar CR, Figueira I |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Pharmacologic alternatives to antidepressants in posttraumatic stress disorder: a systematic review |journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]] |بەرگ=٣٣|issue=2 |پەڕەکان=١٦٩–٨٠|doi=10.1016/j.pnpbp.2008.12.004 |pmc=٢٧٢٠٦١٢|pmid=١٩١٤١٣٠٧}}</ref>
[[پەڕگە:PTSD avoidance.png|وێنۆک|297x297پیکسڵ|وەبیرھاتنەوەی ڕووداوەکان دوای کارەساتەکە]]
نیشانەکانی تێکچوونی دەروونیی پەیوەست بە زەبر و زەنگ و دوای کارەسات لانیکەم لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن|یۆنانییە کۆنەکانەوە]] بەڵگەدارکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4Tkdm1vRFbUC&pg=PA353|سەردێڕ=Handbook of Integrative Clinical Psychology, Psychiatry, and Behavioral Medicine Perspectives, Practices, and Research.|vauthors=Carlstedt R|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Springer Pub. Co.|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦١-١٠٩٥-٤|شوێن=New York|پەڕە=٣٥٣|via=[[Google Books]]}}</ref> چەند نموونەیەک لە بەڵگەی نەخۆشیی دوای کارەسات لە سەدەی حەڤدە و ھەژدەیەمەوە بوونی ھەیە، وەکوو ڕۆژنامەی ساموێل پێپیس کە نیشانە و فشارە دەروونییەکانی دوای [[ئاگرە مەزنەکەی لەندەن|ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی لەندەنی]] لە ساڵی ١٦٦٦ باسکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Traumatic Events and Mental Health|vauthors=O'Brien S|ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|پەڕە=٧}}</ref> لە کاتی [[شەڕی جیھانی|جەنگە جیھانییەکاندا]]، ئەم حاڵەتە بە زاراوەی جۆراوجۆر ناسرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ABhpCQAAQBAJ|سەردێڕ=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence – From Domestic Abuse to Political Terror|vauthors=Herman J|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Basic Books]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٩٨٧٣-٦|پەڕە=٩|via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Waters |یەکەم=John |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.realcleardefense.com/articles/2015/06/05/after_war_an_interview_with_author_nancy_sherman_108023.html|سەردێڕ=After War: A Conversation with Author Nancy Sherman {{!}} RealClearDefense |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.realcleardefense.com}}</ref> زاراوەی «نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات» لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ھاتە ئاراوە، کە بەشێکی زۆری بە ھۆی دەستنیشانکردن و پشکنینەکان بوون بۆ سەربازە دێرینەکانی سوپای ئەمریکا لە [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤیێتنامدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Clinical child psychiatry|vauthors=Klykylo WM|ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[John Wiley & Sons]]|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٩٦٧٧٠-٥|edition=3|شوێن=Chichester, West Sussex, UK|chapter=15|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EL8eMEkxzkYC&pg=PT411|via=[[Google Books]]}}</ref> لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]] لە ساڵی ١٩٨٠ لە چاپی سێیەمی ''دەستنووسی دەستنیشانکردن و ئاماری پشێوییە دەروونییەکان'' (DSM-III) بەفەرمی ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Friedman MJ |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Finalizing PTSD in DSM-5: getting here from there and where to go next |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢٦|issue=5 |پەڕەکان=٥٤٨–٥٦|doi=10.1002/jts.21840 |pmid=٢٤١٥١٠٠١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references responsive="" />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.nctsn.org/resources Post traumatic stress disorder information from The National Child Traumatic Stress Network]
* [https://web.archive.org/web/20130425020526/http://www.som.uq.edu.au/ptsd Information resources from The University of Queensland School of Medicine]
* [https://www.apa.org/ptsd-guideline/ APA practice parameters for assessment and treatment for PTSD (Updated 2025)]
* [https://www.ptsd.va.gov/professional/index.asp Resources for professionals from the VA National PTSD Center]
{{Medical resources|DiseasesDB=33846|ICD11={{ICD11|6B40}}|ICD10={{ICD10|F|43|1|f|40}}|ICD9={{ICD9|309.81}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=000925|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1900|MeshID=D013313}}
[[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]]
[[پۆل:ترس]]
[[پۆل:زانستی کۆمەڵایەتی سەربازی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
1pnpgfqxpv2ggmirq0xdukeqvgb3avy
1593450
1593415
2026-06-23T16:03:11Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Posttraumatic stress disorder}}
1593450
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Goya-Guerra (09).jpg|وێنۆک|253x253پیکسڵ]]
'''نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات''' ({{بە ئینگلیزی|Post-traumatic stress disorder (PTSD)}}) [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونییە]] کە لە ئەزموونکردنی ڕووداوێکی [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبربەخشەوە]] گەشە دەکات، وەک دەستدرێژیی سێکسی، [[توندوتیژیی خێزانی|تووندوتیژیی خێزانی]]، [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنی سەر منداڵان]]، [[شەڕ]] و زەبرەکانی پەیوەست بە شەڕەوە، [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]]، خەمباری، پێکدادانی ھاتوچۆ، یان ھەڕەشەکانی دیکە لەسەر ژیان.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-traumatic-stress-disorder/symptoms-causes/syc-20355967 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Mayo Clinic]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wild |یەکەم=Jennifer |دوایین٢=Duffy |یەکەم٢=Michael |دوایین٣=Ehlers |یەکەم٣=Anke |ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Moving forward with the loss of a loved one: treating PTSD following traumatic bereavement with cognitive therapy |journal=Cognitive Behaviour Therapist |بەرگ=١٦|doi=10.1017/S1754470X23000041 |issn=1754-470X |pmc=١٠١٦٠٠٠٠|pmid=٣٧١٥٩٨١١|article-number=e12}}</ref> نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە بیرکردنەوە، ھەست، یان [[خەون|خەونە]] تێکدەرەکان کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانەوە ھەیە، ناڕەحەتیی دەروونی یان جەستەیی بۆ ئاماژەکانی پەیوەست بە [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبر]]، ھەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاماژەکانی پەیوەست بە زەبر، گۆڕانکاری لە شێوازی بیرکردنەوە و ھەستکردن.<ref name="DSM5" /><ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}</ref><ref name="Forman-Hoffman_20182">{{Cite report|title=Psychological and Pharmacological Treatments for Adults With Posttraumatic Stress Disorder: A Systematic Review Update|last1=Forman-Hoffman|first1=Valerie|last2=Cook Middleton|first2=Jennifer|date=2018-05-17|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)|doi=10.23970/ahrqepccer207|language=en|last3=Feltner|first3=Cynthia|last4=Gaynes|first4=Bradley N.|last5=Palmieri Weber|first5=Rachel|last6=Bann|first6=Carla|last7=Viswanathan|first7=Meera|last8=Lohr|first8=Kathleen N.|last9=Baker|first9=Claire|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/sites/default/files/pdf/cer-207-ptsd-update-2018-rev_0.pdf|doi-access=free|pmid=30204376|access-date=25 August 2020}}</ref> ئەم نیشانانە بۆ زیاتر لە مانگێک دوای ڕووداوەکە دەمێننەوە و دەتوانن ھۆکارەکانی وەک [[میسۆفۆنیا]] لە خۆ بگرن.<ref name="DSM5" /> منداڵانی بچووک کەمتر ئەگەری نیشاندانی ناڕەحەتییان ھەیە، بەڵام لەبری ئەوە ڕەنگە لە ڕێگەی یاریکردنەوە یادەوەرییەکانیان دەرببڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ptsd.va.gov/professional/treat/specific/attachment_child.asp#:~:text=Young%20children%20may%20also%20show,irritable,%20aggressive,%20or%20unsafe.|سەردێڕ=VA.gov {{!}} Veterans Affairs |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ptsd.va.gov |زمان=en}}</ref><ref name="DSM5" />
[[پەڕگە:PTSD flashback.png|وێنۆک|خەونی ناخۆشی دوای کارەساتێک|295x295پیکسڵ]]
زۆربەی ئەو کەسانەی کە تووشی ڕووداوی زەبربەخش دەبن تووشی PTSD نابن.<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی تووندوتیژیی نێوان کەسەکان دەبن وەک دەستدرێژیی سێکسی، ھەراسانکردنی سێکسیی دیکە، ڕفاندن، داوێنپیسی، دەستدرێژیی جەستەیی لەلایەن ھاوبەشێکی نزیکەوە، و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ، ئەگەری تووشبوونیان بە PTSD زیاترە لە چاو ئەوانەی کە تووشی زەبر و زەنگە نادەستدرێژییەکان دەبن، وەک ڕووداو و [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]].<ref name="Zoladz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Zoladz PR, Diamond DM |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Current status on behavioral and biological markers of PTSD: a search for clarity in a conflicting literature |journal=[[Neuroscience and Biobehavioral Reviews]] |بەرگ=٣٧|issue=5 |پەڕەکان=٨٦٠–٨٩٥|doi=10.1016/j.neubiorev.2013.03.024 |pmid=٢٣٥٦٧٥٢١|s2cid=14440116}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, Degenhardt L, de Girolamo G, Dinolova RV, Ferry F, Florescu S, Gureje O, Haro JM, Huang Y, Karam EG, Kawakami N, Lee S, Lepine JP, Levinson D, Navarro-Mateu F, Pennell BE, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Stein DJ, Ten Have M, Torres Y, Viana MC, Petukhova MV, Sampson NA, Zaslavsky AM, Koenen KC |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys |journal=[[European Journal of Psychotraumatology]] |بەرگ=٨|issue=sup5 |doi=10.1080/20008198.2017.1353383 |pmc=٥٦٣٢٧٨١|pmid=٢٩٠٧٥٤٢٦|وتەگێڕانەوە=As detailed in another recent WMH report, conditional risk of PTSD after trauma exposure is 4.0%, but varies significantly by trauma type. The highest conditional risk is associated with being raped (19.0%), physical abuse by a romantic partner (11.7%), being kidnapped (11.0%), and being sexually assaulted other than rape (10.5%). In terms of broader categories, the traumas associated with the highest PTSD risk are those involving ''intimate partner or sexual violence'' (11.4%), and ''other traumas'' (9.2%), with aggregate conditional risk much lower in the other broad trauma categories (2.0–5.4%) [citations omitted; emphasis added]. |article-number=1353383}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Darves-Bornoz JM, Alonso J, de Girolamo G, de Graaf R, Haro JM, Kovess-Masfety V, Lepine JP, Nachbaur G, Negre-Pages L, Vilagut G, Gasquet I |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Main traumatic events in Europe: PTSD in the European study of the epidemiology of mental disorders survey |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢١|issue=5 |پەڕەکان=٤٥٥–٤٦٢|doi=10.1002/jts.20357 |pmid=١٨٩٥٦٤٤٤|وتەگێڕانەوە=In univariate analyses adjusted on gender, six events were found to be the most significantly associated with PTSD ( p < .001) among individuals exposed to at least one event. They were being raped (OR = 8.9), being beaten up by spouse or romantic partner (OR = 7.3), experiencing an undisclosed private event (OR = 5.5), having a child with serious illness (OR = 5.1), being beaten up by a caregiver (OR = 4.5), or being stalked (OR = 4.2)" [OR = odds ratio].}}</ref> لە ئەمریکا نزیکەی ٣،٥٪ی گەورەکان لە ساڵێکی دیاریکراودا تووشی PTSD دەبن و ٩٪ی خەڵک لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیاندا تووشی ئەم نەخۆشییە دەبن.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2013">[[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی|American Psychiatric Association]] (2013). [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'']] (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|271–80]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-89042-555-8|<bdi>978-0-89042-555-8</bdi>]].</cite></ref> لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، ڕێژەکان لە ماوەی ساڵێکی دیاریکراودا لە نێوان ٠،٥٪ بۆ ١٪ دایە.<ref name="DSM5" /> ڕەنگە ڕێژەی بەرزتر لە ناوچەکانی [[شەڕ|شەڕی چەکداریدا]] ڕووبدات.<ref name="BMJ2015" /> لە ئافرەتانیشدا ئەو حاڵەتە زیاترە لە پیاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-traumatic-stress-disorder|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref>
خۆپاراستن لەوانەیە کاتێک بتوانرێت کە ڕاوێژکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە نیشانە سەرەتایییەکانیان ھەیە.<ref name="BMJ2015" /> چارەسەرە سەرەکییەکان بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی PTSD بوون بریتین لە ڕاوێژکاری (چارەسەری دەروونی) و دەرمان.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd "Post-Traumatic Stress Disorder"]. ''[[National Institute of Mental Health]]''. February 2016. [https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml Archived] from the original on 9 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 March</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="Haa2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haagen JF, Smid GE, Knipscheer JW, Kleber RJ |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=The efficacy of recommended treatments for veterans with PTSD: A metaregression analysis |journal=[[Clinical Psychology Review]] |بەرگ=٤٠|پەڕەکان=١٨٤–٩٤|doi=10.1016/j.cpr.2015.06.008 |pmid=٢٦١٦٤٥٤٨|hdl-access=free}}</ref> زۆربەی چارەسەرە تێکەڵەکان (چارەسەری دەروونی و چارەسەری دەرمانی) پێناچێت کاریگەرتر بن لە چارەسەری دەروونی بەتەنیا،<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBissonCosgroveLewisRobert2015">Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 "Post-traumatic stress disorder"]. ''[[BMJ]]''. '''351''' h6161. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.h6161|10.1136/bmj.h6161]]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 4663500]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26611143 26611143].</cite></ref><ref name="pmid20614457">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hetrick SE, Purcell R, Garner B, Parslow R |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Combined pharmacotherapy and psychological therapies for post traumatic stress disorder (PTSD) |ناونیشان=https://eprints.qut.edu.au/84458/1/Hetrick-2010-Combined%20pharmacotherapy%20and%20psyc.pdf |journal=[[Cochrane Library|The Cochrane Database of Systematic Reviews]] |issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD007316.pub2 |pmc=١٢٥١٥٥٤٣|pmid=٢٠٦١٤٤٥٧|article-number=CD007316}}</ref> وە سوودەکانی دەرمان کەمترن لەوانەی کە لەگەڵ ڕاوێژکاردا دەبن.<ref name="BMJ2015" /> دەرمانی دژە خەمۆکی لە جۆری SSRI یان SNRI دەرمانی ھێڵی یەکەمن کە بۆ PTSD بەکاردەھێنرێن و سوودی مامناوەندیان ھەیە بۆ نزیکەی نیوەی خەڵک.<ref name="Berger-2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Berger W, Mendlowicz MV, Marques-Portella C, Kinrys G, Fontenelle LF, Marmar CR, Figueira I |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Pharmacologic alternatives to antidepressants in posttraumatic stress disorder: a systematic review |journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]] |بەرگ=٣٣|issue=2 |پەڕەکان=١٦٩–٨٠|doi=10.1016/j.pnpbp.2008.12.004 |pmc=٢٧٢٠٦١٢|pmid=١٩١٤١٣٠٧}}</ref>
[[پەڕگە:PTSD avoidance.png|وێنۆک|297x297پیکسڵ|وەبیرھاتنەوەی ڕووداوەکان دوای کارەساتەکە]]
نیشانەکانی تێکچوونی دەروونیی پەیوەست بە زەبر و زەنگ و دوای کارەسات لانیکەم لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن|یۆنانییە کۆنەکانەوە]] بەڵگەدارکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4Tkdm1vRFbUC&pg=PA353|سەردێڕ=Handbook of Integrative Clinical Psychology, Psychiatry, and Behavioral Medicine Perspectives, Practices, and Research.|vauthors=Carlstedt R|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Springer Pub. Co.|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦١-١٠٩٥-٤|شوێن=New York|پەڕە=٣٥٣|via=[[Google Books]]}}</ref> چەند نموونەیەک لە بەڵگەی نەخۆشیی دوای کارەسات لە سەدەی حەڤدە و ھەژدەیەمەوە بوونی ھەیە، وەکوو ڕۆژنامەی ساموێل پێپیس کە نیشانە و فشارە دەروونییەکانی دوای [[ئاگرە مەزنەکەی لەندەن|ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی لەندەنی]] لە ساڵی ١٦٦٦ باسکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Traumatic Events and Mental Health|vauthors=O'Brien S|ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|پەڕە=٧}}</ref> لە کاتی [[شەڕی جیھانی|جەنگە جیھانییەکاندا]]، ئەم حاڵەتە بە زاراوەی جۆراوجۆر ناسرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ABhpCQAAQBAJ|سەردێڕ=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence – From Domestic Abuse to Political Terror|vauthors=Herman J|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Basic Books]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٩٨٧٣-٦|پەڕە=٩|via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Waters |یەکەم=John |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.realcleardefense.com/articles/2015/06/05/after_war_an_interview_with_author_nancy_sherman_108023.html|سەردێڕ=After War: A Conversation with Author Nancy Sherman {{!}} RealClearDefense |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.realcleardefense.com}}</ref> زاراوەی «نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات» لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ھاتە ئاراوە، کە بەشێکی زۆری بە ھۆی دەستنیشانکردن و پشکنینەکان بوون بۆ سەربازە دێرینەکانی سوپای ئەمریکا لە [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤیێتنامدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Clinical child psychiatry|vauthors=Klykylo WM|ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[John Wiley & Sons]]|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٩٦٧٧٠-٥|edition=3|شوێن=Chichester, West Sussex, UK|chapter=15|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EL8eMEkxzkYC&pg=PT411|via=[[Google Books]]}}</ref> لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]] لە ساڵی ١٩٨٠ لە چاپی سێیەمی ''دەستنووسی دەستنیشانکردن و ئاماری پشێوییە دەروونییەکان'' (DSM-III) بەفەرمی ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Friedman MJ |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Finalizing PTSD in DSM-5: getting here from there and where to go next |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢٦|issue=5 |پەڕەکان=٥٤٨–٥٦|doi=10.1002/jts.21840 |pmid=٢٤١٥١٠٠١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references responsive="" />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.nctsn.org/resources Post traumatic stress disorder information from The National Child Traumatic Stress Network]
* [https://web.archive.org/web/20130425020526/http://www.som.uq.edu.au/ptsd Information resources from The University of Queensland School of Medicine]
* [https://www.apa.org/ptsd-guideline/ APA practice parameters for assessment and treatment for PTSD (Updated 2025)]
* [https://www.ptsd.va.gov/professional/index.asp Resources for professionals from the VA National PTSD Center]
{{Medical resources|DiseasesDB=33846|ICD11={{ICD11|6B40}}|ICD10={{ICD10|F|43|1|f|40}}|ICD9={{ICD9|309.81}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=000925|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1900|MeshID=D013313}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Posttraumatic stress disorder}}
[[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]]
[[پۆل:ترس]]
[[پۆل:زانستی کۆمەڵایەتی سەربازی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
0wqt5ghbg28p5p4ycke1pi3ee9oja6d
1593474
1593450
2026-06-23T17:01:13Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]]، [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]] و [[دەروازە:دەروونناسی|دەروونناسی]]
1593474
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Goya-Guerra (09).jpg|وێنۆک|253x253پیکسڵ]]
'''نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات''' ({{بە ئینگلیزی|Post-traumatic stress disorder (PTSD)}}) [[پەشێویی دەروونی|پەشێوییەکی دەروونییە]] کە لە ئەزموونکردنی ڕووداوێکی [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبربەخشەوە]] گەشە دەکات، وەک دەستدرێژیی سێکسی، [[توندوتیژیی خێزانی|تووندوتیژیی خێزانی]]، [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنی سەر منداڵان]]، [[شەڕ]] و زەبرەکانی پەیوەست بە شەڕەوە، [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]]، خەمباری، پێکدادانی ھاتوچۆ، یان ھەڕەشەکانی دیکە لەسەر ژیان.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-traumatic-stress-disorder/symptoms-causes/syc-20355967 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Mayo Clinic]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wild |یەکەم=Jennifer |دوایین٢=Duffy |یەکەم٢=Michael |دوایین٣=Ehlers |یەکەم٣=Anke |ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Moving forward with the loss of a loved one: treating PTSD following traumatic bereavement with cognitive therapy |journal=Cognitive Behaviour Therapist |بەرگ=١٦|doi=10.1017/S1754470X23000041 |issn=1754-470X |pmc=١٠١٦٠٠٠٠|pmid=٣٧١٥٩٨١١|article-number=e12}}</ref> نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە بیرکردنەوە، ھەست، یان [[خەون|خەونە]] تێکدەرەکان کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانەوە ھەیە، ناڕەحەتیی دەروونی یان جەستەیی بۆ ئاماژەکانی پەیوەست بە [[دەروونبرینداری (تراوما)|زەبر]]، ھەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاماژەکانی پەیوەست بە زەبر، گۆڕانکاری لە شێوازی بیرکردنەوە و ھەستکردن.<ref name="DSM5" /><ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}</ref><ref name="Forman-Hoffman_20182">{{Cite report|title=Psychological and Pharmacological Treatments for Adults With Posttraumatic Stress Disorder: A Systematic Review Update|last1=Forman-Hoffman|first1=Valerie|last2=Cook Middleton|first2=Jennifer|date=2018-05-17|publisher=Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)|doi=10.23970/ahrqepccer207|language=en|last3=Feltner|first3=Cynthia|last4=Gaynes|first4=Bradley N.|last5=Palmieri Weber|first5=Rachel|last6=Bann|first6=Carla|last7=Viswanathan|first7=Meera|last8=Lohr|first8=Kathleen N.|last9=Baker|first9=Claire|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/sites/default/files/pdf/cer-207-ptsd-update-2018-rev_0.pdf|doi-access=free|pmid=30204376|access-date=25 August 2020}}</ref> ئەم نیشانانە بۆ زیاتر لە مانگێک دوای ڕووداوەکە دەمێننەوە و دەتوانن ھۆکارەکانی وەک [[میسۆفۆنیا]] لە خۆ بگرن.<ref name="DSM5" /> منداڵانی بچووک کەمتر ئەگەری نیشاندانی ناڕەحەتییان ھەیە، بەڵام لەبری ئەوە ڕەنگە لە ڕێگەی یاریکردنەوە یادەوەرییەکانیان دەرببڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ptsd.va.gov/professional/treat/specific/attachment_child.asp#:~:text=Young%20children%20may%20also%20show,irritable,%20aggressive,%20or%20unsafe.|سەردێڕ=VA.gov {{!}} Veterans Affairs |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ptsd.va.gov |زمان=en}}</ref><ref name="DSM5" />
[[پەڕگە:PTSD flashback.png|وێنۆک|خەونی ناخۆشی دوای کارەساتێک|295x295پیکسڵ]]
زۆربەی ئەو کەسانەی کە تووشی ڕووداوی زەبربەخش دەبن تووشی PTSD نابن.<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}</ref> ئەو کەسانەی کە تووشی تووندوتیژیی نێوان کەسەکان دەبن وەک دەستدرێژیی سێکسی، ھەراسانکردنی سێکسیی دیکە، ڕفاندن، داوێنپیسی، دەستدرێژیی جەستەیی لەلایەن ھاوبەشێکی نزیکەوە، و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ، ئەگەری تووشبوونیان بە PTSD زیاترە لە چاو ئەوانەی کە تووشی زەبر و زەنگە نادەستدرێژییەکان دەبن، وەک ڕووداو و [[کارەساتی سروشتی|کارەساتی سرووشتی]].<ref name="Zoladz">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Zoladz PR, Diamond DM |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Current status on behavioral and biological markers of PTSD: a search for clarity in a conflicting literature |journal=[[Neuroscience and Biobehavioral Reviews]] |بەرگ=٣٧|issue=5 |پەڕەکان=٨٦٠–٨٩٥|doi=10.1016/j.neubiorev.2013.03.024 |pmid=٢٣٥٦٧٥٢١|s2cid=14440116}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, Degenhardt L, de Girolamo G, Dinolova RV, Ferry F, Florescu S, Gureje O, Haro JM, Huang Y, Karam EG, Kawakami N, Lee S, Lepine JP, Levinson D, Navarro-Mateu F, Pennell BE, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Stein DJ, Ten Have M, Torres Y, Viana MC, Petukhova MV, Sampson NA, Zaslavsky AM, Koenen KC |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys |journal=[[European Journal of Psychotraumatology]] |بەرگ=٨|issue=sup5 |doi=10.1080/20008198.2017.1353383 |pmc=٥٦٣٢٧٨١|pmid=٢٩٠٧٥٤٢٦|وتەگێڕانەوە=As detailed in another recent WMH report, conditional risk of PTSD after trauma exposure is 4.0%, but varies significantly by trauma type. The highest conditional risk is associated with being raped (19.0%), physical abuse by a romantic partner (11.7%), being kidnapped (11.0%), and being sexually assaulted other than rape (10.5%). In terms of broader categories, the traumas associated with the highest PTSD risk are those involving ''intimate partner or sexual violence'' (11.4%), and ''other traumas'' (9.2%), with aggregate conditional risk much lower in the other broad trauma categories (2.0–5.4%) [citations omitted; emphasis added]. |article-number=1353383}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Darves-Bornoz JM, Alonso J, de Girolamo G, de Graaf R, Haro JM, Kovess-Masfety V, Lepine JP, Nachbaur G, Negre-Pages L, Vilagut G, Gasquet I |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Main traumatic events in Europe: PTSD in the European study of the epidemiology of mental disorders survey |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢١|issue=5 |پەڕەکان=٤٥٥–٤٦٢|doi=10.1002/jts.20357 |pmid=١٨٩٥٦٤٤٤|وتەگێڕانەوە=In univariate analyses adjusted on gender, six events were found to be the most significantly associated with PTSD ( p < .001) among individuals exposed to at least one event. They were being raped (OR = 8.9), being beaten up by spouse or romantic partner (OR = 7.3), experiencing an undisclosed private event (OR = 5.5), having a child with serious illness (OR = 5.1), being beaten up by a caregiver (OR = 4.5), or being stalked (OR = 4.2)" [OR = odds ratio].}}</ref> لە ئەمریکا نزیکەی ٣،٥٪ی گەورەکان لە ساڵێکی دیاریکراودا تووشی PTSD دەبن و ٩٪ی خەڵک لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیاندا تووشی ئەم نەخۆشییە دەبن.<ref name="DSM5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=American Psychiatric Association|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/271|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=5th|شوێن=Arlington, VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٢٧١ ٢٧١–٨٠]|بەستەری نووسەر=American Psychiatric Association}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2013">[[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی|American Psychiatric Association]] (2013). [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'']] (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. [[iarchive:diagnosticstatis0005unse/page/271|271–80]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-89042-555-8|<bdi>978-0-89042-555-8</bdi>]].</cite></ref> لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، ڕێژەکان لە ماوەی ساڵێکی دیاریکراودا لە نێوان ٠،٥٪ بۆ ١٪ دایە.<ref name="DSM5" /> ڕەنگە ڕێژەی بەرزتر لە ناوچەکانی [[شەڕ|شەڕی چەکداریدا]] ڕووبدات.<ref name="BMJ2015" /> لە ئافرەتانیشدا ئەو حاڵەتە زیاترە لە پیاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-traumatic-stress-disorder|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref>
خۆپاراستن لەوانەیە کاتێک بتوانرێت کە ڕاوێژکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە نیشانە سەرەتایییەکانیان ھەیە.<ref name="BMJ2015" /> چارەسەرە سەرەکییەکان بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی PTSD بوون بریتین لە ڕاوێژکاری (چارەسەری دەروونی) و دەرمان.<ref name="NIH2016">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd|سەردێڕ=Traumatic Events and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) - National Institute of Mental Health (NIMH) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=[[National Institute of Mental Health]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd "Post-Traumatic Stress Disorder"]. ''[[National Institute of Mental Health]]''. February 2016. [https://web.archive.org/web/20160309184015/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml Archived] from the original on 9 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 March</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="Haa2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Haagen JF, Smid GE, Knipscheer JW, Kleber RJ |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=The efficacy of recommended treatments for veterans with PTSD: A metaregression analysis |journal=[[Clinical Psychology Review]] |بەرگ=٤٠|پەڕەکان=١٨٤–٩٤|doi=10.1016/j.cpr.2015.06.008 |pmid=٢٦١٦٤٥٤٨|hdl-access=free}}</ref> زۆربەی چارەسەرە تێکەڵەکان (چارەسەری دەروونی و چارەسەری دەرمانی) پێناچێت کاریگەرتر بن لە چارەسەری دەروونی بەتەنیا،<ref name="BMJ2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Post-traumatic stress disorder |journal=[[BMJ]] |بەرگ=٣٥١|doi=10.1136/bmj.h6161 |pmc=٤٦٦٣٥٠٠|pmid=٢٦٦١١١٤٣|article-number=h6161}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBissonCosgroveLewisRobert2015">Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Robert NP (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 "Post-traumatic stress disorder"]. ''[[BMJ]]''. '''351''' h6161. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.h6161|10.1136/bmj.h6161]]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4663500 4663500]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26611143 26611143].</cite></ref><ref name="pmid20614457">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hetrick SE, Purcell R, Garner B, Parslow R |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Combined pharmacotherapy and psychological therapies for post traumatic stress disorder (PTSD) |ناونیشان=https://eprints.qut.edu.au/84458/1/Hetrick-2010-Combined%20pharmacotherapy%20and%20psyc.pdf |journal=[[Cochrane Library|The Cochrane Database of Systematic Reviews]] |issue=7 |doi=10.1002/14651858.CD007316.pub2 |pmc=١٢٥١٥٥٤٣|pmid=٢٠٦١٤٤٥٧|article-number=CD007316}}</ref> وە سوودەکانی دەرمان کەمترن لەوانەی کە لەگەڵ ڕاوێژکاردا دەبن.<ref name="BMJ2015" /> دەرمانی دژە خەمۆکی لە جۆری SSRI یان SNRI دەرمانی ھێڵی یەکەمن کە بۆ PTSD بەکاردەھێنرێن و سوودی مامناوەندیان ھەیە بۆ نزیکەی نیوەی خەڵک.<ref name="Berger-2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Berger W, Mendlowicz MV, Marques-Portella C, Kinrys G, Fontenelle LF, Marmar CR, Figueira I |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Pharmacologic alternatives to antidepressants in posttraumatic stress disorder: a systematic review |journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]] |بەرگ=٣٣|issue=2 |پەڕەکان=١٦٩–٨٠|doi=10.1016/j.pnpbp.2008.12.004 |pmc=٢٧٢٠٦١٢|pmid=١٩١٤١٣٠٧}}</ref>
[[پەڕگە:PTSD avoidance.png|وێنۆک|297x297پیکسڵ|وەبیرھاتنەوەی ڕووداوەکان دوای کارەساتەکە]]
نیشانەکانی تێکچوونی دەروونیی پەیوەست بە زەبر و زەنگ و دوای کارەسات لانیکەم لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن|یۆنانییە کۆنەکانەوە]] بەڵگەدارکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4Tkdm1vRFbUC&pg=PA353|سەردێڕ=Handbook of Integrative Clinical Psychology, Psychiatry, and Behavioral Medicine Perspectives, Practices, and Research.|vauthors=Carlstedt R|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Springer Pub. Co.|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦١-١٠٩٥-٤|شوێن=New York|پەڕە=٣٥٣|via=[[Google Books]]}}</ref> چەند نموونەیەک لە بەڵگەی نەخۆشیی دوای کارەسات لە سەدەی حەڤدە و ھەژدەیەمەوە بوونی ھەیە، وەکوو ڕۆژنامەی ساموێل پێپیس کە نیشانە و فشارە دەروونییەکانی دوای [[ئاگرە مەزنەکەی لەندەن|ئاگرکەوتنەوە گەورەکەی لەندەنی]] لە ساڵی ١٦٦٦ باسکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Traumatic Events and Mental Health|vauthors=O'Brien S|ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|پەڕە=٧}}</ref> لە کاتی [[شەڕی جیھانی|جەنگە جیھانییەکاندا]]، ئەم حاڵەتە بە زاراوەی جۆراوجۆر ناسرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ABhpCQAAQBAJ|سەردێڕ=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence – From Domestic Abuse to Political Terror|vauthors=Herman J|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Basic Books]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٩٨٧٣-٦|پەڕە=٩|via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Waters |یەکەم=John |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.realcleardefense.com/articles/2015/06/05/after_war_an_interview_with_author_nancy_sherman_108023.html|سەردێڕ=After War: A Conversation with Author Nancy Sherman {{!}} RealClearDefense |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.realcleardefense.com}}</ref> زاراوەی «نەخۆشیی فشاری دوای کارەسات» لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ھاتە ئاراوە، کە بەشێکی زۆری بە ھۆی دەستنیشانکردن و پشکنینەکان بوون بۆ سەربازە دێرینەکانی سوپای ئەمریکا لە [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤیێتنامدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Clinical child psychiatry|vauthors=Klykylo WM|ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[John Wiley & Sons]]|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٩٦٧٧٠-٥|edition=3|شوێن=Chichester, West Sussex, UK|chapter=15|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EL8eMEkxzkYC&pg=PT411|via=[[Google Books]]}}</ref> لەلایەن [[کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکی]] لە ساڵی ١٩٨٠ لە چاپی سێیەمی ''دەستنووسی دەستنیشانکردن و ئاماری پشێوییە دەروونییەکان'' (DSM-III) بەفەرمی ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Friedman MJ |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Finalizing PTSD in DSM-5: getting here from there and where to go next |journal=[[Journal of Traumatic Stress]] |بەرگ=٢٦|issue=5 |پەڕەکان=٥٤٨–٥٦|doi=10.1002/jts.21840 |pmid=٢٤١٥١٠٠١}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<references responsive="" />
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.nctsn.org/resources Post traumatic stress disorder information from The National Child Traumatic Stress Network]
* [https://web.archive.org/web/20130425020526/http://www.som.uq.edu.au/ptsd Information resources from The University of Queensland School of Medicine]
* [https://www.apa.org/ptsd-guideline/ APA practice parameters for assessment and treatment for PTSD (Updated 2025)]
* [https://www.ptsd.va.gov/professional/index.asp Resources for professionals from the VA National PTSD Center]
{{Medical resources|DiseasesDB=33846|ICD11={{ICD11|6B40}}|ICD10={{ICD10|F|43|1|f|40}}|ICD9={{ICD9|309.81}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=000925|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1900|MeshID=D013313}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Posttraumatic stress disorder}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ|پزیشکی|دەروونناسی}}
[[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]]
[[پۆل:ترس]]
[[پۆل:زانستی کۆمەڵایەتی سەربازی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
46cztpeje8npybq0qpu3nahnbbc4ame
نەخۆشی ئەدیسۆن
0
296890
1593406
1593279
2026-06-23T12:03:47Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ پارامەترە واڵاکان لابران؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593406
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=نەخۆشی ئەدیسۆن|image=Addison'sLegs.jpg|alt=|caption=تاریکبوونی پێست کە لە قاچەکانی نەخۆشێکی ڕەنگپەڕیودا دەبینرێت|field=کوێرەڕژێنناسی|synonyms=ناوەکانی تر: نەخۆشیی ئادیسۆن، سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال، <ref name=NIH2014/> سستبوونی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی ڕژێنی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی توێکڵی ئەدرنال، کەمکۆرتیزۆڵیزمی سەرەتایی، کەم کارتێکەریی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، کەمکارکردنی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال.|symptoms=ئازاری سک، لاوازی، دابەزینی کێش، تاریکبوونی پێست <ref name=NIH2014/>|complications=قەیرانی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|onset=مێینەی تەمەن مامناوەند <ref name=NIH2014/>|duration=|causes=کێشە لە ڕژێنی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|risks=|diagnosis=پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، وێنەگرتنی پزیشکی <ref name=NIH2014/>|differential=|prevention=|treatment=کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد وەکو هایدرۆکۆرتزۆن و فلودرۆکۆرتزۆن <ref name=NIH2014/><ref name=Nap2014/>|medication=|prognosis=|frequency=٠.٩ – ١.٤ لە هەر ١٠,٠٠٠ کەسێک (لە جیهانی پێشکەوتوودا) <ref name=NIH2014/><ref name=Bran2014/>|deaths=مەترسیی مردن دوو هێندە دەکات}}'''نەخۆشیی ئەدیسۆن'''، کە هەروەها بە '''سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال''' (primary adrenal insufficiency) ناسراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Oelkers W |ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=Clinical diagnosis of hyper- and hypocortisolism |journal=Noise & Health |بەرگ=٢|issue=7 |پەڕەکان=٣٩–٤٨|pmid=١٢٦٨٩٤٧٠}}</ref> تێکچوونێکی دەگمەن و درێژخایەنی کوێرەڕژێنەکانە کە تایبەتمەندە بە بەرهەمهێنانی ناتەواوی هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی [[کۆرتیزۆڵ]] و [[ئالدۆستیرۆن]] لەلایەن دوو چینی دەرەوەی خانەکانی ڕژێنەکانی ئەدرنال (توێکڵی ئەدرنال)، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}</ref> <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> نیشانەکان بەگشتی بە هێواشی و بە شێوەیەکی شاراوە گەشە دەکەن و لەوانەیە بریتین بن لە ئازاری سک، نائاساییبوونی کۆئەندامی هەرس، لاوازی، و دابەزینی کێش. <ref name="NIH2014" /> هەروەها لەوانەیە تاریکبوونی پێست لە هەندێک ناوچەدا ڕووبدات. <ref name="NIH2014" /> لە ژێر هەندێک بارودۆخی دیاریکراودا، قەیرانێکی ئەدرنال لەوانەیە ڕووبدات لەگەڵ دابەزینی پەستانی خوێن، ڕشانەوە، ئازاری بەشی خوارەوەی پشت، و لەدەستدانی هۆشیاری. <ref name="NIH2014" /> لەوانەیە گۆڕانکاری لە میزاجیشدا ڕووبدات. سەرهەڵدانی خێرای نیشانەکان ئاماژەیە بۆ لەکارکەوتنی کتوپڕی ڕژێنی ئەدرنال، کە حاڵەتێکی لەناکاوی کلینیکییە. <ref name=":1" /> قەیرانی ئەدرنال دەکرێت بەهۆی فشارەوە دروست بێت، وەکو پێکان، نەشتەرگەری، یان هەوکردن. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref>
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاتێک سەرهەڵدەدات کە ڕژێنی ئەدرنال بڕی پێویست لە هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی کۆرتیزۆڵ و (هەندێک جار) ئالدۆستیرۆن بەرهەم ناهێنێت. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکارە (autoimmune disease) کە کاردەکاتە سەر هەندێک کەس کە ئامادەیی بۆماوەییان هەیە و سیستەمی بەرگریی جەستەیان دەستیکردووە بە هێرشکردنە سەر ڕژێنەکانی ئەدرنال.. <ref name="Hellesen2019" /> لە زۆرێک لە حاڵەتەکانی کەسانی پێگەیشتوودا ڕوون نییە کە چی بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئەم نەخۆشییە، هەرچەندە هەندێک جار دوای نەخۆشیی سیل ڕوودەدات. <ref name="Hellesen2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellesen A, Bratland E |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=The potential role for infections in the pathogenesis of autoimmune Addison's disease |journal=Clinical and Experimental Immunology |بەرگ=١٩٥|issue=1 |پەڕەکان=٥٢–٦٣|doi=10.1111/cei.13207 |pmc=٦٣٠٠٦٤٩|pmid=٣٠١٤٤٠٤٠}}</ref> هۆکارەکانی تر دەکرێت بریتین بن لە هەندێک دەرمان، ژەهراویبوونی خوێن (sepsis)، و خوێنبەربوون بۆ ناو هەردوو ڕژێنی ئەدرنال. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Adam2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|سەردێڕ=Grainger & Allison's Diagnostic Radiology|vauthors=Adam A|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٢٠-٦١٢٨-٨|edition=6|پەڕە=١٠٣١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314050303/https://books.google.ca/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نەخۆشیی ئەدیسۆن بەگشتی لە ڕێگەی پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، و وێنەگرتنی پزیشکییەوە دەستنیشان دەکرێت. <ref name="NIH2014" />
چارەسەرکردن بریتییە لە جێگرتنەوەی هۆرمۆنە ونبووەکان یان کەمەکان. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمەش بەکارهێنانی کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد دەگرێتەوە، وەکو هایدرۆکۆرتزۆن یان فلودرۆکۆرتزۆن. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Nap2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Current and emerging therapies for Addison's disease |ناونیشان=https://zenodo.org/record/3429217 |journal=Current Opinion in Endocrinology, Diabetes, and Obesity |بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins Ltd. |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–١٥٣|doi=10.1097/med.0000000000000067 |pmid=٢٤٧٥٥٩٩٧|s2cid=13732181 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191031085253/https://zenodo.org/record/3429217 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەم دەرمانانە بەگشتی لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگیرێن. <ref name="NIH2014" /> چارەسەری جێگرەوەی ستیرۆیدی بەردەوام و بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، لەگەڵ بەدواداچوونی ڕێکوپێک بۆ چارەسەرەکە و چاودێریکردن بۆ کێشە تەندروستییەکانی تر کە لەوانەیە ڕووبدەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Autoimmune Addison's disease |journal=Presse Médicale |بڵاوکەرەوە=[[Elsevier]] |بەرگ=٤١|issue=12 P 2 |پەڕەکان=e٦٢٦–e٦٣٥|doi=10.1016/j.lpm.2012.09.010 |pmid=٢٣١٧٧٤٧٤}}</ref> هەروەها سیستەمێکی خۆراکیی دەوڵەمەند بە خوێ لەوانەیە بۆ هەندێک کەس بەسوود بێت. <ref name="NIH2014" /> ئەگەر نیشانەکان خراپتر بوون، دەرزیی کۆرتیکۆستیرۆید پێشنیار دەکرێت (پێویستە نەخۆشەکان هەمیشە ژەمێکیان پێ بێت). <ref name="NIH2014" /> زۆرجار، بڕێکی زۆر لە شلەی ناوخوێنبەر لەگەڵ شەکری دێکسترۆزیش پێویستە. <ref name="NIH2014" /> ببە چارەسەری گونجاو، دەرەنجامی گشتی بەگشتی باشە، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|سەردێڕ=Mini Oxford handbook of clinical medicine|vauthors=Rajagopalan SR, Longmore M, Wilkinson IB|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨٥٧٠٧١-٤|edition=6|شوێن=Oxford|پەڕە=٣١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314051346/https://books.google.ca/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و زۆربەی خەڵک دەتوانن ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بژین.<ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> بەبێ چارەسەر، قەیرانی ئەدرنال دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="NIH2014" />
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاردەکاتە سەر نزیکەی ٩ بۆ ١٤ لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک لە جیهانی پێشکەوتوودا. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref name="Bran2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brandão Neto RA, de Carvalho JF |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and classification of Addison's disease (autoimmune adrenalitis) |journal=Autoimmunity Reviews |بەرگ=١٣|issue=4–5 |پەڕەکان=٤٠٨–٤١١|doi=10.1016/j.autrev.2014.01.025 |pmid=٢٤٤٢٤١٨٣}}</ref> زۆرترین جار لە مێینەی تەمەن مامناوەنددا ڕوودەدات. <ref name="NIH2014" /> نەخۆشییەکە بە ناوی تۆماس ئەدیسۆنەوە ناونراوە، کە دەرچووی قوتابخانەی پزیشکیی زانکۆی ئەدینبۆرگ بوو، کە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٥٥دا وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|سەردێڕ=The autoimmune diseases|vauthors=Rose NR, Mackay IR|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Science|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٨٤٩٣٠-٤|edition=5|شوێن=San Diego, CA|پەڕە=٦٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314045833/https://books.google.ca/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== نیشانە و کۆنیشانەکان ==
[[پەڕگە:WomenWithAddison.jpg|وێنۆک|زۆربوونی ڕەنگ (Hyperpigmentation) وەک ئەوەی لە ژنێکی تووشبوو بە نەخۆشیی ئەدیسۆن دەبینرێت]]
نیشانەکانی نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت بە درێژایی چەند مانگێک گەشە بکەن و لە حاڵەتە پزیشکییەکانی تر بچن. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref> باوترین نیشانەکان بەهۆی کەمیی ئاستی ئەو هۆرمۆنانەوە دروست دەبن کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن ڕژێنەکانی ئەدرنالوە بەرهەم دەهێنرێن. کەمیی کۆرتیزۆڵی خوێن دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین نیشانەی جیاواز، لەوانە ماندوێتی، هەستکردن بە نەخۆشی، ئازاری ماسولکە و جومگە، کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، دابەزینی کێش، و زیادبوونی هەستیاری بۆ سەرما. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> نیشانەکانی کۆئەندامی هەرس وەکو دڵتێکەڵهاتن، ئازاری سک، و ڕشانەوە زۆر باون. <ref name="Younes2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Younes N, Bourdeau I, Lacroix A |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=Latent Adrenal Insufficiency: From Concept to Diagnosis |journal=Front Endocrinol (Lausanne) |بەرگ=١٢|doi=10.3389/fendo.2021.720769 |pmc=٨٤٢٩٨٢٦|pmid=٣٤٥١٢٥٥١|doi-access=free |article-number=720769}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> کەمیی ئالدۆستیرۆن دەتوانێت وا لە کەسە تووشبووەکان بکات ئارەزووی خواردنی سوێر بکەن، هەروەها دابەزینی پەستانی خوێنیان تووش ببێت کە دەبێتە هۆی گێژبوون لە کاتی هەستانەوەدا. <ref name="Younes2021" /> لە ژناندا، کەمیی دیهایدرۆئێپیئاندرۆستیرۆن (DHEA) دەتوانێت ببێتە هۆی وشکبوونەوە و خورانی پێست، هەڵوەرینی مووی بنباڵ و بەرگە، و کەمبوونەوەی ئارەزووی سێکسی. <ref name="Hahber2021" /> ئەو منداڵە بچووکانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە کێشیان بەپێی پێویست زیاد نەکات و بەردەوام تووشی هەوکردن ببن. <ref name="Hahber2021" /> کەمیی کۆرتیزۆڵ هەروەها تێکەڵی ڕێکخستنی هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک (ACTH) دەبێت، کە هەندێک جار دەبێتە هۆی تاریکبوونی پێست و پەردە لینجییەکان، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە بەر خۆر دەکەون یان لێکخشانێکی بەردەوامیان هەیە. <ref name="Oksnes2023" />
پشکنینی خوێن لەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زۆرجار کەمیی سۆدیۆمی خوێن پیشان دەدات. زۆرێکیان هەروەها پۆتاسیۆمی خوێنیان بەرزە و/یان هۆرمۆنی هاندەری سایرۆید (TSH)یان بەرزە. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref>
زۆربەی ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکاریان تووش دەبێت یان پێشتر هەیانبووە. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> بەتایبەتی حاڵەتە هاوەڵە باوەکان بریتین لە نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید (٤٠٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، لەکارکەوتنی پێشوەختەی هێلکەدان (تا ١٦٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، شەکرەی جۆری یەکەم (١١٪)، کەمخوێنیی پەڕنیشەس (١٠٪)، بەڵەک (٦٪) و نەخۆشیی سیلیاک (٢٪). <ref name="Hahber2021" /> تێکەڵبوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ کەڕووی پێست و پەردە لینجییەکان، کەمکارکردنی پاراسایرۆید، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ١. <ref name="nih1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index|سەردێڕ=Autoimmune polyglandular syndrome type 1 {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170412062956/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref> بوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید، شەکرەی جۆری یەکەم، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ٢. <ref name="nih2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170413071742/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref>
=== قەیرانی ئەدرنال ===
"قەیرانی ئەدرنال" یان "قەیرانی ئەدیسۆن" کۆمەڵێک نیشانەیە کە ئاماژەیە بۆ سستبوونی سەختی ڕژێنی ئەدرنال. ئەمە لەوانەیە دەرەنجامی نەخۆشیی ئادیسۆن بێت کە پێشتر دەستنیشان نەکراوە، یان پرۆسەیەکی نەخۆشی کە لەپڕ کاردەکاتە سەر فەرمانی ڕژێنی ئەدرنال (وەکو خوێنبەربوونی ئەدرنال)، یان کێشەیەکی هاوکات (وەکو هەوکردن، پێکان) لە کەسێکدا کە زانراوە نەخۆشیی ئەدیسۆن هەیە. ئەمە حاڵەتێکی لەناکاوی پزیشکییە و لەوانەیە مەترسی بۆ سەر ژیان دروست بکات کە پێویستی بە چارەسەری دەستبەجێی فریاگوزاری هەیە.[19] <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref>
نیشانە تایبەتمەندەکانی بریتین لە: <ref name="NIH2007">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071028122317/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref>
* ئازارێکی تیژی لەپڕ لە قاچەکان، بەشی خوارەوەی پشت، یان سک
* ڕشانەوە و سکچوونی سەخت، کە دەبێتە هۆی وشکبوونەوە (dehydration)
* دابەزینی پەستانی خوێن
* بێهۆشبوون (لەدەستدانی هۆشیاری و توانای وەستان)
* دابەزینی شەکری خوێن (hypoglycemia)
* سەرلێشێواوی، سایکۆسیس، قسەکردنی تێکەڵ
* بێهێزییەکی زۆر سەخت
* کەمیی سۆدیۆم لە خوێندا (hyponatremia)
* بەرزیی پۆتاسیۆم لە خوێندا (hyperkalemia)
* بەرزیی کالسێوم لە خوێندا (hypercalcemia)
* گەشکە (Convulsions)
* تا
== هۆکارەکان ==
[[پەڕگە:ACTH_Negative_Feedback.svg|چەپ|وێنۆک|211x211پیکسڵ|سووڕی کاردانەوەی نەرێنی (negative feedback loop) بۆ گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان (glucocorticoids)]]
هۆکارەکانی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال دەکرێت پۆلێن بکرێن بەپێی ئەو میکانیزمەی کە لە ڕێگەیەوە وادەکەن ڕژێنەکانی ئەدرنال کۆرتیزۆڵی ناتەواو بەرهەم بهێنن. ئەمە دەکرێت بەهۆی زیانگەیشتن یان وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بێت. ئەم کەموکوڕیانە هۆرمۆنەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید و مینرالۆکۆرتیکۆیدیش دەگرنەوە. ئەمانە بریتین لە تێکچوونی دروستبوونی ڕژێنی ئەدرنال (Adrenal dysgenesis) (ڕژێنەکە لە کاتی گەشەکردندا بە دروستی پێکنەهاتووە)، تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید (Impaired steroidogenesis) (ڕژێنەکە بوونی هەیە بەڵام لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە توانای بەرهەمهێنانی کۆرتیزۆڵی نییە)، یان وێرانبوونی ئەدرنال (پرۆسەکانی نەخۆشی کە دەبنە هۆی زیانگەیشتن بە ڕژێنەکە). <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
تاریکبوونی (زۆربوونی ڕەنگدانەی) پێست، لە نێویاندا ئەو ناوچانەی کە بەر خۆر ناکەون – شوێنە تایبەتمەندەکانی تاریکبوونەکە بریتین لە چرچبوونەکانی پێست (بۆ نموونە، هی دەستەکان)، گۆی مەمک، و دیوی ناوەوەی ڕوومەت (پەردەی لینجیی دەم)؛ هەروەها، جێگەی برینە کۆنەکان لەوانەیە تاریک ببن. ئەمە ڕوودەدات چونکە هۆرمۆنی هاندەری مێلانۆسایت (MSH) و ACTH هەمان گەردیلەی پێشینەیان هەیە، کە پرۆ-ئۆپیۆمێلانۆکۆرتین (POMC)ە. دوای بەرهەمهێنان لە بەشی پێشەوەی ڕژێنی ژێر مێشککە، POMC دابەش دەبێت بۆ گاما-MSH، ACTH، و بێتا-لایپۆترۆپین. یەکەی لاوەکیی ACTH دابەشبوونی زیاتر بەخۆیەوە دەبینێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەلفا-MSH، کە گرنگترین MSHە بۆ ڕەنگپێدانی پێست. لە جۆرەکانی دووەمەکی و سێیەمەکیی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالدا، تاریکبوونی پێست ڕوونادات، چونکە ACTH بە زیادەوە بەرهەم ناهێنرێت.
=== لەناوچوونی ئەدرنال ===
هەوکردنی ئەدرنالی بەرگریی خۆکار (Autoimmune adrenalitis) باوترین هۆکاری نەخۆشیی ئادیسۆنە لە جیهانی پیشەسازیدا، چونکە لە نێوان ٦٨٪ بۆ ٩٤٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bancos I, Hahner S, Tomlinson J, Arlt W |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |ناونیشان=http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=The Lancet. Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230520140417/http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dineen R, Thompson CJ, Sherlock M |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Adrenal crisis: prevention and management in adult patients |journal=Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism |بەرگ=١٠|doi=10.1177/2042018819848218 |pmc=٦٥٦٦٤٨٩|pmid=٣١٢٢٣٤٦٨|article-number=2042018819848218}}</ref> وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بەهۆی بەرگریی خۆکارەوە بە هۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دەبێت دژی ئەنزیمی 21-hydroxylase (دیاردەیەک کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ وەسف کرا). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Winqvist O, Karlsson FA, Kämpe O |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|سەردێڕ=21-Hydroxylase, a major autoantigen in idiopathic Addison's disease |journal=Lancet |بەرگ=٣٣٩|issue=8809 |پەڕەکان=١٥٥٩–١٥٦٢|doi=10.1016/0140-6736(92)91829-W |pmid=١٣٥١٥٤٨|s2cid=19666235}}</ref> ئەمە لەوانەیە تەنیا بێت یان لە چوارچێوەی کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار (APS جۆری ١ یان ٢) بێت، کە تێیدا ئەندامەکانی تری بەرهەمهێنەری هۆرمۆن، وەکو سایرۆید و پەنکریاس، لەوانەیە ئەوانیش تووش ببن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Husebye ES, Perheentupa J, Rautemaa R, Kämpe O |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Clinical manifestations and management of patients with autoimmune polyendocrine syndrome type I |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦٥|issue=5 |پەڕەکان=٥١٤–٥٢٩|doi=10.1111/j.1365-2796.2009.02090.x |pmid=١٩٣٨٢٩٩١|s2cid=205339997 |doi-access=free}}</ref>
وێرانبوونی ئەدرنال هەروەها تایبەتمەندییەکی ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفییە (adrenoleukodystrophy)، و کاتێک ڕژێنەکانی ئەدرنال تووشی بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە (metastasis) دەبن (گواستنەوەی خانە شێرپەنجەییەکان لە شوێنێکی تری جەستەوە، بەتایبەتی سییەکان)، خوێنبەربوون (بۆ نموونە، لە کۆنیشانەی واتەرهاوس-فریدێریکسن یان کۆنیشانەی دژە-فۆسفۆلیپید)، هەندێک هەوکردنی دیاریکراو (سیل، هیستۆپلازمۆزیس، کۆکسیدیۆیدۆماایکۆزیس)، یان کەڵەکەبوونی پرۆتینی نائاسایی لە ئەمایلۆیدۆزیسدا (amyloidosis). <ref name="medical-library.net">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medical-library.net/content/view/570/41/|سەردێڕ=medical-library.net |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130412101933/http://www.medical-library.net/content/view/570/41/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ئەدرنال ===
هەموو هۆکارەکانی ئەم پۆلە بۆماوەیین، و بەگشتی زۆر دەگمەنن. ئەمانە بریتین لە بازدانەکان لە هۆکاری کۆپیکردنی SF1، کەمگەشەکردنی زگماکی ئەدرنال بەهۆی بازدانەکانی جینی DAX-1 و بازدانەکان لە جینی وەرگری ACTH (یان جینە پەیوەندیدارەکانی تر، وەکو کۆنیشانەی Triple-A یان Allgrove). بازدانەکانی DAX-1 دەکرێت کۆببنەوە لە کۆنیشانەیەکدا لەگەڵ کەمیی کینەیزی گلیسڕۆڵ (glycerol kinase) لەگەڵ کۆمەڵێک نیشانەی تر کاتێک DAX-1 دەسڕێتەوە لەگەڵ ژمارەیەک جینی تردا. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید ===
بۆ پێکهێنانی کۆرتیزۆڵ، ڕژێنی ئەدرنال پێویستی بە کۆلیسترۆڵ هەیە، کە پاشان لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە دەگۆڕدرێت بۆ هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکان. پچڕان لە گەیاندنی کۆلیسترۆڵدا کۆنیشانەی سمیس-لێملی-ئۆپیتز (Smith–Lemli–Opitz syndrome) و ئەبیتالایپۆپرۆتینیمیا (abetalipoproteinemia) دەگرێتەوە. لە کێشەکانی دروستکردندا، گەورەبوونی زگماکی ئەدرنال (congenital adrenal hyperplasia) باوترینە (بە شێوەی جیاواز: 21-hydroxylase، 17α-hydroxylase، 11β-hydroxylase و 3β-hydroxysteroid dehydrogenase)، CAH ی چەوری بەهۆی کەمیی StAR و بازدانەکانی DNA ی مایتۆکۆندریال. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> هەندێک دەرمان ڕێگری دەکەن لە ئەنزیمەکانی دروستکردنی ستیرۆید (بۆ نموونە، کێتۆکۆنازۆڵ)، لە کاتێکدا هەندێکی تر تێکشکاندنی ئاسایی هۆرمۆنەکان لەلایەن جگەرەوە خێراتر دەکەن (بۆ نموونە، ڕیفامپیسین، فینیتۆین). <ref name="Ten" />
== دەستنیشانکردن ==
=== تایبەتمەندییە ئاماژەپێدەرەکان ===
پشکنینە ڕۆتینییەکانی تاقیگە لەوانەیە ئەمانە پیشان بدەن: <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTenNewMaclaren2001">Ten S, New M, Maclaren N (July 2001). [[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|"Clinical review 130: Addison's disease 2001"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''86''' (7): <span class="nowrap">2909–</span>2922. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|10.1210/jcem.86.7.7636]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11443143 11443143].</cite></ref>
* دابەزینی شەکری خوێن (لە منداڵاندا خراپترە بەهۆی لەدەستدانی کاریگەرییە گلوکۆجینیکەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید).
* دابەزینی سۆدیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن، ناتوانایی گورچیلە بۆ دەرکردنی ئاوی ئازاد لە کاتی نەبوونی کۆرتیزۆڵی پێویستدا، و هەروەها کاریگەریی هۆرمۆنی دەردەری کۆرتیکۆترۆپین بۆ هاندانی دەردانی ADH.
* بەرزیی پۆتاسیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن.
* ئیۆزینۆفیلیا و لیمفۆسایتۆسیس (زیادبوونی ژمارەی ئیۆزینۆفیلەکان یان لیمفۆسایتەکان، کە دوو جۆری خڕۆکە سپییەکانی خوێنن).
* ئەسیدۆسیزی زیندەچالاکی (بەرزبوونەوەی ترشێتیی خوێن)، هەروەها بەهۆی لەدەستدانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆنەوەیە چونکە هەڵمژینەوەی سۆدیۆم لە بۆریچکەی دوور (distal tubule) پەیوەستە بە دەردانی ئایۆنی ترش/هایدرۆجین (H+). نەبوونی یان کەمیی ئاستەکانی هاندانی ئالدۆستیرۆن بۆ بۆریچکەی دووری گورچیلە دەبێتە هۆی لەدەستدانی سۆدیۆم لە میزدا و هێشتنەوەی H+ لە سێرومدا.
=== پشکنین ===
[[پەڕگە:Cortisol2.svg|وێنۆک|[[کۆرتیزۆڵ]]]]
[[پەڕگە:Aldosterone-2D-skeletal.svg|وێنۆک|ئەلدۆستیرۆن]]
لەو حاڵەتانەی کە گومانی نەخۆشیی ئەدیسۆنان لێدەکرێت، دەرخستنی کەمیی ئاستی هۆرمۆنی ئەدرنال تەنانەت دوای هاندانی گونجاویش (کە پێی دەوترێت پشکنینی هاندانی ACTH یان پشکنینی سیناکسین - synacthen test) بە بەکارهێنانی هۆرمۆنی دەستکردی ACTH ی ڕژێنی ژێر مێشککە (تێتراکۆساکتاید - tetracosactide) پێویستە بۆ دەستنیشانکردنەکە. دوو پشکنین ئەنجام دەدرێن، پشکنینی کورت و درێژ. دێکسامیسازۆن (Dexamethasone) لەگەڵ پشکنینەکەدا کارلێک ناکات و دەتوانرێت هاوکات لە کاتی پشکنینەکەدا بدرێت بە نەخۆشەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dorin RI, Qualls CR, Crapo LM |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Diagnosis of adrenal insufficiency |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٣٩|issue=3 |پەڕەکان=١٩٤–٢٠٤|doi=10.7326/0003-4819-139-3-200308050-00017 |pmid=١٢٨٩٩٥٨٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/003696.htm|سەردێڕ=ACTH stimulation test: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160705060035/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003696.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=MedLine Plus}}</ref>
پشکنینی کورت بەراوردی ئاستەکانی کۆرتیزۆڵی خوێن دەکات پێش و پاش پێدانی ٢٥٠ مایکرۆگرام تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە یان لە خوێنبەر). ئەگەر یەک کاتژمێر دواتر، کۆرتیزۆڵی [[پلازمای خوێن|پلازما]] لە ١٧٠ nmol/L زیاتر بوو و لایەنی کەم بە بڕی ٣٣٠ nmol/L بەرزبووەوە بۆ لایەنی کەم ٦٩٠ nmol/L، ئەوا لەکارکەوتنی ئەدرنال ڕەت دەکرێتەوە. ئەگەر پشکنینە کورتەکە نائاسایی بوو، پشکنینی درێژ بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوە لە نێوان سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال و سستبوونی دووەمەکی توێکڵی ئەدرنال. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}</ref>
پشکنینی درێژ ١ ملگم تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە) بەکاردەهێنێت. خوێن وەردەگیرێت لە کاتژمێر ١، ٤، ٨، و ٢٤ کاتژمێر دواتر. ئاستی ئاسایی کۆرتیزۆڵی پلازما دەبێت لە ماوەی ٤ کاتژمێردا بگاتە ١,٠٠٠ nmol/L. لە نەخۆشیی ئەدیسۆن سەرەتاییدا، ئاستی کۆرتیزۆڵ لە هەموو قۆناغەکاندا کەم دەبێتەوە، لە کاتێکدا لە سستبوونی دووەمەکی کۆرتیکۆئەدریناڵدا، وەڵامدانەوەیەکی دواکەوتوو بەڵام ئاسایی دەبینرێت. پشکنینی تر لەوانەیە ئەنجام بدرێت بۆ جیاکردنەوەی هۆکارە جیاوازەکانی کەمکارکردنی ڕژێنی ئەدرنال، لە نێویاندا ئاستەکانی ڕێنین و هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک، هەروەها وێنەگرتنی پزیشکی – بەگشتی لە شێوەی سۆنار، سی تی سکان یان وێنەگرتنی لەرەلەری موگناتیسی (MRI). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''wasiclinic''. 2021-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-05-27</span></span>.</cite>{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}
[[Category:Articles with dead external links from January 2024]]
[[Category:Articles with permanently dead external links]]
<sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore=""><span style="white-space: nowrap;">[''[[ویکیپیدیا:بەستەری مردوو|<span title=" Dead link tagged January 2024">permanent dead link</span>]]'']</span></sup></ref>
ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفی (Adrenoleukodystrophy)، و جۆرە سووکەکەی، ئەدرینۆمایلۆنیورۆپاسی، دەبنە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بە هاوبەشی لەگەڵ نیشانە دەمارییەکان. مەزەندە دەکرێت ئەم نەخۆشییانە هۆکاری سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بن لە نزیکەی ٣٥٪ی ئەو نێرینانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆن ئیدیۆپاسیکیان (بەبێ هۆکاری زانراو) تێدا دەستنیشان کراوە و دەبێت لە دەستنیشانکردنی جیاکاری هەر نێرینەیەکدا کە سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالی هەیە ڕەچاو بکرێن. دەستنیشانکردن بە پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دیاریکردنی ترشە چەورییە زنجیرە زۆر درێژەکان (VLCFA). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Laureti S, Casucci G, Santeusanio F, Angeletti G, Aubourg P, Brunetti P |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٩٦|سەردێڕ=X-linked adrenoleukodystrophy is a frequent cause of idiopathic Addison's disease in young adult male patients |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨١|issue=2 |پەڕەکان=٤٧٠–٤٧٤|doi=10.1210/jcem.81.2.8636252 |pmid=٨٦٣٦٢٥٢|doi-access=free}}</ref>
== چارەسەر ==
=== هێشتنەوەی باری تەندروستی ===
چارەسەری نەخۆشیی ئادیسۆن بریتییە لە جێگرتنەوەی کۆرتیزۆڵی ونبوو، هەندێک جار لە شێوەی حەبی هایدرۆکۆرتزۆن، یان حەبی پرێدنیسۆن لە سیستەمێکی ژەمە دەرماندا کە لاسایی خەستییە فیزیۆلۆژییەکانی کۆرتیزۆڵ دەکاتەوە. یان دەکرێت، چارەکی ئەو بڕە لە پرێدنیزۆلۆن بەکاربهێنرێت بۆ هەمان کاریگەریی گلوکۆکۆرتیکۆیدی وەک هایدرۆکۆرتزۆن. چارەسەر بەگشتی بۆ تەواوی تەمەنە. سەرەڕای ئەوەش، زۆر کەس پێویستیان بە فلودرۆکۆرتزۆن هەیە وەک جێگرەوەیەک بۆ ئالدۆستیرۆنی ونبوو. <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. ''The Lecturio Medical Concept Library''. [https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ Archived] from the original on 31 March 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 June</span> 2021</span>.</cite></ref>
زۆرجار ئامۆژگاری ئەو کەسانە دەکرێت کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زانیارییان پێ بێت لەسەر خۆیان (بۆ نموونە، لە شێوەی ملوانکەی MedicAlert یان کارتی زانیاری) بۆ ئاگاداریی کارمەندانی فریاگوزاریی پزیشکی کە لەوانەیە پێویست بکات بەدەم پێداویستییەکانیانەوە بچن <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quinkler M, Dahlqvist P, Husebye ES, Kämpe O |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=A European Emergency Card for adrenal insufficiency can save lives |journal=European Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٧٥–٧٦|doi=10.1016/j.ejim.2014.11.006 |pmid=٢٥٤٩٨٥١١}}</ref> <ref name="Michels2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Michels A, Michels N |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Addison disease: early detection and treatment principles |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=American Family Physician |بەرگ=٨٩|issue=7 |پەڕەکان=٥٦٣–٥٦٨|pmid=٢٤٦٩٥٦٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150905194421/http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها پێشنیار دەکرێت کە دەرزی، سرنج، و فۆرمی دەرزی لێدانی کۆرتیزۆڵ هەڵبگرن بۆ حاڵەتە لەناکاوەکان. <ref name="Michels2014" /> ئامۆژگاری کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت کە بڕی دەرمانەکەیان زیاد بکەن لە ماوەی نەخۆشیدا یان کاتێک نەشتەرگەری یان چارەسەری ددان دەکەن. <ref name="Michels2014" /> پێویستی بە چاودێریی پزیشکیی دەستبەجێ هەیە کاتێک هەوکردنی سەخت، ڕشانەوە، یان سکچوون ڕوودەدات، چونکە ئەم حاڵەتانە دەتوانن ببنە هۆی قەیرانێکی ئەدیسۆن. ئەگەر کەسێک بڕشێتەوە، لەوانەیە لەبری ئەوە پێویستی بە دەرزیی هایدرۆکۆرتزۆن بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html|سەردێڕ=Addison's Disease - Addisonian Crisis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304033716/http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref>
ئەوانەی ئاستی ئالدۆستیرۆنیان نزمە لەوانەیە سوود لە سیستەمێکی خۆراکی دەوڵەمەند بە سۆدیۆم ببینن. هەروەها لەوانەیە بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن بەسوود بێت کە بڕی وەرگرتنی کالیسیۆم و ڤیتامین D لە خۆراکدا زیاد بکەن. ژەمە زۆرەکانی کۆرتیکۆستیرۆیدەکان پەیوەندییان هەیە بە فشەڵبوونی ئێسکەوە (osteoporosis) بۆیە لەوانەیە ئەمانە پێویست بن بۆ تەندروستیی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition|سەردێڕ=Eating, Diet, & Nutrition for Adrenal Insufficiency & Addison's Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210109222011/https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases |زمان=en-US}}</ref> سەرچاوەکانی کالسێوم بریتین لە بەرهەمە سپیاییەکان، سەوزە گەڵادارەکان، و ئاردی دەوڵەمەندکراو لەگەڵ زۆر شتی تردا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Calcium |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180317073525/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref> ڤیتامین D دەتوانرێت لە ڕێگەی خۆر، ماسیی چەور، گۆشتی سوور، و زەردێنەی هێلکەوە بەدەستبهێنرێت لەگەڵ زۆر شتی تردا. هەرچەندە سەرچاوەی زۆر هەن بۆ بەدەستهێنانی ڤیتامین D لە ڕێگەی خۆراکەوە، بەڵام تەواوکەرە خۆراکییەکانیش بژاردەیەکن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Vitamin D |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210409043137/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref>
=== قەیران ===
چارەسەری ستاندارد بریتییە لە دەرزیی ناوخوێنبەری گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان و بڕێکی زۆر لە گیراوەی ناوخوێنبەری خوێیاو (saline) لەگەڵ دێکسترۆز ([[گلووکۆز|گلوکۆز]]). ئەم چارەسەرە بەزۆری باشبوونێکی خێرا دەهێنێت. ئەگەر دەستڕاگەیشتن بە خوێنبەر دەستبەجێ بەردەست نەبێت، دەکرێت دەرزیی گلوکۆکۆرتیکۆید لە ماسولکە بدرێت. کاتێک کەسەکە توانای قوتدانی شلەمەنی و دەرمانی هەبوو لە ڕێگەی دەمەوە، بڕی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان کەم دەکرێتەوە تا دەگاتە ژەمی جێگیر (maintenance dose). ئەگەر ئالدۆستیرۆن کەم بێت، چارەسەری بەردەوامکردن هەروەها ژەمی دەمەکی لە فلودرۆکۆرتزۆن ئەسێتەیت لەخۆ دەگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison’s Disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110426030100/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref>
== پێشبینیی پزیشکی ==
دەرەنجامەکان بەگشتی باشن لە کاتی چارەسەرکردندا. زۆربەی خەڵک دەتوانن چاوەڕوانی ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بکەن. هەر کەسێک کە ئەم نەخۆشییەتی دەبێت چاودێری نیشانەکانی "قەیرانی ئادیسۆن" بکات کاتێک جەستە دەخرێتە ژێر فشارەوە، وەک لە وەرزشی سەختدا یان کاتی نەخۆشکەوتندا، کە ئەمەی دواییان زۆرجار پێویستی بە چارەسەری فریاگوزاری هەیە بە دەرزی ناوخوێنبەر بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکە. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx "Addison's disease – Treatment"]. NHS Choices. [https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx Archived] from the original on 9 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 October</span> 2016</span>.</cite></ref>
ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زیاتر لە دوو هێندە مەترسیی مردنیان هەیە. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئادیسۆن و شەکرەیان هەیە مەترسی مردنیان نزیکەی چوار هێندە زیاد دەکات بە بەراورد بەو کەسانەی کە تەنها شەکرەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|سەردێڕ=Cushing Syndrome and Primary Adrenal Disorders|vauthors=Chantzichristos D, Persson A, Eliasson B, Miftaraj M, Franzén S, Bergthorsdottir R, Gudbjörnsdottir S, Svensson AM, Johannsson G|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Endocrine Society|زنجیرە=Meeting Abstracts|chapter=Patients with Diabetes Mellitus Diagnosed with Addison´s Disease Have a Markedly Increased Additional Risk of Death|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210609211508/https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ڕێژەی مەترسی بۆ هۆکارەکانی مردن لە نێر و مێدا بە ڕێککەوتی دەکاتە ٢.١٩ و ٢.٨٦. <ref name="Premature mortality in patients wit" />
مردن بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن زۆرجار بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن، نەخۆشییە گوازراوەکان، و وەرەمە پیسەکانەوە (شێرپەنجە) ڕوودەدات، لە نێوان ئەگەرەکانی تردا. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBergthorsdottirLeonsson-ZachrissonOdénJohannsson2006">Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G (December 2006). [[doi:10.1210/jc.2006-0076|"Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''91''' (12): <span class="nowrap">4849–</span>4853. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jc.2006-0076|10.1210/jc.2006-0076]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16968806 16968806].</cite></ref>
لێکۆڵینەوە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە مەترسیی شکان بەهۆی فشەڵبوونی ئێسکیان زیاتر بێت و ڕێژەی لەدەستدانی کارکردنیان بەرزتر بێت، لە نێویاندا مۆڵەتی نەخۆشی و مووچەی خانەنشینی کەمئەندامی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Spelman |یەکەم٢=Tim |دوایین٣=Eriksson |یەکەم٣=Daniel |دوایین٤=Öster |یەکەم٤=Sara |دوایین٥=Björnsdottir |یەکەم٥=Sigridur |دوایین٦=Kämpe |یەکەم٦=Olle |دوایین٧=Skov |یەکەم٧=Jakob |دوایین٨=Bensing |یەکەم٨=Sophie |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Increased risk of osteoporotic fractures and osteoporosis in patients with Addison's disease in Sweden: A nationwide population-based cohort study |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٩٧|issue=5 |پەڕەکان=٥١٨–٥٣١|doi=10.1111/joim.20085 |pmc=١٢٠٣٣٠٠٠|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Bergthorsdottir |یەکەم٤=Ragnhildur |دوایین٥=Wahlberg |یەکەم٥=Jeanette |دوایین٦=Skov |یەکەم٦=Jakob |دوایین٧=Bensing |یەکەم٧=Sophie |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Income and work loss in patients with Addison's disease: a nationwide population-based study |journal=European Journal of Endocrinology |بەرگ=١٩٢|issue=3 |پەڕەکان=١٧٠–١٧٩|doi=10.1093/ejendo/lvaf022 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Skov |یەکەم٤=Jakob |دوایین٥=Bensing |یەکەم٥=Sophie |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Work Loss and Income Before and After Diagnosis of Addison's Disease: A Population-Based Longitudinal Study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism |doi=10.1210/clinem/dgaf696 |doi-access=free}}</ref>
== پەتاناسی ==
ڕێژەی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی ئادیسۆن لە دانیشتووانی مرۆڤدا هەندێک جار بە یەک لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک دەخەمڵێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm|سەردێڕ=How Does Addison's Disease Affect the Skin? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070624044454/http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> هەندێکی تر ژمارەکە لە ٤٠-١٤٤ حاڵەت بۆ هەر ملیۆنێک دانیشتوو دادەنێن (١/٢٥,٠٠٠–١/٧,٠٠٠). <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. [[National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases]]. May 2014. [https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare Archived] from the original on 13 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref name="emedicinemed42">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.emedicine.com/med/topic42.htm|سەردێڕ=Addison Disease: Practice Essentials, Epidemiology |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070707033739/http://www.emedicine.com/med/topic42.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002152346/https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=nhs.uk}}</ref> نەخۆشیی ئادیسۆن دەتوانێت کاربکاتە سەر کەسانی هەر تەمەنێک، ڕەگەزێک، یان نەتەوەیەک، بەڵام بەگشتی لە پێگەیشتووانی نێوان ٣٠ بۆ ٥٠ ساڵاندا دەردەکەوێت. <ref name=":0" /> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Autoimmune Diseases of the Endocrine System|vauthors=Volpé R|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٩٣-٦٨٤٩-٣|پەڕە=٢٩٩}}</ref> توێژینەوەکان هیچ ئامادەییەکی بەرچاویان لەسەر بنەمای نەتەوەیی نیشان نەداوە. <ref name="emedicinemed42" /> نزیکەی ٧٠٪ی دەستنیشانکردنی نەخۆشیی ئادیسۆن بەهۆی کاردانەوەکانی بەرگریی خۆکارەوە ڕوودەدەن، کە زیان بە توێکڵی ئەدرنال دەگەیەنن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
== مێژوو ==
نەخۆشیی ئادیسۆن بە ناوی تۆماس ئادیسۆنەوە ناونراوە، ئەو پزیشکە بەریتانییەی کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٥٥ لە پەڕتووکی (سەبارەت بە کاریگەرییە دەستووری و ناوخۆییەکانی نەخۆشیی کەپسوولەکانی ئەدرنال) وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.wehner.org/addison/x1.htm|سەردێڕ=On The Constitutional And Local Effects Of Disease Of The Supra-Renal Capsules|vauthors=Addison T|بڵاوکەرەوە=Samuel Highley|ساڵ=١٨٥٥|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Thomas Addison|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050414034113/http://www.wehner.org/addison/x1.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bancos |یەکەم=Irina |دوایین٢=Hahner |یەکەم٢=Stefanie |دوایین٣=Tomlinson |یەکەم٣=Jeremy |دوایین٤=Arlt |یەکەم٤=Wiebke |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |journal=The Lancet Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |issn=2213-8587 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢}}</ref> لە بنەڕەتدا بە "melasma suprarenale" وەسفی کرد، بەڵام دواتر پزیشکان لە پێناو ڕێزلێنان لە دۆزینەوەکەی ئادیسۆن ناوی "نەخۆشیی ئادیسۆن"یان لێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281|سەردێڕ=Physician and Surgeon|ڕێکەوت=١٨٨٥|بڵاوکەرەوە=Keating & Bryant|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240701041905/https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
هەرچەندە هەر شەش نەخۆشەکە کە لەلایەن ئادیسۆنەوە پشکنینیان بۆ کرا لە ساڵی ١٨٥٥ هەموویان سیلی ئەدرنالیان هەبوو، <ref name="pmid18591375">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Patnaik MM, Deshpande AK |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Diagnosis--Addison's disease secondary to tuberculosis of the adrenal glands |journal=Clinical Medicine & Research |بەرگ=٦|issue=1 |پەڕە=٢٩|doi=10.3121/cmr.2007.754a |pmc=٢٤٤٢٠٢٢|pmid=١٨٥٩١٣٧٥}}</ref> زاراوەی "نەخۆشیی ئادیسۆن" ئاماژە نییە بۆ پرۆسەی نەخۆشییەکی بنەڕەتی.
حاڵەتەکە لە سەرەتادا وەک جۆرێک لە کەمخوێنی کە پەیوەستە بە ڕژێنەکانی ئەدرنالوە دادەنرا. لەبەر ئەوەی لەو کاتەدا زانیارییەکی کەم هەبوو سەبارەت بە ڕژێنەکانی ئەدرنال (کە ئەوکات پێیان دەوترا "کەپسوولەکانی ئەدرنال")، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن کە وەسفی حاڵەتەکەی دەکرد تێگەیشتنێکی دابڕاو بوو. کاتێک ئەرکی ئەدرنال زیاتر ناسرا، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن وەک بەشدارییەکی گرنگی پزیشکی و نموونەیەکی کلاسیکی چاودێریی وردی پزیشکی ناسرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bishop PM |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٥٠|سەردێڕ=The history of the discovery of Addison's disease |journal=Proceedings of the Royal Society of Medicine |بەرگ=٤٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٥–٤٢|doi=10.1177/003591575004300105 |pmc=٢٠٨١٢٦٦|pmid=١٥٤٠٩٩٤٨}}</ref> سیل لە ڕابردوودا هۆکارێکی سەرەکیی نەخۆشیی ئادیسۆن و لەکارکەوتنی کتوپڕی ئەدرنال بوو لە جیهاندا. ئەمڕۆش وەک هۆکارێکی سەرەکی دەمێنێتەوە لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، جۆن ئێف. کێنەدی (١٩١٧-١٩٦٣) بە درێژایی ژیانی بەدەست ئاڵۆزکارییەکانی نەخۆشیی ئادیسۆنەوە دەیناڵاند، لە نێویاندا لە کاتی سەرۆکایەتییەکەشیدا، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tapper|یەکەم=Jake|سەردێڕ=Original Sin: President Biden's Decline, Its Cover-Up, and His Disastrous Choice to Run Again|دوایین٢=Thompson|یەکەم٢=Alex|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Penguin Press|ژپنک=٩٧٩-٨-٢١٧-٠٦٠٦٧-٢|edition=1st|شوێن=New York|پەڕەکان=٥١|زمان=en}}</ref> کە بووە هۆی ماندوێتی و تاریکبوونی ڕەنگی پێستی دەموچاوی. لەوانەیە ئەو بەناوبانگترین حاڵەتی ناسراو بێت. هێلین ڕێدیش نەخۆشیی ئەدیسۆن هەبوو. ڕۆماننووس جەین ئۆستین، کە وەسفی خۆی بۆ نەخۆشییەکەی بریتی بوو لەوەی کە "بۆ هەموو ڕەنگێکی هەڵە" دەگۆڕا، لەلایەن مێژوونووسی پزیشکی زاکاری کۆپەوە پێشنیار کرا کە بەدەست نەخۆشیی ئادیسۆنەوە ناڵاندوویەتی.
== ئاژەڵەکانی تر ==
کەم کارکردنی توێکڵی ئەدرنال (Hypoadrenocorticism) لە سەگەکاندا باو نییە، <ref name="Klein 2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> و لە پشیلەکاندا دەگمەنە، کە کەمتر لە ٤٠ حاڵەتی ناسراوی پشیلە لە سەرانسەری جیهاندا هەیە، لەو کاتەوەی بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٣ دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Feline Emergency & Critical Care Medicinem|vauthors=Drobatz KJ, Costello MF|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publ|شوێن=Ames, Iowa|پەڕەکان=٤٢٢–٤٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Feline Patient|vauthors=Tofte KL|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٢٦٩٠٣-٨|veditors=Norsworthy GD|پەڕە=٣٢٤|chapter=Chapter 111. Hypoadrenocorticism}}</ref> حاڵەتی تاکەکەسی ڕاپۆرت کراون لە سەگێکی ئاویی خۆڵەمێشی (grey seal)، <ref>{{cite conference|vauthors=Stringfield CE, Garne M, Holshuh HJ|title=Addison's disease in a gray seal (''Halichoerus grypus'')|url=https://www.vin.com/doc/?id=3980844|conference=International Association for Aquatic Animal Medicine Proceedings|year=2000|access-date=2018-08-25|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827205432/https://www.vin.com/apputil/content/defaultadv1.aspx?id=3980844&pid=11125&|url-status=live}}</ref> پاندای سوور، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|vauthors=Sohn P|سەردێڕ=Endangered red panda dies at Chattanooga Zoo|ناونیشان=https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=Times Free Press|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180826005030/https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شەمشەمەکوێرەی فڕیوی ڕێوی (flying fox)، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Brock AP, Hall NH, Cooke KL, Reese DJ, Emerson JA, Wellehan JF |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Diagnosis and management of atypical hypoadrenocorticism in a variable flying fox (Pteropus hypomelanus) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٤|issue=2 |پەڕەکان=٥١٧–٥١٩|doi=10.1638/2012-0276R2.1 |pmid=٢٣٨٠٥٥٨٠|s2cid=38918707}}</ref> و تەمەڵێک (sloth). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kline S, Rooker L, Nobrega-Lee M, Guthrie A |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Hypoadrenocorticism (Addison's disease) in a Hoffmann's two-toed sloth (Choloepus hoffmanni) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٦|issue=1 |پەڕەکان=١٧١–١٧٤|doi=10.1638/2014-0003R2.1 |pmid=٢٥٨٣١٥٩٦|s2cid=20775341}}</ref>
لە سەگەکاندا، کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال لە چەندین جۆردا دەستنیشان کراوە. <ref name="Klein 20102">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> نیشانە ناڕوونەکان، کە دێن و دەچن، دەتوانن ببنە هۆی دواکەوتن لە ناسینەوەی بوونی نەخۆشییەکە. <ref name="Scott-Moncrieff 2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> پێدەچێت سەگە مێینەکان زیاتر تووش ببن وەک لە سەگە نێرینەکان، هەرچەندە لەوانەیە ئەمە لە هەموو جۆرەکاندا وابنەبێت. <ref name="Scott-Moncrieff 20152">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Boag AM, Catchpole B |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=A review of the genetics of hypoadrenocorticism |ناونیشان=http://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Topics in Companion Animal Medicine |بەرگ=٢٩|issue=4 |پەڕەکان=٩٦–١٠١|doi=10.1053/j.tcam.2015.01.001 |pmid=٢٥٨١٣٨٤٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220928064001/https://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> نەخۆشییەکە زۆرتر لەو سەگانەدا دەستنیشان دەکرێت کە گەنجن یان تەمەنیان مامناوەندە، بەڵام دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا لە ٤ مانگییەوە تا ١٤ ساڵی ڕووبدات. <ref name="Scott-Moncrieff 20153">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> چارەسەرکردنی کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەبێت ئەو هۆرمۆنانە جێگرەوە بکات (کۆرتیزۆڵ و ئالدۆستیرۆن) کە سەگەکە ناتوانێت خۆی بەرهەمیان بهێنێت. <ref name="Lathan 2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> ئەمە بەدەست دەهێنرێت یان بە چارەسەری ڕۆژانە بە فلودرۆکۆرتزۆن، یان بە دەرزی مانگانە بە دیسۆکسیکۆرتیکۆستێرۆن پیڤالەیت (DOCP) و چارەسەری ڕۆژانە بە گلوکۆکۆرتیکۆیدێک، وەکو پرێدنیسۆن. <ref name="Lathan 20182">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چەندین پشکنینی خوێنی بەدواداچوون پێویستن بۆ ئەوەی ژەمە دەرمانەکە ڕێکبخرێت تا سەگەکە بڕی دروستی چارەسەرەکە وەردەگرێت، چونکە ئەو دەرمانانەی کە لە چارەسەری کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنالدا بەکاردەهێنرێن دەتوانن ببنە هۆی تینوویەتی و میزکردنی لەڕادەبەدەر ئەگەر بە کەمترین ژەمی کاریگەر نەنووسرێن. <ref name="Lathan 20184">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> لە پێشبینیکردنی دۆخە پڕ فشارەکان، وەک مانەوە لە شوێنی بەخێوکردنی سەگ، سەگەکان پێویستیان بە ژەمێکی زیادکراوی پرێدنیسۆن هەیە. <ref name="Lathan 20183">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چارەسەری بەردەوام بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، بەڵام پێشبینی پزیشکی بۆ سەگەکانی تووشبوو بە کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال زۆر باشە. <ref name="Scott-Moncrieff 20154">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> زانکۆی ویلایەتی میشیگان لێکۆڵینەوەیەکی ئەنجامداوە کە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەی گەیشتن بە کەمترین ژەمی کاریگەر بە سەلامەتی دەکات. ئەمە دەبێت بە هێواشی بەپێی کات بکرێت، بۆ ئەوەی قەیران ڕوونەدات. نابێت هەرگیز دەرمانەکان لەپڕ بوەستێنرێن، چونکە ئەمە بە خێرایی کێشەی پزیشکیی سەخت دروست دەکات.
کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەتوانێت لە پشیلەکانیشدا ڕووبدات بەڵام زۆر دەگمەنە. بەزۆری بەهۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. پشکنینی هاندانی ACTH بەکاردەهێنرێت بۆ دەستنیشانکردنی حاڵەتەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats|سەردێڕ=Addison's Disease in Cats {{!}} VCA Animal Hospitals |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804080508/https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>
[[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
re2edqx1lhl5ufbikju7n7x4w5akw37
1593452
1593406
2026-06-23T16:03:51Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Addison's disease}}
1593452
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=نەخۆشی ئەدیسۆن|image=Addison'sLegs.jpg|alt=|caption=تاریکبوونی پێست کە لە قاچەکانی نەخۆشێکی ڕەنگپەڕیودا دەبینرێت|field=کوێرەڕژێنناسی|synonyms=ناوەکانی تر: نەخۆشیی ئادیسۆن، سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال، <ref name=NIH2014/> سستبوونی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی ڕژێنی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی توێکڵی ئەدرنال، کەمکۆرتیزۆڵیزمی سەرەتایی، کەم کارتێکەریی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، کەمکارکردنی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال.|symptoms=ئازاری سک، لاوازی، دابەزینی کێش، تاریکبوونی پێست <ref name=NIH2014/>|complications=قەیرانی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|onset=مێینەی تەمەن مامناوەند <ref name=NIH2014/>|duration=|causes=کێشە لە ڕژێنی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|risks=|diagnosis=پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، وێنەگرتنی پزیشکی <ref name=NIH2014/>|differential=|prevention=|treatment=کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد وەکو هایدرۆکۆرتزۆن و فلودرۆکۆرتزۆن <ref name=NIH2014/><ref name=Nap2014/>|medication=|prognosis=|frequency=٠.٩ – ١.٤ لە هەر ١٠,٠٠٠ کەسێک (لە جیهانی پێشکەوتوودا) <ref name=NIH2014/><ref name=Bran2014/>|deaths=مەترسیی مردن دوو هێندە دەکات}}'''نەخۆشیی ئەدیسۆن'''، کە هەروەها بە '''سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال''' (primary adrenal insufficiency) ناسراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Oelkers W |ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=Clinical diagnosis of hyper- and hypocortisolism |journal=Noise & Health |بەرگ=٢|issue=7 |پەڕەکان=٣٩–٤٨|pmid=١٢٦٨٩٤٧٠}}</ref> تێکچوونێکی دەگمەن و درێژخایەنی کوێرەڕژێنەکانە کە تایبەتمەندە بە بەرهەمهێنانی ناتەواوی هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی [[کۆرتیزۆڵ]] و [[ئالدۆستیرۆن]] لەلایەن دوو چینی دەرەوەی خانەکانی ڕژێنەکانی ئەدرنال (توێکڵی ئەدرنال)، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}</ref> <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> نیشانەکان بەگشتی بە هێواشی و بە شێوەیەکی شاراوە گەشە دەکەن و لەوانەیە بریتین بن لە ئازاری سک، نائاساییبوونی کۆئەندامی هەرس، لاوازی، و دابەزینی کێش. <ref name="NIH2014" /> هەروەها لەوانەیە تاریکبوونی پێست لە هەندێک ناوچەدا ڕووبدات. <ref name="NIH2014" /> لە ژێر هەندێک بارودۆخی دیاریکراودا، قەیرانێکی ئەدرنال لەوانەیە ڕووبدات لەگەڵ دابەزینی پەستانی خوێن، ڕشانەوە، ئازاری بەشی خوارەوەی پشت، و لەدەستدانی هۆشیاری. <ref name="NIH2014" /> لەوانەیە گۆڕانکاری لە میزاجیشدا ڕووبدات. سەرهەڵدانی خێرای نیشانەکان ئاماژەیە بۆ لەکارکەوتنی کتوپڕی ڕژێنی ئەدرنال، کە حاڵەتێکی لەناکاوی کلینیکییە. <ref name=":1" /> قەیرانی ئەدرنال دەکرێت بەهۆی فشارەوە دروست بێت، وەکو پێکان، نەشتەرگەری، یان هەوکردن. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref>
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاتێک سەرهەڵدەدات کە ڕژێنی ئەدرنال بڕی پێویست لە هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی کۆرتیزۆڵ و (هەندێک جار) ئالدۆستیرۆن بەرهەم ناهێنێت. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکارە (autoimmune disease) کە کاردەکاتە سەر هەندێک کەس کە ئامادەیی بۆماوەییان هەیە و سیستەمی بەرگریی جەستەیان دەستیکردووە بە هێرشکردنە سەر ڕژێنەکانی ئەدرنال.. <ref name="Hellesen2019" /> لە زۆرێک لە حاڵەتەکانی کەسانی پێگەیشتوودا ڕوون نییە کە چی بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئەم نەخۆشییە، هەرچەندە هەندێک جار دوای نەخۆشیی سیل ڕوودەدات. <ref name="Hellesen2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellesen A, Bratland E |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=The potential role for infections in the pathogenesis of autoimmune Addison's disease |journal=Clinical and Experimental Immunology |بەرگ=١٩٥|issue=1 |پەڕەکان=٥٢–٦٣|doi=10.1111/cei.13207 |pmc=٦٣٠٠٦٤٩|pmid=٣٠١٤٤٠٤٠}}</ref> هۆکارەکانی تر دەکرێت بریتین بن لە هەندێک دەرمان، ژەهراویبوونی خوێن (sepsis)، و خوێنبەربوون بۆ ناو هەردوو ڕژێنی ئەدرنال. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Adam2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|سەردێڕ=Grainger & Allison's Diagnostic Radiology|vauthors=Adam A|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٢٠-٦١٢٨-٨|edition=6|پەڕە=١٠٣١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314050303/https://books.google.ca/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نەخۆشیی ئەدیسۆن بەگشتی لە ڕێگەی پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، و وێنەگرتنی پزیشکییەوە دەستنیشان دەکرێت. <ref name="NIH2014" />
چارەسەرکردن بریتییە لە جێگرتنەوەی هۆرمۆنە ونبووەکان یان کەمەکان. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمەش بەکارهێنانی کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد دەگرێتەوە، وەکو هایدرۆکۆرتزۆن یان فلودرۆکۆرتزۆن. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Nap2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Current and emerging therapies for Addison's disease |ناونیشان=https://zenodo.org/record/3429217 |journal=Current Opinion in Endocrinology, Diabetes, and Obesity |بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins Ltd. |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–١٥٣|doi=10.1097/med.0000000000000067 |pmid=٢٤٧٥٥٩٩٧|s2cid=13732181 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191031085253/https://zenodo.org/record/3429217 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەم دەرمانانە بەگشتی لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگیرێن. <ref name="NIH2014" /> چارەسەری جێگرەوەی ستیرۆیدی بەردەوام و بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، لەگەڵ بەدواداچوونی ڕێکوپێک بۆ چارەسەرەکە و چاودێریکردن بۆ کێشە تەندروستییەکانی تر کە لەوانەیە ڕووبدەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Autoimmune Addison's disease |journal=Presse Médicale |بڵاوکەرەوە=[[Elsevier]] |بەرگ=٤١|issue=12 P 2 |پەڕەکان=e٦٢٦–e٦٣٥|doi=10.1016/j.lpm.2012.09.010 |pmid=٢٣١٧٧٤٧٤}}</ref> هەروەها سیستەمێکی خۆراکیی دەوڵەمەند بە خوێ لەوانەیە بۆ هەندێک کەس بەسوود بێت. <ref name="NIH2014" /> ئەگەر نیشانەکان خراپتر بوون، دەرزیی کۆرتیکۆستیرۆید پێشنیار دەکرێت (پێویستە نەخۆشەکان هەمیشە ژەمێکیان پێ بێت). <ref name="NIH2014" /> زۆرجار، بڕێکی زۆر لە شلەی ناوخوێنبەر لەگەڵ شەکری دێکسترۆزیش پێویستە. <ref name="NIH2014" /> ببە چارەسەری گونجاو، دەرەنجامی گشتی بەگشتی باشە، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|سەردێڕ=Mini Oxford handbook of clinical medicine|vauthors=Rajagopalan SR, Longmore M, Wilkinson IB|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨٥٧٠٧١-٤|edition=6|شوێن=Oxford|پەڕە=٣١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314051346/https://books.google.ca/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و زۆربەی خەڵک دەتوانن ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بژین.<ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> بەبێ چارەسەر، قەیرانی ئەدرنال دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="NIH2014" />
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاردەکاتە سەر نزیکەی ٩ بۆ ١٤ لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک لە جیهانی پێشکەوتوودا. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref name="Bran2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brandão Neto RA, de Carvalho JF |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and classification of Addison's disease (autoimmune adrenalitis) |journal=Autoimmunity Reviews |بەرگ=١٣|issue=4–5 |پەڕەکان=٤٠٨–٤١١|doi=10.1016/j.autrev.2014.01.025 |pmid=٢٤٤٢٤١٨٣}}</ref> زۆرترین جار لە مێینەی تەمەن مامناوەنددا ڕوودەدات. <ref name="NIH2014" /> نەخۆشییەکە بە ناوی تۆماس ئەدیسۆنەوە ناونراوە، کە دەرچووی قوتابخانەی پزیشکیی زانکۆی ئەدینبۆرگ بوو، کە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٥٥دا وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|سەردێڕ=The autoimmune diseases|vauthors=Rose NR, Mackay IR|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Science|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٨٤٩٣٠-٤|edition=5|شوێن=San Diego, CA|پەڕە=٦٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314045833/https://books.google.ca/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== نیشانە و کۆنیشانەکان ==
[[پەڕگە:WomenWithAddison.jpg|وێنۆک|زۆربوونی ڕەنگ (Hyperpigmentation) وەک ئەوەی لە ژنێکی تووشبوو بە نەخۆشیی ئەدیسۆن دەبینرێت]]
نیشانەکانی نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت بە درێژایی چەند مانگێک گەشە بکەن و لە حاڵەتە پزیشکییەکانی تر بچن. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref> باوترین نیشانەکان بەهۆی کەمیی ئاستی ئەو هۆرمۆنانەوە دروست دەبن کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن ڕژێنەکانی ئەدرنالوە بەرهەم دەهێنرێن. کەمیی کۆرتیزۆڵی خوێن دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین نیشانەی جیاواز، لەوانە ماندوێتی، هەستکردن بە نەخۆشی، ئازاری ماسولکە و جومگە، کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، دابەزینی کێش، و زیادبوونی هەستیاری بۆ سەرما. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> نیشانەکانی کۆئەندامی هەرس وەکو دڵتێکەڵهاتن، ئازاری سک، و ڕشانەوە زۆر باون. <ref name="Younes2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Younes N, Bourdeau I, Lacroix A |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=Latent Adrenal Insufficiency: From Concept to Diagnosis |journal=Front Endocrinol (Lausanne) |بەرگ=١٢|doi=10.3389/fendo.2021.720769 |pmc=٨٤٢٩٨٢٦|pmid=٣٤٥١٢٥٥١|doi-access=free |article-number=720769}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> کەمیی ئالدۆستیرۆن دەتوانێت وا لە کەسە تووشبووەکان بکات ئارەزووی خواردنی سوێر بکەن، هەروەها دابەزینی پەستانی خوێنیان تووش ببێت کە دەبێتە هۆی گێژبوون لە کاتی هەستانەوەدا. <ref name="Younes2021" /> لە ژناندا، کەمیی دیهایدرۆئێپیئاندرۆستیرۆن (DHEA) دەتوانێت ببێتە هۆی وشکبوونەوە و خورانی پێست، هەڵوەرینی مووی بنباڵ و بەرگە، و کەمبوونەوەی ئارەزووی سێکسی. <ref name="Hahber2021" /> ئەو منداڵە بچووکانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە کێشیان بەپێی پێویست زیاد نەکات و بەردەوام تووشی هەوکردن ببن. <ref name="Hahber2021" /> کەمیی کۆرتیزۆڵ هەروەها تێکەڵی ڕێکخستنی هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک (ACTH) دەبێت، کە هەندێک جار دەبێتە هۆی تاریکبوونی پێست و پەردە لینجییەکان، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە بەر خۆر دەکەون یان لێکخشانێکی بەردەوامیان هەیە. <ref name="Oksnes2023" />
پشکنینی خوێن لەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زۆرجار کەمیی سۆدیۆمی خوێن پیشان دەدات. زۆرێکیان هەروەها پۆتاسیۆمی خوێنیان بەرزە و/یان هۆرمۆنی هاندەری سایرۆید (TSH)یان بەرزە. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref>
زۆربەی ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکاریان تووش دەبێت یان پێشتر هەیانبووە. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> بەتایبەتی حاڵەتە هاوەڵە باوەکان بریتین لە نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید (٤٠٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، لەکارکەوتنی پێشوەختەی هێلکەدان (تا ١٦٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، شەکرەی جۆری یەکەم (١١٪)، کەمخوێنیی پەڕنیشەس (١٠٪)، بەڵەک (٦٪) و نەخۆشیی سیلیاک (٢٪). <ref name="Hahber2021" /> تێکەڵبوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ کەڕووی پێست و پەردە لینجییەکان، کەمکارکردنی پاراسایرۆید، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ١. <ref name="nih1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index|سەردێڕ=Autoimmune polyglandular syndrome type 1 {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170412062956/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref> بوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید، شەکرەی جۆری یەکەم، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ٢. <ref name="nih2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170413071742/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref>
=== قەیرانی ئەدرنال ===
"قەیرانی ئەدرنال" یان "قەیرانی ئەدیسۆن" کۆمەڵێک نیشانەیە کە ئاماژەیە بۆ سستبوونی سەختی ڕژێنی ئەدرنال. ئەمە لەوانەیە دەرەنجامی نەخۆشیی ئادیسۆن بێت کە پێشتر دەستنیشان نەکراوە، یان پرۆسەیەکی نەخۆشی کە لەپڕ کاردەکاتە سەر فەرمانی ڕژێنی ئەدرنال (وەکو خوێنبەربوونی ئەدرنال)، یان کێشەیەکی هاوکات (وەکو هەوکردن، پێکان) لە کەسێکدا کە زانراوە نەخۆشیی ئەدیسۆن هەیە. ئەمە حاڵەتێکی لەناکاوی پزیشکییە و لەوانەیە مەترسی بۆ سەر ژیان دروست بکات کە پێویستی بە چارەسەری دەستبەجێی فریاگوزاری هەیە.[19] <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref>
نیشانە تایبەتمەندەکانی بریتین لە: <ref name="NIH2007">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071028122317/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref>
* ئازارێکی تیژی لەپڕ لە قاچەکان، بەشی خوارەوەی پشت، یان سک
* ڕشانەوە و سکچوونی سەخت، کە دەبێتە هۆی وشکبوونەوە (dehydration)
* دابەزینی پەستانی خوێن
* بێهۆشبوون (لەدەستدانی هۆشیاری و توانای وەستان)
* دابەزینی شەکری خوێن (hypoglycemia)
* سەرلێشێواوی، سایکۆسیس، قسەکردنی تێکەڵ
* بێهێزییەکی زۆر سەخت
* کەمیی سۆدیۆم لە خوێندا (hyponatremia)
* بەرزیی پۆتاسیۆم لە خوێندا (hyperkalemia)
* بەرزیی کالسێوم لە خوێندا (hypercalcemia)
* گەشکە (Convulsions)
* تا
== هۆکارەکان ==
[[پەڕگە:ACTH_Negative_Feedback.svg|چەپ|وێنۆک|211x211پیکسڵ|سووڕی کاردانەوەی نەرێنی (negative feedback loop) بۆ گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان (glucocorticoids)]]
هۆکارەکانی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال دەکرێت پۆلێن بکرێن بەپێی ئەو میکانیزمەی کە لە ڕێگەیەوە وادەکەن ڕژێنەکانی ئەدرنال کۆرتیزۆڵی ناتەواو بەرهەم بهێنن. ئەمە دەکرێت بەهۆی زیانگەیشتن یان وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بێت. ئەم کەموکوڕیانە هۆرمۆنەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید و مینرالۆکۆرتیکۆیدیش دەگرنەوە. ئەمانە بریتین لە تێکچوونی دروستبوونی ڕژێنی ئەدرنال (Adrenal dysgenesis) (ڕژێنەکە لە کاتی گەشەکردندا بە دروستی پێکنەهاتووە)، تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید (Impaired steroidogenesis) (ڕژێنەکە بوونی هەیە بەڵام لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە توانای بەرهەمهێنانی کۆرتیزۆڵی نییە)، یان وێرانبوونی ئەدرنال (پرۆسەکانی نەخۆشی کە دەبنە هۆی زیانگەیشتن بە ڕژێنەکە). <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
تاریکبوونی (زۆربوونی ڕەنگدانەی) پێست، لە نێویاندا ئەو ناوچانەی کە بەر خۆر ناکەون – شوێنە تایبەتمەندەکانی تاریکبوونەکە بریتین لە چرچبوونەکانی پێست (بۆ نموونە، هی دەستەکان)، گۆی مەمک، و دیوی ناوەوەی ڕوومەت (پەردەی لینجیی دەم)؛ هەروەها، جێگەی برینە کۆنەکان لەوانەیە تاریک ببن. ئەمە ڕوودەدات چونکە هۆرمۆنی هاندەری مێلانۆسایت (MSH) و ACTH هەمان گەردیلەی پێشینەیان هەیە، کە پرۆ-ئۆپیۆمێلانۆکۆرتین (POMC)ە. دوای بەرهەمهێنان لە بەشی پێشەوەی ڕژێنی ژێر مێشککە، POMC دابەش دەبێت بۆ گاما-MSH، ACTH، و بێتا-لایپۆترۆپین. یەکەی لاوەکیی ACTH دابەشبوونی زیاتر بەخۆیەوە دەبینێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەلفا-MSH، کە گرنگترین MSHە بۆ ڕەنگپێدانی پێست. لە جۆرەکانی دووەمەکی و سێیەمەکیی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالدا، تاریکبوونی پێست ڕوونادات، چونکە ACTH بە زیادەوە بەرهەم ناهێنرێت.
=== لەناوچوونی ئەدرنال ===
هەوکردنی ئەدرنالی بەرگریی خۆکار (Autoimmune adrenalitis) باوترین هۆکاری نەخۆشیی ئادیسۆنە لە جیهانی پیشەسازیدا، چونکە لە نێوان ٦٨٪ بۆ ٩٤٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bancos I, Hahner S, Tomlinson J, Arlt W |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |ناونیشان=http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=The Lancet. Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230520140417/http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dineen R, Thompson CJ, Sherlock M |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Adrenal crisis: prevention and management in adult patients |journal=Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism |بەرگ=١٠|doi=10.1177/2042018819848218 |pmc=٦٥٦٦٤٨٩|pmid=٣١٢٢٣٤٦٨|article-number=2042018819848218}}</ref> وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بەهۆی بەرگریی خۆکارەوە بە هۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دەبێت دژی ئەنزیمی 21-hydroxylase (دیاردەیەک کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ وەسف کرا). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Winqvist O, Karlsson FA, Kämpe O |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|سەردێڕ=21-Hydroxylase, a major autoantigen in idiopathic Addison's disease |journal=Lancet |بەرگ=٣٣٩|issue=8809 |پەڕەکان=١٥٥٩–١٥٦٢|doi=10.1016/0140-6736(92)91829-W |pmid=١٣٥١٥٤٨|s2cid=19666235}}</ref> ئەمە لەوانەیە تەنیا بێت یان لە چوارچێوەی کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار (APS جۆری ١ یان ٢) بێت، کە تێیدا ئەندامەکانی تری بەرهەمهێنەری هۆرمۆن، وەکو سایرۆید و پەنکریاس، لەوانەیە ئەوانیش تووش ببن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Husebye ES, Perheentupa J, Rautemaa R, Kämpe O |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Clinical manifestations and management of patients with autoimmune polyendocrine syndrome type I |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦٥|issue=5 |پەڕەکان=٥١٤–٥٢٩|doi=10.1111/j.1365-2796.2009.02090.x |pmid=١٩٣٨٢٩٩١|s2cid=205339997 |doi-access=free}}</ref>
وێرانبوونی ئەدرنال هەروەها تایبەتمەندییەکی ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفییە (adrenoleukodystrophy)، و کاتێک ڕژێنەکانی ئەدرنال تووشی بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە (metastasis) دەبن (گواستنەوەی خانە شێرپەنجەییەکان لە شوێنێکی تری جەستەوە، بەتایبەتی سییەکان)، خوێنبەربوون (بۆ نموونە، لە کۆنیشانەی واتەرهاوس-فریدێریکسن یان کۆنیشانەی دژە-فۆسفۆلیپید)، هەندێک هەوکردنی دیاریکراو (سیل، هیستۆپلازمۆزیس، کۆکسیدیۆیدۆماایکۆزیس)، یان کەڵەکەبوونی پرۆتینی نائاسایی لە ئەمایلۆیدۆزیسدا (amyloidosis). <ref name="medical-library.net">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medical-library.net/content/view/570/41/|سەردێڕ=medical-library.net |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130412101933/http://www.medical-library.net/content/view/570/41/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ئەدرنال ===
هەموو هۆکارەکانی ئەم پۆلە بۆماوەیین، و بەگشتی زۆر دەگمەنن. ئەمانە بریتین لە بازدانەکان لە هۆکاری کۆپیکردنی SF1، کەمگەشەکردنی زگماکی ئەدرنال بەهۆی بازدانەکانی جینی DAX-1 و بازدانەکان لە جینی وەرگری ACTH (یان جینە پەیوەندیدارەکانی تر، وەکو کۆنیشانەی Triple-A یان Allgrove). بازدانەکانی DAX-1 دەکرێت کۆببنەوە لە کۆنیشانەیەکدا لەگەڵ کەمیی کینەیزی گلیسڕۆڵ (glycerol kinase) لەگەڵ کۆمەڵێک نیشانەی تر کاتێک DAX-1 دەسڕێتەوە لەگەڵ ژمارەیەک جینی تردا. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید ===
بۆ پێکهێنانی کۆرتیزۆڵ، ڕژێنی ئەدرنال پێویستی بە کۆلیسترۆڵ هەیە، کە پاشان لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە دەگۆڕدرێت بۆ هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکان. پچڕان لە گەیاندنی کۆلیسترۆڵدا کۆنیشانەی سمیس-لێملی-ئۆپیتز (Smith–Lemli–Opitz syndrome) و ئەبیتالایپۆپرۆتینیمیا (abetalipoproteinemia) دەگرێتەوە. لە کێشەکانی دروستکردندا، گەورەبوونی زگماکی ئەدرنال (congenital adrenal hyperplasia) باوترینە (بە شێوەی جیاواز: 21-hydroxylase، 17α-hydroxylase، 11β-hydroxylase و 3β-hydroxysteroid dehydrogenase)، CAH ی چەوری بەهۆی کەمیی StAR و بازدانەکانی DNA ی مایتۆکۆندریال. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> هەندێک دەرمان ڕێگری دەکەن لە ئەنزیمەکانی دروستکردنی ستیرۆید (بۆ نموونە، کێتۆکۆنازۆڵ)، لە کاتێکدا هەندێکی تر تێکشکاندنی ئاسایی هۆرمۆنەکان لەلایەن جگەرەوە خێراتر دەکەن (بۆ نموونە، ڕیفامپیسین، فینیتۆین). <ref name="Ten" />
== دەستنیشانکردن ==
=== تایبەتمەندییە ئاماژەپێدەرەکان ===
پشکنینە ڕۆتینییەکانی تاقیگە لەوانەیە ئەمانە پیشان بدەن: <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTenNewMaclaren2001">Ten S, New M, Maclaren N (July 2001). [[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|"Clinical review 130: Addison's disease 2001"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''86''' (7): <span class="nowrap">2909–</span>2922. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|10.1210/jcem.86.7.7636]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11443143 11443143].</cite></ref>
* دابەزینی شەکری خوێن (لە منداڵاندا خراپترە بەهۆی لەدەستدانی کاریگەرییە گلوکۆجینیکەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید).
* دابەزینی سۆدیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن، ناتوانایی گورچیلە بۆ دەرکردنی ئاوی ئازاد لە کاتی نەبوونی کۆرتیزۆڵی پێویستدا، و هەروەها کاریگەریی هۆرمۆنی دەردەری کۆرتیکۆترۆپین بۆ هاندانی دەردانی ADH.
* بەرزیی پۆتاسیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن.
* ئیۆزینۆفیلیا و لیمفۆسایتۆسیس (زیادبوونی ژمارەی ئیۆزینۆفیلەکان یان لیمفۆسایتەکان، کە دوو جۆری خڕۆکە سپییەکانی خوێنن).
* ئەسیدۆسیزی زیندەچالاکی (بەرزبوونەوەی ترشێتیی خوێن)، هەروەها بەهۆی لەدەستدانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆنەوەیە چونکە هەڵمژینەوەی سۆدیۆم لە بۆریچکەی دوور (distal tubule) پەیوەستە بە دەردانی ئایۆنی ترش/هایدرۆجین (H+). نەبوونی یان کەمیی ئاستەکانی هاندانی ئالدۆستیرۆن بۆ بۆریچکەی دووری گورچیلە دەبێتە هۆی لەدەستدانی سۆدیۆم لە میزدا و هێشتنەوەی H+ لە سێرومدا.
=== پشکنین ===
[[پەڕگە:Cortisol2.svg|وێنۆک|[[کۆرتیزۆڵ]]]]
[[پەڕگە:Aldosterone-2D-skeletal.svg|وێنۆک|ئەلدۆستیرۆن]]
لەو حاڵەتانەی کە گومانی نەخۆشیی ئەدیسۆنان لێدەکرێت، دەرخستنی کەمیی ئاستی هۆرمۆنی ئەدرنال تەنانەت دوای هاندانی گونجاویش (کە پێی دەوترێت پشکنینی هاندانی ACTH یان پشکنینی سیناکسین - synacthen test) بە بەکارهێنانی هۆرمۆنی دەستکردی ACTH ی ڕژێنی ژێر مێشککە (تێتراکۆساکتاید - tetracosactide) پێویستە بۆ دەستنیشانکردنەکە. دوو پشکنین ئەنجام دەدرێن، پشکنینی کورت و درێژ. دێکسامیسازۆن (Dexamethasone) لەگەڵ پشکنینەکەدا کارلێک ناکات و دەتوانرێت هاوکات لە کاتی پشکنینەکەدا بدرێت بە نەخۆشەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dorin RI, Qualls CR, Crapo LM |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Diagnosis of adrenal insufficiency |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٣٩|issue=3 |پەڕەکان=١٩٤–٢٠٤|doi=10.7326/0003-4819-139-3-200308050-00017 |pmid=١٢٨٩٩٥٨٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/003696.htm|سەردێڕ=ACTH stimulation test: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160705060035/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003696.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=MedLine Plus}}</ref>
پشکنینی کورت بەراوردی ئاستەکانی کۆرتیزۆڵی خوێن دەکات پێش و پاش پێدانی ٢٥٠ مایکرۆگرام تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە یان لە خوێنبەر). ئەگەر یەک کاتژمێر دواتر، کۆرتیزۆڵی [[پلازمای خوێن|پلازما]] لە ١٧٠ nmol/L زیاتر بوو و لایەنی کەم بە بڕی ٣٣٠ nmol/L بەرزبووەوە بۆ لایەنی کەم ٦٩٠ nmol/L، ئەوا لەکارکەوتنی ئەدرنال ڕەت دەکرێتەوە. ئەگەر پشکنینە کورتەکە نائاسایی بوو، پشکنینی درێژ بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوە لە نێوان سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال و سستبوونی دووەمەکی توێکڵی ئەدرنال. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}</ref>
پشکنینی درێژ ١ ملگم تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە) بەکاردەهێنێت. خوێن وەردەگیرێت لە کاتژمێر ١، ٤، ٨، و ٢٤ کاتژمێر دواتر. ئاستی ئاسایی کۆرتیزۆڵی پلازما دەبێت لە ماوەی ٤ کاتژمێردا بگاتە ١,٠٠٠ nmol/L. لە نەخۆشیی ئەدیسۆن سەرەتاییدا، ئاستی کۆرتیزۆڵ لە هەموو قۆناغەکاندا کەم دەبێتەوە، لە کاتێکدا لە سستبوونی دووەمەکی کۆرتیکۆئەدریناڵدا، وەڵامدانەوەیەکی دواکەوتوو بەڵام ئاسایی دەبینرێت. پشکنینی تر لەوانەیە ئەنجام بدرێت بۆ جیاکردنەوەی هۆکارە جیاوازەکانی کەمکارکردنی ڕژێنی ئەدرنال، لە نێویاندا ئاستەکانی ڕێنین و هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک، هەروەها وێنەگرتنی پزیشکی – بەگشتی لە شێوەی سۆنار، سی تی سکان یان وێنەگرتنی لەرەلەری موگناتیسی (MRI). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''wasiclinic''. 2021-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-05-27</span></span>.</cite>{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}
<sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore=""><span style="white-space: nowrap;">[''[[ویکیپیدیا:بەستەری مردوو|<span title=" Dead link tagged January 2024">permanent dead link</span>]]'']</span></sup></ref>
ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفی (Adrenoleukodystrophy)، و جۆرە سووکەکەی، ئەدرینۆمایلۆنیورۆپاسی، دەبنە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بە هاوبەشی لەگەڵ نیشانە دەمارییەکان. مەزەندە دەکرێت ئەم نەخۆشییانە هۆکاری سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بن لە نزیکەی ٣٥٪ی ئەو نێرینانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆن ئیدیۆپاسیکیان (بەبێ هۆکاری زانراو) تێدا دەستنیشان کراوە و دەبێت لە دەستنیشانکردنی جیاکاری هەر نێرینەیەکدا کە سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالی هەیە ڕەچاو بکرێن. دەستنیشانکردن بە پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دیاریکردنی ترشە چەورییە زنجیرە زۆر درێژەکان (VLCFA). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Laureti S, Casucci G, Santeusanio F, Angeletti G, Aubourg P, Brunetti P |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٩٦|سەردێڕ=X-linked adrenoleukodystrophy is a frequent cause of idiopathic Addison's disease in young adult male patients |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨١|issue=2 |پەڕەکان=٤٧٠–٤٧٤|doi=10.1210/jcem.81.2.8636252 |pmid=٨٦٣٦٢٥٢|doi-access=free}}</ref>
== چارەسەر ==
=== هێشتنەوەی باری تەندروستی ===
چارەسەری نەخۆشیی ئادیسۆن بریتییە لە جێگرتنەوەی کۆرتیزۆڵی ونبوو، هەندێک جار لە شێوەی حەبی هایدرۆکۆرتزۆن، یان حەبی پرێدنیسۆن لە سیستەمێکی ژەمە دەرماندا کە لاسایی خەستییە فیزیۆلۆژییەکانی کۆرتیزۆڵ دەکاتەوە. یان دەکرێت، چارەکی ئەو بڕە لە پرێدنیزۆلۆن بەکاربهێنرێت بۆ هەمان کاریگەریی گلوکۆکۆرتیکۆیدی وەک هایدرۆکۆرتزۆن. چارەسەر بەگشتی بۆ تەواوی تەمەنە. سەرەڕای ئەوەش، زۆر کەس پێویستیان بە فلودرۆکۆرتزۆن هەیە وەک جێگرەوەیەک بۆ ئالدۆستیرۆنی ونبوو. <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. ''The Lecturio Medical Concept Library''. [https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ Archived] from the original on 31 March 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 June</span> 2021</span>.</cite></ref>
زۆرجار ئامۆژگاری ئەو کەسانە دەکرێت کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زانیارییان پێ بێت لەسەر خۆیان (بۆ نموونە، لە شێوەی ملوانکەی MedicAlert یان کارتی زانیاری) بۆ ئاگاداریی کارمەندانی فریاگوزاریی پزیشکی کە لەوانەیە پێویست بکات بەدەم پێداویستییەکانیانەوە بچن <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quinkler M, Dahlqvist P, Husebye ES, Kämpe O |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=A European Emergency Card for adrenal insufficiency can save lives |journal=European Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٧٥–٧٦|doi=10.1016/j.ejim.2014.11.006 |pmid=٢٥٤٩٨٥١١}}</ref> <ref name="Michels2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Michels A, Michels N |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Addison disease: early detection and treatment principles |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=American Family Physician |بەرگ=٨٩|issue=7 |پەڕەکان=٥٦٣–٥٦٨|pmid=٢٤٦٩٥٦٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150905194421/http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها پێشنیار دەکرێت کە دەرزی، سرنج، و فۆرمی دەرزی لێدانی کۆرتیزۆڵ هەڵبگرن بۆ حاڵەتە لەناکاوەکان. <ref name="Michels2014" /> ئامۆژگاری کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت کە بڕی دەرمانەکەیان زیاد بکەن لە ماوەی نەخۆشیدا یان کاتێک نەشتەرگەری یان چارەسەری ددان دەکەن. <ref name="Michels2014" /> پێویستی بە چاودێریی پزیشکیی دەستبەجێ هەیە کاتێک هەوکردنی سەخت، ڕشانەوە، یان سکچوون ڕوودەدات، چونکە ئەم حاڵەتانە دەتوانن ببنە هۆی قەیرانێکی ئەدیسۆن. ئەگەر کەسێک بڕشێتەوە، لەوانەیە لەبری ئەوە پێویستی بە دەرزیی هایدرۆکۆرتزۆن بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html|سەردێڕ=Addison's Disease - Addisonian Crisis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304033716/http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref>
ئەوانەی ئاستی ئالدۆستیرۆنیان نزمە لەوانەیە سوود لە سیستەمێکی خۆراکی دەوڵەمەند بە سۆدیۆم ببینن. هەروەها لەوانەیە بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن بەسوود بێت کە بڕی وەرگرتنی کالیسیۆم و ڤیتامین D لە خۆراکدا زیاد بکەن. ژەمە زۆرەکانی کۆرتیکۆستیرۆیدەکان پەیوەندییان هەیە بە فشەڵبوونی ئێسکەوە (osteoporosis) بۆیە لەوانەیە ئەمانە پێویست بن بۆ تەندروستیی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition|سەردێڕ=Eating, Diet, & Nutrition for Adrenal Insufficiency & Addison's Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210109222011/https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases |زمان=en-US}}</ref> سەرچاوەکانی کالسێوم بریتین لە بەرهەمە سپیاییەکان، سەوزە گەڵادارەکان، و ئاردی دەوڵەمەندکراو لەگەڵ زۆر شتی تردا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Calcium |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180317073525/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref> ڤیتامین D دەتوانرێت لە ڕێگەی خۆر، ماسیی چەور، گۆشتی سوور، و زەردێنەی هێلکەوە بەدەستبهێنرێت لەگەڵ زۆر شتی تردا. هەرچەندە سەرچاوەی زۆر هەن بۆ بەدەستهێنانی ڤیتامین D لە ڕێگەی خۆراکەوە، بەڵام تەواوکەرە خۆراکییەکانیش بژاردەیەکن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Vitamin D |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210409043137/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref>
=== قەیران ===
چارەسەری ستاندارد بریتییە لە دەرزیی ناوخوێنبەری گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان و بڕێکی زۆر لە گیراوەی ناوخوێنبەری خوێیاو (saline) لەگەڵ دێکسترۆز ([[گلووکۆز|گلوکۆز]]). ئەم چارەسەرە بەزۆری باشبوونێکی خێرا دەهێنێت. ئەگەر دەستڕاگەیشتن بە خوێنبەر دەستبەجێ بەردەست نەبێت، دەکرێت دەرزیی گلوکۆکۆرتیکۆید لە ماسولکە بدرێت. کاتێک کەسەکە توانای قوتدانی شلەمەنی و دەرمانی هەبوو لە ڕێگەی دەمەوە، بڕی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان کەم دەکرێتەوە تا دەگاتە ژەمی جێگیر (maintenance dose). ئەگەر ئالدۆستیرۆن کەم بێت، چارەسەری بەردەوامکردن هەروەها ژەمی دەمەکی لە فلودرۆکۆرتزۆن ئەسێتەیت لەخۆ دەگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison’s Disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110426030100/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref>
== پێشبینیی پزیشکی ==
دەرەنجامەکان بەگشتی باشن لە کاتی چارەسەرکردندا. زۆربەی خەڵک دەتوانن چاوەڕوانی ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بکەن. هەر کەسێک کە ئەم نەخۆشییەتی دەبێت چاودێری نیشانەکانی "قەیرانی ئادیسۆن" بکات کاتێک جەستە دەخرێتە ژێر فشارەوە، وەک لە وەرزشی سەختدا یان کاتی نەخۆشکەوتندا، کە ئەمەی دواییان زۆرجار پێویستی بە چارەسەری فریاگوزاری هەیە بە دەرزی ناوخوێنبەر بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکە. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx "Addison's disease – Treatment"]. NHS Choices. [https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx Archived] from the original on 9 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 October</span> 2016</span>.</cite></ref>
ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زیاتر لە دوو هێندە مەترسیی مردنیان هەیە. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئادیسۆن و شەکرەیان هەیە مەترسی مردنیان نزیکەی چوار هێندە زیاد دەکات بە بەراورد بەو کەسانەی کە تەنها شەکرەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|سەردێڕ=Cushing Syndrome and Primary Adrenal Disorders|vauthors=Chantzichristos D, Persson A, Eliasson B, Miftaraj M, Franzén S, Bergthorsdottir R, Gudbjörnsdottir S, Svensson AM, Johannsson G|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Endocrine Society|زنجیرە=Meeting Abstracts|chapter=Patients with Diabetes Mellitus Diagnosed with Addison´s Disease Have a Markedly Increased Additional Risk of Death|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210609211508/https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ڕێژەی مەترسی بۆ هۆکارەکانی مردن لە نێر و مێدا بە ڕێککەوتی دەکاتە ٢.١٩ و ٢.٨٦. <ref name="Premature mortality in patients wit" />
مردن بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن زۆرجار بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن، نەخۆشییە گوازراوەکان، و وەرەمە پیسەکانەوە (شێرپەنجە) ڕوودەدات، لە نێوان ئەگەرەکانی تردا. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBergthorsdottirLeonsson-ZachrissonOdénJohannsson2006">Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G (December 2006). [[doi:10.1210/jc.2006-0076|"Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''91''' (12): <span class="nowrap">4849–</span>4853. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jc.2006-0076|10.1210/jc.2006-0076]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16968806 16968806].</cite></ref>
لێکۆڵینەوە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە مەترسیی شکان بەهۆی فشەڵبوونی ئێسکیان زیاتر بێت و ڕێژەی لەدەستدانی کارکردنیان بەرزتر بێت، لە نێویاندا مۆڵەتی نەخۆشی و مووچەی خانەنشینی کەمئەندامی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Spelman |یەکەم٢=Tim |دوایین٣=Eriksson |یەکەم٣=Daniel |دوایین٤=Öster |یەکەم٤=Sara |دوایین٥=Björnsdottir |یەکەم٥=Sigridur |دوایین٦=Kämpe |یەکەم٦=Olle |دوایین٧=Skov |یەکەم٧=Jakob |دوایین٨=Bensing |یەکەم٨=Sophie |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Increased risk of osteoporotic fractures and osteoporosis in patients with Addison's disease in Sweden: A nationwide population-based cohort study |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٩٧|issue=5 |پەڕەکان=٥١٨–٥٣١|doi=10.1111/joim.20085 |pmc=١٢٠٣٣٠٠٠|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Bergthorsdottir |یەکەم٤=Ragnhildur |دوایین٥=Wahlberg |یەکەم٥=Jeanette |دوایین٦=Skov |یەکەم٦=Jakob |دوایین٧=Bensing |یەکەم٧=Sophie |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Income and work loss in patients with Addison's disease: a nationwide population-based study |journal=European Journal of Endocrinology |بەرگ=١٩٢|issue=3 |پەڕەکان=١٧٠–١٧٩|doi=10.1093/ejendo/lvaf022 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Skov |یەکەم٤=Jakob |دوایین٥=Bensing |یەکەم٥=Sophie |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Work Loss and Income Before and After Diagnosis of Addison's Disease: A Population-Based Longitudinal Study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism |doi=10.1210/clinem/dgaf696 |doi-access=free}}</ref>
== پەتاناسی ==
ڕێژەی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی ئادیسۆن لە دانیشتووانی مرۆڤدا هەندێک جار بە یەک لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک دەخەمڵێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm|سەردێڕ=How Does Addison's Disease Affect the Skin? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070624044454/http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> هەندێکی تر ژمارەکە لە ٤٠-١٤٤ حاڵەت بۆ هەر ملیۆنێک دانیشتوو دادەنێن (١/٢٥,٠٠٠–١/٧,٠٠٠). <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. [[National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases]]. May 2014. [https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare Archived] from the original on 13 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref name="emedicinemed42">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.emedicine.com/med/topic42.htm|سەردێڕ=Addison Disease: Practice Essentials, Epidemiology |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070707033739/http://www.emedicine.com/med/topic42.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002152346/https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=nhs.uk}}</ref> نەخۆشیی ئادیسۆن دەتوانێت کاربکاتە سەر کەسانی هەر تەمەنێک، ڕەگەزێک، یان نەتەوەیەک، بەڵام بەگشتی لە پێگەیشتووانی نێوان ٣٠ بۆ ٥٠ ساڵاندا دەردەکەوێت. <ref name=":0" /> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Autoimmune Diseases of the Endocrine System|vauthors=Volpé R|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٩٣-٦٨٤٩-٣|پەڕە=٢٩٩}}</ref> توێژینەوەکان هیچ ئامادەییەکی بەرچاویان لەسەر بنەمای نەتەوەیی نیشان نەداوە. <ref name="emedicinemed42" /> نزیکەی ٧٠٪ی دەستنیشانکردنی نەخۆشیی ئادیسۆن بەهۆی کاردانەوەکانی بەرگریی خۆکارەوە ڕوودەدەن، کە زیان بە توێکڵی ئەدرنال دەگەیەنن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
== مێژوو ==
نەخۆشیی ئادیسۆن بە ناوی تۆماس ئادیسۆنەوە ناونراوە، ئەو پزیشکە بەریتانییەی کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٥٥ لە پەڕتووکی (سەبارەت بە کاریگەرییە دەستووری و ناوخۆییەکانی نەخۆشیی کەپسوولەکانی ئەدرنال) وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.wehner.org/addison/x1.htm|سەردێڕ=On The Constitutional And Local Effects Of Disease Of The Supra-Renal Capsules|vauthors=Addison T|بڵاوکەرەوە=Samuel Highley|ساڵ=١٨٥٥|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Thomas Addison|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050414034113/http://www.wehner.org/addison/x1.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bancos |یەکەم=Irina |دوایین٢=Hahner |یەکەم٢=Stefanie |دوایین٣=Tomlinson |یەکەم٣=Jeremy |دوایین٤=Arlt |یەکەم٤=Wiebke |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |journal=The Lancet Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |issn=2213-8587 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢}}</ref> لە بنەڕەتدا بە "melasma suprarenale" وەسفی کرد، بەڵام دواتر پزیشکان لە پێناو ڕێزلێنان لە دۆزینەوەکەی ئادیسۆن ناوی "نەخۆشیی ئادیسۆن"یان لێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281|سەردێڕ=Physician and Surgeon|ڕێکەوت=١٨٨٥|بڵاوکەرەوە=Keating & Bryant|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240701041905/https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
هەرچەندە هەر شەش نەخۆشەکە کە لەلایەن ئادیسۆنەوە پشکنینیان بۆ کرا لە ساڵی ١٨٥٥ هەموویان سیلی ئەدرنالیان هەبوو، <ref name="pmid18591375">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Patnaik MM, Deshpande AK |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Diagnosis--Addison's disease secondary to tuberculosis of the adrenal glands |journal=Clinical Medicine & Research |بەرگ=٦|issue=1 |پەڕە=٢٩|doi=10.3121/cmr.2007.754a |pmc=٢٤٤٢٠٢٢|pmid=١٨٥٩١٣٧٥}}</ref> زاراوەی "نەخۆشیی ئادیسۆن" ئاماژە نییە بۆ پرۆسەی نەخۆشییەکی بنەڕەتی.
حاڵەتەکە لە سەرەتادا وەک جۆرێک لە کەمخوێنی کە پەیوەستە بە ڕژێنەکانی ئەدرنالوە دادەنرا. لەبەر ئەوەی لەو کاتەدا زانیارییەکی کەم هەبوو سەبارەت بە ڕژێنەکانی ئەدرنال (کە ئەوکات پێیان دەوترا "کەپسوولەکانی ئەدرنال")، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن کە وەسفی حاڵەتەکەی دەکرد تێگەیشتنێکی دابڕاو بوو. کاتێک ئەرکی ئەدرنال زیاتر ناسرا، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن وەک بەشدارییەکی گرنگی پزیشکی و نموونەیەکی کلاسیکی چاودێریی وردی پزیشکی ناسرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bishop PM |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٥٠|سەردێڕ=The history of the discovery of Addison's disease |journal=Proceedings of the Royal Society of Medicine |بەرگ=٤٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٥–٤٢|doi=10.1177/003591575004300105 |pmc=٢٠٨١٢٦٦|pmid=١٥٤٠٩٩٤٨}}</ref> سیل لە ڕابردوودا هۆکارێکی سەرەکیی نەخۆشیی ئادیسۆن و لەکارکەوتنی کتوپڕی ئەدرنال بوو لە جیهاندا. ئەمڕۆش وەک هۆکارێکی سەرەکی دەمێنێتەوە لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، جۆن ئێف. کێنەدی (١٩١٧-١٩٦٣) بە درێژایی ژیانی بەدەست ئاڵۆزکارییەکانی نەخۆشیی ئادیسۆنەوە دەیناڵاند، لە نێویاندا لە کاتی سەرۆکایەتییەکەشیدا، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tapper|یەکەم=Jake|سەردێڕ=Original Sin: President Biden's Decline, Its Cover-Up, and His Disastrous Choice to Run Again|دوایین٢=Thompson|یەکەم٢=Alex|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Penguin Press|ژپنک=٩٧٩-٨-٢١٧-٠٦٠٦٧-٢|edition=1st|شوێن=New York|پەڕەکان=٥١|زمان=en}}</ref> کە بووە هۆی ماندوێتی و تاریکبوونی ڕەنگی پێستی دەموچاوی. لەوانەیە ئەو بەناوبانگترین حاڵەتی ناسراو بێت. هێلین ڕێدیش نەخۆشیی ئەدیسۆن هەبوو. ڕۆماننووس جەین ئۆستین، کە وەسفی خۆی بۆ نەخۆشییەکەی بریتی بوو لەوەی کە "بۆ هەموو ڕەنگێکی هەڵە" دەگۆڕا، لەلایەن مێژوونووسی پزیشکی زاکاری کۆپەوە پێشنیار کرا کە بەدەست نەخۆشیی ئادیسۆنەوە ناڵاندوویەتی.
== ئاژەڵەکانی تر ==
کەم کارکردنی توێکڵی ئەدرنال (Hypoadrenocorticism) لە سەگەکاندا باو نییە، <ref name="Klein 2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> و لە پشیلەکاندا دەگمەنە، کە کەمتر لە ٤٠ حاڵەتی ناسراوی پشیلە لە سەرانسەری جیهاندا هەیە، لەو کاتەوەی بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٣ دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Feline Emergency & Critical Care Medicinem|vauthors=Drobatz KJ, Costello MF|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publ|شوێن=Ames, Iowa|پەڕەکان=٤٢٢–٤٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Feline Patient|vauthors=Tofte KL|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٢٦٩٠٣-٨|veditors=Norsworthy GD|پەڕە=٣٢٤|chapter=Chapter 111. Hypoadrenocorticism}}</ref> حاڵەتی تاکەکەسی ڕاپۆرت کراون لە سەگێکی ئاویی خۆڵەمێشی (grey seal)، <ref>{{cite conference|vauthors=Stringfield CE, Garne M, Holshuh HJ|title=Addison's disease in a gray seal (''Halichoerus grypus'')|url=https://www.vin.com/doc/?id=3980844|conference=International Association for Aquatic Animal Medicine Proceedings|year=2000|access-date=2018-08-25|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827205432/https://www.vin.com/apputil/content/defaultadv1.aspx?id=3980844&pid=11125&|url-status=live}}</ref> پاندای سوور، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|vauthors=Sohn P|سەردێڕ=Endangered red panda dies at Chattanooga Zoo|ناونیشان=https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=Times Free Press|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180826005030/https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شەمشەمەکوێرەی فڕیوی ڕێوی (flying fox)، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Brock AP, Hall NH, Cooke KL, Reese DJ, Emerson JA, Wellehan JF |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Diagnosis and management of atypical hypoadrenocorticism in a variable flying fox (Pteropus hypomelanus) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٤|issue=2 |پەڕەکان=٥١٧–٥١٩|doi=10.1638/2012-0276R2.1 |pmid=٢٣٨٠٥٥٨٠|s2cid=38918707}}</ref> و تەمەڵێک (sloth). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kline S, Rooker L, Nobrega-Lee M, Guthrie A |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Hypoadrenocorticism (Addison's disease) in a Hoffmann's two-toed sloth (Choloepus hoffmanni) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٦|issue=1 |پەڕەکان=١٧١–١٧٤|doi=10.1638/2014-0003R2.1 |pmid=٢٥٨٣١٥٩٦|s2cid=20775341}}</ref>
لە سەگەکاندا، کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال لە چەندین جۆردا دەستنیشان کراوە. <ref name="Klein 20102">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> نیشانە ناڕوونەکان، کە دێن و دەچن، دەتوانن ببنە هۆی دواکەوتن لە ناسینەوەی بوونی نەخۆشییەکە. <ref name="Scott-Moncrieff 2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> پێدەچێت سەگە مێینەکان زیاتر تووش ببن وەک لە سەگە نێرینەکان، هەرچەندە لەوانەیە ئەمە لە هەموو جۆرەکاندا وابنەبێت. <ref name="Scott-Moncrieff 20152">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Boag AM, Catchpole B |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=A review of the genetics of hypoadrenocorticism |ناونیشان=http://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Topics in Companion Animal Medicine |بەرگ=٢٩|issue=4 |پەڕەکان=٩٦–١٠١|doi=10.1053/j.tcam.2015.01.001 |pmid=٢٥٨١٣٨٤٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220928064001/https://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> نەخۆشییەکە زۆرتر لەو سەگانەدا دەستنیشان دەکرێت کە گەنجن یان تەمەنیان مامناوەندە، بەڵام دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا لە ٤ مانگییەوە تا ١٤ ساڵی ڕووبدات. <ref name="Scott-Moncrieff 20153">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> چارەسەرکردنی کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەبێت ئەو هۆرمۆنانە جێگرەوە بکات (کۆرتیزۆڵ و ئالدۆستیرۆن) کە سەگەکە ناتوانێت خۆی بەرهەمیان بهێنێت. <ref name="Lathan 2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> ئەمە بەدەست دەهێنرێت یان بە چارەسەری ڕۆژانە بە فلودرۆکۆرتزۆن، یان بە دەرزی مانگانە بە دیسۆکسیکۆرتیکۆستێرۆن پیڤالەیت (DOCP) و چارەسەری ڕۆژانە بە گلوکۆکۆرتیکۆیدێک، وەکو پرێدنیسۆن. <ref name="Lathan 20182">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چەندین پشکنینی خوێنی بەدواداچوون پێویستن بۆ ئەوەی ژەمە دەرمانەکە ڕێکبخرێت تا سەگەکە بڕی دروستی چارەسەرەکە وەردەگرێت، چونکە ئەو دەرمانانەی کە لە چارەسەری کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنالدا بەکاردەهێنرێن دەتوانن ببنە هۆی تینوویەتی و میزکردنی لەڕادەبەدەر ئەگەر بە کەمترین ژەمی کاریگەر نەنووسرێن. <ref name="Lathan 20184">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> لە پێشبینیکردنی دۆخە پڕ فشارەکان، وەک مانەوە لە شوێنی بەخێوکردنی سەگ، سەگەکان پێویستیان بە ژەمێکی زیادکراوی پرێدنیسۆن هەیە. <ref name="Lathan 20183">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چارەسەری بەردەوام بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، بەڵام پێشبینی پزیشکی بۆ سەگەکانی تووشبوو بە کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال زۆر باشە. <ref name="Scott-Moncrieff 20154">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> زانکۆی ویلایەتی میشیگان لێکۆڵینەوەیەکی ئەنجامداوە کە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەی گەیشتن بە کەمترین ژەمی کاریگەر بە سەلامەتی دەکات. ئەمە دەبێت بە هێواشی بەپێی کات بکرێت، بۆ ئەوەی قەیران ڕوونەدات. نابێت هەرگیز دەرمانەکان لەپڕ بوەستێنرێن، چونکە ئەمە بە خێرایی کێشەی پزیشکیی سەخت دروست دەکات.
کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەتوانێت لە پشیلەکانیشدا ڕووبدات بەڵام زۆر دەگمەنە. بەزۆری بەهۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. پشکنینی هاندانی ACTH بەکاردەهێنرێت بۆ دەستنیشانکردنی حاڵەتەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats|سەردێڕ=Addison's Disease in Cats {{!}} VCA Animal Hospitals |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804080508/https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>
{{پۆلی کۆمنز|Addison's disease}}
[[پۆل:Articles with dead external links from January 2024]]
[[پۆل:Articles with permanently dead external links]]
[[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
2evk0l4wolbodthyvxfjuju4acr7yal
1593473
1593452
2026-06-23T17:00:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]]
1593473
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=نەخۆشی ئەدیسۆن|image=Addison'sLegs.jpg|alt=|caption=تاریکبوونی پێست کە لە قاچەکانی نەخۆشێکی ڕەنگپەڕیودا دەبینرێت|field=کوێرەڕژێنناسی|synonyms=ناوەکانی تر: نەخۆشیی ئادیسۆن، سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال، <ref name=NIH2014/> سستبوونی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی ڕژێنی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی توێکڵی ئەدرنال، کەمکۆرتیزۆڵیزمی سەرەتایی، کەم کارتێکەریی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، کەمکارکردنی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال.|symptoms=ئازاری سک، لاوازی، دابەزینی کێش، تاریکبوونی پێست <ref name=NIH2014/>|complications=قەیرانی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|onset=مێینەی تەمەن مامناوەند <ref name=NIH2014/>|duration=|causes=کێشە لە ڕژێنی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|risks=|diagnosis=پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، وێنەگرتنی پزیشکی <ref name=NIH2014/>|differential=|prevention=|treatment=کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد وەکو هایدرۆکۆرتزۆن و فلودرۆکۆرتزۆن <ref name=NIH2014/><ref name=Nap2014/>|medication=|prognosis=|frequency=٠.٩ – ١.٤ لە هەر ١٠,٠٠٠ کەسێک (لە جیهانی پێشکەوتوودا) <ref name=NIH2014/><ref name=Bran2014/>|deaths=مەترسیی مردن دوو هێندە دەکات}}'''نەخۆشیی ئەدیسۆن'''، کە هەروەها بە '''سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال''' (primary adrenal insufficiency) ناسراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Oelkers W |ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=Clinical diagnosis of hyper- and hypocortisolism |journal=Noise & Health |بەرگ=٢|issue=7 |پەڕەکان=٣٩–٤٨|pmid=١٢٦٨٩٤٧٠}}</ref> تێکچوونێکی دەگمەن و درێژخایەنی کوێرەڕژێنەکانە کە تایبەتمەندە بە بەرهەمهێنانی ناتەواوی هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی [[کۆرتیزۆڵ]] و [[ئالدۆستیرۆن]] لەلایەن دوو چینی دەرەوەی خانەکانی ڕژێنەکانی ئەدرنال (توێکڵی ئەدرنال)، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}</ref> <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> نیشانەکان بەگشتی بە هێواشی و بە شێوەیەکی شاراوە گەشە دەکەن و لەوانەیە بریتین بن لە ئازاری سک، نائاساییبوونی کۆئەندامی هەرس، لاوازی، و دابەزینی کێش. <ref name="NIH2014" /> هەروەها لەوانەیە تاریکبوونی پێست لە هەندێک ناوچەدا ڕووبدات. <ref name="NIH2014" /> لە ژێر هەندێک بارودۆخی دیاریکراودا، قەیرانێکی ئەدرنال لەوانەیە ڕووبدات لەگەڵ دابەزینی پەستانی خوێن، ڕشانەوە، ئازاری بەشی خوارەوەی پشت، و لەدەستدانی هۆشیاری. <ref name="NIH2014" /> لەوانەیە گۆڕانکاری لە میزاجیشدا ڕووبدات. سەرهەڵدانی خێرای نیشانەکان ئاماژەیە بۆ لەکارکەوتنی کتوپڕی ڕژێنی ئەدرنال، کە حاڵەتێکی لەناکاوی کلینیکییە. <ref name=":1" /> قەیرانی ئەدرنال دەکرێت بەهۆی فشارەوە دروست بێت، وەکو پێکان، نەشتەرگەری، یان هەوکردن. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref>
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاتێک سەرهەڵدەدات کە ڕژێنی ئەدرنال بڕی پێویست لە هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی کۆرتیزۆڵ و (هەندێک جار) ئالدۆستیرۆن بەرهەم ناهێنێت. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکارە (autoimmune disease) کە کاردەکاتە سەر هەندێک کەس کە ئامادەیی بۆماوەییان هەیە و سیستەمی بەرگریی جەستەیان دەستیکردووە بە هێرشکردنە سەر ڕژێنەکانی ئەدرنال.. <ref name="Hellesen2019" /> لە زۆرێک لە حاڵەتەکانی کەسانی پێگەیشتوودا ڕوون نییە کە چی بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئەم نەخۆشییە، هەرچەندە هەندێک جار دوای نەخۆشیی سیل ڕوودەدات. <ref name="Hellesen2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellesen A, Bratland E |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=The potential role for infections in the pathogenesis of autoimmune Addison's disease |journal=Clinical and Experimental Immunology |بەرگ=١٩٥|issue=1 |پەڕەکان=٥٢–٦٣|doi=10.1111/cei.13207 |pmc=٦٣٠٠٦٤٩|pmid=٣٠١٤٤٠٤٠}}</ref> هۆکارەکانی تر دەکرێت بریتین بن لە هەندێک دەرمان، ژەهراویبوونی خوێن (sepsis)، و خوێنبەربوون بۆ ناو هەردوو ڕژێنی ئەدرنال. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Adam2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|سەردێڕ=Grainger & Allison's Diagnostic Radiology|vauthors=Adam A|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٢٠-٦١٢٨-٨|edition=6|پەڕە=١٠٣١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314050303/https://books.google.ca/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نەخۆشیی ئەدیسۆن بەگشتی لە ڕێگەی پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، و وێنەگرتنی پزیشکییەوە دەستنیشان دەکرێت. <ref name="NIH2014" />
چارەسەرکردن بریتییە لە جێگرتنەوەی هۆرمۆنە ونبووەکان یان کەمەکان. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمەش بەکارهێنانی کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد دەگرێتەوە، وەکو هایدرۆکۆرتزۆن یان فلودرۆکۆرتزۆن. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Nap2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Current and emerging therapies for Addison's disease |ناونیشان=https://zenodo.org/record/3429217 |journal=Current Opinion in Endocrinology, Diabetes, and Obesity |بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins Ltd. |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–١٥٣|doi=10.1097/med.0000000000000067 |pmid=٢٤٧٥٥٩٩٧|s2cid=13732181 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191031085253/https://zenodo.org/record/3429217 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەم دەرمانانە بەگشتی لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگیرێن. <ref name="NIH2014" /> چارەسەری جێگرەوەی ستیرۆیدی بەردەوام و بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، لەگەڵ بەدواداچوونی ڕێکوپێک بۆ چارەسەرەکە و چاودێریکردن بۆ کێشە تەندروستییەکانی تر کە لەوانەیە ڕووبدەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Autoimmune Addison's disease |journal=Presse Médicale |بڵاوکەرەوە=[[Elsevier]] |بەرگ=٤١|issue=12 P 2 |پەڕەکان=e٦٢٦–e٦٣٥|doi=10.1016/j.lpm.2012.09.010 |pmid=٢٣١٧٧٤٧٤}}</ref> هەروەها سیستەمێکی خۆراکیی دەوڵەمەند بە خوێ لەوانەیە بۆ هەندێک کەس بەسوود بێت. <ref name="NIH2014" /> ئەگەر نیشانەکان خراپتر بوون، دەرزیی کۆرتیکۆستیرۆید پێشنیار دەکرێت (پێویستە نەخۆشەکان هەمیشە ژەمێکیان پێ بێت). <ref name="NIH2014" /> زۆرجار، بڕێکی زۆر لە شلەی ناوخوێنبەر لەگەڵ شەکری دێکسترۆزیش پێویستە. <ref name="NIH2014" /> ببە چارەسەری گونجاو، دەرەنجامی گشتی بەگشتی باشە، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|سەردێڕ=Mini Oxford handbook of clinical medicine|vauthors=Rajagopalan SR, Longmore M, Wilkinson IB|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨٥٧٠٧١-٤|edition=6|شوێن=Oxford|پەڕە=٣١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314051346/https://books.google.ca/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و زۆربەی خەڵک دەتوانن ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بژین.<ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> بەبێ چارەسەر، قەیرانی ئەدرنال دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="NIH2014" />
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاردەکاتە سەر نزیکەی ٩ بۆ ١٤ لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک لە جیهانی پێشکەوتوودا. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref name="Bran2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brandão Neto RA, de Carvalho JF |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and classification of Addison's disease (autoimmune adrenalitis) |journal=Autoimmunity Reviews |بەرگ=١٣|issue=4–5 |پەڕەکان=٤٠٨–٤١١|doi=10.1016/j.autrev.2014.01.025 |pmid=٢٤٤٢٤١٨٣}}</ref> زۆرترین جار لە مێینەی تەمەن مامناوەنددا ڕوودەدات. <ref name="NIH2014" /> نەخۆشییەکە بە ناوی تۆماس ئەدیسۆنەوە ناونراوە، کە دەرچووی قوتابخانەی پزیشکیی زانکۆی ئەدینبۆرگ بوو، کە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٥٥دا وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|سەردێڕ=The autoimmune diseases|vauthors=Rose NR, Mackay IR|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Science|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٨٤٩٣٠-٤|edition=5|شوێن=San Diego, CA|پەڕە=٦٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314045833/https://books.google.ca/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== نیشانە و کۆنیشانەکان ==
[[پەڕگە:WomenWithAddison.jpg|وێنۆک|زۆربوونی ڕەنگ (Hyperpigmentation) وەک ئەوەی لە ژنێکی تووشبوو بە نەخۆشیی ئەدیسۆن دەبینرێت]]
نیشانەکانی نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت بە درێژایی چەند مانگێک گەشە بکەن و لە حاڵەتە پزیشکییەکانی تر بچن. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref> باوترین نیشانەکان بەهۆی کەمیی ئاستی ئەو هۆرمۆنانەوە دروست دەبن کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن ڕژێنەکانی ئەدرنالوە بەرهەم دەهێنرێن. کەمیی کۆرتیزۆڵی خوێن دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین نیشانەی جیاواز، لەوانە ماندوێتی، هەستکردن بە نەخۆشی، ئازاری ماسولکە و جومگە، کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، دابەزینی کێش، و زیادبوونی هەستیاری بۆ سەرما. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> نیشانەکانی کۆئەندامی هەرس وەکو دڵتێکەڵهاتن، ئازاری سک، و ڕشانەوە زۆر باون. <ref name="Younes2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Younes N, Bourdeau I, Lacroix A |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=Latent Adrenal Insufficiency: From Concept to Diagnosis |journal=Front Endocrinol (Lausanne) |بەرگ=١٢|doi=10.3389/fendo.2021.720769 |pmc=٨٤٢٩٨٢٦|pmid=٣٤٥١٢٥٥١|doi-access=free |article-number=720769}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> کەمیی ئالدۆستیرۆن دەتوانێت وا لە کەسە تووشبووەکان بکات ئارەزووی خواردنی سوێر بکەن، هەروەها دابەزینی پەستانی خوێنیان تووش ببێت کە دەبێتە هۆی گێژبوون لە کاتی هەستانەوەدا. <ref name="Younes2021" /> لە ژناندا، کەمیی دیهایدرۆئێپیئاندرۆستیرۆن (DHEA) دەتوانێت ببێتە هۆی وشکبوونەوە و خورانی پێست، هەڵوەرینی مووی بنباڵ و بەرگە، و کەمبوونەوەی ئارەزووی سێکسی. <ref name="Hahber2021" /> ئەو منداڵە بچووکانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە کێشیان بەپێی پێویست زیاد نەکات و بەردەوام تووشی هەوکردن ببن. <ref name="Hahber2021" /> کەمیی کۆرتیزۆڵ هەروەها تێکەڵی ڕێکخستنی هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک (ACTH) دەبێت، کە هەندێک جار دەبێتە هۆی تاریکبوونی پێست و پەردە لینجییەکان، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە بەر خۆر دەکەون یان لێکخشانێکی بەردەوامیان هەیە. <ref name="Oksnes2023" />
پشکنینی خوێن لەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زۆرجار کەمیی سۆدیۆمی خوێن پیشان دەدات. زۆرێکیان هەروەها پۆتاسیۆمی خوێنیان بەرزە و/یان هۆرمۆنی هاندەری سایرۆید (TSH)یان بەرزە. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref>
زۆربەی ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکاریان تووش دەبێت یان پێشتر هەیانبووە. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> بەتایبەتی حاڵەتە هاوەڵە باوەکان بریتین لە نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید (٤٠٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، لەکارکەوتنی پێشوەختەی هێلکەدان (تا ١٦٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، شەکرەی جۆری یەکەم (١١٪)، کەمخوێنیی پەڕنیشەس (١٠٪)، بەڵەک (٦٪) و نەخۆشیی سیلیاک (٢٪). <ref name="Hahber2021" /> تێکەڵبوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ کەڕووی پێست و پەردە لینجییەکان، کەمکارکردنی پاراسایرۆید، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ١. <ref name="nih1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index|سەردێڕ=Autoimmune polyglandular syndrome type 1 {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170412062956/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref> بوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید، شەکرەی جۆری یەکەم، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ٢. <ref name="nih2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170413071742/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref>
=== قەیرانی ئەدرنال ===
"قەیرانی ئەدرنال" یان "قەیرانی ئەدیسۆن" کۆمەڵێک نیشانەیە کە ئاماژەیە بۆ سستبوونی سەختی ڕژێنی ئەدرنال. ئەمە لەوانەیە دەرەنجامی نەخۆشیی ئادیسۆن بێت کە پێشتر دەستنیشان نەکراوە، یان پرۆسەیەکی نەخۆشی کە لەپڕ کاردەکاتە سەر فەرمانی ڕژێنی ئەدرنال (وەکو خوێنبەربوونی ئەدرنال)، یان کێشەیەکی هاوکات (وەکو هەوکردن، پێکان) لە کەسێکدا کە زانراوە نەخۆشیی ئەدیسۆن هەیە. ئەمە حاڵەتێکی لەناکاوی پزیشکییە و لەوانەیە مەترسی بۆ سەر ژیان دروست بکات کە پێویستی بە چارەسەری دەستبەجێی فریاگوزاری هەیە.[19] <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref>
نیشانە تایبەتمەندەکانی بریتین لە: <ref name="NIH2007">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071028122317/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref>
* ئازارێکی تیژی لەپڕ لە قاچەکان، بەشی خوارەوەی پشت، یان سک
* ڕشانەوە و سکچوونی سەخت، کە دەبێتە هۆی وشکبوونەوە (dehydration)
* دابەزینی پەستانی خوێن
* بێهۆشبوون (لەدەستدانی هۆشیاری و توانای وەستان)
* دابەزینی شەکری خوێن (hypoglycemia)
* سەرلێشێواوی، سایکۆسیس، قسەکردنی تێکەڵ
* بێهێزییەکی زۆر سەخت
* کەمیی سۆدیۆم لە خوێندا (hyponatremia)
* بەرزیی پۆتاسیۆم لە خوێندا (hyperkalemia)
* بەرزیی کالسێوم لە خوێندا (hypercalcemia)
* گەشکە (Convulsions)
* تا
== هۆکارەکان ==
[[پەڕگە:ACTH_Negative_Feedback.svg|چەپ|وێنۆک|211x211پیکسڵ|سووڕی کاردانەوەی نەرێنی (negative feedback loop) بۆ گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان (glucocorticoids)]]
هۆکارەکانی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال دەکرێت پۆلێن بکرێن بەپێی ئەو میکانیزمەی کە لە ڕێگەیەوە وادەکەن ڕژێنەکانی ئەدرنال کۆرتیزۆڵی ناتەواو بەرهەم بهێنن. ئەمە دەکرێت بەهۆی زیانگەیشتن یان وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بێت. ئەم کەموکوڕیانە هۆرمۆنەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید و مینرالۆکۆرتیکۆیدیش دەگرنەوە. ئەمانە بریتین لە تێکچوونی دروستبوونی ڕژێنی ئەدرنال (Adrenal dysgenesis) (ڕژێنەکە لە کاتی گەشەکردندا بە دروستی پێکنەهاتووە)، تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید (Impaired steroidogenesis) (ڕژێنەکە بوونی هەیە بەڵام لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە توانای بەرهەمهێنانی کۆرتیزۆڵی نییە)، یان وێرانبوونی ئەدرنال (پرۆسەکانی نەخۆشی کە دەبنە هۆی زیانگەیشتن بە ڕژێنەکە). <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
تاریکبوونی (زۆربوونی ڕەنگدانەی) پێست، لە نێویاندا ئەو ناوچانەی کە بەر خۆر ناکەون – شوێنە تایبەتمەندەکانی تاریکبوونەکە بریتین لە چرچبوونەکانی پێست (بۆ نموونە، هی دەستەکان)، گۆی مەمک، و دیوی ناوەوەی ڕوومەت (پەردەی لینجیی دەم)؛ هەروەها، جێگەی برینە کۆنەکان لەوانەیە تاریک ببن. ئەمە ڕوودەدات چونکە هۆرمۆنی هاندەری مێلانۆسایت (MSH) و ACTH هەمان گەردیلەی پێشینەیان هەیە، کە پرۆ-ئۆپیۆمێلانۆکۆرتین (POMC)ە. دوای بەرهەمهێنان لە بەشی پێشەوەی ڕژێنی ژێر مێشککە، POMC دابەش دەبێت بۆ گاما-MSH، ACTH، و بێتا-لایپۆترۆپین. یەکەی لاوەکیی ACTH دابەشبوونی زیاتر بەخۆیەوە دەبینێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەلفا-MSH، کە گرنگترین MSHە بۆ ڕەنگپێدانی پێست. لە جۆرەکانی دووەمەکی و سێیەمەکیی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالدا، تاریکبوونی پێست ڕوونادات، چونکە ACTH بە زیادەوە بەرهەم ناهێنرێت.
=== لەناوچوونی ئەدرنال ===
هەوکردنی ئەدرنالی بەرگریی خۆکار (Autoimmune adrenalitis) باوترین هۆکاری نەخۆشیی ئادیسۆنە لە جیهانی پیشەسازیدا، چونکە لە نێوان ٦٨٪ بۆ ٩٤٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bancos I, Hahner S, Tomlinson J, Arlt W |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |ناونیشان=http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=The Lancet. Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230520140417/http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dineen R, Thompson CJ, Sherlock M |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Adrenal crisis: prevention and management in adult patients |journal=Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism |بەرگ=١٠|doi=10.1177/2042018819848218 |pmc=٦٥٦٦٤٨٩|pmid=٣١٢٢٣٤٦٨|article-number=2042018819848218}}</ref> وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بەهۆی بەرگریی خۆکارەوە بە هۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دەبێت دژی ئەنزیمی 21-hydroxylase (دیاردەیەک کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ وەسف کرا). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Winqvist O, Karlsson FA, Kämpe O |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|سەردێڕ=21-Hydroxylase, a major autoantigen in idiopathic Addison's disease |journal=Lancet |بەرگ=٣٣٩|issue=8809 |پەڕەکان=١٥٥٩–١٥٦٢|doi=10.1016/0140-6736(92)91829-W |pmid=١٣٥١٥٤٨|s2cid=19666235}}</ref> ئەمە لەوانەیە تەنیا بێت یان لە چوارچێوەی کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار (APS جۆری ١ یان ٢) بێت، کە تێیدا ئەندامەکانی تری بەرهەمهێنەری هۆرمۆن، وەکو سایرۆید و پەنکریاس، لەوانەیە ئەوانیش تووش ببن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Husebye ES, Perheentupa J, Rautemaa R, Kämpe O |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Clinical manifestations and management of patients with autoimmune polyendocrine syndrome type I |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦٥|issue=5 |پەڕەکان=٥١٤–٥٢٩|doi=10.1111/j.1365-2796.2009.02090.x |pmid=١٩٣٨٢٩٩١|s2cid=205339997 |doi-access=free}}</ref>
وێرانبوونی ئەدرنال هەروەها تایبەتمەندییەکی ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفییە (adrenoleukodystrophy)، و کاتێک ڕژێنەکانی ئەدرنال تووشی بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە (metastasis) دەبن (گواستنەوەی خانە شێرپەنجەییەکان لە شوێنێکی تری جەستەوە، بەتایبەتی سییەکان)، خوێنبەربوون (بۆ نموونە، لە کۆنیشانەی واتەرهاوس-فریدێریکسن یان کۆنیشانەی دژە-فۆسفۆلیپید)، هەندێک هەوکردنی دیاریکراو (سیل، هیستۆپلازمۆزیس، کۆکسیدیۆیدۆماایکۆزیس)، یان کەڵەکەبوونی پرۆتینی نائاسایی لە ئەمایلۆیدۆزیسدا (amyloidosis). <ref name="medical-library.net">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medical-library.net/content/view/570/41/|سەردێڕ=medical-library.net |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130412101933/http://www.medical-library.net/content/view/570/41/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ئەدرنال ===
هەموو هۆکارەکانی ئەم پۆلە بۆماوەیین، و بەگشتی زۆر دەگمەنن. ئەمانە بریتین لە بازدانەکان لە هۆکاری کۆپیکردنی SF1، کەمگەشەکردنی زگماکی ئەدرنال بەهۆی بازدانەکانی جینی DAX-1 و بازدانەکان لە جینی وەرگری ACTH (یان جینە پەیوەندیدارەکانی تر، وەکو کۆنیشانەی Triple-A یان Allgrove). بازدانەکانی DAX-1 دەکرێت کۆببنەوە لە کۆنیشانەیەکدا لەگەڵ کەمیی کینەیزی گلیسڕۆڵ (glycerol kinase) لەگەڵ کۆمەڵێک نیشانەی تر کاتێک DAX-1 دەسڕێتەوە لەگەڵ ژمارەیەک جینی تردا. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید ===
بۆ پێکهێنانی کۆرتیزۆڵ، ڕژێنی ئەدرنال پێویستی بە کۆلیسترۆڵ هەیە، کە پاشان لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە دەگۆڕدرێت بۆ هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکان. پچڕان لە گەیاندنی کۆلیسترۆڵدا کۆنیشانەی سمیس-لێملی-ئۆپیتز (Smith–Lemli–Opitz syndrome) و ئەبیتالایپۆپرۆتینیمیا (abetalipoproteinemia) دەگرێتەوە. لە کێشەکانی دروستکردندا، گەورەبوونی زگماکی ئەدرنال (congenital adrenal hyperplasia) باوترینە (بە شێوەی جیاواز: 21-hydroxylase، 17α-hydroxylase، 11β-hydroxylase و 3β-hydroxysteroid dehydrogenase)، CAH ی چەوری بەهۆی کەمیی StAR و بازدانەکانی DNA ی مایتۆکۆندریال. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> هەندێک دەرمان ڕێگری دەکەن لە ئەنزیمەکانی دروستکردنی ستیرۆید (بۆ نموونە، کێتۆکۆنازۆڵ)، لە کاتێکدا هەندێکی تر تێکشکاندنی ئاسایی هۆرمۆنەکان لەلایەن جگەرەوە خێراتر دەکەن (بۆ نموونە، ڕیفامپیسین، فینیتۆین). <ref name="Ten" />
== دەستنیشانکردن ==
=== تایبەتمەندییە ئاماژەپێدەرەکان ===
پشکنینە ڕۆتینییەکانی تاقیگە لەوانەیە ئەمانە پیشان بدەن: <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTenNewMaclaren2001">Ten S, New M, Maclaren N (July 2001). [[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|"Clinical review 130: Addison's disease 2001"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''86''' (7): <span class="nowrap">2909–</span>2922. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|10.1210/jcem.86.7.7636]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11443143 11443143].</cite></ref>
* دابەزینی شەکری خوێن (لە منداڵاندا خراپترە بەهۆی لەدەستدانی کاریگەرییە گلوکۆجینیکەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید).
* دابەزینی سۆدیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن، ناتوانایی گورچیلە بۆ دەرکردنی ئاوی ئازاد لە کاتی نەبوونی کۆرتیزۆڵی پێویستدا، و هەروەها کاریگەریی هۆرمۆنی دەردەری کۆرتیکۆترۆپین بۆ هاندانی دەردانی ADH.
* بەرزیی پۆتاسیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن.
* ئیۆزینۆفیلیا و لیمفۆسایتۆسیس (زیادبوونی ژمارەی ئیۆزینۆفیلەکان یان لیمفۆسایتەکان، کە دوو جۆری خڕۆکە سپییەکانی خوێنن).
* ئەسیدۆسیزی زیندەچالاکی (بەرزبوونەوەی ترشێتیی خوێن)، هەروەها بەهۆی لەدەستدانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆنەوەیە چونکە هەڵمژینەوەی سۆدیۆم لە بۆریچکەی دوور (distal tubule) پەیوەستە بە دەردانی ئایۆنی ترش/هایدرۆجین (H+). نەبوونی یان کەمیی ئاستەکانی هاندانی ئالدۆستیرۆن بۆ بۆریچکەی دووری گورچیلە دەبێتە هۆی لەدەستدانی سۆدیۆم لە میزدا و هێشتنەوەی H+ لە سێرومدا.
=== پشکنین ===
[[پەڕگە:Cortisol2.svg|وێنۆک|[[کۆرتیزۆڵ]]]]
[[پەڕگە:Aldosterone-2D-skeletal.svg|وێنۆک|ئەلدۆستیرۆن]]
لەو حاڵەتانەی کە گومانی نەخۆشیی ئەدیسۆنان لێدەکرێت، دەرخستنی کەمیی ئاستی هۆرمۆنی ئەدرنال تەنانەت دوای هاندانی گونجاویش (کە پێی دەوترێت پشکنینی هاندانی ACTH یان پشکنینی سیناکسین - synacthen test) بە بەکارهێنانی هۆرمۆنی دەستکردی ACTH ی ڕژێنی ژێر مێشککە (تێتراکۆساکتاید - tetracosactide) پێویستە بۆ دەستنیشانکردنەکە. دوو پشکنین ئەنجام دەدرێن، پشکنینی کورت و درێژ. دێکسامیسازۆن (Dexamethasone) لەگەڵ پشکنینەکەدا کارلێک ناکات و دەتوانرێت هاوکات لە کاتی پشکنینەکەدا بدرێت بە نەخۆشەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dorin RI, Qualls CR, Crapo LM |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Diagnosis of adrenal insufficiency |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٣٩|issue=3 |پەڕەکان=١٩٤–٢٠٤|doi=10.7326/0003-4819-139-3-200308050-00017 |pmid=١٢٨٩٩٥٨٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/003696.htm|سەردێڕ=ACTH stimulation test: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160705060035/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003696.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=MedLine Plus}}</ref>
پشکنینی کورت بەراوردی ئاستەکانی کۆرتیزۆڵی خوێن دەکات پێش و پاش پێدانی ٢٥٠ مایکرۆگرام تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە یان لە خوێنبەر). ئەگەر یەک کاتژمێر دواتر، کۆرتیزۆڵی [[پلازمای خوێن|پلازما]] لە ١٧٠ nmol/L زیاتر بوو و لایەنی کەم بە بڕی ٣٣٠ nmol/L بەرزبووەوە بۆ لایەنی کەم ٦٩٠ nmol/L، ئەوا لەکارکەوتنی ئەدرنال ڕەت دەکرێتەوە. ئەگەر پشکنینە کورتەکە نائاسایی بوو، پشکنینی درێژ بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوە لە نێوان سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال و سستبوونی دووەمەکی توێکڵی ئەدرنال. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}</ref>
پشکنینی درێژ ١ ملگم تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە) بەکاردەهێنێت. خوێن وەردەگیرێت لە کاتژمێر ١، ٤، ٨، و ٢٤ کاتژمێر دواتر. ئاستی ئاسایی کۆرتیزۆڵی پلازما دەبێت لە ماوەی ٤ کاتژمێردا بگاتە ١,٠٠٠ nmol/L. لە نەخۆشیی ئەدیسۆن سەرەتاییدا، ئاستی کۆرتیزۆڵ لە هەموو قۆناغەکاندا کەم دەبێتەوە، لە کاتێکدا لە سستبوونی دووەمەکی کۆرتیکۆئەدریناڵدا، وەڵامدانەوەیەکی دواکەوتوو بەڵام ئاسایی دەبینرێت. پشکنینی تر لەوانەیە ئەنجام بدرێت بۆ جیاکردنەوەی هۆکارە جیاوازەکانی کەمکارکردنی ڕژێنی ئەدرنال، لە نێویاندا ئاستەکانی ڕێنین و هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک، هەروەها وێنەگرتنی پزیشکی – بەگشتی لە شێوەی سۆنار، سی تی سکان یان وێنەگرتنی لەرەلەری موگناتیسی (MRI). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''wasiclinic''. 2021-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-05-27</span></span>.</cite>{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}
<sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore=""><span style="white-space: nowrap;">[''[[ویکیپیدیا:بەستەری مردوو|<span title=" Dead link tagged January 2024">permanent dead link</span>]]'']</span></sup></ref>
ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفی (Adrenoleukodystrophy)، و جۆرە سووکەکەی، ئەدرینۆمایلۆنیورۆپاسی، دەبنە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بە هاوبەشی لەگەڵ نیشانە دەمارییەکان. مەزەندە دەکرێت ئەم نەخۆشییانە هۆکاری سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بن لە نزیکەی ٣٥٪ی ئەو نێرینانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆن ئیدیۆپاسیکیان (بەبێ هۆکاری زانراو) تێدا دەستنیشان کراوە و دەبێت لە دەستنیشانکردنی جیاکاری هەر نێرینەیەکدا کە سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالی هەیە ڕەچاو بکرێن. دەستنیشانکردن بە پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دیاریکردنی ترشە چەورییە زنجیرە زۆر درێژەکان (VLCFA). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Laureti S, Casucci G, Santeusanio F, Angeletti G, Aubourg P, Brunetti P |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٩٦|سەردێڕ=X-linked adrenoleukodystrophy is a frequent cause of idiopathic Addison's disease in young adult male patients |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨١|issue=2 |پەڕەکان=٤٧٠–٤٧٤|doi=10.1210/jcem.81.2.8636252 |pmid=٨٦٣٦٢٥٢|doi-access=free}}</ref>
== چارەسەر ==
=== هێشتنەوەی باری تەندروستی ===
چارەسەری نەخۆشیی ئادیسۆن بریتییە لە جێگرتنەوەی کۆرتیزۆڵی ونبوو، هەندێک جار لە شێوەی حەبی هایدرۆکۆرتزۆن، یان حەبی پرێدنیسۆن لە سیستەمێکی ژەمە دەرماندا کە لاسایی خەستییە فیزیۆلۆژییەکانی کۆرتیزۆڵ دەکاتەوە. یان دەکرێت، چارەکی ئەو بڕە لە پرێدنیزۆلۆن بەکاربهێنرێت بۆ هەمان کاریگەریی گلوکۆکۆرتیکۆیدی وەک هایدرۆکۆرتزۆن. چارەسەر بەگشتی بۆ تەواوی تەمەنە. سەرەڕای ئەوەش، زۆر کەس پێویستیان بە فلودرۆکۆرتزۆن هەیە وەک جێگرەوەیەک بۆ ئالدۆستیرۆنی ونبوو. <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. ''The Lecturio Medical Concept Library''. [https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ Archived] from the original on 31 March 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 June</span> 2021</span>.</cite></ref>
زۆرجار ئامۆژگاری ئەو کەسانە دەکرێت کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زانیارییان پێ بێت لەسەر خۆیان (بۆ نموونە، لە شێوەی ملوانکەی MedicAlert یان کارتی زانیاری) بۆ ئاگاداریی کارمەندانی فریاگوزاریی پزیشکی کە لەوانەیە پێویست بکات بەدەم پێداویستییەکانیانەوە بچن <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quinkler M, Dahlqvist P, Husebye ES, Kämpe O |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=A European Emergency Card for adrenal insufficiency can save lives |journal=European Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٧٥–٧٦|doi=10.1016/j.ejim.2014.11.006 |pmid=٢٥٤٩٨٥١١}}</ref> <ref name="Michels2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Michels A, Michels N |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Addison disease: early detection and treatment principles |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=American Family Physician |بەرگ=٨٩|issue=7 |پەڕەکان=٥٦٣–٥٦٨|pmid=٢٤٦٩٥٦٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150905194421/http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها پێشنیار دەکرێت کە دەرزی، سرنج، و فۆرمی دەرزی لێدانی کۆرتیزۆڵ هەڵبگرن بۆ حاڵەتە لەناکاوەکان. <ref name="Michels2014" /> ئامۆژگاری کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت کە بڕی دەرمانەکەیان زیاد بکەن لە ماوەی نەخۆشیدا یان کاتێک نەشتەرگەری یان چارەسەری ددان دەکەن. <ref name="Michels2014" /> پێویستی بە چاودێریی پزیشکیی دەستبەجێ هەیە کاتێک هەوکردنی سەخت، ڕشانەوە، یان سکچوون ڕوودەدات، چونکە ئەم حاڵەتانە دەتوانن ببنە هۆی قەیرانێکی ئەدیسۆن. ئەگەر کەسێک بڕشێتەوە، لەوانەیە لەبری ئەوە پێویستی بە دەرزیی هایدرۆکۆرتزۆن بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html|سەردێڕ=Addison's Disease - Addisonian Crisis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304033716/http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref>
ئەوانەی ئاستی ئالدۆستیرۆنیان نزمە لەوانەیە سوود لە سیستەمێکی خۆراکی دەوڵەمەند بە سۆدیۆم ببینن. هەروەها لەوانەیە بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن بەسوود بێت کە بڕی وەرگرتنی کالیسیۆم و ڤیتامین D لە خۆراکدا زیاد بکەن. ژەمە زۆرەکانی کۆرتیکۆستیرۆیدەکان پەیوەندییان هەیە بە فشەڵبوونی ئێسکەوە (osteoporosis) بۆیە لەوانەیە ئەمانە پێویست بن بۆ تەندروستیی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition|سەردێڕ=Eating, Diet, & Nutrition for Adrenal Insufficiency & Addison's Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210109222011/https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases |زمان=en-US}}</ref> سەرچاوەکانی کالسێوم بریتین لە بەرهەمە سپیاییەکان، سەوزە گەڵادارەکان، و ئاردی دەوڵەمەندکراو لەگەڵ زۆر شتی تردا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Calcium |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180317073525/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref> ڤیتامین D دەتوانرێت لە ڕێگەی خۆر، ماسیی چەور، گۆشتی سوور، و زەردێنەی هێلکەوە بەدەستبهێنرێت لەگەڵ زۆر شتی تردا. هەرچەندە سەرچاوەی زۆر هەن بۆ بەدەستهێنانی ڤیتامین D لە ڕێگەی خۆراکەوە، بەڵام تەواوکەرە خۆراکییەکانیش بژاردەیەکن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Vitamin D |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210409043137/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref>
=== قەیران ===
چارەسەری ستاندارد بریتییە لە دەرزیی ناوخوێنبەری گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان و بڕێکی زۆر لە گیراوەی ناوخوێنبەری خوێیاو (saline) لەگەڵ دێکسترۆز ([[گلووکۆز|گلوکۆز]]). ئەم چارەسەرە بەزۆری باشبوونێکی خێرا دەهێنێت. ئەگەر دەستڕاگەیشتن بە خوێنبەر دەستبەجێ بەردەست نەبێت، دەکرێت دەرزیی گلوکۆکۆرتیکۆید لە ماسولکە بدرێت. کاتێک کەسەکە توانای قوتدانی شلەمەنی و دەرمانی هەبوو لە ڕێگەی دەمەوە، بڕی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان کەم دەکرێتەوە تا دەگاتە ژەمی جێگیر (maintenance dose). ئەگەر ئالدۆستیرۆن کەم بێت، چارەسەری بەردەوامکردن هەروەها ژەمی دەمەکی لە فلودرۆکۆرتزۆن ئەسێتەیت لەخۆ دەگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison’s Disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110426030100/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref>
== پێشبینیی پزیشکی ==
دەرەنجامەکان بەگشتی باشن لە کاتی چارەسەرکردندا. زۆربەی خەڵک دەتوانن چاوەڕوانی ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بکەن. هەر کەسێک کە ئەم نەخۆشییەتی دەبێت چاودێری نیشانەکانی "قەیرانی ئادیسۆن" بکات کاتێک جەستە دەخرێتە ژێر فشارەوە، وەک لە وەرزشی سەختدا یان کاتی نەخۆشکەوتندا، کە ئەمەی دواییان زۆرجار پێویستی بە چارەسەری فریاگوزاری هەیە بە دەرزی ناوخوێنبەر بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکە. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx "Addison's disease – Treatment"]. NHS Choices. [https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx Archived] from the original on 9 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 October</span> 2016</span>.</cite></ref>
ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زیاتر لە دوو هێندە مەترسیی مردنیان هەیە. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئادیسۆن و شەکرەیان هەیە مەترسی مردنیان نزیکەی چوار هێندە زیاد دەکات بە بەراورد بەو کەسانەی کە تەنها شەکرەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|سەردێڕ=Cushing Syndrome and Primary Adrenal Disorders|vauthors=Chantzichristos D, Persson A, Eliasson B, Miftaraj M, Franzén S, Bergthorsdottir R, Gudbjörnsdottir S, Svensson AM, Johannsson G|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Endocrine Society|زنجیرە=Meeting Abstracts|chapter=Patients with Diabetes Mellitus Diagnosed with Addison´s Disease Have a Markedly Increased Additional Risk of Death|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210609211508/https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ڕێژەی مەترسی بۆ هۆکارەکانی مردن لە نێر و مێدا بە ڕێککەوتی دەکاتە ٢.١٩ و ٢.٨٦. <ref name="Premature mortality in patients wit" />
مردن بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن زۆرجار بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن، نەخۆشییە گوازراوەکان، و وەرەمە پیسەکانەوە (شێرپەنجە) ڕوودەدات، لە نێوان ئەگەرەکانی تردا. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBergthorsdottirLeonsson-ZachrissonOdénJohannsson2006">Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G (December 2006). [[doi:10.1210/jc.2006-0076|"Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''91''' (12): <span class="nowrap">4849–</span>4853. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jc.2006-0076|10.1210/jc.2006-0076]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16968806 16968806].</cite></ref>
لێکۆڵینەوە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە مەترسیی شکان بەهۆی فشەڵبوونی ئێسکیان زیاتر بێت و ڕێژەی لەدەستدانی کارکردنیان بەرزتر بێت، لە نێویاندا مۆڵەتی نەخۆشی و مووچەی خانەنشینی کەمئەندامی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Spelman |یەکەم٢=Tim |دوایین٣=Eriksson |یەکەم٣=Daniel |دوایین٤=Öster |یەکەم٤=Sara |دوایین٥=Björnsdottir |یەکەم٥=Sigridur |دوایین٦=Kämpe |یەکەم٦=Olle |دوایین٧=Skov |یەکەم٧=Jakob |دوایین٨=Bensing |یەکەم٨=Sophie |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Increased risk of osteoporotic fractures and osteoporosis in patients with Addison's disease in Sweden: A nationwide population-based cohort study |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٩٧|issue=5 |پەڕەکان=٥١٨–٥٣١|doi=10.1111/joim.20085 |pmc=١٢٠٣٣٠٠٠|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Bergthorsdottir |یەکەم٤=Ragnhildur |دوایین٥=Wahlberg |یەکەم٥=Jeanette |دوایین٦=Skov |یەکەم٦=Jakob |دوایین٧=Bensing |یەکەم٧=Sophie |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Income and work loss in patients with Addison's disease: a nationwide population-based study |journal=European Journal of Endocrinology |بەرگ=١٩٢|issue=3 |پەڕەکان=١٧٠–١٧٩|doi=10.1093/ejendo/lvaf022 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Skov |یەکەم٤=Jakob |دوایین٥=Bensing |یەکەم٥=Sophie |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Work Loss and Income Before and After Diagnosis of Addison's Disease: A Population-Based Longitudinal Study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism |doi=10.1210/clinem/dgaf696 |doi-access=free}}</ref>
== پەتاناسی ==
ڕێژەی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی ئادیسۆن لە دانیشتووانی مرۆڤدا هەندێک جار بە یەک لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک دەخەمڵێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm|سەردێڕ=How Does Addison's Disease Affect the Skin? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070624044454/http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> هەندێکی تر ژمارەکە لە ٤٠-١٤٤ حاڵەت بۆ هەر ملیۆنێک دانیشتوو دادەنێن (١/٢٥,٠٠٠–١/٧,٠٠٠). <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. [[National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases]]. May 2014. [https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare Archived] from the original on 13 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref name="emedicinemed42">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.emedicine.com/med/topic42.htm|سەردێڕ=Addison Disease: Practice Essentials, Epidemiology |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070707033739/http://www.emedicine.com/med/topic42.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002152346/https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=nhs.uk}}</ref> نەخۆشیی ئادیسۆن دەتوانێت کاربکاتە سەر کەسانی هەر تەمەنێک، ڕەگەزێک، یان نەتەوەیەک، بەڵام بەگشتی لە پێگەیشتووانی نێوان ٣٠ بۆ ٥٠ ساڵاندا دەردەکەوێت. <ref name=":0" /> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Autoimmune Diseases of the Endocrine System|vauthors=Volpé R|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٩٣-٦٨٤٩-٣|پەڕە=٢٩٩}}</ref> توێژینەوەکان هیچ ئامادەییەکی بەرچاویان لەسەر بنەمای نەتەوەیی نیشان نەداوە. <ref name="emedicinemed42" /> نزیکەی ٧٠٪ی دەستنیشانکردنی نەخۆشیی ئادیسۆن بەهۆی کاردانەوەکانی بەرگریی خۆکارەوە ڕوودەدەن، کە زیان بە توێکڵی ئەدرنال دەگەیەنن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
== مێژوو ==
نەخۆشیی ئادیسۆن بە ناوی تۆماس ئادیسۆنەوە ناونراوە، ئەو پزیشکە بەریتانییەی کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٥٥ لە پەڕتووکی (سەبارەت بە کاریگەرییە دەستووری و ناوخۆییەکانی نەخۆشیی کەپسوولەکانی ئەدرنال) وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.wehner.org/addison/x1.htm|سەردێڕ=On The Constitutional And Local Effects Of Disease Of The Supra-Renal Capsules|vauthors=Addison T|بڵاوکەرەوە=Samuel Highley|ساڵ=١٨٥٥|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Thomas Addison|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050414034113/http://www.wehner.org/addison/x1.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bancos |یەکەم=Irina |دوایین٢=Hahner |یەکەم٢=Stefanie |دوایین٣=Tomlinson |یەکەم٣=Jeremy |دوایین٤=Arlt |یەکەم٤=Wiebke |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |journal=The Lancet Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |issn=2213-8587 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢}}</ref> لە بنەڕەتدا بە "melasma suprarenale" وەسفی کرد، بەڵام دواتر پزیشکان لە پێناو ڕێزلێنان لە دۆزینەوەکەی ئادیسۆن ناوی "نەخۆشیی ئادیسۆن"یان لێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281|سەردێڕ=Physician and Surgeon|ڕێکەوت=١٨٨٥|بڵاوکەرەوە=Keating & Bryant|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240701041905/https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
هەرچەندە هەر شەش نەخۆشەکە کە لەلایەن ئادیسۆنەوە پشکنینیان بۆ کرا لە ساڵی ١٨٥٥ هەموویان سیلی ئەدرنالیان هەبوو، <ref name="pmid18591375">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Patnaik MM, Deshpande AK |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Diagnosis--Addison's disease secondary to tuberculosis of the adrenal glands |journal=Clinical Medicine & Research |بەرگ=٦|issue=1 |پەڕە=٢٩|doi=10.3121/cmr.2007.754a |pmc=٢٤٤٢٠٢٢|pmid=١٨٥٩١٣٧٥}}</ref> زاراوەی "نەخۆشیی ئادیسۆن" ئاماژە نییە بۆ پرۆسەی نەخۆشییەکی بنەڕەتی.
حاڵەتەکە لە سەرەتادا وەک جۆرێک لە کەمخوێنی کە پەیوەستە بە ڕژێنەکانی ئەدرنالوە دادەنرا. لەبەر ئەوەی لەو کاتەدا زانیارییەکی کەم هەبوو سەبارەت بە ڕژێنەکانی ئەدرنال (کە ئەوکات پێیان دەوترا "کەپسوولەکانی ئەدرنال")، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن کە وەسفی حاڵەتەکەی دەکرد تێگەیشتنێکی دابڕاو بوو. کاتێک ئەرکی ئەدرنال زیاتر ناسرا، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن وەک بەشدارییەکی گرنگی پزیشکی و نموونەیەکی کلاسیکی چاودێریی وردی پزیشکی ناسرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bishop PM |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٥٠|سەردێڕ=The history of the discovery of Addison's disease |journal=Proceedings of the Royal Society of Medicine |بەرگ=٤٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٥–٤٢|doi=10.1177/003591575004300105 |pmc=٢٠٨١٢٦٦|pmid=١٥٤٠٩٩٤٨}}</ref> سیل لە ڕابردوودا هۆکارێکی سەرەکیی نەخۆشیی ئادیسۆن و لەکارکەوتنی کتوپڕی ئەدرنال بوو لە جیهاندا. ئەمڕۆش وەک هۆکارێکی سەرەکی دەمێنێتەوە لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، جۆن ئێف. کێنەدی (١٩١٧-١٩٦٣) بە درێژایی ژیانی بەدەست ئاڵۆزکارییەکانی نەخۆشیی ئادیسۆنەوە دەیناڵاند، لە نێویاندا لە کاتی سەرۆکایەتییەکەشیدا، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tapper|یەکەم=Jake|سەردێڕ=Original Sin: President Biden's Decline, Its Cover-Up, and His Disastrous Choice to Run Again|دوایین٢=Thompson|یەکەم٢=Alex|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Penguin Press|ژپنک=٩٧٩-٨-٢١٧-٠٦٠٦٧-٢|edition=1st|شوێن=New York|پەڕەکان=٥١|زمان=en}}</ref> کە بووە هۆی ماندوێتی و تاریکبوونی ڕەنگی پێستی دەموچاوی. لەوانەیە ئەو بەناوبانگترین حاڵەتی ناسراو بێت. هێلین ڕێدیش نەخۆشیی ئەدیسۆن هەبوو. ڕۆماننووس جەین ئۆستین، کە وەسفی خۆی بۆ نەخۆشییەکەی بریتی بوو لەوەی کە "بۆ هەموو ڕەنگێکی هەڵە" دەگۆڕا، لەلایەن مێژوونووسی پزیشکی زاکاری کۆپەوە پێشنیار کرا کە بەدەست نەخۆشیی ئادیسۆنەوە ناڵاندوویەتی.
== ئاژەڵەکانی تر ==
کەم کارکردنی توێکڵی ئەدرنال (Hypoadrenocorticism) لە سەگەکاندا باو نییە، <ref name="Klein 2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> و لە پشیلەکاندا دەگمەنە، کە کەمتر لە ٤٠ حاڵەتی ناسراوی پشیلە لە سەرانسەری جیهاندا هەیە، لەو کاتەوەی بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٣ دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Feline Emergency & Critical Care Medicinem|vauthors=Drobatz KJ, Costello MF|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publ|شوێن=Ames, Iowa|پەڕەکان=٤٢٢–٤٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Feline Patient|vauthors=Tofte KL|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٢٦٩٠٣-٨|veditors=Norsworthy GD|پەڕە=٣٢٤|chapter=Chapter 111. Hypoadrenocorticism}}</ref> حاڵەتی تاکەکەسی ڕاپۆرت کراون لە سەگێکی ئاویی خۆڵەمێشی (grey seal)، <ref>{{cite conference|vauthors=Stringfield CE, Garne M, Holshuh HJ|title=Addison's disease in a gray seal (''Halichoerus grypus'')|url=https://www.vin.com/doc/?id=3980844|conference=International Association for Aquatic Animal Medicine Proceedings|year=2000|access-date=2018-08-25|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827205432/https://www.vin.com/apputil/content/defaultadv1.aspx?id=3980844&pid=11125&|url-status=live}}</ref> پاندای سوور، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|vauthors=Sohn P|سەردێڕ=Endangered red panda dies at Chattanooga Zoo|ناونیشان=https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=Times Free Press|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180826005030/https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شەمشەمەکوێرەی فڕیوی ڕێوی (flying fox)، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Brock AP, Hall NH, Cooke KL, Reese DJ, Emerson JA, Wellehan JF |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Diagnosis and management of atypical hypoadrenocorticism in a variable flying fox (Pteropus hypomelanus) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٤|issue=2 |پەڕەکان=٥١٧–٥١٩|doi=10.1638/2012-0276R2.1 |pmid=٢٣٨٠٥٥٨٠|s2cid=38918707}}</ref> و تەمەڵێک (sloth). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kline S, Rooker L, Nobrega-Lee M, Guthrie A |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Hypoadrenocorticism (Addison's disease) in a Hoffmann's two-toed sloth (Choloepus hoffmanni) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٦|issue=1 |پەڕەکان=١٧١–١٧٤|doi=10.1638/2014-0003R2.1 |pmid=٢٥٨٣١٥٩٦|s2cid=20775341}}</ref>
لە سەگەکاندا، کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال لە چەندین جۆردا دەستنیشان کراوە. <ref name="Klein 20102">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> نیشانە ناڕوونەکان، کە دێن و دەچن، دەتوانن ببنە هۆی دواکەوتن لە ناسینەوەی بوونی نەخۆشییەکە. <ref name="Scott-Moncrieff 2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> پێدەچێت سەگە مێینەکان زیاتر تووش ببن وەک لە سەگە نێرینەکان، هەرچەندە لەوانەیە ئەمە لە هەموو جۆرەکاندا وابنەبێت. <ref name="Scott-Moncrieff 20152">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Boag AM, Catchpole B |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=A review of the genetics of hypoadrenocorticism |ناونیشان=http://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Topics in Companion Animal Medicine |بەرگ=٢٩|issue=4 |پەڕەکان=٩٦–١٠١|doi=10.1053/j.tcam.2015.01.001 |pmid=٢٥٨١٣٨٤٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220928064001/https://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> نەخۆشییەکە زۆرتر لەو سەگانەدا دەستنیشان دەکرێت کە گەنجن یان تەمەنیان مامناوەندە، بەڵام دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا لە ٤ مانگییەوە تا ١٤ ساڵی ڕووبدات. <ref name="Scott-Moncrieff 20153">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> چارەسەرکردنی کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەبێت ئەو هۆرمۆنانە جێگرەوە بکات (کۆرتیزۆڵ و ئالدۆستیرۆن) کە سەگەکە ناتوانێت خۆی بەرهەمیان بهێنێت. <ref name="Lathan 2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> ئەمە بەدەست دەهێنرێت یان بە چارەسەری ڕۆژانە بە فلودرۆکۆرتزۆن، یان بە دەرزی مانگانە بە دیسۆکسیکۆرتیکۆستێرۆن پیڤالەیت (DOCP) و چارەسەری ڕۆژانە بە گلوکۆکۆرتیکۆیدێک، وەکو پرێدنیسۆن. <ref name="Lathan 20182">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چەندین پشکنینی خوێنی بەدواداچوون پێویستن بۆ ئەوەی ژەمە دەرمانەکە ڕێکبخرێت تا سەگەکە بڕی دروستی چارەسەرەکە وەردەگرێت، چونکە ئەو دەرمانانەی کە لە چارەسەری کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنالدا بەکاردەهێنرێن دەتوانن ببنە هۆی تینوویەتی و میزکردنی لەڕادەبەدەر ئەگەر بە کەمترین ژەمی کاریگەر نەنووسرێن. <ref name="Lathan 20184">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> لە پێشبینیکردنی دۆخە پڕ فشارەکان، وەک مانەوە لە شوێنی بەخێوکردنی سەگ، سەگەکان پێویستیان بە ژەمێکی زیادکراوی پرێدنیسۆن هەیە. <ref name="Lathan 20183">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چارەسەری بەردەوام بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، بەڵام پێشبینی پزیشکی بۆ سەگەکانی تووشبوو بە کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال زۆر باشە. <ref name="Scott-Moncrieff 20154">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> زانکۆی ویلایەتی میشیگان لێکۆڵینەوەیەکی ئەنجامداوە کە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەی گەیشتن بە کەمترین ژەمی کاریگەر بە سەلامەتی دەکات. ئەمە دەبێت بە هێواشی بەپێی کات بکرێت، بۆ ئەوەی قەیران ڕوونەدات. نابێت هەرگیز دەرمانەکان لەپڕ بوەستێنرێن، چونکە ئەمە بە خێرایی کێشەی پزیشکیی سەخت دروست دەکات.
کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەتوانێت لە پشیلەکانیشدا ڕووبدات بەڵام زۆر دەگمەنە. بەزۆری بەهۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. پشکنینی هاندانی ACTH بەکاردەهێنرێت بۆ دەستنیشانکردنی حاڵەتەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats|سەردێڕ=Addison's Disease in Cats {{!}} VCA Animal Hospitals |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804080508/https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>
{{پۆلی کۆمنز|Addison's disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
[[پۆل:Articles with dead external links from January 2024]]
[[پۆل:Articles with permanently dead external links]]
[[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
ezsfgtntcrlh6y38kws90m0dou6zxqz
1593500
1593473
2026-06-23T20:01:14Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}
1593500
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=نەخۆشی ئەدیسۆن|image=Addison'sLegs.jpg|alt=|caption=تاریکبوونی پێست کە لە قاچەکانی نەخۆشێکی ڕەنگپەڕیودا دەبینرێت|field=کوێرەڕژێنناسی|synonyms=ناوەکانی تر: نەخۆشیی ئادیسۆن، سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال، <ref name=NIH2014/> سستبوونی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی ڕژێنی ئەدرنال، سستبوونی درێژخایەنی توێکڵی ئەدرنال، کەمکۆرتیزۆڵیزمی سەرەتایی، کەم کارتێکەریی سەرەتایی توێکڵی ئەدرنال، کەمکارکردنی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال.|symptoms=ئازاری سک، لاوازی، دابەزینی کێش، تاریکبوونی پێست <ref name=NIH2014/>|complications=قەیرانی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|onset=مێینەی تەمەن مامناوەند <ref name=NIH2014/>|duration=|causes=کێشە لە ڕژێنی ئەدرنال <ref name=NIH2014/>|risks=|diagnosis=پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، وێنەگرتنی پزیشکی <ref name=NIH2014/>|differential=|prevention=|treatment=کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد وەکو هایدرۆکۆرتزۆن و فلودرۆکۆرتزۆن <ref name=NIH2014/><ref name=Nap2014/>|medication=|prognosis=|frequency=٠.٩ – ١.٤ لە هەر ١٠,٠٠٠ کەسێک (لە جیهانی پێشکەوتوودا) <ref name=NIH2014/><ref name=Bran2014/>|deaths=مەترسیی مردن دوو هێندە دەکات}}'''نەخۆشیی ئەدیسۆن'''، کە هەروەها بە '''سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال''' (primary adrenal insufficiency) ناسراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Oelkers W |ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=Clinical diagnosis of hyper- and hypocortisolism |journal=Noise & Health |بەرگ=٢|issue=7 |پەڕەکان=٣٩–٤٨|pmid=١٢٦٨٩٤٧٠}}</ref> تێکچوونێکی دەگمەن و درێژخایەنی کوێرەڕژێنەکانە کە تایبەتمەندە بە بەرهەمهێنانی ناتەواوی هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی [[کۆرتیزۆڵ]] و [[ئالدۆستیرۆن]] لەلایەن دوو چینی دەرەوەی خانەکانی ڕژێنەکانی ئەدرنال (توێکڵی ئەدرنال)، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}</ref> <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> نیشانەکان بەگشتی بە هێواشی و بە شێوەیەکی شاراوە گەشە دەکەن و لەوانەیە بریتین بن لە ئازاری سک، نائاساییبوونی کۆئەندامی هەرس، لاوازی، و دابەزینی کێش. <ref name="NIH2014" /> هەروەها لەوانەیە تاریکبوونی پێست لە هەندێک ناوچەدا ڕووبدات. <ref name="NIH2014" /> لە ژێر هەندێک بارودۆخی دیاریکراودا، قەیرانێکی ئەدرنال لەوانەیە ڕووبدات لەگەڵ دابەزینی پەستانی خوێن، ڕشانەوە، ئازاری بەشی خوارەوەی پشت، و لەدەستدانی هۆشیاری. <ref name="NIH2014" /> لەوانەیە گۆڕانکاری لە میزاجیشدا ڕووبدات. سەرهەڵدانی خێرای نیشانەکان ئاماژەیە بۆ لەکارکەوتنی کتوپڕی ڕژێنی ئەدرنال، کە حاڵەتێکی لەناکاوی کلینیکییە. <ref name=":1" /> قەیرانی ئەدرنال دەکرێت بەهۆی فشارەوە دروست بێت، وەکو پێکان، نەشتەرگەری، یان هەوکردن. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref>
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاتێک سەرهەڵدەدات کە ڕژێنی ئەدرنال بڕی پێویست لە هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکانی کۆرتیزۆڵ و (هەندێک جار) ئالدۆستیرۆن بەرهەم ناهێنێت. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکارە (autoimmune disease) کە کاردەکاتە سەر هەندێک کەس کە ئامادەیی بۆماوەییان هەیە و سیستەمی بەرگریی جەستەیان دەستیکردووە بە هێرشکردنە سەر ڕژێنەکانی ئەدرنال.. <ref name="Hellesen2019" /> لە زۆرێک لە حاڵەتەکانی کەسانی پێگەیشتوودا ڕوون نییە کە چی بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئەم نەخۆشییە، هەرچەندە هەندێک جار دوای نەخۆشیی سیل ڕوودەدات. <ref name="Hellesen2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hellesen A, Bratland E |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=The potential role for infections in the pathogenesis of autoimmune Addison's disease |journal=Clinical and Experimental Immunology |بەرگ=١٩٥|issue=1 |پەڕەکان=٥٢–٦٣|doi=10.1111/cei.13207 |pmc=٦٣٠٠٦٤٩|pmid=٣٠١٤٤٠٤٠}}</ref> هۆکارەکانی تر دەکرێت بریتین بن لە هەندێک دەرمان، ژەهراویبوونی خوێن (sepsis)، و خوێنبەربوون بۆ ناو هەردوو ڕژێنی ئەدرنال. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Adam2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|سەردێڕ=Grainger & Allison's Diagnostic Radiology|vauthors=Adam A|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٢٠-٦١٢٨-٨|edition=6|پەڕە=١٠٣١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314050303/https://books.google.ca/books?id=dAmLAwAAQBAJ&pg=PA1031|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نەخۆشیی ئەدیسۆن بەگشتی لە ڕێگەی پشکنینی خوێن، پشکنینی میز، و وێنەگرتنی پزیشکییەوە دەستنیشان دەکرێت. <ref name="NIH2014" />
چارەسەرکردن بریتییە لە جێگرتنەوەی هۆرمۆنە ونبووەکان یان کەمەکان. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمەش بەکارهێنانی کۆرتیکۆستیرۆیدی دەستکرد دەگرێتەوە، وەکو هایدرۆکۆرتزۆن یان فلودرۆکۆرتزۆن. <ref name="NIH2014" /> <ref name="Nap2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Current and emerging therapies for Addison's disease |ناونیشان=https://zenodo.org/record/3429217 |journal=Current Opinion in Endocrinology, Diabetes, and Obesity |بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams & Wilkins Ltd. |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=١٤٧–١٥٣|doi=10.1097/med.0000000000000067 |pmid=٢٤٧٥٥٩٩٧|s2cid=13732181 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191031085253/https://zenodo.org/record/3429217 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەم دەرمانانە بەگشتی لە ڕێگەی دەمەوە وەردەگیرێن. <ref name="NIH2014" /> چارەسەری جێگرەوەی ستیرۆیدی بەردەوام و بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، لەگەڵ بەدواداچوونی ڕێکوپێک بۆ چارەسەرەکە و چاودێریکردن بۆ کێشە تەندروستییەکانی تر کە لەوانەیە ڕووبدەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Napier C, Pearce SH |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Autoimmune Addison's disease |journal=Presse Médicale |بڵاوکەرەوە=[[Elsevier]] |بەرگ=٤١|issue=12 P 2 |پەڕەکان=e٦٢٦–e٦٣٥|doi=10.1016/j.lpm.2012.09.010 |pmid=٢٣١٧٧٤٧٤}}</ref> هەروەها سیستەمێکی خۆراکیی دەوڵەمەند بە خوێ لەوانەیە بۆ هەندێک کەس بەسوود بێت. <ref name="NIH2014" /> ئەگەر نیشانەکان خراپتر بوون، دەرزیی کۆرتیکۆستیرۆید پێشنیار دەکرێت (پێویستە نەخۆشەکان هەمیشە ژەمێکیان پێ بێت). <ref name="NIH2014" /> زۆرجار، بڕێکی زۆر لە شلەی ناوخوێنبەر لەگەڵ شەکری دێکسترۆزیش پێویستە. <ref name="NIH2014" /> ببە چارەسەری گونجاو، دەرەنجامی گشتی بەگشتی باشە، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|سەردێڕ=Mini Oxford handbook of clinical medicine|vauthors=Rajagopalan SR, Longmore M, Wilkinson IB|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨٥٧٠٧١-٤|edition=6|شوێن=Oxford|پەڕە=٣١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314051346/https://books.google.ca/books?id=wp50CopIa7gC&pg=PT322|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و زۆربەی خەڵک دەتوانن ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بژین.<ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> بەبێ چارەسەر، قەیرانی ئەدرنال دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="NIH2014" />
نەخۆشیی ئەدیسۆن کاردەکاتە سەر نزیکەی ٩ بۆ ١٤ لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک لە جیهانی پێشکەوتوودا. <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref name="Bran2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brandão Neto RA, de Carvalho JF |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and classification of Addison's disease (autoimmune adrenalitis) |journal=Autoimmunity Reviews |بەرگ=١٣|issue=4–5 |پەڕەکان=٤٠٨–٤١١|doi=10.1016/j.autrev.2014.01.025 |pmid=٢٤٤٢٤١٨٣}}</ref> زۆرترین جار لە مێینەی تەمەن مامناوەنددا ڕوودەدات. <ref name="NIH2014" /> نەخۆشییەکە بە ناوی تۆماس ئەدیسۆنەوە ناونراوە، کە دەرچووی قوتابخانەی پزیشکیی زانکۆی ئەدینبۆرگ بوو، کە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٥٥دا وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|سەردێڕ=The autoimmune diseases|vauthors=Rose NR, Mackay IR|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier Science|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٨٤٩٣٠-٤|edition=5|شوێن=San Diego, CA|پەڕە=٦٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314045833/https://books.google.ca/books?id=PTMTAAAAQBAJ&pg=PA605|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
== نیشانە و کۆنیشانەکان ==
[[پەڕگە:WomenWithAddison.jpg|وێنۆک|زۆربوونی ڕەنگ (Hyperpigmentation) وەک ئەوەی لە ژنێکی تووشبوو بە نەخۆشیی ئەدیسۆن دەبینرێت]]
نیشانەکانی نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت بە درێژایی چەند مانگێک گەشە بکەن و لە حاڵەتە پزیشکییەکانی تر بچن. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref> باوترین نیشانەکان بەهۆی کەمیی ئاستی ئەو هۆرمۆنانەوە دروست دەبن کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن ڕژێنەکانی ئەدرنالوە بەرهەم دەهێنرێن. کەمیی کۆرتیزۆڵی خوێن دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین نیشانەی جیاواز، لەوانە ماندوێتی، هەستکردن بە نەخۆشی، ئازاری ماسولکە و جومگە، کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، دابەزینی کێش، و زیادبوونی هەستیاری بۆ سەرما. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> نیشانەکانی کۆئەندامی هەرس وەکو دڵتێکەڵهاتن، ئازاری سک، و ڕشانەوە زۆر باون. <ref name="Younes2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Younes N, Bourdeau I, Lacroix A |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=Latent Adrenal Insufficiency: From Concept to Diagnosis |journal=Front Endocrinol (Lausanne) |بەرگ=١٢|doi=10.3389/fendo.2021.720769 |pmc=٨٤٢٩٨٢٦|pmid=٣٤٥١٢٥٥١|doi-access=free |article-number=720769}}</ref> <ref name="Oksnes2023" /> کەمیی ئالدۆستیرۆن دەتوانێت وا لە کەسە تووشبووەکان بکات ئارەزووی خواردنی سوێر بکەن، هەروەها دابەزینی پەستانی خوێنیان تووش ببێت کە دەبێتە هۆی گێژبوون لە کاتی هەستانەوەدا. <ref name="Younes2021" /> لە ژناندا، کەمیی دیهایدرۆئێپیئاندرۆستیرۆن (DHEA) دەتوانێت ببێتە هۆی وشکبوونەوە و خورانی پێست، هەڵوەرینی مووی بنباڵ و بەرگە، و کەمبوونەوەی ئارەزووی سێکسی. <ref name="Hahber2021" /> ئەو منداڵە بچووکانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە کێشیان بەپێی پێویست زیاد نەکات و بەردەوام تووشی هەوکردن ببن. <ref name="Hahber2021" /> کەمیی کۆرتیزۆڵ هەروەها تێکەڵی ڕێکخستنی هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک (ACTH) دەبێت، کە هەندێک جار دەبێتە هۆی تاریکبوونی پێست و پەردە لینجییەکان، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە بەر خۆر دەکەون یان لێکخشانێکی بەردەوامیان هەیە. <ref name="Oksnes2023" />
پشکنینی خوێن لەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زۆرجار کەمیی سۆدیۆمی خوێن پیشان دەدات. زۆرێکیان هەروەها پۆتاسیۆمی خوێنیان بەرزە و/یان هۆرمۆنی هاندەری سایرۆید (TSH)یان بەرزە. <ref name="Oksnes2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Øksnes M, Husebye ES |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Approach to the patient: Diagnosis of primary adrenal insufficiency in adults |journal=J Clin Endocrinol Metab |بەرگ=١٠٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٦٩–٢٧٨|doi=10.1210/clinem/dgad402 |pmc=١٠٧٣٥٣٠٧|pmid=٣٧٤٥٠٥٧٠|s2cid=259904961 |doi-access=free}}</ref>
زۆربەی ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆکاریان تووش دەبێت یان پێشتر هەیانبووە. <ref name="Hahber2021">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hahner S, Ross RJ, Arlt W, Bancos I, Burger-Stritt S, Torpy DJ, Husebye ES, Quinkler M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Adrenal insufficiency |journal=Nat Rev Dis Primers |بەرگ=٧|issue=1 |doi=10.1038/s41572-021-00252-7 |pmid=٣٣٧٠٧٤٦٩|s2cid=232173232 |article-number=19}}</ref> بەتایبەتی حاڵەتە هاوەڵە باوەکان بریتین لە نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید (٤٠٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، لەکارکەوتنی پێشوەختەی هێلکەدان (تا ١٦٪ی تووشبووانی ئادیسۆن)، شەکرەی جۆری یەکەم (١١٪)، کەمخوێنیی پەڕنیشەس (١٠٪)، بەڵەک (٦٪) و نەخۆشیی سیلیاک (٢٪). <ref name="Hahber2021" /> تێکەڵبوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ کەڕووی پێست و پەردە لینجییەکان، کەمکارکردنی پاراسایرۆید، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ١. <ref name="nih1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index|سەردێڕ=Autoimmune polyglandular syndrome type 1 {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170412062956/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8466/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref> بوونی نەخۆشیی ئادیسۆن لەگەڵ نەخۆشیی بەرگریی خۆکاری سایرۆید، شەکرەی جۆری یەکەم، یان هەردووکیان، پێی دەوترێت کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار جۆری ٢. <ref name="nih2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170413071742/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7611/index |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=rarediseases.info.nih.gov}}</ref>
=== قەیرانی ئەدرنال ===
"قەیرانی ئەدرنال" یان "قەیرانی ئەدیسۆن" کۆمەڵێک نیشانەیە کە ئاماژەیە بۆ سستبوونی سەختی ڕژێنی ئەدرنال. ئەمە لەوانەیە دەرەنجامی نەخۆشیی ئادیسۆن بێت کە پێشتر دەستنیشان نەکراوە، یان پرۆسەیەکی نەخۆشی کە لەپڕ کاردەکاتە سەر فەرمانی ڕژێنی ئەدرنال (وەکو خوێنبەربوونی ئەدرنال)، یان کێشەیەکی هاوکات (وەکو هەوکردن، پێکان) لە کەسێکدا کە زانراوە نەخۆشیی ئەدیسۆن هەیە. ئەمە حاڵەتێکی لەناکاوی پزیشکییە و لەوانەیە مەترسی بۆ سەر ژیان دروست بکات کە پێویستی بە چارەسەری دەستبەجێی فریاگوزاری هەیە.[19] <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref>
نیشانە تایبەتمەندەکانی بریتین لە: <ref name="NIH2007">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071028122317/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm#symptoms |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref>
* ئازارێکی تیژی لەپڕ لە قاچەکان، بەشی خوارەوەی پشت، یان سک
* ڕشانەوە و سکچوونی سەخت، کە دەبێتە هۆی وشکبوونەوە (dehydration)
* دابەزینی پەستانی خوێن
* بێهۆشبوون (لەدەستدانی هۆشیاری و توانای وەستان)
* دابەزینی شەکری خوێن (hypoglycemia)
* سەرلێشێواوی، سایکۆسیس، قسەکردنی تێکەڵ
* بێهێزییەکی زۆر سەخت
* کەمیی سۆدیۆم لە خوێندا (hyponatremia)
* بەرزیی پۆتاسیۆم لە خوێندا (hyperkalemia)
* بەرزیی کالسێوم لە خوێندا (hypercalcemia)
* گەشکە (Convulsions)
* تا
== هۆکارەکان ==
[[پەڕگە:ACTH_Negative_Feedback.svg|چەپ|وێنۆک|211x211پیکسڵ|سووڕی کاردانەوەی نەرێنی (negative feedback loop) بۆ گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان (glucocorticoids)]]
هۆکارەکانی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال دەکرێت پۆلێن بکرێن بەپێی ئەو میکانیزمەی کە لە ڕێگەیەوە وادەکەن ڕژێنەکانی ئەدرنال کۆرتیزۆڵی ناتەواو بەرهەم بهێنن. ئەمە دەکرێت بەهۆی زیانگەیشتن یان وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بێت. ئەم کەموکوڕیانە هۆرمۆنەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید و مینرالۆکۆرتیکۆیدیش دەگرنەوە. ئەمانە بریتین لە تێکچوونی دروستبوونی ڕژێنی ئەدرنال (Adrenal dysgenesis) (ڕژێنەکە لە کاتی گەشەکردندا بە دروستی پێکنەهاتووە)، تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید (Impaired steroidogenesis) (ڕژێنەکە بوونی هەیە بەڵام لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە توانای بەرهەمهێنانی کۆرتیزۆڵی نییە)، یان وێرانبوونی ئەدرنال (پرۆسەکانی نەخۆشی کە دەبنە هۆی زیانگەیشتن بە ڕژێنەکە). <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
تاریکبوونی (زۆربوونی ڕەنگدانەی) پێست، لە نێویاندا ئەو ناوچانەی کە بەر خۆر ناکەون – شوێنە تایبەتمەندەکانی تاریکبوونەکە بریتین لە چرچبوونەکانی پێست (بۆ نموونە، هی دەستەکان)، گۆی مەمک، و دیوی ناوەوەی ڕوومەت (پەردەی لینجیی دەم)؛ هەروەها، جێگەی برینە کۆنەکان لەوانەیە تاریک ببن. ئەمە ڕوودەدات چونکە هۆرمۆنی هاندەری مێلانۆسایت (MSH) و ACTH هەمان گەردیلەی پێشینەیان هەیە، کە پرۆ-ئۆپیۆمێلانۆکۆرتین (POMC)ە. دوای بەرهەمهێنان لە بەشی پێشەوەی ڕژێنی ژێر مێشککە، POMC دابەش دەبێت بۆ گاما-MSH، ACTH، و بێتا-لایپۆترۆپین. یەکەی لاوەکیی ACTH دابەشبوونی زیاتر بەخۆیەوە دەبینێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەلفا-MSH، کە گرنگترین MSHە بۆ ڕەنگپێدانی پێست. لە جۆرەکانی دووەمەکی و سێیەمەکیی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالدا، تاریکبوونی پێست ڕوونادات، چونکە ACTH بە زیادەوە بەرهەم ناهێنرێت.
=== لەناوچوونی ئەدرنال ===
هەوکردنی ئەدرنالی بەرگریی خۆکار (Autoimmune adrenalitis) باوترین هۆکاری نەخۆشیی ئادیسۆنە لە جیهانی پیشەسازیدا، چونکە لە نێوان ٦٨٪ بۆ ٩٤٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <ref name="Adrenal Crisis as An Adverse Reacti">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kuo B, Koransky A, Vaz Wicks CL |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Adrenal Crisis as An Adverse Reaction to Zoledronic Acid in a Patient With Primary Adrenal Insufficiency: A Case Report and Literature Review |journal=AACE Clinical Case Reports |بەرگ=٩|issue=2 |پەڕەکان=٣٢–٣٤|doi=10.1016/j.aace.2022.12.003 |pmc=١٠٠٨٦٥٩٦|pmid=٣٧٠٥٦٤١٣|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bancos I, Hahner S, Tomlinson J, Arlt W |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |ناونیشان=http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=The Lancet. Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230520140417/http://pure-oai.bham.ac.uk/ws/files/25090445/Irina_Bancos_et_al_Diagnosis_Management_Lancet_Diabetes_Endocrinology_2015_Post_Print.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dineen R, Thompson CJ, Sherlock M |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Adrenal crisis: prevention and management in adult patients |journal=Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism |بەرگ=١٠|doi=10.1177/2042018819848218 |pmc=٦٥٦٦٤٨٩|pmid=٣١٢٢٣٤٦٨|article-number=2042018819848218}}</ref> وێرانبوونی توێکڵی ئەدرنال بەهۆی بەرگریی خۆکارەوە بە هۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دەبێت دژی ئەنزیمی 21-hydroxylase (دیاردەیەک کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ وەسف کرا). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Winqvist O, Karlsson FA, Kämpe O |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٢|سەردێڕ=21-Hydroxylase, a major autoantigen in idiopathic Addison's disease |journal=Lancet |بەرگ=٣٣٩|issue=8809 |پەڕەکان=١٥٥٩–١٥٦٢|doi=10.1016/0140-6736(92)91829-W |pmid=١٣٥١٥٤٨|s2cid=19666235}}</ref> ئەمە لەوانەیە تەنیا بێت یان لە چوارچێوەی کۆنیشانەی فرەکوێرەڕژێنی بەرگریی خۆکار (APS جۆری ١ یان ٢) بێت، کە تێیدا ئەندامەکانی تری بەرهەمهێنەری هۆرمۆن، وەکو سایرۆید و پەنکریاس، لەوانەیە ئەوانیش تووش ببن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Husebye ES, Perheentupa J, Rautemaa R, Kämpe O |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Clinical manifestations and management of patients with autoimmune polyendocrine syndrome type I |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦٥|issue=5 |پەڕەکان=٥١٤–٥٢٩|doi=10.1111/j.1365-2796.2009.02090.x |pmid=١٩٣٨٢٩٩١|s2cid=205339997 |doi-access=free}}</ref>
وێرانبوونی ئەدرنال هەروەها تایبەتمەندییەکی ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفییە (adrenoleukodystrophy)، و کاتێک ڕژێنەکانی ئەدرنال تووشی بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە (metastasis) دەبن (گواستنەوەی خانە شێرپەنجەییەکان لە شوێنێکی تری جەستەوە، بەتایبەتی سییەکان)، خوێنبەربوون (بۆ نموونە، لە کۆنیشانەی واتەرهاوس-فریدێریکسن یان کۆنیشانەی دژە-فۆسفۆلیپید)، هەندێک هەوکردنی دیاریکراو (سیل، هیستۆپلازمۆزیس، کۆکسیدیۆیدۆماایکۆزیس)، یان کەڵەکەبوونی پرۆتینی نائاسایی لە ئەمایلۆیدۆزیسدا (amyloidosis). <ref name="medical-library.net">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medical-library.net/content/view/570/41/|سەردێڕ=medical-library.net |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130412101933/http://www.medical-library.net/content/view/570/41/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ئەدرنال ===
هەموو هۆکارەکانی ئەم پۆلە بۆماوەیین، و بەگشتی زۆر دەگمەنن. ئەمانە بریتین لە بازدانەکان لە هۆکاری کۆپیکردنی SF1، کەمگەشەکردنی زگماکی ئەدرنال بەهۆی بازدانەکانی جینی DAX-1 و بازدانەکان لە جینی وەرگری ACTH (یان جینە پەیوەندیدارەکانی تر، وەکو کۆنیشانەی Triple-A یان Allgrove). بازدانەکانی DAX-1 دەکرێت کۆببنەوە لە کۆنیشانەیەکدا لەگەڵ کەمیی کینەیزی گلیسڕۆڵ (glycerol kinase) لەگەڵ کۆمەڵێک نیشانەی تر کاتێک DAX-1 دەسڕێتەوە لەگەڵ ژمارەیەک جینی تردا. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref>
=== تێکچوونی دروستبوونی ستیرۆید ===
بۆ پێکهێنانی کۆرتیزۆڵ، ڕژێنی ئەدرنال پێویستی بە کۆلیسترۆڵ هەیە، کە پاشان لە ڕووی زیندەکیمیاییەوە دەگۆڕدرێت بۆ هۆرمۆنە ستیرۆیدییەکان. پچڕان لە گەیاندنی کۆلیسترۆڵدا کۆنیشانەی سمیس-لێملی-ئۆپیتز (Smith–Lemli–Opitz syndrome) و ئەبیتالایپۆپرۆتینیمیا (abetalipoproteinemia) دەگرێتەوە. لە کێشەکانی دروستکردندا، گەورەبوونی زگماکی ئەدرنال (congenital adrenal hyperplasia) باوترینە (بە شێوەی جیاواز: 21-hydroxylase، 17α-hydroxylase، 11β-hydroxylase و 3β-hydroxysteroid dehydrogenase)، CAH ی چەوری بەهۆی کەمیی StAR و بازدانەکانی DNA ی مایتۆکۆندریال. <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}</ref> هەندێک دەرمان ڕێگری دەکەن لە ئەنزیمەکانی دروستکردنی ستیرۆید (بۆ نموونە، کێتۆکۆنازۆڵ)، لە کاتێکدا هەندێکی تر تێکشکاندنی ئاسایی هۆرمۆنەکان لەلایەن جگەرەوە خێراتر دەکەن (بۆ نموونە، ڕیفامپیسین، فینیتۆین). <ref name="Ten" />
== دەستنیشانکردن ==
=== تایبەتمەندییە ئاماژەپێدەرەکان ===
پشکنینە ڕۆتینییەکانی تاقیگە لەوانەیە ئەمانە پیشان بدەن: <ref name="Ten">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ten S, New M, Maclaren N |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Clinical review 130: Addison's disease 2001 |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨٦|issue=7 |پەڕەکان=٢٩٠٩–٢٩٢٢|doi=10.1210/jcem.86.7.7636 |pmid=١١٤٤٣١٤٣|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTenNewMaclaren2001">Ten S, New M, Maclaren N (July 2001). [[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|"Clinical review 130: Addison's disease 2001"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''86''' (7): <span class="nowrap">2909–</span>2922. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jcem.86.7.7636|10.1210/jcem.86.7.7636]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11443143 11443143].</cite></ref>
* دابەزینی شەکری خوێن (لە منداڵاندا خراپترە بەهۆی لەدەستدانی کاریگەرییە گلوکۆجینیکەکانی گلوکۆکۆرتیکۆید).
* دابەزینی سۆدیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن، ناتوانایی گورچیلە بۆ دەرکردنی ئاوی ئازاد لە کاتی نەبوونی کۆرتیزۆڵی پێویستدا، و هەروەها کاریگەریی هۆرمۆنی دەردەری کۆرتیکۆترۆپین بۆ هاندانی دەردانی ADH.
* بەرزیی پۆتاسیۆمی خوێن، بەهۆی لەدەستدانی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆن.
* ئیۆزینۆفیلیا و لیمفۆسایتۆسیس (زیادبوونی ژمارەی ئیۆزینۆفیلەکان یان لیمفۆسایتەکان، کە دوو جۆری خڕۆکە سپییەکانی خوێنن).
* ئەسیدۆسیزی زیندەچالاکی (بەرزبوونەوەی ترشێتیی خوێن)، هەروەها بەهۆی لەدەستدانی هۆرمۆنی ئالدۆستیرۆنەوەیە چونکە هەڵمژینەوەی سۆدیۆم لە بۆریچکەی دوور (distal tubule) پەیوەستە بە دەردانی ئایۆنی ترش/هایدرۆجین (H+). نەبوونی یان کەمیی ئاستەکانی هاندانی ئالدۆستیرۆن بۆ بۆریچکەی دووری گورچیلە دەبێتە هۆی لەدەستدانی سۆدیۆم لە میزدا و هێشتنەوەی H+ لە سێرومدا.
=== پشکنین ===
[[پەڕگە:Cortisol2.svg|وێنۆک|[[کۆرتیزۆڵ]]]]
[[پەڕگە:Aldosterone-2D-skeletal.svg|وێنۆک|ئەلدۆستیرۆن]]
لەو حاڵەتانەی کە گومانی نەخۆشیی ئەدیسۆنان لێدەکرێت، دەرخستنی کەمیی ئاستی هۆرمۆنی ئەدرنال تەنانەت دوای هاندانی گونجاویش (کە پێی دەوترێت پشکنینی هاندانی ACTH یان پشکنینی سیناکسین - synacthen test) بە بەکارهێنانی هۆرمۆنی دەستکردی ACTH ی ڕژێنی ژێر مێشککە (تێتراکۆساکتاید - tetracosactide) پێویستە بۆ دەستنیشانکردنەکە. دوو پشکنین ئەنجام دەدرێن، پشکنینی کورت و درێژ. دێکسامیسازۆن (Dexamethasone) لەگەڵ پشکنینەکەدا کارلێک ناکات و دەتوانرێت هاوکات لە کاتی پشکنینەکەدا بدرێت بە نەخۆشەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dorin RI, Qualls CR, Crapo LM |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Diagnosis of adrenal insufficiency |journal=Annals of Internal Medicine |بەرگ=١٣٩|issue=3 |پەڕەکان=١٩٤–٢٠٤|doi=10.7326/0003-4819-139-3-200308050-00017 |pmid=١٢٨٩٩٥٨٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/ency/article/003696.htm|سەردێڕ=ACTH stimulation test: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160705060035/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003696.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=MedLine Plus}}</ref>
پشکنینی کورت بەراوردی ئاستەکانی کۆرتیزۆڵی خوێن دەکات پێش و پاش پێدانی ٢٥٠ مایکرۆگرام تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە یان لە خوێنبەر). ئەگەر یەک کاتژمێر دواتر، کۆرتیزۆڵی [[پلازمای خوێن|پلازما]] لە ١٧٠ nmol/L زیاتر بوو و لایەنی کەم بە بڕی ٣٣٠ nmol/L بەرزبووەوە بۆ لایەنی کەم ٦٩٠ nmol/L، ئەوا لەکارکەوتنی ئەدرنال ڕەت دەکرێتەوە. ئەگەر پشکنینە کورتەکە نائاسایی بوو، پشکنینی درێژ بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوە لە نێوان سستبوونی سەرەتایی ڕژێنی ئەدرنال و سستبوونی دووەمەکی توێکڵی ئەدرنال. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}</ref>
پشکنینی درێژ ١ ملگم تێتراکۆساکتاید (لە ماسولکە) بەکاردەهێنێت. خوێن وەردەگیرێت لە کاتژمێر ١، ٤، ٨، و ٢٤ کاتژمێر دواتر. ئاستی ئاسایی کۆرتیزۆڵی پلازما دەبێت لە ماوەی ٤ کاتژمێردا بگاتە ١,٠٠٠ nmol/L. لە نەخۆشیی ئەدیسۆن سەرەتاییدا، ئاستی کۆرتیزۆڵ لە هەموو قۆناغەکاندا کەم دەبێتەوە، لە کاتێکدا لە سستبوونی دووەمەکی کۆرتیکۆئەدریناڵدا، وەڵامدانەوەیەکی دواکەوتوو بەڵام ئاسایی دەبینرێت. پشکنینی تر لەوانەیە ئەنجام بدرێت بۆ جیاکردنەوەی هۆکارە جیاوازەکانی کەمکارکردنی ڕژێنی ئەدرنال، لە نێویاندا ئاستەکانی ڕێنین و هۆرمۆنی ئەدرینۆکۆرتیکۆترۆپیک، هەروەها وێنەگرتنی پزیشکی – بەگشتی لە شێوەی سۆنار، سی تی سکان یان وێنەگرتنی لەرەلەری موگناتیسی (MRI). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=wasiclinic |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://wasiclinic.com/en/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''wasiclinic''. 2021-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-05-27</span></span>.</cite>{{بەستەری مردوو|date=January 2024}}
<sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore=""><span style="white-space: nowrap;">[''[[ویکیپیدیا:بەستەری مردوو|<span title=" Dead link tagged January 2024">permanent dead link</span>]]'']</span></sup></ref>
ئەدرینۆلیوکۆدیسترۆفی (Adrenoleukodystrophy)، و جۆرە سووکەکەی، ئەدرینۆمایلۆنیورۆپاسی، دەبنە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بە هاوبەشی لەگەڵ نیشانە دەمارییەکان. مەزەندە دەکرێت ئەم نەخۆشییانە هۆکاری سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال بن لە نزیکەی ٣٥٪ی ئەو نێرینانەی کە نەخۆشیی ئەدیسۆن ئیدیۆپاسیکیان (بەبێ هۆکاری زانراو) تێدا دەستنیشان کراوە و دەبێت لە دەستنیشانکردنی جیاکاری هەر نێرینەیەکدا کە سستبوونی ڕژێنی ئەدرنالی هەیە ڕەچاو بکرێن. دەستنیشانکردن بە پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دیاریکردنی ترشە چەورییە زنجیرە زۆر درێژەکان (VLCFA). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Laureti S, Casucci G, Santeusanio F, Angeletti G, Aubourg P, Brunetti P |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٩٦|سەردێڕ=X-linked adrenoleukodystrophy is a frequent cause of idiopathic Addison's disease in young adult male patients |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٨١|issue=2 |پەڕەکان=٤٧٠–٤٧٤|doi=10.1210/jcem.81.2.8636252 |pmid=٨٦٣٦٢٥٢|doi-access=free}}</ref>
== چارەسەر ==
=== هێشتنەوەی باری تەندروستی ===
چارەسەری نەخۆشیی ئادیسۆن بریتییە لە جێگرتنەوەی کۆرتیزۆڵی ونبوو، هەندێک جار لە شێوەی حەبی هایدرۆکۆرتزۆن، یان حەبی پرێدنیسۆن لە سیستەمێکی ژەمە دەرماندا کە لاسایی خەستییە فیزیۆلۆژییەکانی کۆرتیزۆڵ دەکاتەوە. یان دەکرێت، چارەکی ئەو بڕە لە پرێدنیزۆلۆن بەکاربهێنرێت بۆ هەمان کاریگەریی گلوکۆکۆرتیکۆیدی وەک هایدرۆکۆرتزۆن. چارەسەر بەگشتی بۆ تەواوی تەمەنە. سەرەڕای ئەوەش، زۆر کەس پێویستیان بە فلودرۆکۆرتزۆن هەیە وەک جێگرەوەیەک بۆ ئالدۆستیرۆنی ونبوو. <ref name="lecturio.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison Disease {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. ''The Lecturio Medical Concept Library''. [https://web.archive.org/web/20220331031629/https://www.lecturio.com/concepts/adrenal-insufficiency-and-addisons-disease/ Archived] from the original on 31 March 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 June</span> 2021</span>.</cite></ref>
زۆرجار ئامۆژگاری ئەو کەسانە دەکرێت کە نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زانیارییان پێ بێت لەسەر خۆیان (بۆ نموونە، لە شێوەی ملوانکەی MedicAlert یان کارتی زانیاری) بۆ ئاگاداریی کارمەندانی فریاگوزاریی پزیشکی کە لەوانەیە پێویست بکات بەدەم پێداویستییەکانیانەوە بچن <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Quinkler M, Dahlqvist P, Husebye ES, Kämpe O |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=A European Emergency Card for adrenal insufficiency can save lives |journal=European Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٧٥–٧٦|doi=10.1016/j.ejim.2014.11.006 |pmid=٢٥٤٩٨٥١١}}</ref> <ref name="Michels2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Michels A, Michels N |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Addison disease: early detection and treatment principles |ناونیشان=http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=American Family Physician |بەرگ=٨٩|issue=7 |پەڕەکان=٥٦٣–٥٦٨|pmid=٢٤٦٩٥٦٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150905194421/http://www.aafp.org/afp/2014/0401/p563.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها پێشنیار دەکرێت کە دەرزی، سرنج، و فۆرمی دەرزی لێدانی کۆرتیزۆڵ هەڵبگرن بۆ حاڵەتە لەناکاوەکان. <ref name="Michels2014" /> ئامۆژگاری کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن دەکرێت کە بڕی دەرمانەکەیان زیاد بکەن لە ماوەی نەخۆشیدا یان کاتێک نەشتەرگەری یان چارەسەری ددان دەکەن. <ref name="Michels2014" /> پێویستی بە چاودێریی پزیشکیی دەستبەجێ هەیە کاتێک هەوکردنی سەخت، ڕشانەوە، یان سکچوون ڕوودەدات، چونکە ئەم حاڵەتانە دەتوانن ببنە هۆی قەیرانێکی ئەدیسۆن. ئەگەر کەسێک بڕشێتەوە، لەوانەیە لەبری ئەوە پێویستی بە دەرزیی هایدرۆکۆرتزۆن بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html|سەردێڕ=Addison's Disease - Addisonian Crisis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304033716/http://www.addisons.org.uk/info/emergency/page2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref>
ئەوانەی ئاستی ئالدۆستیرۆنیان نزمە لەوانەیە سوود لە سیستەمێکی خۆراکی دەوڵەمەند بە سۆدیۆم ببینن. هەروەها لەوانەیە بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن بەسوود بێت کە بڕی وەرگرتنی کالیسیۆم و ڤیتامین D لە خۆراکدا زیاد بکەن. ژەمە زۆرەکانی کۆرتیکۆستیرۆیدەکان پەیوەندییان هەیە بە فشەڵبوونی ئێسکەوە (osteoporosis) بۆیە لەوانەیە ئەمانە پێویست بن بۆ تەندروستیی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition|سەردێڕ=Eating, Diet, & Nutrition for Adrenal Insufficiency & Addison's Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210109222011/https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease/eating-diet-nutrition |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases |زمان=en-US}}</ref> سەرچاوەکانی کالسێوم بریتین لە بەرهەمە سپیاییەکان، سەوزە گەڵادارەکان، و ئاردی دەوڵەمەندکراو لەگەڵ زۆر شتی تردا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Calcium |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180317073525/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref> ڤیتامین D دەتوانرێت لە ڕێگەی خۆر، ماسیی چەور، گۆشتی سوور، و زەردێنەی هێلکەوە بەدەستبهێنرێت لەگەڵ زۆر شتی تردا. هەرچەندە سەرچاوەی زۆر هەن بۆ بەدەستهێنانی ڤیتامین D لە ڕێگەی خۆراکەوە، بەڵام تەواوکەرە خۆراکییەکانیش بژاردەیەکن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/|سەردێڕ=Office of Dietary Supplements - Vitamin D |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210409043137/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ods.od.nih.gov}}</ref>
=== قەیران ===
چارەسەری ستاندارد بریتییە لە دەرزیی ناوخوێنبەری گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان و بڕێکی زۆر لە گیراوەی ناوخوێنبەری خوێیاو (saline) لەگەڵ دێکسترۆز ([[گلووکۆز|گلوکۆز]]). ئەم چارەسەرە بەزۆری باشبوونێکی خێرا دەهێنێت. ئەگەر دەستڕاگەیشتن بە خوێنبەر دەستبەجێ بەردەست نەبێت، دەکرێت دەرزیی گلوکۆکۆرتیکۆید لە ماسولکە بدرێت. کاتێک کەسەکە توانای قوتدانی شلەمەنی و دەرمانی هەبوو لە ڕێگەی دەمەوە، بڕی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان کەم دەکرێتەوە تا دەگاتە ژەمی جێگیر (maintenance dose). ئەگەر ئالدۆستیرۆن کەم بێت، چارەسەری بەردەوامکردن هەروەها ژەمی دەمەکی لە فلودرۆکۆرتزۆن ئەسێتەیت لەخۆ دەگرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency and Addison’s Disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110426030100/http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/addison/addison.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref>
== پێشبینیی پزیشکی ==
دەرەنجامەکان بەگشتی باشن لە کاتی چارەسەرکردندا. زۆربەی خەڵک دەتوانن چاوەڕوانی ژیانێکی تا ڕادەیەک ئاسایی بکەن. هەر کەسێک کە ئەم نەخۆشییەتی دەبێت چاودێری نیشانەکانی "قەیرانی ئادیسۆن" بکات کاتێک جەستە دەخرێتە ژێر فشارەوە، وەک لە وەرزشی سەختدا یان کاتی نەخۆشکەوتندا، کە ئەمەی دواییان زۆرجار پێویستی بە چارەسەری فریاگوزاری هەیە بە دەرزی ناوخوێنبەر بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکە. <ref name="NHS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx|سەردێڕ=Addison's disease - Treatment - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx "Addison's disease – Treatment"]. NHS Choices. [https://web.archive.org/web/20161009184815/http://www.nhs.uk/Conditions/Addisons-disease/Pages/Treatment.aspx Archived] from the original on 9 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 October</span> 2016</span>.</cite></ref>
ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە زیاتر لە دوو هێندە مەترسیی مردنیان هەیە. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئادیسۆن و شەکرەیان هەیە مەترسی مردنیان نزیکەی چوار هێندە زیاد دەکات بە بەراورد بەو کەسانەی کە تەنها شەکرەیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|سەردێڕ=Cushing Syndrome and Primary Adrenal Disorders|vauthors=Chantzichristos D, Persson A, Eliasson B, Miftaraj M, Franzén S, Bergthorsdottir R, Gudbjörnsdottir S, Svensson AM, Johannsson G|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Endocrine Society|زنجیرە=Meeting Abstracts|chapter=Patients with Diabetes Mellitus Diagnosed with Addison´s Disease Have a Markedly Increased Additional Risk of Death|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210609211508/https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper25640.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ڕێژەی مەترسی بۆ هۆکارەکانی مردن لە نێر و مێدا بە ڕێککەوتی دەکاتە ٢.١٩ و ٢.٨٦. <ref name="Premature mortality in patients wit" />
مردن بۆ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشیی ئادیسۆن زۆرجار بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن، نەخۆشییە گوازراوەکان، و وەرەمە پیسەکانەوە (شێرپەنجە) ڕوودەدات، لە نێوان ئەگەرەکانی تردا. <ref name="Premature mortality in patients wit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism |بەرگ=٩١|issue=12 |پەڕەکان=٤٨٤٩–٤٨٥٣|doi=10.1210/jc.2006-0076 |pmid=١٦٩٦٨٨٠٦|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBergthorsdottirLeonsson-ZachrissonOdénJohannsson2006">Bergthorsdottir R, Leonsson-Zachrisson M, Odén A, Johannsson G (December 2006). [[doi:10.1210/jc.2006-0076|"Premature mortality in patients with Addison's disease: a population-based study"]]. ''The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism''. '''91''' (12): <span class="nowrap">4849–</span>4853. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1210/jc.2006-0076|10.1210/jc.2006-0076]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16968806 16968806].</cite></ref>
لێکۆڵینەوە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی نەخۆشیی ئەدیسۆنان هەیە لەوانەیە مەترسیی شکان بەهۆی فشەڵبوونی ئێسکیان زیاتر بێت و ڕێژەی لەدەستدانی کارکردنیان بەرزتر بێت، لە نێویاندا مۆڵەتی نەخۆشی و مووچەی خانەنشینی کەمئەندامی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Spelman |یەکەم٢=Tim |دوایین٣=Eriksson |یەکەم٣=Daniel |دوایین٤=Öster |یەکەم٤=Sara |دوایین٥=Björnsdottir |یەکەم٥=Sigridur |دوایین٦=Kämpe |یەکەم٦=Olle |دوایین٧=Skov |یەکەم٧=Jakob |دوایین٨=Bensing |یەکەم٨=Sophie |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Increased risk of osteoporotic fractures and osteoporosis in patients with Addison's disease in Sweden: A nationwide population-based cohort study |journal=Journal of Internal Medicine |بەرگ=٢٩٧|issue=5 |پەڕەکان=٥١٨–٥٣١|doi=10.1111/joim.20085 |pmc=١٢٠٣٣٠٠٠|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Bergthorsdottir |یەکەم٤=Ragnhildur |دوایین٥=Wahlberg |یەکەم٥=Jeanette |دوایین٦=Skov |یەکەم٦=Jakob |دوایین٧=Bensing |یەکەم٧=Sophie |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Income and work loss in patients with Addison's disease: a nationwide population-based study |journal=European Journal of Endocrinology |بەرگ=١٩٢|issue=3 |پەڕەکان=١٧٠–١٧٩|doi=10.1093/ejendo/lvaf022 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stergianos |یەکەم=Stavros |دوایین٢=Everhov |یەکەم٢=Åsa H |دوایین٣=Söderling |یەکەم٣=Jonas |دوایین٤=Skov |یەکەم٤=Jakob |دوایین٥=Bensing |یەکەم٥=Sophie |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Work Loss and Income Before and After Diagnosis of Addison's Disease: A Population-Based Longitudinal Study |journal=The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism |doi=10.1210/clinem/dgaf696 |doi-access=free}}</ref>
== پەتاناسی ==
ڕێژەی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی ئادیسۆن لە دانیشتووانی مرۆڤدا هەندێک جار بە یەک لە هەر ١٠٠,٠٠٠ کەسێک دەخەمڵێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm|سەردێڕ=How Does Addison's Disease Affect the Skin? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070624044454/http://www.medicinenet.com/addison_disease/article.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> هەندێکی تر ژمارەکە لە ٤٠-١٤٤ حاڵەت بۆ هەر ملیۆنێک دانیشتوو دادەنێن (١/٢٥,٠٠٠–١/٧,٠٠٠). <ref name="NIH2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294|سەردێڕ=Adrenal Insufficiency & Addison’s Disease - NIDDK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/adrenal-insufficiency-addisons-disease?dkrd=hispt0294 "Adrenal Insufficiency and Addison's Disease"]. [[National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases]]. May 2014. [https://web.archive.org/web/20160313125440/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/adrenal-insufficiency-addisons-disease/Pages/fact-sheet.aspx#prepare Archived] from the original on 13 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref name="emedicinemed42">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.emedicine.com/med/topic42.htm|سەردێڕ=Addison Disease: Practice Essentials, Epidemiology |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070707033739/http://www.emedicine.com/med/topic42.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٧}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002152346/https://www.nhs.uk/conditions/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=nhs.uk}}</ref> نەخۆشیی ئادیسۆن دەتوانێت کاربکاتە سەر کەسانی هەر تەمەنێک، ڕەگەزێک، یان نەتەوەیەک، بەڵام بەگشتی لە پێگەیشتووانی نێوان ٣٠ بۆ ٥٠ ساڵاندا دەردەکەوێت. <ref name=":0" /> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Autoimmune Diseases of the Endocrine System|vauthors=Volpé R|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٩٣-٦٨٤٩-٣|پەڕە=٢٩٩}}</ref> توێژینەوەکان هیچ ئامادەییەکی بەرچاویان لەسەر بنەمای نەتەوەیی نیشان نەداوە. <ref name="emedicinemed42" /> نزیکەی ٧٠٪ی دەستنیشانکردنی نەخۆشیی ئادیسۆن بەهۆی کاردانەوەکانی بەرگریی خۆکارەوە ڕوودەدەن، کە زیان بە توێکڵی ئەدرنال دەگەیەنن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
== مێژوو ==
نەخۆشیی ئادیسۆن بە ناوی تۆماس ئادیسۆنەوە ناونراوە، ئەو پزیشکە بەریتانییەی کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٥٥ لە پەڕتووکی (سەبارەت بە کاریگەرییە دەستووری و ناوخۆییەکانی نەخۆشیی کەپسوولەکانی ئەدرنال) وەسفی حاڵەتەکەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.wehner.org/addison/x1.htm|سەردێڕ=On The Constitutional And Local Effects Of Disease Of The Supra-Renal Capsules|vauthors=Addison T|بڵاوکەرەوە=Samuel Highley|ساڵ=١٨٥٥|شوێن=London|بەستەری نووسەر=Thomas Addison|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050414034113/http://www.wehner.org/addison/x1.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bancos |یەکەم=Irina |دوایین٢=Hahner |یەکەم٢=Stefanie |دوایین٣=Tomlinson |یەکەم٣=Jeremy |دوایین٤=Arlt |یەکەم٤=Wiebke |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Diagnosis and management of adrenal insufficiency |journal=The Lancet Diabetes & Endocrinology |بەرگ=٣|issue=3 |پەڕەکان=٢١٦–٢٢٦|doi=10.1016/s2213-8587(14)70142-1 |issn=2213-8587 |pmid=٢٥٠٩٨٧١٢}}</ref> لە بنەڕەتدا بە "melasma suprarenale" وەسفی کرد، بەڵام دواتر پزیشکان لە پێناو ڕێزلێنان لە دۆزینەوەکەی ئادیسۆن ناوی "نەخۆشیی ئادیسۆن"یان لێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281|سەردێڕ=Physician and Surgeon|ڕێکەوت=١٨٨٥|بڵاوکەرەوە=Keating & Bryant|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240701041905/https://books.google.com/books?id=9FYCAAAAYAAJ&pg=PA281#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>
هەرچەندە هەر شەش نەخۆشەکە کە لەلایەن ئادیسۆنەوە پشکنینیان بۆ کرا لە ساڵی ١٨٥٥ هەموویان سیلی ئەدرنالیان هەبوو، <ref name="pmid18591375">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Patnaik MM, Deshpande AK |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Diagnosis--Addison's disease secondary to tuberculosis of the adrenal glands |journal=Clinical Medicine & Research |بەرگ=٦|issue=1 |پەڕە=٢٩|doi=10.3121/cmr.2007.754a |pmc=٢٤٤٢٠٢٢|pmid=١٨٥٩١٣٧٥}}</ref> زاراوەی "نەخۆشیی ئادیسۆن" ئاماژە نییە بۆ پرۆسەی نەخۆشییەکی بنەڕەتی.
حاڵەتەکە لە سەرەتادا وەک جۆرێک لە کەمخوێنی کە پەیوەستە بە ڕژێنەکانی ئەدرنالوە دادەنرا. لەبەر ئەوەی لەو کاتەدا زانیارییەکی کەم هەبوو سەبارەت بە ڕژێنەکانی ئەدرنال (کە ئەوکات پێیان دەوترا "کەپسوولەکانی ئەدرنال")، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن کە وەسفی حاڵەتەکەی دەکرد تێگەیشتنێکی دابڕاو بوو. کاتێک ئەرکی ئەدرنال زیاتر ناسرا، مۆنۆگرافەکەی ئادیسۆن وەک بەشدارییەکی گرنگی پزیشکی و نموونەیەکی کلاسیکی چاودێریی وردی پزیشکی ناسرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bishop PM |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٥٠|سەردێڕ=The history of the discovery of Addison's disease |journal=Proceedings of the Royal Society of Medicine |بەرگ=٤٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٥–٤٢|doi=10.1177/003591575004300105 |pmc=٢٠٨١٢٦٦|pmid=١٥٤٠٩٩٤٨}}</ref> سیل لە ڕابردوودا هۆکارێکی سەرەکیی نەخۆشیی ئادیسۆن و لەکارکەوتنی کتوپڕی ئەدرنال بوو لە جیهاندا. ئەمڕۆش وەک هۆکارێکی سەرەکی دەمێنێتەوە لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/|سەردێڕ=Addison's Disease - Symptoms, Causes, Treatment {{!}} NORD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=NORD (National Organization for Rare Disorders) |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ "Addison's Disease"]. ''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. [https://web.archive.org/web/20220615155059/https://rarediseases.org/rare-diseases/addisons-disease/ Archived] from the original on 2022-06-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-01</span></span>.</cite></ref>
سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، جۆن ئێف. کێنەدی (١٩١٧-١٩٦٣) بە درێژایی ژیانی بەدەست ئاڵۆزکارییەکانی نەخۆشیی ئادیسۆنەوە دەیناڵاند، لە نێویاندا لە کاتی سەرۆکایەتییەکەشیدا، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tapper|یەکەم=Jake|سەردێڕ=Original Sin: President Biden's Decline, Its Cover-Up, and His Disastrous Choice to Run Again|دوایین٢=Thompson|یەکەم٢=Alex|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Penguin Press|ژپنک=٩٧٩-٨-٢١٧-٠٦٠٦٧-٢|edition=1st|شوێن=New York|پەڕەکان=٥١|زمان=en}}</ref> کە بووە هۆی ماندوێتی و تاریکبوونی ڕەنگی پێستی دەموچاوی. لەوانەیە ئەو بەناوبانگترین حاڵەتی ناسراو بێت. هێلین ڕێدیش نەخۆشیی ئەدیسۆن هەبوو. ڕۆماننووس جەین ئۆستین، کە وەسفی خۆی بۆ نەخۆشییەکەی بریتی بوو لەوەی کە "بۆ هەموو ڕەنگێکی هەڵە" دەگۆڕا، لەلایەن مێژوونووسی پزیشکی زاکاری کۆپەوە پێشنیار کرا کە بەدەست نەخۆشیی ئادیسۆنەوە ناڵاندوویەتی.
== ئاژەڵەکانی تر ==
کەم کارکردنی توێکڵی ئەدرنال (Hypoadrenocorticism) لە سەگەکاندا باو نییە، <ref name="Klein 2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> و لە پشیلەکاندا دەگمەنە، کە کەمتر لە ٤٠ حاڵەتی ناسراوی پشیلە لە سەرانسەری جیهاندا هەیە، لەو کاتەوەی بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٣ دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Feline Emergency & Critical Care Medicinem|vauthors=Drobatz KJ, Costello MF|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publ|شوێن=Ames, Iowa|پەڕەکان=٤٢٢–٤٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Feline Patient|vauthors=Tofte KL|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-١-١١٩-٢٦٩٠٣-٨|veditors=Norsworthy GD|پەڕە=٣٢٤|chapter=Chapter 111. Hypoadrenocorticism}}</ref> حاڵەتی تاکەکەسی ڕاپۆرت کراون لە سەگێکی ئاویی خۆڵەمێشی (grey seal)، <ref>{{cite conference|vauthors=Stringfield CE, Garne M, Holshuh HJ|title=Addison's disease in a gray seal (''Halichoerus grypus'')|url=https://www.vin.com/doc/?id=3980844|conference=International Association for Aquatic Animal Medicine Proceedings|year=2000|access-date=2018-08-25|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827205432/https://www.vin.com/apputil/content/defaultadv1.aspx?id=3980844&pid=11125&|url-status=live}}</ref> پاندای سوور، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|vauthors=Sohn P|سەردێڕ=Endangered red panda dies at Chattanooga Zoo|ناونیشان=https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ئیش=Times Free Press|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180826005030/https://www.timesfreepress.com/news/news/story/2012/feb/10/endangered-red-panda-dies-at-zoo/70356/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شەمشەمەکوێرەی فڕیوی ڕێوی (flying fox)، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Brock AP, Hall NH, Cooke KL, Reese DJ, Emerson JA, Wellehan JF |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Diagnosis and management of atypical hypoadrenocorticism in a variable flying fox (Pteropus hypomelanus) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٤|issue=2 |پەڕەکان=٥١٧–٥١٩|doi=10.1638/2012-0276R2.1 |pmid=٢٣٨٠٥٥٨٠|s2cid=38918707}}</ref> و تەمەڵێک (sloth). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kline S, Rooker L, Nobrega-Lee M, Guthrie A |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Hypoadrenocorticism (Addison's disease) in a Hoffmann's two-toed sloth (Choloepus hoffmanni) |journal=Journal of Zoo and Wildlife Medicine |بەرگ=٤٦|issue=1 |پەڕەکان=١٧١–١٧٤|doi=10.1638/2014-0003R2.1 |pmid=٢٥٨٣١٥٩٦|s2cid=20775341}}</ref>
لە سەگەکاندا، کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال لە چەندین جۆردا دەستنیشان کراوە. <ref name="Klein 20102">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Klein SC, Peterson ME |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Canine hypoadrenocorticism: part I |journal=The Canadian Veterinary Journal |بەرگ=٥١|issue=1 |پەڕەکان=٦٣–٦٩|pmc=٢٧٩٧٣٥١|pmid=٢٠٣٥٧٩٤٣}}</ref> نیشانە ناڕوونەکان، کە دێن و دەچن، دەتوانن ببنە هۆی دواکەوتن لە ناسینەوەی بوونی نەخۆشییەکە. <ref name="Scott-Moncrieff 2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> پێدەچێت سەگە مێینەکان زیاتر تووش ببن وەک لە سەگە نێرینەکان، هەرچەندە لەوانەیە ئەمە لە هەموو جۆرەکاندا وابنەبێت. <ref name="Scott-Moncrieff 20152">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Boag AM, Catchpole B |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=A review of the genetics of hypoadrenocorticism |ناونیشان=http://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Topics in Companion Animal Medicine |بەرگ=٢٩|issue=4 |پەڕەکان=٩٦–١٠١|doi=10.1053/j.tcam.2015.01.001 |pmid=٢٥٨١٣٨٤٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220928064001/https://researchonline.rvc.ac.uk/id/eprint/9838/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> نەخۆشییەکە زۆرتر لەو سەگانەدا دەستنیشان دەکرێت کە گەنجن یان تەمەنیان مامناوەندە، بەڵام دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا لە ٤ مانگییەوە تا ١٤ ساڵی ڕووبدات. <ref name="Scott-Moncrieff 20153">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> چارەسەرکردنی کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەبێت ئەو هۆرمۆنانە جێگرەوە بکات (کۆرتیزۆڵ و ئالدۆستیرۆن) کە سەگەکە ناتوانێت خۆی بەرهەمیان بهێنێت. <ref name="Lathan 2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> ئەمە بەدەست دەهێنرێت یان بە چارەسەری ڕۆژانە بە فلودرۆکۆرتزۆن، یان بە دەرزی مانگانە بە دیسۆکسیکۆرتیکۆستێرۆن پیڤالەیت (DOCP) و چارەسەری ڕۆژانە بە گلوکۆکۆرتیکۆیدێک، وەکو پرێدنیسۆن. <ref name="Lathan 20182">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چەندین پشکنینی خوێنی بەدواداچوون پێویستن بۆ ئەوەی ژەمە دەرمانەکە ڕێکبخرێت تا سەگەکە بڕی دروستی چارەسەرەکە وەردەگرێت، چونکە ئەو دەرمانانەی کە لە چارەسەری کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنالدا بەکاردەهێنرێن دەتوانن ببنە هۆی تینوویەتی و میزکردنی لەڕادەبەدەر ئەگەر بە کەمترین ژەمی کاریگەر نەنووسرێن. <ref name="Lathan 20184">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> لە پێشبینیکردنی دۆخە پڕ فشارەکان، وەک مانەوە لە شوێنی بەخێوکردنی سەگ، سەگەکان پێویستیان بە ژەمێکی زیادکراوی پرێدنیسۆن هەیە. <ref name="Lathan 20183">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lathan P, Thompson AL |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Management of hypoadrenocorticism (Addison's disease) in dogs |journal=Veterinary Medicine: Research and Reports |بەرگ=٩|پەڕەکان=١–١٠|doi=10.2147/VMRR.S125617 |pmc=٦٠٥٥٩١٢|pmid=٣٠٠٥٠٨٦٢|doi-access=free}}</ref> چارەسەری بەردەوام بۆ تەواوی تەمەن پێویستە، بەڵام پێشبینی پزیشکی بۆ سەگەکانی تووشبوو بە کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال زۆر باشە. <ref name="Scott-Moncrieff 20154">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Canine and Feline Endocrinology|vauthors=Scott-Moncrieff JC|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٤٥٦-٥|veditors=Feldman EC, Nelson RW, Reusch CE, Scott-Moncrieff JC|edition=4th|پەڕەکان=٤٨٥–٥٢٠|chapter=Chapter 12: Hypoadrenocorticism}}</ref> زانکۆی ویلایەتی میشیگان لێکۆڵینەوەیەکی ئەنجامداوە کە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەی گەیشتن بە کەمترین ژەمی کاریگەر بە سەلامەتی دەکات. ئەمە دەبێت بە هێواشی بەپێی کات بکرێت، بۆ ئەوەی قەیران ڕوونەدات. نابێت هەرگیز دەرمانەکان لەپڕ بوەستێنرێن، چونکە ئەمە بە خێرایی کێشەی پزیشکیی سەخت دروست دەکات.
کەمکارکردنی توێکڵی ئەدرنال دەتوانێت لە پشیلەکانیشدا ڕووبدات بەڵام زۆر دەگمەنە. بەزۆری بەهۆی کاردانەوەیەکی بەرگرییەوە دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی سستبوونی ڕژێنی ئەدرنال. پشکنینی هاندانی ACTH بەکاردەهێنرێت بۆ دەستنیشانکردنی حاڵەتەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats|سەردێڕ=Addison's Disease in Cats {{!}} VCA Animal Hospitals |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804080508/https://vcahospitals.com/know-your-pet/addisons-disease-in-cats |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}}
== بەستەری دەرەکی ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>
{{پۆلی کۆمنز|Addison's disease}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
[[پۆل:Articles with dead external links from January 2024]]
[[پۆل:Articles with permanently dead external links]]
[[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
f2b4jmqpio1wbuj7al1q18ix8nrd3j4
میللەت محەممەد
0
296896
1593453
1593312
2026-06-23T16:07:35Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
1593453
wikitext
text/x-wiki
'''میللەت محەممەد''' (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە دھۆک) نووسەر و شاعیری کوردە. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە نووسین کردووە.<ref name="hevgirtin">[https://hevgirtin.com/ku/نڤیسەر/میللەت-محەمەد میللەت محەممەد]. ''ھەڤگرتن''.</ref>
== ژیان و کار ==
میللەت محەممەد لە بواری چیرۆک و ڕۆمان و شیعردا دەنووسێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر لە گەڕی ٢٧ەمدا بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان» وەرگرتووە.<ref name="gelawêj">[https://www.pukmedia.com/KS/Details/202657 خەڵاتی گەلاوێژ بەسەر براوەکانی گەڕی ٢٧دا دابەشکرا]. ''PUKMEDIA''. ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤</ref>
== بەرھەمەکان ==
# ''د ماڵبچویکی ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''، ٢٠١٦<ref>«Kovara Peyv 74 Bihara 2017». ''calameo.com''.</ref>
# ''ئاخبرینۆس''، ٢٠١٨. ISBN 978-9922-21-622-5<ref name="ISBNiraq1">«ئاخبرینوس». ''ISBNiraq.org''.</ref><ref name="LOC1">Mohammed, Mllat (2018). ''ئاخبرینوس''. Library of Congress.</ref>
# ''گەشتا داعشێن فۆراتێ''، ٢٠١٩<ref name="LOC2">Miḧemed, Millet (2019). ''Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman''. Library of Congress.</ref>
# ''ئولیڤیا''، ٢٠٢٠<ref name="LOC3">«Ulîvya: r̄oman". ''Library of Congress''.</ref>
# ''نامە بۆ بتنێبوونێ''، ٢٠٢١<ref name="WorldCat1">«نامە بۆ بتنێبوونێ». ''WorldCat''.</ref>
== خەڵات ==
* خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر، گەڕی ٢٧، ٢٠٢٤، بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان»<ref name="gelawêj"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [[:ku:Milet Mihemed|میللەت محەممەد]] لە ویکیپیدیای کورمانجی
* [//www.wikidata.org/wiki/Q123248063 میللەت محەممەد] لە ویکیدراوە
{{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:شاعیرانی کورد]]
[[پۆل:خەڵکی دھۆک]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی گەلاوێژ]]
nbop2o5lbqhmwt3od2s75rx1opyfsjh
1593463
1593453
2026-06-23T16:23:00Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[میللەت محەممەد]]
1593453
wikitext
text/x-wiki
'''میللەت محەممەد''' (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە دھۆک) نووسەر و شاعیری کوردە. لە ساڵی ٢٠١١ دەستی بە نووسین کردووە.<ref name="hevgirtin">[https://hevgirtin.com/ku/نڤیسەر/میللەت-محەمەد میللەت محەممەد]. ''ھەڤگرتن''.</ref>
== ژیان و کار ==
میللەت محەممەد لە بواری چیرۆک و ڕۆمان و شیعردا دەنووسێت. لە ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر لە گەڕی ٢٧ەمدا بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان» وەرگرتووە.<ref name="gelawêj">[https://www.pukmedia.com/KS/Details/202657 خەڵاتی گەلاوێژ بەسەر براوەکانی گەڕی ٢٧دا دابەشکرا]. ''PUKMEDIA''. ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤</ref>
== بەرھەمەکان ==
# ''د ماڵبچویکی ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت''، ٢٠١٦<ref>«Kovara Peyv 74 Bihara 2017». ''calameo.com''.</ref>
# ''ئاخبرینۆس''، ٢٠١٨. ISBN 978-9922-21-622-5<ref name="ISBNiraq1">«ئاخبرینوس». ''ISBNiraq.org''.</ref><ref name="LOC1">Mohammed, Mllat (2018). ''ئاخبرینوس''. Library of Congress.</ref>
# ''گەشتا داعشێن فۆراتێ''، ٢٠١٩<ref name="LOC2">Miḧemed, Millet (2019). ''Geşta Daʻişên Foratê: r̄oman''. Library of Congress.</ref>
# ''ئولیڤیا''، ٢٠٢٠<ref name="LOC3">«Ulîvya: r̄oman". ''Library of Congress''.</ref>
# ''نامە بۆ بتنێبوونێ''، ٢٠٢١<ref name="WorldCat1">«نامە بۆ بتنێبوونێ». ''WorldCat''.</ref>
== خەڵات ==
* خەڵاتی گەلاوێژ بۆ شیعر، گەڕی ٢٧، ٢٠٢٤، بۆ شیعری «دەمێ نشتیمان دبتە نان»<ref name="gelawêj"/>
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [[:ku:Milet Mihemed|میللەت محەممەد]] لە ویکیپیدیای کورمانجی
* [//www.wikidata.org/wiki/Q123248063 میللەت محەممەد] لە ویکیدراوە
{{پۆلی کۆمنز|Mllat Mohammed}}
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:شاعیرانی کورد]]
[[پۆل:خەڵکی دھۆک]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی گەلاوێژ]]
nbop2o5lbqhmwt3od2s75rx1opyfsjh
ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥
0
296899
1593399
1593337
2026-06-23T12:02:37Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ پارامەترە واڵاکان لابران؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593399
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
|conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥»
|partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]]
|image=Shatt al arab.png
|image_size=200px
|caption=
|date=١٦–٢٠ی شوباتی ١٩٨٤<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Razoux |یەکەم١=Pierre |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press, 2015 |ژپنک=٩٧٨-٠٦٧٤٩١٥٧١٨|پەڕە=٢٦٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref><br />(٥ ڕۆژ)
|place=[[بەسرە]]، باشووری ڕۆژھەڵاتی [[عێراق]]
|territory=عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست
|result=سەرکەوتنی عێراق
* سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران (ئێران لە ئامانجەکەی شکستی ھێنا بەڵام دەستکەوتی بچووکی لە زەوییە بێسوودەکاندا بەدەستھێنا)
* سەرکەوتنی بەرگریی عێراق (عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست)
|combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}}
|combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}}
|combatant3=
|commander1=
|commander2=
|commander3=
|strength1=٢ فەیلەقی سوپا (نزیکەی؛ ٩٠،٠٠٠–١٠٠،٠٠٠ سەرباز)
|strength2=١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]]
|strength3=
|casualties1=٢٥،٠٠٠
|casualties2=٥٠،٠٠٠
|casualties3=
|notes=
}}
لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی ١٩٨٤، [[ئێران]] گەورەترین ھێرشی تا ئەو کاتە دەست پێ کرد بە ناوی '''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥'''، کە بە '''ئۆپەراسیۆنی وەلفەجر-٥''' ناسراوە. ئامانجی ھێرشەکە جیاکردنەوەی فەیلەقی ٤ی سوپا و فەیلەقی ٦ی سوپای [[عێراق]] بوو لە نێوان [[بەسرە]] و [[قورنە]]، و ئەگەر سەرکەوتوو بوایە، بەرەو دەوروبەر یان تەنانەت خودی شاری بەسرە دەڕۆیشتن. ئەم شەڕە لە نێوان [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]]، [[بەسیج]] و [[سوپای عێراق]] ڕوویدا. لە قۆناغی سەرەتاییدا، ھێزێکی مەزەندەکراو بە ١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ پاسداران و بەسیج، بە بەکارھێنانی بەلەمە بزوێنەردارە بچووکەکان و دواتر بە پێ بەرەو ئامانجەکە ڕۆیشتن، پاشان بە بەکارھێنانی تاکتیکی شەپۆلی مرۆیی ھێرشیان کرد و لە ھەندێک شوێندا گەیشتنە چەند کیلۆمەترێک لە ڕێگای ستراتیژیی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]. بەڵام [[ئێران]]ییەکان کەمیی تۆپخانە، پاڵپشتی ئاسمانی و پاراستنی زرێپۆشیان ھەبوو، لە کاتێکدا عێراقییەکان بە باشی پڕچەک کرابوون و لە پێگەی بەھێزی قایمکراودا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|سەردێڕ=iranian.ws - Iranian Resources and Information.|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141217033826/http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سوپاکان زیانی گیانی زۆریان لە یەکتری دا و [[ئێران]]ییەکان نەیانتوانی ئامانجەکەیان بپێکن. ئەم ئۆپەراسیۆنە گەورەترینی ئۆپەراسیۆنەکانی بەرەبەیان بوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠}}
ase3k7cq9z3kzcqx7tnye6pgs9lqqzn
1593502
1593399
2026-06-23T20:01:34Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1593502
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
|conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥»
|partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]]
|image=Shatt al arab.png
|image_size=200px
|caption=
|date=١٦–٢٠ی شوباتی ١٩٨٤<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Razoux |یەکەم١=Pierre |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press, 2015 |ژپنک=٩٧٨-٠٦٧٤٩١٥٧١٨|پەڕە=٢٦٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref><br />(٥ ڕۆژ)
|place=[[بەسرە]]، باشووری ڕۆژھەڵاتی [[عێراق]]
|territory=عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست
|result=سەرکەوتنی عێراق
* سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران (ئێران لە ئامانجەکەی شکستی ھێنا بەڵام دەستکەوتی بچووکی لە زەوییە بێسوودەکاندا بەدەستھێنا)
* سەرکەوتنی بەرگریی عێراق (عێراق شاری [[بەسرە]]ی پاراست)
|combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}}
|combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}}
|combatant3=
|commander1=
|commander2=
|commander3=
|strength1=٢ فەیلەقی سوپا (نزیکەی؛ ٩٠،٠٠٠–١٠٠،٠٠٠ سەرباز)
|strength2=١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]]
|strength3=
|casualties1=٢٥،٠٠٠
|casualties2=٥٠،٠٠٠
|casualties3=
|notes=
}}
لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی ١٩٨٤، [[ئێران]] گەورەترین ھێرشی تا ئەو کاتە دەست پێ کرد بە ناوی '''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥'''، کە بە '''ئۆپەراسیۆنی وەلفەجر-٥''' ناسراوە. ئامانجی ھێرشەکە جیاکردنەوەی فەیلەقی ٤ی سوپا و فەیلەقی ٦ی سوپای [[عێراق]] بوو لە نێوان [[بەسرە]] و [[قورنە]]، و ئەگەر سەرکەوتوو بوایە، بەرەو دەوروبەر یان تەنانەت خودی شاری بەسرە دەڕۆیشتن. ئەم شەڕە لە نێوان [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]]، [[بەسیج]] و [[سوپای عێراق]] ڕوویدا. لە قۆناغی سەرەتاییدا، ھێزێکی مەزەندەکراو بە ١٠٠،٠٠٠–١٥٠،٠٠٠ پاسداران و بەسیج، بە بەکارھێنانی بەلەمە بزوێنەردارە بچووکەکان و دواتر بە پێ بەرەو ئامانجەکە ڕۆیشتن، پاشان بە بەکارھێنانی تاکتیکی شەپۆلی مرۆیی ھێرشیان کرد و لە ھەندێک شوێندا گەیشتنە چەند کیلۆمەترێک لە ڕێگای ستراتیژیی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]. بەڵام [[ئێران]]ییەکان کەمیی تۆپخانە، پاڵپشتی ئاسمانی و پاراستنی زرێپۆشیان ھەبوو، لە کاتێکدا عێراقییەکان بە باشی پڕچەک کرابوون و لە پێگەی بەھێزی قایمکراودا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|سەردێڕ=iranian.ws - Iranian Resources and Information.|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141217033826/http://www.iranian.ws/iran-online/iran-iraq_war/1984-1987.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سوپاکان زیانی گیانی زۆریان لە یەکتری دا و [[ئێران]]ییەکان نەیانتوانی ئامانجەکەیان بپێکن. ئەم ئۆپەراسیۆنە گەورەترینی ئۆپەراسیۆنەکانی بەرەبەیان بوو.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
bnj5z0k1pn621ilrtuwh2wbrdl57ie7
ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦
0
296900
1593477
1593340
2026-06-23T17:02:13Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]
1593477
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
|conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦»
|partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]]
|image=
|caption=
|date=٢٢–٢٤ی شوباتی ١٩٨٤
|place=ناوچەی ڕۆژھەڵاتی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]
|causus=
|territory=زەوییەک بە ڕووبەری ٥ بە ١٠ میل دەستی بەسەردا گیرا، بەڵام نەگەیشتنە ئامانجی ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە
|result=سەرکەوتنی [[عێراقی بەعس|عێراق]]
*سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران
*بەرگریی سەرکەوتووی عێراق
|combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}}
|combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}}
|strength1=~١٤٠،٠٠٠
|strength2=٥٠٠،٠٠٠
|strength3=
|casualties1= مامناوەند
|casualties2= زۆر
|casualties3=
|notes=
}}
'''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦''' ({{بە فارسی|عملیات والفجر ۶}}) ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی بوو کە لەلایەن ھێزەکانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە دژی ھێزە چەکدارەکانی [[عێراق]]ی [[سەددام حوسێن]] ئەنجام درا. لە ٢٢ تا ٢٤ی شوباتی ١٩٨٤ بەردەوام بوو و لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]، بەشێک بوو لە ئۆپەراسیۆنێکی ستراتیژیی گەورەتر بۆ کۆنترۆڵکردنی بەشێک لە [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]، بەمەش دوو گرنگترین شاری عێراقی لە یەکتر بڕی، و ھەڕەشەی لەو تۆڕە دەکرد کە پێداویستیی بۆ سوپای عێراق لە ھێڵی پێشەوە دابین دەکرد. [[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک بەرزایی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێراکە، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ بۆ ئەوە داڕێژرابوو کە سوود لەو دەستبەسەرداگرتنەی ئێرانییەکان وەربگرێت بە پێشڕەویکردن بەرەو ڕێگای خێراکە. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە ڕووبەڕووی بەرگریی عێراق بووەوە کە لە بەرامبەر ھەموو ھێرشەکاندا وەستا، و ئێرانییەکان تەنھا دوای دوو ڕۆژ کۆتایییان بە ھێرشەکە ھێنا. ئەمەش بووە ھۆی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]، کە دووبارە جەختکردنەوەی ھێرشەکانی ئێران بوو بۆ سەر بەسرە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ.
==پێشەکیی ئۆپەراسیۆنەکە==
شکستی پێنج ھێرشە بەرفراوانەکەی ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا بۆ دووچارکردنی شکستی یەکلاکەرەوە بە ڕژێمی بەعسی سەددام حوسێن، زۆر کەسی لە حکوومەتی ئێران تووڕە کردبوو. تەنھا ساڵێک پێشتر، سوپای عێراق لە زۆربەی ناوچەکانی ئێران لەلایەن سوپای ڕێکوپێک و میلیشیا ئایینییەکانی کۆماری ئیسلامییەوە وەدەرنرابوو. ئەو ناوچانەی خاکی ئێران کە ھێشتا لەلایەن عێراقەوە داگیر کرابوون، لەسەر فەرمانی سەددام حوسێن چۆڵ کران، و عێراقییەکان بۆ ھێڵێکی بەرگریی بەھێزتر لە درێژایی سنووری کۆنی نێوان ھەردوو وڵات پاشەکشەیان کرد. زۆرێک لە چاودێران چاوەڕوانی ئەوەیان دەکرد کە سوپای [[سەددام]] ھەڵبوەشێتەوە ھەروەک چۆن لە ئێران ڕوویدا.
بەڵام عێراقییەکان، کە ئێستا بەرگرییە سنوورییە گرنگەکانیان گرتبوو، و ئێستا بۆ پاراستنی نیشتمان دەجەنگان نەک بۆ ھێرشکردنە سەر وڵاتێکی تر، تووانییان ئاواتەکانی ئێران بۆ سەرکەوتن لە ساڵی ١٩٨٣دا پووچەڵ بکەنەوە. لە ڕاستیدا، لەگەڵ ئەوەی ئێرانییەکان خۆیان لە دۆخی ھێرشبردندا بوون، سەربازە ئێرانییەکان لەوە تێدمان کە بۆچی ئێستا لە وڵاتێکی تر دەجەنگن لە کاتێکدا وڵاتەکەی خۆیان لە داگیرکەری بیانی پاک کردووەتەوە (ئەم ھەستانە لە ساڵی ١٩٨٣دا بە تایبەتی دیار نەبوون، بەڵام لەگەڵ ماندووبوونی شەڕ لە ساڵانی دواتری شەڕەکەدا دەرکەوتن). ھەروەھا، ئێرانییەکان، کە بڕوایان وابوو سەرکەوتن نزیکە، لە شێوازی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنە ھێرشبەرییەکانیاندا بێباک بوون. سەرکەوتنەکانی ساڵی ١٩٨٢ لەسەر ھەماھەنگی و ھاوکارییەکی سادە بەڵام پتەوی نێوان سوپای ڕێکوپێکی ئێران و میلیشیا ئایینییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]] بنیات نرابوون. ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان، کە زۆربەیان لەلایەن شەڕکەرە ئایینییەکانەوە ئەنجام دەدران، لەلایەن تانک، تۆپخانە و فڕۆکەکانەوە پاڵپشتی دەکران کە تووانییان سەرکەوتن بەدەست بھێنن. «جۆش و خرۆش» لەگەڵ پاڵپشتیی پێویستدا تێکەڵ کرابوو.
بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣دا، سوپای ڕێکوپێک وەلا نرا، و میلیشیا ئایینییەکان کرانە کۆڵەکەی سەرەکیی سوپای ئێران. ئەمەش لەبەر ئەوە بوو کە سوپا ھەمیشە لەلایەن حکوومەتی ئایینیی ئێرانەوە وەک سەرچاوەی ئۆپۆزسیۆنی ئەگەری دژی ڕژێم دەبینرا، ڕژێمێک کە تەنھا لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرابوو، و ھێشتا دوژمنی زۆری ھەبوو. ئەمەش بەو مانایە بوو کە لە بەرامبەر بەرگرییەکی بەھێزی عێراقدا، کە دەبوو ھاوکاریی زیاتری نێوان سوپا و میلیشیاکان بخوازێت، ھێرشەکە تەنھا لە ھێرشی شەپۆلی مرۆیی لە جۆری [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] پێکھاتبوو؛ لەگەڵ پاڵپشتییەکی کەم و کورتی تۆپخانە، تانک و ئاسمانی. لەو ماوەیەدا، عێراق یەکەمین «شەڕی شارەکان»ی دەست پێ کردبوو، بە ھاویشتنی مووشەک بۆ سەر شارەکانی ئێران. ئێرانییەکانیش بە ھەمان شێوە وەڵامیان دایەوە، و ئەمەش پەستانی بۆ ھێرشێکی ئێرانی لە زووترین کاتدا لە ساڵی ١٩٨٤دا دروست کرد.
==شەڕەکە==
[[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستەبەرکردنی ھەندێک بەرزی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێرای نێوان بەسرە و بەغدا. ھێرشەکە لە ١٥ تا ٢٢ی شوبات بەردەوام بوو، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ لە ٢٢ی شوباتدا دەستی پێ کرد.
بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە، کە مەبەست لێی ئۆپەراسیۆنی پێشڕەوی بوو، بەھۆی بەرگرییەکی باڵای عێراقەوە پەکیکەوت. ئێرانییەکان لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک ھێڵی بەرگریی عێراقدا سەرکەوتوو دەبوون، بەڵام ئێرانییەکان لە ڕووی ماددی و جەستەیییەوە زۆر ماندوو دەبوون پێش ئەوەی بتوانن بجوڵێن پێش ئەوەی عێراقییەکان بتوانن پاڵپشتی ھێڵی دواتری بەرگری بکەن. لە کۆتاییدا، تا ڕۆژی ٢٤، ئێرانییەکان نەیانتوانی زیاتر بەرەو ڕێگای خێراکە پێشڕەوی بکەن، و ھێشتا ١٠ میل لە ڕێگای خێراکەوە دوور بوون. ئۆپەراسیۆنەکە لە ٢٤ی مانگدا کۆتایی پێ ھات.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ''The Iran–Iraq War, 1980–1988'' by Professor [[Efraim Karsh]]. Published by Osprey Publishing in 2002.
{{تد|شەڕ|ئێران|عێراق|دەیەی ١٩٨٠|سیاسەت}}
c2lea0ywa6xhte67buwtvo81e35lmm0
1593497
1593477
2026-06-23T20:00:44Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1593497
wikitext
text/x-wiki
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox military conflict
|conflict=«ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦»
|partof=[[شەڕی ئێران و عێراق]]
|image=
|caption=
|date=٢٢–٢٤ی شوباتی ١٩٨٤
|place=ناوچەی ڕۆژھەڵاتی [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]
|causus=
|territory=زەوییەک بە ڕووبەری ٥ بە ١٠ میل دەستی بەسەردا گیرا، بەڵام نەگەیشتنە ئامانجی ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە
|result=سەرکەوتنی [[عێراقی بەعس|عێراق]]
*سەرکەوتنی تاکتیکیی بچووکی ئێران
*بەرگریی سەرکەوتووی عێراق
|combatant1={{flagcountry|عێراقی بەعس}}
|combatant2={{flagcountry|ئێران|١٩٨٠}}
|strength1=~١٤٠،٠٠٠
|strength2=٥٠٠،٠٠٠
|strength3=
|casualties1= مامناوەند
|casualties2= زۆر
|casualties3=
|notes=
}}
'''ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦''' ({{بە فارسی|عملیات والفجر ۶}}) ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی بوو کە لەلایەن ھێزەکانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە دژی ھێزە چەکدارەکانی [[عێراق]]ی [[سەددام حوسێن]] ئەنجام درا. لە ٢٢ تا ٢٤ی شوباتی ١٩٨٤ بەردەوام بوو و لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]، بەشێک بوو لە ئۆپەراسیۆنێکی ستراتیژیی گەورەتر بۆ کۆنترۆڵکردنی بەشێک لە [[ڕێگای خێرای بەسرە–بەغدا]]، بەمەش دوو گرنگترین شاری عێراقی لە یەکتر بڕی، و ھەڕەشەی لەو تۆڕە دەکرد کە پێداویستیی بۆ سوپای عێراق لە ھێڵی پێشەوە دابین دەکرد. [[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک بەرزایی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێراکە، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ بۆ ئەوە داڕێژرابوو کە سوود لەو دەستبەسەرداگرتنەی ئێرانییەکان وەربگرێت بە پێشڕەویکردن بەرەو ڕێگای خێراکە. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە ڕووبەڕووی بەرگریی عێراق بووەوە کە لە بەرامبەر ھەموو ھێرشەکاندا وەستا، و ئێرانییەکان تەنھا دوای دوو ڕۆژ کۆتایییان بە ھێرشەکە ھێنا. ئەمەش بووە ھۆی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]، کە دووبارە جەختکردنەوەی ھێرشەکانی ئێران بوو بۆ سەر بەسرە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ.
==پێشەکیی ئۆپەراسیۆنەکە==
شکستی پێنج ھێرشە بەرفراوانەکەی ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا بۆ دووچارکردنی شکستی یەکلاکەرەوە بە ڕژێمی بەعسی سەددام حوسێن، زۆر کەسی لە حکوومەتی ئێران تووڕە کردبوو. تەنھا ساڵێک پێشتر، سوپای عێراق لە زۆربەی ناوچەکانی ئێران لەلایەن سوپای ڕێکوپێک و میلیشیا ئایینییەکانی کۆماری ئیسلامییەوە وەدەرنرابوو. ئەو ناوچانەی خاکی ئێران کە ھێشتا لەلایەن عێراقەوە داگیر کرابوون، لەسەر فەرمانی سەددام حوسێن چۆڵ کران، و عێراقییەکان بۆ ھێڵێکی بەرگریی بەھێزتر لە درێژایی سنووری کۆنی نێوان ھەردوو وڵات پاشەکشەیان کرد. زۆرێک لە چاودێران چاوەڕوانی ئەوەیان دەکرد کە سوپای [[سەددام]] ھەڵبوەشێتەوە ھەروەک چۆن لە ئێران ڕوویدا.
بەڵام عێراقییەکان، کە ئێستا بەرگرییە سنوورییە گرنگەکانیان گرتبوو، و ئێستا بۆ پاراستنی نیشتمان دەجەنگان نەک بۆ ھێرشکردنە سەر وڵاتێکی تر، تووانییان ئاواتەکانی ئێران بۆ سەرکەوتن لە ساڵی ١٩٨٣دا پووچەڵ بکەنەوە. لە ڕاستیدا، لەگەڵ ئەوەی ئێرانییەکان خۆیان لە دۆخی ھێرشبردندا بوون، سەربازە ئێرانییەکان لەوە تێدمان کە بۆچی ئێستا لە وڵاتێکی تر دەجەنگن لە کاتێکدا وڵاتەکەی خۆیان لە داگیرکەری بیانی پاک کردووەتەوە (ئەم ھەستانە لە ساڵی ١٩٨٣دا بە تایبەتی دیار نەبوون، بەڵام لەگەڵ ماندووبوونی شەڕ لە ساڵانی دواتری شەڕەکەدا دەرکەوتن). ھەروەھا، ئێرانییەکان، کە بڕوایان وابوو سەرکەوتن نزیکە، لە شێوازی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنە ھێرشبەرییەکانیاندا بێباک بوون. سەرکەوتنەکانی ساڵی ١٩٨٢ لەسەر ھەماھەنگی و ھاوکارییەکی سادە بەڵام پتەوی نێوان سوپای ڕێکوپێکی ئێران و میلیشیا ئایینییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|پاسداران]] و [[بەسیج]] بنیات نرابوون. ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان، کە زۆربەیان لەلایەن شەڕکەرە ئایینییەکانەوە ئەنجام دەدران، لەلایەن تانک، تۆپخانە و فڕۆکەکانەوە پاڵپشتی دەکران کە تووانییان سەرکەوتن بەدەست بھێنن. «جۆش و خرۆش» لەگەڵ پاڵپشتیی پێویستدا تێکەڵ کرابوو.
بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣دا، سوپای ڕێکوپێک وەلا نرا، و میلیشیا ئایینییەکان کرانە کۆڵەکەی سەرەکیی سوپای ئێران. ئەمەش لەبەر ئەوە بوو کە سوپا ھەمیشە لەلایەن حکوومەتی ئایینیی ئێرانەوە وەک سەرچاوەی ئۆپۆزسیۆنی ئەگەری دژی ڕژێم دەبینرا، ڕژێمێک کە تەنھا لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرابوو، و ھێشتا دوژمنی زۆری ھەبوو. ئەمەش بەو مانایە بوو کە لە بەرامبەر بەرگرییەکی بەھێزی عێراقدا، کە دەبوو ھاوکاریی زیاتری نێوان سوپا و میلیشیاکان بخوازێت، ھێرشەکە تەنھا لە ھێرشی شەپۆلی مرۆیی لە جۆری [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] پێکھاتبوو؛ لەگەڵ پاڵپشتییەکی کەم و کورتی تۆپخانە، تانک و ئاسمانی. لەو ماوەیەدا، عێراق یەکەمین «شەڕی شارەکان»ی دەست پێ کردبوو، بە ھاویشتنی مووشەک بۆ سەر شارەکانی ئێران. ئێرانییەکانیش بە ھەمان شێوە وەڵامیان دایەوە، و ئەمەش پەستانی بۆ ھێرشێکی ئێرانی لە زووترین کاتدا لە ساڵی ١٩٨٤دا دروست کرد.
==شەڕەکە==
[[ئۆپەراسیۆنی پێش بەرەبەیان]] سەرکەوتوو بوو لە دەستەبەرکردنی ھەندێک بەرزی لە ١٥ میلیی ڕێگای خێرای نێوان بەسرە و بەغدا. ھێرشەکە لە ١٥ تا ٢٢ی شوبات بەردەوام بوو، و ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیانی ٦ لە ٢٢ی شوباتدا دەستی پێ کرد.
بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە، کە مەبەست لێی ئۆپەراسیۆنی پێشڕەوی بوو، بەھۆی بەرگرییەکی باڵای عێراقەوە پەکیکەوت. ئێرانییەکان لە دەستبەسەرداگرتنی ھەندێک ھێڵی بەرگریی عێراقدا سەرکەوتوو دەبوون، بەڵام ئێرانییەکان لە ڕووی ماددی و جەستەیییەوە زۆر ماندوو دەبوون پێش ئەوەی بتوانن بجوڵێن پێش ئەوەی عێراقییەکان بتوانن پاڵپشتی ھێڵی دواتری بەرگری بکەن. لە کۆتاییدا، تا ڕۆژی ٢٤، ئێرانییەکان نەیانتوانی زیاتر بەرەو ڕێگای خێراکە پێشڕەوی بکەن، و ھێشتا ١٠ میل لە ڕێگای خێراکەوە دوور بوون. ئۆپەراسیۆنەکە لە ٢٤ی مانگدا کۆتایی پێ ھات.
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* ''The Iran–Iraq War, 1980–1988'' by Professor [[Efraim Karsh]]. Published by Osprey Publishing in 2002.
{{تد|شەڕ|ئێران|عێراق|دەیەی ١٩٨٠|سیاسەت}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
pi5whnidkdwjjzaev59u4bd6bs6o778
شەڕی زۆنگاوەکان
0
296901
1593398
1593345
2026-06-23T12:02:27Z
AramBot
39807
بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])
1593398
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = شەڕی زۆنگاوەکان
| partof = [[شەڕی ئێران و عێراق]]
| image =
| caption =
| date = شوباتی ١٩٨٤
| place = دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە [[عێراق]]
| casus =
| territory = ئێرانییەکان کشانەوە بەڵام توانییان [[دوورگەی مەجنوون]] و بەشێک لە [[ھۆڕی حەوێزە]] داگیر بکەن
| result = سەرکەوتنی [[ئێران]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Razoux |یەکەم=Pierre |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rp5XCwAAQBAJ&pg=PT358 |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠٨٨٦٣-٤|زمان=en}}</ref>
*سەرکەوتنی ستراتیژیی [[عێراق]]
*ھێرشی پێچەوانەی سەرەتایی عێراق سەرکەوتوو بوو
*ھێرشی پێچەوانەی عێراق بۆ سەر دوورگەی مەجنوون ئەنجام نەدرا (پلانەکە ھەڵوەشایەوە)
*زیانی زۆری ئێران
| combatant1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[عێراقی بەعس|عێراق]]
| combatant2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[ئێران]]
| commander1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[سەددام حوسێن]]
| commander2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[حوسێن خەڕازی]]{{WIA}}
| strength1 = نەزانراوە
| strength2 = ٢٥٠،٠٠٠–٣٥٠،٠٠٠ سەرباز<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sciolino |یەکەم=Elaine |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iGVtAAAAMAAJ&q=%22battle+of+the+marshes%22+iran |سەردێڕ=The Outlaw State: Saddam Hussein's Quest for Power and the Gulf Crisis |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ١٩٩١|بڵاوکەرەوە=Wiley |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧١-٥٤٢٩٩-٥|زمان=en}}</ref>
| units1 =
| units2 =
| casualties1 = ٩،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran-Iraq War (1980–1988) |ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |وێبگە=GlobalSecurity.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٣،٠٠٠ کوژراو<br />٩،٠٠٠ بریندار<br />٦٠ [[تانک]] لەدەست چوون<ref name=Razeoux>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Razoux |یەکەم١=Pierre |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press, 2015 |ژپنک=٩٧٨-٠٦٧٤٩١٥٧١٨|پەڕە=٢٦٣,٢٦٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref>
| casualties2 = ٤٠،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran-Iraq War (1980–1988) |ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |وێبگە=GlobalSecurity.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٢٠،٠٠٠ کوژراو<br />٣٠،٠٠٠ بریندار<br />١،٠٠٠ بەدیل گیراو<ref name=Razeoux/>
| casualties3 =
| notes =
}}
'''شەڕی زۆنگاوەکان''' ({{بە عەرەبی|معركة الأهوار}}) بەشێک بوو لە [[شەڕی ئێران و عێراق]].
دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان لە ساڵی ١٩٨٣، [[ئێران]] ھێرشێکی نوێ و کتوپڕی [[شەڕی ئاویی-وشکانی]] لە دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە ناوچەی [[سیستمی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات]]ی عێراق دەست پێ کرد.
دوای زیانی زۆر لە سەرەتادا بەھۆی ھێرشەکانی [[شەپۆلی مرۆیی]]، ١٥،٠٠٠ زیانی گیانی و پێشڕەوییەکی کەم، ئێران دەستی کرد بە پەرەپێدانی تاکتیکی نوێ، کە [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]] لەخۆ دەگرت، و فیرقەیەکی سوپای ڕێکوپێکی نارد کە [[فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش (ئێران)|فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش]] بوو. ھەرچەندە ئێرانییەکان لە بەرامبەر تۆپخانە، تانک، ھێرشە ئاسمانییەکان و بەلەمە جەنگییەکانی عێراقدا زیانی زۆریان بەرکەوت، بەڵام لە کۆتاییدا ئێران توانی لە ڕێگەی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]ەوە دەست بەسەر [[دوورگەکانی مەجنوون]]ی دەوڵەمەند بە نەوتدا بگرێت و خەریک بوو ھێڵەکانی عێراق تێکبشکێنێت پێش ئەوەی بەرەو زۆنگاوەکان و دوورگەی مەجنوون پاشەکشەیان پێ بکرێت.
عێراق لە کاتی شەڕەکەدا بە شێوەیەکی بەرفراوان [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] (گازی خەردەل)ی بەکارھێنا.
==پێشەکی و تاکتیکەکانی ئێران==
دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان، ئێران ھەوڵی دا تاکتیکەکان بگۆڕێت. ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا چەندین ئۆپەراسیۆنی لە دەوروبەری بەسرە و باشووری عێراق بە بەکارھێنانی [[ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان]] ئەنجام دا، بەڵام لە بەرامبەر [[بەرگریی نەگۆڕ]]ی عێراقدا سەرکەوتنی سنوورداریان بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، عێراقییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرشی پێچەوانە. لە بەرامبەر زیادبوونی پڕچەککردن و ھێزی مرۆیی عێراق و ھەروەھا زیادبوونی کێشەکان لە لایەنەکەی خۆیاندا، ئێران چیتر نەیدەتوانی تەنھا پشت بە زۆریی ژمارەی سەربازانی عێراق ببەستێت. لە کاتێکدا پیادە و ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان وەک کلیلی ھێرشەکانیان بەدرێژایی شەڕەکە مانەوە، بەڵام ئێران دەستی کرد بە پشت بەستنی زیاتر بە ھێرشی فێڵاوی و کتوپڕ، و ھەروەھا شەڕی پیادەی سووک. بە پێچەوانەی بەرگرییە نەگۆڕەکان و زرێپۆشە قورسەکانی عێراق، ئێران دەستی کرد بە مەشقپێکردنی ھێزەکان لەسەر [[تاکتیکەکانی دزەکردن|دزەکردن]]، چاودێری، شەڕی شەوانە، شەڕی زۆنگاوەکان و [[شەڕی چیا]]. ھەروەھا دەستیان کرد بە مەشقپێکردنی ھەزاران لە کۆماندۆکانی پاسداران لە [[شەڕی ئاویی-وشکانی]]، چونکە باشووری عێراق ناوچەیەکی زۆنگاوییە و پڕە لە زەوییە شێدارەکان. ئێران بەلەمە تیژڕۆکانی بۆ بەزاندنی زۆنگاوەکان و ڕووبارەکانی باشووری عێراق بەکارھێنا، و سەربازەکانی لە کەنارەکانی بەرامبەر دابەزاند، لەوێ [[پردی سەرئاوکەوتوو]]یان بەسەر ڕووبارەکان و زەوییە شێدارەکاندا دروست دەکرد بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی ھێزە قورسەکان و پێداویستییەکان بدەن. ھەلیکۆپتەرە گواستنەوەکانیش بەکارھێنران بۆ گواستنەوەی سەربازەکان بۆ گۆڕەپانی جەنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal=Infantry |issue=July–August 2007 |پەڕەکان=٢٨–٣٢|ناونیشان=http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |سەردێڕ=The Evolution Of Iranian War Fighting During The Iran-Iraq War: When Dismounted Light Infantry Made the Difference |یەکەم=Ben |دوایین=Wilson |ساڵ=٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029201227/http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە پێچەوانەی عێراق، ئێران نەیدەتوانی لەم قۆناغەی شەڕەکەدا [[ھێزی ئاسمانیی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەکاربھێنێت، بۆیە زۆرتر پشتی بە ھەلیکۆپتەر دەبەست بۆ پاڵپشتیی ھێزەکانی.
ئێرانییەکان سوودیان لە ھێزە تایبەتەکانی جۆری [[سیلەکانی ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سیل]] لە دوو لیوای دەریایی وەرگرت. چوار کەتیبەی «سیل»ی ئێرانی بە ٢،٤٠٠ کەسەوە جێگیرکران. «سیل»ە ئێرانییەکان بە بەردەوامی سەدان ئەرکی ھەواڵگرییان بە سەرکەوتنێکی گەورەوە ئەنجام دەدا. زۆرجار جلی مەدەنییان دەپۆشی بۆ ئەوەی لەگەڵ دانیشتووانە ناوخۆیییەکە تێکەڵ ببن و زانیاری لە پشتەوەی دوژمن کۆبکەنەوە. زیاتر لە نیوەی ئەم ئەرکانە سەرکەوتوو بوون و زانیاریی وردیان لەسەر بەرگرییەکانی عێراق دابین دەکرد، تەنانەت قەبارەی دەرگای سەنگەرەکانیشیان ڕاپۆرت دەکرد.<ref>*The Iran-Iraq War Volume 2: Iran Strikes back, June 1982 – December 1986 by E.R. Hooton, Tom Cooper, & Farzin Nadimi
</ref>
تاکتیکەکانی ھێرشی ئاویی-وشکانیی ئێران، بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] وەک [[بەلەمی نیشتنەوە]] لە کاتی ئەم شەڕەدا یەکلاکەرەوە بوون.
==ھێرشە لاوەکییەکان==
پێش ھێرشەکە، [[تەکاوەران|کۆماندۆ]] ئێرانییەکان بە ھەلیکۆپتەر لە پشت ھێڵەکانی عێراق دابەزین، و تەنانەت تۆپخانەکانی عێراقیان لەناو برد. ئێران پێش ھێرشە سەرەکییەکە دوو ھێرشی سەرەتاییی بە ناوەکانی «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]» و «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦]]» دەست پێ کرد.<ref name="Abdoleinen 2012">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Abdoleinen|یەکەم=Yousef|سەردێڕ=The Dawn of Victory Campaign|ناونیشان=http://smallwarsjournal.com/jrnl/art/the-“dawn-of-victory”-campaigns-to-the-“final-push”-part-three-of-three}}</ref> لەوێدا ئێرانییەکان ھەوڵیان دەدا [[عەممارە|عەممارە، عێراق]] بگرن و ئەو ڕێگا خێرایەی کە بەغدا بە بەسرە دەبەستێتەوە ببڕن، ئەمەش ھەماھەنگیی عێراق بۆ پێداویستی و بەرگرییەکان تێکدەدات. ئەو ناوچەیە کە لەسەر ڕێڕەوێکی ئاویی گەورە ھەڵکەوتووە، لەلایەن عێراقییەکانەوە بە نەبەزێنراو دادەنرا، بەڵام سەربازە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] لە ھێرشێکی کتوپڕدا ڕووبارەکەیان بەزاند. بەڵام ھێزە ئێرانییەکان تەنھا گەیشتنە ٢٤ کیلۆمەتریی ڕێگا خێراکە. دوای ئەوە، ئێران دەستی بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» کرد، کە ھێرشە سەرەکییەکە بوو.
==ئۆپەراسیۆنی خەیبەر==
{{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی خەیبەر}}
تا ساڵی ١٩٨٤، ھێزە زەوینییەکانی ئێران بە ڕادەیەکی باش ڕێکخرابوونەوە بۆ ئەوەی پاسداران دەست بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» بکەن،<ref name=cooper03_205 /> کە لە ٢٤ی شوبات تا ١٩ی ئازار بەردەوام بوو.<ref name=bulloch89>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulloch|یەکەم=John|سەردێڕ=The Gulf War: Its Origins, History and Consequences|ساڵ=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Methuen|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨٠٤١٣٦١٣٧٠٧|edition=1st published|نووسەر٢=Morris, Harvey|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/gulfwaritsorigin00bull}}</ref>{{rp|١٧١}} بە دەستپێکردن لە ١٥ی شوباتی ١٩٨٤، ئێرانییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرش دژی بەشی ناوەڕاستی بەرەکە، لەو شوێنەی کە [[فەیلەقی ٢ی عێراق|فەیلەقی ٢ی عێراق]] تێیدا جێگیر کرابوو، کە تێیدا ٢٥٠،٠٠٠ عێراقی ڕووبەڕووی ٢٥٠،٠٠٠ ئێرانی بوونەوە.<ref name=efraimkarsh>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= The Iran–Iraq War: 1980–1988|پەڕەکان= ١–٨, ١٢–١٦, ١٩–٨٢|نووسەر=Karsh, Efraim |بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing |ڕێکەوت= ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-١٨٤١٧٦٣٧١٢}}</ref>
ئۆپەراسیۆنی خەیبەر لە ٢٤ی شوباتدا دەستی پێ کرد کاتێک پیادە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی بەلەمە تیژڕۆکان لە ڕێگەی [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]]یەوە بەناو [[ھۆڕی حەوێزە]]دا تێپەڕین. ئەمە عێراقییەکانی تووشی سەرسووڕمان کرد، چونکە زۆنگاوەکان بە نەبەزێنراو دادەنران، و لەوەش خراپتر عێراقییەکان نەدەتوانرا تانکەکانیان بەکاربھێنن. ھەروەھا زۆنگاوەکان کاریگەریی تۆپخانە و بۆمبەکانی عێراقیان مژی.
ئێرانییەکان ھێرشیان کردە سەر [[دوورگەی مەجنوون]]ی گرنگی بەرھەمھێنانی نەوت بە دابەزاندنی سەربازەکان لە ڕێگەی ھەلیکۆپتەرەوە بۆ سەر دوورگەکان و ھێڵەکانی پەیوەندیی نێوان [[عەممارە]] و بەسرەیان بڕی.<ref name=cooper03_205>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040417073430/http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٠٤|دوایین١=Cooper|یەکەم١=Thomas|دوایین٢=Bishop|یەکەم٢=Farzad|سەردێڕ=Persian Gulf War, 1980–1988: The Mother of All Build-Ups|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٣|ئیش=Arabian Peninsula and Persian Gulf Database|بڵاوکەرەوە=Air Combat Information Group}}</ref> ئێرانییەکان بەرەو [[قورنە|قورنە]] بەردەوام بوون لە ھێرشەکە.
بەرگرییەکانی عێراق، کە لە ١٥ی شوباتەوە لە ژێر پەستانێکی بەردەوامدا بوون، وا دیار بوو لە لێواری تێکشکاندابن. بەڵام لە ڕێگەی بەکارھێنانی [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] و «بەرگریی قووڵ»ەوە ڕزگاریان بوو، کە تێیدا چەندین ھێڵی بەرگرییان لەسەر یەک دانا؛ تەنانەت ئەگەر ئێرانییەکان ھێڵی یەکەمیشیان ببڕیایە، زۆرجار بەھۆی ماندووبوون و زیانی زۆرەوە نەدەتوانرا ھێڵی دووەم بشکێنن.<ref name=bulloch89 />{{rp|١٧١}} ئێران ھەروەھا بەدەست کەمیی فڕۆکە و زرێپۆشەوە دەیناڵاند و پیادەکان دەبوو باری قورسی شەڕەکە ھەڵبگرن. پاسداران ھەروەھا تاکتیکی گەریلایان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا و لەگەڵ ناوچەکەدا تێکەڵ دەبوون و عێراقییەکانیان تێدەپەڕاند. «پیادەی سوار»ی ئێرانی بە بەکارھێنانی «مۆتۆڕسکیل» زیاتر چووە ناو قووڵاییی ھێڵەکانی عێراقەوە.
عێراقییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان «میل می-٢٥ ھایند»یان بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا، کە بووە ھۆی کوژرانی چەندین سەرباز. لە ٢٧ی شوباتدا، ئێران لە کۆتاییدا دەستی بەسەر دوورگەی مەجنووندا گرت، بەڵام ٤٩ ھەلیکۆپتەری خۆیان لەدەست دا کە لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقەوە خرانە خوارەوە. شەڕەکە ھەندێک جار لەناو ئاوێکدا ڕوویدەدا کە قووڵییەکەی لە ٢ مەتر زیاتر بوو. عێراق لە وەڵامی ھێرشەکاندا تەزووی «کێبڵی کارەبای» بەناو ئاوەکەدا بڵاو کردەوە، کە بووە ھۆی کارەباگرتنی چەندین سەربازی ئێرانی و دواتر تەرمەکانیانی لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتدا نیشان دا.<ref name="Abdoleinen 2012" />
تا ٢٩ی شوبات، گەیشتنە دەوروبەری قورنە و خەریک بوو بگەنە ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە. بەڵام لەو کاتەدا ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکان دەرچووبوون و گەڕابوونەوە بۆ ناوچە کراوەکان، و ڕووبەڕووی ھێزە ئاسایییەکانی عێراق بوونەوە لەوانە تۆپخانە، تانک و ھێزی ئاسمانی، و ھەروەھا «گازی خەردەل». ١،٢٠٠ سەربازی ئێرانی لە ھێرشی پێچەوانەدا کوژران. ئێرانییەکان ناچار بوون پاشەکشە بکەنەوە بۆ ناو زۆنگاوەکان، بەڵام ھێشتا لەگەڵ دوورگەی مەجنووندا دەستیان بەسەردا گرتبوون.
نزیکەی ٤٠،٠٠٠ ئێرانی لە کاتی شەڕەکە لە زۆنگاوەکاندا بوونە قوربانی، لەگەڵ بەکارھێنانی ھەلیکۆپتەرە جەنگییەکانی عێراق بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لەناو زەوییە زۆنگاوییەکاندا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> ئێرانییەکان ھەروەھا ئۆپەراسیۆنی تێکەڵاوی ھەلیکۆپتەر و بەلەمی ڕووبارییان وەک بەشێک لەم ھێرشە بەکارھێنا، کە بە «ئۆپەراسیۆنەکانی فاتیمەی زەھرا» (ناونراوە بە ناوی کچی [[محەممەد]]) ناسراوە، کە تێیدا ھەموو زۆنگاوەکانیان نەخشاند و دیاری کرد.<ref name="Abdoleinen 2012" />
== سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠}}
ox9rmoty3gybaipxf15m08vcuqjved6
1593476
1593398
2026-06-23T17:01:53Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]
1593476
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = شەڕی زۆنگاوەکان
| partof = [[شەڕی ئێران و عێراق]]
| image =
| caption =
| date = شوباتی ١٩٨٤
| place = دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە [[عێراق]]
| casus =
| territory = ئێرانییەکان کشانەوە بەڵام توانییان [[دوورگەی مەجنوون]] و بەشێک لە [[ھۆڕی حەوێزە]] داگیر بکەن
| result = سەرکەوتنی [[ئێران]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Razoux |یەکەم=Pierre |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rp5XCwAAQBAJ&pg=PT358 |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠٨٨٦٣-٤|زمان=en}}</ref>
*سەرکەوتنی ستراتیژیی [[عێراق]]
*ھێرشی پێچەوانەی سەرەتایی عێراق سەرکەوتوو بوو
*ھێرشی پێچەوانەی عێراق بۆ سەر دوورگەی مەجنوون ئەنجام نەدرا (پلانەکە ھەڵوەشایەوە)
*زیانی زۆری ئێران
| combatant1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[عێراقی بەعس|عێراق]]
| combatant2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[ئێران]]
| commander1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[سەددام حوسێن]]
| commander2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[حوسێن خەڕازی]]{{WIA}}
| strength1 = نەزانراوە
| strength2 = ٢٥٠،٠٠٠–٣٥٠،٠٠٠ سەرباز<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sciolino |یەکەم=Elaine |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iGVtAAAAMAAJ&q=%22battle+of+the+marshes%22+iran |سەردێڕ=The Outlaw State: Saddam Hussein's Quest for Power and the Gulf Crisis |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ١٩٩١|بڵاوکەرەوە=Wiley |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧١-٥٤٢٩٩-٥|زمان=en}}</ref>
| units1 =
| units2 =
| casualties1 = ٩،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran-Iraq War (1980–1988) |ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |وێبگە=GlobalSecurity.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٣،٠٠٠ کوژراو<br />٩،٠٠٠ بریندار<br />٦٠ [[تانک]] لەدەست چوون<ref name=Razeoux>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Razoux |یەکەم١=Pierre |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press, 2015 |ژپنک=٩٧٨-٠٦٧٤٩١٥٧١٨|پەڕە=٢٦٣,٢٦٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref>
| casualties2 = ٤٠،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran-Iraq War (1980–1988) |ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |وێبگە=GlobalSecurity.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٢٠،٠٠٠ کوژراو<br />٣٠،٠٠٠ بریندار<br />١،٠٠٠ بەدیل گیراو<ref name=Razeoux/>
| casualties3 =
| notes =
}}
'''شەڕی زۆنگاوەکان''' ({{بە عەرەبی|معركة الأهوار}}) بەشێک بوو لە [[شەڕی ئێران و عێراق]].
دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان لە ساڵی ١٩٨٣، [[ئێران]] ھێرشێکی نوێ و کتوپڕی [[شەڕی ئاویی-وشکانی]] لە دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە ناوچەی [[سیستمی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات]]ی عێراق دەست پێ کرد.
دوای زیانی زۆر لە سەرەتادا بەھۆی ھێرشەکانی [[شەپۆلی مرۆیی]]، ١٥،٠٠٠ زیانی گیانی و پێشڕەوییەکی کەم، ئێران دەستی کرد بە پەرەپێدانی تاکتیکی نوێ، کە [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]] لەخۆ دەگرت، و فیرقەیەکی سوپای ڕێکوپێکی نارد کە [[فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش (ئێران)|فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش]] بوو. ھەرچەندە ئێرانییەکان لە بەرامبەر تۆپخانە، تانک، ھێرشە ئاسمانییەکان و بەلەمە جەنگییەکانی عێراقدا زیانی زۆریان بەرکەوت، بەڵام لە کۆتاییدا ئێران توانی لە ڕێگەی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]ەوە دەست بەسەر [[دوورگەکانی مەجنوون]]ی دەوڵەمەند بە نەوتدا بگرێت و خەریک بوو ھێڵەکانی عێراق تێکبشکێنێت پێش ئەوەی بەرەو زۆنگاوەکان و دوورگەی مەجنوون پاشەکشەیان پێ بکرێت.
عێراق لە کاتی شەڕەکەدا بە شێوەیەکی بەرفراوان [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] (گازی خەردەل)ی بەکارھێنا.
==پێشەکی و تاکتیکەکانی ئێران==
دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان، ئێران ھەوڵی دا تاکتیکەکان بگۆڕێت. ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا چەندین ئۆپەراسیۆنی لە دەوروبەری بەسرە و باشووری عێراق بە بەکارھێنانی [[ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان]] ئەنجام دا، بەڵام لە بەرامبەر [[بەرگریی نەگۆڕ]]ی عێراقدا سەرکەوتنی سنوورداریان بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، عێراقییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرشی پێچەوانە. لە بەرامبەر زیادبوونی پڕچەککردن و ھێزی مرۆیی عێراق و ھەروەھا زیادبوونی کێشەکان لە لایەنەکەی خۆیاندا، ئێران چیتر نەیدەتوانی تەنھا پشت بە زۆریی ژمارەی سەربازانی عێراق ببەستێت. لە کاتێکدا پیادە و ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان وەک کلیلی ھێرشەکانیان بەدرێژایی شەڕەکە مانەوە، بەڵام ئێران دەستی کرد بە پشت بەستنی زیاتر بە ھێرشی فێڵاوی و کتوپڕ، و ھەروەھا شەڕی پیادەی سووک. بە پێچەوانەی بەرگرییە نەگۆڕەکان و زرێپۆشە قورسەکانی عێراق، ئێران دەستی کرد بە مەشقپێکردنی ھێزەکان لەسەر [[تاکتیکەکانی دزەکردن|دزەکردن]]، چاودێری، شەڕی شەوانە، شەڕی زۆنگاوەکان و [[شەڕی چیا]]. ھەروەھا دەستیان کرد بە مەشقپێکردنی ھەزاران لە کۆماندۆکانی پاسداران لە [[شەڕی ئاویی-وشکانی]]، چونکە باشووری عێراق ناوچەیەکی زۆنگاوییە و پڕە لە زەوییە شێدارەکان. ئێران بەلەمە تیژڕۆکانی بۆ بەزاندنی زۆنگاوەکان و ڕووبارەکانی باشووری عێراق بەکارھێنا، و سەربازەکانی لە کەنارەکانی بەرامبەر دابەزاند، لەوێ [[پردی سەرئاوکەوتوو]]یان بەسەر ڕووبارەکان و زەوییە شێدارەکاندا دروست دەکرد بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی ھێزە قورسەکان و پێداویستییەکان بدەن. ھەلیکۆپتەرە گواستنەوەکانیش بەکارھێنران بۆ گواستنەوەی سەربازەکان بۆ گۆڕەپانی جەنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal=Infantry |issue=July–August 2007 |پەڕەکان=٢٨–٣٢|ناونیشان=http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |سەردێڕ=The Evolution Of Iranian War Fighting During The Iran-Iraq War: When Dismounted Light Infantry Made the Difference |یەکەم=Ben |دوایین=Wilson |ساڵ=٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029201227/http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە پێچەوانەی عێراق، ئێران نەیدەتوانی لەم قۆناغەی شەڕەکەدا [[ھێزی ئاسمانیی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەکاربھێنێت، بۆیە زۆرتر پشتی بە ھەلیکۆپتەر دەبەست بۆ پاڵپشتیی ھێزەکانی.
ئێرانییەکان سوودیان لە ھێزە تایبەتەکانی جۆری [[سیلەکانی ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سیل]] لە دوو لیوای دەریایی وەرگرت. چوار کەتیبەی «سیل»ی ئێرانی بە ٢،٤٠٠ کەسەوە جێگیرکران. «سیل»ە ئێرانییەکان بە بەردەوامی سەدان ئەرکی ھەواڵگرییان بە سەرکەوتنێکی گەورەوە ئەنجام دەدا. زۆرجار جلی مەدەنییان دەپۆشی بۆ ئەوەی لەگەڵ دانیشتووانە ناوخۆیییەکە تێکەڵ ببن و زانیاری لە پشتەوەی دوژمن کۆبکەنەوە. زیاتر لە نیوەی ئەم ئەرکانە سەرکەوتوو بوون و زانیاریی وردیان لەسەر بەرگرییەکانی عێراق دابین دەکرد، تەنانەت قەبارەی دەرگای سەنگەرەکانیشیان ڕاپۆرت دەکرد.<ref>*The Iran-Iraq War Volume 2: Iran Strikes back, June 1982 – December 1986 by E.R. Hooton, Tom Cooper, & Farzin Nadimi
</ref>
تاکتیکەکانی ھێرشی ئاویی-وشکانیی ئێران، بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] وەک [[بەلەمی نیشتنەوە]] لە کاتی ئەم شەڕەدا یەکلاکەرەوە بوون.
==ھێرشە لاوەکییەکان==
پێش ھێرشەکە، [[تەکاوەران|کۆماندۆ]] ئێرانییەکان بە ھەلیکۆپتەر لە پشت ھێڵەکانی عێراق دابەزین، و تەنانەت تۆپخانەکانی عێراقیان لەناو برد. ئێران پێش ھێرشە سەرەکییەکە دوو ھێرشی سەرەتاییی بە ناوەکانی «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]» و «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦]]» دەست پێ کرد.<ref name="Abdoleinen 2012">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Abdoleinen|یەکەم=Yousef|سەردێڕ=The Dawn of Victory Campaign|ناونیشان=http://smallwarsjournal.com/jrnl/art/the-“dawn-of-victory”-campaigns-to-the-“final-push”-part-three-of-three}}</ref> لەوێدا ئێرانییەکان ھەوڵیان دەدا [[عەممارە|عەممارە، عێراق]] بگرن و ئەو ڕێگا خێرایەی کە بەغدا بە بەسرە دەبەستێتەوە ببڕن، ئەمەش ھەماھەنگیی عێراق بۆ پێداویستی و بەرگرییەکان تێکدەدات. ئەو ناوچەیە کە لەسەر ڕێڕەوێکی ئاویی گەورە ھەڵکەوتووە، لەلایەن عێراقییەکانەوە بە نەبەزێنراو دادەنرا، بەڵام سەربازە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] لە ھێرشێکی کتوپڕدا ڕووبارەکەیان بەزاند. بەڵام ھێزە ئێرانییەکان تەنھا گەیشتنە ٢٤ کیلۆمەتریی ڕێگا خێراکە. دوای ئەوە، ئێران دەستی بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» کرد، کە ھێرشە سەرەکییەکە بوو.
==ئۆپەراسیۆنی خەیبەر==
{{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی خەیبەر}}
تا ساڵی ١٩٨٤، ھێزە زەوینییەکانی ئێران بە ڕادەیەکی باش ڕێکخرابوونەوە بۆ ئەوەی پاسداران دەست بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» بکەن،<ref name=cooper03_205 /> کە لە ٢٤ی شوبات تا ١٩ی ئازار بەردەوام بوو.<ref name=bulloch89>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulloch|یەکەم=John|سەردێڕ=The Gulf War: Its Origins, History and Consequences|ساڵ=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Methuen|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨٠٤١٣٦١٣٧٠٧|edition=1st published|نووسەر٢=Morris, Harvey|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/gulfwaritsorigin00bull}}</ref>{{rp|١٧١}} بە دەستپێکردن لە ١٥ی شوباتی ١٩٨٤، ئێرانییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرش دژی بەشی ناوەڕاستی بەرەکە، لەو شوێنەی کە [[فەیلەقی ٢ی عێراق|فەیلەقی ٢ی عێراق]] تێیدا جێگیر کرابوو، کە تێیدا ٢٥٠،٠٠٠ عێراقی ڕووبەڕووی ٢٥٠،٠٠٠ ئێرانی بوونەوە.<ref name=efraimkarsh>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= The Iran–Iraq War: 1980–1988|پەڕەکان= ١–٨, ١٢–١٦, ١٩–٨٢|نووسەر=Karsh, Efraim |بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing |ڕێکەوت= ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-١٨٤١٧٦٣٧١٢}}</ref>
ئۆپەراسیۆنی خەیبەر لە ٢٤ی شوباتدا دەستی پێ کرد کاتێک پیادە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی بەلەمە تیژڕۆکان لە ڕێگەی [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]]یەوە بەناو [[ھۆڕی حەوێزە]]دا تێپەڕین. ئەمە عێراقییەکانی تووشی سەرسووڕمان کرد، چونکە زۆنگاوەکان بە نەبەزێنراو دادەنران، و لەوەش خراپتر عێراقییەکان نەدەتوانرا تانکەکانیان بەکاربھێنن. ھەروەھا زۆنگاوەکان کاریگەریی تۆپخانە و بۆمبەکانی عێراقیان مژی.
ئێرانییەکان ھێرشیان کردە سەر [[دوورگەی مەجنوون]]ی گرنگی بەرھەمھێنانی نەوت بە دابەزاندنی سەربازەکان لە ڕێگەی ھەلیکۆپتەرەوە بۆ سەر دوورگەکان و ھێڵەکانی پەیوەندیی نێوان [[عەممارە]] و بەسرەیان بڕی.<ref name=cooper03_205>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040417073430/http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٠٤|دوایین١=Cooper|یەکەم١=Thomas|دوایین٢=Bishop|یەکەم٢=Farzad|سەردێڕ=Persian Gulf War, 1980–1988: The Mother of All Build-Ups|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٣|ئیش=Arabian Peninsula and Persian Gulf Database|بڵاوکەرەوە=Air Combat Information Group}}</ref> ئێرانییەکان بەرەو [[قورنە|قورنە]] بەردەوام بوون لە ھێرشەکە.
بەرگرییەکانی عێراق، کە لە ١٥ی شوباتەوە لە ژێر پەستانێکی بەردەوامدا بوون، وا دیار بوو لە لێواری تێکشکاندابن. بەڵام لە ڕێگەی بەکارھێنانی [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] و «بەرگریی قووڵ»ەوە ڕزگاریان بوو، کە تێیدا چەندین ھێڵی بەرگرییان لەسەر یەک دانا؛ تەنانەت ئەگەر ئێرانییەکان ھێڵی یەکەمیشیان ببڕیایە، زۆرجار بەھۆی ماندووبوون و زیانی زۆرەوە نەدەتوانرا ھێڵی دووەم بشکێنن.<ref name=bulloch89 />{{rp|١٧١}} ئێران ھەروەھا بەدەست کەمیی فڕۆکە و زرێپۆشەوە دەیناڵاند و پیادەکان دەبوو باری قورسی شەڕەکە ھەڵبگرن. پاسداران ھەروەھا تاکتیکی گەریلایان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا و لەگەڵ ناوچەکەدا تێکەڵ دەبوون و عێراقییەکانیان تێدەپەڕاند. «پیادەی سوار»ی ئێرانی بە بەکارھێنانی «مۆتۆڕسکیل» زیاتر چووە ناو قووڵاییی ھێڵەکانی عێراقەوە.
عێراقییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان «میل می-٢٥ ھایند»یان بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا، کە بووە ھۆی کوژرانی چەندین سەرباز. لە ٢٧ی شوباتدا، ئێران لە کۆتاییدا دەستی بەسەر دوورگەی مەجنووندا گرت، بەڵام ٤٩ ھەلیکۆپتەری خۆیان لەدەست دا کە لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقەوە خرانە خوارەوە. شەڕەکە ھەندێک جار لەناو ئاوێکدا ڕوویدەدا کە قووڵییەکەی لە ٢ مەتر زیاتر بوو. عێراق لە وەڵامی ھێرشەکاندا تەزووی «کێبڵی کارەبای» بەناو ئاوەکەدا بڵاو کردەوە، کە بووە ھۆی کارەباگرتنی چەندین سەربازی ئێرانی و دواتر تەرمەکانیانی لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتدا نیشان دا.<ref name="Abdoleinen 2012" />
تا ٢٩ی شوبات، گەیشتنە دەوروبەری قورنە و خەریک بوو بگەنە ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە. بەڵام لەو کاتەدا ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکان دەرچووبوون و گەڕابوونەوە بۆ ناوچە کراوەکان، و ڕووبەڕووی ھێزە ئاسایییەکانی عێراق بوونەوە لەوانە تۆپخانە، تانک و ھێزی ئاسمانی، و ھەروەھا «گازی خەردەل». ١،٢٠٠ سەربازی ئێرانی لە ھێرشی پێچەوانەدا کوژران. ئێرانییەکان ناچار بوون پاشەکشە بکەنەوە بۆ ناو زۆنگاوەکان، بەڵام ھێشتا لەگەڵ دوورگەی مەجنووندا دەستیان بەسەردا گرتبوون.
نزیکەی ٤٠،٠٠٠ ئێرانی لە کاتی شەڕەکە لە زۆنگاوەکاندا بوونە قوربانی، لەگەڵ بەکارھێنانی ھەلیکۆپتەرە جەنگییەکانی عێراق بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لەناو زەوییە زۆنگاوییەکاندا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> ئێرانییەکان ھەروەھا ئۆپەراسیۆنی تێکەڵاوی ھەلیکۆپتەر و بەلەمی ڕووبارییان وەک بەشێک لەم ھێرشە بەکارھێنا، کە بە «ئۆپەراسیۆنەکانی فاتیمەی زەھرا» (ناونراوە بە ناوی کچی [[محەممەد]]) ناسراوە، کە تێیدا ھەموو زۆنگاوەکانیان نەخشاند و دیاری کرد.<ref name="Abdoleinen 2012" />
== سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠|سیاسەت}}
16head6s2guezrhucphpltvakqo9j99
1593498
1593476
2026-06-23T20:00:54Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1593498
wikitext
text/x-wiki
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox military conflict
| conflict = شەڕی زۆنگاوەکان
| partof = [[شەڕی ئێران و عێراق]]
| image =
| caption =
| date = شوباتی ١٩٨٤
| place = دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە [[عێراق]]
| casus =
| territory = ئێرانییەکان کشانەوە بەڵام توانییان [[دوورگەی مەجنوون]] و بەشێک لە [[ھۆڕی حەوێزە]] داگیر بکەن
| result = سەرکەوتنی [[ئێران]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Razoux |یەکەم=Pierre |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rp5XCwAAQBAJ&pg=PT358 |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠٨٨٦٣-٤|زمان=en}}</ref>
*سەرکەوتنی ستراتیژیی [[عێراق]]
*ھێرشی پێچەوانەی سەرەتایی عێراق سەرکەوتوو بوو
*ھێرشی پێچەوانەی عێراق بۆ سەر دوورگەی مەجنوون ئەنجام نەدرا (پلانەکە ھەڵوەشایەوە)
*زیانی زۆری ئێران
| combatant1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[عێراقی بەعس|عێراق]]
| combatant2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[ئێران]]
| commander1 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[سەددام حوسێن]]
| commander2 = {{flagicon|Iran|1980}} [[حوسێن خەڕازی]]{{WIA}}
| strength1 = نەزانراوە
| strength2 = ٢٥٠،٠٠٠–٣٥٠،٠٠٠ سەرباز<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sciolino |یەکەم=Elaine |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iGVtAAAAMAAJ&q=%22battle+of+the+marshes%22+iran |سەردێڕ=The Outlaw State: Saddam Hussein's Quest for Power and the Gulf Crisis |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ١٩٩١|بڵاوکەرەوە=Wiley |ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧١-٥٤٢٩٩-٥|زمان=en}}</ref>
| units1 =
| units2 =
| casualties1 = ٩،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran-Iraq War (1980–1988) |ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |وێبگە=GlobalSecurity.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٣،٠٠٠ کوژراو<br />٩،٠٠٠ بریندار<br />٦٠ [[تانک]] لەدەست چوون<ref name=Razeoux>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Razoux |یەکەم١=Pierre |سەردێڕ=The Iran-Iraq War |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press, 2015 |ژپنک=٩٧٨-٠٦٧٤٩١٥٧١٨|پەڕە=٢٦٣,٢٦٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FGsuCwAAQBAJ}}</ref>
| casualties2 = ٤٠،٠٠٠ کوژراو (بانگەشەی عێراق)<ref name="globalsecurity.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran-Iraq War (1980–1988) |ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq-3.htm |وێبگە=GlobalSecurity.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Battle of the Marshes a few weeks later. Within a four-week period between February and March 1984, the Iraqis reportedly killed 40,000 Iranians and lost 9,000 of their own men, but even this was deemed an unacceptable ratio, and in February the Iraqi command ordered the use of chemical weapons. Despite repeated Iraqi denials, between May 1981 and March 1984, Iran charged Iraq with forty uses of chemical weapons.}}</ref><hr>٢٠،٠٠٠ کوژراو<br />٣٠،٠٠٠ بریندار<br />١،٠٠٠ بەدیل گیراو<ref name=Razeoux/>
| casualties3 =
| notes =
}}
'''شەڕی زۆنگاوەکان''' ({{بە عەرەبی|معركة الأهوار}}) بەشێک بوو لە [[شەڕی ئێران و عێراق]].
دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان لە ساڵی ١٩٨٣، [[ئێران]] ھێرشێکی نوێ و کتوپڕی [[شەڕی ئاویی-وشکانی]] لە دەریاچەکانی [[ھۆڕی حەوێزە]] لە ناوچەی [[سیستمی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات]]ی عێراق دەست پێ کرد.
دوای زیانی زۆر لە سەرەتادا بەھۆی ھێرشەکانی [[شەپۆلی مرۆیی]]، ١٥،٠٠٠ زیانی گیانی و پێشڕەوییەکی کەم، ئێران دەستی کرد بە پەرەپێدانی تاکتیکی نوێ، کە [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]] لەخۆ دەگرت، و فیرقەیەکی سوپای ڕێکوپێکی نارد کە [[فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش (ئێران)|فیرقەی ٩٢ی زرێپۆش]] بوو. ھەرچەندە ئێرانییەکان لە بەرامبەر تۆپخانە، تانک، ھێرشە ئاسمانییەکان و بەلەمە جەنگییەکانی عێراقدا زیانی زۆریان بەرکەوت، بەڵام لە کۆتاییدا ئێران توانی لە ڕێگەی [[ئۆپەراسیۆنی خەیبەر]]ەوە دەست بەسەر [[دوورگەکانی مەجنوون]]ی دەوڵەمەند بە نەوتدا بگرێت و خەریک بوو ھێڵەکانی عێراق تێکبشکێنێت پێش ئەوەی بەرەو زۆنگاوەکان و دوورگەی مەجنوون پاشەکشەیان پێ بکرێت.
عێراق لە کاتی شەڕەکەدا بە شێوەیەکی بەرفراوان [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] (گازی خەردەل)ی بەکارھێنا.
==پێشەکی و تاکتیکەکانی ئێران==
دوای ئۆپەراسیۆنە زۆرینە یەکلانەکەرەوەکانی بەرەبەیان، ئێران ھەوڵی دا تاکتیکەکان بگۆڕێت. ئێران لە ساڵی ١٩٨٣دا چەندین ئۆپەراسیۆنی لە دەوروبەری بەسرە و باشووری عێراق بە بەکارھێنانی [[ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان]] ئەنجام دا، بەڵام لە بەرامبەر [[بەرگریی نەگۆڕ]]ی عێراقدا سەرکەوتنی سنوورداریان بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، عێراقییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرشی پێچەوانە. لە بەرامبەر زیادبوونی پڕچەککردن و ھێزی مرۆیی عێراق و ھەروەھا زیادبوونی کێشەکان لە لایەنەکەی خۆیاندا، ئێران چیتر نەیدەتوانی تەنھا پشت بە زۆریی ژمارەی سەربازانی عێراق ببەستێت. لە کاتێکدا پیادە و ھێرشە شەپۆلییە مرۆییەکان وەک کلیلی ھێرشەکانیان بەدرێژایی شەڕەکە مانەوە، بەڵام ئێران دەستی کرد بە پشت بەستنی زیاتر بە ھێرشی فێڵاوی و کتوپڕ، و ھەروەھا شەڕی پیادەی سووک. بە پێچەوانەی بەرگرییە نەگۆڕەکان و زرێپۆشە قورسەکانی عێراق، ئێران دەستی کرد بە مەشقپێکردنی ھێزەکان لەسەر [[تاکتیکەکانی دزەکردن|دزەکردن]]، چاودێری، شەڕی شەوانە، شەڕی زۆنگاوەکان و [[شەڕی چیا]]. ھەروەھا دەستیان کرد بە مەشقپێکردنی ھەزاران لە کۆماندۆکانی پاسداران لە [[شەڕی ئاویی-وشکانی]]، چونکە باشووری عێراق ناوچەیەکی زۆنگاوییە و پڕە لە زەوییە شێدارەکان. ئێران بەلەمە تیژڕۆکانی بۆ بەزاندنی زۆنگاوەکان و ڕووبارەکانی باشووری عێراق بەکارھێنا، و سەربازەکانی لە کەنارەکانی بەرامبەر دابەزاند، لەوێ [[پردی سەرئاوکەوتوو]]یان بەسەر ڕووبارەکان و زەوییە شێدارەکاندا دروست دەکرد بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی ھێزە قورسەکان و پێداویستییەکان بدەن. ھەلیکۆپتەرە گواستنەوەکانیش بەکارھێنران بۆ گواستنەوەی سەربازەکان بۆ گۆڕەپانی جەنگ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal=Infantry |issue=July–August 2007 |پەڕەکان=٢٨–٣٢|ناونیشان=http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |سەردێڕ=The Evolution Of Iranian War Fighting During The Iran-Iraq War: When Dismounted Light Infantry Made the Difference |یەکەم=Ben |دوایین=Wilson |ساڵ=٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029201227/http://fmso.leavenworth.army.mil/documents/PF-Iran-Iraq.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە پێچەوانەی عێراق، ئێران نەیدەتوانی لەم قۆناغەی شەڕەکەدا [[ھێزی ئاسمانیی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەکاربھێنێت، بۆیە زۆرتر پشتی بە ھەلیکۆپتەر دەبەست بۆ پاڵپشتیی ھێزەکانی.
ئێرانییەکان سوودیان لە ھێزە تایبەتەکانی جۆری [[سیلەکانی ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سیل]] لە دوو لیوای دەریایی وەرگرت. چوار کەتیبەی «سیل»ی ئێرانی بە ٢،٤٠٠ کەسەوە جێگیرکران. «سیل»ە ئێرانییەکان بە بەردەوامی سەدان ئەرکی ھەواڵگرییان بە سەرکەوتنێکی گەورەوە ئەنجام دەدا. زۆرجار جلی مەدەنییان دەپۆشی بۆ ئەوەی لەگەڵ دانیشتووانە ناوخۆیییەکە تێکەڵ ببن و زانیاری لە پشتەوەی دوژمن کۆبکەنەوە. زیاتر لە نیوەی ئەم ئەرکانە سەرکەوتوو بوون و زانیاریی وردیان لەسەر بەرگرییەکانی عێراق دابین دەکرد، تەنانەت قەبارەی دەرگای سەنگەرەکانیشیان ڕاپۆرت دەکرد.<ref>*The Iran-Iraq War Volume 2: Iran Strikes back, June 1982 – December 1986 by E.R. Hooton, Tom Cooper, & Farzin Nadimi
</ref>
تاکتیکەکانی ھێرشی ئاویی-وشکانیی ئێران، بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] وەک [[بەلەمی نیشتنەوە]] لە کاتی ئەم شەڕەدا یەکلاکەرەوە بوون.
==ھێرشە لاوەکییەکان==
پێش ھێرشەکە، [[تەکاوەران|کۆماندۆ]] ئێرانییەکان بە ھەلیکۆپتەر لە پشت ھێڵەکانی عێراق دابەزین، و تەنانەت تۆپخانەکانی عێراقیان لەناو برد. ئێران پێش ھێرشە سەرەکییەکە دوو ھێرشی سەرەتاییی بە ناوەکانی «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٥]]» و «[[ئۆپەراسیۆنی بەرەبەیان ٦]]» دەست پێ کرد.<ref name="Abdoleinen 2012">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Abdoleinen|یەکەم=Yousef|سەردێڕ=The Dawn of Victory Campaign|ناونیشان=http://smallwarsjournal.com/jrnl/art/the-“dawn-of-victory”-campaigns-to-the-“final-push”-part-three-of-three}}</ref> لەوێدا ئێرانییەکان ھەوڵیان دەدا [[عەممارە|عەممارە، عێراق]] بگرن و ئەو ڕێگا خێرایەی کە بەغدا بە بەسرە دەبەستێتەوە ببڕن، ئەمەش ھەماھەنگیی عێراق بۆ پێداویستی و بەرگرییەکان تێکدەدات. ئەو ناوچەیە کە لەسەر ڕێڕەوێکی ئاویی گەورە ھەڵکەوتووە، لەلایەن عێراقییەکانەوە بە نەبەزێنراو دادەنرا، بەڵام سەربازە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی [[بۆکھامەر|بەلەمە تیژڕۆکانی بۆکھامەر]] لە ھێرشێکی کتوپڕدا ڕووبارەکەیان بەزاند. بەڵام ھێزە ئێرانییەکان تەنھا گەیشتنە ٢٤ کیلۆمەتریی ڕێگا خێراکە. دوای ئەوە، ئێران دەستی بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» کرد، کە ھێرشە سەرەکییەکە بوو.
==ئۆپەراسیۆنی خەیبەر==
{{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی خەیبەر}}
تا ساڵی ١٩٨٤، ھێزە زەوینییەکانی ئێران بە ڕادەیەکی باش ڕێکخرابوونەوە بۆ ئەوەی پاسداران دەست بە «ئۆپەراسیۆنی خەیبەر» بکەن،<ref name=cooper03_205 /> کە لە ٢٤ی شوبات تا ١٩ی ئازار بەردەوام بوو.<ref name=bulloch89>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bulloch|یەکەم=John|سەردێڕ=The Gulf War: Its Origins, History and Consequences|ساڵ=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Methuen|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨٠٤١٣٦١٣٧٠٧|edition=1st published|نووسەر٢=Morris, Harvey|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/gulfwaritsorigin00bull}}</ref>{{rp|١٧١}} بە دەستپێکردن لە ١٥ی شوباتی ١٩٨٤، ئێرانییەکان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی ھێرش دژی بەشی ناوەڕاستی بەرەکە، لەو شوێنەی کە [[فەیلەقی ٢ی عێراق|فەیلەقی ٢ی عێراق]] تێیدا جێگیر کرابوو، کە تێیدا ٢٥٠،٠٠٠ عێراقی ڕووبەڕووی ٢٥٠،٠٠٠ ئێرانی بوونەوە.<ref name=efraimkarsh>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= The Iran–Iraq War: 1980–1988|پەڕەکان= ١–٨, ١٢–١٦, ١٩–٨٢|نووسەر=Karsh, Efraim |بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing |ڕێکەوت= ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-١٨٤١٧٦٣٧١٢}}</ref>
ئۆپەراسیۆنی خەیبەر لە ٢٤ی شوباتدا دەستی پێ کرد کاتێک پیادە ئێرانییەکان بە بەکارھێنانی بەلەمە تیژڕۆکان لە ڕێگەی [[ھێرشی ئاویی-وشکانی]]یەوە بەناو [[ھۆڕی حەوێزە]]دا تێپەڕین. ئەمە عێراقییەکانی تووشی سەرسووڕمان کرد، چونکە زۆنگاوەکان بە نەبەزێنراو دادەنران، و لەوەش خراپتر عێراقییەکان نەدەتوانرا تانکەکانیان بەکاربھێنن. ھەروەھا زۆنگاوەکان کاریگەریی تۆپخانە و بۆمبەکانی عێراقیان مژی.
ئێرانییەکان ھێرشیان کردە سەر [[دوورگەی مەجنوون]]ی گرنگی بەرھەمھێنانی نەوت بە دابەزاندنی سەربازەکان لە ڕێگەی ھەلیکۆپتەرەوە بۆ سەر دوورگەکان و ھێڵەکانی پەیوەندیی نێوان [[عەممارە]] و بەسرەیان بڕی.<ref name=cooper03_205>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040417073430/http://www.acig.org/artman/publish/article_205.shtml|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٠٤|دوایین١=Cooper|یەکەم١=Thomas|دوایین٢=Bishop|یەکەم٢=Farzad|سەردێڕ=Persian Gulf War, 1980–1988: The Mother of All Build-Ups|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٣|ئیش=Arabian Peninsula and Persian Gulf Database|بڵاوکەرەوە=Air Combat Information Group}}</ref> ئێرانییەکان بەرەو [[قورنە|قورنە]] بەردەوام بوون لە ھێرشەکە.
بەرگرییەکانی عێراق، کە لە ١٥ی شوباتەوە لە ژێر پەستانێکی بەردەوامدا بوون، وا دیار بوو لە لێواری تێکشکاندابن. بەڵام لە ڕێگەی بەکارھێنانی [[چەکی کیمیاییی عێراق|چەکی کیمیایی]] و «بەرگریی قووڵ»ەوە ڕزگاریان بوو، کە تێیدا چەندین ھێڵی بەرگرییان لەسەر یەک دانا؛ تەنانەت ئەگەر ئێرانییەکان ھێڵی یەکەمیشیان ببڕیایە، زۆرجار بەھۆی ماندووبوون و زیانی زۆرەوە نەدەتوانرا ھێڵی دووەم بشکێنن.<ref name=bulloch89 />{{rp|١٧١}} ئێران ھەروەھا بەدەست کەمیی فڕۆکە و زرێپۆشەوە دەیناڵاند و پیادەکان دەبوو باری قورسی شەڕەکە ھەڵبگرن. پاسداران ھەروەھا تاکتیکی گەریلایان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا و لەگەڵ ناوچەکەدا تێکەڵ دەبوون و عێراقییەکانیان تێدەپەڕاند. «پیادەی سوار»ی ئێرانی بە بەکارھێنانی «مۆتۆڕسکیل» زیاتر چووە ناو قووڵاییی ھێڵەکانی عێراقەوە.
عێراقییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان «میل می-٢٥ ھایند»یان بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکاندا بەکاردەھێنا، کە بووە ھۆی کوژرانی چەندین سەرباز. لە ٢٧ی شوباتدا، ئێران لە کۆتاییدا دەستی بەسەر دوورگەی مەجنووندا گرت، بەڵام ٤٩ ھەلیکۆپتەری خۆیان لەدەست دا کە لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقەوە خرانە خوارەوە. شەڕەکە ھەندێک جار لەناو ئاوێکدا ڕوویدەدا کە قووڵییەکەی لە ٢ مەتر زیاتر بوو. عێراق لە وەڵامی ھێرشەکاندا تەزووی «کێبڵی کارەبای» بەناو ئاوەکەدا بڵاو کردەوە، کە بووە ھۆی کارەباگرتنی چەندین سەربازی ئێرانی و دواتر تەرمەکانیانی لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتدا نیشان دا.<ref name="Abdoleinen 2012" />
تا ٢٩ی شوبات، گەیشتنە دەوروبەری قورنە و خەریک بوو بگەنە ڕێگای خێرای بەغدا–بەسرە. بەڵام لەو کاتەدا ئێرانییەکان لە زۆنگاوەکان دەرچووبوون و گەڕابوونەوە بۆ ناوچە کراوەکان، و ڕووبەڕووی ھێزە ئاسایییەکانی عێراق بوونەوە لەوانە تۆپخانە، تانک و ھێزی ئاسمانی، و ھەروەھا «گازی خەردەل». ١،٢٠٠ سەربازی ئێرانی لە ھێرشی پێچەوانەدا کوژران. ئێرانییەکان ناچار بوون پاشەکشە بکەنەوە بۆ ناو زۆنگاوەکان، بەڵام ھێشتا لەگەڵ دوورگەی مەجنووندا دەستیان بەسەردا گرتبوون.
نزیکەی ٤٠،٠٠٠ ئێرانی لە کاتی شەڕەکە لە زۆنگاوەکاندا بوونە قوربانی، لەگەڵ بەکارھێنانی ھەلیکۆپتەرە جەنگییەکانی عێراق بۆ «ڕاوکردنی» سەربازە ئێرانییەکان لەناو زەوییە زۆنگاوییەکاندا.<ref name="Abdoleinen 2012" /> ئێرانییەکان ھەروەھا ئۆپەراسیۆنی تێکەڵاوی ھەلیکۆپتەر و بەلەمی ڕووبارییان وەک بەشێک لەم ھێرشە بەکارھێنا، کە بە «ئۆپەراسیۆنەکانی فاتیمەی زەھرا» (ناونراوە بە ناوی کچی [[محەممەد]]) ناسراوە، کە تێیدا ھەموو زۆنگاوەکانیان نەخشاند و دیاری کرد.<ref name="Abdoleinen 2012" />
== سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تد|ئێران|عێراق|شەڕ|دەیەی ١٩٨٠|سیاسەت}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
6gk6jucbvzwo4bbwazcj2qr9tr67aof
پۆل:میللەت محەممەد
14
296903
1593461
1593355
2026-06-23T16:21:30Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[پۆل:میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[پۆل:میللەت محەممەد]]
1593355
wikitext
text/x-wiki
{{وتاری سەرەکیی پۆل}}
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
24tt5y9dthhghe8dnedqs3ce2om2zya
داڕێژە:میللەت محەممەد
10
296904
1593457
1593365
2026-06-23T16:20:11Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[داڕێژە:میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:میللەت محەممەد]]
1593357
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = میللەت محەمەد
| title = [[میللەت محەمەد]]
| listclass = hlist
| above =
| image =
| group1 = شیعر
| list1 =
* [[د ماڵبچویکێ ھە دا زارۆیەک تابۆتا خوە دروست دکت]] <small>(٢٠١٦)</small>
* [[نامە بۆ بتنێبوونێ]] <small>(٢٠٢١)</small>
* ئەڤینا گولبەڕۆژان <small>(٢٠٢٣)</small>
| group2 = ڕۆمان
| list2 =
* [[ئاخبرینوس]] <small>(٢٠١٨)</small>
* [[گەشتا داعشێن فۆراتێ]] <small>(٢٠١٩)</small>
* [[ئولیڤیا]] <small>(٢٠٢٠)</small>
|below = '''{{Icon|Category}} [[:پۆل:میللەت محەمەد|پۆل]]'''
}}<noinclude>{{بەڵگەنامە}} {{Documentation subpage}}
<!-- پۆلەکان لەخوارەوەی ئێرە دەبن. -->
[[پۆل:میللەت محەمەد]]
</noinclude>
i40k0xhj6lmq43kuwodpj4uil059nrg
داڕێژە:میللەت محەممەد/doc
10
296907
1593459
1593372
2026-06-23T16:20:11Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[داڕێژە:میللەت محەمەد/doc]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:میللەت محەممەد/doc]]
1593372
wikitext
text/x-wiki
ئەم داڕێژەیە تایبەتە بە ڕێکخستن و نیشاندانی بەرهەم و پەرتووکەکانی نووسەر و شاعیر [[میللەت محەمەد]].
== چۆنیەتیی بەکارهێنان ==
بۆ نیشاندانی ئەم سندووقی بەرهەمانە لە ناو هەر وتارێکدا، تەنیا ئەم کۆدەی خوارەوە لە کۆتاییی وتارەکەدا دابنێ:
{{میللەت محەمەد}}
== پۆل ==
[[پۆل:داڕێژەکانی میللەت محەمەد]]
26ocj52e3fj8w3vlv94l4l7r61dqwuu
پاد تای
0
296908
1593446
2026-06-23T15:46:04Z
MeerFarhad97
74793
پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سو...»ەوە
1593446
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سوور، مریشک، لیمۆ، فستق.}}
پاد تای (بە [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]: ผัดไทย) خواردنێکی تایلەندی سەر شەقامە و پێکهاتووە لە شعرییەی سوورەوکراو و لەگەڵ سەوزەوات و گۆشتی مریشک، مانگا، یان مەیگوو.
== سەرچاوەکان ==
*"pad thai". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. OCLC 1032680871. Retrieved 2017-03-20.
*"ผัดไทยวัดท้องคุ้ง 120 ปีแห่งความอร่อย ส่งต่อถึงรุ่นที่ 5" [Pad thai at Wat Thong Khung – 120 years of deliciousness, passing down to the 5th generation]. MGR Online (in Thai). 2021-04-20.
*"The History of Pad Thai". Asian Inspirations. 2018-07-13. Retrieved 2024-04-22.
*"The Truth About Pad Thai". BBC. 2015-04-28.
*"Pad Thai Recipe". www.thaifoodandtravel.com. Retrieved 2022-04-12.
*"The Surprising Reason that There Are So Many Thai Restaurants in America". Vice.com. 29 March 2018. Retrieved 2022-06-27.
*"Your pick: World's 50 most delicious foods". CNN Go. September 7, 2011. Archived from the original on November 11, 2012. Retrieved October 11, 2011.
*"7-Steps to Properly Eating Pad Thai". luxevoyageasia.com. 25 May 2017. Retrieved 2017-05-29.
ik4jpml4rmaky2qb42nj27whxsp3xsw
1593447
1593446
2026-06-23T15:46:53Z
MeerFarhad97
74793
1593447
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سوور، مریشک، لیمۆ، فستق.}}
'''پاد تای''' (بە [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]: ผัดไทย) خواردنێکی تایلەندی سەر شەقامە و پێکهاتووە لە شعرییەی سوورەوکراو و لەگەڵ سەوزەوات و گۆشتی مریشک، مانگا، یان مەیگوو.
== سەرچاوەکان ==
*"pad thai". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. OCLC 1032680871. Retrieved 2017-03-20.
*"ผัดไทยวัดท้องคุ้ง 120 ปีแห่งความอร่อย ส่งต่อถึงรุ่นที่ 5" [Pad thai at Wat Thong Khung – 120 years of deliciousness, passing down to the 5th generation]. MGR Online (in Thai). 2021-04-20.
*"The History of Pad Thai". Asian Inspirations. 2018-07-13. Retrieved 2024-04-22.
*"The Truth About Pad Thai". BBC. 2015-04-28.
*"Pad Thai Recipe". www.thaifoodandtravel.com. Retrieved 2022-04-12.
*"The Surprising Reason that There Are So Many Thai Restaurants in America". Vice.com. 29 March 2018. Retrieved 2022-06-27.
*"Your pick: World's 50 most delicious foods". CNN Go. September 7, 2011. Archived from the original on November 11, 2012. Retrieved October 11, 2011.
*"7-Steps to Properly Eating Pad Thai". luxevoyageasia.com. 25 May 2017. Retrieved 2017-05-29.
bcryj5nhn3u1cuear2fqbiunpil42qk
1593448
1593447
2026-06-23T16:00:45Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Pad Thai}}
1593448
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سوور، مریشک، لیمۆ، فستق.}}
'''پاد تای''' (بە [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]: ผัดไทย) خواردنێکی تایلەندی سەر شەقامە و پێکهاتووە لە شعرییەی سوورەوکراو و لەگەڵ سەوزەوات و گۆشتی مریشک، مانگا، یان مەیگوو.
== سەرچاوەکان ==
*"pad thai". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. OCLC 1032680871. Retrieved 2017-03-20.
*"ผัดไทยวัดท้องคุ้ง 120 ปีแห่งความอร่อย ส่งต่อถึงรุ่นที่ 5" [Pad thai at Wat Thong Khung – 120 years of deliciousness, passing down to the 5th generation]. MGR Online (in Thai). 2021-04-20.
*"The History of Pad Thai". Asian Inspirations. 2018-07-13. Retrieved 2024-04-22.
*"The Truth About Pad Thai". BBC. 2015-04-28.
*"Pad Thai Recipe". www.thaifoodandtravel.com. Retrieved 2022-04-12.
*"The Surprising Reason that There Are So Many Thai Restaurants in America". Vice.com. 29 March 2018. Retrieved 2022-06-27.
*"Your pick: World's 50 most delicious foods". CNN Go. September 7, 2011. Archived from the original on November 11, 2012. Retrieved October 11, 2011.
*"7-Steps to Properly Eating Pad Thai". luxevoyageasia.com. 25 May 2017. Retrieved 2017-05-29.
{{پۆلی کۆمنز|Pad Thai}}
c934zsmo5sdg65lkasn2raiyy184tt0
1593475
1593448
2026-06-23T17:01:33Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:تایلەند|تایلەند]]، [[دەروازە:کۆمەڵگا|کۆمەڵگا]] و [[دەروازە:خۆراک|خۆراک]]
1593475
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سوور، مریشک، لیمۆ، فستق.}}
'''پاد تای''' (بە [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]: ผัดไทย) خواردنێکی تایلەندی سەر شەقامە و پێکهاتووە لە شعرییەی سوورەوکراو و لەگەڵ سەوزەوات و گۆشتی مریشک، مانگا، یان مەیگوو.
== سەرچاوەکان ==
*"pad thai". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. OCLC 1032680871. Retrieved 2017-03-20.
*"ผัดไทยวัดท้องคุ้ง 120 ปีแห่งความอร่อย ส่งต่อถึงรุ่นที่ 5" [Pad thai at Wat Thong Khung – 120 years of deliciousness, passing down to the 5th generation]. MGR Online (in Thai). 2021-04-20.
*"The History of Pad Thai". Asian Inspirations. 2018-07-13. Retrieved 2024-04-22.
*"The Truth About Pad Thai". BBC. 2015-04-28.
*"Pad Thai Recipe". www.thaifoodandtravel.com. Retrieved 2022-04-12.
*"The Surprising Reason that There Are So Many Thai Restaurants in America". Vice.com. 29 March 2018. Retrieved 2022-06-27.
*"Your pick: World's 50 most delicious foods". CNN Go. September 7, 2011. Archived from the original on November 11, 2012. Retrieved October 11, 2011.
*"7-Steps to Properly Eating Pad Thai". luxevoyageasia.com. 25 May 2017. Retrieved 2017-05-29.
{{پۆلی کۆمنز|Pad Thai}}
{{تووڵی دەروازە|تایلەند|کۆمەڵگا|خۆراک}}
iadficsjiwy0pqb5ewy6x1sp0pngzec
1593499
1593475
2026-06-23T20:01:04Z
AramBot
39807
بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}
1593499
wikitext
text/x-wiki
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
}}
{{Infobox food|name=پاد تای|image=Phat Thai kung Chang Khien street stall.jpg|country=تایلەند|type=خواردنی سەر شەقام|served=خواردنی گەرم|main_ingredient=شعرییە، هێلکە، تۆفو، ئاوی تەمەرهیند، شەکری خورما یان شەکری گوێزی هیندی، سۆسی ماسی، مەیگووی فرێش یان وشککراوە، سیر یان پیازی بچووک، بیبەری سوور، مریشک، لیمۆ، فستق.}}
'''پاد تای''' (بە [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]: ผัดไทย) خواردنێکی تایلەندی سەر شەقامە و پێکهاتووە لە شعرییەی سوورەوکراو و لەگەڵ سەوزەوات و گۆشتی مریشک، مانگا، یان مەیگوو.
== سەرچاوەکان ==
*"pad thai". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. OCLC 1032680871. Retrieved 2017-03-20.
*"ผัดไทยวัดท้องคุ้ง 120 ปีแห่งความอร่อย ส่งต่อถึงรุ่นที่ 5" [Pad thai at Wat Thong Khung – 120 years of deliciousness, passing down to the 5th generation]. MGR Online (in Thai). 2021-04-20.
*"The History of Pad Thai". Asian Inspirations. 2018-07-13. Retrieved 2024-04-22.
*"The Truth About Pad Thai". BBC. 2015-04-28.
*"Pad Thai Recipe". www.thaifoodandtravel.com. Retrieved 2022-04-12.
*"The Surprising Reason that There Are So Many Thai Restaurants in America". Vice.com. 29 March 2018. Retrieved 2022-06-27.
*"Your pick: World's 50 most delicious foods". CNN Go. September 7, 2011. Archived from the original on November 11, 2012. Retrieved October 11, 2011.
*"7-Steps to Properly Eating Pad Thai". luxevoyageasia.com. 25 May 2017. Retrieved 2017-05-29.
{{پۆلی کۆمنز|Pad Thai}}
{{تووڵی دەروازە|تایلەند|کۆمەڵگا|خۆراک}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}}
35pn1dkv5c4ri7v12nabvv5rso1l0de
داڕێژە:میللەت محەمەد
10
296909
1593458
2026-06-23T16:20:11Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[داڕێژە:میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:میللەت محەممەد]]
1593458
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[داڕێژە:میللەت محەممەد]]
bun6tolrutjfu22m8dx2cvn8obmd1tc
داڕێژە:میللەت محەمەد/doc
10
296910
1593460
2026-06-23T16:20:11Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[داڕێژە:میللەت محەمەد/doc]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:میللەت محەممەد/doc]]
1593460
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[داڕێژە:میللەت محەممەد/doc]]
q3t1qr3dwnrdg34gm8ei6zf3hswe9t9
پۆل:میللەت محەمەد
14
296911
1593462
2026-06-23T16:21:30Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[پۆل:میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[پۆل:میللەت محەممەد]]
1593462
wikitext
text/x-wiki
{{ڕەوانەکەری پۆل|پۆل:میللەت محەممەد}}
88b4e53nydhr92duhkzixs9k4g9z024
میللەت محەمەد
0
296912
1593464
2026-06-23T16:23:01Z
Tessla
41338
Tessla پەڕەی [[میللەت محەمەد]]ی گواستەوە بۆ [[میللەت محەممەد]]
1593464
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[میللەت محەممەد]]
ccihx1ha91td0dif3j4ba6ve2g73zcs
وتووێژ:ئاھەنگ
1
296913
1593467
2026-06-23T16:24:52Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593467
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئاھەنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593465 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231229184925/https://www.wordreference.com/definition/party بۆ https://www.wordreference.com/definition/party زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٢٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
grurdrbytnh6ljf3af2fdxbox8dc80t
وتووێژ:ئیبراھیم میکە عەلی
1
296914
1593483
2026-06-23T18:09:35Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593483
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئیبراھیم میکە عەلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593482 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240130214850/https://anfsorani.com/%DA%95%DB%86%DA%98%D8%A7%D9%86%DB%95/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 بۆ https://anfsorani.com/%DA%95%DB%86%DA%98%D8%A7%D9%86%DB%95/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:٠٩، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
rdgz3mlpj0ws98v30boi7abh5gj327g
لێدوانی بەکارھێنەر:Star salim harki
3
296915
1593484
2026-06-23T18:17:27Z
New user message
11537
زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ
1593484
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|}
-- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٨:١٧، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
53baagnkdee4d7dwobxnr1s318s18m7
ڕایان داڵ
0
296916
1593488
2026-06-23T18:38:51Z
-Haryad
40333
-Haryad پەڕەی [[ڕایان داڵ]]ی گواستەوە بۆ [[ڕایەن داڵ]]: بەپێی خوێندنەوە raɪən dɑːl
1593488
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[ڕایەن داڵ]]
4eesqikzoi4jk103rhx7skbv4qwc4om
وتووێژ:ڕایان داڵ
1
296917
1593490
2026-06-23T18:38:52Z
-Haryad
40333
-Haryad پەڕەی [[وتووێژ:ڕایان داڵ]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:ڕایەن داڵ]]: بەپێی خوێندنەوە raɪən dɑːl
1593490
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[وتووێژ:ڕایەن داڵ]]
1an5w3tw5hm83cydauoah35bgiu5ue8
وتووێژ:ئیشتوویگوو
1
296918
1593493
2026-06-23T19:11:51Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593493
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ئیشتوویگوو]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593492 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240817131115/https://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:7.bie بۆ http://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:7.bie زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230312131305/http://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:15.bie بۆ http://philologic.northwestern.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.9:1:32:15.bie زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:١١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
0jtrq9twz6wqk5mbn6yczu09yqh6zn8
بەکارھێنەر:Typearan
2
296919
1593507
2026-06-23T20:17:28Z
Typearan
77216
پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person | name = Typearan | native_name = تایپئاران | native_name_lang = ckb | birth_place = [[نیوکاسڵ ئاپۆن تاین]], ئینگڵتەرە | citizenship = [[شانشینی یەکگرتوو]] | other_names = aran.fs; aran_fs | years_active = 30ی ئایاری 2026 – ئێستا | image = Undated identity document photo of a shy infant User Typeran.jpg | image_size...»ەوە
1593507
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Typearan
| native_name = تایپئاران
| native_name_lang = ckb
| birth_place = [[نیوکاسڵ ئاپۆن تاین]], ئینگڵتەرە
| citizenship = [[شانشینی یەکگرتوو]]
| other_names = aran.fs; aran_fs
| years_active = 30ی ئایاری 2026 – ئێستا
| image = Undated identity document photo of a shy infant User Typeran.jpg
| image_size = 250px
| alt = وێنەی ناسنامەیەکی بێبەروار بۆ منداڵێکی شەرمن
| caption = وێنەیەکی بێبەرواری [[ناسنامە]] بۆ منداڵێکی شەرمن [[User:Typearan]]
| module = {{User ckb}}{{User Kurdish}}
| signature = User Typearan signature cropped.png
| signature_size = 300px
}}
سڵاو، من '''[[User:Typearan|Typearan]]'''م (سۆرانی: '''تایپئاران''').
من بەکارهێنەرێکی تازەی ویکیپیدیام؛ ئەمە پەڕەی بەکارهێنەری کەسیمە لە ویکیپیدیا. لە خوارەوە دەتوانن دەستکاریکردنەکان و پڕۆژەکانم ببینن.
== پەڕەکانی بەشداری پێکردوو ==
وتارەکان کە دەستم لێداوە یان فراوانم کردوون:
* [https://en.wikipedia.org/wiki/1988_Arab_Cup یاریی جامی عەرەبی ١٩٨٨]
{{ambox
| type = notice
| image = [[File:Ambox_warning_pn.svg|40px]]
| text = ئەم پەڕانە تەنها لە [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] دەستکاریکراون. هەر دەستکاریکردنێک لە ویکییەکی تر بە کەسێتی منەوە نییە.
}}
== پڕۆژەکانم ==
{| class="wikitable"
|+ '''وتارەکانی لە ژێر ئامادەکردندا'''
! ناونیشان !! دۆخ
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:2011_Sulaymaniyah_Hawker_850XP_crash ڕووخانی Hawker 850XP لە سلێمانی 2011] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:PUK–Ansar_al-Islam_conflict ملمالنێی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان – ئەنسار ئیسلام] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:2014–2015_Portsmouth_knife_attacks هێرشە چاقۆییەکانی پۆرتسمەوث 2014–2015] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Jake_William_Davison جەیک ویلیام داڤیسۆن] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|}
{{ambox
| type = warning
| image = [[File:Ambox_warning_orange.svg|40px]]
| text = هەموو وتارەکانی خوارەوە تەنها لە [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] لە دۆخی Draft دان و تا ئاگاداریی داهاتوو نابنە بڵاوکراوە لە هیچ ویکییەکی تر.
}}
== پەیوەندی ==
دەتوانیت نامەیەکم بۆ بەجێبهێڵیت لە [[ckb:بەکارهێنەر گفتوگۆ:Typearan|پەڕەی گفتوگۆم]].
loxt6zdkcy3qg917oypl8n3bk2ea0mx
1593508
1593507
2026-06-23T20:28:32Z
Typearan
77216
1593508
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Typearan
| native_name = تایپئاران
| native_name_lang = ckb
| birth_place = [[نیوکاسڵ ئاپۆن تاین]], ئینگڵتەرە
| citizenship = [[شانشینی یەکگرتوو]]
| other_names = aran.fs; aran_fs
| years_active = 30ی ئایاری 2026 – ئێستا
| image = Undated identity document photo of a shy infant User Typeran.jpg
| image_size = 250px
| alt = وێنەی ناسنامەیەکی بێبەروار بۆ منداڵێکی شەرمن
| caption = وێنەیەکی بێبەرواری [[ناسنامە]] بۆ منداڵێکی شەرمن [[User:Typearan]]
| module = {{User ckb}}{{User Kurdish}}
| signature = User Typearan signature cropped.png
| signature_size = 300px
}}
سڵاو، من '''[[User:Typearan|Typearan]]'''م (سۆرانی: '''تایپئاران''').
من بەکارهێنەرێکی تازەی ویکیپیدیام؛ ئەمە پەڕەی بەکارهێنەری کەسیمە لە ویکیپیدیا. لە خوارەوە دەتوانن دەستکاریکردنەکان و پڕۆژەکانم ببینن.
== پەڕەکانی بەشداری پێکردوو ==
وتارەکان کە دەستم لێداوە یان فراوانم کردوون:
* [https://en.wikipedia.org/wiki/1988_Arab_Cup یاریی جامی عەرەبی ١٩٨٨]
{{ambox
| type = notice
| image = [[File:Ambox_warning_pn.svg|40px]]
| text = ئەم پەڕانە تەنها لە [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] دەستکاریکراون. هەر دەستکاریکردنێک لە ویکییەکی تر بە کەسێتی منەوە نییە.
}}
== پڕۆژەکانم ==
{| class="wikitable"
|+ '''وتارەکانی لە ژێر ئامادەکردندا'''
! ناونیشان !! دۆخ
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:2011_Sulaymaniyah_Hawker_850XP_crash ڕووخانی Hawker 850XP لە سلێمانی 2011] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:PUK–Ansar_al-Islam_conflict ملمالنێی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان – ئەنسار ئیسلام] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:2014–2015_Portsmouth_knife_attacks هێرشە چاقۆییەکانی پۆرتسمەوث 2014–2015] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|-
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Jake_William_Davison جەیک ویلیام داڤیسۆن] || [[File:Time2wait.svg|20px]] '''چاوەڕوان'''
|}
{{ambox
| type = warning
| image = [[File:Ambox_warning_orange.svg|40px]]
| text = هەموو وتارەکانی خوارەوە تەنها لە [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] لە دۆخی Draft دان و تا ئاگاداریی داهاتوو نابنە بڵاوکراوە لە هیچ ویکییەکی تر.
}}
== پەیوەندی ==
دەتوانیت نامەیەکم بۆ بەجێبهێڵیت لە [[ckb:بەکارهێنەر گفتوگۆ:Typearan|پەڕەی گفتوگۆم]].
[[en:User:Typearan]]
o02s8cvno7yu9j98epz6y8pe5ci5q6l
وتووێژ:ئەبووبەکر زەینەلعابدین عەبدولکەلام
1
296920
1593516
2026-06-23T21:36:34Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593516
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەبووبەکر زەینەلعابدین عەبدولکەلام]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593515 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160305074534/http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=147163 بۆ http://rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=147163 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٣٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
aa9ys7z9mj0iqbmbo7w6av0jdpxp0fc
ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی
0
296921
1593517
2026-06-23T21:45:46Z
Ari Qasm
57423
دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1358348748|Human papillomavirus infection]]»
1593517
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=Human papillomavirus infection|image=2r5k.jpg|caption=The major capsid protein L1 of HPV 11|field=[[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]], [[gynecology]], [[oncology]]|synonyms=Human papillomavirus|symptoms=None, [[warts]]<ref name="who-cervicalc2"/><ref name=Lj2014>{{cite journal | vauthors = Ljubojevic S, Skerlev M | title = HPV-associated diseases | journal = Clinics in Dermatology | volume = 32 | issue = 2 | pages = 227–34 | year = 2014 | pmid = 24559558 | doi = 10.1016/j.clindermatol.2013.08.007 }}</ref>|complications=Cancer of the [[cervical cancer|cervix]], [[vulva cancer|vulva]], [[vaginal cancer|vagina]], [[penis cancer|penis]], [[anal cancer|anus]], [[oropharyngeal cancer|mouth, tonsils, or throat]]<ref name="who-cervicalc2"/><ref name=Lj2014/><ref name="StatPearls 2020">{{cite book |last1=Anjum |first1=Fatima |last2=Zohaib |first2=Jamal |title=Definitions |chapter=Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma |date=4 December 2020 |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |edition=Updated |id=Bookshelf ID: NBK563268 |doi=10.32388/G6TG1L |pmid=33085415 |s2cid=229252540 |via=[[NCBI]] |access-date=6 February 2021}}</ref>|onset=|duration=|causes=''Human papillomavirus'' spread by direct contact<ref name=CDC2015What/><ref name=Mil2015/>|risks=Sexual contact|diagnosis=|differential=|prevention=[[HPV vaccine]]s, [[condom]]s<ref name=CDC2015What/><ref>{{cite web|title=Fact Sheet for Public Health Personnel {{!}} Condom Effectiveness |url=https://archive.cdc.gov/#/details?url=https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.html |website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|access-date=1 May 2017|date=25 March 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170527074736/https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.html|archive-date=27 May 2017}}</ref>|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=Most people are infected at some point in time<ref name=CDC2015What/>{{vague|date=June 2025}}|deaths=|alt=}}'''ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی''' ({{بە ئینگلیزی|Human papillomavirus infection}}) یان '''HPV''' ھەوکردنێکە کە بە ھۆی [[ڤایرۆسی دی ئێن ئەی|ڤایرۆسێکی DNAیەوە]] لە خێزانی ''Papillomaviridae'' (پاپیلۆماڤریدای) دروست دەبێت.<ref name="Mil2015">{{Cite book|last=Milner|first=Danny A.|url=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|archive-date=11 September 2017|url-status=live}}</ref><ref name="Bzhalava2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bzhalava D, Guan P, Franceschi S, Dillner J, Clifford G |date=October 2013 |title=A systematic review of the prevalence of mucosal and cutaneous human papillomavirus types |journal=Virology |volume=445 |issue=1–2 |pages=224–31 |doi=10.1016/j.virol.2013.07.015 |pmid=23928291 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lange|first=S.|title=Encyclopedia of Sexual Psychology and Behavior|last2=Son|first2=S.|last3=Jensen|first3=M.|last4=Medenblik|first4=A.|last5=Sullivan|first5=J.|last6=Basting|first6=E.|last7=Stuart|first7=G.|date=2024|publisher=[[Springer, Cham]]|isbn=978-3-031-08956-5|pages=1–2|chapter=HPV (Human Papillomavirus)|doi=10.1007/978-3-031-08956-5_1137-1|chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-031-08956-5_1137-1}}</ref> زۆرێک لە تووشبوونەکانی HPV ھیچ نیشانەیەکیان نابێت و ٩٠٪یان لە ماوەی دوو ساڵدا بۆ خۆیان چاک دەبنەوە.<ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=22 February 2022 |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=22 April 2023 |وێبگە=[[World Health Organization]]}}</ref> ھەندێک جار HPV بەردەوام دەبێت و لە ئەنجامدا [[بالووکە]] یان مەترسییەکانی شێرپەنجە دروست دەبن.<ref name="Lj20142"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFLjubojevicSkerlev2014">Ljubojevic S, Skerlev M (2014). "HPV-associated diseases". ''Clinics in Dermatology''. '''32''' (2): <span class="nowrap">227–</span>34. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.clindermatol.2013.08.007|10.1016/j.clindermatol.2013.08.007]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559558 24559558].</cite></ref> ئەمانەش بەپێی شوێنی تووشبوو، مەترسیی [[شێرپەنجەی ملی مناڵدان|شێرپەنجەی ملی منداڵدان]]، شێرپەنجەی ئەندامی زاوزێ، شێرپەنجەی زێ، شێرپەنجەی ئەندامی نێرینە، شێرپەنجەی کۆم، شێرپەنجەی دەم و ئاڵوو و قوڕگ زیاد دەکەن.<ref name="who-cervicalc2" /><ref name="Lj2014"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFLjubojevicSkerlev2014">Ljubojevic S, Skerlev M (2014). "HPV-associated diseases". ''Clinics in Dermatology''. '''32''' (2): <span class="nowrap">227–</span>34. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.clindermatol.2013.08.007|10.1016/j.clindermatol.2013.08.007]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559558 24559558].</cite></ref><ref name="StatPearls 20202"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnjumZohaib2020">Anjum F, Zohaib J (4 December 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ "Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma"]. ''Definitions'' (Updated ed.). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.32388/G6TG1L|10.32388/G6TG1L]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33085415 33085415]. [[S2CID (identifier)|S2CID]] [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229252540 229252540]. Bookshelf ID: NBK563268<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 February</span> 2021</span> – via [[NCBI]].</cite></ref> نزیکەی ھەموو [[شێرپەنجەی ملی مناڵدان|شێرپەنجەکانی ملی منداڵدان]] بە ھۆی HPVن و بەتایبەتی '''HPV16''' و '''HPV18''' ٧٠٪ی ھەموو حاڵەتەکان پێکدەھێنن.<ref name="who-cervicalc2" /><ref name="CDC2015Can">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 September 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/about/cancers-caused-by-hpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151109134544/http://www.cdc.gov/hpv/parents/cancer.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 November 2015 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2016 |وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> '''HPV16''' بەرپرسە لە نزیکەی ٩٠٪ی شێرپەنجەکانی پەیوەست بە دەم، قوڕگ، یان ئاڵوو کە HPVپۆزەتیڤن.<ref name="StatPearls 2020"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnjumZohaib2020">Anjum F, Zohaib J (4 December 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ "Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma"]. ''Definitions'' (Updated ed.). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.32388/G6TG1L|10.32388/G6TG1L]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33085415 33085415]. [[S2CID (identifier)|S2CID]] [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229252540 229252540]. Bookshelf ID: NBK563268<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 February</span> 2021</span> – via [[NCBI]].</cite></ref> وە لە نێوان ٦٠٪ بۆ ٩٠٪ی ئەو شێرپەنجانەی تر کە لە سەرەوە ئاماژەیان پێدراوە پەیوەندییان بە HPVـەوە ھەیە.<ref name="CDC2015Can" /> '''HPV6''' و '''HPV11''' ھۆکاری باوی بالووکەی ئەندامی زاوزێ و پاپیلۆماتۆزی قوڕگن.<ref name="who-cervicalc2" />
زیاتر لە ٢٠٠ جۆری HPV ناسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hpvcenter.se/human_reference_clones/ |ڕێکەوتی سەردان=11 March 2025}}</ref><ref name="hpv-nci">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=18 October 2023 |ناونیشان=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=18 January 2024 |وێبگە=[[National Cancer Institute]]}}</ref> تاکێک دەتوانێت تووشی زیاتر لە یەک جۆر HPVش ببێت<ref name="CDC2015QA" /> و نەخۆشییەکە تەنھا ناسراوە کە تووشی مرۆڤ دەبێت.<ref name="Mil2015">{{Cite book|last=Milner|first=Danny A.|url=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|archive-date=11 September 2017|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilner2015">Milner DA (2015). [https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 ''Diagnostic Pathology: Infectious Diseases'']. Elsevier Health Sciences. p. 40. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-323-40037-4|<bdi>978-0-323-40037-4</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 Archived] from the original on 11 September 2017.</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170321110050/https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=21 March 2017 |ڕێکەوتی سەردان=18 April 2017 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> زیاتر لە ٤٠ جۆریان ڕەنگە [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|لە ڕێگەی بەرکەوتنی سێکسییەوە بڵاو ببنەوە]] و تووشی کۆم و [[ئەندامی زاوزێ]] ببن. ھۆکارە مەترسییەکان بۆ ھەوکردنی درێژخایەن بە جۆرە سێکسییە گواستراوەکانەوە بریتین لە: تەمەنێکی زوو بۆ یەکەم [[سێکس|جووتبوونی سێکسی]]، بوونی چەندین ھاوبەشی سێکسی، یان جگەرەکێشان و لاوازبوونی سیستمی بەرگریی لەش.<ref name="CDC2015What">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=7 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref><ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=22 February 2022 |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=22 April 2023 |وێبگە=[[World Health Organization]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer "Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer - WHO"]. ''[[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]]''. 22 February 2022. [https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer Archived] from the original on 22 April 2023.</cite></ref> ئەم جۆرانە بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆی پێست-بە-پێستەوە بڵاودەبنەوە، کە لەگەڵ بوونی [[سێکسی کۆمی|سێکسی کۆم]] و سێکسی زێ باوترین ڕێگاکانن.<ref name=":13">{{بیرخستنەوەی وێب |last=CDC |ڕێکەوت=11 March 2025 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html |ڕێکەوتی سەردان=23 July 2025 |وێبگە=Sexually Transmitted Infections (STIs)}}</ref> ھەوکردنی HPV دەتوانێت لە دایکەوە بۆ کۆرپە لە کاتی دووگیانیدا بگوازرێتەوە.<ref name="CDC2015QA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=11 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> بەڵگەی سنووردار ھەیە کە HPV دەتوانێت بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بڵاوبێتەوە، بەڵام ھەندێک لێکۆڵینەوە پێشنیاری ئەوە دەکەن کە لە ڕووی تیۆرییەوە دەتوانرێت لە ڕێگەی بەرکەوتن لەگەڵ ڕووکارە پیسبووەکاندا بڵاوببێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Ryndock |first=Eric J. |last2=Meyers |first2=Craig |date=12 October 2024 |title=A risk for non-sexual transmission of human papillomavirus? |journal=Expert Review of Anti-Infective Therapy |volume=12 |issue=10 |pages=1165–1170 |doi=10.1586/14787210.2014.959497 |issn=1744-8336 |pmid=25199987}}</ref> HPV بە ھۆی پاککەرەوەی دەست یان تەعقیمکەری باوەوە ناکوژرێن، ئەمەش ئەگەری گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی ماددە تووشکەرە نازیندووەکانەوە زیاد دەکات کە پێیان دەوترێت فۆمایت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Meyers J, Ryndock E, Conway MJ, Meyers C, Robison R |date=June 2014 |title=Susceptibility of high-risk human papillomavirus type 16 to clinical disinfectants |url= |journal=J Antimicrob Chemother |volume=69 |issue=6 |pages=1546–1550 |doi=10.1093/jac/dku006 |pmc=4019329 |pmid=24500190}}</ref>
[[ڤاکسینی ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی|ڤاکسینی HPV]] دەتوانێت ڕێگری لە باوترین جۆرەکانی تووشبوونەکە بکات.<ref name="CDC2015What">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=7 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html "What is HPV?"]. ''[[Centers for Disease Control and Prevention]]''. 28 December 2015. [https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html Archived] from the original on 7 August 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 August</span> 2016</span>.</cite></ref> ئێستا زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی تەندرووستی گشتی ڕاستەوخۆ پشکنینی HPV دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gov.uk/government/publications/nhs-cervical-screening-programme-good-practice-guidance-for-sample-takers/nhs-cervical-screening-programme-good-practice-guidance-for-sample-takers |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2025 |وێبگە=GOV.UK}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://cancer.ca/en/treatments/tests-and-procedures/human-papillomavirus-hpv-test |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2025 |وێبگە=Canadian Cancer Society}}</ref> نزیکەی ھەموو تاکێکی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیدا تووشی HPV دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-22 |وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref><ref name="CDC2015What" /> HPV باوترین و بەربڵاوترین [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|نەخۆشیی گوێزراوەی سێکسییە]] (STI)، لە ئاستی جیھانیدا.<ref name="Mil2015">{{Cite book|last=Milner|first=Danny A.|url=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|archive-date=11 September 2017|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilner2015">Milner DA (2015). [https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 ''Diagnostic Pathology: Infectious Diseases'']. Elsevier Health Sciences. p. 40. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-323-40037-4|<bdi>978-0-323-40037-4</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 Archived] from the original on 11 September 2017.</cite></ref>
HPV ی مەترسیدار دەبێتە ھۆی نزیکەی ٥٪ی ھەموو شێرپەنجەکان لە سەرانسەری جیھان و نزیکەی ٣٧،٣٠٠ حاڵەتی شێرپەنجە لە ئەمریکادایە ساڵانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-22 |وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref><ref name="hpv-nci">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=18 October 2023 |ناونیشان=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=18 January 2024 |وێبگە=[[National Cancer Institute]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer "HPV and Cancer - National Cancer Institute"]. ''[[National Cancer Institute]]''. 18 October 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 January</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=22 February 2022 |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=22 April 2023 |وێبگە=[[World Health Organization]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer "Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer - WHO"]. ''[[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]]''. 22 February 2022. [https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer Archived] from the original on 22 April 2023.</cite></ref> منداڵدان لە باوترین شێرپەنجەکانی جیھانە، کە مەزەندە دەکرێت ٦٠٤،٠٠٠ حاڵەتی نوێ تۆمارکرابێت و ٣٤٢،٠٠٠ بە ھۆیەوە مردبن لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|ساڵی]] ٢٠٢٠دا.<ref name="who-cervicalc2" /> نزیکەی ١٪ی گەورەساڵانی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە بالووکەی ئەندامی زاوزێیان ھەیە.<ref name="CDC2015QA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=11 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html "Human Papillomavirus (HPV) Questions and Answers"]. ''[[Centers for Disease Control and Prevention]]''. 28 December 2015. [https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html Archived] from the original on 11 August 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 August</span> 2016</span>.</cite></ref>
== سەرچاوەکان ==
'''[https://www.internationalmenshealth.com/cmsms_department/hpv/ HPV]''' ھەندێک جار دەتوانێت کاریگەری لەسەر ھێلکەدانەکان ھەبێت و تووشی ببێت.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://hpvcentre.net/ سەنتەری زانیاری لەسەر HPV و شێرپەنجە] – ICO
* [https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html لاپەڕەکانی ڕاستییەکانی HPV] لە سەنتەری کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشی
* [https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/public-health-threats/vaccine-preventable-diseases-key-facts/human-papillomavirus-hpv «ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی (HPV)»] دەزگای دەرمانی ئەورووپا (EMA)
* [https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-vaccine-fact-sheet «ڤاکسینی ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی (HPV)»]، دامەزراوەی نیشتمانیی شێرپەنجە
{{Medical resources|DiseasesDB=6032|ICD11={{ICD11|XN8JY}}|ICD10={{ICD10|B97.7}}|ICD9={{ICD9|078.1}} {{ICD9|079.4}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1037|MeshID=D030361}}{{Human papillomavirus}}{{STD/STI}}{{Viral diseases}}{{Viral cutaneous conditions}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:نەخۆشییە گواستراوەکان بەھۆی زایەندەوە]]
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
3wprg8lj9kcto16bc4e8mkw7fuhex17
1593518
1593517
2026-06-23T21:46:44Z
Ari Qasm
57423
1593518
wikitext
text/x-wiki
{{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=Human papillomavirus infection|image=2r5k.jpg|caption=The major capsid protein L1 of HPV 11|field=[[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]], [[gynecology]], [[oncology]]|synonyms=Human papillomavirus|symptoms=None, [[warts]]<ref name="who-cervicalc2"/><ref name=Lj2014>{{cite journal | vauthors = Ljubojevic S, Skerlev M | title = HPV-associated diseases | journal = Clinics in Dermatology | volume = 32 | issue = 2 | pages = 227–34 | year = 2014 | pmid = 24559558 | doi = 10.1016/j.clindermatol.2013.08.007 }}</ref>|complications=Cancer of the [[cervical cancer|cervix]], [[vulva cancer|vulva]], [[vaginal cancer|vagina]], [[penis cancer|penis]], [[anal cancer|anus]], [[oropharyngeal cancer|mouth, tonsils, or throat]]<ref name="who-cervicalc2"/><ref name=Lj2014/><ref name="StatPearls 2020">{{cite book |last1=Anjum |first1=Fatima |last2=Zohaib |first2=Jamal |title=Definitions |chapter=Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma |date=4 December 2020 |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |edition=Updated |id=Bookshelf ID: NBK563268 |doi=10.32388/G6TG1L |pmid=33085415 |s2cid=229252540 |via=[[NCBI]] |access-date=6 February 2021}}</ref>|onset=|duration=|causes=''Human papillomavirus'' spread by direct contact<ref name=CDC2015What/><ref name=Mil2015/>|risks=Sexual contact|diagnosis=|differential=|prevention=[[HPV vaccine]]s, [[condom]]s<ref name=CDC2015What/><ref>{{cite web|title=Fact Sheet for Public Health Personnel {{!}} Condom Effectiveness |url=https://archive.cdc.gov/#/details?url=https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.html |website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|access-date=1 May 2017|date=25 March 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170527074736/https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.html|archive-date=27 May 2017}}</ref>|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=Most people are infected at some point in time<ref name=CDC2015What/>{{vague|date=June 2025}}|deaths=|alt=}}'''ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی''' ({{بە ئینگلیزی|Human papillomavirus infection}}) یان '''HPV''' ھەوکردنێکە کە بە ھۆی [[ڤایرۆسی دی ئێن ئەی|ڤایرۆسێکی DNAیەوە]] لە خێزانی ''Papillomaviridae'' (پاپیلۆماڤریدای) دروست دەبێت.<ref name="Mil2015">{{Cite book|last=Milner|first=Danny A.|url=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|archive-date=11 September 2017|url-status=live}}</ref><ref name="Bzhalava2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bzhalava D, Guan P, Franceschi S, Dillner J, Clifford G |date=October 2013 |title=A systematic review of the prevalence of mucosal and cutaneous human papillomavirus types |journal=Virology |volume=445 |issue=1–2 |pages=224–31 |doi=10.1016/j.virol.2013.07.015 |pmid=23928291 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lange|first=S.|title=Encyclopedia of Sexual Psychology and Behavior|last2=Son|first2=S.|last3=Jensen|first3=M.|last4=Medenblik|first4=A.|last5=Sullivan|first5=J.|last6=Basting|first6=E.|last7=Stuart|first7=G.|date=2024|publisher=[[Springer, Cham]]|isbn=978-3-031-08956-5|pages=1–2|chapter=HPV (Human Papillomavirus)|doi=10.1007/978-3-031-08956-5_1137-1|chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-031-08956-5_1137-1}}</ref> زۆرێک لە تووشبوونەکانی HPV ھیچ نیشانەیەکیان نابێت و ٩٠٪یان لە ماوەی دوو ساڵدا بۆ خۆیان چاک دەبنەوە.<ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=22 February 2022 |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=22 April 2023 |وێبگە=[[World Health Organization]]}}</ref> ھەندێک جار HPV بەردەوام دەبێت و لە ئەنجامدا [[بالووکە]] یان مەترسییەکانی شێرپەنجە دروست دەبن.<ref name="Lj20142"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFLjubojevicSkerlev2014">Ljubojevic S, Skerlev M (2014). "HPV-associated diseases". ''Clinics in Dermatology''. '''32''' (2): <span class="nowrap">227–</span>34. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.clindermatol.2013.08.007|10.1016/j.clindermatol.2013.08.007]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559558 24559558].</cite></ref> ئەمانەش بەپێی شوێنی تووشبوو، مەترسیی [[شێرپەنجەی ملی مناڵدان|شێرپەنجەی ملی منداڵدان]]، شێرپەنجەی ئەندامی زاوزێ، شێرپەنجەی زێ، شێرپەنجەی ئەندامی نێرینە، شێرپەنجەی کۆم، شێرپەنجەی دەم و ئاڵوو و قوڕگ زیاد دەکەن.<ref name="who-cervicalc2" /><ref name="Lj2014"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFLjubojevicSkerlev2014">Ljubojevic S, Skerlev M (2014). "HPV-associated diseases". ''Clinics in Dermatology''. '''32''' (2): <span class="nowrap">227–</span>34. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.clindermatol.2013.08.007|10.1016/j.clindermatol.2013.08.007]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559558 24559558].</cite></ref><ref name="StatPearls 20202"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnjumZohaib2020">Anjum F, Zohaib J (4 December 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ "Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma"]. ''Definitions'' (Updated ed.). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.32388/G6TG1L|10.32388/G6TG1L]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33085415 33085415]. [[S2CID (identifier)|S2CID]] [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229252540 229252540]. Bookshelf ID: NBK563268<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 February</span> 2021</span> – via [[NCBI]].</cite></ref> نزیکەی ھەموو [[شێرپەنجەی ملی مناڵدان|شێرپەنجەکانی ملی منداڵدان]] بە ھۆی HPVن و بەتایبەتی '''HPV16''' و '''HPV18''' ٧٠٪ی ھەموو حاڵەتەکان پێکدەھێنن.<ref name="who-cervicalc2" /><ref name="CDC2015Can">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 September 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/about/cancers-caused-by-hpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151109134544/http://www.cdc.gov/hpv/parents/cancer.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=9 November 2015 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2016 |وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> '''HPV16''' بەرپرسە لە نزیکەی ٩٠٪ی شێرپەنجەکانی پەیوەست بە دەم، قوڕگ، یان ئاڵوو کە HPVپۆزەتیڤن.<ref name="StatPearls 2020"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnjumZohaib2020">Anjum F, Zohaib J (4 December 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ "Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma"]. ''Definitions'' (Updated ed.). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.32388/G6TG1L|10.32388/G6TG1L]]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33085415 33085415]. [[S2CID (identifier)|S2CID]] [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229252540 229252540]. Bookshelf ID: NBK563268<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 February</span> 2021</span> – via [[NCBI]].</cite></ref> وە لە نێوان ٦٠٪ بۆ ٩٠٪ی ئەو شێرپەنجانەی تر کە لە سەرەوە ئاماژەیان پێدراوە پەیوەندییان بە HPVـەوە ھەیە.<ref name="CDC2015Can" /> '''HPV6''' و '''HPV11''' ھۆکاری باوی بالووکەی ئەندامی زاوزێ و پاپیلۆماتۆزی قوڕگن.<ref name="who-cervicalc2" />
زیاتر لە ٢٠٠ جۆری HPV ناسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hpvcenter.se/human_reference_clones/ |ڕێکەوتی سەردان=11 March 2025}}</ref><ref name="hpv-nci">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=18 October 2023 |ناونیشان=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=18 January 2024 |وێبگە=[[National Cancer Institute]]}}</ref> تاکێک دەتوانێت تووشی زیاتر لە یەک جۆر HPVش ببێت<ref name="CDC2015QA" /> و نەخۆشییەکە تەنھا ناسراوە کە تووشی مرۆڤ دەبێت.<ref name="Mil2015">{{Cite book|last=Milner|first=Danny A.|url=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|archive-date=11 September 2017|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilner2015">Milner DA (2015). [https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 ''Diagnostic Pathology: Infectious Diseases'']. Elsevier Health Sciences. p. 40. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-323-40037-4|<bdi>978-0-323-40037-4</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 Archived] from the original on 11 September 2017.</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170321110050/https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=21 March 2017 |ڕێکەوتی سەردان=18 April 2017 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> زیاتر لە ٤٠ جۆریان ڕەنگە [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|لە ڕێگەی بەرکەوتنی سێکسییەوە بڵاو ببنەوە]] و تووشی کۆم و [[ئەندامی زاوزێ]] ببن. ھۆکارە مەترسییەکان بۆ ھەوکردنی درێژخایەن بە جۆرە سێکسییە گواستراوەکانەوە بریتین لە: تەمەنێکی زوو بۆ یەکەم [[سێکس|جووتبوونی سێکسی]]، بوونی چەندین ھاوبەشی سێکسی، یان جگەرەکێشان و لاوازبوونی سیستمی بەرگریی لەش.<ref name="CDC2015What">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=7 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref><ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=22 February 2022 |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=22 April 2023 |وێبگە=[[World Health Organization]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer "Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer - WHO"]. ''[[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]]''. 22 February 2022. [https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer Archived] from the original on 22 April 2023.</cite></ref> ئەم جۆرانە بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆی پێست-بە-پێستەوە بڵاودەبنەوە، کە لەگەڵ بوونی [[سێکسی کۆمی|سێکسی کۆم]] و سێکسی زێ باوترین ڕێگاکانن.<ref name=":13">{{بیرخستنەوەی وێب |last=CDC |ڕێکەوت=11 March 2025 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html |ڕێکەوتی سەردان=23 July 2025 |وێبگە=Sexually Transmitted Infections (STIs)}}</ref> ھەوکردنی HPV دەتوانێت لە دایکەوە بۆ کۆرپە لە کاتی دووگیانیدا بگوازرێتەوە.<ref name="CDC2015QA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=11 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> بەڵگەی سنووردار ھەیە کە HPV دەتوانێت بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بڵاوبێتەوە، بەڵام ھەندێک لێکۆڵینەوە پێشنیاری ئەوە دەکەن کە لە ڕووی تیۆرییەوە دەتوانرێت لە ڕێگەی بەرکەوتن لەگەڵ ڕووکارە پیسبووەکاندا بڵاوببێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Ryndock |first=Eric J. |last2=Meyers |first2=Craig |date=12 October 2024 |title=A risk for non-sexual transmission of human papillomavirus? |journal=Expert Review of Anti-Infective Therapy |volume=12 |issue=10 |pages=1165–1170 |doi=10.1586/14787210.2014.959497 |issn=1744-8336 |pmid=25199987}}</ref> HPV بە ھۆی پاککەرەوەی دەست یان تەعقیمکەری باوەوە ناکوژرێن، ئەمەش ئەگەری گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی ماددە تووشکەرە نازیندووەکانەوە زیاد دەکات کە پێیان دەوترێت فۆمایت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Meyers J, Ryndock E, Conway MJ, Meyers C, Robison R |date=June 2014 |title=Susceptibility of high-risk human papillomavirus type 16 to clinical disinfectants |url= |journal=J Antimicrob Chemother |volume=69 |issue=6 |pages=1546–1550 |doi=10.1093/jac/dku006 |pmc=4019329 |pmid=24500190}}</ref>
[[ڤاکسینی ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی|ڤاکسینی HPV]] دەتوانێت ڕێگری لە باوترین جۆرەکانی تووشبوونەکە بکات.<ref name="CDC2015What">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=7 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=10 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html "What is HPV?"]. ''[[Centers for Disease Control and Prevention]]''. 28 December 2015. [https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html Archived] from the original on 7 August 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 August</span> 2016</span>.</cite></ref> ئێستا زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی تەندرووستی گشتی ڕاستەوخۆ پشکنینی HPV دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gov.uk/government/publications/nhs-cervical-screening-programme-good-practice-guidance-for-sample-takers/nhs-cervical-screening-programme-good-practice-guidance-for-sample-takers |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2025 |وێبگە=GOV.UK}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://cancer.ca/en/treatments/tests-and-procedures/human-papillomavirus-hpv-test |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2025 |وێبگە=Canadian Cancer Society}}</ref> نزیکەی ھەموو تاکێکی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیدا تووشی HPV دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-22 |وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref><ref name="CDC2015What" /> HPV باوترین و بەربڵاوترین [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|نەخۆشیی گوێزراوەی سێکسییە]] (STI)، لە ئاستی جیھانیدا.<ref name="Mil2015">{{Cite book|last=Milner|first=Danny A.|url=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|title=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-40037-4|page=40|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|archive-date=11 September 2017|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilner2015">Milner DA (2015). [https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 ''Diagnostic Pathology: Infectious Diseases'']. Elsevier Health Sciences. p. 40. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-323-40037-4|<bdi>978-0-323-40037-4</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 Archived] from the original on 11 September 2017.</cite></ref>
HPV ی مەترسیدار دەبێتە ھۆی نزیکەی ٥٪ی ھەموو شێرپەنجەکان لە سەرانسەری جیھان و نزیکەی ٣٧،٣٠٠ حاڵەتی شێرپەنجە لە ئەمریکادایە ساڵانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-22 |وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref><ref name="hpv-nci">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=18 October 2023 |ناونیشان=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer |ڕێکەوتی سەردان=18 January 2024 |وێبگە=[[National Cancer Institute]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer "HPV and Cancer - National Cancer Institute"]. ''[[National Cancer Institute]]''. 18 October 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 January</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=22 February 2022 |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=22 April 2023 |وێبگە=[[World Health Organization]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer "Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer - WHO"]. ''[[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]]''. 22 February 2022. [https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer Archived] from the original on 22 April 2023.</cite></ref> منداڵدان لە باوترین شێرپەنجەکانی جیھانە، کە مەزەندە دەکرێت ٦٠٤،٠٠٠ حاڵەتی نوێ تۆمارکرابێت و ٣٤٢،٠٠٠ بە ھۆیەوە مردبن لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|ساڵی]] ٢٠٢٠دا.<ref name="who-cervicalc2" /> نزیکەی ١٪ی گەورەساڵانی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە بالووکەی ئەندامی زاوزێیان ھەیە.<ref name="CDC2015QA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=28 December 2015 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=11 August 2016 |ڕێکەوتی سەردان=11 August 2016 |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html "Human Papillomavirus (HPV) Questions and Answers"]. ''[[Centers for Disease Control and Prevention]]''. 28 December 2015. [https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html Archived] from the original on 11 August 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 August</span> 2016</span>.</cite></ref>
== سەرچاوەکان ==
<references />
'''[https://www.internationalmenshealth.com/cmsms_department/hpv/ HPV]''' ھەندێک جار دەتوانێت کاریگەری لەسەر ھێلکەدانەکان ھەبێت و تووشی ببێت.
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://hpvcentre.net/ سەنتەری زانیاری لەسەر HPV و شێرپەنجە] – ICO
* [https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html لاپەڕەکانی ڕاستییەکانی HPV] لە سەنتەری کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشی
* [https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/public-health-threats/vaccine-preventable-diseases-key-facts/human-papillomavirus-hpv «ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی (HPV)»] دەزگای دەرمانی ئەورووپا (EMA)
* [https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-vaccine-fact-sheet «ڤاکسینی ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی (HPV)»]، دامەزراوەی نیشتمانیی شێرپەنجە
{{Medical resources|DiseasesDB=6032|ICD11={{ICD11|XN8JY}}|ICD10={{ICD10|B97.7}}|ICD9={{ICD9|078.1}} {{ICD9|079.4}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1037|MeshID=D030361}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:نەخۆشییە گواستراوەکان بەھۆی زایەندەوە]]
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
r0dlyvhfvojtt2zhh3nkugj9aobl8ag
وتووێژ:ئەحمەد دیدات
1
296922
1593520
2026-06-23T21:48:43Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593520
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەحمەد دیدات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593519 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170622052922/http://www.ahmed-deedat.net/wps/ بۆ http://www.ahmed-deedat.net/wps/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٤٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
ftz6sdfaedkmyn3czeg2934koamaldc
وتووێژ:ئەشڕەف موسای ئەیوبی
1
296923
1593611
2026-06-23T23:09:43Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593611
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەشڕەف موسای ئەیوبی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593610 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.britismuseum.org/collection
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241122095930/https://eprints.soas.ac.uk/ بۆ https://eprints.soas.ac.uk/ زیاد کرا
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.britismuseum.org/collection/object/C_1865-0804-40-X
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٠٩، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
c9lypl03vqcbtwkx381r1x3ay5ld8gm
وتووێژ:بابەک
1
296924
1593616
2026-06-24T02:19:28Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593616
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بابەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593615 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181209212525/https://www.tury.ru/resort/info.php?cid=6373 بۆ http://www.tury.ru/resort/info.php?cid=6373 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:١٩، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
1r6k7br7b8adhd177w4u5kpawgtstve
گاڵ
0
296925
1593620
2026-06-24T04:04:44Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593620
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Scabies-burrow.jpg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە گەنەی گاڵ (Sarcoptes scabiei)، کە ھۆکاری سەرەکیی نەخۆشییەکەیە]]
'''گاڵ'''، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Scabies؛ لە لاتینییەوە: scabere بە واتای «خوراندن») نەخۆشییەکی پێستی گواستراوەی مرۆڤە کە بەھۆی گەنەیەکی زۆر بچووکەوە (٠٫٢ تا ٠٫٤٥ ملیمەتر) بە ناوی "Sarcoptes scabiei var. hominis" تووشی مرۆڤ دەبێت. ئەم نەخۆشییە کێشەیەکی تەندروستیی گشتیی بەرچاوە، بەتایبەت لە شوێنە قەرەباڵغەکانی وەک خانەی بەساڵاچووان، قوتابخانەکان، کەمپی پەنابەران، زیندانەکان و نەخۆشخانەکان.
== نیشانەکان ==
باوترین نیشانەکانی گاڵ بریتین لە خورانی توند (کە زۆرجار لە شەواندا خراپتر دەبێت) و دەرکەوتنی زیپکەی ورد لەسەر پێست. ھەندێک جار ھێڵی زۆر باریک (کون و ڕێڕەوی گەنەکان) لەسەر پێست دەبینرێن کە بەھۆی کونکردنی پێستەکە بۆ ھێلکەدانان دروست دەبن.
نیشانەکان دەکرێت لە زۆربەی بەشەکانی لەشدا ھەبن یان تەنھا لە ناوچەی دیاریکراوی وەک مەچەک، نێوان پەنجەکان، یان کەمەردا دەرکەون. ئەگەر کەسەکە بۆ یەکەم جار تووش بێت، نیشانەکان لە ماوەی سێ ھەفتەدا دەردەکەون، بەڵام لە تووشبوونی دووەمدا، نیشانەکان لەوانەیە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا دەست پێبکەن. خوراندنی زۆر دەبێتە ھۆی برینداربوونی پێستەکە و ڕێگە خۆش دەکات بۆ تووشبوون بە ھەوکردنی بەکتریاییی پێست.
== ھۆکار و شێوازی گواستنەوە ==
گاڵ بەھۆی گەنەی مێینەوە دروست دەبێت کە دەچێتە ناو پێست و ھێلکە دەکات، نیشانەکانیش بەھۆی کاردانەوەی ھەستیاریی (Allergic reaction) لەشەوەیە بۆ گەنەکان. ئەم نەخۆشییە زۆرجار لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ و درێژخایەنی پێست لەگەڵ کەسی تووشبوو (بۆ ماوەی لانی کەم ١٠ خولەک) دەگوازرێتەوە، وەک لە کاتی سێکس یان پێکەوە ژیاندا. نەخۆشییەکە تەنانەت پێش دەرکەوتنی نیشانەکانیش دەکرێت بگوازرێتەوە.
جۆرێکی توندی نەخۆشییەکە ھەیە کە پێی دەوترێت «گاڵی توێکڵدار» (Crusted scabies)؛ ئەم جۆرە جیاواز نییە بەڵکوو بەھۆی ژمارەیەکی یەکجار زۆری گەنەکانەوەیە لەسەر پێست و زیاتر تووشی ئەو کەسانە دەبێت کە سیستمی بەرگریی لەشیان لاوازە، و زۆر زیاتر دەگوازرێتەوە. ئاژەڵەکانی تر گاڵی مرۆڤ ناگوێزنەوە، بەڵکوو ئەوان تووشی جۆرێکی تر دەبن کە پێی دەوترێت (Sarcoptic mange).
== دەستنیشانکردن و چارەسەر ==
دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە لە ڕێگەی دۆزینەوەی گەنەکە (بە بەکارھێنانی ڕووناکی و گەورەکردن)یان بینینی برینی باوی نەخۆشییەکە دەبێت. چەندین دەرمان بۆ چارەسەر بەردەستن، لەوانە کرێمی پێرمێترین (Permethrin)، کرۆتامیتۆن، لیندان، و دەرمانی ئایڤەرمێکتین (Ivermectin) بە شێوەی حەب یان کرێم.
کەسانی نزیک و ئەوانەی لە ھەمان ماڵدا دەژین دەبێت لە ھەمان کاتدا چارەسەر وەربگرن. ھەروەھا دەبێت جێگەی نوستن و جلوبەرگی سێ ڕۆژی ڕابردوو بە ئاوی گەرم بشۆردرێن و بە گەرمی وشک بکرێنەوە. بەھۆی ئەوەی گەنەکان ناتوانن پتر لە سێ ڕۆژ دوور لە پێستی مرۆڤ بژین، شۆردنی زیاتر پێویست نییە. نیشانەکان لەوانەیە بۆ ماوەی دوو تا چوار ھەفتە دوای چارەسەریش بەردەوام بن.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[پێست]]
* [[مشەخۆر]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییەکانی پێست]]
[[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]]
o5mhmgh75m70r3t9sxpbappy1wmluc6
وتووێژ:براوەکان (فیلم ٢٠٢٤)
1
296926
1593622
2026-06-24T04:19:20Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593622
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[براوەکان (فیلم ٢٠٢٤)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593621 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231220143712/https://www.blickpunktfilm.de/produktion/foto-des-tages-drehschluss-fuer-sieger-sein-von-soleen-yusef-in-deutschland-1b27409a9384f2d309f22cffe1642476 بۆ https://www.blickpunktfilm.de/produktion/foto-des-tages-drehschluss-fuer-sieger-sein-von-soleen-yusef-in-deutschland-1b27409a9384f2d309f22cffe1642476 زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:١٩، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
6kajmm2nwgkccrwdwybu4p2fz5ak9za
نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون
0
296927
1593623
2026-06-24T04:25:18Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593623
wikitext
text/x-wiki
'''نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون''' (بە ئینگلیزی: Obsessive–compulsive disorder یان کورتکراوەی: OCD) شێواوییەکی دەروونییە کە تێیدا کەسەکە تووشی بیرۆکە، وێنە یان ئارەزووی سەرکێش و نەویست (وەسواس/Obsession) دەبێت، و بۆ کەمکردنەوەی ئەو دڵەڕاوکێ و ناڕەحەتییەی کە بەھۆی ئەو وەسواسانەوە دروست دەبێت، ناچارە بە شێوەیەکی دووبارەبووەوە ھەندێک ڕەفتار یان کردەوەی جێگیر (زۆرەملێ/Compulsion) ئەنجام بدات، بە ڕادەیەک کە کار دەکاتە سەر ژیانی ئاسایی و ڕۆژانەی.
== نیشانەکان ==
* '''وەسواسەکان (Obsessions):''' بیرۆکە یان وێنە مێشکییە بەردەوام و نەویستەکانن کە دەبنە ھۆی دروستبوونی [[دڵەڕاوکێ]]، بێزاری یان ناڕەحەتی. باوترین جۆرەکانی وەسواس بریتین لە: ترسی پیسبوون (بە [[میکرۆب]] یان [[ژەھر]])، وەسواسی ڕێکخستن و ھاوسەنگی، ترسی سووکایەتیکردن بە پیرۆزییە ئایینییەکان، وەسواسی سێکسی، و ترسی زیان گەیاندن بە خۆ یان کەسانی تر.
* '''کردەوە زۆرەملێیەکان (Compulsions):''' ئەو کردەوە دووبارەبووانەن کە لە وەڵامی وەسواسەکاندا ئەنجام دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی کاتیی دڵەڕاوکێ، وەک: زۆر شتن و پشکنین، ژماردن، گەڕان بەدوای دڵنیاییدا، و خۆبەدوورگرتن لە ھەندێک بارودۆخ. ئەم کردەوانە زۆرجار لانی کەم یەک کاتژمێر لە ڕۆژێکدا دەبەن.
زۆربەی کەسانی پێگەیشتوو کە تووشی ئەم شێواوییەن، درک بەوە دەکەن کە ڕەفتارەکانیان بێ بنەمان، بەڵام بۆ کەمکردنەوەی ناڕەحەتییەکەیان بەردەوام دەبن لەسەری. لەبەر ئەم ھۆکارە، بیرۆکە و ڕەفتارەکان لە OCDدا بە «دژە-خۆ» (Egodystonic) دادەنرێن (واتە لەگەڵ وێنەی نموونەیی کەسەکە بۆ خۆی ناگونجێت).
== ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن ==
ھۆکارەکانی OCD فرەلایەنن و بە تەواوی ڕوون نین، بەڵام تێکەڵەیەک لە ھۆکاری بۆماوەیی، فشاری ژینگەیی (وەک زەبرەکانی سەردەمی منداڵی)، ناتەواوی لە پێکھاتەی مێشک و کارکردنی دەمارەگوێزەرەوەکان (وەک سیرۆتۆنین، [[دۆپامین]] و گلوتامات) لەخۆدەگرێت.
== چارەسەر ==
ئەم شێواوییە درێژخایەنە، بەڵام چارەسەرکردن دەتوانێت کوالێتیی ژیانی نەخۆشەکە باشتر بکات. ڕێگاکانی چارەسەری ھێڵی یەکەم بریتین لە:
# '''چارەسەری دەروونی:''' بەتایبەت شێوازی «ڕووبەڕووبوونەوە و ڕێگریکردن لە وەڵامدانەوە» (ERP).
# '''دەرمان:''' بەکارھێنانی دەرمانە دژەخەمۆکییەکانی جۆری (SSRIs).
بۆ ئەو نەخۆشانەی بەم ڕێگایانە باشتر نابن (کە پێیان دەوترێت بەرگریکار لە چارەسەر)، ڕێگای ھێڵی دووەم وەک دەرمانی کڵۆمیپڕامین، بەھێزکردنی چارەسەر بە دژەدەروونپیسییە نائاسایییەکان، یان ھاندانی موگناتیسیی سەرانسەری مێشک (TMS) بەکاردێت. لە حاڵەتە زۆر سەختەکاندا و وەک دوایین چارەسەر، نەشتەرگەریی «ھاندانی قووڵی مێشک» (DBS) ئەنجام دەدرێت.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەروونناسی]]
* [[دڵەڕاوکێ]]
* [[خەمۆکی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:شێواوییەکانی دڵەڕاوکێ]]
[[پۆل:دەروونپزیشکی]]
aq4hmuost4kpuj4c7d01k3sd02821lg
1593657
1593623
2026-06-24T09:02:55Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1593657
wikitext
text/x-wiki
'''نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون''' (بە ئینگلیزی: Obsessive–compulsive disorder یان کورتکراوەی: OCD) شێواوییەکی دەروونییە کە تێیدا کەسەکە تووشی بیرۆکە، وێنە یان ئارەزووی سەرکێش و نەویست (وەسواس/Obsession) دەبێت، و بۆ کەمکردنەوەی ئەو دڵەڕاوکێ و ناڕەحەتییەی کە بەھۆی ئەو وەسواسانەوە دروست دەبێت، ناچارە بە شێوەیەکی دووبارەبووەوە ھەندێک ڕەفتار یان کردەوەی جێگیر (زۆرەملێ/Compulsion) ئەنجام بدات، بە ڕادەیەک کە کار دەکاتە سەر ژیانی ئاسایی و ڕۆژانەی.
== نیشانەکان ==
* '''وەسواسەکان (Obsessions):''' بیرۆکە یان وێنە مێشکییە بەردەوام و نەویستەکانن کە دەبنە ھۆی دروستبوونی [[دڵەڕاوکێ]]، بێزاری یان ناڕەحەتی. باوترین جۆرەکانی وەسواس بریتین لە: ترسی پیسبوون (بە [[میکرۆب]] یان [[ژەھر]])، وەسواسی ڕێکخستن و ھاوسەنگی، ترسی سووکایەتیکردن بە پیرۆزییە ئایینییەکان، وەسواسی سێکسی، و ترسی زیان گەیاندن بە خۆ یان کەسانی تر.
* '''کردەوە زۆرەملێیەکان (Compulsions):''' ئەو کردەوە دووبارەبووانەن کە لە وەڵامی وەسواسەکاندا ئەنجام دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی کاتیی دڵەڕاوکێ، وەک: زۆر شتن و پشکنین، ژماردن، گەڕان بەدوای دڵنیاییدا، و خۆبەدوورگرتن لە ھەندێک بارودۆخ. ئەم کردەوانە زۆرجار لانی کەم یەک کاتژمێر لە ڕۆژێکدا دەبەن.
زۆربەی کەسانی پێگەیشتوو کە تووشی ئەم شێواوییەن، درک بەوە دەکەن کە ڕەفتارەکانیان بێ بنەمان، بەڵام بۆ کەمکردنەوەی ناڕەحەتییەکەیان بەردەوام دەبن لەسەری. لەبەر ئەم ھۆکارە، بیرۆکە و ڕەفتارەکان لە OCDدا بە «دژە-خۆ» (Egodystonic) دادەنرێن (واتە لەگەڵ وێنەی نموونەیی کەسەکە بۆ خۆی ناگونجێت).
== ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن ==
ھۆکارەکانی OCD فرەلایەنن و بە تەواوی ڕوون نین، بەڵام تێکەڵەیەک لە ھۆکاری بۆماوەیی، فشاری ژینگەیی (وەک زەبرەکانی سەردەمی منداڵی)، ناتەواوی لە پێکھاتەی مێشک و کارکردنی دەمارەگوێزەرەوەکان (وەک سیرۆتۆنین، [[دۆپامین]] و گلوتامات) لەخۆدەگرێت.
== چارەسەر ==
ئەم شێواوییە درێژخایەنە، بەڵام چارەسەرکردن دەتوانێت کوالێتیی ژیانی نەخۆشەکە باشتر بکات. ڕێگاکانی چارەسەری ھێڵی یەکەم بریتین لە:
# '''چارەسەری دەروونی:''' بەتایبەت شێوازی «ڕووبەڕووبوونەوە و ڕێگریکردن لە وەڵامدانەوە» (ERP).
# '''دەرمان:''' بەکارھێنانی دەرمانە دژەخەمۆکییەکانی جۆری (SSRIs).
بۆ ئەو نەخۆشانەی بەم ڕێگایانە باشتر نابن (کە پێیان دەوترێت بەرگریکار لە چارەسەر)، ڕێگای ھێڵی دووەم وەک دەرمانی کڵۆمیپڕامین، بەھێزکردنی چارەسەر بە دژەدەروونپیسییە نائاسایییەکان، یان ھاندانی موگناتیسیی سەرانسەری مێشک (TMS) بەکاردێت. لە حاڵەتە زۆر سەختەکاندا و وەک دوایین چارەسەر، نەشتەرگەریی «ھاندانی قووڵی مێشک» (DBS) ئەنجام دەدرێت.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەروونناسی]]
* [[دڵەڕاوکێ]]
* [[خەمۆکی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:شێواوییەکانی دڵەڕاوکێ]]
[[پۆل:دەروونپزیشکی]]
[[پۆل:پەشێوییەکانی دڵەڕاوکێ]]
[[پۆل:ڕێوڕەسم]]
s6ijzgwqz29q0dc9kex224banlbnkzo
تیفۆس
0
296928
1593624
2026-06-24T04:30:03Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593624
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Epidemic typhus Burundi.jpg|مینی|چەپ|250px|]]
'''تیفۆس''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Typhus) کۆمەڵێک نەخۆشیی گواستراوەی بەکتریایییە کە نیشانە باوەکانی وەک [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]، [[سەرئێشە|سەرێشە]]، و دەرکەوتنی پەڵەی پێستی زۆرجار یەک تا دوو ھەفتە دوای تووشبوون بە بەکتریاکە دەست پێدەکەن.
زاراوەی تیفۆس لە وشەی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] (tûphos) وەرگیراوە کە بە واتای «تەمومژاوی»یان «دووکەڵاوی» دێت، کە وەسفی دۆخی ھۆش و سەرلێشێواوی نەخۆشەکان دەکات. پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە تیفۆس و تالێھاتنی تیفۆئید دوو نەخۆشیی تەواو جیاوازن؛ تیفۆئید بەھۆی بەکتریای سالمۆنێلاوە دروست دەبێت، ھەرچەندە لە ھەندێک زماندا وەک زمانی ئەڵمانی، وشەی تیفوس بۆ تیفۆئید بەکاردێت.
== ڕێگری و چارەسەر ==
تا ئێستا ھیچ [[کوتان|کوتانێک]] (ڤاکسین) بۆ ئەم نەخۆشییە بە شێوەی بازرگانی بەردەست نییە. ڕێگریگرتن لە نەخۆشییەکە تەنھا لە ڕێگەی کەمکردنەوەی بەرکەوتن لەگەڵ ئەو زیندەوەرانەیە (وەک ئەسپێ، کێچ و گەنە) کە نەخۆشییەکە دەگوێزنەوە. چارەسەری سەرەکیی نەخۆشییەکە بە بەکارھێنانی دژەبەکتریا و دژەزیندەیی دۆکسی سایکلین (Doxycycline) دەبێت.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[تیفۆئید]]
* [[دژەزیندەیی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:پزیشکیی خولگەیی]]
dmzows08upoq7toeiy4yl4yvpm1q619
گال
0
296929
1593625
2026-06-24T04:30:43Z
Min.neel
4435
ڕەوانە کرا بۆ [[گاڵ]]
1593625
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[گاڵ]]
8r3v8iinpbuhhfjtf4kit2903t7d3ju
وتووێژ:بریل ئێمبۆلۆ
1
296930
1593627
2026-06-24T04:31:01Z
InternetArchiveBot
27288
ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5
1593627
wikitext
text/x-wiki
== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==
سڵاو ھاوڕێیان،
من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بریل ئێمبۆلۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1593626 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240615192044/https://www.asmonaco.com/en/joueurs/breel-embolo/ بۆ https://www.asmonaco.com/en/joueurs/breel-embolo/ زیاد کرا
تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،
کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٣١، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
3sfgfkv1fs8nzfg4nucqmnqc57lilm4
دیفتیریا
0
296931
1593628
2026-06-24T04:34:57Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593628
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Dirty white pseudomembrane classically seen in diphtheria 2013-07-06 11-07.jpg|مینی|چەپ|250px|]]
'''دیفتیریا''' (بە [[ئینگلیزیی ئوسترالی|ئینگلیزی]]: Diphtheria) نەخۆشییەکی گواستراوەی بە تەوژمە کە بەھۆی بەکتریایەکەوە بە ناوی ''Corynebacterium diphtheriae'' دروست دەبێت. زۆربەی تووشبوونەکان بێ نیشانەن یان نیشانەی کەمیان ھەیە، بەڵام لە ھەندێک پەتادا، ڕێژەی مردن بەھۆیەوە دەگاتە نزیکەی ١٠٪.
== نیشانەکان و پەرەسەندن ==
نیشانەکانی نەخۆشییەکە لە سووکەوە بۆ سەخت دەگۆڕێن و بەزۆری دوو تا پێنج ڕۆژ دوای بەرکەوتن بە بەکتریاکە دەست پێدەکەن. نیشانەکان بە ھێواشی و بە گەرووئێشە و [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] دەست پێدەکەن.
لە حاڵەتە سەختەکاندا، پەڵەیەکی خۆڵەمێشی یان سپی لە [[گەروو|قوڕگ]]دا دروست دەبێت کە پێی دەوترێت «پەردەی ساختە» (Pseudomembrane). ئەم پەردە ڕەق و چەرمییە بە ھێواشی بۆری ھەناسە دەگرێت؛ سەرەتا بە کۆکەیەکی توند دەست پێدەکات و مل بەھۆی گەورەبوونی [[لیمفەگرێ|گرێ لیمفاوییەکانی]] دەموچاوەوە دەئاوسێت. ئەم پەردە ساختەیە دەکرێت پەرە بسێنێت و ڕووبەرێکی بەربڵاو لە قوڕگ بگرێتەوە، کە لە کۆتاییدا دەبێتە ھۆی خنکان و مردنی نەخۆشەکە.
== لێکەوتەکان ==
دیفتیری جگە لە [[کۆئەندامی ھەناسە]]، دەکرێت [[پێست]]، چاوەکان یان [[کۆئەندامی زاوزێ|کۆئەندامی زاوزێش]] بگرێتەوە. لێکەوتە مەترسیدارەکانی ئەم نەخۆشییە بریتین لە:
* '''ھەوکردنی ماسوولکەکانی دڵ (Myocarditis):''' کە دەبێتە ھۆی تێکچوونی لێدانی دڵ.
* '''ھەوکردنی دەمارەکان:''' کە لەوانەیە ببێتە ھۆی ئیفلیجی.
* '''کێشەی گورچیلەکان''' و کێشەی خوێنبەربوون بەھۆی کەمبوونەوەی پەڕەکەکانی خوێن (Platelets).
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کۆئەندامی ھەناسە]]
* [[بەکتریا]]
* [[کوتان]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی کۆئەندامی ھەناسە]]
ollmj6r3ta6q2d11cxruvbb6ddzgvkw
1593654
1593628
2026-06-24T09:02:25Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1593654
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Dirty white pseudomembrane classically seen in diphtheria 2013-07-06 11-07.jpg|مینی|چەپ|250px|]]
'''دیفتیریا''' (بە [[ئینگلیزیی ئوسترالی|ئینگلیزی]]: Diphtheria) نەخۆشییەکی گواستراوەی بە تەوژمە کە بەھۆی بەکتریایەکەوە بە ناوی ''Corynebacterium diphtheriae'' دروست دەبێت. زۆربەی تووشبوونەکان بێ نیشانەن یان نیشانەی کەمیان ھەیە، بەڵام لە ھەندێک پەتادا، ڕێژەی مردن بەھۆیەوە دەگاتە نزیکەی ١٠٪.
== نیشانەکان و پەرەسەندن ==
نیشانەکانی نەخۆشییەکە لە سووکەوە بۆ سەخت دەگۆڕێن و بەزۆری دوو تا پێنج ڕۆژ دوای بەرکەوتن بە بەکتریاکە دەست پێدەکەن. نیشانەکان بە ھێواشی و بە گەرووئێشە و [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] دەست پێدەکەن.
لە حاڵەتە سەختەکاندا، پەڵەیەکی خۆڵەمێشی یان سپی لە [[گەروو|قوڕگ]]دا دروست دەبێت کە پێی دەوترێت «پەردەی ساختە» (Pseudomembrane). ئەم پەردە ڕەق و چەرمییە بە ھێواشی بۆری ھەناسە دەگرێت؛ سەرەتا بە کۆکەیەکی توند دەست پێدەکات و مل بەھۆی گەورەبوونی [[لیمفەگرێ|گرێ لیمفاوییەکانی]] دەموچاوەوە دەئاوسێت. ئەم پەردە ساختەیە دەکرێت پەرە بسێنێت و ڕووبەرێکی بەربڵاو لە قوڕگ بگرێتەوە، کە لە کۆتاییدا دەبێتە ھۆی خنکان و مردنی نەخۆشەکە.
== لێکەوتەکان ==
دیفتیری جگە لە [[کۆئەندامی ھەناسە]]، دەکرێت [[پێست]]، چاوەکان یان [[کۆئەندامی زاوزێ|کۆئەندامی زاوزێش]] بگرێتەوە. لێکەوتە مەترسیدارەکانی ئەم نەخۆشییە بریتین لە:
* '''ھەوکردنی ماسوولکەکانی دڵ (Myocarditis):''' کە دەبێتە ھۆی تێکچوونی لێدانی دڵ.
* '''ھەوکردنی دەمارەکان:''' کە لەوانەیە ببێتە ھۆی ئیفلیجی.
* '''کێشەی گورچیلەکان''' و کێشەی خوێنبەربوون بەھۆی کەمبوونەوەی پەڕەکەکانی خوێن (Platelets).
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کۆئەندامی ھەناسە]]
* [[بەکتریا]]
* [[کوتان]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی کۆئەندامی ھەناسە]]
[[پۆل:نەخۆشییە بەکترییەکان]]
qk2kxu5t6j9w974fu61of9r127pi4c9
سووریجەی ئەڵمانی
0
296932
1593632
2026-06-24T06:17:35Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593632
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Rash of rubella on back (crop).JPG|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە ڤایرۆسی سوورێژەی ئەڵمانی (Rubella virus)]]
'''سووریجەی ئەڵمانی''' (بە ئینگلیزی: Rubella یان German measles؛ لە لاتینییەوە بە واتای «سووریجەی بچووک») نەخۆشییەکی ڤایرۆسیی گواستراوەیە کە لە ڕێگەی کوتانەوە (ڤاکسین) دەکرێت ڕێگری لێ بکرێت. ئەم نەخۆشییە زۆرجار سووکە، بە شێوەیەک کە نیوەی کەسانی تووشبوو پێی نازانن.
== نیشانەکان ==
نیشانەکانی نەخۆشییەکە زۆرجار دوو ھەفتە دوای بەرکەوتن بە ڤایرۆسەکە دەردەکەون و بریتین لە:
* '''پەڵەی پێستی (Rash):''' کە سەرەتا لە دەموچاوەوە دەست پێدەکات و بۆ تەواوی لەش بڵاو دەبێتەوە و سێ ڕۆژ دەخایەنێت. ئەم پەڵانە وەک سوورێژەی ئاسایی گەش و ڕوون نین و ھەندێک جار دەخورێن.
* '''ئاوسانی گرێ لیمفاوییەکان:''' کە نیشانەیەکی زۆر باوە و لەوانەیە چەند ھەفتەیەک بخایەنێت.
* نیشانەکانی تری وەک تا، گەرووئێشە، ماندوێتی، و ئازاری جومگەکان (بەتایبەت لە کەسانی پێگەیشتوودا).
=== مەترسی لەسەر دووگیانی ===
مەترسیدارترین لایەنی سوورێژەی ئەڵمانی تووشبوونی ژنانە لە سەرەتای ماوەی دووگیانیدا؛ ئەمەش دەکرێت ببێتە ھۆی لەبارچوونی کۆرپەلە یان لەدایکبوونی منداڵ بە «نیشانەی سوورێژەی ئەڵمانیی زگماکی» (CRS). ئەم نیشانەیە دەبێتە ھۆی دروستبوونی کێشەی توند لە چاوەکان (وەک ئاوی سپی)، نابیستی (کەڕی)، و کێشە لە دڵ و مێشکی منداڵەکەدا. پاش ھەفتەی ٢٠ەمی دووگیانی، ئەم مەترسییە زۆر کەم دەبێتەوە.
== ھۆکار و گواستنەوە ==
نەخۆشییەکە تەنھا تووشی مرۆڤ دەبێت و لە ڕێگەی ھەواوە (کۆکە و پژمینی کەسی تووشبوو) دەگوازرێتەوە. مێرووەکان ئەم نەخۆشییە ناگوێزنەوە. کەسانی تووشبوو لە ماوەی ھەفتەیەک پێش دەرکەوتنی پەڵەکان و ھەفتەیەک دوای ئەوەش دەتوانن ڤایرۆسەکە بڵاو بکەنەوە، بەڵام ئەو کۆرپەلانەی بە نیشانەی زگماکیی CRS لەدایک دەبن، دەکرێت پتر لە ساڵێک ڤایرۆسەکە بڵاو بکەنەوە. پاش چاکبوونەوە، مرۆڤ بەرگریی ھەمیشەیی دژی نەخۆشییەکە پەیدا دەکات. دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە لە ڕێگەی پشکنینی خوێن، قوڕگ یان میزەوە دەبێت.
== ڕێگری و چارەسەر ==
ئەم نەخۆشییە بەھۆی ڤاکسینی سوورێژەی ئەڵمانییەوە ڕێگری لێ دەکرێت، کە تەنھا یەک ژەم (دۆز) لێی پتر لە ٩٥٪ کاریگەرە. زۆرجار ئەم ڤاکسینە لەگەڵ ڤاکسینی سوورێژە و مەڵەکوت تێکەڵ دەکرێت کە بە ڤاکسینی (MMR) دەناسرێت. ئەگەر ڕێژەی کوتان لە کۆمەڵگەیەکدا لە ٨٠٪ کەمتر بێت، مەترسیی تووشبوونی ژنانی تەمەنەن دووگیانی زیاتر دەبێت. پاش تووشبوون، ھیچ چارەسەرێکی تایبەت و بڕیارنەدراو بۆ نەخۆشییەکە نییە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[سوورێژە]]
* [[ڤاکسین]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی منداڵان]]
1p9b9rl1uukppwq634fbw2f8p69xpdf
سۆرەک
0
296933
1593633
2026-06-24T06:17:45Z
Min.neel
4435
ڕەوانە کرا بۆ [[سووریجەی ئەڵمانی]]
1593633
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[سووریجەی ئەڵمانی]]
33rp2ffaiiyf898h31v2f9qmkln10lx
داربەڕووی ئەورووپی
0
296934
1593634
2026-06-24T06:22:24Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593634
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Quercus robur.jpg|مینی|چەپ|250px|داربەڕوویەکی ئەورووپیی بەتەمەن بە قەد و قۆناغێکی ئەستوور و گەڵای چڕەوە]]
'''داربەڕووی ئەورووپی''' یان '''بەڕووی ئینگلیزی''' (ناوی زانستی: ''Quercus robur'') جۆرێکە لە درەختە گوڵدارەکان لە خێزانی بەڕووەکان (Fagaceae). ئەم درەختە گەورەیە نیشتیمانی ڕەسەنی [[ئەورووپا]] و [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژاوای ئاسیای]]ە، و بە شێوەیەکی بەربڵاو لە ناوچە مامناوەندەکانی تری جیھانیشدا دەچێنرێت. ئەم جۆرە داربەڕووە لەسەر ئەو خاکانە دەڕوێت کە ترشێتییەکی نزیک لە بێلایەنیان ھەیە (Neutral acidity) و بە سامانە زۆرەکەی بۆ سیستەمی ژینگەیی سروشتی دەناسرێت، چونکە پشتیوانی لە فرەچەشنیی مێرووە ڕوەکخۆرەکان، قارچکەکان، و ئەو شیردەر و باڵندانە دەکات کە بەڕوو دەخۆن.
== تایبەتمەندییەکان و تەمەن ==
یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەم درەختە ئەوەیە کە بەڕووەکانی لەسەر قەدێکی باریک یان کلکەگوڵ (Peduncle) ھەڵدەگیرێن. داربەڕووی ئەورووپی دەتوانێت بۆ ماوەیەکی زۆر درێژ بژی؛ زۆرجار پتر لە ٥٠٠ ساڵ گەشە دەکات، و تەنانەت تەمەنی ھەندێک لە نموونەکانی پتر لە ١٬٠٠٠ ساڵ دەخەمڵێنرێت. ئەم درەختە بەوە دەناسرێتەوە کە توێکڵێکی ئەستوور و زۆر قڵیشاوی ھەیە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[بەڕوو]]
* [[درەخت]]
* [[ژینگەناسی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:بەڕوو]]
[[پۆل:درەختەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:درەختەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:ڕووەکەکانی وەسفکراو لە ١٧٥٣]]
6k86fhzz6uw2sd17wh286cq95fm056k
1593653
1593634
2026-06-24T09:02:15Z
AramBot
39807
[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان
1593653
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Quercus robur.jpg|مینی|چەپ|250px|داربەڕوویەکی ئەورووپیی بەتەمەن بە قەد و قۆناغێکی ئەستوور و گەڵای چڕەوە]]
'''داربەڕووی ئەورووپی''' یان '''بەڕووی ئینگلیزی''' (ناوی زانستی: ''Quercus robur'') جۆرێکە لە درەختە گوڵدارەکان لە خێزانی بەڕووەکان (Fagaceae). ئەم درەختە گەورەیە نیشتیمانی ڕەسەنی [[ئەورووپا]] و [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژاوای ئاسیای]]ە، و بە شێوەیەکی بەربڵاو لە ناوچە مامناوەندەکانی تری جیھانیشدا دەچێنرێت. ئەم جۆرە داربەڕووە لەسەر ئەو خاکانە دەڕوێت کە ترشێتییەکی نزیک لە بێلایەنیان ھەیە (Neutral acidity) و بە سامانە زۆرەکەی بۆ سیستەمی ژینگەیی سروشتی دەناسرێت، چونکە پشتیوانی لە فرەچەشنیی مێرووە ڕوەکخۆرەکان، قارچکەکان، و ئەو شیردەر و باڵندانە دەکات کە بەڕوو دەخۆن.
== تایبەتمەندییەکان و تەمەن ==
یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەم درەختە ئەوەیە کە بەڕووەکانی لەسەر قەدێکی باریک یان کلکەگوڵ (Peduncle) ھەڵدەگیرێن. داربەڕووی ئەورووپی دەتوانێت بۆ ماوەیەکی زۆر درێژ بژی؛ زۆرجار پتر لە ٥٠٠ ساڵ گەشە دەکات، و تەنانەت تەمەنی ھەندێک لە نموونەکانی پتر لە ١٬٠٠٠ ساڵ دەخەمڵێنرێت. ئەم درەختە بەوە دەناسرێتەوە کە توێکڵێکی ئەستوور و زۆر قڵیشاوی ھەیە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[بەڕوو]]
* [[درەخت]]
* [[ژینگەناسی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:بەڕوو]]
[[پۆل:درەختەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:درەختەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:ڕووەکەکانی وەسفکراو لە ١٧٥٣]]
[[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:دارە ڕازاوەکان]]
[[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]]
dn7hwccttg3rzdawip04h2qzyppyd0m
نەخۆشیی خەوی ئەفریقی
0
296935
1593635
2026-06-24T06:27:21Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593635
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Trypanosoma sp. PHIL 613 lores.jpg|مینی|چەپ|250px|دیمەنێکی مایکرۆسکۆپی لە مشەخۆری Trypanosoma brucei لە ناو خوێندا]]
'''نەخۆشیی خەوی ئەفریقی''' یان '''تریپانۆسۆمیاسیزی ئەفریقی''' (بە ئینگلیزی: African trypanosomiasis یان Sleeping sickness) نەخۆشییەکی مشەخۆریی گواستراوەیە کە تووشی مرۆڤ و ئاژەڵەکانی تر دەبێت. ئەم نەخۆشییە بەھۆی جۆرە میکرۆبەی کە دروستی دەکات بە ناوی ''Trypanosoma brucei'' دروست دەبێت و لە ڕێگەی پێوەدانی مێشی تووشبووی «تسێ تسێ» (Tsetse fly) دەگوازرێتەوە.
== جۆرەکان و گواستنەوە ==
مرۆڤ لە ڕێگەی دوو ژێر جۆری ئەم مشەخۆرەوە تووشی نەخۆشییەکە دەبێت:
* '''''Trypanosoma brucei gambiense''''': ئەم جۆرە زیاتر لە نێوان مرۆڤەکاندا دەگوازرێتەوە و بەرپرسیارە لە پتر لە ٩٢٪ی کۆی گشتیی حاڵەتەکانی تووشبوون لە جیھاندا.
* '''''Trypanosoma brucei rhodesiense''''': ئەم جۆرەیان نەخۆشییەکی ھاوبەشی نێوان مرۆڤ و ئاژەڵە (Zoonotic)، کە تێیدا ئاژەڵەکانی وەک مەڕوڵات و مانگا وەک حەشارگەی سەرەکیی مشەخۆرەکە کار دەکەن و مرۆڤیش تووش دەکەن.
نەخۆشییەکە بەھۆی ئەوەی لە قۆناغە پێشکەوتووەکانیدا ھێرش دەکاتە سەر [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]] و دەبێتە ھۆی تێکچوونی خەو و بێھۆشی، بە «نەخۆشیی خەو» ناوزەد کراوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مشەخۆرناسی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]]
[[پۆل:پزیشکیی خولگەیی]]
14xolhzw2kok3g7r1djbv5n0dx3ls89
سارس
0
296936
1593636
2026-06-24T06:33:15Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593636
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:SARS virion.gif|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە ڤایرۆسی سارس (SARS-CoV-1)]]
'''سارس''' یان '''نیشانەی توندی کۆئەندامی ھەناسە''' (بە ئینگلیزی: Severe acute respiratory syndrome یان کورتکراوەی: SARS) نەخۆشییەکی ڤایرۆسیی [[کۆئەندامی ھەناسە]]یە کە بنچینەکەی ئاژەڵییە (Zoonotic) و بەھۆی ڤایرۆسی SARS-CoV-1ەوە دروست دەبێت، کە یەکەمین جۆری ناسراوی کۆرۆناوایرۆسی سەر بە سارسە. یەکەمین حاڵەتەکانی ئەم نەخۆشییە لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٢دا دەرکەوتن و بوونە ھۆی بڵاوبوونەوەی پەتای سارس لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٤.
== بڵاوبوونەوە و پەرەسەندن ==
سارس نەخۆشییەکی تا ڕادەیەک دەگمەن بوو؛ لە کۆتایی پەتایەکە لە حوزەیرانی ٢٠٠٣دا، ژمارەی تووشبووان گەیشتە ٨٬٤٢٢ کەس و ڕێژەی مردن بەھۆیەوە ١١٪ بوو. لە دوای ساڵی ٢٠٠٤ەوە، ھیچ حاڵەتێکی تری تووشبوون بە ڤایرۆسی SARS-CoV-1 لە جیھاندا تۆمار نەکراوە.
لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩دا، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|جۆرێکی دووەم]] لەم ڤایرۆسە دەستنیشانکرا کە ناونرا SARS-CoV-2. ئەم جۆرە نوێیە بووە ھۆی نەخۆشیی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19)، کە پەتایەکی جیھانیی گەورەی لە دوای ئەو ساڵەوە لێکەوتەوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کۆئەندامی ھەناسە]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
[[پۆل:کۆرۆناوایرۆس]]
kg770kzowrm4l5xqs1dwaktt049n8x6
لێدوانی بەکارھێنەر:Typearan
3
296937
1593640
2026-06-24T07:23:54Z
-Haryad
40333
بەخێرهاتن
1593640
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٣، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
9m9ubkqu0rp5esup3es05m182r8222d
1593645
1593640
2026-06-24T07:36:57Z
Typearan
77216
/* بەخێربێیت */ وەڵامدانەوە
1593645
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٣، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس بۆ ئەم پەیامە میهرەبانە کاکە. [[بەکارھێنەر:Typearan|Typearan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Typearan|لێدوان]]) ٠٧:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
t1nqk6h3mz85t98j8q8iolfbqntljso
1593646
1593645
2026-06-24T07:38:06Z
-Haryad
40333
/* بەخێربێیت */ وەڵامدانەوە
1593646
wikitext
text/x-wiki
== بەخێربێیت ==
{| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;"
|
<div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;">
<div class="tabbertab" title="‌ویکیپیدیا‌">
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span>
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right"
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بنەماکان‌">
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
<span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span>
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌پەڕەکەت‌">
<span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span>
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
</div>
<div class="tabbertab" title="‌بەشداری‌">
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
<span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span>
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
</div>
</div>
|} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٣، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس بۆ ئەم پەیامە میهرەبانە کاکە. [[بەکارھێنەر:Typearan|Typearan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Typearan|لێدوان]]) ٠٧:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
::شایەنی نییە! :) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣٨، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)
rii60j77kbr589pfzld8jnrvppxsxd8
چاوپیسی
0
296938
1593660
2026-06-24T09:55:02Z
Kushared
5048
دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1357903044|Evil eye]]»
1593660
wikitext
text/x-wiki
'''چاوپیسی''' باوەڕێکی کۆنە کە پێی وایە کەسێک دەتوانێت بە تێڕوانینێکی پڕ لە ئیرەیی، حەسوودی یان نیازی خراپ، نەهامەتی، زیان یان بەدبەختی بۆ کەسێکی تر دروست بکات. ئەم باوەڕە پتر لە ٥٠٠٠ ساڵ تەمەنی هەیە و خەڵک لە سەردەمانی کۆنەوە ئامراز و پارێزەرە جۆراوجۆرەکانیان بەکارهێناوە بۆ پاراستن لە چاوپیسی.<ref name=":0">{{cite web |last=Hargitai |first=Quinn |date=19 February 2018 |url=https://www.bbc.com/culture/article/20180216-the-strange-power-of-the-evil-eye |archive-url=https://web.archive.org/web/20210209133801/https://www.bbc.com/culture/article/20180216-the-strange-power-of-the-evil-eye |archive-date=9 February 2021 |access-date=5 January 2021 |website=BBC |title=The strange power of the 'evil eye' |url-status=live}}</ref> لە زۆرێک لە کولتوورەکانی ناوچەی [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]]، [[بالکان|بەڵکان]]، [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات|ئەوروپای ڕۆژهەڵات]]، ئاسیای ڕۆژئاوا، ئاسیای ناوەڕاست، باشووری ئاسیا، ئەفریقا، کاریبی و ئەمریکای لاتین دەبینرێت، لەگەڵ ئەم جۆرە کولتوورانەدا زۆرجار پێیان وایە وەرگرتنی چاوی خراپ دەبێتە هۆی بەدبەختی یان برینداربوون،<ref>{{cite journal |last=Ross |first=C |year=2010 |title=Hypothesis:The Electrophysiological Basis of the Evil Eye Belief |journal=Anthropology of Consciousness |volume=21 |pages=47–57 |doi=10.1111/j.1556-3537.2010.01020.x}}</ref> لە کاتێکدا هەندێکی تر پێیان وایە جۆرێکە لە هێزی سەروو سروشتی کە نیگایەکی خراپەکارانە دەخاتە سەر ئەو کەسانەی کە ئارەزووی زیانگەیاندن بە کەسانی دیکە دەکەن (بەتایبەت بێتاوانەکان). هەروەها بیرۆکەکە چەندین جار لە ئەدەبیاتی حاخامییەکانی جولەکەکاندا هاتووە.<ref>{{Cite book|last=Abarbanel|first=Isaac|title=nah'alat avot|year=2013|edition=2nd|location=Ashkelon|page=93|language=Hebrew|chapter=}}</ref><ref>[[Judah Loew ben Bezalel]], ''Netivot olam'', Israel 2014, p. 214</ref><ref>{{cite book|last1=Ulmer|first1=Rivka|title=The Evil Eye in the Bible and in Rabbinic Literature|date=1994|publisher=KTAV Publishing House, Inc.|isbn=9780881254631}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Mihăilă |first=Alexandru |date=2024-04-01 |title=Viewing the Evil Eye in the Scripture: Reclaiming the Magical Thinking in Modern Times |url=https://reference-global.com/article/10.2478/ress-2024-0002 |journal=Review of Ecumenical Studies |language=en |publisher=in Florin George Calian, Religion and the Problem of Evil |volume=16 |issue=1 |pages=8–23 |doi=10.2478/ress-2024-0002 |issn=2359-8107}}</ref><ref>{{cite book|last1=Neis|first1=Rafael Rachel|title=The Sense of Sight in Rabbinic Culture Jewish Ways of Seeing in Late Antiquity|date=2013|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781107292536|pages=29–40, 160–164, 242, 258–278}}</ref>
کولتوورە جیاوازەکان ڕێوشوێنیان گرتووە بۆ پاراستن لە چاوپیسی.<ref name="ulmer">{{Cite book|last=Ulmer|first=Rivka|url=https://books.google.com/books?id=cwB8Hfkjpx0C&pg=PA176|title=The evil eye in the Bible and in rabbinic literature|publisher=KTAV Publishing House|year=1994|isbn=978-0-88125-463-1|editor-last=KTAV Publishing House, Inc.|page=176}}</ref> یەکێک لە تەلیسمە بەناوبانگەکانی دژی چاوی خراپ بریتین لە [[چاووزار]] (چاوی شین) کە خۆی بریتییە لە شێوەی چاوێک و حەمسە. دووبارەکردنەوە کۆنەکانی هێماکە زۆرجار لە سیرامیک یان گڵ دروست دەکرا؛ بەڵام دوای بەرهەمهێنانی کۆپەڵە شووشەییەکان لە ناوچەی دەریای ناوەڕاست لە نزیکەی ساڵی ١٥٠٠ پێش زایین، دەنکۆڵەی چاوی خراپ لەلایەن هیندییەکان ، فینیقیەکان ، [[فارسەکان]] ، [[عەرەب|عەرەبەکان]] ، یۆنانیەکان ، ڕۆمانییەکان و عوسمانییەکان بەناوبانگ بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Sharifi |first=Maedeh |ڕێکەوت=2021-03-04 |ناونیشان=https://www.newarab.com/features/reclaiming-middle-easts-evil-eye-tradition-sayran |ڕێکەوتی سەردان=2024-04-10 |وێبگە=newarab.com |زمان=en}}</ref> ئیلیرییەکان ئەو شتانەیان بەکارهێناوە کە شێوەی پەلوس و [[دەست]] و [[لاق|قاچ]] و ددانی ئاژەڵیان لە دژی چاوی خراپە. <ref name="Stipčević">{{Cite book|last=Stipčević|first=Aleksandar|url=https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ|title=The Illyrians: history and culture|publisher=Noyes Press|year=1974|isbn=978-0815550525|edition=1977|page=182}}</ref> <ref name="Wilkes">{{Cite book|last=Wilkes|first=John J.|url=https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C|title=The Illyrians|publisher=Blackwell Publishing|year=1992|isbn=0-631-19807-5|location=Oxford, United Kingdom|pages=243, 245|author-link=J. J. Wilkes}}</ref> ڕۆمانە کۆنەکان بۆ پاراستن لە چاوی خراپ نوێنەرایەتی فالۆسیان بەکاردەهێنا، وەکو فاسینۆس . لە باشووری [[ئیتاڵیا|ئیتاڵیای]] مۆدێرن، جۆرەها تەعویز و ئاماژە بەکاردەهێنرێت بۆ پاراستن، لەوانە کۆرنیسێلۆ ، سیماروتا و نیشانەی قۆچەکان .
=== لە ئایینەکان ===
لە [[ئیسلام|ئیسلامدا]] چاوپیسی ( {{Langx|ar|العين}} ، هەروەها {{Lang|ar|عين الحسودة}} )، باوەڕێکی باو کە تاکەکان دەسەڵاتی ئەوەیان هەیە زیان بە مرۆڤ، ئاژەڵ یان شتەکان بگەیەنن، بە سەیرکردنێکی ئیرە و حەسوودی.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e597 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825110529/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e597 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-08-25 |ڕێکەوتی سەردان=2018-08-25 |وێبگە=www.oxfordislamicstudies.com |زمان=en |quote=Popular belief that a person can glance or stare at someone else's favorite possession and, if envious of the other person's good fortune, hurt, damage, or destroy it.}}</ref> هەرچەندە ئیرەیی چاوی خراپ چالاک دەکات، بەڵام ئەمە بە شێوەیەکی نائاگا ڕوودەدات (یان بەزۆری ڕوودەدات) و ئەو کەسەی کە ئەنجامی دەدات بەرپرسیار نییە (یان بەزۆری بەرپرسیار نییە).<ref name="kruk-2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Kruk |first=Remke |date=May 2005 |title=Harry Potter in the Gulf: Contemporary Islam and the Occult |journal=British Journal of Middle Eastern Studies |volume=32 |issue=1 |pages=47–73 |doi=10.1080/13530190500081626 |jstor=30037661 |s2cid=159793466 |ref=RKHPitG2005}}</ref>
چاوی خراپە دەبێتە هۆی ناخۆشی بۆ قوربانیەکەی بۆ ڕۆژی دواتر، مەگەر دەستەواژەیەکی پارێزەری وەک "بە ویستی خودا" ( ''ماەشاللە'') بگوترێت. <ref name="Giger2016">{{Cite book|last=Giger|first=Joyce Newman|title=Transcultural Nursing|date=29 January 2016|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323400046|page=351|language=en}}</ref>
==== لە ئایینی هیندۆسیدا ====
هەرچەندە نەریتەکانی شراوتا چەمکی خراپەیان نییە، بەڵام وەک پراکتیزەیەکی سەرەکی لەناو [[ھیندوویزم|ئایینی هیندۆسی]] مۆدێرن جێگیرکراوە. بۆ نموونە کاتێک دایکێک تێبینی دەکات کە منداڵەکەی زۆر ستایش دەکرێ، ئەوا شتێکی نەریتییە کە دایکەکە هەوڵبدات کاریگەریی چاوپیسی لەسەر منداڵەکە نەمینێت ( ''nazar utarna'', ''drushti teeta'' یان ''drushti tegeyodu'' ). نموونەیەکی باوی ڕێوڕەسمی بێلایەنکردن بریتییە لە گرتنی بیبەرێکی سوور بە دەستێک و چەند جارێک بە دەوری سەری منداڵەکەدا دەسوڕێنەوە، پاشان مریشکەکان دەسوتێنن. <ref name="Shankar2014">{{Cite book|last=Shankar|first=Vijay N.|title=Shadow Boxing with the Gods|date=20 August 2014|publisher=Leadstart Publishing|isbn=9789381836804|page=43|language=en}}</ref> <ref name="Valsiner2000">{{Cite book|last=Valsiner|first=Jaan|title=Culture and Human Development|date=2 February 2000|publisher=SAGE Publications|isbn=9780761956846|page=182|language=en|quote=In Rajastan (India) the treatment of the 'evil eye' includes seven red chilis and some salt circled over the head of the sick child before these are thrown into the hearth.}}</ref>
[[پۆل:فۆلکلۆر]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
beml7sssf0cyxdk2wkyow40kjuddsvs
1593661
1593660
2026-06-24T09:55:33Z
Kushared
5048
1593661
wikitext
text/x-wiki
'''چاوپیسی''' باوەڕێکی کۆنە کە پێی وایە کەسێک دەتوانێت بە تێڕوانینێکی پڕ لە ئیرەیی، حەسوودی یان نیازی خراپ، نەهامەتی، زیان یان بەدبەختی بۆ کەسێکی تر دروست بکات. ئەم باوەڕە پتر لە ٥٠٠٠ ساڵ تەمەنی هەیە و خەڵک لە سەردەمانی کۆنەوە ئامراز و پارێزەرە جۆراوجۆرەکانیان بەکارهێناوە بۆ پاراستن لە چاوپیسی.<ref name=":0">{{cite web |last=Hargitai |first=Quinn |date=19 February 2018 |url=https://www.bbc.com/culture/article/20180216-the-strange-power-of-the-evil-eye |archive-url=https://web.archive.org/web/20210209133801/https://www.bbc.com/culture/article/20180216-the-strange-power-of-the-evil-eye |archive-date=9 February 2021 |access-date=5 January 2021 |website=BBC |title=The strange power of the 'evil eye' |url-status=live}}</ref> لە زۆرێک لە کولتوورەکانی ناوچەی [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]]، [[بالکان|بەڵکان]]، [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات|ئەوروپای ڕۆژهەڵات]]، ئاسیای ڕۆژئاوا، ئاسیای ناوەڕاست، باشووری ئاسیا، ئەفریقا، کاریبی و ئەمریکای لاتین دەبینرێت، لەگەڵ ئەم جۆرە کولتوورانەدا زۆرجار پێیان وایە وەرگرتنی چاوی خراپ دەبێتە هۆی بەدبەختی یان برینداربوون،<ref>{{cite journal |last=Ross |first=C |year=2010 |title=Hypothesis:The Electrophysiological Basis of the Evil Eye Belief |journal=Anthropology of Consciousness |volume=21 |pages=47–57 |doi=10.1111/j.1556-3537.2010.01020.x}}</ref> لە کاتێکدا هەندێکی تر پێیان وایە جۆرێکە لە هێزی سەروو سروشتی کە نیگایەکی خراپەکارانە دەخاتە سەر ئەو کەسانەی کە ئارەزووی زیانگەیاندن بە کەسانی دیکە دەکەن (بەتایبەت بێتاوانەکان). هەروەها بیرۆکەکە چەندین جار لە ئەدەبیاتی حاخامییەکانی جولەکەکاندا هاتووە.<ref>{{Cite book|last=Abarbanel|first=Isaac|title=nah'alat avot|year=2013|edition=2nd|location=Ashkelon|page=93|language=Hebrew|chapter=}}</ref><ref>[[Judah Loew ben Bezalel]], ''Netivot olam'', Israel 2014, p. 214</ref><ref>{{cite book|last1=Ulmer|first1=Rivka|title=The Evil Eye in the Bible and in Rabbinic Literature|date=1994|publisher=KTAV Publishing House, Inc.|isbn=9780881254631}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Mihăilă |first=Alexandru |date=2024-04-01 |title=Viewing the Evil Eye in the Scripture: Reclaiming the Magical Thinking in Modern Times |url=https://reference-global.com/article/10.2478/ress-2024-0002 |journal=Review of Ecumenical Studies |language=en |publisher=in Florin George Calian, Religion and the Problem of Evil |volume=16 |issue=1 |pages=8–23 |doi=10.2478/ress-2024-0002 |issn=2359-8107}}</ref><ref>{{cite book|last1=Neis|first1=Rafael Rachel|title=The Sense of Sight in Rabbinic Culture Jewish Ways of Seeing in Late Antiquity|date=2013|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781107292536|pages=29–40, 160–164, 242, 258–278}}</ref>
کولتوورە جیاوازەکان ڕێوشوێنیان گرتووە بۆ پاراستن لە چاوپیسی.<ref name="ulmer">{{Cite book|last=Ulmer|first=Rivka|url=https://books.google.com/books?id=cwB8Hfkjpx0C&pg=PA176|title=The evil eye in the Bible and in rabbinic literature|publisher=KTAV Publishing House|year=1994|isbn=978-0-88125-463-1|editor-last=KTAV Publishing House, Inc.|page=176}}</ref> یەکێک لە تەلیسمە بەناوبانگەکانی دژی چاوی خراپ بریتین لە [[چاووزار]] (چاوی شین) کە خۆی بریتییە لە شێوەی چاوێک و حەمسە. دووبارەکردنەوە کۆنەکانی هێماکە زۆرجار لە سیرامیک یان گڵ دروست دەکرا؛ بەڵام دوای بەرهەمهێنانی کۆپەڵە شووشەییەکان لە ناوچەی دەریای ناوەڕاست لە نزیکەی ساڵی ١٥٠٠ پێش زایین، دەنکۆڵەی چاوی خراپ لەلایەن هیندییەکان ، فینیقیەکان ، [[فارسەکان]] ، [[عەرەب|عەرەبەکان]] ، یۆنانیەکان ، ڕۆمانییەکان و عوسمانییەکان بەناوبانگ بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Sharifi |first=Maedeh |ڕێکەوت=2021-03-04 |ناونیشان=https://www.newarab.com/features/reclaiming-middle-easts-evil-eye-tradition-sayran |ڕێکەوتی سەردان=2024-04-10 |وێبگە=newarab.com |زمان=en}}</ref> ئیلیرییەکان ئەو شتانەیان بەکارهێناوە کە شێوەی پەلوس و [[دەست]] و [[لاق|قاچ]] و ددانی ئاژەڵیان لە دژی چاوی خراپە. <ref name="Stipčević">{{Cite book|last=Stipčević|first=Aleksandar|url=https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ|title=The Illyrians: history and culture|publisher=Noyes Press|year=1974|isbn=978-0815550525|edition=1977|page=182}}</ref> <ref name="Wilkes">{{Cite book|last=Wilkes|first=John J.|url=https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C|title=The Illyrians|publisher=Blackwell Publishing|year=1992|isbn=0-631-19807-5|location=Oxford, United Kingdom|pages=243, 245|author-link=J. J. Wilkes}}</ref> ڕۆمانە کۆنەکان بۆ پاراستن لە چاوی خراپ نوێنەرایەتی فالۆسیان بەکاردەهێنا، وەکو فاسینۆس . لە باشووری [[ئیتاڵیا|ئیتاڵیای]] مۆدێرن، جۆرەها تەعویز و ئاماژە بەکاردەهێنرێت بۆ پاراستن، لەوانە کۆرنیسێلۆ ، سیماروتا و نیشانەی قۆچەکان .
=== لە ئایینەکان ===
لە [[ئیسلام|ئیسلامدا]] چاوپیسی ( {{Langx|ar|العين}} ، هەروەها {{Lang|ar|عين الحسودة}} )، باوەڕێکی باو کە تاکەکان دەسەڵاتی ئەوەیان هەیە زیان بە مرۆڤ، ئاژەڵ یان شتەکان بگەیەنن، بە سەیرکردنێکی ئیرە و حەسوودی.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e597 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825110529/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e597 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-08-25 |ڕێکەوتی سەردان=2018-08-25 |وێبگە=www.oxfordislamicstudies.com |زمان=en |quote=Popular belief that a person can glance or stare at someone else's favorite possession and, if envious of the other person's good fortune, hurt, damage, or destroy it.}}</ref> هەرچەندە ئیرەیی چاوی خراپ چالاک دەکات، بەڵام ئەمە بە شێوەیەکی نائاگا ڕوودەدات (یان بەزۆری ڕوودەدات) و ئەو کەسەی کە ئەنجامی دەدات بەرپرسیار نییە (یان بەزۆری بەرپرسیار نییە).<ref name="kruk-2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Kruk |first=Remke |date=May 2005 |title=Harry Potter in the Gulf: Contemporary Islam and the Occult |journal=British Journal of Middle Eastern Studies |volume=32 |issue=1 |pages=47–73 |doi=10.1080/13530190500081626 |jstor=30037661 |s2cid=159793466 |ref=RKHPitG2005}}</ref>
چاوی خراپە دەبێتە هۆی ناخۆشی بۆ قوربانیەکەی بۆ ڕۆژی دواتر، مەگەر دەستەواژەیەکی پارێزەری وەک "بە ویستی خودا" ( ''ماەشاللە'') بگوترێت. <ref name="Giger2016">{{Cite book|last=Giger|first=Joyce Newman|title=Transcultural Nursing|date=29 January 2016|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323400046|page=351|language=en}}</ref>
==== لە ئایینی هیندۆسیدا ====
هەرچەندە نەریتەکانی شراوتا چەمکی خراپەیان نییە، بەڵام وەک پراکتیزەیەکی سەرەکی لەناو [[ھیندوویزم|ئایینی هیندۆسی]] مۆدێرن جێگیرکراوە. بۆ نموونە کاتێک دایکێک تێبینی دەکات کە منداڵەکەی زۆر ستایش دەکرێ، ئەوا شتێکی نەریتییە کە دایکەکە هەوڵبدات کاریگەریی چاوپیسی لەسەر منداڵەکە نەمینێت ( ''nazar utarna'', ''drushti teeta'' یان ''drushti tegeyodu'' ). نموونەیەکی باوی ڕێوڕەسمی بێلایەنکردن بریتییە لە گرتنی بیبەرێکی سوور بە دەستێک و چەند جارێک بە دەوری سەری منداڵەکەدا دەسوڕێنەوە، پاشان مریشکەکان دەسوتێنن. <ref name="Shankar2014">{{Cite book|last=Shankar|first=Vijay N.|title=Shadow Boxing with the Gods|date=20 August 2014|publisher=Leadstart Publishing|isbn=9789381836804|page=43|language=en}}</ref> <ref name="Valsiner2000">{{Cite book|last=Valsiner|first=Jaan|title=Culture and Human Development|date=2 February 2000|publisher=SAGE Publications|isbn=9780761956846|page=182|language=en|quote=In Rajastan (India) the treatment of the 'evil eye' includes seven red chilis and some salt circled over the head of the sick child before these are thrown into the hearth.}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:فۆلکلۆر]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
rymigv774jktsq4ygje3cwh89t2ecib
1593671
1593661
2026-06-24T11:01:53Z
Kushared
5048
1593671
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Kapadokya'dan Nazar Boncuğu.jpg|وێنۆک|چاوەزار وەک یەکێک لە ئامرازەکان بەکاردێت بۆ خۆپاراستن لە چاوپیسی.]]
'''چاوپیسی''' باوەڕێکی کۆنە کە پێی وایە کەسێک دەتوانێت بە تێڕوانینێکی پڕ لە ئیرەیی، حەسوودی یان نیازی خراپ، نەهامەتی، زیان یان بەدبەختی بۆ کەسێکی تر دروست بکات. ئەم باوەڕە پتر لە ٥٠٠٠ ساڵ تەمەنی هەیە و خەڵک لە سەردەمانی کۆنەوە ئامراز و پارێزەرە جۆراوجۆرەکانیان بەکارهێناوە بۆ پاراستن لە چاوپیسی.<ref name=":0">{{cite web |last=Hargitai |first=Quinn |date=19 February 2018 |url=https://www.bbc.com/culture/article/20180216-the-strange-power-of-the-evil-eye |archive-url=https://web.archive.org/web/20210209133801/https://www.bbc.com/culture/article/20180216-the-strange-power-of-the-evil-eye |archive-date=9 February 2021 |access-date=5 January 2021 |website=BBC |title=The strange power of the 'evil eye' |url-status=live}}</ref> لە زۆرێک لە کولتوورەکانی ناوچەی [[دەریای ناوین|دەریای ناوەڕاست]]، [[بالکان|بەڵکان]]، [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات|ئەوروپای ڕۆژهەڵات]]، ئاسیای ڕۆژئاوا، ئاسیای ناوەڕاست، باشووری ئاسیا، ئەفریقا، کاریبی و ئەمریکای لاتین دەبینرێت، لەگەڵ ئەم جۆرە کولتوورانەدا زۆرجار پێیان وایە وەرگرتنی چاوی خراپ دەبێتە هۆی بەدبەختی یان برینداربوون،<ref>{{cite journal |last=Ross |first=C |year=2010 |title=Hypothesis:The Electrophysiological Basis of the Evil Eye Belief |journal=Anthropology of Consciousness |volume=21 |pages=47–57 |doi=10.1111/j.1556-3537.2010.01020.x}}</ref> لە کاتێکدا هەندێکی تر پێیان وایە جۆرێکە لە هێزی سەروو سروشتی کە نیگایەکی خراپەکارانە دەخاتە سەر ئەو کەسانەی کە ئارەزووی زیانگەیاندن بە کەسانی دیکە دەکەن (بەتایبەت بێتاوانەکان). هەروەها بیرۆکەکە چەندین جار لە ئەدەبیاتی حاخامییەکانی جولەکەکاندا هاتووە.<ref>{{Cite book|last=Abarbanel|first=Isaac|title=nah'alat avot|year=2013|edition=2nd|location=Ashkelon|page=93|language=Hebrew|chapter=}}</ref><ref>[[Judah Loew ben Bezalel]], ''Netivot olam'', Israel 2014, p. 214</ref><ref>{{cite book|last1=Ulmer|first1=Rivka|title=The Evil Eye in the Bible and in Rabbinic Literature|date=1994|publisher=KTAV Publishing House, Inc.|isbn=9780881254631}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Mihăilă |first=Alexandru |date=2024-04-01 |title=Viewing the Evil Eye in the Scripture: Reclaiming the Magical Thinking in Modern Times |url=https://reference-global.com/article/10.2478/ress-2024-0002 |journal=Review of Ecumenical Studies |language=en |publisher=in Florin George Calian, Religion and the Problem of Evil |volume=16 |issue=1 |pages=8–23 |doi=10.2478/ress-2024-0002 |issn=2359-8107}}</ref><ref>{{cite book|last1=Neis|first1=Rafael Rachel|title=The Sense of Sight in Rabbinic Culture Jewish Ways of Seeing in Late Antiquity|date=2013|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781107292536|pages=29–40, 160–164, 242, 258–278}}</ref>
[[پەڕگە:Azabache Bracelet.png|وێنۆک|دەستەبەندێک بۆ پاراستنی منداڵێک لە چاوپیسی.]]
کولتوورە جیاوازەکان ڕێوشوێنیان گرتووە بۆ پاراستن لە چاوپیسی.<ref name="ulmer">{{Cite book|last=Ulmer|first=Rivka|url=https://books.google.com/books?id=cwB8Hfkjpx0C&pg=PA176|title=The evil eye in the Bible and in rabbinic literature|publisher=KTAV Publishing House|year=1994|isbn=978-0-88125-463-1|editor-last=KTAV Publishing House, Inc.|page=176}}</ref> یەکێک لە تەلیسمە بەناوبانگەکانی دژی چاوی خراپ بریتین لە [[چاووزار]] (چاوی شین) کە خۆی بریتییە لە شێوەی چاوێک و حەمسە. دووبارەکردنەوە کۆنەکانی هێماکە زۆرجار لە سیرامیک یان گڵ دروست دەکرا؛ بەڵام دوای بەرهەمهێنانی کۆپەڵە شووشەییەکان لە ناوچەی دەریای ناوەڕاست لە نزیکەی ساڵی ١٥٠٠ پێش زایین، دەنکۆڵەی چاوی خراپ لەلایەن هیندییەکان ، فینیقیەکان ، [[فارسەکان]] ، [[عەرەب|عەرەبەکان]] ، یۆنانیەکان ، ڕۆمانییەکان و عوسمانییەکان بەناوبانگ بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Sharifi |first=Maedeh |ڕێکەوت=2021-03-04 |ناونیشان=https://www.newarab.com/features/reclaiming-middle-easts-evil-eye-tradition-sayran |ڕێکەوتی سەردان=2024-04-10 |وێبگە=newarab.com |زمان=en}}</ref> ئیلیرییەکان ئەو شتانەیان بەکارهێناوە کە شێوەی پەلوس و [[دەست]] و [[لاق|قاچ]] و ددانی ئاژەڵیان لە دژی چاوی خراپە. <ref name="Stipčević">{{Cite book|last=Stipčević|first=Aleksandar|url=https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ|title=The Illyrians: history and culture|publisher=Noyes Press|year=1974|isbn=978-0815550525|edition=1977|page=182}}</ref> <ref name="Wilkes">{{Cite book|last=Wilkes|first=John J.|url=https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C|title=The Illyrians|publisher=Blackwell Publishing|year=1992|isbn=0-631-19807-5|location=Oxford, United Kingdom|pages=243, 245|author-link=J. J. Wilkes}}</ref> ڕۆمانە کۆنەکان بۆ پاراستن لە چاوی خراپ نوێنەرایەتی فالۆسیان بەکاردەهێنا، وەکو فاسینۆس . لە باشووری [[ئیتاڵیا|ئیتاڵیای]] مۆدێرن، جۆرەها تەعویز و ئاماژە بەکاردەهێنرێت بۆ پاراستن، لەوانە کۆرنیسێلۆ ، سیماروتا و نیشانەی قۆچەکان .
=== لە ئایینەکان ===
لە [[ئیسلام|ئیسلامدا]] چاوپیسی ( {{Langx|ar|العين}} ، هەروەها {{Lang|ar|عين الحسودة}} )، باوەڕێکی باو کە تاکەکان دەسەڵاتی ئەوەیان هەیە زیان بە مرۆڤ، ئاژەڵ یان شتەکان بگەیەنن، بە سەیرکردنێکی ئیرە و حەسوودی.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e597 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825110529/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e597 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2018-08-25 |ڕێکەوتی سەردان=2018-08-25 |وێبگە=www.oxfordislamicstudies.com |زمان=en |quote=Popular belief that a person can glance or stare at someone else's favorite possession and, if envious of the other person's good fortune, hurt, damage, or destroy it.}}</ref> هەرچەندە ئیرەیی چاوی خراپ چالاک دەکات، بەڵام ئەمە بە شێوەیەکی نائاگا ڕوودەدات (یان بەزۆری ڕوودەدات) و ئەو کەسەی کە ئەنجامی دەدات بەرپرسیار نییە (یان بەزۆری بەرپرسیار نییە).<ref name="kruk-2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Kruk |first=Remke |date=May 2005 |title=Harry Potter in the Gulf: Contemporary Islam and the Occult |journal=British Journal of Middle Eastern Studies |volume=32 |issue=1 |pages=47–73 |doi=10.1080/13530190500081626 |jstor=30037661 |s2cid=159793466 |ref=RKHPitG2005}}</ref>
چاوی خراپە دەبێتە هۆی ناخۆشی بۆ قوربانیەکەی بۆ ڕۆژی دواتر، مەگەر دەستەواژەیەکی پارێزەری وەک "بە ویستی خودا" ( ''ماەشاللە'') بگوترێت. <ref name="Giger2016">{{Cite book|last=Giger|first=Joyce Newman|title=Transcultural Nursing|date=29 January 2016|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323400046|page=351|language=en}}</ref>
==== لە ئایینی هیندۆسیدا ====
هەرچەندە نەریتەکانی شراوتا چەمکی خراپەیان نییە، بەڵام وەک پراکتیزەیەکی سەرەکی لەناو [[ھیندوویزم|ئایینی هیندۆسی]] مۆدێرن جێگیرکراوە. بۆ نموونە کاتێک دایکێک تێبینی دەکات کە منداڵەکەی زۆر ستایش دەکرێ، ئەوا شتێکی نەریتییە کە دایکەکە هەوڵبدات کاریگەریی چاوپیسی لەسەر منداڵەکە نەمینێت ( ''nazar utarna'', ''drushti teeta'' یان ''drushti tegeyodu'' ). نموونەیەکی باوی ڕێوڕەسمی بێلایەنکردن بریتییە لە گرتنی بیبەرێکی سوور بە دەستێک و چەند جارێک بە دەوری سەری منداڵەکەدا دەسوڕێنەوە، پاشان مریشکەکان دەسوتێنن. <ref name="Shankar2014">{{Cite book|last=Shankar|first=Vijay N.|title=Shadow Boxing with the Gods|date=20 August 2014|publisher=Leadstart Publishing|isbn=9789381836804|page=43|language=en}}</ref> <ref name="Valsiner2000">{{Cite book|last=Valsiner|first=Jaan|title=Culture and Human Development|date=2 February 2000|publisher=SAGE Publications|isbn=9780761956846|page=182|language=en|quote=In Rajastan (India) the treatment of the 'evil eye' includes seven red chilis and some salt circled over the head of the sick child before these are thrown into the hearth.}}</ref>
== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:فۆلکلۆر]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
e2s1xosots4xtvj12xjr9m4tj9fiv6k
کەتەلۆنی
0
296939
1593663
2026-06-24T10:10:50Z
Ari Qasm
57423
ڕەوانە کرا بۆ [[زمانی کەتەلۆنی]]
1593663
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[زمانی کەتەلۆنی]]
c98orlux942nvxhx88n6ypvykifmfqg
حەبانیە
0
296940
1593665
2026-06-24T10:39:45Z
1silent scientist
51740
دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:ar:Special:Redirect/revision/72759094|الحبانية]]»
1593665
wikitext
text/x-wiki
'''حەبانیە''' شارێکی عێراقییە و دەکەوێتە ڕۆژاوای [[عێراق]] لە [[پارێزگای ئەنبار]] لە نێوان شارەکانی [[فەلووجە]] [[ڕەمادی|و ڕەمادی]] و تەنیشت شاری ئەلخالیدیە. ڕووبەرەکەی (٧٠١)کم٢ و ژمارەی دانیشتووانی بە پێی ئاماری ساڵی ١٩٨٧ی زایینی (٦١،٢٨٤) کەسە.
== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:شارەکانی عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەنبار]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڕووباری فورات]]
[[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: ناونیشانی ڕووت]]
[[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: سەردێڕی ون]]
5txii3jds4o43n37vw9cqkrp0uz4zcr
1593666
1593665
2026-06-24T10:41:07Z
1silent scientist
51740
1593666
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''حەبانیە''' شارێکی عێراقییە و دەکەوێتە ڕۆژاوای [[عێراق]] لە [[پارێزگای ئەنبار]] لە نێوان شارەکانی [[فەلووجە]] [[ڕەمادی|و ڕەمادی]] و تەنیشت شاری ئەلخالیدیە. ڕووبەرەکەی (٧٠١)کم٢ و ژمارەی دانیشتووانی بە پێی ئاماری ساڵی ١٩٨٧ی زایینی (٦١،٢٨٤) کەسە.
== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:شارەکانی عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەنبار]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڕووباری فورات]]
[[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: ناونیشانی ڕووت]]
[[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: سەردێڕی ون]]
7y4caxlfmjouqv8zl13uhoe52xac7gr
لیشمانیاز
0
296941
1593668
2026-06-24T10:47:26Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593668
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Skin ulcer due to leishmaniasis, hand of Central American adult 3MG0037 lores.jpg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە مشەخۆری لیشمانیا (Leishmania)]]
'''لیشمانیاز''' یان '''لیشمانیۆز''' (بە ئینگلیزی: Leishmaniasis یان Leishmaniosis) نەخۆشییەکی مشەخۆرییە کە بەھۆی [[زیندەوەرە سەرەتایییەکان|زیندەوەرەکی سەرەتایییەوە]] (Protozoa) لە جۆری لیشمانیاوە دروست دەبێت و لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە تایبەتەکانی مێشوولەی لمییەوە (Sandfly) بڵاو دەبێتەوە. ئەم نەخۆشییە بە سێ شێوازی سەرەکی دەردەکەوێت: لیشمانیای پێستی (برینی ساڵانە)، پێستی-شڵەماتی، یان ئەندامی.
== جۆرەکان و نیشانەکان ==
* '''لیشمانیای پێستی:''' نیشانەکانی بە شێوەی برینی پێستی دەردەکەون (کە لە ناوچەکەدا بە ساڵەکۆ یان برینی ساڵانە ناسراوە).
* '''لیشمانیای پێستی-شڵەماتی:''' دەبێتە ھۆی دروستبوونی برین لە پێست، دەم و لووتدا.
* '''لیشمانیای ئەندامی (Visceral):''' لە سەرەتادا بە برینی پێستی دەست پێدەکات و دواتر نیشانەکانی وەک [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]، کەمبوونەوەی [[خڕۆکەی سوور|خڕۆکە سوورەکانی خوێن]]، و گەورەبوونی [[سپڵ]] و [[جەرگ]] دەردەکەون.
پتر لە ٢٠ جۆری لیشمانیا دەبنە ھۆی تووشبوونی مرۆڤ. ھۆکارەکانی مەترسی بریتین لە فقر، بەدخۆراکی، بڕینەوەی دارەکانی جەنگەڵ و شارنشینی. ڕێگەی دەستنیشانکردنی ھەر سێ جۆرەکە، بینینی مشەخۆرەکەیە لەژێر مایکرۆسکۆپدا، ھەروەھا جۆری ئەندامی لە ڕێگەی پشکنینی خوێنیشەوە دەستنیشان دەکرێت. ئەم نەخۆشییە لە نێوان ئاژەڵەکانی تریشدا وەک سەگ و قرتێنەرەکاندا ڕوودەدات.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مشەخۆر]]
* [[پێست]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی پێست]]
rrq9hmlr7jwdlcna0mztcfzks97qwzu
هیمۆفیلیا
0
296942
1593669
2026-06-24T10:52:23Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593669
wikitext
text/x-wiki
'''ھیمۆفیلیا''' (بە ئینگلیزی: Hemophilia) کۆمەڵێک نەخۆشیی [[بۆماوە|بۆماوەیین]] کە تێیدا توانای لەش بۆ دروستکردنی لەختەی خوێن و ڕێگریکردن لە خوێنبەربوون لە کاتی پچڕانی دەمارەکاندا تێکدەچێت. ناوی ھیمۆفیلیا لە دوو وشەی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] پێکدێت: «ھیمۆ» بە واتای [[خوێن]] و «فیلیا» بە واتای حەزلێکردن یان دۆستایەتی.
== جۆرە سەرەکسییەکان ==
ئەم نەخۆشییە بە شێوەیەکی سەرەکی و نزیکەی تەنھا لە ڕەگەزی نێردا دەردەکەوێت و دەبێتە دوو جۆری سەرەکی:
* '''ھیمۆفیلیای A (جۆری کلاسیک):''' بەربڵاوترین جۆری ئەم تێکچوونەیە کە بەھۆی کەمی یان نەبوونی فاکتۆری مەیینی ژمارە ھەشت دروست دەبێت. نزیکەی ٨٥٪ی حاڵەتەکانی ھیمۆفیلیا لەم جۆرەن و لە ناو یەک کۆرپەی کوڕ لە نێوان ٥ بۆ ١٠ ھەزار کۆرپەدا دەبینرێت (بە شێوەیەکی زۆر دەگمەن لە کچاناندا ڕوودەدات).
* '''ھیمۆفیلیای B (ھیمۆفیلیای کریسمەس):''' بەھۆی کەمی یان نەبوونی فاکتۆری مەیینی ژمارە نۆ دروست دەبێت و لە ناو یەک کۆرپەی کوڕ لە نێوان ٢٠ بۆ ٣٤ ھەزار کۆرپەدا دەستنیشان دەکرێت.
بەھۆی ئەوەی جینەکانی بەرپرسیار لە دروستکردنی ئەم فاکتۆرانە لەسەر [[کرۆمۆسۆم]]ی X ھەڵکەوتوون، نەخۆشییەکە زیاتر تووشی پیاوان دەبێت و ژنان زۆرجار تەنھا وەک ھەڵگری (Carrier) جینەکە دەمێننەوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[خوێن]]
* [[بۆماوەزانی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بۆماوەییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی خوێن]]
a1jiycvhhlr2ij6aexdyg0tcfsuhc95
گاری شتەینگارت
0
296943
1593673
2026-06-24T11:04:25Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593673
wikitext
text/x-wiki
'''گاری شتەینگارت''' (بە ئینگلیزی: Gary Shteyngart؛ لەدایکبووی ٥ی تەممووزی ١٩٧٢ وەک ئایگۆڕ سیمیۆنۆڤیچ شتەینگارت) نووسەرێکی ئەمریکیی لەدایکبووی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]ە. ئەو نووسەری شەش ڕۆمانە (لەوانەش: ئەبسۆردستان، چیرۆکی خۆشەویستیی ڕاستەقینەی زۆر دڵتەزێن، و ڤێرا یان باوەڕ) لەگەڵ کتێبێکی یاداشتنامە (مەموار). زۆربەی بەرھەمەکانی ئەو شێوازێکی تەنزئامێز و ڕەخنەگرانەیان ھەیە.
== بەرھەمە دیارەکان ==
شتەینگارت بە [[تەنز|تەنزە]] تیژ و ھاوچەرخەکانی ناوبانگی دەرکردووە، بەتایبەت لە گێڕانەوەی ژیانی کۆچبەرانی سۆڤیەت لە ئەمریکادا. ڕۆمانەکانی بە زمانێکی دەوڵەمەند و تێکەڵ لە کۆمیدیا و دڵتەنگی ناسراونەتەوە و چەندین خەڵاتی ئەدەبیی گرنگیان بەدەستھێناوە.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[تەنز]]
* [[ڕۆمان]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای ئینگلیزی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکی]]
[[پۆل:تەنزنووسانی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:کۆچبەرانی سۆڤیەتی بۆ ئەمریکا]]
gh6kqs5qntosmeswvhvlfieu6zqju9b
هێرپس
0
296944
1593677
2026-06-24T11:08:59Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593677
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Herpes(PHIL 1573 lores).jpg|مینی|چەپ|250px|دەرکەوتنی برین و تاڵۆکەی بچووکی تەبکال لەسەر لێوی کەسی تووشبوو]]
'''ھێرپس''' نەخۆشییەکی [[ڤایرۆس|ڤایرۆسییە]] کە بەھۆی ڤایرۆسێکەوە بە ھەمان ناو دروست دەبێت. شوێنی تووشبوو لەسەر پێست بە شێوەی ھەوکردن و کۆمەڵە تاڵۆکە (زیپکەی ئاودار)ی ورد دەردەکەوێت. ڤایرۆسی ھێرپس سیمپلێکس دەبێتە ھۆی دروستبوونی ھێرپس لە [[دەموچاو]]، [[کۆئەندامی زاوزێ]]ی ھەردوو ڕەگەز، [[مێشک]] و [[چاو]]؛ ھەروەھا ھەندێک جار دەکرێت ببێتە ھۆی ئیفلیجیی بێڵ (ئیفلیجیی دەموجاو).
== تایبەتمەندییەکانی ڤایرۆسەکە ==
تا ئێستا چاکبوونەوەی بنەڕەتی و یەکجاری بۆ ھێرپس نییە؛ ئەگەر ڤایرۆسەکە چوونە ناو لەشەوە بکات، تا کۆتایی تەمەن لەگەڵ کەسەکەدا دەمێنێتەوە و لە کاتی لاوازبوونی [[کۆئەندامی بەرگری|سیستەمی بەرگریی]] لەشدا سەرھەڵدەداتەوە.
ئەگەرچی لە ھەندێک نەخۆشدا و دوای چەندین ساڵ لە دووبارەبوونەوەی نەخۆشییەکە، لەناکاو دەرکەوتنی نیشانەکانی ھێرپسەکە بە تەواوی نامێنێت، بەڵام ئەو کەسانە ھێشتا وەک ھەڵگری ڤایرۆسەکە دەمێننەوە و دەتوانن بیگوازنەوە بۆ کەسانی تر.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ڤایرۆس]]
* [[کۆئەندامی بەرگری]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی پێست]]
r6rp3my6ygfjli4t0ow96rafh4oa564
نەخۆشیی لایم
0
296945
1593686
2026-06-24T11:14:08Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593686
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Erythema migrans - erythematous rash in Lyme disease - PHIL 9875.jpg|مینی|چەپ|250px|پەڵەی پێستیی شێوە ئەڵقەیی (Erythema migrans) کە نیشانەیەکی دیار و باوی قۆناغی سەرەتایی نەخۆشیی لایمە]]
'''نەخۆشیی لایم''' (بە ئینگلیزی: Lyme disease) جۆرێکە لە چڵککردنی ئەسپرۆکێتیی فرەسیستەمی (کاردەکاتە سەر چەندین کۆئەندامی جیاوازی لەش). لانی کەم سێ جۆر بەکتریای سەر بە ڕەگەزی «بۆرێلیا» وەک ''Borrelia burgdorferi'' ھۆکاری سەرەکین بۆ دروستبوونی ئەم نەخۆشییە.
== گواستنەوە و نیشانەکان ==
ئەم ھۆکارە بەکتریاییانە لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە گەنەیەکی خێزانی گەنە ڕەقەکانەوە (Ixodidae) دەگوازرێنەوە بۆ مرۆڤ. ئاژەڵەکانی وەک [[ئاسک]] و [[مشک]] ڕۆڵێکی گرنگ لە خولی ژیانی ئەم بەکتریایە و بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکەدا دەگێڕن.
گرنگترین نیشانەکانی نەخۆشیی لایم بریتین لە:
* [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و [[سەرئێشە|سەرێشە]]
* ماندوێتیی توند و بێھێزی
* [[خەمۆکی]]
* خوران و دەرکەوتنی پەڵەی پێستیی تایبەت (کە زۆرجار وەک نیشانەی ئامانج یان ئەڵقەیی دەردەکەوێت)
ئەگەر نەخۆشییەکە لە قۆناغە سەرەتایییەکانیدا چارەسەر نەکرێت، دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ [[جمگە|جومگەکان]]، کۆئەندامی دەمار و دڵ.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[بەکتریا]]
* [[جمگە]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییەکانی گوازراوە لە ڕێگەی کەنەوە]]
k8nlue3s8g8blb9nduamlegveov424y
شستۆسۆمیاز
0
296946
1593696
2026-06-24T11:19:35Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593696
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Schistosoma mansoni2.jpg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە کرمی شیستۆسۆما (Schistosoma)]]
'''شیستۆسۆمیازیس''' (بە ئینگلیزی: Schistosomiasis) کە بە ناوەکانی وەک '''بیلارزیا''' (Bilharzia)یان '''تای کاتایاما''' (Katayama fever) ناسراوە، نەخۆشییەکە کە بەھۆی جۆرێک کرمی مشەخۆرەوە لە ڕەگەزی «شیستۆسۆما» دروست دەبێت. ئەم نەخۆشییە دەکرێت ببێتە ھۆی چڵککردنی [[کۆئەندامی میز]] و [[میزەڕۆ]] یان [[کۆئەندامی ھەرس]].
== نیشانەکان و لێکەوتەکان ==
نیشانەکانی نەخۆشییەکە بریتین لە:
* ئازاری سک و [[سکچوون]]
* پیسایی خوێناوی یان ھەبوونی خوێن لە میزدا
ئەو کەسانەی بۆ ماوەیەکی درێژ تووشی ئەم مشەخۆرە دەبن، لەوانەیە تووشی پەککەوتنی جەرگ، پەککەوتنی گورچیلە، نەزۆکی، یان شێرپەنجەی [[میزڵدان]] ببن.
نەخۆشییەکە لە منداڵاندا دەکرێت ببێتە ھۆی تێکچوونی گەشە و کێشەی فێربوون. لەسەر ئاستی جیھانی، پەککەوتنی گورچیلە بەھۆی جۆری (S. haematobium) ساڵانە دەبێتە ھۆی مردنی ١٥٠ ھەزار کەس، و بەرزبوونەوەی پەستانی خوێنی دەروازەیی جەرگ (Portal vein) بەھۆی جۆری (S. mansoni) ساڵانە گیانی ١٣٠ ھەزار کەس دەگرێت.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[مشەخۆر]]
* [[کۆئەندامی میز]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]]
[[پۆل:کۆئەندامی ھەرەس]]
p94vqm5omo0wp1d780dq6ra9co9hf30
شۆکی خوێنگەڕان
0
296947
1593697
2026-06-24T11:24:06Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593697
wikitext
text/x-wiki
'''شۆکی خوێنگەڕان''' یان تەنھا '''شۆک''' (بە ئینگلیزی: Shock یان بە فەڕەنسی: Choque) بارودۆخێکی پزیشکیی مەترسیدارە بۆ سەر ژیانی مرۆڤ. ئەم دۆخە بەھۆی دابەزینی توندی [[پەستانی خوێن|پەستانی خوێنی]] خوێنبەرەکان و کەمبوونەوەی ئەندازەی خوێنەوە ڕوودەدات، کە لە بڕی ئۆکسجین لە شانەکاندا کەم دەبێتەوە و مرۆڤ تووشی کەمۆکسجینی (Hypoxia) دەکات.
== نیشانەکان و میکانیزم ==
بەگشتی لە کاتی شۆکدا، جگە لە دابەزینی پەستانی خوێن، ئەم نیشانانەش دەردەکەون:
* کەمبوونەوەی ئاستی ھۆشیاری.
* خێرا لێدانی دڵ.
لە کاتی شۆکدا، میکانیزمێکی «پەرچەکرداری ئەرێنی» (Positive feedback) لە لەشدا ڕوودەدات؛ ئەم میکانیزمە دەبێتە ھۆی خراپتربوونی یەک لە دوای یەک و خێرای باری تەندروستیی نەخۆشەکە. ئەگەر شۆکەکە بە خێرایی چارەسەر نەکرێت، لێکەوتەکانی زۆر توند دەبن و بارودۆخەکە بەردەوام بەرەو خراپتربوون دەچێت. ھەروەھا ئەم عارزەیە دەکرێت ببێتە ھۆی زیانی توند.
== چارەسەر ==
بۆ چارەسەرکردنی شۆک، جیا لە دیاریکردن و نەھێشتنی ھۆکاری سەرەکیی شۆکەکە، پێویستە پەستانی خوێنی نەخۆشەکە بەرز بکرێتەوە. ئەمەش لە ڕێگەی دەرزی لێدانی شلەمەنییە (وەک کریستاڵۆیدەکان/Crystalloids) ئەنجام دەدرێت بۆ قەرەبووکردنەوەی قەبارەی خوێنی لەدەستچوو.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[کۆئەندامی سووڕان|خوێنبەرەکان]]
* [[دڵ]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:پزیشکیی فریاکەوتن]]
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
ctcb853r02nc4c2n089v2l1e2mdvqnr
بۆتولیزم
0
296948
1593698
2026-06-24T11:30:12Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593698
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Botulism1and2.JPG|وێنۆک]]
'''بۆتولیزم''' (بە ئینگلیزی: Botulism) نەخۆشییەکی دەگمەن بەڵام لە بنەڕەتدا کوشندەیە. ئەم نەخۆشییە دەبێتە ھۆی [[شۆکی خوێنگەڕان|شۆک]] و ئیفلیجیی ماسوولکەکان کە ھۆکارەکەی [[ژەھر|ژەھرێکە]] لەلایەن بەکتریایەک بە ناوی «کلۆستریدیۆم بۆتولینۆم» (Clostridium botulinum) بەرھەم دێت. سەرەتای نەخۆشییەکە بە نیشانەکانی وەک بێھێزی، لێڵی لە بینین، ھەستکردن بە ماندوێتی و قورسی لە قسەکردندا دەست پێدەکات. نیشانەکانی دواتر بریتین لە بێھێزی لە دەست، قاچ، و ماسوولکەکانی [[دەفەی سینگ|قەفەسەی سینگ]]. ئەم نەخۆشییە بەگشتی کار ناکاتە سەر ھۆشیاریی مرۆڤ و نابێتە ھۆی تا.
== ڕێگری و چارەسەر ==
ڕێگری لە بۆتولیزم لە ڕێگەی ئامادەکردن و کوڵاندنی دروستی خۆراکەوە دەبێت؛ ئەم ژەھرە لە پلەی گەرمی بەرزتر لە ٨٥ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی زیاتر لە پێنج خولەک لەناو دەچێت. چارەسەری سەرەکی بە بەکارھێنانی دژەژەھر (Antitoxin) دەبێت. بۆ ئەو کەسانەی کە بەھۆی ئیفلیجیی ماسوولکەکانەوە ناتوانن ھەناسە بدەن، ئامێری ھەناسەدانی دەستکرد (Mechanical ventilation) بۆ ماوەی چەند مانگێک پێویست دەبێت. ڕێژەی مردن بەھۆی ئەم نەخۆشییەوە نێوان ٥٪ بۆ ١٠٪ دەبێت، و دەکرێت ئاژەڵەکانی تریش تووش بکات.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[ژەھر]]
* [[ئیفلیجی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:ژەھرەکان]]
diqh5lkc9b1nltpyqrknpjc3yi77yrr
سەرێشە
0
296949
1593699
2026-06-24T11:33:43Z
Min.neel
4435
ڕەوانە کرا بۆ [[سەرئێشە]]
1593699
wikitext
text/x-wiki
#ڕەوانەکەر [[سەرئێشە]]
hjf9ah39qvfp24iir0kcm0h07fnkuep
لیپتۆسپایرۆسیس
0
296950
1593700
2026-06-24T11:35:29Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593700
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Leptospirosis darkfield.jpg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە بەکتریای لپتۆسپایرا (Leptospira) کە شێوەیەکی لوولپێچی ھەیە]]
'''لیپتۆسپایرۆسیس''' (بە ئینگلیزی: Leptospirosis) جۆرێکە لە چڵککردنی بەکتریایی کە بەھۆی بەکتریایەکی لوولپێچی (ئەسپیرۆکێت) سەر بە ڕەگەزی «لپتۆسپایرا» دروست دەبێت.
== نیشانەکان و پەرەسەندن ==
ئەم چڵکە دەکرێت ھیچ نیشانەیەکی دیاری نەبێت یان نیشانەی سووکی وەک [[سەرئێشە|سەرێشە]]، ئازاری ماسولکەکان و تای لەگەڵدا بێت؛ بەڵام لە حاڵەتە سەختەکاندا، دەکرێت ببێتە ھۆی لێکەوتەی مەترسیداری وەک خوێنبەربوونی سییەکان یان ھەوکردنی پەردەی مێشک.
ئەم بەکتریایە زیاتر لە ڕێگەی میزی ئاژەڵە تووشبووەکانەوە بۆ ناو ئاو و خاک بڵاو دەبێتەوە و مرۆڤ لە ڕێگەی برینی پێست یان خواردنەوەی ئاوی پیسبووەوە تووشی دەبێت.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[گورچیلە]]
* [[زەردوویی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]]
[[پۆل:نەخۆشییە گوازراوەکان لە ئاژەڵەوە]]
bys5uqppntulmbf0pv87z00u3qqrrwl
چاوچێتی
0
296951
1593701
2026-06-24T11:39:55Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593701
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:StrabismusVL2.jpg|مینی|چەپ|250px|نموونەیەک لە نەخۆشیی چاوچێتی (Strabismus) کە تێیدا ھاوتەریبیی چاوەکان تێکچووە]]
'''چاوچێتی''' یان '''خێلی''' تێکچوون و کێشەیەکی چاوە کە تێیدا چاوەکان لە کاتی سەیرکردنی شتێکدا، بە دروستی لەگەڵ یەکتردا ھاوتەریب و ڕێک نابن. ئەو چاوەی کە سەیری شتەکە دەکات، دەکرێت بە شێوەیەکی گۆڕاو جێگۆڕکێ بکات. ئەم دۆخە لەوانەیە بە شێوەیەکی کاتی و ناوبەناو یان بە بەردەوامی ھەبێت.
== لێکەوتەکان بەپێی تەمەن ==
کاتی دەرکەوتنی چاوچێتی کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر جۆری لێکەوتەکانی ھەیە:
* '''لە تەمەنی منداڵیدا:''' ئەگەر چاوچێتی چاو لە بەشێکی زۆری قۆناغی منداڵیدا بەردەوام بێت، لەوانەیە ببێتە ھۆی تووشبوون بە تەمبەڵی چاو (Amblyopia) و لەدەستدانی توانای درککردنی قووڵی (Depth perception) لە بینیندا.
* '''لە تەمەنی گەورەییدا:''' ئەگەر نەخۆشییەکە لە تەمەنی گەورەییدا دەست پێبکات، ئەگەری پترە کە ببێتە ھۆی دووبینی (Diplopia).
چارەسەرکردنی پێشوەختە لە ڕێگەی بەکارھێنانی چاویلکەی تایبەت، ڕاھێنانی ماسولکەکانی چاو، یان نەشتەرگەرییەوە دەکرێت ڕێگری لەم لێکەوتانە بکات.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[چاو]]
* [[پزیشکیی چاو]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:نەخۆشییەکانی چاو]]
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
td23wdh0qquqwhhx0ylle99j03p9cxm
ئەکرۆمیگالی
0
296952
1593702
2026-06-24T11:43:25Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593702
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Acromegaly facial features.JPEG|مینی|چەپ|250px|گۆڕانکاری و گەورەبوونی نائاسایی لە پێکھاتەی دەموچاو و شەویلگە بەھۆی نەخۆشیی ئاکرۆمێگالییەوە]]
'''ئەکرۆمیگالی''' (بە ئینگلیزی: Acromegaly) بارودۆخێکی پزیشکییە کە تێیدا بەشە کۆتایییەکانی لەش (وەک [[لووت (ئەندام)|لووت]]، [[شەویلگەی خواروو|شەویلگە]]، و پەنجەکانی دەست و قاچ) بە شێوەیەکی نائاسایی گەورە دەبن.
== ھۆکار و نیشانەکان ==
ئەم نەخۆشییە زۆرجار لە تەمەنی گەورەییدا دەردەکەوێت و ھۆکاری سەرەکییەکەی بریتییە لە دەردانی زۆری «ھۆرمۆنی گەشە» (Growth hormone) لەلایەن ڕژێنی ژێرمێشکەوە (Pituitary gland)، کە زۆربەی کات بەھۆی گرێیەکی شێرپەنجەیی بێوەی (Benign tumor) سەر بەو ڕژێنەوە دروست دەبێت.
جگە لە گۆڕانی شێوەی دەموچاو و گەورەبوونی دەست و پێیەکان، نەخۆشەکە لەوانەیە تووشی ئازاری جومگەکان، [[سەرئێشە|سەرێشە]]، و کێشەی بینین ببێت. ئەگەر ئەم دۆخە لە تەمەنی منداڵیدا و پێش داخرانی پلێتەکانی گەشەی ئێسک ڕووبدات، دەبێتە ھۆی باڵابەرزیی نائاسایی یان زەبەلاحیی (Gigantism).
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:تێکچوونەکانی کوێرەژێنەکان]]
[[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]]
9mwpeyljjd28mad9n2qdlj0l6yp4ihp
نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری
0
296953
1593703
2026-06-24T11:48:02Z
Min.neel
4435
شائەمراز
1593703
wikitext
text/x-wiki
[[پەڕگە:Despair Edvard Munch 1894.jpeg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی ھێمایی بۆ نیشانە سەرەکییەکانی شێواوی کەسایەتیی سنووری وەک ناسەقامگیریی سۆزداری و ترسی ڕەھاکردن]]
'''شێواوی کەسایەتیی سنووری''' یان '''نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری''' (بە ئینگلیزی: Borderline personality disorder یان کورتکراوەی: BPD) تێکچوونێکی دەروونییە کە تێیدا نەخۆشەکان لەسەر سنووری نێوان دەماریی (Neurosis) و شێتیی دەروونیدا (Psychosis) دەژین. لە سیستمی پۆلێنکردنی (ICD-10)دا بە «شێواوی کەسایەتیی خاوەن ناسەقامگیریی سۆزداری» ناوزەد کراوە. ئەم شێواوییە بریتییە لە نەخشەیەکی بەربڵاو لە ناسەقامگیری لە پەیوەندییە نێوانکەسییەکان، وێنای خود، و سۆز و عاتیفە، کە لەگەڵ ڕەفتاری کتوپڕی و ئیمپۆڵسیڤدا ھاوڕێیە.
== نیشانەکان و ڕەفتارەکان ==
نیشانە دیارەکانی ئەم تێکچوونە بریتین لە:
* سەروخوارکردنی خێرای مەزاج و باری دەروونی، لەگەڵ ھەستی بەردەوامی پووچی.
* ترسی توند لە وێڵبوون و بەجێمان لەلایەن کەسانی نزیکەوە.
* پەیوەندییە کۆمەڵایەتییە دژوار و ناسەقامگیرەکان.
* بیرکردنەوەی [[خۆکوشتن]]، زیانگەیاندن بە خۆ (وەک بڕینی پێستی مەچەک یان قۆڵ) و گومان و پارانۆیای کاتی.
ئەم نیشانانە زۆرجار لە سەرەتای تەمەنی گەورەییدا دەردەکەون (نزیکەی ٣٫٢٪ی نەخۆشەکان ھەرزەکارانن). بەھۆی گۆڕانی توندی وزە و تێکچوونی ڕێکخستنی ھەستەکان، جیاکردنەوە و دەستنیشانکردنی ئەم نەخۆشییە لە «شێواوی دووجەمسەری جۆری دوو» (Bipolar II) زۆر قورسە و پێویستی بە پسپۆڕی [[دەروونپزیشکی]] ھەیە. ھەروەھا تێکچوونی قۆناغی خەوی دواخراو (DSPD) لە ناو ئەم نەخۆشانەدا زۆر باوە و دەبێتە ھۆی شەونخوونی و خەوتنی بەیانیان.
== چارەسەر ==
چارەسەری دەرمانی بۆ ئەم نەخۆشییە زۆرجار پێویستی بە تێکەڵەیەک لە چەند دەرمانێک ھەیە، لەوانە: دەرمانی جێگیرکەری مەزاج (Mood stabilizers)، دژەخەمۆکییەکان، دژەدەروونپریشییەکان (Antipsychotics) و ھەندێک جار دەرمانی خەوھێنەر، کە ھاوشانی چارەسەری دەروونی (Psychotherapy) بەکاردێن.
== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەروونپزیشکی]]
* [[خەمۆکی]]
== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
[[پۆل:شێواوییەکانی کەسایەتی]]
[[پۆل:دەروونپزیشکی]]
mjkkndpuioplbnj9y90hl1q6wayydaw